Giới Thiệu Kinh Thủ Lăng Nghiêm

Chọn Lấy Cái Căn Viên Thông

Bốn câu “Nếu quán cái tính của thức đại … … được tính viên thông ?” nghĩa là, ngài Di Lặc Bồ-tát tu phép quán duy thức, ngộ được tất cả sự vật, đều do phân biệt biến hiện, không phải một, không phải khác, không phải có, không phải không; do đó, chứng được tính viên thông. Hàng sơ tâm tu về thức đại, thì gặp khó khăn, vì thức là sinh diệt, không phải thường trụ và thức có nhiều phân biệt hư vọng, không phải vô phân biệt; vì thế, ngài Văn Thù lựa bỏ pháp môn này, cho là không thích hợp.

Bốn câu “Tất cả các hành đều vô thường … … được tính viên thông ?” nghĩa là, ngài Đại Thế Chí Bồ-tát tu phép niệm Phật, luôn luôn phát ra những tưởng niệm giác ngộ huân tập tự tâm; do đó, chứng được tính viên thông. Hàng sơ tâm tu về pháp môn này, dễ mắc vào sự tướng, mắc vào các tưởng niệm sinh diệt, không biết niệm cái vô niệm, niệm cái vô sinh diệt, thì nhân cái sinh diệt ấy, khó đưa đến quả thường trụ; vì thế, nên ngài Văn Thù lựa bỏ pháp môn này, cho là không thích hợp.

Chọn lấy cái căn viên thông

“Con nay xin bạch đức Thế Tôn,

Phật ra đời trong cõi Ta-bà,

Trong cõi này, lối dạy chân thật,

Thanh tịnh, do chỗ nói và nghe;

Nay muốn tu chứng Tam-ma-đề,

Thật nên do cái nghe mà vào.”

Hợp với giáo thể cõi Ta Bà

Sáu câu “Con nay xin bạch đức Thế Tôn … … thật nên do cái nghe mà vào” nghĩa là, ngài Văn Thù, sau khi lựa bỏ 24 pháp môn trước, cho là không thích hợp, thì nhận định rằng Phật ra đời ở cõi Ta-bà và trong cõi này, Phật dùng lời để thuyết pháp, còn chúng sinh thì dùng cái nghe để lĩnh thụ Phật pháp; thì cũng nên dùng cái nghe, để tu chứng Tam-ma-đề.

“Rời cái khổ và được giải thoát,

Hay thay cho ngài Quán Thế Âm;

Trong kiếp số như cát sông Hằng,

Vào cõi Phật như số vi trần,

Được sức tự tại rất to lớn,

Bố thí vô úy cho chúng sinh.

Ngài Quán Thế Âm, tiếng nhiệm mầu,

Tiếng trong sạch và tiếng hải triều,

Cứu đời, mọi việc được yên lành,

Xuất thế gian, được quả thường trụ.”

Xưng tán ngài Quán Thế Âm

Sáu câu “Rời cái khổ và được giải thoát … … bố thí vô úy cho chúng sinh” cốt tán thán công đức của ngài Quán Thế Âm tu chứng theo nhĩ căn, được giải thoát khỏi các phiền não mê lầm, nên đầy đủ sức tự tại to lớn, bố thí cái “không e sợ” cho tất cả chúng sinh, nơi vô lượng cõi Phật, trong hằng sa kiếp.

Bốn câu “Ngài Quán Thế Âm, tiếng nhiệm mầu … … xuất thế gian, được quả thường trụ”, khen ngợi ngài Quán

Thế Âm chứng được tính nghe nhiệm mầu, nên phát ra tiếng nói nhiệm mầu, tiếng nói thanh tịnh, tiếng nói ứng cơ hợp thời như nước thủy triều, cứu giúp thế gian được mọi sự an lành, nhưng vẫn không rời tự tính thanh tịnh.

“Con nay kính bạch đức Như Lai,

Như lời ngài Quán Âm vừa nói :

Ví như, có người trong yên lặng,

Chung quanh mười phương đều đánh trống,

Thì đồng thời nghe khắp mười nơi,

Như thế, mới là viên chân thật.

Mắt bị ngăn che, không thấy được,

Thiệt căn, tỷ căn cũng như vậy,

Thân căn, lúc hợp mới biết xúc,

Ý căn, phân vân không manh mối;

Cách tường, nhĩ căn vẫn nghe tiếng,

Dầu xa, dầu gần, đều nghe được;

Năm căn so sánh thật không bằng,

Như thế, mới là thông chân thật.

Tính thanh trần, có động, có tĩnh,

Trong tính nghe thành có, thành không;

Khi không tiếng, gọi là không nghe,

Đâu phải thật không còn tính nghe;

Không tiếng, tính nghe đã không diệt,

Có tiếng, tính nghe đâu phải sinh;

Trọn đời cả hai thứ sinh diệt,

Như thế, mới là thường chân thật.

Dầu cho, trong lúc đương ngủ mê,

Không vì không nghĩ, mà không nghe;

Tính nghe ra ngoài sự suy nghĩ,

Thân, ý không thể so bằng được.”

Xưng tán nhĩ căn

Sáu câu “Tôi nay kính bạch đức Như Lai … … như thế, mới là viên chân thật”, cốt chỉ rõ cái nhĩ căn hiện tiền vẫn viên dung cùng khắp, hơn hẳn các căn khác; một người ở nơi yên lặng, nếu cả mười phương đều đánh trống, thì vẫn nghe tiếng trống khắp mọi nơi, không thiếu một chỗ nào; điều ấy, chứng tỏ cái nghe hiện tiền, thật là viên mãn cùng khắp mười phương, không thiếu một phương nào.

Tám câu “Mắt bị ngăn che, không thấy được … …như thế, mới là thông chân thật”, cốt so sánh các căn khác với nhĩ căn, thì thấy rằng con mắt bị ngăn che, cách trở, thì không thấy, cho đến thiệt căn và tỷ căn, bị cách trở, cũng không biết vị và không biết hương; thân căn, khi hợp thì biết, khi ly thì không biết; còn ý căn, thì niệm niệm sinh diệt, thay đổi mãi mãi, khó tìm ra manh mối; duy có nhĩ căn, cách tường vẫn nghe tiếng, dầu xa, dầu gần đều nghe được rõ ràng, nhĩ căn thật là thông suốt, năm căn không thể bằng được.

Tám câu “Tính thanh trần có động, có tĩnh … … như thế mới là thường chân thật”, nghĩa là, thanh trần có động, có tĩnh, nên trong tính nghe thành ra lúc có tiếng, lúc không tiếng; khi không có tiếng, người thế gian thường mê lầm gọi là không nghe; nếu thật không còn tính nghe, thì lấy gì biết được là không có tiếng. Tính nghe, nghe có tiếng, tính nghe, nghe không tiếng; tính nghe, lúc nào cũng

thường trụ, không vì có tiếng hay không có tiếng mà có thay đổi. Thanh trần diệt, tính nghe đã không diệt, khi thanh trần sinh, tính nghe vốn không sinh, bản tính của cái nghe ra ngoài sinh diệt như thế, nên thật là thường trụ.

Bốn câu “Dầu cho, trong lúc đương ngủ mê … …ý không thể so bằng được”, chỉ rõ tính nghe luôn luôn tồn tại, ra ngoài các sự phân biệt; dầu cho trong lúc ngủ mê, ý thức không còn phân biệt, nhưng tính nghe vẫn nguyên vẹn, nên đến khi nghe tiếng chày, thì lại chiêm bao lầm là tiếng trống. Bản tính của cái nghe ra ngoài các sự phân biệt như thế, thì chẳng những các căn khác, mà cả cái ý căn, trong vòng phân biệt, cũng không thể bì được.

“Hiện nay, trong cõi Ta-bà này,

Các thứ thanh luận được truyền bá,

Do chúng sinh bỏ mất tính nghe,

Theo thanh trần, nên bị lưu chuyển;

A-nan, tuy có tính nhớ dai,

Vẫn không khỏi mắc các tà niệm;

Há không phải tùy chỗ chìm đắm,

Xoay ngược dòng, thoát khỏi hư vọng.

A-nan, Ông hãy nghe cho chín,

Nay con nương uy lực của Phật,

Tuyên nói phép tam-muội chân thật,

Chắc như Kim cương vương, như huyễn,

Không nghĩ bàn, xuất sinh chư Phật.

Ông nghe tất cả pháp bí mật

Của chư Phật, số như vi trần,

Nếu trước hết, không trừ dục lậu,

Nghe nhiều, chứa chấp thành lầm lỗi;

Dùng cái nghe thụ trì Phật pháp,

Sao lại không tự nghe cái nghe ?

Tính nghe không phải tự nhiên sinh,

Nhân thanh trần mà có danh hiệu,

Xoay cái nghe, thoát ly thanh trần,

Cái thoát ly ấy, gọi là gì ?

Một căn, đã trở về bản tính,

Thì cả sáu căn, được giải thoát.

Thấy, nghe như bệnh lòa huyễn hóa,

Ba cõi như hoa đốm hư không;

Xoay tính nghe, gốc lòa tiêu trừ,

Trần tướng tiêu, giác tính viên tịnh.

Tột thanh tịnh, trí quang thông suốt,

Thể tịch chiếu trùm khắp hư không,

Trở lại xem các việc thế gian

Thật giống như chiêm bao không khác.

Nàng Ma-đăng-già là chiêm bao

Thì còn ai bắt Ông được nữa ?

Như các huyễn sư khéo trong đời,

Làm trò, thành ra các trai, gái;

Tuy thấy các căn đều cử động,

Cốt yếu, do cái máy giật dây;

Nghỉ máy, tất cả đều yên lặng,

Các trò, trở thành không có tính.

Cả sáu căn cũng giống như thế,

Vốn đều nương một tính tinh minh

Chia ra thành sáu thứ hòa hợp;

Một nơi, đã rời bỏ quay về,

Thì cả sáu, đều không thành lập;

Trong một niệm, trần cấu đều tiêu,

Chuyển thành tính viên minh tịnh diệu,

Còn sót trần cấu là học vị,

Sáng suốt cùng tột, tức Như Lai.

Hởi Đại chúng và ngài A-nan,

Hãy xoay lại cái nghe điên đảo,

Xoay cái nghe về, nghe tự tính,

Nhận tự tính, thành đạo vô thượng;

Thật tính viên thông là như thế.”

Chuyển mê thành ngộ

Tám câu “Hiện nay trong cõi Ta-bà này … … xoay ngược dòng, thoát khỏi hư vọng” nghĩa là, trong cõi Ta-bà này, hiện có nhiều ngoại đạo truyền bá những thanh luận như “Thanh sinh luận”, “Thanh hiển luận”. Các ngoại đạo nầy nhận được “Danh ngôn cảnh”, tức là cái cảnh danh từ và lời nói, rồi lầm nhận do các danh từ, lời nói nên mới có sự này, vật khác. Vì thế, nên các ngoại đạo truyền bá cái luận “Thanh sinh” thì cho rằng do cái tiếng mà sinh ra có sự vật. Sau khi luận “Thanh sinh” bị bác, thì ngoại đạo lại đưa ra luận “Thanh hiển”, cho rằng do cái tiếng mà tỏ bày ra các sự vật. Tất cả các thanh luận ấy, đều do chúng sinh mê lầm, không nhận được tính nghe bản lai thường trụ và chỉ theo thanh trần sinh diệt, rồi lầm nhận rằng do thanh trần mà phát sinh, mà tỏ bày tất cả sự vật, trong đó, có cả

tính nghe. Do chúng sinh bỏ mất tính nghe thường trụ, đi theo thanh trần sinh diệt, nên phải luân hồi mãi mãi. Chúng sinh, thì mê theo cái tiếng mà bỏ cái nghe như thế, còn ngài A-nan, tuy được nghe nhiều Phật pháp, ghi nhớ không quên, nhưng vẫn còn mắc vướng vào những tướng danh từ, chưa thoát khỏi các vọng niệm. Song, tu hành là đi ngược lại dòng hư vọng, trở về chỗ chân thật; nay ngài A-nan và các chúng sinh bị chìm đắm trong danh từ, bỏ mất tính nghe, thì tốt hơn là xoay ngược dòng lại, thoát ly thanh trần, thoát ly danh từ, để trở về tính nghe thường trụ; như thế mới là tùy chỗ chìm đắm, xoay ngược dòng để thoát khỏi hư vọng, để trở về chỗ chân thật.

Năm câu “A-nan, Ông hãy nghe cho chín … … không nghĩ bàn, xuất sinh chư Phật” cốt nhắc nhở ngài A-nan phải nghe cho chín những câu kệ sau đây, chỉ dạy phép tam-muội chân thật là phép như huyễn Tam-ma-đề; phép Tam-ma-đề này ra ngoài cái có, cái không, cái năng, cái sở, dứt các đối đãi, ra ngoài lời nói và ý nghĩ; phép Tamma-đề này vững chắc như Kim Cương vương, phá được tất cả mê chấp phân biệt và không bị một sự vật nào phá nổi; phép Tam-ma-đề này xuất sinh chư Phật, vì ba đời chư Phật đều do như huyễn Tam-ma-đề mà chứng được Căn bản trí, Hậu đắc trí, Nhất thiết chủng trí, viên mãn vô lượng vô biên công đức, đi đến viên thành Phật đạo.

Sáu câu “Ông nghe tất cả pháp bí mật … … sao lại không tự nghe cái nghe ?” cốt để cho ngài A-nan rõ : Phàm học đạo, cốt để biết đường tu tập, nếu học đạo mà không tự mình tu tập, thì không khác gì một người chỉ nói

ăn mà không ăn, rốt cuộc không thể no được. Ngài A-nan nghe nhiều, nhớ nhiều Phật pháp, nhưng nếu không tu tập diệt trừ dục lậu, thì Phật pháp một đường, tâm niệm một nẻo có thể đi đến dùng ý thức mà phân biệt Phật pháp, phát sinh nhiều lầm lỗi. Hai chữ dục lậu ở đây, có nghĩa là ngũ dục và tam lậu, tức là dục lậu, hữu lậu và vô minh lậu; ngũ dục nằm trong dục lậu, nhưng nay, nêu riêng ra là vì ngài A-nan bị huyễn thuật nàng Ma-đăng-già, đã không giữ được tâm thanh tịnh và gần phá giới thể. ngài A-nan từ lâu dùng cái nghe mà thụ trì Phật pháp, nhưng vẫn không khỏi cái nạn Ma-đăng-già; vì thế nên ngài Văn Thù dạy ngài A-nan phải tự nghe cái nghe của mình, đi đến thật chứng tính nghe, viên thành đạo quả.

Sáu câu “Tính nghe không phải tự nhiên sinh … … thì cả sáu căn, đều giải thoát” nghĩa là, tính nghe tuy bản lai không sinh, không diệt, không phải có, không phải không, không phải năng, không phải sở; do chúng sinh bỏ mất tính nghe, nên tạo thành các tướng năng văn và sở văn, đối đãi với nhau. Tướng năng văn (biết nghe) nương với thanh trần sở văn (bị nghe) mà có; tướng năng văn không phải tự nhiên mà sinh ra, nó đối với thanh trần mà phát hiện, do đó, mới có danh từ gọi nó là năng văn. Nếu quán về tính nghe, vào được dòng viên thông, không còn phân biệt, thì hai tướng động, tĩnh nơi thanh trần không còn tồn tại; tướng sở văn đã không còn, thì tướng năng văn đối với cái gì mà thành lập; chừng ấy, chỉ còn tính giác thanh tịnh, bản lai không có năng, sở và các tướng năng văn, sở văn chỉ là những sự vật duyên khởi trong giác tính, như huyễn như

hóa không có tự tính. Như thế là nhĩ căn đã trở về bản tính vô phân biệt; trí vô phân biệt đã hiện tiền, thì tất cả các tướng năng, sở ở các căn khác đều không thể thành lập và cả sáu căn đều được giải thoát.

Bốn câu “Thấy, nghe như bệnh lòa huyễn hóa … … trần tướng tiêu, giác tính viên tịnh” nghĩa là, các tướng năng kiến, năng văn, cũng như các tướng năng phân biệt khác, đối với giác tính, đều như bệnh lòa huyễn hóa và các tướng ba cõi, do phân biệt tạo thành, thật không khác gì hoa đốm giữa hư không. Vì vậy, khi xoay cái nghe trở về bản tính, không còn năng sở, không còn phân biệt, thì cái cội gốc bệnh lòa phân biệt được tiêu trừ, do đó, các trần tướng hoa đốm đều tiêu diệt và giác tính bản lai viên dung thanh tịnh được tỏ bày.

Sáu câu “Tột thanh tịnh, trí quang sáng suốt … …thì còn ai bắt Ông được nữa ?” nghĩa là, càng đi sâu vào tính viên thông, không còn phân biệt, thì trí tuệ càng thêm sáng suốt, chứng được tâm tính bản lai yên lặng, biến hiện ra tất cả các sự vật như huyễn như hóa, nhưng vẫn không hề thấy thật có một sự vật nào; đó là thể tính tịch chiếu của tự tâm trùm khắp thập phương hư không, không còn một sự gì, vật gì ở ngoài thể tính tịch chiếu được. Trong thể tính tịch chiếu, trí tuệ trở lại xem các sự vật thế gian, thì toàn thể các sự vật thế gian đều như cảnh chiêm bao không khác. Cảnh chiêm bao do ý thức biến hiện, hình như có, nhưng không thật có, có thể dùng để làm ví dụ với cảnh thế gian do phân biệt biến hiện, hình như có, chứ không thật có. Đến chỗ đó, thì toàn thể sự vật thế gian như là

chiêm bao, nàng Ma-đăng-già cũng là chiêm bao, còn có sự gì, vật gì sinh ra được phiền não mê lầm, còn có ai mà bắt ngài A-nan được nữa.

Sáu câu “Như các huyễn sư khéo trong đời … … các trò trở thành không có tính”, cốt dùng huyễn sư giật dây để ví cho cái phân biệt giả dối, dùng các trò huyễn để ví cho các tướng thế gian. Các nhà huyễn thuật giật dây, làm cho các hình tượng trò huyễn cử động như người thật, thì ví dụ với cái phân biệt giả dối vọng động tạo thành các sự vật thế gian. Các nhà huyễn thuật dừng giật dây, thì tất cả các trò huyễn đều yên lặng, không thành cái trò gì cả, cũng như dẹp được cái phân biệt giả dối, thì các sự vật thế gian đều không thành lập được.

Năm câu “Cả sáu căn cũng giống như thế … … thì cả sáu, đều không thành lập” nghĩa là, đem cái ví dụ trước hợp lại, với sáu căn hiện tiền, thì thấy rõ sáu căn vốn đồng một thể tính bản minh, do nhân duyên giả dối chia thành sáu thứ căn đối đãi với mỗi mỗi trần; nếu một căn trở về bản tính, không phân biệt năng, sở, thì cả sáu căn đều không thành lập được.

Bốn câu “Trong một niệm trần cấu đều tiêu … … sáng suốt cùng tột, tức Như Lai” nghĩa là, chúng sinh bị cấu nhiễm là do thấy thật có tiền trần sở tri đối với cái tâm năng tri; vì thế, nên đến khi nhận được tính không phân biệt, không còn năng, sở, thì trần tướng đều tiêu tan và tất cả những cấu nhiễm do trần tướng gây ra, đều không còn nữa; chừng ấy, tất cả những sự biến hiện đều là chân tính viên mãn sáng suốt thanh tịnh nhiệm mầu, toàn vọng tức

là chân, không còn có điều gì sai khác. Các vị còn sót lại những trần cấu mê lầm, nghĩa là những tập khí mê chấp, là các bậc Hữu học và Vô học; đến khi sáng suốt cùng tột, diệt trừ tất cả các tập khí nhỏ nhiệm, nhập một với pháp giới tính tức là đồng với Như Lai.

Nói tóm lại, bản tính thanh tịnh không hề thêm bớt; bản tính của chúng sinh và bản tính của Phật đều bình đẳng không có sai khác; tu hành chỉ là để trừ diệt những mê lầm phiền não và gột rửa những thói quen phiền não mê lầm; hết mê lầm tức là giác ngộ, không còn tìm đâu xa nữa.

Năm câu “Hỡi Đại chúng và ngài A-nan … thật tính viên thông là như thế” kêu gọi ngài A-nan và tất cả Đại chúng nên tu pháp môn nhĩ căn viên thông, xoay cái năng văn, hằng ngày dong ruổi theo thanh trần, trở về quan sát trực nhận tính nghe; tính nghe hiện tiền; tức là thành đạo; lối tu chứng tính viên thông thiết thật là như vậy.

“Đây thật là một đường thẳng tiến

Vào Niết-bàn của vi trần Phật;

Các đức Như Lai trong quá khứ

Đều đã thành tựu pháp môn này;

Các vị Bồ-tát trong hiện tại

Đều viên minh vào pháp môn ấy;

Những người tu học đời vị lai

Đều nên nương theo pháp môn đó;

Con cũng do pháp ấy mà chứng,

Không phải chỉ Ngài Quán Thế Âm.

Thật như lời đức Phật Thế Tôn

Đã hỏi tôi về các phương tiện

Để cứu giúp, trong đời mạt pháp

Những người cầu pháp xuất thế gian

Thành tựu được tâm tính Niết-bàn

Thì ngài Quán Thế Âm là hơn cả.

Còn tất cả các phương tiện khác

Đều là nhờ uy thần của Phật

Tức nơi sự, rời bỏ trần lao,

Không phải phép tu học thường xuyên,

Nông hay sâu cũng đồng nghe được.

Chọn lấy nhĩ căn làm phương tiện thích hợp.

Mười câu “Đây thật là một đường thẳng tiến … … không phải chỉ ngài Quán Thế Âm.” cốt để tán thán phép tu nhĩ căn viên thông là phổ biến; tam thế chư Phật, như số vi trần, đều do chứng tính viên thông nơi thập bát giới, chứng tính viên thông nơi nhĩ căn, mà vào tự tính thanh tịnh Niết-bàn. Các đức Như Lai trong quá khứ đều đã thành tựu tính viên thông nơi nhĩ căn; các vị Bồ-tát hiện tại đều đã sáng suốt chứng nhập tính viên thông ấy; phép tu chứng tính viên thông nơi nhĩ căn có hiệu nghiệm như thế, nên tất cả những người tu học đời vị lai đều nên nương theo pháp môn ấy mà tu học. Ngài Văn Thù lại nói thêm là chính ngài cũng do tu tập pháp môn nhĩ căn viên thông mà chứng quả, chứ không phải chỉ riêng một mình ngài Quán Thế Âm, để chỉ rõ người tu hành, lúc nào cũng phải tu chứng viên thông mới thành đạo quả. Tính viên thông là một, cho nên dầu tu chứng tính viên thông theo phương

phương tiện nào, thì cũng chứng được tính viên thông nơi nhĩ căn; như thế, việc chứng tính viên thông nơi nhĩ căn là rất cần thiết để viên thành đạo quả.

Sáu câu “Thật như lời đức Phật Thế Tôn … … thì ngài Quán Âm là hơn cả” cốt tổng kết đáp lại lời Phật hỏi về các phương tiện rằng phương tiện tu hành của ngài Quán Thế Âm về nhĩ căn viên thông là hơn tất cả và có thể cứu giúp những người tu hành trong đời mạt pháp, chứng ngộ tâm tính.

Năm câu “Còn tất cả các phương tiện khác … … nông hay sâu cũng đều nghe được” cốt lựa bỏ các phương tiện khác, tức nơi sự mà rời bỏ được trần lao. Các vị tu chứng theo các phương tiện này, cũng như các vị tu chứng nhĩ căn viên thông, đều nhờ uy thần của Phật gia bị mà được giác ngộ; vì tất cả các người tu hành, nếu không được chư Phật, Bồ-tát che chở hộ trì, thì khó mà thành tựu được. Song, những pháp môn phương tiện khác, chỉ thích hợp với một số người nhất định, do những khó khăn đã kể trên kia, nên không phải là pháp tu học thường xuyên, có thể dạy cho tất cả mọi người, dầu căn cơ nông hay sâu cũng đều nghe được.

“Xin đảnh lễ tính Như Lai tạng,

Vô lậu, không còn sự nghĩ bàn,

Nguyện gia bị cho đời vị lai,

Nơi pháp môn này, không lầm lẫn.

Đây là phương tiện để thành tựu,

Nên đem dạy cho ngài A-nan

Cùng những kẻ trầm luân mạt kiếp,

Chỉ dùng nhĩ căn mà tu tập,

Thì viên thông chóng hơn pháp khác;

Tâm tính chân thật là như thế.”

Đảnh lễ cầu gia bị

Bốn câu “Xin đảnh lễ tính Như Lai tạng … … nơi pháp môn này, không lầm lẫn” nghĩa là, vô lượng chư Phật, Bồ-tát trong mười phương ba đời, cũng như vô

lượng chúng sinh, đều do tính Như Lai tạng biến hiện; tính Như Lai tạng không có mê ngộ, nên thật là vô lậu; không có đối đãi, nên không còn sự nghĩ bàn. Ngài Văn Thù đảnh lễ tính Như Lai tạng, tức là đảnh lễ pháp giới tính, đảnh lễ thập phương chư Phật, Bồ-tát, đảnh lễ Phật tính của tất cả chúng sinh; Ngài đảnh lễ để cầu gia bị cho đời vị lai, không lầm lẫn về pháp môn này.

Sáu câu “Đây là phương tiện dễ thành tựu … … tâm tính chân thật là như thế”, cốt kết luận phương tiện tu hành về nhĩ căn dễ đi đến kết quả viên thông hơn các phương tiện khác, nên có thể dạy cho ngài A-nan và những người chìm đắm đời mạt pháp, chỉ nên do nhĩ căn mà tu chứng. Câu “Tâm tính chân thật là như thế”, cốt để chỉ rõ ngài Văn Thù đích xác từ tâm tính thanh tịnh thật thấy như thế, thật biết như thế, chứ không phải chỉ lấy lý mà suy diễn.

Nói tóm lại, tâm tính của tất cả chúng sinh luôn luôn là thanh tịnh, là viên dung, giống như tâm tính của Phật, không có sai khác, chỉ vì chúng sinh không giác ngộ được tâm tính ấy, lầm chia ra có năng, có sở, nên mới biến hiện ra có thân, có cảnh, có thế giới, có chúng sinh. Tâm tính là

một, nhưng phương tiện diệt trừ mê lầm, xoay về trực nhận tâm tính, thì có nhiều pháp môn; tất cả các pháp môn đều đi đến chứng nhập tâm tính, không có gì là hơn kém, nhưng đối với căn cơ của mỗi mỗi chúng sinh, thì hiệu quả của từng pháp môn có khác nhau, do đó, nên chia ra có thuận, có nghịch, có mau, có chậm; dầu sao, tất cả các pháp môn cũng chỉ là phương tiện giúp cho trực nhận tâm tính mà thôi. Ngài Văn Thù lựa bỏ các pháp môn khác, cũng chỉ đối chiếu với căn cơ hiện tiền mà lựa bỏ và những khó khăn của Ngài nêu ra cũng chỉ là những khó khăn đối với căn cơ hiện tiền; vì thế, dầu tu pháp môn nào, nếu biết vượt những khó khăn đó, thì nhất định cũng thành đạo chứng quả. Cuối cùng, ngài Văn Thù chọn pháp môn tu chứng tính viên thông nơi nhĩ căn là thích hợp hơn cả. Ngài đã nêu ra nhiều ưu điểm của pháp môn này, nhưng không phải chỉ có pháp môn này mới có những ưu điểm như thế. Sự thật, thì dầu tu chứng pháp môn nào, khi giác ngộ tính viên thông, thì cũng đồng thời chứng tính viên thông nơi nhĩ căn, không có gì sai khác. Phương tiện tu chứng tính viên thông là phương tiện chủ yếu để thành đạo chứng quả; vì thế, nên tất cả những người phát tâm tu hành Phật pháp đều nên nhận rõ bản tính viên thông của mình, nương theo bản tính ấy mà tu tập, thì Phật tính hiển nhiên nơi tâm cảnh hiện tiền, chúng ta không cần tìm đâu xa nữa.

Lúc ấy, ngài A-nan cùng cả Đại chúng, thân tâm tỏ rõ, nhận được sự khai thị to lớn, xem quả Bồ-đề và Đại Niết-bàn của Phật, cũng như có người nhân có việc phải đi xa, chưa trở về được, song đã biết rõ con đường về nhà. Trong

Nghe Pháp Được Chứng

Pháp hội, cả Đại chúng, Thiên long Bát bộ, hàng Nhị thừa hữu học và tất cả các Bồ-tát mới phát tâm, số lượng bằng mười số cát sông Hằng, đều được bản tâm xa trần tướng, rời cấu nhiễm, được pháp nhãn thanh tịnh. Bà Tính Tỷ-kheo-ni nghe nói bài kệ xong, thành quả A-lahán; vô lượng chúng sinh đều phát tâm Vô đẳng đẳng Vô thượng Chính đẳng Chính giác.

Nghe pháp được chứng

Ngài A-nan và cả Đại chúng nghe nói về các đường lối tu hành, lại nghe ngài Văn Thù phân tích rành mạch, thì chỗ giác ngộ càng thêm viên mãn, biết rõ con đường tu hành đi đến viên thành Phật quả; những chúng dự thính đều nhận được bản lai tâm tính và đầy đủ con mắt trạch pháp, bà Tính Tỷ-kheo-ni chứng quả A-la-hán; vô lượng chúng sinh đều phát Bồ-đề tâm. Nói tóm lại, tất cả những người có ít nhiều văn tuệ đều được rất nhiều lợi ích trên đường tu chứng đạo Bồ-đề.

Ngài A-nan sửa áo chỉnh tề, ở trong Đại chúng, chắp tay đảnh lễ; tâm tính tròn sáng, vừa mừng vừa tủi; vì muốn lợi ích cho các chúng sinh vị lai, cúi đầu bạch Phật: “Thưa đức Thế Tôn đại bi, con nay đã ngộ được pháp môn thành Phật, tu hành trong đó, được không nghi hoặc. Con thường nghe đức Như Lai dạy như thế này : Tự mình chưa được độ, trước đã độ người, đó là chỗ phát tâm của các vị Bồ-tát; tự mình giác ngộ viên mãn, có thể giác ngộ kẻ khác, đó là sự ứng thế của các đức Như Lai. Con tuy chưa được độ, song

Nhân Vì Ngài A-nan Xin Cứu Độ Đời Vị Lai, Phật Tóm Nêu Ra Ba Nghĩa Quyết Định

nguyện độ tất cả chúng sinh trong đời mạt pháp. Bạch Thế Tôn, các chúng sinh đó cách Phật càng xa, những tà sư thuyết pháp, số như cát sông Hằng; nếu muốn họ nhiếp tâm vào Tam-ma-đề, thì nên khiến họ dựng lập đạo trường thế nào để rời các ma sự, được không thối thất nơi tâm Bồ-đề.”

Bấy giờ, đức Thế Tôn ở trong Đại chúng, khen ngợi ngài A-nan: “Hay lắm ! Hay lắm ! như chỗ Ông hỏi về dựng lập đạo tràng, cứu giúp chúng sinh chìm đắm trong đời mạt pháp, Ông hãy nghe cho chín, Ta sẽ vì Ông mà nói.” ngài A-nan và cả Đại chúng kính vâng lời dạy của Phật.

Phật bảo ngài A-nan: “Ông thường nghe Ta, trong Tỳ-nại-gia, tuyên nói ba nghĩa quyết định của sự tu hành, đó là thu nhiếp cái tâm là giới, nhân giới mà sinh định, nhân định mà phát tuệ; thế gọi là 3 pháp Vô lậu học.”

Nhân vì ngài A-nan xin cứu độ đời vị lai, Phật tóm nêu ra ba nghĩa quyết định

Trong đạo Phật, tóm lại có hai đường lối tu hành là “tùy Pháp hành”, dựa vào Phật pháp mà tu tập, và “tùy Tín hành”, dựa vào tín tâm mà tu tập. Từ trước đến nay, Phật đã chỉ rất rõ con đường tu hành thành Phật. Tất cả những người có đủ trí tuệ thông hiểu Phật pháp, đều có thể rõ được đường lối tu hành, đi đến thật chứng tính Như Lai tạng, không còn nghi hoặc điều gì. Song, những căn cơ thấp kém, không thể hiểu được Phật pháp, vẫn còn mờ

mịt, không thể tự nhận con đường tu tập cho thành chính quả. ngài A-nan thương xót những người như thế, nhất là khi họ sinh vào đời mạt pháp, bị những tà sư mê hoặc, nên xin Phật chỉ dạy những phương pháp tu hành theo tín tâm, để cho các người ấy, có thể thu nhiếp tâm niệm, lần hồi vào được tam-muội, đồng thời cũng xin Phật chỉ vẽ cách lập ra đạo tràng, để cho các người ấy, lánh xa được những ma sự và giữ vững được tâm Bồ-đề. Sau khi khen ngợi ngài A-nan từ bi nghĩ đến chúng sinh chìm đắm trong đời mạt pháp, Phật dạy ba nghĩa quyết định, nhằm điều phục thân tâm tức là giữ giới, tu định và phát tuệ. Nhân chuyên tâm giữ giới mà dẹp được các phiền não, tâm được an trụ, không bị lay động; nhân cái tâm không lay động mà được định; rồi nhân cái tâm luôn luôn ở trong định mà phát ra trí tuệ; Giới, Định, Tuệ là ba phép Vô lậu học.

“A-nan, thế nào để thu nhiếp cái tâm thì gọi là Giới ?

Nếu chúng sinh lục đạo các thế giới, cái tâm không dâm, thì không đi theo dòng sinh tử tiếp tục. Ông tu phép tam-muội cốt để ra khỏi trần lao, nếu không trừ lòng dâm, thì không thể ra khỏi trần lao được. Dầu có nhiều trí thiền định hiện tiền, mà nếu không đoạn lòng dâm, cũng chắc lạc vào ma đạo, hạng trên thành ma vương, hạng giữa thành ma dân, hạng dưới thành ma nữ; các bọn ma kia cũng có đồ chúng, mỗi mỗi tự xưng là thành đạo vô thượng. Sau khi Ta diệt độ rồi, trong đời mạt pháp, có

Chỉ Về Quyết Định Đoạn Lòng Dâm

nhiều bọn ma này sôi nổi trong thế gian, gây nhiều việc tham dâm, lại giả làm người thiện tri thức, khiến cho các chúng sinh sa vào hầm ái kiến, bỏ mất con đường Bồ-đề. Ông dạy người đời tu pháp Tam-ma-đề, trước hết phải đoạn cái dâm trong tự tâm. Ấy gọi là lời dạy bảo rõ ràng thanh tịnh, quyết định thứ nhất của các đức Như Lai Tiên Phật Thế Tôn. Vậy nên ông A-nan, nếu không đoạn lòng dâm mà tu thiền định, thì cũng như nấu cát, nấu đá muốn cho thành cơm, dầu trải qua trăm nghìn kiếp cũng chỉ gọi là cát nóng, đá nóng, vì cớ sao ? Vì đó là giống cát, giống đá, không phải là gạo thóc chính của cơm vậy. Ông đem thân dâm cầu hiệu quả của Phật, dầu được diệu ngộ, cũng chỉ là gốc dâm, cội gốc đã thành dâm, thì phải trôi lăn trong tam đồ, chắc không ra khỏi, còn đường nào tu chứng Niết-bàn Như Lai. Chắc phải khiến cho thân tâm đều đoạn hết giống dâm, cho đến tính đoạn cũng không còn nữa, thì mới trong mong chứng quả Bồ-đề của Phật. Như lời Ta nói đây, gọi là lời nói của Phật; không như lời nói đó, tức là lời nói của ma Ba Tuần”.

Chỉ về quyết định đoạn lòng dâm

Trong đoạn này, Phật chỉ dạy rõ ràng thêm về cách nhiếp phục tâm niệm, để chẳng những giữ được thân giới, mà còn giữ được tâm giới. Trước hết, Phật dạy phải quyết định đoạn trừ lòng dâm. Chúng sinh do lòng dâm dục mà xoay vần mãi mãi trong lục đạo; nếu không trừ được dâm dục cho đến chỗ cái tâm không dâm, thì không thoát khỏi Dục giới, còn mong gì chứng được Thánh quả. Người tu hành không dứt được lòng dâm, thì dầu có hành thiền định,

cũng chỉ lẩn quẩn trong Dục giới, thành ma vương và thành các loài ma mà thôi.

“A-nan, lại các chúng sinh lục đạo trong các thế giới, nếu cái tâm không sát, thì không theo dòng sinh tử tiếp tục. Ông tu phép tam-muội, cốt ra khỏi trần lao, nếu không trừ lòng sát, thì không thể ra khỏi trần lao được. Dầu có nhiều trí thiền định hiện tiền, nếu không đoạn lòng sát, thì chắc phải lạc vào thần đạo; người bậc trên thì thành đại lực quỷ, người bậc giữa thì thành phi hành dạ-xoa và các loại quỷ soái, người bậc dưới thì thành địa hành la sát, các loài quỷ thần kia cũng có đồ chúng, mỗi mỗi tự xưng là thành đạo vô thượng. Sau khi Ta diệt độ rồi, trong đời mạt pháp, có nhiều quỷ thần này sôi nổi trong thế gian, tự nói rằng ăn thịt, được đạo Bồ-đề. A-nan, Ta khiến hàng Tỷ-khưu ăn năm thứ tịnh nhục, thịt kia đều do thần lực Ta hóa sinh ra, vốn không có mạng căn. Xứ Bà-la-môn các ông, đất đai phần nhiều nóng ướt, lại thêm cát đá, rau cỏ không sinh được; Ta dùng sức đại bi gia bị, nhân sức đại từ bi, giả gọi là thịt và các ông cũng nhận được cái vị như thịt; làm sao, sau khi Như Lai diệt độ, người ăn thịt chúng sinh, lại gọi là Thích tử ! Các ông nên biết những người ăn thịt đó, dầu cho tâm được khai ngộ, giống như Tam-ma-đề, đều là loài La-sát, quả báo hết rồi, phải chìm đắm trong bể khổ, không phải đệ tử Phật. Những người như vậy, giết nhau, nuốt nhau, ăn nhau chưa thôi, làm sao, lại được ra khỏi ba cõi. Ông dạy người tu phép Tam-ma-đề, thứ nữa, phải đoạn lòng sát.

Chỉ Về Quyết Định Đoạn Lòng Sát

Ấy gọi là lời dạy rõ ràng thanh tịnh, quyết định thứ hai của các đức Như Lai Tiên Phật Thế Tôn.

Vậy nên A-nan, nếu không đoạn lòng sát mà tu thiền định, thì cũng ví như có người tự bịt lỗ tai, cả tiếng kêu to mà trông mong người khác không nghe; bọn này gọi là muốn giấu thì càng lộ. Hàng Tỷ-khưu thanh tịnh, không giẫm cỏ non, huống nữa lại lấy tay nhổ cỏ; làm sao đức Đại bi, lại lấy máu thịt của các chúng sinh, mà làm đồ ăn?

Nếu hàng Tỷ-khưu không mặc những đồ tơ lụa, là lượt của phương Đông và không dùng những giày dép, cáo cừu, áo len hay các thứ sữa, phó mát, đề hồ, thì những Tỷ-khưu như thế, đối với thế gian, thật là giải thoát, trả hết nợ cũ xong, thì không vào trong ba cõi nữa. Vì cớ sao ? Vì dùng những bộ phận thân thể chúng sinh, cũng như con người ăn giống bách cốc trong đất, thì chân không rời khỏi đất. Quyết phải khiến cho thân tâm, đối với thân thể hay bộ phận thân thể của chúng sinh, đều không mặc, không ăn, thì những người như thế, Ta mới gọi là người giải thoát chân chính. Như lời Ta nói đây, gọi là lời nói của Phật; không như lời nói đó, tức là lời nói của ma Ba Tuần.”

Chỉ về quyết định đoạn lòng sát

Thứ hai là phải đoạn lòng sát. Lòng sát do sân tâm gây ra, làm tổn thương đến lòng từ bi rất nhiều, nên cần phải đoạn cho đến tột gốc. Giữ hoàn toàn giới sát sinh thì rất là khó, vì có những chúng sinh không thể thấy được, nên cốt yếu là phát lòng đại bi thương xót chúng sinh, nhất là thương xót đồng loại, không vì lòng ác mà giết hại; đến

khi chứng được vô sinh nhẫn, không thấy thật có chúng sinh, thì mới hoàn toàn giữ được giới này. Các vị tu hành khất thực, thì được dùng ngũ tịnh nhục; các vị tu hành khác, thì nên trường trai để khỏi phạm giới này. Đến như các thứ sữa, bơ, giày, dép v.v… theo kinh Đại Bát Niết Bàn, Phật đều cho phép dùng, vì đạo Phật không phải là đạo khổ hạnh.

“Này A-nan, lại như chúng sinh trong thế giới lục đạo, tâm của họ đối với đạo không biếng nhác bê trễ, thì không theo dòng sinh tử tiếp tục. Ông tu phép tam-muội, cốt ra khỏi trần lao, nếu sinh lòng thâu đạo không trừ trần cấu, thì không thể giải thoát được; dầu có nhiều trí thiền định hiện tiền, nếu không đoạn được lòng biếng nhác bê trễ, thì chắc phải lạc vào tà đạo, hạng trên thì thành tinh linh, hạng giữa thì thành yêu mị, hạng dưới thì thành người tà đạo bị các loài quỷ mị nhập vào; các bọn tà đạo kia cũng có đồ chúng, mỗi mỗi tự xưng là thành đạo vô thượng. Sau khi Ta diệt độ rồi, trong đời mạt pháp, có nhiều những hạng yêu mị tà đạo ấy cường thịnh trong thế gian, chúng lén núp gian dối, tự xưng là thiện tri thức, mỗi người tự xưng đã được đạo pháp thượng nhân, lừa gạt kẻ không biết, dọa dẫm khiến cho mất lòng chính tín; chúng đi qua đến đâu, cửa nhà người ta đều bị hao tổn tan nát. Ta dạy hàng Tỷ-khưu theo thứ lớp khất thực để bỏ lòng tham, thành đạo Bồ-đề. Các hàng Tỷ-khưu không tự nấu ăn, gửi cái sống thừa tạm bợ trong ba cõi, thị hiện chỉ đi về một phen, đi rồi không trở lại nữa. Làm sao, bọn giặc mượn y phục đạo

đạo Phật, buôn bán Như Lai, gây các thứ nghiệp mà đều gọi là Phật pháp, lại còn chê bai các vị Tỷ-khưu đầy đủ giới luật xuất gia là đạo Tiểu thừa; do chúng làm cho vô lượng chúng sinh mắc phải nghi lầm, nên sẽ bị đọa vào ngục Vô Gián. Sau khi Ta diệt độ rồi, nếu có Tỷ- khưu phát tâm quyết định tu phép Tam-ma-đề, biết ở trước hình tượng Như Lai, chính mình thắp một cây đèn, đốt một đốt ngón tay hay ở trên thân đốt một mồi hương, Ta nói người ấy dù mắc bao nhiêu nợ cũ từ vô thỉ, thì chỉ trong một thời trả hết, cáo từ thế gian, thoát hẳn các lậu. Người ấy, tuy chưa hiểu rõ đạo vô thượng giác, nhưng đối với Phật pháp, tâm đã quyết định; nếu không làm được cái nhân nhỏ mọn xả thân ấy, thì dầu thành đạo vô vi, cũng phải lại sinh làm người, trả các nợ cũ, như quả báo mã mạch. (Mã mạch là thứ lúa được dùng để cho ngựa ăn. Đây là chuyện kể liên quan đến đức Phật; Ngài cùng 500 vị Tỳ-kheo nhân đến An cư kiết hạ trong một nước kia, gặp lúc mùa màng mất mùa, lúa gạo khan hiếm, đức Phật đã nhận sự cúng dường của người buôn ngựa. Ngài cùng với 500 vị Tỳ-kheo phải ăn lúa tẻ của ngựa suốt ba tháng hạ. Như vậy bán mã mạch là một trong muời nạn của đức Phật) của Ta, thật là không sai khác. Ông dạy người đời tu phép Tam-ma-đề, sau nữa, phải đoạn lòng biếng nhác bê trễ. Ấy gọi là lời dạy rõ ràng thanh tịnh, quyết định thứ ba của các đức Như Lai Tiên Phật Thế Tôn. Vậy nên A-nan, nếu Ông không đoạn lòng biếng nhác bê trễ mà tu thiền định, thì cũng như người lấy nước rót vào chén thủng, mong cho đầy chén, dầu trải qua kiếp số như vi trần, rốt cuộc không thể đầy được. Nếu các hàng Tỷ-khưu, ngoài y bát ra, mảy may không tích trữ, xin

Chỉ Về Quyết Định Đoạn Lòng Thâu Đạo

ăn có dư thì bố thí cho chúng sinh đói, nơi nhóm Hội lớn, chắp tay vái chào Đại chúng, có người đánh mắng cũng đồng như khen ngợi, quyết định rời bỏ cả thân và tâm, thân thịt xương máu thành sở hữu chung của chúng sinh, không đem những lời dạy bất liễu nghĩa của Như Lai làm chỗ hiểu của mình, khiến cho kẻ sơ học phải lầm lạc, thì Phật ấn chứng người ấy, thật được tam muội. Như lời Ta nói đây, gọi là lời nói của Phật; không như lời nói đó, tức là lời nói của ma Ba Tuần.”

Chỉ về quyết định đoạn lòng thâu đạo

Lòng thâu đạo chỉ có thể có được, khi người ta còn mắc vào trong vòng danh lợi, chưa thành thật phát tâm xuất gia, phát tâm cầu đạo giải thoát. Vì thế, cần phải

đoạn tuyệt lòng thâu đạo, lòng tham dục; xem cái sống trong thế gian chỉ là tạm bợ, ở cũng không màng, đi cũng không tiếc; dầu cho được cúng dường cung kính đến đâu, cũng tự xem như người hành khất, thì mới chắc chắn thoát ly được lối sống vô thường của chính sinh và thành được chính quả.

“Này A-nan, chúng sinh trong thế giới lục đạo như thế, tuy nơi thân tâm không còn sát, đạo, dâm, cả ba hạnh đã được viên mãn, nếu mắc phải đại vọng ngữ, thì Tam-ma-đề không được thanh tịnh, thành giống ma ái kiến và mất giống Như Lai; bởi cái chưa đạt được mà cứ cho rằng đã đạt được, chưa chứng đắc mà cứ cho rằng đã chứng đắc; hoặc để cầu thế gian tôn trọng tột bậc, bảo người

khác rằng : Nay tôi đã được quả Tu-đà-hoàn, quả Tư-đà-hàm, quả A-na-hàm, đạo A-la-hán, thừa Bích Chi Phật hay các quả vị Bồ-tát trong Thập địa hay trước Thập địa, trông mong người kia lễ sám, tham sự cúng dường. Như kẻ Nhất-tiên-ca ấy, tự tiêu diệt giống Phật, như người lấy dao chặt cây đa la; Phật ấn ký người ấy, mất hẳn thiện căn, không còn chính tri kiến, chìm đắm trong ba bể khổ, không thành tựu pháp tam-muội. Ta bảo các hàng Bồ-tát và A-la-hán, sau khi Ta diệt độ rồi, hiện ra thân, sinh trong đời mạt pháp kia, hiện ra nhiều hình tướng khác nhau, để độ những người còn trong vòng luân hồi, hoặc làm Sa-môn, bạch y cư sĩ, vua chúa, quan lại, đồng nam, đồng nữ, như thế cho đến người dâm nữ, người quả phụ, người gian dối, trộm cắp, người hàng thịt, buôn bán, để khen ngợi Phật thừa với những người đồng sự, khiến cho thân tâm của họ vào được Tam-ma-đề; nhưng rốt ráo không tự bảo rằng tôi thật là Bồ-tát, thật là A-la-hán, khinh xuất nói với những người chưa học, làm tiết lậu mật nhân của Phật, chỉ trừ lúc lâm chung, có những lời di chúc; làm sao lại còn phải làm mê hoặc nhiễu loạn chúng sinh, thành tội đại vọng ngữ. Ông dạy người đời tu phép Tam-ma-đề, sau rốt phải đoạn trừ các đại vọng ngữ. Ấy gọi là lời dạy rõ ràng thanh tịnh, quyết định thứ tư của các đức Như Lai Tiên Phật Thế Tôn.

Vì vậy cho nên A-nan, nếu không đoạn trừ đại vọng ngữ, thì cũng như khắc thân người làm thành hình cây Chiên đàn, mà muốn được hương thơm, thật không có lẽ nào như vậy. Ta dạy hàng Tỷ-khưu lấy trực tâm làm đạo

Chỉ Về Quyết Định Đoạn Lòng Vọng

tràng, trong hết thảy hành động, nơi bốn uy nghi, còn không có giả dối, làm sao lại có kẻ tự xưng đã đạt được pháp thượng nhân ! Ví như người dân cùng xưng càn là đế vương để tự chuốc lấy sự tru diệt, huống nữa, là vị Pháp vương, làm sao lại dám xưng càn ! Nhân đã không thật, quả ắt quanh co, như thế, mà cầu đạo Bồ-đề của Phật, thì cũng như người muốn cắn rốn, làm sao mà thành tựu được. Nếu như các hàng Tỷ-khưu , tâm như dây đàn thẳng, tất cả đều chân thật mà vào Tam-ma-đề, thì hẳn không có các ma sự, Ta ấn chứng người đó, thành tựu được vô thượng tri giác của các hàng Bồ-tát. Như lời Ta đây, gọi là lời nói của Phật; không như lời nói đó, tức là lời nói của ma Ba Tuần.”

Chỉ về quyết định đoạn lòng vọng

Phật dạy phải tu cái không tu, chứng cái không chứng, lẽ đâu, lại có người tu hành phạm tội đại vọng ngữ, chưa được xưng là được, chưa chứng xưng là chứng, để cầu người ta cúng dường cung kính. Nếu phạm tội đại vọng ngữ mà không biết sám hối, thì thành hạng người Nhất-điên-ca (Nhất-xiển-đề), mất hẳn tín tâm, diệt mất Phật chủng, quyết định không thành tựu được phép tam-muội và phải chìm đắm mãi mãi trong bể khổ.

Quyển VII: Phật Khai Thị Về Mật Giáo

(Quyển VII) (1)

Phật khai thị về Mật giáo thầm giúp cho những vị tu hành

A-nan, nhữ vân nhiếp tâm … linh kỳ khai ngộ.

- Giải thích : Phật giáo có Hiển giáo và Mật giáo; Hiển giáo chỉ dạy đạo lý rành mạch, để cho các hàng đệ tử tự mình làm rõ được phương pháp huân tập tự tâm, diệt trừ các sự mê lầm và được giác ngộ. Song, đối với những người không thể học hiểu được Hiển giáo, mà lại không có lòng tin chắc chắn đối với đạo Phật, thì có thể tu học Mật giáo. Mật giáo dạy những câu thần chú, mỗi câu đều có những hiệu quả nhất định; nếu người tu hành muốn được hiệu quả gì và tụng trì câu chú thích hợp, thì cũng có thể được hiệu quả mong muốn. Như muốn quy y, thì tụng trì chú Tam quy, muốn khẩu nghiệp được thanh tịnh, thì tụng trì chú Tịnh khẩu nghiệp v.v… Những câu chú này, thường để nguyên văn tiếng Phạn, không dịch, nhưng không phải hoàn toàn không có nghĩa. Các Thầy thuộc về Mật tông, khi truyền chú, thường có giải thích ý nghĩa, để cho người tụng trì có thể miệng đọc chú, tay bắt ấn, ý quán tưởng; đó là Tam mật gia trì. Chỉ vì những câu chú, lời thì vắn, nghĩa thì rộng, nên không thể phiên dịch được mà thôi. Câu chú Thủ Lăng Nghiêm, gọi tên là Maha-tát-đát-đa-bát-đát-ra, có thể dịch là Đại bạch tán cái. Đại là lớn, chỉ cho cái thể rộng lớn, cái tướng rộng lớn,

———

(1) Từ quyển 7 đến quyển 10 là trích Đại ý Kinh Lăng Nghiêm, của cụ Tâm Minh –xb.1973

cái dụng rộng lớn của bản lai tự tính. Bạch là trắng, nghĩa là trong sạch, không bị hai chướng nhiễm ô. Tán cái là tàn lọng, có ý nghĩa là tự che chở cho mình và che chở cho tất cả chúng sinh, khỏi các sự khổ não. “Đại” tiêu biểu cho bản tính chân như, “Bạch” tiêu biểu cho trí tuệ, cho giải thoát, cho Nhất thiết trí, “Tán cái” tiêu biểu cho Từ bi, cho nhất thiết chủng trí v.v… Như thế, khi tụng chú Ma-ha-tát-đát-đa-bát-đát-ra, thì trong ý phải quán Nhất chân như tâm, Tự tính thanh tịnh tâm và diệu dụng từ bi phổ độ chúng sinh. Quán được như thế, thì tất cả nghiệp chướng thảy đều tiêu tan và quyết định không thể còn có ma sự được. Những câu chú lại còn là mật lệnh của chư Phật, kêu gọi các vị Kim Cương Tạng Vương Bồ-tát và các vị Hộ Pháp thiện thần giúp đỡ và gìn giữ những người tu học.

Chú Lăng Nghiêm biểu hiện toàn thể toàn dụng của tự tâm, nên gọi là tâm chú. Tâm chú này có hiệu quả rất lớn, khi người trì tụng phát tâm cân xứng với thần chú, nghĩa là cân xứng với bản lai tự tính.

Muốn phát tâm được như thế, trước hết phải cần giữ giới luật cho thanh tịnh. Vì vậy mà Phật đã dạy bốn điều quyết định trước kia là, thân tâm quyết định không phạm những giới căn bản là sát, đạo, dâm, vọng. Phật dạy cái tâm không dâm, cái tâm không sát v.v… lại dạy phải lấy trực tâm làm đạo tràng, là vì, nếu pháp môn một đường, tâm niệm một ngã, thì không thể có kết quả được.

Vậy, tu theo Mật giáo, không phải chỉ đọc thuộc câu chú là đủ, mà còn phải phát lòng tin chắc chắn, tin ở công

Khai Thị Pháp Tắc Lập Đạo Tràng

đức Tam bảo, tin ở bản lai tự tính, tin ở khả năng diệt trừ phiền não mê lầm chứng quả Bồ-đề; người tin được như thế, thì dầu không thấu hiểu sâu sắc đạo lý nhiệm mầu của Phật, cũng có thể thành Phật được.

Khai thị những pháp tắc lập đạo trường tu trì

A-nan bạch Phật ngôn … thanh tịnh quỷ tắc. Ngài A-nan xin hỏi về quy tắc đạo tràng

- Giải thích : Ngài A-nan nhờ Phật dạy bảo, tâm đã khai ngộ, tự mình đã biết con đường tu chứng Phật đạo, dầu không vào đạo tràng và không trì chú, cũng chắc chắn sẽ thành Phật, không có nghi hoặc, nhưng vì lòng thương xót những người tu hành trong đời mạt pháp, chưa biết phương pháp huân tập đúng đắn, nên thỉnh cầu Phật dạy cho những quy tắc lập ra đạo tràng và kết giới tu trì.

Khai thị nghi thức đạo tràng

Phật cáo A-nan : Nhược mạt thế nhân … trùng trùng tượng kiến.

- Giải thích : Phật dạy nghi thức thành lập đạo trường rất là rõ ràng; nghi thức ấy tuy là sự, nhưng vẫn tượng trưng cho lý, như hoa sen, tượng trưng cho nhân quả đồng thời, gương tròn, tượng trưng cho Đại viên kỉnh trí, bóng trong gương lồng nhau nhiều lớp, tượng trưng cho Pháp giới duyên khởi trùng trùng vô tận v.v…

Tuyên Nói Tâm Chú, Rộng Khai Những Lợi Ích

Khai thị tu trì được chứng

- Giải thích : Phật dạy phương pháp hành trì trong đàn, suốt ba tuần bảy ngày, rồi chính ở nơi đạo tràng, tu phép như huyễn Tam-ma-đề, thì hiệu quả rất mau chóng và rất to lớn; nghĩa là, chỉ trong 100 ngày, những vị lợi căn đã chứng được quả Tu-đà-hoàn, tức là đã siêu phàm nhập thánh. Điều cốt yếu, là những người tu hành trong đạo tràng phải thiết thật được giới, do đã thụ giới với các vị giới sư thanh tịnh và trong các vị đồng tu ở đạo tràng, vị nào cũng giữ giới thanh tịnh, thì sự nghiệp tu trì mới có kết quả.

Tuyên nói tâm chú, rộng khai những lợi ích

Phóng hào quang, khắp thị hiện

A-nan đảnh lễ … tuyên thuyết thần chú.

- Giải thích : Ngài A-nan, tuy được thần chú gia bị, nhưng chính mình chưa được nghe; nên xin Phật từ bi trùng tuyên lại thần chú. Phật không tự mình tuyên chú, lại để cho vị Hóa Phật trên đỉnh tuyên chú, là cốt chỉ dạy tất cả thần thông biến hóa đều thuộc về diệu dụng, nhưng bản thể vẫn không hề lay động.

Tuyên đọc thần chú Phật đỉnh Thủ Lăng nghiêm

Nam mô Tát-đát-tha tô già đa da … hổ hồng đô rô úng phấn, sa bà ha.

Thần chú có 427 câu, từ trước đến nay không có phiên dịch; lối phiên âm, tùy theo mỗi nước, cũng có sai chạy ít

nhiều, nhưng nếu đem lòng tin đúng đắn mà tụng niệm, thì nhất định có hiệu nghiệm.

Khai thị xuất sinh chư Phật, hàng phục tà ma, rộng ban ơn cho chúng sinh.

A-nan thị Phật … tất đắc thanh tịnh

- Giải thích : Như trên đã nói, chú Thủ Lăng Nghiêm Ma-ha tát-đát-đa-bát-đát-ra tượng trưng cho tự tính thanh tịnh tâm; chú tức là tâm, tâm tức là chú; do đó, nên chư Phật, Bồ-tát đều do chú tâm ấy sinh ra, cho đến tất cả Phật sự đều dựa vào chú tâm ấy, đều ở trong chú tâm ấy mà làm. Người tụng trì chú ấy, rõ được tự tâm, thì hiệu quả rất là to lớn.

Khai thị chú tâm, nói rộng không hết

Nhược ngã thuyết thị … danh Như Lai đảnh. - Giải thích : Câu chú này, còn gọi là Như Lai đỉnh, tượng trưng cho trí tuệ của Phật. Diệu dụng trí tuệ của Phật vô lượng vô biên, nên câu chú này cũng vô lượng vô biên, dầu đọc bao nhiêu kiếp cũng không hết.

Khai thị sức của thần chú thành tựu được thế gian và xuất thế gian, thêm trí tuệ, tiêu nghiệp chướng.

Nhữ đẳng hữu học … ngộ vô sanh nhẫn.

- Giải thích : Phật khai thị chú tức là tâm, tâm tức là chú, không rõ tâm tính, lại không trì chú, thì khó tránh ma sự trong đường tu hành. Ma sự là tất cả những sự khuấy phá người tu hành, làm cho phải sa đọa. Tuy những sự ấy,

giống như từ ngoài đưa tới, nhưng thật vẫn bắt nguồn từ tự tâm. Tự tâm không rõ chính pháp, không biết tu đường lối giải thoát, mà chỉ cố gắng đè nén những tâm niệm không tốt, thì tuy bề ngoài là thanh tịnh, nhưng bề trong thường bị huân tập với những tư tưởng xấu, do đó sinh ra các ma sự. Những ma sự như thế, chỉ có đem lòng tin đúng đắn, tụng trì tâm chú thì mới tránh được. Một khi tín tâm đã thành tựu, thì hiệu nghiệm của tâm chú thật quá sức nghĩ bàn. Do nơi nhất tâm, không có phân biệt, nên tất cả các thứ tai nạn, các loài hung dữ, đều không thể làm hại được. Huống nữa, tâm chú là mật lệnh của Phật, thường có vô lượng vô biên Kim Cương Bồ-tát hộ trì; các vị chẳng những giúp cho các người tu hành khỏi các ma sự, mà còn gia bị cho những người tu hành chóng được chứng quả. Người tu hành, đem cái tâm cân xứng với tự tính, mà tụng trì tâm chú, thì trên đồng một từ lực với chư Phật, dưới đồng một bi ngưỡng với chúng sinh, công đức không thể kể xiết, chẳng những quyết định không sinh vào những nơi không tốt, mà còn được thể thanh tịnh, trí tuệ sáng suốt, nghiệp chướng tiêu trừ, mau thành chánh quả.

Khai thị trì chú thì được mãn nguyện và được sinh vào nơi tốt.

Phục thứ A-nan … hà huống tạp hình. - Giải thích : Tất cả quả báo tội phúc, đều do nhất tâm biến hiện; nếu phát lòng tin chắc chắn ở tâm chú, thì dầu tự mình không tụng trì được, mà chỉ đeo chú trên mình, tất cả sở cầu cũng đều được mãn nguyện.

Khai thị sức chú có thể tiêu quốc nạn, dân tai

A-nan, nhược chư quốc độ … vĩnh bất năng nhập.

- Giải thích : Những quốc nạn, dân tai đều do vọng kiến nghiệp chung, tức là những nhận thức sai lầm nghiệp chung tạo thành ; những nghiệp chung như thế, phải nhờ tâm niệm chung mới thay đổi được. Nếu trong một cõi nước hay một làng xóm, mọi người đều phát lòng tin chắc chắn cúng dường, trì tụng chú này, thì nhất định tất cả các tai nạn thảy đều tiêu diệt.

Bảo hộ hàng sơ tâm rời ma chướng, chóng khai ngộ

Thị cố Như Lai … tiện vi vọng ngữ.

- Giải thích : Phật kết luận rằng : Phật tuyên dạy chú này, để bảo vệ cho các người theo Phật, tu hành chính pháp, tránh khỏi các ma chướng và mau chứng đạo Bồ-đề và người tu hành trì giới thanh tịnh, tín tâm chắc chắn, y như lời Phật dạy mà lập đạo tràng, thì trong một đời, chắc chắn siêu phàm nhập thánh.

Nói tóm lại, tâm tính bình đẳng, không có sai khác, chúng sinh đem những tâm niệm nhiễm ô, phân biệt mà huân tập tâm tính, thì tâm tính theo sự huân tập đó, hiện ra lục đạo chúng sinh; các vị Nhị thừa đem trí vô ngã, mà huân tập tâm tính, thì tâm tính hiện ra đạo quả vô ngã; các vị Bồ-tát đem bình đẳng trí mà huân tập tâm tính thì tâm tính hiện ra chân như; tuy hiện phàm, hiện thánh có khác nhau, nhưng bản lai tâm tính không thay đổi mà theo duyên, theo duyên mà không thay đổi, vẫn không sinh,

không diệt, không nhiễm, không tịnh, không thêm, không bớt. Tam thế chư Phật cũng một tâm tính ấy, lục đạo chúng sinh cũng một tâm tính ấy; vì thế, mà một tâm niệm y như tâm tính mà huân tập tu hành, thì kết quả rất là to lớn; vì thế, tụng trì tâm chú với giới luật thanh tịnh và tín tâm đúng đắn, thì kết quả không thể lường, không thể nghĩ hết được. Phát lòng tin đúng đắn, tụng trì tâm chú, còn có kết quả như thế, huống nữa là nghe được những lời Phật dạy, suy xét đạo lý, nhận đúng tâm tính và thuận theo tâm tính mà tu trì, thì kết quả quyết định mau chóng hơn, một ngày có thể bằng một kiếp.

Kim cương thiện thần trong hội phát nguyện bảo hộ rộng rãi.

Thuyết thị ngữ dĩ … sở tác như nguyện.

- Giải thích : Các vị Kim Cương Thiện Thần trong Hội, sau khi nghe Phật dạy, đều một thời đảnh lễ bạch Phật, nguyện thành tâm bảo hộ những người tu hành trì chú, khỏi các ma sự. Đặc biệt, có vô lượng vô số các vị Kim Cương Tạng Vương Bồ-tát phát nguyện hộ trì những người tu hành như thế, chẳng những không có ma sự, mà cho đến những thiên ma cũng không quấy phá được. Trong đoạn này, có kể tên rất nhiều chư Thiện Thần, theo tín ngưỡng của Ấn Độ trong thời ấy, người tu học không nên câu nệ và nên nhớ rằng cảnh là do tâm hiện, tâm đã tin là có, thì hiện ra có; nơi nào chúng sinh tin có cái gì, thì cái ấy hóa ra có, không nên lấy làm lạ. Đến như các vị Kim Cương Bồ-tát có lòng từ bi rộng lớn, mà vẫn đánh nát đầu những loài ác ma quấy phá người tu hành, thế đủ biết, các Ngài