Đại Tập 56 · Bộ Kinh Tập III · Số 468–489

Kinh Thuyết Vô Cấu Xứng - Quyển 4 - Phẩm 7: Quán Hữu Tình

KINH THUYẾT VÔ CẤU XỨNG

QUYỂN 4

Phẩm 7: quán HỮU TÌNH

Khi ấy, Đại sĩ Diệu Cát Tường hỏi Bồ-tát Vô Cấu Xứng:

–Bồ-tát quán các hữu tình như thế nào?

Bồ-tát Vô Cấu Xứng trả lời:

–Ví như thầy ảo thuật quán sát những việc mình hóa ra. Bồ-tát quán sát một cách thật đúng đắn về tất cả hữu tình cũng vậy.

Thưa Bồ-tát Diệu Cát Tường! Như người trí quán trăng trong nước, quán ảnh tượng trong gương, quán nước của dợn nắng, quán âm thanh vọng lại, quán thành, đài bằng mây giữa hư không, quán sự chắc thật nơi đống bọt nước, quán bong bóng nước vừa nổi lên là tiêu mất ngay, quán phần lõi cứng của cây chuối, quán đại thứ năm, quán uẩn thứ sáu, quán căn thứ bảy, quán xứ thứ mười ba, quán giới thứ mười chín, quán các ảnh tượng của sắc nơi cõi Vô sắc, quán hạt giống mục nát mà nảy mầm, quán áo quần làm bằng lông rùa, quán người chết yểu mà thọ dục vui chơi, quán quả Dự lưu mà có phân biệt thân kiến, quán quả Nhất lai thọ hữu thứ ba, quán quả Bất hoàn nhập vào thai mẹ, quán độc tham, sân, si của bậc A-la-hán; quán Bồ-tát chứng đắc nhẫn có tâm tham lam, keo lận, phạm giới, sân, hại; quán tập khí tương tục của chư Như Lai, quán người mù bẩm sinh thấy các màu sắc, quán định trụ diệt có hơi thở ra vào, quán dấu chân chim giữa hư không, quán căn của người bán thạch ca có tác dụng, quán con của người thạch nữ có tạo nghiệp, quán điều Phật hóa ra có các trói buộc, quán các sự rốt ráo mà phát sinh phiền não, quán những gì đã thấy sau cơn mộng, quán không có lửa mà bị đốt cháy, quán A-la-hán có những đời sau, Bồ-tát nên quán sát tất cả hữu tình như vậy. Vì sao? Vì các pháp vốn không, chân thật vô ngã, không có hữu tình.

Bồ-tát Diệu Cát Tường nói:

–Nếu Bồ-tát quán tất cả hữu tình như vậy thì phải tu hành tâm Từ bi như thế nào?

Bồ-tát Vô Cấu Xứng trả lời:

–Sau khi Bồ-tát quán hữu tình như vậy rồi, tự nghĩ vì các hữu tình mà ta phải nói pháp như vậy để họ hiểu rõ ràng. Đó gọi là tu hành tâm Từ bi một cách chân thật và các hữu tình hoàn toàn an lạc, Bồ-tát ấy tu tâm Từ tịch diệt vì không có các chấp giữ, tu tâm Từ vô nhiệt vì lìa phiền não, tu tâm Từ như thật vì ba đời bình đẳng, tu tâm Từ không chống trái vì không cùng khởi, tu tâm Từ vô nhị vì lìa trong ngoài, tu tâm Từ không hoại vì trụ rốt ráo, tu tâm Từ kiên cố vì ý lạc tăng thượng như kim cang, tu tâm Từ thanh tịnh vì bản tánh thanh tịnh, tu tâm Từ bình đẳng vì đồng với hư không, tu tâm Từ A-la-hán vì diệt trừ hẳn giặc kết sử, tu tâm Từ Độc giác vì không nhờ sự giúp đỡ của thầy, tu tâm Từ Bồ-tát vì làm thành tựu đầy đủ cho hữu tình không dừng nghĩ, tu tâm Từ Như Lai vì giác ngộ tánh chân như của các pháp, tu tâm Từ Đức Phật vì giác ngộ hữu tình đang ở trong mộng, tu tâm Từ tự nhiên vì theo sự vận hành mà giác ngộ tánh của các pháp, tu tâm Từ Bồ-đề vì đồng một vị, tu tâm Từ không thiên vị vì đoạn sự thương ghét, tu tâm Từ đại Bi vì làm sáng rỡ Đại thừa, tu tâm Từ không tranh chấp vì quán vô ngã, tu tâm Từ không nhàm chán vì quán tánh không, tu tâm Từ pháp thú vì lìa sự luyến tiếc, tu tâm Từ tịnh giới vì tạo mọi thành thục cho các hữu tình phạm giới, tu tâm Từ kham nhẫn vì bảo hộ mình và người đừng làm cho tổn hại, tu tâm Từ tinh tấn vì gánh vác khổ cho các hữu tình làm những việc lợi lạc, tu tâm Từ tĩnh lự vì không còn ái nhiễm, tu tâm Từ Bát-nhã vì lúc nào cũng đều hiện trí pháp, tu tâm Từ phương tiện vì thị hiện khắp tất cả các môn, tu tâm Từ diệu nguyện vì đã phát sinh vô lượng đại nguyện, tu tâm Từ đại lực vì có thể làm tất cả việc rộng lớn, tu tâm Từ Nhã-na (trí) vì hiểu rõ tánh tướng của tất cả pháp, tu tâm Từ thần thông vì không hoại tánh tướng của tất cả pháp, tu tâm Từ thâu giữ sự việc vì dùng phương tiện làm lợi ích cho các hữu tình, tu tâm Từ không chấp trước vì có vô ngại nhiễm, tu tâm Từ không dối trá vì ý lạc thanh tịnh, tu tâm Từ không dua nịnh vì gia hạnh thanh tịnh, tu tâm Từ không lừa gạt vì không hư dối, tu tâm Từ tâm sâu xa vì lìa vết nhơ, tu tâm Từ an

lạc vì làm cho chúng sinh có sự an lạc của chư Phật.

Thưa Bồ-tát Diệu Cát Tường! Đó là Bồ-tát tu tâm đại Từ.

Bồ-tát Diệu Cát Tường nói:

–Bồ-tát tu tâm đại Bi như thế nào?

Bồ-tát Vô Cấu Xứng trả lời:

–Tạo ra những căn lành tăng trưởng nào cũng đều đem lợi lạc cho các hữu tình, không tham tiếc gì cả. Đó gọi là Bồ-tát tu tâm đại Bi.

Bồ-tát Diệu Cát Tường hỏi:

–Bồ-tát tu hành tâm đại Hỷ như thế nào?

Bồ-tát Vô Cấu Xứng nói:

–Làm lợi ích cho các hữu tình đều hoan hỷ không hối hận. Đó gọi là Bồ-tát tu tâm đại Hỷ.

Bồ-tát Diệu Cát Tường hỏi:

–Bồ-tát tu tâm đại Xả như thế nào? B

ồ-tát Vô Cấu Xứng nói:

–Làm lợi ích với tâm bình đẳng không trông mong quả báo. Đó là Bồ-tát tu tâm đại Xả.

Bồ-tát Diệu Cát Tường hỏi:

–Nếu các Bồ-tát sợ sinh tử thì phải nương vào đâu?

Bồ-tát Vô Cấu Xứng nói:

–Nếu các Bồ-tát lo sợ sinh tử phải luôn nương tựa vào đại ngã của chư Phật.

Lại hỏi:

–Bồ-tát muốn trụ vào đại ngã phải trụ như thế nào?

Trả lời:

– Muốn trụ vào đại ngã phải trụ trong sự giải thoát bình đẳng của tất cả hữu tình.

Lại hỏi:

–Muốn làm cho tất cả hữu tình giải thoát nên trừ diệt

những gì?

Trả lời:

–Muốn làm cho tất cả hữu tình được giải thoát phải diệt trừ phiền não của họ.

Hỏi:

–Muốn diệt trừ phiền não cho tất cả hữu tình nên tu những gì?

Trả lời:

–Muốn diệt trừ phiền não cho tất cả hữu tình nên tu quán sát các tác ý đúng như lý.

Hỏi:

–Muốn tu, quán sát các tác ý đúng như lý nên tu như thế nào?

Trả lời:

–Muốn tu, quán sát các tác ý đúng như lý phải tu các pháp không sinh không diệt.

Hỏi:

–Pháp nào không sinh? Pháp nào không diệt?

Trả lời:

–Pháp bất thiện là không sinh, pháp thiện là không diệt.

Hỏi:

–Pháp thiện và bất thiện lấy gì làm gốc?

Trả lời:

–Lấy thân làm gốc.

Hỏi:

–Thân lấy gì làm gốc?

Trả lời:

–Lấy tham dục làm gốc?

Hỏi:

–Tham dục lấy gì làm gốc?

Trả lời:

–Lấy phân biệt hư vọng làm gốc.

Hỏi:

–Phân biệt hư vọng lấy gì làm gốc?

Trả lời:

–Lấy vọng tưởng điên đảo làm gốc.

Hỏi:

–Vọng tưởng đảo vọng lấy gì làm gốc?

Trả lời:

–Lấy vô trụ làm gốc.

Bồ-tát Diệu Cát Tường hỏi:

–Như vậy vô trụ lấy gì làm gốc?

Bồ-tát Vô Cấu Xứng nói:

– Hỏi như vậy là phi lý. Vì sao? Vì vô trụ tức là không có gốc cũng không có chỗ trụ. Do không gốc, không có chỗ trụ nên có thể kiến lập tất cả các pháp.

Bấy giờ, trong nhà của Bồ-tát Vô Cấu Xứng có một Thiên nữ ở lâu rồi, thấy các bậc Đại nhân giảng nói pháp thì đạt được điều chưa từng có, nên vui mừng khôn xiết, liền hiện thân mình, dùng hoa trời rải cúng dường các Bồ-tát và chúng đại Thanh văn. Khi hoa trời ấy đến thân Bồ-tát thì hoa liền rơi xuống đất, còn đến thân các vị đại Thanh văn thì hoa dính vào không rớt. Chúng đại Thanh văn muốn phủi hoa, bèn dùng thần lực của mình nhưng vẫn không sao rớt xuống.

Thiên nữ hỏi Tôn giả Xá-lợi Tử:

–Vì sao phải phủi hoa?

Tôn giả Xá-lợi Tử nói:

–Vì hoa không như pháp nên tôi phủi nó.

Thiên nữ nói:

–Thôi, Tôn giả đừng cho hoa ấy là không như pháp. Vì sao? Vì hoa ấy là như pháp. Thưa Tôn giả! Chỉ có Tôn giả là không như pháp. Vì sao? Vì hoa không phân biệt, không phân biệt khác, chỉ có Tôn giả tự có phân biệt, có phân biệt khác đó thôi. Đối với pháp thiện trong Tỳ-nại-da, nếu người xuất gia có phân biệt, có phân biệt khác tức là không như pháp. Còn nếu không phân biệt, không phân biệt khác tức là như pháp.

Thưa Tôn giả Xá-lợi Tử! Thấy các Bồ-tát hoa không dính vào người đều do các vị ấy đã đoạn trừ hẳn tất cả phân biệt và phân biệt khác, thấy các Thanh văn hoa dính vào thân là vì chưa đoạn tận tất cả phân biệt và phân biệt khác.

Thưa Tôn giả Xá-lợi Tử! Như khi nào người có sợ sệt thì phi nhân tìm đến làm hại. Nếu không sợ sệt thì tất cả phi nhân không làm hại được. Nếu ai sợ nghiệp phiền não sinh tử thì bị sắc, thanh, hương, vị, xúc… làm hại. Ai không sợ nghiệp, phiền não, sinh tử thì không bị sắc thanh hương vị xúc ở thế gian làm hại.

Thưa Tôn giả Xá-lợi Tử! Nếu ai chưa đoạn hẳn tập khí phiền não

thì hoa ấy dính vào thân. Nếu ai đã đoạn hẳn tập khí phiền não rồi thì hoa ấy rơi xuống.

Tôn giả Xá-lợi Tử hỏi:

–Thiên nữ ở nhà này đã bao lâu rồi?

Thiên nữ trả lời:

–Tôi ở nhà này cũng như thời gian Tôn giả Xá-lợi Tử đã trụ nơi giải thoát.

Tôn giả Xá-lợi Tử hỏi:

–Thiên nữ ở nhà này lâu như vậy chăng?

Thiên nữ nói:

–Tôn giả trụ nơi giải thoát cũng lâu như vậy sao?

Tôn giả Xá-lợi Tử im lặng không trả lời.

Thiên nữ nói:

–Tôn giả là đại Thanh văn đầy đủ đại tuệ biện tài, hỏi một chút như vậy mà không trả lời được.

Tôn giả Xá-lợi Tử nói:

–Người giải thoát thì xa lìa các danh ngôn, nên đối với điều đó tôi biết nói sao đây.

Thiên nữ nói:

–Văn tự được nói ra đều là tướng giải thoát. Vì sao? Vì tướng giải thoát này chẳng phải ở trong, chẳng phải ở ngoài, chẳng phải chặng giữa mà có thể chứng đắc được. Văn tự cũng như vậy, chẳng ở trong, chẳng ở ngoài, chẳng ở chặng giữa mà có thể chứng đắc được. Cho nên chẳng phải lìa văn tự mà nói giải thoát. Vì sao? Vì tánh giải thoát ấy và tánh của tất cả pháp đều bình đẳng.

Tôn giả Xá-lợi Tử hỏi:

–Há chẳng phải do lìa tham, sân, si… mà được giải thoát sao?

Thiên nữ nói:

–Vì những người tăng thượng mạn nên Đức Phật nói lìa tất cả tham, sân, si để được giải thoát. Nếu vì những người xa lìa tăng thượng mạn thì Ngài nói bản tánh của tất cả tham, sân, si… là giải thoát.

Tôn giả Xá-lợi Tử hỏi:

–Lành thay! Này Thiên nữ! Làm thế nào mà cô chứng được trí tuệ biện tài như vậy?

Thiên nữ trả lời:

–Tôi không đắc, không chứng trí tuệ biện tài. Nếu nói tôi có đắc có chứng tức là kẻ tăng thượng mạn trong chỗ khéo thuyết pháp Tỳ-nại-da.

Tôn giả Xá-lợi Tử hỏi:

–Đối với ba thừa, cô hướng về thừa nào?

Thiên nữ trả lời:

–Tôi hướng về cả ba thừa.

Tôn giả Xá-lợi Tử hỏi:

–Cô dùng mật ý gì mà nói như vậy?

Thiên nữ nói:

–Vì thường giảng nói Đại thừa để người khác nghe, lãnh hội mà tôi làm Thanh văn. Vì tự nhiên hiện bày sự giác ngộ tánh chân thật của các pháp mà tôi làm Duyên giác. Vì không bỏ tâm đại Từ bi mà tôi làm Đại thừa.

Thưa Tôn giả Xá-lợi Tử! Vì hóa độ các hữu tình cầu thừa Thanh văn nên tôi làm Thanh văn. Vì hóa độ các hữu tình cầu thừa Độc giác nên tôi làm Độc giác. Vì hóa độ các hữu tình cầu thừa Vô thượng nên tôi làm Đại thừa.

Thưa Tôn giả Xá-lợi Tử! Như có người vào rừng Chiêm-bặc-ca chỉ ngửi mùi thơm của cây Chiêm-bặc-ca chứ không thích ngửi mùi thơm của cây cỏ khác. Cũng vậy, nếu ai ở nhà này thì chỉ thích mùi thơm công đức của Đại thừa chứ không thích những mùi thơm công đức của Thanh văn, Độc giác. Vì trong nhà này luôn được xông ướp mùi hương thơm nơi công đức vi diệu của tất cả pháp Phật.

Thưa Tôn giả Xá-lợi Tử! Nếu có Thích, Phạm, bốn Đại Thiên vương, Na-dà, Dạ-xoa, A-tố-lạc… cho đến Nhân phi nhân mà vào nhà này đều được chiêm ngưỡng Đại sĩ và được gần gũi, lễ kính, cúng dường, nghe đại pháp. Tất cả đều phát tâm đại Bồ-đề, đều do mùi thơm công đức vi diệu của tất cả pháp Phật mà ra.

Thưa Tôn giả Xá-lợi Tử! Tôi ở nhà này đã hơn mười hai năm rồi nhưng chưa hề nghe nói những ngôn luận tương ưng về Thanh văn, Độc giác, chỉ nghe các Bồ-tát Đại thừa hành ngôn luận tương ưng với diệu pháp đại Từ, đại Bi bất khả tư nghì của chư Phật.

Thưa Tôn giả Xá-lợi Tử! Nhà này thường hiện lên tám pháp thù thắng chưa từng có. Tám pháp ấy là gì? Thưa Tôn giả Xá-lợi Tử! Nghĩa là nhà này thường có ánh sáng màu vàng ròng chiếu rực rỡ khắp ngày lẫn đêm đều giống nhau, không cần ánh sáng của mặt trời chiếu vào. Đó là pháp thù thắng chưa từng có thứ nhất.

Thưa Tôn giả Xá-lợi Tử! Nhà này thường có tất cả Nhân phi nhân ở thế gian. Sau khi họ đã vào nhà này thì không bị tất cả phiền não làm hại. Đó là pháp thù thắng chưa từng có thứ hai.

Thưa Tôn giả Xá-lợi Tử! Nhà này thường có những Thích, Phạm, bốn Đại Thiên vương… và các Đại Bồ-tát ở thế giới khác tụ tập không bao giờ ngớt. Đó là pháp thù thắng chưa từng có thứ ba.

Thưa Tôn giả Xá-lợi Tử! Nhà này thường nghe ngôn luận tương ưng với sáu Ba-la-mật bất thoái chuyển của Bồ-tát. Đó là pháp thù thắng chưa từng có thứ tư.

Thưa Tôn giả Xá-lợi Tử! Nhà này thường tấu lên những âm nhạc của trời, người. Từ những âm nhạc ấy diễn ra vô lượng trăm ngàn pháp âm. Đó là pháp thù thắng chưa từng có thứ năm.

Thưa Tôn giả Xá-lợi Tử! Nhà này có bốn kho báu lớn, châu ngọc đầy ắp không bao giờ hết, đem cung cấp bố thí cho tất cả những người nghèo khổ, người đơn chiếc, cô độc, người không chỗ nương tựa, người xin ăn, làm cho họ đầy đủ, nhưng châu báu không bao giờ hết. Đó là pháp thù thắng chưa từng có thứ sáu.

Thưa Tôn giả Xá-lợi Tử! Nhà này có Như Lai Thích-ca Mâu-ni, Như Lai Vô Lượng Thọ, Như Lai Nan Thắng, Như Lai Bất Động, Như Lai Bảo Thắng, Như Lai Bảo Diệm, Như Lai Bảo Nguyệt, Như Lai Bảo Nghiêm, Như Lai Bảo Âm Thanh, Như Lai Sư Tử Hống, Như Lai Nhất Thiết Nghĩa Thành… vô lượng Đức Như Lai khắp mười phương như vậy, nếu Đại sĩ này phát tâm cầu thỉnh thì chư Như Lai lập tức đến giảng nói tất cả pháp môn bí yếu của chư Phật. Nói xong thì đi ngay. Đó là pháp thù thắng chưa từng có thứ bảy.

Thưa Tôn giả Xá-lợi Tử! Nhà này luôn hiện tất cả cõi Phật trang nghiêm đủ công đức và các thứ trang sức lộng lẫy của cung điện trời. Đó là pháp thù thắng chưa từng có thứ tám.

Thưa Tôn giả Xá-lợi Tử! Nhà này luôn hiện tám pháp thù thắng

chưa từng có như vậy. Ai có pháp bất tư nghì này mà còn phát tâm thích cầu pháp Thanh văn, Độc giác sao?

Khi ấy, Tôn giả Xá-lợi Tử hỏi Thiên nữ:

–Sao cô không chuyển thân nữ này?

Thiên nữ trả lời:

–Tôi ở nhà này đã hơn mười hai năm, tìm cầu tánh người nữ mãi vẫn không được thì làm sao có sự

chuyển?

Thưa Tôn giả Xá-lợi Tử! Ví như thầy ảo thuật hóa ra huyễn nữ. Nếu ai có hỏi: “ Sao cô không chuyển thân nữ này?” Hỏi như vậy có đúng không?

Tôn giả Xá-lợi Tử nói:

–Thiên nữ, không đúng. Vì huyễn đã không thật thì làm sao mà chuyển.

Thiên nữ nói:

–Cũng vậy, tánh tướng của các pháp đều chẳng chân thật, giống như huyễn hóa, tại sao Tôn giả hỏi là không chuyển thân nữ?

Ngay lúc đó, Thiên nữ dùng sức thần thông biến Tôn giả Xá-lợi Tử giống như một Thiên nữ, rồi tự biến mình như Tôn giả Xá-lợi Tử và hỏi:

–Sao Tôn giả không chuyển thân nữ đi?

Khi ấy, với dáng Thiên nữ, Tôn giả Xá-lợi Tử trả lời:

–Tôi không biết việc chuyển làm mất thân nam để thành thân nữ!

Thiên nữ lại nói:

–Nếu Tôn giả có thể chuyển thân nữ này, thì tất cả thân nữ khác cũng sẽ có thể chuyển được. Như Tôn giả Xá-lợi Tử thật chẳng phải là nữ mà hiện thành thân nữ. Tất cả thân nữ khác cũng lại như vậy. Mặc dù hiện thân nữ nhưng thật sự chẳng phải là nữ. Đức Thế Tôn y vào mật ý này mà giảng nói tất cả pháp chẳng phải nam, chẳng phải nữ.

Sau khi nói vậy xong, Thiên nữ thâu hồi thần lực trở lại và ai nấy đều hiện ra thân cũ của mình.

Thiên nữ hỏi Tôn giả Xá-lợi Tử:

–Tôn giả, thân nữ nay ở đâu?

Tôn giả Xá-lợi Tử nói:

–Thân nữ của tôi không còn, không biến chuyển.

Thiên nữ nói:

–Lành thay! Lành thay! Tôn giả! Tất cả cũng như vậy không còn, không chuyển, nói tất cả pháp không còn, không chuyển, đó chính là Phật ngữ.

Tôn giả Xá-lợi Tử hỏi Thiên nữ:

–Ở đây nếu cô chết rồi sẽ sinh ở đâu?

Thiên nữ nói:

–Chỗ Như Lai hóa sinh ở đâu thì tôi sẽ sinh nơi chỗ đó.

Tôn giả Xá-lợi Tử hỏi:

–Hóa Như Lai không chết không sinh. Vì sao nói sẽ có chỗ sinh?

Thiên nữ trả lời:

–Thưa Tôn giả! Nên biết các pháp và hữu tình cũng như vậy, không diệt không sinh. Vì sao hỏi tôi sẽ sinh vào chỗ nào?

Tôn giả Xá-lợi Tử hỏi Thiên nữ:

–Bao lâu nữa cô sẽ chứng đắc Chánh đẳng Bồ-đề vô thượng?

Thiên nữ trả lời:

–Nếu như Tôn giả Xá-lợi Tử trở lại làm phàm phu, đầy đủ pháp phàm phu thì tôi chứng Chánh đẳng Bồ-đề vô thượng lâu hay gần cũng thế.

Tôn giả Xá-lợi Tử nói:

–Không xứ sở, không quả vị, tôi sẽ trở thành phàm phu đầy đủ pháp phàm phu.

Thiên nữ nói:

–Tôn giả, cũng vậy, khi nào không có xứ sở, không có quả vị thì tôi sẽ chứng Chánh đẳng Bồ-đề vô thượng. Vì sao? Vì Bồ-đề vô thượng là không có chỗ trụ, cho nên cũng không chứng Bồ-đề.

Tôn giả Xá-lợi Tử nói:

–Nếu vậy vì sao Đức Phật nói hằng hà sa chư Phật hiện chứng Chánh đẳng Bồ-đề vô thượng, đã chứng, sẽ chứng.

Thiên nữ nói:

–Thưa Tôn giả! Đó đều là dùng ngôn ngữ, văn tự của thế tục mà nói có chư Phật ba đời chứng đắc, chứ chẳng phải nói Bồ-đề có quá khứ, vị lai, hiện tại. Vì sao? Vì Bồ-đề vô thượng là vượt qua ba đời.

Thưa Tôn giả Xá-lợi Tử! Tôn giả đã chứng đắc A-la-hán rồi sao?

Tôn giả Xá-lợi Tử nói:

–Không đắc mà đắc, đắc mà không chỗ đắc.

Thiên nữ nói:

–Thưa Tôn giả! Bồ-đề cũng thế, không chứng mà chứng, chứng mà không chỗ chứng.

Khi ấy, Bồ-tát Vô Cấu Xứng nói với Tôn giả Xá-lợi Tử:

–Thiên nữ này đã từng cúng dường, gần gũi, tôn thờ hơn chín mươi hai trăm ngàn câu-chi na do đa Đức Phật, trí tuệ thần thông đã tự tại, sở nguyện đã đầy đủ, đắc Nhẫn vô sinh đối, với Chánh đẳng Bồ-đề vô thượng đã vĩnh viễn bất thoái chuyển, theo diệu lực của bản nguyện, theo sở thích của mình, theo chỗ thích nghi mà tạo mọi thành thục cho chúng sinh.

❧

Phẩm 8: BỒ-ĐỀ PHẦN

Bấy giờ, Bồ-tát Diệu Cát Tường hỏi Bồ-tát Vô Cấu Xứng:

–Với các pháp Phật, Bồ-tát làm thế nào để đạt đến chỗ cứu cánh?

Bồ-tát Vô Cấu Xứng nói:

–Nếu các Bồ-tát hành không phải là nơi hướng tới thì mới đạt đến chỗ cứu cánh của pháp Phật.

Bồ-tát Diệu Cát Tường hỏi:

–Bồ-tát hành không phải là nơi hướng tới như thế nào?

Bồ-tát Vô Cấu Xứng trả lời:

–Các Bồ-tát mặc dù hành nơi cõi năm tội vô gián nhưng không có tâm sân giận, não hại. Mặc dù hành nơi cõi Ma-lạc-ca (địa ngục) nhưng lìa tất cả bụi bặm cấu uế phiền não. Mặc dù hành nơi các cõi bàng sinh nhưng lìa tất cả vô minh tăm tối. Mặc dù hành nơi cõi A-tố-lạc, (ngạ quỷ) nhưng lìa tất cả cao ngạo ngã mạn. Mặc dù hành nơi cõi Diệ-ma vương nhưng chứa nhóm hành trang phước tuệ rộng lớn. Mặc dù hành cõi định vô sắc nhưng không thích hướng về cõi đó. Mặc dù thị hiện hành nơi cõi hạnh tham dục nhưng không thọ dục tất cả những gì

ở trong đó, lìa tất cả sự đắm nhiễm. Mặc dù thị hiện hành nơi cõi hạnh sân giận nhưng đối với tất cả cảnh giới của hữu tình lìa các sân giận, không có tâm tổn hại. Mặc dù thị hiện hành nơi cõi hạnh ngu si nhưng với tất cả pháp đều xa lìa vô minh tăm tối, dùng ánh sáng trí tuệ để tự điều phục mình. Mặc dù thị hiện hành nơi cõi hạnh tham lam keo kiệt nhưng vứt bỏ những gì trong ngoài, không đoái hoài đến thân mạng mình. Mặc dù thị hiện hành cõi hạnh phạm giới nhưng sống an ổn trong tất cả giới, công đức Đầu-đà ít muốn, biết đủ, trong một tội nhỏ cũng thấy rất sợ hãi. Mặc dù thị hiện hành nơi cõi hạnh sân giận mà an trụ hoàn toàn vào tâm Từ bi không não hại. Mặc dù thị hiện hành cõi hạnh biếng nhác nhưng siêng năng tu tập tất cả căn lành, tinh tấn không thay đổi. Mặc dù thị hiện hành nơi cõi hạnh căn loạn nhưng luôn an nhiên tịch tĩnh. Mặc dù thị hiện hành nơi cõi hạnh ác tuệ nhưng hoàn toàn thông đạt tất cả tất cả pháp thế gian và xuất thế gian, có lòng tin đạt cứu cánh tuệ Ba-la-mật đa. Mặc dù thị hiện hành cõi hạnh dua nịnh dối trá, nhưng hoàn thành phương tiện thiện xảo. Mặc dù thị hiện hành nơi cõi hạnh phương tiện mật ngữ kiêu mạn, nhưng đều dốc thành lập cầu đò để cứu giúp muôn người. Mặc dù thị hiện hành nơi cõi hạnh tất cả phiền não của thế gian nhưng tánh thanh tịnh hoàn toàn không nhiễm. Mặc dù thị hiện hành nơi cõi hạnh chúng ma, nhưng có trí tuệ giác ngộ tất cả pháp Phật và tự chứng biết không nhờ vào người khác. Mặc dù thị hiện hành nơi cõi hạnh Thanh văn nhưng giảng pháp chưa từng nghe cho các hữu tình. Mặc dù thị hiện hành nơi cõi hạnh Độc giác nhưng vì hoàn thành đại Từ, đại Bi tạo mọi thành thục cho chúng sinh. Mặc dù thị hiện ở cõi bần cùng nhưng được của cải châu báu vô tận. Mặc dù thị hiện ở cõi khuyết căn nhưng đầy đủ tướng tốt đẹp đẽ. Mặc dù thị hiện ở cõi ti tiện nhưng sinh vào nhà Phật thuộc dòng họ tôn quý tích tập hành trang phước tuệ thù thắng. Mặc dù ở cõi gầy ốm, xấu xí, bị mọi người ghét nhưng được thân như Na-la-diên đẹp đẽ, các hữu tình thích nhìn. Mặc dù ở cõi già bệnh, nhưng diệt trừ rốt ráo căn già bệnh vượt qua các sợ hãi về chết. Mặc dù hiện ở cõi cầu của cải địa vị, nhưng tu tập nhiều quán tưởng vô thường, dứt các sự mong cầu. Mặc dù hiện ở cõi cung thất kỹ nữ với các thú vui nhưng luôn vượt qua khỏi các bùn dơ dục lạc, tu tập rốt ráo hạnh xa lìa. Mặc dù hiện ở cõi đần độn

nhưng đầy đủ trang nghiêm biện tài, đắc Đà-la-ni, trí tuệ nhớ không mất. Mặc dù ở cõi tà đạo nhưng lấy chánh đạo độ các hữu tình. Mặc dù hiện ở cõi tất cả sinh nhưng thật sự đoạn hẳn tất cả nơi chốn sinh khởi. Mặc dù hiện ở cõi Bát-niết-bàn nhưng luôn xả bỏ sinh tử tương tục. Mặc dù thị hiện đắc diệu Bồ-đề chuyển đại pháp luân, nhập Niết-bàn, nhưng luôn siêng năng tu tập các hạnh Bồ-tát liên tiếp không gián đoạn.

Thưa Bồ-tát Diệu Cát Tường! Bồ-tát hành không phải là nơi hướng tới như vậy mới được gọi là đạt tới cõi cứu cánh của pháp Phật.

Bấy giờ, Bồ-tát Vô Cấu Xứng hỏi Đại sĩ Diệu Cát Tường:

–Những gì là chủng tánh của Như Lai? Xin Đại sĩ lược nói cho.

Bồ-tát Diệu Cát Tường nói:

–Tất cả chủng tánh của thân hư giả, là chủng tánh của Như Lai, tất cả chủng tánh của vô minh hữu ái là chủng tánh của Như Lai, chủng tánh của tham dục, sân giận, ngu si là chủng tánh của Như Lai, chủng tánh của hư vọng điên đảo là chủng tánh của Như Lai. Như vậy tất cả chủng tánh của năm uẩn, chủng tánh của sáu xứ, chủng tánh của bảy thức trụ, chủng tánh của tám tà, chủng tánh của chín não, chủng tánh của mười đạo nghiệp bất thiện, đó là chủng tánh của Như Lai. Nói tóm lại, chủng tánh của sáu mươi hai kiến, tất cả phiền não, pháp ác, bất thiện là chủng tánh của Như Lai.

Bồ-tát Vô Cấu Xứng nói:

–Căn cứ vào mật ngữ nào mà Đại sĩ nói như vậy?

Bồ-tát Diệu Cát Tường trả lời:

–Chẳng phải người thấy vô vi đã nhập vào vị Chánh tánh ly sinh thì có thể phát tâm Chánh đẳng giác Vô thượng, mà cốt yếu là trụ vào các hành hữu vi phiền não, người chưa kiến đế thì có thể phát tâm Chánh đẳng giác Vô thượng. Ví như nơi cao đất khô cằn thì không thể sinh hoa Ôn-bát-la, hoa Bát-đặc-ma, hoa Câu-mẫu-đà, hoa Bôn-đồ-lợi. Bốn loại hoa này chỉ mọc trong chỗ ẩm thấp có bùn nhơ. Cũng vậy, chủng tánh của hàng Thanh văn, Độc giác đã thấy vô vi, đã nhập Chánh tánh ly sinh thì không thể phát tâm Nhất thiết trí. Chỉ ở trong các hành ẩm thấp bùn nhơ của phiền não mới phát sinh Nhất thiết trí. Vì ở trong ấy có thể sinh trưởng các pháp Phật.

Này thiện nam! Ví như trồng cây ở giữa hư không thì không bao giờ sinh trưởng, mà phải trồng nơi đất thấp ướt có phân mới sinh trưởng được. Cũng vậy, chủng tánh của hàng Thanh văn, Độc giác đã thấy vô vi, đã nhập vào vị Chánh tánh ly sinh, thì không thể làm tăng trưởng các pháp Phật. Mặc dù phát sinh thân kiến lớn như núi Diệu cao nhưng có thể phát nguyện đại Bồ-đề. Vì ở trong đó phát sinh các pháp Phật.

Này thiện nam! Nếu như người không vào biển cả thì không thể lấy được châu báu phệ lưu ly vô giá, không vào biển cả sinh tử phiền não thì không bao giờ phát sinh châu báu Nhất thiết trí vô giá. Thế nên biết chủng tánh của tất cả phiền não, sinh tử là chủng tánh của Như Lai.

Khi ấy, Tôn giả Đại Ca-diếp khen Bồ-tát Diệu Cát Tường:

–Lành thay! Lành thay! Đại sĩ nói rất hay, là lời chân thật, lời thành thật, lời không khác. Đúng như Đại sĩ đã nói, tất cả chủng tánh của phiền não sinh tử là chủng tánh của Như Lai. Vì sao? Vì trong tâm tương tục của chúng tôi hiện nay, chủng tánh sinh tử đã khô nát rồi nên không bao giờ phát tâm cầu đạo quả Chánh đẳng giác. Thà có thể tạo nên nghiệp năm tội vô gián chứ không làm A-la-hán như chúng tôi không thể đạt đến giải thoát cứu cánh. Vì sao? Vì tạo nên nghiệp năm tội vô gián còn có năng lực làm dứt hết nghiệp ấy để phát tâm Chánh đẳng giác Vô thượng, lần lần thành tựu tất cả pháp Phật. Còn các A-la-hán chúng tôi thì không bao giờ có khả năng như vậy. Ví như người bị khuyết căn thì không thể nào hưởng được năm dục. Cũng vậy, các A-la-hán trừ sạch các lậu, đã dứt hẳn các kết sử thì không thể làm gì được với pháp Phật. Lại không có ý chí cầu diệu pháp của chư Phật. Cho nên hàng phàm phu có thể báo ân Phật, còn hàng Thanh văn, Độc giác thì không thể nào báo ân được. Vì sao? Vì phàm phu sau khi nghe pháp Phật thì tăng trưởng công đức, làm cho Tam bảo không đoạn tuyệt, có thể phát tâm Chánh đẳng giác Vô thượng, dần dần thành tựu các pháp Phật. Còn hàng Thanh văn, Độc giác dù trọn đời nghe nói về Vô úy, Lực của Phật cho đến tất cả công đức Bất cộng nơi pháp Phật… cũng không bao giờ phát tâm Chánh đẳng giác Vô thượng.

Bấy giờ, trong chúng hội có Bồ-tát tên Phổ Hiện Nhất Thiết Sắc Thân hỏi Bồ-tát Vô Cấu Xứng:

–Cư sĩ ! Cha mẹ, vợ con, nô tỳ, tôi tớ, bạn bè quyến thuộc, thị vệ, voi ngựa, xe cộ, người giữ ngựa ở đâu sao không thấy gì cả?

Bồ-tát Vô Cấu Xứng nói kệ trả lời:

Tuệ độ: Mẹ Bồ-tát

Thiện phương tiện là cha

Những đạo sư thế gian

Đều do đấy mà sinh.

Diệu pháp lạc làvợ

Từ bi là con gái

Pháp chân đế: Con trai

Thắng nghĩa không là nhà.

Phiền não là đệ tử

Tùy ý mà chuyển hóa

Giác phần là bạn lành

Do đấy thành Chánh giác.

Sáu Độ là quyến thuộc

Bốn Nhiếp là kỹ nữ

Kết tập chánh pháp ngôn

Để làm âm nhạc diệu.

Tổng trì là vườn hoa

Đại pháp là cây rừng

Trang hoàng hoa giác phẩm

Quả giải thoát, trí tuệ.

Ao tám giải vi diệu

Nước định đầy, trong suốt

Trải đầy hoa bảy tịnh

Rửa sạch các bụi cấu.

Voi ngựa là thần thông

Lấy Đại thừa làm xe

Điều khiển: Tâm Bồ-đề

Đi vào đường tám chánh.

Trang hoàng bằng tướng diệu

Xen lẫn những tướng đẹp

Xấu hổ là y phục

Thắng ý lạc: vòng hoa.

Chánh pháp là châu báu

Hiển bày là phương tiện

Hành đúng đắn thắng lợi

Hồi hướng đại Bồ-đề.

Bốn tĩnh lự là giường

Sống trong sạch là nệm

Niệm trí luôn giác ngộ

Luôn luôn ở trong định.

Đã ăn, pháp bất tử

Lại uống mùi giải thoát

Tắm rửa tâm thanh tịnh

Xoa ướp bằng giới phẩm.

Tiêu diệt giặc phiền não

Dũng mãnh không ai bằng

Chiến thắng bốn quân ma

Dựng thẳng cờ giác ngộ.

Tuy thật không sinh diệt

Cho nên nghĩ thọ sinh

Đều hiện các cõi Phật

Như mặt trời chiếu khắp.

Đem hết món thượng hạng

Cúng dường chư Như Lai

Với Phật và thân mình

Tất cả không phân biệt.

Dù biết các cõi Phật

Và hữu tình đều không

Nhưng thường tu tịnh độ

Lợi vật không mệt mỏi.

Tất cả các hữu tình

Sắc thanh và oai nghi

Bồ-tát lực vô úy

Đều hiện trong chốc lát.

Dù biết các nghiệp ma

Thị hiện chuyển theo đó

Đạt phương tiện cứu cánh

Tùy ý thành tựu cả.

Hoặc thị hiện thân Mình

Có những già, bệnh, chết

Làm thành thục hữu tình

Như pháp huyễn tự tại.

Hoặc hiện nổikiếp thiêu

Trời đất đều cháy rụi

Vì hữu tình chấp thường

Chiếu để biết mau diệt.

Ngàn câu-chi hữu tình

Cùng đến mời Bồ-tát

Nhận sự cúng dường ấy

Khiến họ hướng Bồ-đề.

Với những cấm chú thuật

Thư luận và kỹ nghệ

Đều biết rất hoàn hảo

Tạo lợi lạc hữu tình.

Các đạo pháp thế gian

Đều xuất gia trong đó

Theo phương tiện lợi sinh

Không rơi vào các kiến.

Hoặc làm mặt trời, trăng

Phạm vương chủ thế giới

Địa thủy và hỏa phong

Tạo lợi ích muôn loài.

Gặp kiếp bệnh truyền nhiễm

Hiện làm các thuốc hay

Diệt trừ các bệnh khổ

Để hướng đại giải thoát.

Nếu với kiếp đói khát

Hiện làm các thức ăn

Trước trừ đói khát ấy

Rồi nói pháp để vui.

Nếu với kiếp đao binh

Thì tu Từ bi tịnh

Để vô lượngchúng sinh

Vui mừng không sân giận.

Nếu gặp lúc đại chiến

Hiện các nhóm có sức

Đến giải hòa cho họ

Khuyến phát tâm Bồ-đề.

Các cõi Phật vô lượng

Địa ngục cũng vô biên

Đi ngay đến nơi ấy

Cứu khổ để an vui.

Ở các cõi bàng sinh

Tàn hại ăn nuốt nhau

Đều thị hiện vào đó

Lợi lạc nói đời trước.

Thị hiện thọ các dục

Nhưng luôn tu tĩnh lự

Chế ngự các ma ác

Để chúng không làm hại.

Như hoa mọc trong lửa

Nói là việc hiếm có

Tu định mà hành dục

Càng hiếm có hơn đây.

Hoặc hiện làm dâm nữ

Dụ những kẻ háo sắc

Trước dẫn bằng tướng dục

Sau bảo tu trí Phật.

Hoặc làm chủ thành ấp

Chủ buôn và quốc sư

Quan viên đến giúp đỡ

Làm lợi lạc hàm thức.

Vì những người khốn khổ

Hiện làm kho vô tận

Cung cấp hết nghèo đói

Khiến hướng đại Bồ-đề.

Với những người kiêu mạn

Hiện làm đại lực sĩ

Bẻ gãy cống cao ấy

Để trụ nguyện Bồ-đề.

Với những người sợ hãi

Dùng cách an ủi họ

Sau họ hết sợ rồi

Khuyên phát tâm Bồ-đề.

Hiện làm Tiên ngũ thông

Tu phạm hạnh thanh tịnh

Khiến họ trụ an lạc

Trong giới, nhẫn, từ, thiện.

Hoặc thấy các hữu tình

Hiện tại cần giúp đỡ

Vì họ làm tôi tớ

Đệ tử để giúp họ.

Dùng đủ mọiphương tiện

Khiến ưa thíchchánh pháp

Ở trong các phương tiện

Đều tu học hoàn hảo.

Với vô biên hành động

Vô biên việc đã làm

Vô biên trí viên mãn

Độ thoát vô biên chúng.

Giả sử tất cả Phật

Trụ trong trăm ngàn kiếp

Khen ngợi công đức ấy

Vẫn chưa thể cùng tận.

Ai nghe pháp như vậy

Không nguyện đại Bồ-đề

Trừ hữu tình thấp kém

Và người không chút trí.

❧

Phẩm 9: PHÁP MÔN BẤT NHỊ

Bấy giờ, Bồ-tát Vô Cấu Xứng hỏi khắp các Bồ-tát ở trong chúng:

–Bồ-tát ngộ nhập vào pháp môn bất nhị như thế nào? Theo khả năng biện tài của mình, các vị tùy ý nêu bày.

Khi ấy, các Bồ-tát trong chúng hội theo chỗ thấu đạt của mình, lần lượt bày tỏ. Bồ-tát Pháp Tự Tại nói:

–Sinh và diệt là hai. Nếu các Bồ-tát biết rõ các pháp xưa nay không sinh cũng không diệt, chứng đắc pháp Nhẫn vô sinh như vậy, đó là ngộ nhập vào pháp môn bất nhị. Bồ-tát Thắng Mật nói:

–Ngã và ngã sở được phân biệt là hai. Vì do chấp ngã nên chấp ngã sở. Nếu hiểu rõ không có ngã, cũng không có ngã sở, đó là ngộ nhập vào pháp môn bất nhị.

Bồ-tát Vô Thuấn nói:

–Hữu thủ và vô thủ, phân biệt là hai. Nếu các Bồ-tát biết rõ không thủ, không chỗ đắc. Vì không chỗ đắc nên không tăng, không giảm, không làm không nghỉ, không chấp trước vào tất cả pháp. Đó là ngộ nhập vào pháp môn bất nhị.

Bồ-tát Thắng Phong nói:

–Tạp nhiễm và thanh tịnh, phân biệt là hai. Nếu các Bồ-tát biết rõ tạp nhiễm và thanh tịnh là không hai thì không phân biệt, đoạn hẳn sự phân biệt, hướng đến dấu vết tịch diệt. Đó là ngộ nhập vào pháp môn bất nhị.

Bồ-tát Diệu Tinh nói:

–Tán động và suy nghĩ, phân biệt là hai. Nếu các Bồ-tát biết rõ không bị tán động, không có đối tượng được suy nghĩ thì không tác ý, trụ vào không tán động, không có đối tượng được suy nghĩ thì không tác ý. Đó là ngộ nhập vào pháp môn bất nhị.

Bồ-tát Diệu Nhãn nói:

–Một tướng, không tướng, phân biệt là hai. Nếu các Bồ-tát biết

rõ các pháp không có một tướng, không có tướng khác cũng không có không tướng, thì biết một tướng, tướng khác, không tướng ấy là bình đẳng. Đó là ngộ nhập vào pháp môn bất nhị.

Bồ-tát Diệu Tý nói:

–Hai tâm Bồ-tát và Thanh văn là hai. Nếu các Bồ-tát biết rõ tánh của hai tâm là không, như huyễn, không có tâm Bồ-tát, không có tâm Thanh văn. Tướng của hai tâm ấy bình đẳng đều như huyễn hóa. Đó là ngộ nhập vào pháp môn bất nhị.

Bồ-tát Dục Dưỡng nói:

–Thiện và bất thiện, phân biệt là hai. Nếu các Bồ-tát biết rõ tánh thiện và tánh bất thiện không có chỗ phát sinh. Tướng và vô tướng cả hai đều bình đẳng, không nắm bắt không buông xả. Đó là ngộ nhập vào pháp môn bất nhị.

Bồ-tát Sư Tử nói:

–Có tội và không tội, phân biệt là hai. Nếu các Bồ-tát biết rõ có tội và không tội cả hai đều bình đẳng. Dùng tuệ kim cang mà thông đạt các pháp không buộc không mở, đó là ngộ nhập vào pháp môn bất nhị.

Bồ-tát Sư Tử Tuệ nói:

–Hữu lậu và vô lậu, phân biệt là hai. Nếu các Bồ-tát biết rõ tánh của tất cả pháp đều bình đẳng. Đối với lậu và vô lậu không có hai tưởng. Nếu không chấp vào hữu tưởng không chấp vào vô tưởng, đó là ngộ nhập vào pháp môn bất nhị.

Bồ-tát Tịnh Thắng Giải nói:

–Hữu vi và vô vi, phân biệt là hai. Nếu các Bồ-tát biết rõ tánh của hai pháp đều bình đẳng. Xa lìa các hành, giác tuệ như hư không. Trí tuệ thanh tịnh, không chấp lấy không xả bỏ, đó là ngộ nhập vào pháp môn bất nhị.

Bồ-tát Na-la-diên nói:

–Thế gian và xuất thế gian, phân biệt là hai. Nếu các Bồ-tát biết rõ bản tánh của thế gian là không tịch, không nhập, không xuất, không trôi, không tan, không mất, cũng không chấp trước. Đó là ngộ nhập vào pháp môn bất nhị.

Bồ-tát Điều Thuận Tuệ nói:

–Sinh tử và Niết-bàn, phân biệt là hai. Nếu các Bồ-tát biết rõ

tánh của sinh tử vốn là không, không có lưu chuyển, cũng không tịch diệt. Đó là ngộ nhập vào pháp môn bất nhị. Bồ-tát Hiện Kiến nói:

–Hữu tận và vô tận, phân biệt là hai. Nếu các Bồ-tát biết rõ hoàn toàn không có hữu tận và vô tận. Chủ yếu đạt rốt ráo tận mới gọi là tận. Nếu đạt rốt ráo tận thì không còn tận đó gọi là vô tận. Nghĩa là trong từng sát-na nhất định không có hữu tận tức là vô tận. Vì hữu tận không có nên vô tận cũng không có, biết rõ tánh của hữu tận và vô tận là không. Đó là ngộ nhập vào pháp môn bất nhị.

Bồ-tát Phổ Mật nói:

–Hữu ngã và vô ngã, phân biệt là hai. Nếu các Bồ-tát biết rõ hữu ngã còn không thể thủ đắc huống chi vô ngã, thấy tánh ngã và vô ngã không có hai. Đó là ngộ nhập vào pháp môn bất nhị.

Bồ-tát Lôi Thiên nói:

–Minh và vô minh, phân biệt là hai. Nếu các Bồ-tát biết rõ bản tánh của vô minh là minh. Minh và vô minh cả hai đều không thể thủ đắc, không thể tính lường, vượt qua sự tính lường, trong ấy hiện quán bình đẳng không có hai. Đó là ngộ nhập vào pháp môn bất nhị.

Bồ-tát Hỷ Kiến nói:

–Sắc, thọ, tưởng, hành và thức với không, phân biệt là hai. Nếu biết tánh của thủ uẩn vốn là không. Sắc ấy là không, chứ chẳng phải sắc diệt mới là không. Cho đến thức uẩn cũng như vậy. Đó là ngộ nhập vào pháp môn bất nhị.

Bồ-tát Quang Tràng nói:

–Bốn giới và không, phân biệt là hai. Nếu các Bồ-tát biết bốn giới tức là tánh hư không. Tánh của bốn giới và không dù trước, giữa, sau đều không điên đảo nên tỏ ngộ đi vào các giới. Đó là ngộ nhập vào pháp môn bất nhị.

Bồ-tát Diệu Tuệ nói:

–Nhãn - sắc, nhó - thanh, tỷ - hương, thiệt - vị, thân - xúc, ý - pháp, phân biệt là hai. Nếu các Bồ-tát biết rõ tánh của tất cả đều là không. Thấy tự tánh của nhãn đối với sắc không tham, không sân, không si. Như vậy cho đến thấy tự tánh của ý đối với pháp không tham, không sân, không si. Như vậy đều là không. Đã thấy như vậy rồi nên

an trụ trong tịch tĩnh. Đó là ngộ nhập vào pháp môn bất nhị. Bồ-tát Vô Tận Tuệ nói:

–Tánh bố thí với hồi hướng Nhất thiết trí, phân biệt là hai. Như vậy, phân biệt tánh của giới, nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, Bát-nhã và hồi hướng Nhất thiết trí đều là hai. Nếu hiểu rõ tánh bố thí tức là đã hồi hướng Nhất thiết trí. Tánh hồi hướng Nhất thiết trí ấy tức là bố thí. Như vậy, cho đến tự tánh của Bát-nhã tức là tánh hồi hướng Nhất thiết trí. Tánh hồi hướng Nhất thiết trí ấy tức là Bát-nhã. Nếu hiểu rõ một lý như vậy, đó là ngộ nhập vào pháp môn bất nhị.

Bồ- tên Thậm Thâm Giác nói:

–Không, Vô tướng và Vô nguyện, phân biệt là hai. Nếu các Bồ-tát biết rõ trong cái không ấy hoàn toàn không có tướng. Trong không tướng ấy cũng không có nguyện. Trong không nguyện này không có tâm, không có ý, không có thức để chuyển. Như vậy tức là một môn giải thoát, thâu gồm tất cả vào ba môn giải thoát. Nếu thông đạt như vậy, đó là ngộ nhập vào pháp môn bất nhị.

Bồ-tát Tịch Tĩnh Căn nói:

–Phật, Pháp, Tăng, phân biệt là hai. Nếu các Bồ-tát biết rõ tánh Phật là tánh Pháp - Pháp là tánh Tăng. Như thế, Tam bảo đều là tướng vô vi cùng đồng đẳng với hư không. Các pháp cũng như thế. Nếu thông đạt như vậy, đó là ngộ nhập vào pháp môn bất nhị.

Bồ-tát Vô Ngại Nhãn nói:

–Thân kiến với diệt thân kiến, phân biệt là hai. Nếu các Bồ-tát biết rõ thân kiến tức là diệt thân kiến. Biết rõ rốt ráo như vậy nên không khởi thân kiến. Đối với thân kiến và diệt thân kiến không có phân biệt, không phân biệt khác, chứng đắc tánh diệt rốt ráo của hai pháp ấy không nghi ngờ, không sợ hãi. Đó là ngộ nhập vào pháp môn bất nhị.

Bồ-tát Thiện Điều Thuận nói:

–Ba loại luật nghi của thân, khẩu, ý, phân biệt là hai. Nếu các Bồ-tát biết rõ ba loại luật nghi ấy đều là tướng vô tác. Tướng ấy không có hai. Vì sao? Vì ba đạo nghiệp này đều là tướng vô tác. Tướng thân vô tác tức là tướng ngữ vô tác. Tướng ngữ vô tác tức là tướng ý vô tác. Tướng ý vô tác tức là tướng của tất cả pháp đều vô tướng. Nếu nhập

vào tướng vô tạo tác, đó là ngộ nhập vào pháp môn bất nhị.

Bồ-tát Phước Điền nói:

–Hành tội, hành phước và hành bất động, phân biệt là hai. Nếu các Bồ-tát biết rõ hành tội, hành phước và hành bất động đều là tướng vô tác. Tướng ấy không có hai. Vì sao? Vì tánh tướng của hành phước, hành tội và hành bất động đều là không. Trong cái không ấy, không có sự khác nhau giữa ba hành tội, phước và bất động. Thông đạt rõ như vậy tức là ngộ nhập vào pháp môn bất nhị.

Bồ-tát Hoa Nghiêm nói:

–Tất cả hai pháp do ngã mà phát sinh. Nếu các Bồ-tát biết thật tánh của ngã thì không khởi hai. Vì không phát khởi hai nên không phân biệt. Vì không phân biệt nên không có đối tượng để phân biệt. Đó là ngộ nhập vào pháp môn bất nhị.

Bồ-tát Thắng Tạng nói:

–Tất cả hai pháp do có sở đắc mà phát sinh. Nếu các Bồ-tát biết rõ các pháp hoàn hoàn không sở đắc, không nắm bắt, không xả bỏ. Đã không nắm bắt không xả bỏ, đó là ngộ nhập vào pháp môn bất nhị.

Bồ-tát Nguyệt Thượng nói:

–Sáng và tối, phân biệt là hai. Nếu các Bồ-tát biết rõ thật tướng là không tối không sáng, tánh nó không có hai. Ví như Bí-sô nhập định diệt tận thì không có sáng không có tối. Tướng của tất cả các pháp cũng như vậy. Lãnh hội các pháp bình đẳng như thế, tức là ngộ nhập vào pháp môn bất nhị.

Bồ-tát Bảo Ấn Thủ nói:

–Thích Niết-bàn và chán sinh tử là hai. Nếu các Bồ-tát biết rõ Niết-bàn và sinh tử không có gì thích hay chán thì không có hai. Vì sao? Vì nếu bị sinh tử trói buộc thì cầu giải thoát. Nếu hoàn toàn không còn sự trói buộc của sinh tử nữa thì cầu Niết-bàn giải thoát để làm gì? Thông đạt như vậy nên không còn trói buộc không giải thoát, không thích Niết-bàn không chán sinh tử. Đó là ngộ nhập vào pháp môn bất nhị.

Bồ-tát Châu Kế Vương nói:

–Chánh đạo và tà đạo, phân biệt là hai. Nếu các Bồ-tát an trụ vào chánh đạo, hành tà đạo là hoàn toàn không hành. Vì không hành

nên không có hai tướng chánh đạo và tà đạo. Vì trừ bỏ hai tướng nên không có hai giác. Nếu không có hai giác thì ngộ nhập vào pháp môn bất nhị.

Bồ-tát Đế Thật nói:

–Hư và thật, phân biệt là hai. Nếu các Bồ-tát quán tánh của thật đế còn không thấy thật làm sao thấy hư. Vì sao? Vì tánh này chẳng phải do Nhục nhãn thấy, chỉ có Tuệ nhãn mới thấy. Khi thấy như vậy, đối với tất cả pháp không thấy, không phải là không thấy. Đó là ngộ nhập vào pháp môn bất nhị.

Theo sự hiểu biết của mình, các vị Bồ-tát trong hội lần lượt phân biệt nói xong, đồng thời hỏi

Bồ-tát Diệu Cát Tường:

–Thế nào là Bồ-tát ngộ nhập vào pháp môn bất nhị?

Bồ-tát Diệu Cát Tường nói với các Bồ-tát:

–Với những lời các vị đã nói, mặc dù đều hoàn hảo nhưng theo ý của tôi thì các vị nói như vậy vẫn gọi là hai. Nếu các Bồ-tát đối với các pháp không nói, không năng, không biểu hiện, không chỉ thị, lìa các hý luận, dứt hẳn sự phân biệt, đó là ngộ nhập vào pháp môn bất nhị.

Khi ấy, Đại sĩ Diệu Cát Tường hỏi Bồ-tát Vô Cấu Xứng:

–Chúng tôi đã nói theo ý của mình rồi. Nhân giả hãy nói đi. Thế nào là Bồ-tát ngộ nhập vào pháp môn bất nhị?

Bấy giờ, Bồ-tát Vô Cấu Xứng im lặng không nói.

Bồ-tát Diệu Cát Tường lên tiếng:

–Lành thay! Lành thay! Bồ-tát như vậy đúng là ngộ nhập vào pháp môn bất nhị. Trong đó hoàn toàn không có những phân biệt về văn tự, ngôn ngữ.

Khi các Bồ-tát nói pháp này, trong chúng hội có năm ngàn Bồ-tát được ngộ nhập vào pháp môn bất nhị. Cùng một lúc, tất cả đều chứng nhập pháp Nhẫn vô sinh.

Kinh Thuyết Vô Cấu Xứng - Quyển 5 - Phẩm 10: Phật Hương Đài

KINH THUYẾT VÔ CẤU XỨNG

QUYỂN 5

Phẩm 10: PHẬT HƯƠNG ĐÀI

Khi ấy, Tôn giả Xá-lợi Tử suy nghĩ: “Sắp đến giờ ăn, các Đại Bồ-tát này nói pháp chưa xong. Thanh văn chúng ta và các Bồ-tát sẽ thọ thực ở đâu?” Biết ý nghĩ của Tôn giả Xá-lợi Tử, Bồ-tát Vô Cấu Xứng nói:

–Thưa Đại đức! Đức Như Lai dạy tám pháp giải thoát cho các vị Thanh văn, Tôn giả đã hiểu rồi nên đừng vì tài thực mà làm nhiễm ô tâm mình, hãy lắng nghe chánh pháp. Nếu Tôn giả muốn ăn thì hãy đợi một chút sẽ có món ăn chưa từng có.

Nói xong, Bồ-tát Vô Cấu Xứng liền nhập vào định Vi diệu tịch, dùng thần thông thù thắng thị hiện làm cho các Bồ-tát, đại Thanh văn thấy cách cõi Phật này về phương trên, qua bốn mươi hai hằng hà sa cõi Phật, có thế giới tên Nhất thiết diệu hương, Phật ở cõi ấy hiệu Tối Thượng Hương Đài, hiện đang trụ trì an ổn. Trong cõi ấy có mùi thơm vi diệu bậc nhất, các mùi thơm nơi cõi trời, người, cõi Phật khác nơi khắp mười phương cũng không sánh bằng. Cây cối trong cõi ấy đều tỏa ra mùi thơm ngọt ngào xông ướp tất cả mọi chốn. Cõi ấy không có tên của hàng Nhị thừa, chỉ có mỗi chúng Đại Bồ-tát thanh tịnh và được nghe Đức Như Lai Tối thượng Hương Đài thuyết pháp. Nơi thế giới này, tất cả lầu đài, cung điện, nơi kinh hành, vườn cây, y phục đều do vô số những hương thơm vi diệu tạo thành. Mùi thơm mà Đức Thế Tôn và chúng Bồ-tát nơi cõi ấy ăn là vi diệu hơn hết, xông ướp khắp vô lượng cõi Phật trong mười phương.

Khi Đức Như Lai và các Bồ-tát ấy cùng ngồi thọ thực, có vị trời tên là Hương Nghiêm, đã phát tâm sâu rộng đối với pháp Đại thừa dâng cúng Đức Như Lai và các vị Bồ-tát nơi cõi ấy.

Bấy giờ, tất cả đại chúng ở đây đều thấy Đức Như Lai cùng các Bồ-tát ngồi thọ thực với những sự việc như vậy.

Bồ-tát Vô Cấu Xứng hỏi tất cả các vị Bồ-tát:

–Thưa các vị, ai có thể đến đó xin lấy cơm thơm vi diệu?

Do diệu lực từ oai thần của Bồ-tát Diệu Cát Tường, các Bồ-tát đều im lặng.

Bồ-tát Vô Cấu Xứng hỏi Đại sĩ Diệu Cát Tường:

–Vì sao Bồ-tát không gia hộ cho đại chúng này, để đến nỗi như vậy?

Bồ-tát Diệu Cát Tường nói:

–Này cư sĩ ! Ông không nên khinh chê các vị Bồ-tát ở đây. Như Phật đã dạy: “Chớ khinh chê người chưa học.”

Khi ấy, ngay trên giường, Bồ-tát Vô Cấu Xứng bèn hóa hiện một vị Bồ-tát ở trước mặt đại chúng với thân vàng rực, tướng tốt trang nghiêm, ánh sáng oai đức che lấp cả đại chúng và nói với vị hóa Bồ-tát:

–Thiện nam! Ông nên đến phương trên cách cõi Phật này qua bốn mươi hai hằng hà sa cõi Phật, có cõi Phật tên Nhất thiết diệu hương, Phật ở cõi ấy hiệu Tối Thượng Hương Đài, đang cùng thọ thực với các Bồ-tát. Ông hãy đến đó, đảnh lễ nơi chân Phật và nói như vầy: “Phương dưới có Bồ-tát Vô Cấu Xứng, cúi đầu lạy nơi chân Ngài, gởi lời kính thăm Đức Thế Tôn có ít bệnh, ít phiền, đi đứng nhẹ nhàng, sức khỏe điều hòa và an lạc không? Nơi xa, tâm luôn hướng đến, đi nhiễu theo phía bên phải hơn trăm ngàn vòng, đảnh lễ nơi chân Thế Tôn và thưa xin được phần cơm thừa của Ngài để về cõi Kham nhẫn nơi phương dưới làm Phật sự, khiến cho các hữu tình ham dục lạc, tâm ý thấp kém sẽ ưa thích đại tuệ và cũng làm cho tiếng lành cùng vô lượng công đức của Như Lai bay tỏa khắp nơi.”

Tức thì, trước đại chúng, hóa Bồ-tát liền bay lên hư không, toàn thể đại chúng đều thấy. Với thần thông nhanh chóng chỉ trong chốc lát đã đến cõi Nhất thiết diệu hương, đảnh lễ nơi chân Phật Tối Thượng Hương Đài và nói lại:“Phương dưới có Bồ-tát tên Vô Cấu Xứng, cúi đầu đảnh lễ nơi chân và kính thăm hỏi Thế Tôn có ít bệnh, ít phiền não, đi đứng nhẹ nhàng, khí lực điều hòa và an lạc không, nơi xa, tâm luôn hướng đến, đi nhiễu hơn trăm ngàn vòng, đảnh lễ nơi chân Ngài, thưa xin được phần cơm thừa của Thế Tôn để về cõi Kham nhẫn nơi

phương dưới làm Phật sự, khiến cho các hữu tình ham dục lạc, tâm ý thấp kém sẽ ưa thích đại tuệ và cũng làm cho tiếng lành cùng vô lượng công đức của Như Lai được lan tỏa khắp nơi.”

Thấy hóa Bồ-tát này với tướng tốt trang nghiêm, ánh sáng oai đức vi diệu thù thắng, các Bồ-tát phương trên khen ngợi là chưa từng có: “Đại sĩ này từ đâu đến, cõi Kham nhẫn ở đâu. Vì sao gọi là ham dục lạc, tâm ý thấp kém.” Họ liền hỏi Như Lai Tối Thượng Hương Đài: “Cúi xin Đức Thế Tôn hãy nói cho chúng con biết về sự việc này.”

Đức Phật nói: “Này các thiện nam! Cách cõi Phật này, về phương dưới, qua bốn mươi hai hằng hà sa cõi Phật, có cõi Phật tên Kham nhẫn, Phật nơi cõi ấy hiệu Thích-ca Mâu-ni Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, hiện đang trụ trì an ổn trong đời năm trược, giảng dạy chánh pháp cho các hữu tình ưa thích pháp thấp kém. Cõi ấy có Bồ-tát tên Vô Cấu Xứng đã an trụ vào pháp môn giải thoát bất khả tư nghì. Vì muốn khai thị pháp diệu cho các Bồ-tát, nên sai hóa Bồ-tát đến đây, xưng dương công đức danh hiệu của ta, khen ngợi các đức trang nghiêm ở cõi này để các Bồ-tát nơi đây tăng trưởng căn lành.”

Các Bồ-tát nơi cõi này đều nói: “Đức của vị ấy như thế nào mà hóa hiện đại thần thông, sức vô úy như vậy?”

Đức Phật Tối Thượng Hương Đài nói: “Này các thiện nam! Đại Bồ-tát ấy đã thành tựu pháp công đức lớn lao, thù thắng, trong một sát-na hóa hiện vô lượng, vô biên Bồ-tát. Ông ta sai các Bồ-tát này đi khắp tất cả cõi nước trong mười phương, thi hành Phật sự, để tạo lợi ích, an lạc cho vô lượng hữu tình.”

Thế rồi, Đức Như Lai Tối Thượng Hương Đài liền lấy bát tỏa mùi hương thơm đựng đầy cơm được ướp những mùi thơm, trao cho vị hóa Bồ-tát, lúc này có chín trăm vạn Đại Bồ-tát đồng lên tiếng xin Đức Phật Tối Thượng Hương Đài: “Chúng con muốn cùng với hóa Bồ-tát này đến cõi Kham nhẫn nơi phương dưới, chiêm ngưỡng Đức Như Lai Thích-ca Mâu-ni, đảnh lễ, cung kính, nghe chánh pháp, cũng để chiêm ngưỡng, kính lễ Bồ-tát Vô Cấu Xứng cùng các vị Bồ-tát ở đó. Cúi xin Thế Tôn gia hộ cho phép.”

Đức Phật Tối Thượng Hương Đài dạy: “Này các thiện nam! Nay

đã đúng lúc, các ông hãy đi đi. Các ông phải tự thâu giữ mùi thơm trên nơi thể mình, rồi vào cõi Kham nhẫn, đừng để các hữu tình của cõi ấy say đắm, buông lung. Các ông phải giấu sắc tướng của mình rồi vào cõi Kham nhẫn, đừng để các Bồ-tát nơi cõi ấy sinh xấu hổ. Đối với cõi Kham nhẫn, các ông đừng có dấy tưởng cho là thấp kém mà tạo chướng ngại cho mình. Vì sao? Này các thiện nam! Vì tất cả các quốc độ đều như hư không. Chư Phật, Thế Tôn vì muốn tạo mọi thành tựu đầy đủ cho các hữu tình, theo sở thích của chúng mà thị hiện các cõi Phật, hoặc nhiễm, hoặc tịnh, tướng không nhất định, nhưng sự thật thì các cõi Phật đều thanh tịnh, không khác nhau.”

Bấy giờ, hóa Bồ-tát nhận bát cơm đầy cùng với chín trăm vạn Bồ-tát Tăng, nương oai thần của Đức Phật ở đây và diệu lực của Bồ-tát Vô Cấu Xứng, bỗng nhiên biến mất, trong chốc lát lặng lẽ hiện nơi nhà của Bồ-tát Vô Cấu Xứng ở cõi Kham nhẫn. Lúc này, Bồ-tát Vô Cấu Xứng bèn hóa hiện ra chín trăm vạn tòa Sư tử, trang nghiêm đẹp đẽ giống hệt như các tòa Sư tử ở trước. Các Bồ-tát đều đến ngồi. hóa Bồ-tát đem bát cơm đầy đưa cho Bồ-tát Vô Cấu Xứng. Bát cơm được ướp mùi thơm vi diệu, mùi thơm này bay tỏa khắp đại thành Quảng nghiêm và cả tam thiên đại thiên thế giới. Hết thảy các cõi đều tỏa ngát mùi thơm. Các Bà-la-môn, trưởng giả, cư sĩ , Nhân phi nhân… trong đại thành Quảng nghiêm, ngửi mùi thơm này, khen ngợi là chưa từng có, ngạc nhiên vô cùng, thân tâm phấn chấn. Vua dòng Ly-chiêm-tỳ trong đại thành này tên Nguyệt Cái cùng tám vạn bốn ngàn họ Ly-chiêm-tỳ trang sức đẹp đẽ rồi đến nhà Bồ-tát Vô Cấu Xứng. Thấy trong nhà ấy số Bồ-tát rất đông, có các tòa Sư tử cao rộng đẹp đẽ, ai nấy đều rất vui mừng cho là chưa từng có, cùng lễ lạy các Bồ-tát và đại Thanh văn, rồi đứng lùi qua một bên.

Khi ấy, địa thần và hư không thần, chư Thiên cõi Dục và cõi Sắc ngửi hương thơm ấy rồi bèn cùng với quyến thuộc cả vô số trăm ngàn vạn người đều đi tới nhà Bồ-tát Vô Cấu Xứng.

Bồ-tát Vô Cấu Xứng nói với Tôn giả Xá-lợi Tử cùng hàng đại Thanh văn:

–Tôn giải hãy ăn thức ăn cam lộ của Đức Như Lai đã cho, nó được xông ướp bằng tâm đại Bi. Vậy đừng đem tâm hành hạn hẹp,

phần nhỏ mà ăn thứ cơm này. Nếu ăn như vậy thì nhất định không thể tiêu hóa. Trong chúng có vị Thanh văn thấp kém nghĩ: “Cơm này rất ít, làm sao đủ cho cả đại chúng đông đảo như thế này.”

Hóa Bồ-tát nói:

–Các vị đừng đem phước tuệ ít ỏi của mình mà so lường với vô lượng phước tuệ của Như Lai. Vì sao? Vì nước nơi bốn biển cả có thể bị cạn nhưng thức ăn thơm ngon ấy không bao giờ hết. Giả sử tất cả hữu tình trong vô lượng đại thiên thế giới cứ mỗi người mỗi vắt cơm, vắt cơm ấy sánh bằng núi Tu-di, vắt cơm lớn như vậy thì ăn trải qua một kiếp hoặc hơn trăm kiếp vẫn không hết. Vì sao? Vì thức ăn ấy do giới, định, tuệ, giải thoát và giải thoát tri kiến vô tận sinh ra. Thức ăn hương thơm dư thừa này của Như Lai, dù vô lượng hữu tình trong tam thiên đại thiên thế giới ăn qua trăm ngàn kiếp cũng không bao giờ hết.

Thế rồi, cả đại chúng đều ăn thức ăn này và tất cả đều no đủ, nhưng thức ăn vẫn còn dư. Sau khi ăn cơm này xong, các Thanh văn, Bồ-tát, trời, người… tất cả chúng hội đều cảm thấy thân an lạc, ví như Bồ-tát ở thế giới Nhất thiết an trụ trang nghiêm. Sau khi được hưởng tất cả an lạc, những lỗ chân lông trên thân của các vị ấy đều tỏa ra mùi thơm giống như cây thơm ở thế giới Nhất thiết diệu hương luôn tỏa ra vô lượng mùi thơm vi diệu.

Lúc ấy, Bồ-tát Vô Cấu Xứng hỏi các Bồ-tát cõi Nhất thiết diệu hương:

–Các vị biết không? Đức Như Lai của các vị giảng nói pháp cho các Bồ-tát như thế nào?

Các Bồ-tát đều trả lời:

–Đức Như Lai nơi cõi chúng tôi không dùng lời chữ để giảng nói pháp mà chỉ dùng hương thơm làm cho các Bồ-tát đều được điều phục cả. Các Bồ-tát ở cõi chúng tôi đều ngồi bên cây hương thơm. Những cây hương thơm ấy đều tỏa ra những mùi thơm ngào ngạt. Nghe mùi thơm này, các Bồ-tát ấy đạt được định Nhất thiết đức trang nghiêm. Sau khi đạt được định này thì có đầy đủ tất cả công đức của Bồ-tát.

Các Bồ-tát đến từ phương trên hỏi Bồ-tát Vô Cấu Xứng:

–Như Lai Thích-ca Mâu-ni ở cõi này giảng pháp cho các hữu tình như thế nào?

Bồ-tát Vô Cấu Xứng nói:

–Hữu tình nơi cõi này rất cứng cỏi, khó giáo hóa, nên Đức Như Lai ở đây phải dùng những lời giảng nói cứng rắn để điều phục, giáo hóa họ. Dùng những lời nói cứng rắn để điều phục, giáo hóa như thế nào? Nghĩa là giảng nói đây là cõi địa ngục, đây là cõi bàng sinh, đây là cõi ngạ quỷ, đây là chỗ tai nạn, đây là chỗ người căn bị thiếu, đây là hạnh ác của thân, là quả báo theo hạnh ác của thân; đây là hạnh ác của lời nói, là quả báo thuộc hạnh ác của lời nói; đây là hạnh ác thuộc về ý, là quả báo thuộc hạnh ác của ý; đây là sát sinh, là quả báo sát sinh; đây là trộm cắp, là quả báo của trộm cắp; đây là tà dâm, là quả báo của tà dâm; đây là lời nói hư dối, là quả báo của lời nói hư dối; đây là lời nói ly gián, là quả báo của lời nói ly gián; đây là lời nói thô ác, là quả báo của lời nói thô ác; đây là lời nói thêu dệt, là quả báo của lời nói thêu dệt; đây là tham dục, là quả báo của tham dục; đây là sân giận, là quả báo của sân giận; đây là tà kiến, là quả báo của tà kiến; đây là keo kiệt, là quả báo của keo kiệt; đây là phá giới, là quả báo của phá giới; đây là sân hận, là quả báo của sân hận; đây là biếng nhác, là quả báo của biếng nhác; đây là loạn tâm, là quả báo của loạn tâm; đây là ngu si, là quả báo của ngu si; đây là chỗ thọ học, đây là chỗ vượt qua của sự học; đây là giữ giới, đây là phạm giớilà Du-già, đây là đoạn hẳn, là chẳng đoạn hẳn; đây là chướng ngại, đây chẳng phải là chướng ngại, đây là phạm tội, đây là xuất tội; đây là tạp nhiễm, đây là thanh tịnh; đây là chánh đạo, đây là tà đạo; đây là thiện, đây là ác; đây là thế gian, đây là xuất thế gian; đây là có tội, đây là không có tội; đây là hữu lậu, đây là vô lậu; đây là hữu vi, đây là vô vi; đây là công đức, đây là lỗi lầm; đây là có khổ, đây là không khổ; đây là có vui, đây là không vui; đây có thể nhàm chán, đây có thể ham thích; đây có thể vứt bỏ, đây có thể tu tập; đây là sinh tử, đây là Niết-bàn. Pháp có vô lượng môn như vậy, hữu tình nơi cõi này tâm cứng cỏi nên Như Lai ở đây nói những pháp môn như vậy khiến tâm họ an trụ để điều phục. Ví như voi ngựa hung hăng không thể điều phục được thì phải dùng biện pháp

đánh đập đau đớn thấu xương tủy, sau chúng mới điều phục. Cũng vậy, hữu tình ở đây cứng cỏi khó giáo hóa, Đức Như Lai dùng phương tiện bằng những lời nói cay đắng đau đớn như vậy để ân cần dẫn dắt rồi sau điều phục họ nhập vào chánh pháp.

Sau khi nghe nói vậy, các Bồ-tát đến từ phương trên đều vui mừng cho là chưa từng có và cùng nói:

–Thật kỳ diệu thay! Đức Thế Tôn Thích-ca Mâu-ni luôn làm việc khó làm, ẩn giấu vô lượng công đức tôn quý nên thị hiện những phương tiện điều phục như vậy. Vì tạo mọi thành thục cho những hữu tình bần cùng, thấp kém nên dùng những phương pháp điều phục để làm lợi ích. Các Bồ-tát ở cõi này cũng chịu khổ, đủ những lao nhọc, thành tựu tâm đại Bi tinh tấn thù thắng, hy hữu, kiên cố không thể nghĩ bàn, trợ giúp để xiển dương chánh pháp vô thượng của Như Lai, đem lại lợi lạc cho hữu tình khó giáo hóa. Bồ-tát Vô Cấu Xứng nói:

–Đúng vậy! Đúng như lời Đại sĩ đã nói! Như Lai Thích-ca hay làm những việc khó làm, ẩn giấu vô lượng công đức tôn quý, không sợ lao nhọc, dùng phương tiện để điều phục những hữu tình cứng cỏi khó hóa độ như vậy. Các Bồ-tát sinh nơi cõi Phật này cũng kham chịu những lao nhọc, thành tựu tâm đại Bi tinh tấn tối thắng, kiên cố không thể nghĩ bàn, trợ giúp xiển dương chánh pháp vô thượng của Như Lai, tạo lợi lạc cho vô lượng hữu tình.

Đại sĩ nên biết! Bồ-tát nơi cõi Kham nhẫn này hành hạnh Bồ-tát, tạo lợi ích cho hữu tình được công đức trong một đời nhiều hơn công đức của Bồ-tát ở thế giới Nhất thiết diệu hương hành hạnh Bồ-tát, tạo lợi ích cho các hữu tình trong trăm ngàn đại kiếp. Vì sao? Vì cõi Kham nhẫn có mười điều tu tập pháp thiện mà các thế giới Phật thanh tịnh khác trong mười phương không có. Những gì là mười?

1.Lấy Bố thí để hộ trì người nghèo khổ.

2.Đem Tịnh giới để hộ trì người phá giới cấm.

3.Lấy Nhẫn nhục để hộ trì các sân giận.

4.Lấy Tinh tấn để hộ trì người biếng nhác.

5.Lấy Tĩnh lự để hộ trì người loạn tâm.

6.Lấy Thắng tuệ để hộ trì người ngu si.

7.Nói pháp trừ tám nạn để hộ trì tất cả hữu tình bị tám nạn.

8.Giảng nói chánh pháp Đại thừa, hộ trì tất cả những ai thích pháp nhỏ.

9.Đem những căn lành thù thắng hộ trì những người chưa có những căn lành.

10.Lấy bốn Nhiếp pháp vô thượng luôn tạo mọi thành thục cho tất cả hữu tình.

Đó là mười điều để tu tập pháp thiện, chỉ cõi Kham nhẫn này mới có đầy đủ, còn những cõi Phật thanh tịnh khác trong mười phương thì không có.

Khi ấy, các Bồ-tát ở cõi Nhất thiết diệu hương nói:

–Các Bồ-tát ở cõi Kham nhẫn này thành tựu bao nhiêu pháp để không bị thương tổn, sau khi ở cõi này qua đời lại sinh vào cõi thanh tịnh khác? Bồ-tát Vô Cấu Xứng nói:

–Các Bồ-tát ở cõi Kham nhẫn này thành tựu tám pháp nên không bị thương tổn, sau khi ở đây qua đời được sinh vào cõi thanh tịnh khác. Những gì là tám?

1.Bồ-tát suy nghĩ như vầy: Đối với hữu tình, ta nên làm những việc thiện mà không nên trông mong quả báo thiện.

2.Bồ-tát suy nghĩ như vầy: Ta nên thay thế chịu những khổ não cho tất cả hữu tình. Ta được những căn lành nào đều đem cho họ.

3.Bồ-tát suy nghĩ như vầy: Với tất cả hữu tình, ta nên có tâm bình đẳng, tâm không sợ sệt.

4.Bồ-tát suy nghĩ như vầy: Ta nên bẻ gãy tâm kiêu mạn của các hữu tình để có sự kính ái như Phật.

5.Bồ-tát có tâm tin hiểu tăng thượng với những kinh điển sâu xa chưa từng nghe, vừa được nghe thì không nghi ngờ, không hủy báng.

6.Bồ-tát không ganh tî khi thấy người khác có lợi dưỡng. Còn mình có lợi dưỡng thì không kiêu mạn.

7.Bồ-tát điều phục tâm mình, luôn xét lỗi của mình, không gièm chê lỗi người.

8.Bồ-tát không hề phóng dật, thích tìm cầu các pháp thiện, tinh tấn tu hành pháp phần Bồ-đề.

Các Bồ-tát ở cõi Kham nhẫn này nếu thành tựu đầy đủ tám pháp trên thì không bị tổn thương, sau khi ở đây qua đời sinh vào cõi thanh tịnh khác.

Khi Bồ-tát Vô Cấu Xứng cùng với Bồ-tát Diệu Cát Tường, các vị Bồ-tát khác ở trong đại chúng giảng nói vô số pháp vi diệu, có trăm ngàn chúng sinh cùng phát tâm cầu đạo quả Chánh đẳng giác Vô thượng, mười ngàn Bồ-tát chứng đắc pháp Nhẫn vô sinh.

❧

Phẩm 11: BỒ-TÁT HẠNH

Bấy giờ, Đức Phật vẫn còn đang giảng pháp cho đại chúng ở rừng Yêm-la-vệ, ngay chỗ chúng hội bỗng nhiên rực rỡ, rộng lớn, sạch đẹp. Tất cả đại chúng đều hiện màu vàng rực.

Tôn giả A-nan-đà liền thưa:

–Bạch Thế Tôn! Đây là tướng báo trước điều gì, làm cho trong chỗ của chúng hội bỗng nhiên rực rỡ, rộng lớn, sạch đẹp như vậy và đại chúng đều hiện màu vàng rực?

Đức Phật bảo Cụ thọ A-nan-đà:

–Đó là Bồ-tát Diệu Cát Tường và Bồ-tát Vô Cấu Xứng cùng đại chúng cung kính, vây quanh muốn đến chúng hội này nên hiện tướng trước như thế.

Khi ấy, Bồ-tát Vô Cấu Xứng nói với Đại sĩ Diệu Cát Tường:

–Chúng ta nên cùng các Đại sĩ đến đảnh lễ cúng dường chiêm ngưỡng Đức Thế Tôn và nghe pháp diệu.

Bồ-tát Diệu Cát Tường nói:

–Đã đến lúc chúng ta cùng đi thôi.

Thế thì Bồ-tát Vô Cấu Xứng hiện sức thần thông khiến các đại chúng vẫn ngồi trên tòa Sư tử rồi đặt trong lòng bàn tay phải của mình để đi đến chỗ Phật. Sau khi đặt xuống đất rồi, tất cả đều cung kính đảnh lễ dưới chân Đức Thế Tôn, đi nhiễu theo phía bên phải bảy vòng rồi lui ra đứng một bên, chắp tay hướng về Phật.

Các Đại Bồ-tát rời khỏi tòa Sư tử cung kính đảnh lễ dưới chân

Đức Thế Tôn, đi nhiễu theo phía bên phải ba vòng rồi đứng lui qua một bên, chắp tay hướng về Phật.

Các đại Thanh văn, Thích, Phạm, Tứ Thiên vương Hộ thế… cũng rời khỏi tòa cung kính đảnh lễ dưới chân Đức Thế Tôn rồi lùi qua một bên, đứng chắp tay hướng về Phật.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn như pháp ân cần hỏi thăm các Đại Bồ-tát cùng tất cả đại chúng:

–Các Đại sĩ ! Các ông hãy về lại tòa của mình.

Theo lời dạy của Đức Phật, các Bồ-tát đều trở về chỗ của mình và an tọa.

Đức Thế Tôn bảo Tôn giả Xá-lợi Tử:

–Ông có thấy việc thể hiện thần lực tự tại của Bồ-tát Đại sĩ tối thắng ấy không?

Tôn giả Xá-lợi Tử thưa:

–Thưa vâng, con đã thấy.

Thế Tôn lại hỏi:

–Ông có ý tưởng gì?

Tôn giả Xá-lợi Tử thưa:

–Có ý tưởng là khó nghĩ bàn. Con thấy Đại sĩ ấy với tác dụng nơi công đức của thần lực thì thật là bất khả tư nghì, không thể tính toán, không thể suy nghĩ, không thể nêu xưng, không thể ngợi khen hết được.

Lúc ấy, Tôn giả A-nan-đà thưa:

–Bạch Thế Tôn! Mùi hương thơm con ngửi được từ xưa đến nay chưa từng có, ấy là mùi thơm gì?

Phật nói:

–Này Tôn giả A-nan-đà! Mùi thơm đó từ lỗ chân lông của các Bồ-tát tỏa ra.

Tôn giả Xá-lợi Tử nói với Tôn giả A-nan-đà:

–Lỗ chân lông của chúng tôi cũng tỏa ra mùi thơm ấy.

Tôn giả A-nan-đà hỏi:

–Vì sao thân của quý thầy có mùi thơm?

Tôn giả Xá-lợi Tử nói:

–Đó là do Bồ-tát Vô Cấu Xứng dùng thần lực tự tại sai hóa Bồ-

tát đến cõi Phật của Như Lai Tối Thượng Hương Đài ở phương trên, xin thức ăn dư thừa của Đức Phật ấy, về cúng dường đại chúng vừa rồi. Ai ăn thứ cơm đó thì tất cả nơi lỗ chân lông đều tỏa ra mùi thơm.

Tôn giả A-nan-đà hỏi Bồ-tát Vô Cấu Xứng:

–Hương thơm ấy tồn tại bao lâu?

Bồ-tát Vô Cấu Xứng nói:

–Thức ăn chưa tiêu hết thì hương thơm ấy vẫn còn.

Tôn giả A-nan-đà hỏi:

–Như vậy thức ăn ấy bao lâu mới tiêu?

Bồ-tát Vô Cấu Xứng nói:

–Thức ăn này phân tán trong thân bảy ngày bảy đêm sau đó mới tiêu dần dần. Mặc dù nó tiêu lâu nhưng không gây bệnh hoạn.

Tôn giả nên biết! Hàng Thanh văn thừa chưa nhập vị Chánh tánh ly sinh, nếu ăn thức ăn này thì đến khi nhập vị Chánh tánh ly sinh rồi, sau đấy mới tiêu. Nếu người chưa lìa dục mà ăn thức ăn này thì khi đạt lìa dục, sau đó mới tiêu. Người chưa giải thoát, nếu ăn thức ăn này, tâm giải thoát rồi sau đó mới tiêu. Những vị có chủng tánh Đại thừa Bồ-tát, chưa phát tâm Bồ-đề vô thượng, nếu ăn thức ăn này thì sau khi phát tâm mới tiêu. Ai đã phát tâm Bồ-đề, nếu ăn thức ăn này thì khi chứng đắc pháp Nhẫn vô sinh, sau đó mới tiêu. Ai đã chứng pháp Nhẫn vô sinh, nếu ăn thức ăn này thì khi an trụ nơi quả vị Bất thoái chuyển, sau đó mới tiêu. Ai đã an trụ vào quả vị Bất thoái chuyển rồi, nếu ăn thức ăn này thì lúc an trụ nơi quả vị Nhất sinh sở hệ (Nhất sinh bổ xứ) sau đó mới tiêu.

Tôn giả nên biết! Ví như ở thế gian có thuốc đại dược vương tên là Tối thượng vị, nếu chúng sinh bị độc nơi toàn thân thì lấy cho họ uống, cho đến các chất độc ấy chưa tiêu hết thì đại dược vương đó chưa tiêu, khi nào chất độc hết hẳn, sau đó thuốc mới tiêu. Ai ăn thức ăn này cũng vậy, nếu tất cả chất độc phiền não chưa diệt trừ thì thức ăn vẫn không tiêu. Sau khi diệt trừ phiền não rồi thì thức ăn mới tiêu.

Tôn giả A-nan-đà nói:

–Đại sĩ được thức ăn thơm chẳng thể nghĩ bàn như vậy, có thể vì chúng sinh mà làm các Phật sự.

Đức Phật nói:

–Đúng vậy, đúng vậy! Đúng như lời ông vừa nói. Bồ-tát Vô Cấu Xứng này được thức ăn thơm chẳng thể nghĩ bàn, có thể vì chúng sinh mà làm các Phật sự.

Đức Phật bảo Tôn giả A-nan-đà:

–Như Bồ-tát Vô Cấu Xứng được thức ăn thơm, vì chúng sinh mà làm các Phật sự. Nơi mười phương cõi, hoặc có cõi Phật khác dùng ánh sáng để làm Phật sự. Có cõi Phật dùng cây Bồ-đề để làm Phật sự. Có cõi Phật dùng Bồ-tát làm Phật sự. Có cõi Phật dùng việc thấy tướng tốt đẹp nơi sắc thân Như Lai mà làm các Phật sự. Có cõi Phật dùng những hóa nhân để làm Phật sự. Có cõi Phật dùng những y phục để làm Phật sự. Có cõi Phật dùng các ngọa cụ để làm Phật sự. Có cõi Phật dùng những thức ăn uống để làm Phật sự. Có cõi Phật dùng vườn cây để làm Phật sự. Có cõi Phật dùng lầu đài để làm Phật sự. Có cõi Phật dùng hư không để làm Phật sự. Vì sao? Vì các hữu tình nhân nơi các phương tiện ấy mà được điều phục hóa độ. Hoặc có cõi Phật vì các hữu tình dùng những văn tự để giảng nói ví dụ như huyễn, như mộng, trăng trong nước, tiếng vang vọng lại, dợn nắng, bóng trong gương, mây nổi, thành Kiền-đạt-phược, lưới Đế Thích… mà làm Phật sự. Có cõi Phật dùng âm thanh ngôn ngữ, văn tự giảng nói về tánh tướng của các pháp để làm Phật sự. Hoặc có cõi Phật thanh tịnh tĩnh nhiên không nói không năng, không chê không khen, không có chỗ tìm cầu, không hý luận, không hiển thị. Hữu tình được hóa hiện nhân đấy mà tịch tĩnh, tự nhiên chứng nhập vào tánh tướng của các pháp để thực hành Phật sự.

Như vậy, Tôn giả nên biết! Cõi Phật nơi mười phương thế giới nhiều vô biên, Phật sự đã làm cũng vô lượng, vô biên. Nói tóm lại, tất cả các oai nghi tiến dừng, mọi thọ dụng, thi hành đều là hóa hiện để điều phục hữu tình. Cho nên tất cả là Phật sự.

Lại nữa, tất cả bốn thứ ma, tám vạn bốn ngàn phiền não ở thế gian luôn gây não hại cho hữu tình. Chư Như Lai luôn vận dụng pháp này vì các chúng sinh mà làm Phật sự. Pháp môn như thế gọi là ngộ nhập vào tất cả pháp Phật.

Nếu các Bồ-tát hội nhập vào pháp môn này, thì dù thấy tất cả cõi Phật đã thành tựu vô lượng công đức nghiêm tịnh rộng lớn, nhưng

không vui thích; dù thấy tất cả cõi Phật không có công đức, cấu uế, cũng không sinh buồn giận. Đối với chư Phật đã phát sinh tâm tin thượng phẩm, thì luôn cung kính, khen ngợi là chưa từng có, dù tất cả công đức của chư Phật đều bình đẳng viên mãn, vì đạt được tánh của tất cả pháp là hoàn toàn bình đẳng chân thật. Vì muốn tạo mọi thành tựu đầy đủ cho những hữu tình khác nhau mà thị hiện những cõi Phật khác nhau.

Các vị nên biết! Như các cõi Phật mặc dù đất đai có tốt xấu khác nhau, nhưng trên hư không thì hoàn toàn như nhau. Như vậy, nên biết chư Phật Thế Tôn vì muốn tạo mọi thành tựu đầy đủ cho các hữu tình mà thị hiện những sắc thân khác nhau, nhưng không bị chướng ngại và phước đức trí tuệ rốt ráo viên mãn thì hoàn toàn giống nhau.

Các vị nên biết! Tất cả Như Lai đều bình đẳng, đó là oai quang nơi sắc thân tối thượng, tròn đầy, vô tận, các tướng tốt, vẻ đẹp, chủng tộc tôn quý, thanh tịnh, các thứ giới, định, tuệ, giải thoát, giải thoát tri kiến, các lực, vô úy, pháp Bất cộng, đại Từ, đại Bi, đại Hỷ, đại Xả, lợi ích an lạc, oai nghi, việc làm, chánh hạnh, thọ mạng, giảng pháp, độ thoát, tạo mọi thành thục các hữu tình, làm thanh tịnh cõi Phật, tất cả đều bình đẳng, viên mãn tối thượng, rốt ráo vô cùng tận. Cho nên chư vị đều đồng gọi là Chánh đẳng giác, gọi là Như Lai, gọi là Phật-đà.

Tôn giả nên biết! Giả sử Như Lai muốn phân biệt giảng rộng về nghĩa ba câu ấy, dù trải qua một kiếp ông nghe không gián đoạn, cho đến hết tuổi thọ của mình cũng không thể hiểu hết được. Giả sử hữu tình trong tam thiên đại thiên thế gian đều như Tôn giả A-nan-đà đạt được niệm Tổng trì, Đa văn bậc nhất, trải qua một kiếp nghe không gián đoạn cho đến trọn tuổi thọ, cũng không thể lãnh hội hết được. Nghĩa vi diệu của ba câu Chánh đẳng giác, Như Lai và Phật-đà ấy không thể nào giảng nói cặn kẽ, rốt ráo được, chỉ trừ chư Như Lai. Như vậy nên biết, Bồ-đề của chư Phật với công đức vô lượng, biện tài không ngưng trệ, là không thể nghĩ bàn.

Sau khi Đức Phật dạy như vậy, Tôn giả A-nan-đà thưa:

–Bạch Thế Tôn! Từ nay về sau con không dám tự xưng mình đã đạt niệm Tổng trì, Đa văn bậc nhất nữa.

Đức Phật nói:

–Tôn giả không nên có ý nghĩ thoái chuyển như vậy. Vì sao? Vì từ xưa đến nay Như Lai chỉ nói Tôn giả là người đạt được Tổng trì, Đa văn bậc nhất trong chúng Thanh văn chứ không nói trong hàng Bồ-tát. Tôn giả đừng nói nữa. Nếu người có trí thì không nên so lường việc làm của Bồ-tát. Tôn giả nên biết! Đáy biển cả sâu thẳm còn có thể lường được, còn biển cả trí tuệ, niệm, định, Tổng trì, biện tài của Bồ-tát thì không ai có thể lường nổi.

Thanh văn các ông hãy gác những việc làm thuộc cảnh giới của Bồ-tát qua một bên, không nên suy nghĩ nữa. Trong khoảng chừng một bữa ăn, Bồ-tát Vô Cấu Xứng đã thị hiện thần thông biến hóa như vậy, còn tất cả Thanh văn và các Độc giác, trải qua trăm ngàn đại kiếp dù tận lực thị hiện thần thông biến hóa cũng không bằng.

Bấy giờ, các Bồ-tát đến từ phương trên đều lễ lạy Đức Phật Thích-ca Mâu-ni, chắp tay cung kính thưa:

–Bạch Thế Tôn! Chúng con mới đến thấy những sự việc ở cõi Phật này liền có ý tưởng cho là thấp kém. Bây giờ, chúng con thấy hối hận và đã trừ bỏ tâm ấy rồi. Vì sao? Vì cảnh giới của chư Phật có phương tiện thiện xảo chẳng thể nghĩ bàn, vì muốn tạo mọi thành tựu đầy đủ cho các hữu tình, nên theo sở thích khác nhau của chúng mà thị hiện các cõi Phật như vậy, như vậy.

Kính bạch Thế Tôn! Xin Thế Tôn ban bố cho chúng con chút pháp để khi trở về thế giới Nhất thiết diệu hương, nhờ pháp ấy chúng con luôn nhớ Đức Như Lai.

Sau khi các Bồ-tát ấy nói vậy, Đức Thế Tôn dạy:

–Này các thiện nam! Có pháp môn giải thoát của Bồ-tát gọi là Hữu tận vô tận. Các ông nên cung kính lãnh thọ siêng năng tu học. Sao gọi là hữu tận vô tận? Hữu tận tức là pháp hữu vi có sinh diệt. Vô tận tức là pháp vô vi không sinh diệt. Bồ-tát không nên dứt bỏ hữu vi cũng không nên trụ vào vô vi. Vì sao Bồ-tát không dứt tận hữu vi? Vì các Bồ-tát không rời bỏ đại Từ, đại Bi, đại Xả, luôn phát tâm tăng thượng ý lạc; tôn trọng giữ chặt tâm niệm vào Nhất thiết trí không bao giờ quên mất; làm thành tựu đầy đủ cho các hữu tình không biết chán bỏ; không lìa bỏ bốn Nhiếp pháp, giữ gìn chánh pháp không tiếc thân mạng; tu

tập các pháp thiện không bao giờ biết đủ; thích an lập vào những phương tiện hồi hướng; tìm cầu chánh pháp không hề mệt mỏi; giảng giải giáo pháp không che giấu; luôn thích chiêm ngưỡng, cúng dường, phụng thờ chư Phật; vào trong sinh tử mà không sợ sệt, mặc dù gặp thịnh suy nhưng không vui buồn; không bao giờ khinh khi những vị chưa học; với những người đã tu học thì kính trọng như Phật; đối với phiền não xen tạp nên suy nghĩ đúng lý; không đắm nhiễm với các vui xa lìa; không tham chấp vào những sự vui của mình; thâm tâm tùy hỷ với sự vui của người; tu tập được tĩnh lự, giải thoát, đẳng trì, đẳng chí như tưởng về địa ngục, không vướng chấp vào đó, dạo qua sinh tử tưởng như vườn hoa không nhàm chán; với người đi xin tưởng như bạn lành; đem cho tất cả các thứ sở hữu không tiếc nuối; có tưởng hồi hướng lên trí Nhất thiết trí; với những người phạm giới cấm có tưởng cứu hộ; với các pháp Ba-la-mật-đa có tưởng như cha mẹ mau làm cho viên mãn; với pháp phần Bồ-đề có tưởng như người hầu cận khiến đạt cứu cánh; với các pháp thiện luôn luôn siêng năng tu tập; thích trang nghiêm cõi Phật; thích khen ngợi cõi Phật khác; thích mau thành tựu cõi Phật của mình; mau thành tựu các tướng trang nghiêm tốt đẹp, viên mãn, do tu hành thanh tịnh là đại thí chủ vô ngại; được thân khẩu ý nghiêm sức do xa lìa tất cả những pháp ác, phạm giới; thân tâm được thử thách chịu đựng, do xa lìa tất cả phiền não sân hận; tu hành mau được cứu cánh do đã trải qua vô số kiếp sinh tử; tâm mình dũng mãnh, vững chắc do nghe vô lượng công đức của Phật không mệt mỏi; muốn diệt trừ tận gốc phiền não oán địch, thì dùng phương tiện tu sửa bằng kiếm Bát-nhã; muốn gánh vác gánh nặng cho các hữu tình do biết rõ về uẩn giới xứ; muốn chiến thắng tất cả quân ma do tinh tấn mạnh mẽ không biếng nhác; muốn hộ trì chánh pháp vô thượng do lìa ngã mạn, siêng năng cầu trí tuệ giáo hóa thiện xảo; được thế gian tôn trọng kính mến vâng lời do luôn thích hành ít muốn biết đủ; với pháp thế gian không tạp nhiễm, tùy thuận với tất cả oai nghi không hủy hoại mà còn thị hiện hết thảy việc làm, phát sinh những thần thông diệu tuệ, làm lợi ích an lạc tất cả hữu tình; thọ trì hết thảy chánh pháp đã được nghe; có diệu trí nơi chánh niệm, Tổng trì; phát sinh diệu trí biết các căn hơn kém mà đoạn tất cả nghi ngờ của hữu tình để chứng đắc biện tài vô

ngại; giảng giải chánh pháp không bao giờ ngưng trệ; được thọ hưởng hỷ lạc thù thắng nơi trời, người do siêng năng tu tập thanh tịnh mười đạo nghiệp thiện; khai mở con đường Phạm thiên do tinh tấn tu hành bốn trí vô lượng; được âm thanh thượng diệu của Phật do siêng năng cầu thỉnh giảng pháp rồi tùy hỷ khen ngợi; được oai nghi thượng diệu của Phật do thường tu ba nghiệp tịch tĩnh thù thắng; tu hành trong mỗi niệm được tăng trưởng tốt do tâm không đắm nhiễm vào tất cả pháp; khéo điều phục chư Bồ-tát Tăng do thường đem giáo lý Đại thừa khuyến khích chúng sinh tu học; không làm mất tất cả công đức do không bao giờ buông lung; các căn lành lần lượt tăng trưởng do thích tu hành các đại nguyện; muốn trang nghiêm tất cả cõi Phật do luôn siêng năng tu tập căn lành rộng lớn; sự tu hành được rốt ráo vô tận do thường tu tập theo phương tiện thiện xảo, hồi hướng.

Này các thiện nam! Tu hành pháp như vậy gọi là Bồ-tát không tận hữu vi.

Thế nào là Bồ-tát không trụ vô vi? Nghĩa là mặc dù Bồ-tát hành Không nhưng với cái không ấy lại không thích tác chứng. Mặc dù hành Vô tướng nhưng với vô tướng lại không thích tác chứng. Mặc dù hành Vô nguyện nhưng với vô nguyện lại không thích tác chứng. Mặc dù hành vô tác nhưng đối với vô tác lại không thích tác chứng. Mặc dù quán chư hành đều là vô thường nhưng tâm không nhàm chán căn lành. Mặc dù quán thế gian tất cả đều là khổ nhưng vẫn cố ý thọ sinh trong sinh tử. Mặc dù thích quán sát bên trong không có ngã nhưng hoàn toàn không xả bỏ chán thân mình. Mặc dù thích quán bên ngoài không có hữu tình, nhưng luôn giáo hóa, chỉ dạy tâm không hề mệt mỏi. Mặc dù quán Niết-bàn rốt ráo tịch tĩnh nhưng hoàn toàn không rơi vào tịch diệt. Mặc dù quán nẻo xa lìa hoàn toàn an lạc nhưng đều không nhàm chán thân tâm. Mặc dù thích quán sát không có A-lại-da nhưng không hề rời bỏ pháp tạng thanh bạch. Mặc dù quán sát các pháp hoàn toàn vô sinh nhưng luôn gánh vác, tạo lợi ích cho các chúng sinh. Mặc dù quán vô lậu nhưng lại thọ nhận luân hồi không dứt trong sinh tử. Mặc dù quán vô hành nhưng luôn thực hành, làm thành thục cho các hữu tình. Mặc dù quán vô ngã nhưng đối với hữu tình không bỏ tâm đại Bi. Mặc dù quán vô sinh nhưng đối với hàng Nhị thừa không rơi vào chánh

vị. Mặc dù quán các pháp là không tịch, rốt ráo nhưng chẳng hề không tịch nơi phần phước đức đã tu. Mặc dù quán các pháp đều là viễn ly nhưng không xa lìa trí tuệ đã tu được. Mặc dù quán các pháp hoàn toàn không thật nhưng luôn an trụ vào tư duy viên mãn. Mặc dù quán các pháp hoàn toàn không có chủ nhưng luôn siêng năng cầu trí tự nhiên. Mặc dù quán các pháp không có biểu tướng nhưng đối với chỗ nghĩa hiện rõ thì an lập vào hạt giống của Phật.

Này các thiện nam! Tu hành pháp này gọi là Bồ-tát không trụ vào vô vi.

Này thiện nam! Các Bồ-tát vì luôn siêng năng tu tập hành trang về phước nên không trụ vô vi; vì siêng năng tu tập hành trang về trí nên không tận hữu vi; vì thành tựu đại Từ không giảm sút nên không trụ vô vi; vì thành tựu đại Bi không giảm sút nên không tận hữu vi; vì làm lợi ích an lạc cho hữu tình nên không trụ vô vi; làm cứu cánh viên mãn các pháp Phật nên không tận hữu vi; làm thành tựu viên mãn sắc thân Phật trang nghiêm với tất cả tướng tốt đẹp nên không trụ vô vi; vì chứng đắc thân trí Phật, tất cả Lực, Vô úy… nên không tận hữu vi; dùng phương tiện thiện xảo giáo hóa chúng sinh nên không trụ vô vi; vì dùng trí tuệ vi diệu quán sát hoàn hảo nên không tận hữu vi; vì tu sửa cõi Phật rốt ráo viên mãn nên không trụ vô vi; vì Phật thân an trụ vào thường vô tận nên không tận hữu vi; luôn tạo lợi ích cho chúng sinh nên không trụ vô vi; vì lãnh thọ pháp nghĩa không phế bỏ nên không tận hữu vi; vì tích chứa căn lành vô tận nên không trụ vô vi; giữ gìn căn lành không đoạn mất nên không tận hữu vi; vì muốn thành tựu viên mãn sở nguyện từ xưa nên không trụ vô vi; đối với tịch diệt vĩnh viễn không mong cầu nên không tận hữu vi; làm viên mãn ý lạc thiện thanh tịnh nên không trụ vô vi; làm tăng trưởng ý lạc thiện thanh tịnh nên không tận hữu vi; vì luôn luôn tự tại nơi năm Thần thông nên không trụ vô vi; vì nhằm đạt tới Phật trí với sáu Thông khéo viên mãn nên không tận hữu vi; hành trang về Ba-la-mật-đa viên mãn nên không trụ vô vi; những suy nghĩ trước đây chưa viên mãn nên không tận hữu vi; cất chứa pháp bảo không nhàm chán nên không trụ vô vi; không thích mong cầu pháp nhỏ nên không tận hữu vi; giữ vững lời nguyện không thoái lui nên không trụ vô vi; có thể làm cho thệ nguyện đạt cứu cánh

viên mãn nên không tận hữu vi; tích trữ tất cả diệu pháp nên không trụ vô vi; tùy theo người đáng trao pháp nên không tận hữu vi; biết rõ bệnh phiền não của chúng sinh nên không trụ vô vi; diệt trừ mọi bệnh phiền não của chúng sinh nên không tận hữu vi.

Này các thiện nam! Bồ-tát không tận hữu vi, không trụ vô vi như vậy gọi là an trụ vào pháp môn giải thoát Hữu tận vô tận. Các ông nên tinh tấn tu hành.

Bấy giờ, các Bồ-tát ở cõi Phật của Như Lai Tối Thượng Hương Đài thuộc thế giới Nhất thiết diệu hương nghe giảng nói pháp môn giải thoát Hữu tận vô tận rồi, tức giáo pháp được khai mở, tâm họ phấn khởi, ai nấy đều rất vui mừng khôn xiết, bèn đem vô lượng các hương hoa thượng diệu và những vật trang nghiêm để cúng dường Đức Thế Tôn và các Bồ-tát cùng pháp môn giải thoát Hữu tận vô tận đã nói. Lại đem nhiều hương hoa thượng diệu rải khắp tam thiên đại thiên thế giới, hương hoa ấy che lấp mặt đất tới đầu gối.

Khi ấy, các Bồ-tát cung kính đảnh lễ nơi chân Đức Thế Tôn, đi nhiễu theo phía bên phải ba vòng, khen ngợi ca tụng Như Lai Thích-ca Mâu-ni, các Bồ-tát và pháp đã được giảng nói. Thế rồi các vị Bồ-tát ở cõi Diệu hương bỗng nhiên biến mất, trong chốc lát đã trở về cảnh giới của mình.