Đại Tập 56 · Bộ Kinh Tập III · Số 468–489

Kinh Nguyệt Thượng Nữ - Quyển Hạ

KINH NGUYỆT THƯỢNG NỮ

QUYỂN HẠ

Bấy giờ, Trưởng lão Xá-lợi-phất hỏi Nguyệt Thượng:

–Cô nay ở trong quả vị của Bồ-tát đã được tướng nhẫn như vậy, không lâu sẽ thành tựu đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Nguyệt Thượng nói:

–Thưa Tôn giả Xá-lợi-phất! Luận về Bồ-đề thì không có ngôn thuyết, chỉ tạm dùng văn tự mà nêu bày. Chỗ nói có người thành tựu cũng chỉ giả danh mà nói, hoặc lâu hoặc mau cũng đều là danh tự. Vậy thưa Tôn giả! Vì sao Tôn giả lại nói: “Không bao lâu nữa con sẽ thành tựu đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.”

Thưa Tôn giả Xá-lợi-phất! Phàm là Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác là chỗ không sinh, không thể nêu bày, không có thể tánh, nên trong ấy cũng lại không người có thể thành tựu. Vì sao? Vì thể tánh của Bồ-đề không có hai tướng nên Bồ-đề không hai mà cũng xa lìa cái hai ấy.

Tôn giả Xá-lợi-phất nói với Nguyệt Thượng:

–Trước hết, cô nên đến viếng Đức Phật. Vì để nghe pháp nên lát nữa chúng tôi cũng sẽ tới pháp hội để cùng nghe pháp.

Nguyệt Thượng lại bạch:

–Thưa Tôn giả Xá-lợi-phất! Như Lai không vì người nghe pháp mà giảng nói, cũng lại không vì người ưa pháp mà giảng nói.

Tôn giả Xá-lợi-phất hỏi:

–Như Lai nếu như vậy thì Ngài sẽ vì ai mà giảng nói pháp?

Nguyệt Thượng đáp:

–Thưa Tôn giả Xá-lợi-phất! Nếu có người nghe mà không sinh tưởng chấp trước, không sinh tưởng vui thích thì Như Lai Lai mới vì những người như vậy mà giảng nói pháp.

Tôn giả Xá-lợi-phất lại nói với Nguyệt Thượng:

–Nếu có chúng sinh đến chỗ Đức Phật để nghe pháp, vì có người

muốn nghe pháp lúc ấy Như Lai lẽ nào không vì họ giảng nói pháp?

Nguyệt Thượng đáp:

–Nếu có chúng sinh khởi tưởng như vầy: “Đó là Như Lai vì ta mà giảng nói pháp.” Chúng sinh như vậy là trú vào tưởng ngã. Nếu có người chân chánh thông suốt, thể nhập nơi pháp tánh thì không có ý niệm như vậy. Họ sẽ không cho: “Đức Phật vì chúng ta nên giảng nói pháp như vậy.”

Lúc ấy, Tôn giả Ma-ha Ca-diếp nói với Trưởng lão Xá-lợi-phất:

–Này Tôn giả Xá-lợi-phất! Hôm nay cô Nguyệt Thượng đến yết kiến Đức Phật ắt có pháp nghĩa lớn. Chúng ta cũng có thể trở về, dẫu không khất thực cũng tốt, chớ nên để thân ở bên ngoài mà không được nghe pháp nghĩa. Như vậy là tất cả đại chúng Thanh văn đều quay trở về cùng với Nguyệt Thượng hướng đến chỗ Phật.

Nguyệt Thượng dần dần đi tới khu rừng lớn, nơi tinh xá lợp bằng cỏ tranh, đến trước Đức Phật cung kính, đảnh lễ dưới chân Ngài, đi nhiễu theo phía bên phải ba vòng, đem tất cả các thứ hương hoa, hương bột, hương xoa, y phục, cờ phướn, lọng báu, những đồ cúng Phật tung rải nhiều lần lên chỗ Ngài. Lúc này, đại chúng mang theo các loại hương hoa, tràng hoa, hương xoa, hương bột, cũng đem tung rải nhiều lượt để cúng dường Phật. Tất cả hoa được tung rải ấy bay lên bên trên Đức Phật, biến thành một lọng báu bằng hoa, ngang rộng che khắp mười do-tuần.

Bấy giờ, Đồng tử Văn-thù-sư-lợi bảo Nguyệt Thượng:

–Xưa kia cô từ đâu xả thân sinh đến đây? Xả thân này rồi lại sinh về đâu?

Nguyệt Thượng đáp:

–Thưa Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi! Ý của Bồ-tát nghĩ thế nào? Con nay mang hình tượng Đức Như Lai ngồi trên tòa sen, vậy Ngài từ đâu xả thân sinh lại đây, nay nếu xả thân này rồi sẽ sinh về đâu?

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi nói với Nguyệt Thượng:

–Đây là hóa thân. Phàm nói về hóa thân tức không có chỗ xả thân nên về sau cũng không sinh.

Nguyệt Thượng nói:

–Đúng vậy, đúng vậy!

Thưa Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi! Bản thể của hết thảy các pháp là biến hóa. Con ở nơi pháp ấy nên không thấy có lúc xả, không thấy có lúc sinh.

Bồ-tát Bất Không Kiến nói với Nguyệt Thượng:

–Đúng vậy! Này Nguyệt Thượng! Đã biết không thể dùng thân nữ để thành Phật, nay cô vì sao không chuyển thân nữ?

Nguyệt Thượng đáp:

–Thưa thiện nam! Phàm là thể không thì không có chuyển đổi. Hết thảy các pháp cũng lại như vậy. Vì sao nay con phải chuyển thân nữ?

Bồ-tát Trì Địa nói với Nguyệt Thượng:

–Cô đã từng được thấy Đức Như Lai chưa?

Nguyệt Thượng đáp:

–Thưa thiện nam! Con thấy Đức Như Lai cũng như trong tay con đang nắm giữ Đức Hóa Phật. Như Lai như vậy là bình đẳng, không có sai khác.

Bồ-tát Biện Tụ nói với Nguyệt Thượng:

–Cô nay đã có thể biện giải về pháp nghĩa rồi chăng?

Nguyệt Thượng đáp:

–Thưa thiện nam! Thể của pháp giới là không thể nói nêu, cũng không thể dùng văn tự, toán số để thâu tóm được.

Bồ-tát Vô Ngại Biện nói với Nguyệt Thượng:

–Cô ở chỗ chư Như Lai thời quá khứ đã từng được nghe những pháp gì?

Nguyệt Thượng đáp:

–Thưa thiện nam! Nay có thể ngước nhìn lên hư không, Đức Như Lai giảng nói pháp cùng với hư không này không khác. Người nghe pháp kia cũng lại như vậy. Thưa thiện nam! Tướng của các pháp kia như hư không, không có khác biệt.

Bồ-tát Hư Không Tạng nói với Nguyệt Thượng:

–Xưa kia cô đã từng cúng dường chư Phật, vậy việc phụng hành bố thí như thế nào và hồi hướng như thế nào?

Nguyệt Thượng đáp:

–Thưa thiện nam! Như con nay đối với tượng hóa Phật này mà bố

thí Phật, Tăng thì việc đạt được công đức như thế nào?

Bồ-tát Hư Không Tạng nói:

–Đây là hóa Phật. Nếu cúng dường nơi ấy thì không có tướng công đức.

Nguyệt Thượng nói:

–Thưa thiện nam! Cũng như vậy. Xưa kia con đối trước chư Như Lai hành bố thí và hồi hướng, cũng hành thí với tướng như vậy và cũng hồi hướng như vậy.

Bồ-tát Bất Tổn Tha Tâm nói:

–Tại sao nay cô đối với hết thảy chúng sinh có thể hiện bày tâm Từ khắp tất cả?

Nguyệt Thượng đáp:

–Thưa thiện nam! Con như chúng sinh kia, không khác.

Bồ-tát Bất Tổn Tha Tâm lại nói:

–Như chúng sinh kia, việc ấy như thế nào?

Nguyệt Thượng đáp:

–Các chúng sinh ấy chẳng phải là quá khứ, chẳng phải là vị lai, chẳng phải là hiện tại, mà tâm Từ kia cũng chẳng phải thuộc về quá khứ, vị lai và hiện tại, nên cũng không thể dùng lời để nói. Thưa thiện nam! Thế nên tâm Từ kia cũng lại như vậy. Bồ-tát

Hỷ Vương hỏi Nguyệt Thượng:

–Cô nay đã đạt được Pháp nhãn chưa?

Nguyệt Thượng đáp:

–Thưa thiện nam! Con nay Nhục nhãn hãy còn chưa được, huống hồ là được Pháp nhãn.

Bồ-tát Kiên Ý nói với Nguyệt Thượng:

–Cô hành Bồ-đề trải qua thời gian bao lâu?

Nguyệt Thượng trả lời:

–Thưa thiện nam! Như ánh sáng của sĩ ng nắng kia đã chiếu trong thời gian bao lâu thì con phát tâm Bồ-đề cũng lại như vậy.

Bồ-tát Di-lặc bảo Nguyệt Thượng:

–Khi nào cô có thể thành tựu đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác?

Nguyệt Thượng thưa:

–Cũng như Bồ-tát Di-lặc, khi nào có thể vượt khỏi địa của hàng phàm phu.

Lúc này, Trưởng lão Xá-lợi-phất bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Sức biện tài của cô Nguyệt Thượng này thật là ít có. Làm sao cô ấy có thể cùng với các vị đại Long mặc áo giáp như vậy để cùng hỏi đáp, chỉ đứng không ngồi, lại không kính lễ các Bồ-tát?

Nguyệt Thượng thưa với Tôn giả Xá-lợi-phất:

–Thưa Tôn giả Xá-lợi-phất! Cũng như đốm lửa, thể của nó là hay thiêu đốt, tất cả các vật đều có thể bị đốt cháy. Đúng vậy, thưa Tôn giả Xá-lợi-phất! Các Bồ-tát cùng với chư Phật không có sai khác. Lúc ở trong các hành muốn thiêu rụi hết thảy các phiền não, có các phiền não hoặc của mình, hoặc của người khác đều thiêu đốt sạch.

Tôn giả Xá-lợi-phất lại hỏi:

–Khi cô thành tựu đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, cõi Phật kia sẽ như thế nào?

Nguyệt Thượng đáp:

–Thưa Tôn giả Xá-lợi-phất! Trong cõi Phật sau này của con, không có các vị tu hành hạnh nhỏ, trí nhỏ, ngôn từ hạn hẹp. Cũng như Tôn giả Xá-lợi-phất hiện nay, con tất nhận lấy cõi Phật như vậy.

Tôn giả Xá-lợi-phất lại nói với Nguyệt Thượng:

–Cô đã từng nói: Tất cả pháp giới bình đẳng với thể tánh Như Lai không có sai khác, nay tại sao chỗ thấy lại có hơn thua?

Nguyệt Thượng nói:

–Thưa Tôn giả Xá-lợi-phất! Ví như nước trong biển lớn và nước nơi vết chân bò. Nước trong hai nơi ấy giống nhau không khác, nhưng dấu chân bò kia không thể tiếp nhận vô lượng, vô biên chúng sinh như nơi biển lớn được. Cũng vậy, thưa Tôn giả Xá-lợi-phất! Chư Phật và Thanh văn tuy đồng pháp giới nhưng các vị Thanh văn không thể vì vô lượng, vô biên chúng sinh tạo mọi lợi ích rộng lớn như chư Phật. Lại nữa, thưa Tôn giả Xá-lợi-phất! Ví như bên trong hạt cải có hư không, mười phương thế giới cũng có hư không, hư không nơi hai chỗ ấy tuy không khác, nhưng hư không trong hạt cải không thể dung chứa xóm làng, thành ấp, cõi nước, không thể nào kiến lập núi Tu-di, biển lớn

giống như hư không trong mười phương thế giới được.

Cũng vậy, thưa Tôn giả Xá-lợi-phất! Tuy đối với các môn Không, Vô tướng, Vô nguyện thì chư Phật bình đẳng với Thanh văn, nhưng hàng Thanh văn không thể cùng với vô lượng, vô biên các chúng sinh kia tạo vô số lợi ích rộng lớn giống như chư Phật Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác.

Trưởng lão Xá-lợi-phất nói:

–Như vậy, này Nguyệt Thượng! Chỗ đạt được giải thoát của Phật và Thanh văn lẽ nào không bình đẳng?

Nguyệt Thượng đáp:

–Thưa Tôn giả Xá-lợi-phất! Chớ nói như vậy, nên nói là: Chư Phật và Thanh văn giải thoát đồng đẳng.

Trưởng lão Xá-lợi-phất lại hỏi:

–Việc như vậy, tướng trạng thế nào?

Nguyệt Thượng đáp:

–Thưa Tôn giả Xá-lợi-phất! Nay con muốn hỏi, Tôn giả theo ý mình mà trả lời. Khi Tôn giả chứng đắc tâm giải thoát thì có thể khiến cho tam thiên đại thiên thế giới này bằng phẳng như bàn tay chăng? Lại có cây cối và núi rừng đều nghiêng mình cúi xuống hướng về Tôn giả không? Hoặc đã có thể diệt trừ hết tất cả các điều ác vi tế của riêng mình chưa? Đã diệt hết thảy phiền não của chúng sinh chưa? Đã được hết thảy chư Thiên đảnh lễ chưa? Đã quy tụ chúng ma khắp cả ba mươi do-tuần đến chưa? Có một niệm khởi tâm trí tuệ liền được giải thoát chưa? Lại có thể hàng phục quyến thuộc của tất cả ma chưa?

Tôn giả Xá-lợi-phất đáp:

–Tôi đối với tất cả các việc như vậy chưa được một việc nào.

Nguyệt Thượng lại nói:

–Thưa Tôn giả Xá-lợi-phất! Bồ-tát ngồi nơi đạo tràng Bồ-đề đều có các việc thù thắng như vậy, lại còn có vô lượng, vô biên việc thù thắng khác nữa. Thưa Tôn giả Xá-lợi-phất! Giải thoát của Thanh văn và giải thoát của chư Phật có các việc hơn thua, ưu khuyết, sai khác như vậy, vì sao Tôn giả cho rằng giải thoát của chư Phật Như Lai và giải thoát của Thanh văn bằng nhau?

Bấy giờ, Đức Thế Tôn tán thán Nguyệt Thượng:

–Lành thay! Lành thay! Nguyệt Thượng! Con nay đã có thể biện thuyết vô ngại như vậy.

Khi ấy, hình tượng Như Lai hóa thân trong tay phải của Nguyệt Thượng liền từ nơi hoa sen đứng dậy, đến chỗ Đức Thế Tôn nhiễu quanh Phật đủ ba vòng, rồi từ rốn mà vào, do thần lực của Phật nên đại địa chấn động.

Lúc đó, nơi mỗi mỗi lỗ chân lông của Đức Thế Tôn xuất hiện một hoa sen màu sắc như vàng ròng, dùng bạc làm lá, tạng báu công đức làm đài sen. Trong các hoa sen kia đều tự nhiên hiện ra một vị Phật ngồi kiết già. Hình tượng các Đức Như Lai hóa hiện này dùng các tướng tốt trang nghiêm hiện bày khắp mười phương các cõi nước của chư Phật, cùng hiển hiện, vì các chúng sinh nơi cõi ấy mà nói pháp. Khi các Ngài giảng nói pháp cú nơi cõi nước của các Đức Phật kia, nhưng nhờ thần lực của Như Lai nên âm thanh lại được nghe nơi cõi nước của Đức Phật này.

Nguyệt Thượng thấy rõ các thần thông thù thắng vi diệu như vậy nên rất vui mừng, toàn thân xúc động. Bên tay phải của cô đang cầm một hoa sen, bèn dùng hoa tung lên trên thân của Đức Như Lai. Hoa ấy bay đến nơi đảnh của Phật, liền biến thành một tấm trướng bằng hoa, vuông góc thẳng xuống có bốn trụ ngang rộng ngay ngắn hết sức cân đối. Trong tấm trướng lại hóa hiện một tòa ngồi, dùng các châu báu trang nghiêm, dùng vô lượng áo trời để trải lên trên, bỗng nhiên lại xuất hiện một hình tượng hóa Phật giống như Đức Thích-ca ngồi kiết già trên tòa kia. Khi Nguyệt Thượng rải hoa cúng đã nguyện:

–Bạch Thế Tôn! Con xin nguyện nương nơi diệu lực của căn lành này, ở đời sau nếu có các chúng sinh vin vào tướng chấp ngã, con sẽ vì họ giảng nói pháp để trừ diệt.

Bấy giờ, do uy lực của Đức Phật, nên lại có hoa sen thứ hai hiện ra bên tay phải của Nguyệt Thượng. Cô lại dùng hoa ấy rải lên trên Đức Như Lai, làm thành tấm trướng hoa thứ hai, dùng các thứ báu trang nghiêm như trên đã nói. Nguyệt Thượng bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Con nguyện nhờ vào nhân duyên của căn lành

này, ở đời sau, nếu có chúng sinh chấp vào ngã kiến, con sẽ vì họ giảng nói pháp để trừ bỏ.

Lúc ấy, do thần lực của Phật, nên lại có cành hoa sen thứ ba hiện ra nơi tay phải của Nguyệt Thượng. Cô lại dùng hoa ấy tung lên trên Đức Như Lai, liền hóa thành tấm trướng hoa thứ ba, cũng dùng các thứ báu trang nghiêm như trên. Nguyệt Thượng lại thưa:

–Bạch Thế Tôn! Con nguyện nhờ vào nhân duyên của căn lành này, ở đời sau, nếu có chúng sinh nương vào hết thảy tướng mà sinh tâm phân biệt, con sẽ vì họ giảng nói pháp để trừ bỏ tướng phân biệt ấy, cũng nhằm dứt trừ tâm tham dục, sân giận, ngu si.

Lúc đó, cô lại thấy có cành hoa sen thứ tư hiện ra nơi tay phải, Nguyệt Thượng cũng lại dùng hoa sen kia tung lên trên Đức Như Lai. Khi đến đảnh Đức Phật lại hóa thành tấm trướng hoa thứ tư, dùng các thứ trang nghiêm như trên. Nguyệt Thượng lại bạch Thế Tôn:

–Con nguyện nhờ vào nhân duyên của căn lành này, ở đời sau, nếu có chúng sinh chấp vào bốn thứ điên đảo, con sẽ vì họ giảng nói pháp khiến trừ diệt hết bốn điên đảo ấy.

Bấy giờ, lại do thần lực của Như Lai, nên có hoa sen thứ năm hiện ra nơi tay phải của Nguyệt Thượng. Cô lại dùng hoa này tung lên trên Đức Như Lai, cũng lại hóa thành tấm trướng bằng hoa thứ năm, cũng được trang nghiêm như trước. Nguyệt Thượng lại thưa:

–Bạch Thế Tôn! Con nguyện nhờ vào nhân duyên của căn lành này, ở đời sau, nếu có chúng sinh bị năm thứ cái che lấp, con sẽ vì họ giảng nói pháp để diệt trừ.

Lại nhờ thần lực của Đức Phật, nên có cành hoa sen thứ sáu hiện ra nơi tay phải của Nguyệt Thượng. Cô lại cũng dùng hoa sen này tung lên trên chỗ Đức Như Lai, cũng liền biến thành tấm trướng bằng hoa thứ sáu, cũng được trang nghiêm như trước. Cô lại thưa:

–Bạch Thế Tôn! Con nguyện nhờ vào nhân duyên của căn lành này, ở đời sau, nếu có chúng sinh đắm chấp vào sáu nhập, con sẽ vì họ giảng nói pháp để họ lìa mọi sự chấp trước.

Lại do thần lực của Đức Phật, ở bên tay phải của Nguyệt Thượng lại có cành hoa sen thứ bảy hiện ra. Cô liền dùng hoa ấy dâng cúng Đức Như Lai, cũng lại biến thành tấm trướng bằng hoa thứ bảy, hình

trạng và sự trang nghiêm như trên. Nguyệt Thượng bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Con nguyện nhờ vào nhân duyên của căn lành này, ở đời sau, nếu có chúng sinh chấp trước vào bảy thức, con sẽ vì họ giảng nói pháp khiến được đoạn trừ.

Lại do thần lực của Phật, nên lại có cành hoa sen thứ tám hiện ra bên tay phải của Nguyệt Thượng. Cô lại đem dâng lên cúng Phật. Hoa ấy bay đến, theo thứ lớp biến thành tấm trướng hoa thứ tám, hình trạng và sự trang nghiêm cũng như trên. Cô lại thưa:

–Bạch Thế Tôn! Con nguyện vào đời sau, nhờ nhân lành này, nếu có chúng sinh chấp trước vào tám thứ điên đảo, con sẽ vì họ giảng nói pháp khiến đều trừ diệt.

Lại do thần lực của Phật, nên lại có hoa sen thứ chín hiện ra nơi tay phải của Nguyệt Thượng. Cô lại tung lên trên đảnh của Đức Phật, theo thứ lớp hoa ấy cũng kết thành tấm trướng bằng hoa thứ chín, như trước đã nói. Nguyệt Thượng lại thưa:

–Bạch Thế Tôn! Con nguyện nhờ vào nhân duyên của căn lành này, ở đời sau, nếu có chúng sinh chấp trước nơi chín sử, con sẽ vì họ giảng nói pháp khiến được trừ diệt.

Bấy giờ, do nơi thần lực của Đức Phật, nên lại có hoa sen thứ mười hiện nơi tay phải của Nguyệt Thượng. Cô lại tung lên để cúng dường Đức Như Lai, cũng theo thứ lớp hoa ấy lại kết thành tấm trướng thứ mười bằng hoa che ở bên trên, trang nghiêm ngang rộng như trước. Nguyệt Thượng lại thưa:

–Bạch Thế Tôn! Con nguyện nhờ vào nhân duyên của căn lành này, ở đời sau, sẽ có đầy đủ mười Lực như Đức Thế Tôn hiện nay, phóng ra ánh sáng lớn chiếu khắp mười phương cõi nước không sai khác.

Lúc này, những tấm trướng bằng hoa kia được giăng cao lên đến Phạm cung, do đấy từ mặt đất lên tới cõi trời Đại phạm… nhân có trướng hoa nên lại có vô lượng ngàn vạn Thiên chúng cùng vân tập đến pháp hội.

Khi đó, Đức Thế Tôn lại mỉm cười, từ trong kim khẩu phát ra vô vàn ánh sáng, gồm đủ các màu sắc: xanh, vàng, đỏ, trắng, pha lê, vàng, bạc… soi chiếu tới vô lượng, vô biên cõi Phật, đến khắp cõi Phạm thiên,

che khuất ánh sáng của mặt trăng, mặt trời. Oai lực của ánh sáng thù thắng, mạnh mẽ ấy, không gì có thể so sánh. Ánh sáng rực rỡ đó hiện bày khắp rồi trở lại nhập vào nơi đảnh của Phật.

Bấy giờ, trong chúng hội, Trưởng lão A-nan từ chỗ ngồi đứng dậy, sửa lại y phục, bày vai áo bên phải, gối phải quỳ sát đất, chắp tay dùng kệ thưa hỏi Đức Phật về nhân duyên của sự việc Ngài vừa mỉm cười và phóng quang:

Mắt sáng của Đấng Nhất Thiết Trí

Trong hết thảy pháp không còn nghi

Chiếu khắp thế gian, sáng bình đẳng

Và Ngài mỉm cười vì duyên gì?

Trải qua nhiều kiếp Phật hành thí

Giới hạnh thanh tịnh như châu báu

Trú nhẫn, bất động như Tu-di

Phóng quang, mỉm cười có duyên gì?

Thường tu tinh tấn và thiền định

Vượt khỏi sinh tử trong các cõi…

Ý hạnh sâu xa tựa như biển

Mỉm cười phóng quang có duyên gì?

Thường hành Từ bi không dừng nghỉ

Với tâm hỷ xả cũng như vậy

Với người lầm đường hay cứu giúp

Ngài cười phóng quang có duyên gì?

Chân lông Thế Tôn phóng ánh sáng

Đến khắp mười phương vô lượng cõi

Mặt trăng, mặt trời bị che khuất

Đoạt oai lực kia làm mắt người.

Phát ra âm thanh tịnh, vi diệu

Sáu mươi loại độc nhất trên đời

Tất cả người nghe không biết chán

Lại hay dứt trừ các phiền não.

Vô lượng chúng sinh mười phương cõi

Chỗ hành hiện có nơi các tâm

Thế Tôn đã biết đoạn lưới nghi

Ngài cười phóng quang có duyên gì?

Nay ai quyết định phát tâm đạo?

Ai nay nương Phật mở Đại thừa?

Nay ai được thỏa mãn tâm nguyện

Thế Tôn mỉm cười, lại phóng quang?

Ai nay hàng phục bốn loại ma

Là ma phiền não và ma chết

Ấm ma và cùng với thiên ma

Mỉm cười phóng quang có duyên gì?

Thế Tôn, nay ai chứng đạo quả?

Ai làm thể pháp nhân sư tử?

Tiếng tăm ai khắp mười phương cõi

Mỉm cười và phóng quang như vậy?

Đấng Nhất thiết trí, diệt bất thiện

Trong các hạnh từ, từ tối thắng

Với tâm phân biệt đều đã dứt

Mỉm cười phóng quang có duyên gì?

Ai nay là người được ích lớn?

Lại nay ai được tâm mãn nguyện?

Hòa hợp mười phương nay là ai

Phóng quang như vậy và mỉm cười?

Ngàn vạn chư Thiên trong hư không

Dạ-xoa, Kim sí, Ma-hô-la

Và các Thiên nữ chắp tay lạy

Chiêm ngưỡng Thế Tôn, tâm hoan hỷ.

Tụ tập vô lượng các Bồ-tát

Mười phương cõi nước đều chiêm ngưỡng

Trí sâu như biển muốn nghe pháp

Tịnh ý phóng quang, cười duyên gì?

Đức Thế Tôn dùng lời kệ đáp Trưởng lão A-nan:

A-nan! Ông thấy đồng nữ này

Chắp tay uy nghiêm ở trước ta

Thấy thần thông chư Phật vi diệu

Liền phát tâm Bồ-đề vô thượng.

Quá khứ từng gặp ba trăm Phật

Đời đời kiếp kiếp chỗ được thấy

Luôn sinh cung kính và tôn trọng

Ngưỡng nguyện mong được chứng Bồ-đề.

Nguyện không sinh vào nơi đường ác

Chỉ nguyện sinh trong cõi nhân, thiên

Chỗ sinh không quên tâm Bồ-đề

Sau khi mạng chung rõ đời trước.

Xưa gặp Như Lai là Ca-diếp

Đang ở trên lầu liền bước xuống

Nhờ cúng dường Thế Tôn Ca-diếp

Hiện được nhẫn thuận và vô sinh.

Lại gặp Đức Phật Câu-lâu-thôn

Phụng cúng tọa cụ, y phục đẹp

Cho nên hiện được thân sắc vàng

Thanh tịnh rực rỡ như trăng sáng.

Có Phật Ca-ni-ca Mâu-ni

Hương hoa, hương bột cùng cúng dường

Do vậy miệng thơm mùi hương quý

Như mùi Chiên-đàn, Ưu-bát-la.

Phật hiệu Thi-khí, Đấng Lưỡng Túc

Chiêm ngưỡng Phật ấy trọn bảy ngày

Cho nên hai mắt sắc sen xanh

Các loài được xem không biết chán.

Đã năm trăm đời lìa các dục

Thường hành các phạm hạnh thanh tịnh

Nếu người đến xem mà khởi dục

Liền được thanh tịnh không tham dục.

Nên sinh cõi trời Tam thập tam

Từ đó sinh lại dòng Ly-xa

Tất cả chỗ sinh biết duyên trước

Khéo nói các cú kệ nhiệm mầu.

Cảm hóa cha mẹ và người thân

Lợi ích chúng sinh nhiều vô lượng.

Vì muốn giáo hóa phát Bồ-đề

Sinh dòng Ly-xa đại hào quý.

Con gái, kẻ nam và người nữ

Giáo hóa khiến vào nơi Phật thừa

Hai vạn ba ngàn các người kia

Thành thục vô lượng đạo Bồ-đề.

Cô này khi đã chuyển thân nữ

Không lâu xuất gia trong pháp ta

Rộng hành đại phạm hạnh thanh tịnh

Từ đây mạng chung sinh cõi trời.

Cõi trời mạng chung lại sinh đây

Gặp đời xấu ác hộ pháp ta

Cùng các chúng sinh làm lợi ích

Xả thân thọ sinh trời Đâu-suất.

Sau này khi Di-lặc hạ sinh

Sẽ làm con Luân vương Nhưỡng Khư

Vương tử thời ấy rất tài nghệ

Đoan nghiêm đáng mến đủ các đức.

Cúng dường Thế Tôn trong ba tháng

Cùng đại chúng vây quanh hai bên

Được xuất gia gần gũi nơi Phật

Sáu ngàn ba trăm chúng tùy tùng.

Thọ trì chánh pháp Phật kia rồi

Về sau vãng sinh cõi An lạc

Đã được diện kiến Đức Di-đà

Lễ bái, tôn trọng và cúng dường.

Ở nơi Hiền kiếp các cõi Phật

Tất cả thế giới trong mười phương

Với hằng hà sa chư Như Lai

Đều vì chúng sinh làm lợi ích.

Tinh tấn, trí tuệ, sức thiền định

Như vậy cúng dường Đức Thế Tôn

Cúng dường chư Phật nhiều kiếp số

Giáo hóa vô lượng ngàn vạn chúng.

Đời sau tám vạn ức câu-chi

Sẽ được làm Phật hiệu Nguyệt Thượng

Thế Tôn danh hiệu Nguyệt Thượng ấy

Lông trắng chặng mày phát diệu quang.

Ánh sáng sắc vàng rất sáng đẹp

Rực rỡ chiếu soi khắp cõi Phật

Nhật, nguyệt, ánh lửa và ma-ni

Ánh sáng tinh tú đều không hiện.

Ngày, đêm, năm, tháng và bốn mùa

Đều do ánh sáng ấy không khác

Cõi ấy không có Bích-chi-phật

Cũng không tên Thanh văn, La-hán.

Chúng Bồ-tát dũng mãnh, thanh tịnh

Phật kia chính có đủ như vậy

Sắc thân đại chúng như vàng ròng

Các tướng trang nghiêm gồm trăm thứ.

Tất đều khiến người đáng ưa thích

Cõi kia không dục, chẳng thai sinh

Trong đài hoa sen tự hóa sinh

Vừa sinh liền có oai đức lớn.

Với toán số không thể lường tính

Thần thông vô lượng đến các cõi

Pháp Nhẫn vô sinh không chướng ngại

Ma chướng, ngoại đạo cõi này không.

Không bạn bè xấu, người phá giới

Thọ báo thanh tịnh như Đâu-suất

Nếu người cõi kia được sinh đến

Thọ nhận quả báo đều bình đẳng.

Vàng bạc, trân châu, lưới tốt đẹp

Rộng lớn che khắp cõi nước kia

Đại Thế Tôn ấy thọ dài lâu

Trụ thế bảy mươi ba ngàn kiếp.

Sau khi diệt độ vào Niết-bàn

Chánh pháp trụ thế mãn một kiếp

Phật ấy ở đời hoặc diệt độ

Giáo pháp an trụ, không sai khác.

Ta nếu một kiếp tán thán Phật

Thế Tôn, cõi nước, các công đức

Hôm nay ta nói các ví dụ

Trong biển chỉ lấy một giọt nước.

Khi ấy, Nguyệt Thượng theo hầu Phật, nghe pháp và được thọ ký nên hoan hỷ vô hạn, bèn bay lên hư không cách mặt đất bảy cây Đa-la. Đã an trú nơi ấy rồi, cô liền chuyển thân nữ thành nam tử, tức thời đại địa chấn động, phát ra âm thanh lớn, hoa trời rơi xuống như mưa, phóng ra ánh sáng lớn chiếu khắp thế giới.

Bồ-tát Nguyệt Thượng trú nơi hư không dùng kệ tán thán Đức Phật:

Tu-di chuyển động, đất đảo lộn

Chỗ ở Tu-la đều bị diệt

Biển lớn khô cạn, trăng rơi xuống

Như Lai trọn không nói hư vọng.

Giả sử mười phương chúng đồng tâm

Hoặc lửa thành nước, nước thành lửa

Đấng Tối Tôn vô lượng công đức

Lợi ích chúng sinh không nói khác.

Đại địa hư không thành mù mịt

Trăm cõi đồng vào trong hạt cải

Lưới thưa có thể ngăn gió mạnh

Như Lai trọn không nói hư vọng.

Thế Tôn nói chân thật như vậy

Nên con quyết trụ đạo Bồ-đề

Đại địa nay đã chấn động khắp

Con chứng Bồ-đề, quyết không nghi.

Nay được thọ ký đạo giác ngộ

Liền chuyển pháp luân không sai biệt

Như Đức Thế Tôn đã nói pháp

Trong trăm số kiếp con đã nghe.

Lợi ích trời, người, tám bộ chúng

Và các Tỳ-kheo nơi bốn chúng

Lại vì vô lượng các Bồ-tát

Các vị với Phật chớ sinh nghi.

Đời sau đều thành không phân biệt

Vì vậy quyết phát tâm Bồ-đề

Các pháp thảy đều như huyễn hóa

Chư Phật giảng nói như mộng tưởng.

Xứ ấy không người, không nuôi dưỡng

Mạng, chúng sinh và Phú-già-la

Bản tánh của các pháp như vậy

Ví như hư không chẳng khác gì.

Trước đây con mang thân nữ nhân

Thân ấy thể không cũng không thật

Đã không thật thể đó là không

Thể không, không vật, không thể giữ.

Phân biệt điên đảo sinh thân ấy

Phân biệt như chim bay trong không

Ý muốn thành tựu Bồ-đề Phật

Lại muốn hàng phục bốn chúng ma.

Muốn trong tam thiên đại thiên giới

Chuyển vận bánh xe pháp vi diệu

Các vị dũng mãnh phát Bồ-đề

Tôn trọng cúng dường lên chư Phật.

Không lâu sẽ thành bậc công đức

Đồng với chân thể không sai khác

Bậc Sa-môn trượng phu thiện lợi

Lưỡng Túc Trung Tôn con đảnh lễ.

Cho vật quý trọng được quý trọng

Bố thí pháp tài được tự tại

Phật gốc an vui, thường ban vui

Hàng phục oán địch và các ma.

Nếu khen, nên khen Đấng Tối Thắng

Lại khen tự tại không tham muốn

Ý con quán sát các phương xứ

Nguyện thấy chư Phật khó nghĩ bàn.

Như nay Thích Sư Tử phóng quang

Con cũng sẽ biết mười phương Phật

Tất cả pháp đều đồng thể giác

Nơi pháp chân như đều không hai.

Vô lượng chúng sinh đồng thật tế

Người có nhẫn này sẽ làm Phật.

Bồ-tát Nguyệt Thượng nói kệ xong, từ hư không bước xuống, cúi đầu đảnh lễ. Khi lễ, đầu chưa rời khỏi mặt đất liền có vô lượng trăm ngàn Đức Phật hiện ra trước mắt, đồng thanh thọ ký cho Nguyệt Thượng sẽ thành tựu đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Bồ-tát Nguyệt Thượng chính mình được thấy trăm ngàn Đức Phật thọ ký rồi, vô cùng hoan hỷ, toàn thân xúc động, liền theo Đức Như Lai cầu xin xuất gia, bạch:

–Lành thay! Xin nguyện Đức Thế Tôn cho con được xuất gia trong giáo pháp của Thế Tôn.

Đức Phật bảo Bồ-tát Nguyệt Thượng:

–Cha mẹ cô thuận cho cô xuất gia chưa?

Bấy giờ, cha mẹ sinh ra Nguyệt Thượng đã được thấy thần thông biến hóa, lại từ nơi Đức Phật được nghe lời thọ ký, nên bạch Phật:

–Thật vậy, bạch Thế Tôn! Chúng con chấp thuận, kính xin Đức Thế Tôn cho Nguyệt Thượng được xuất gia. Lại nguyện cho chúng con ở đời sau gặp được pháp như thế này.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn liền cho phép đồng tử được xuất gia. Ngay khi ấy, liền có đến một vạn hai ngàn người đều phát tâm cầu đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Lúc Đức Phật thuyết giảng pháp này, lại có bảy mươi ức các vị trời, người… xa cảnh trần, lìa cấu nhiễm, ở trong các pháp được Pháp nhãn thanh tịnh. Lại có năm trăm các thầy Tỳ-kheo đối với pháp vô vi liền được dứt hết lậu hoặc, tâm được giải thoát. Lại có hai trăm Tỳ-kheo-ni… cùng đồng loại hai vạn người đến đây, trong số ấy có người chưa từng phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác cũng đều phát tâm Bồ-đề.

Phật giảng nói kinh này xong, Bồ-tát Nguyệt Thượng, Trưởng lão A-nan, các chúng Bồ-tát và trong đại hội, các hàng Trời, Người, A-tu-la, Càn-thát-bà… các loài trong tám bộ chúng đều hoan hỷ phụng hành.

Số 481 - Kinh Bồ-Tát Trì Nhân - Quyển 1 - Phẩm 1: Bốn Pháp

SỐ 481

KINH BỒ-TÁT TRÌ NHÂN

Hán dịch: Đời Tây Tấn, Tam tạng Pháp sư Trúc Pháp Hộ,

người nước Nguyệt Chi.

QUYỂN 1

PHẨM 1: BỐN PHÁP

Nghe như vầy:

Thuở nọ, Đức Phật ngụ nơi vườn trúc Ca-lân thuộc thành Vương xá, cùng với chúng đại Tỳ-kheo một ngàn hai trăm năm mươi vị, hàng Bồ-tát không thể tính kể. Tất cả các bậc Đại thánh đều đã đạt được thần thông, biện tài vô ngại, trí tuệ không giới hạn, các căn đều tịch tĩnh, thông suốt tất cả những pháp căn bản, tùy theo bệnh mà cho thuốc để cứu giúp chúng sinh, làm chiếc cầu pháp để thoát khỏi ba cõi.

Khi ấy, Đức Thế Tôn giảng nói kinh pháp cho vô số trăm ngàn chúng và quyến thuộc vây quanh.

Bồ-tát Trì Nhân liền từ chỗ ngồi đứng dậy, sửa lại y phục, quỳ gối, thưa:

–Thưa Thế Tôn! Bồ-tát làm thế nào để kiến lập thệ nguyện, vun trồng vô lượng công đức, hiểu rõ các pháp, thực hành hết thảy các pháp Ba-la-mật, thông đạt vô lượng phương tiện thiện xảo, giữ gìn tuệ căn bản không thể ví dụ, mặc áo giáp giới đức để truyền bá đạo lý chân chánh, giảng nói về ân đức và Từ bi cho chúng sinh, che chở cho chúng sinh như hư không, không thể lường xét, tâm được thanh tịnh, đầy đủ đức hạnh, Bố thí, Trì giới, Nhẫn nhục, Tinh tấn, Thiền định và Trí tuệ, dùng các Ba-la-mật bao trùm khắp nơi? Vì những chúng sinh muốn

thực hành những hạnh nghiệp ấy để đạt đến nguồn gốc thù thắng của đạo lớn vô thượng, nên con mới thưa hỏi Đức Như Lai về những điều như vậy. Con muốn thưa hỏi Đức Như Lai về sự hành hóa của hàng Bồ-tát Đại sĩ , các vị đi khắp ba cõi để giáo hóa, siêng năng giữ gìn giới cấm, giảng pháp khắp nơi, tu tập về hạnh thanh tịnh, bất cứ ở đâu cũng đều tu tập trọn vẹn Trí tuệ ba-la-mật, dùng vô lượng phương tiện để giáo hóa đúng lúc. Vì những chúng sinh có tâm hộ trì chánh pháp nhưng không thể tự thông đạt được nên con mới thưa hỏi Đức Như Lai.

Bạch Thế Tôn! Thế nào là Bồ-tát hiểu rõ các pháp, có thể giảng nói đúng lúc cho mọi người, tâm của các vị vững mạnh, không bỏ mất lực và niệm, đạt đến tuệ vi diệu, thông suốt tất cả các pháp, biết rõ nguồn gốc của chương cú, nghĩa lý, thường biết rõ thân mạng đời trước, không quên mất giữa chừng, thành tựu đạo Chánh chân Vô thượng và làm Bậc Tối Chánh Giác?

Đức Phật nói:

–Lành thay! Lành thay! Này Bồ-tát Trì Nhân! Vì muốn cho chư Thiên và chúng sinh khắp mười phương được nhiều sự hộ niệm và được nhiều an ổn nên ông mới thưa hỏi Như Lai những ý nghĩa cốt yếu như vậy. Ông đã vun trồng công đức không thể nghĩ bàn, vì đã phá tan mọi lưới nghi cho chúng sinh, vì tâm Từ bi rộng lớn mà hiển bày ánh sáng lớn cho họ, đời hiện tại và vị lai ông nên tu tập tâm Từ bi vô tận của các Bồ-tát để hiển bày đạo lớn khắp chúng sinh, phát thệ nguyện rộng lớn để cứu giúp tất cả, giáo hóa, cứu giúp chúng sinh thoát khỏi các tai nạn, có được nơi nương tựa, giúp đỡ chúng sinh vượt qua ngã và ngã sở, khiến họ không còn bị đọa vào ba cõi ác và thoát khỏi các khổ nơi địa ngục, rồi kiến lập đạo quả Chánh chân Vô thượng cho họ. Ông cũng muốn cho chúng sinh thoát khỏi những tai nạn sinh, già, bệnh, chết, buồn rầu, khốn khổ… được an ổn lâu dài, ở đời vị lai, vào thời mạt pháp nên lưu truyền chánh pháp để làm tiêu tan sợ hãi cho chúng sinh, khiến họ không còn lo âu gì nữa. Hãy lắng nghe và khéo suy nghĩ!

Bồ-tát Trì Nhân và đại chúng yên lặng lắng nghe.

Đức Phật nói:

–Này Bồ-tát Trì Nhân! Bồ-tát có đầy đủ bốn pháp để quan sát những ngôn từ, lời dạy và để hiểu rõ các pháp, có thể dạy bảo cho

mọi người đúng lúc. Những gì là bốn? Đó là: Tâm ý luôn luôn chân chánh, chí nguyện trọn vẹn với đạo pháp chưa từng xao lãng, tánh hạnh nhu hòa, đónh đạc, Từ bi và tâm luôn ứng hợp với những pháp thù thắng. Đó là bốn pháp. Lại có bốn pháp. Những gì là bốn? Phân biệt những ý nghĩa về đạo, thông suốt hết mọi chủng tánh; thấu hiểu các hạnh và nẻo hướng đến của nghĩa lý; giảng nói tất cả những sự cốt yếu của các pháp; thông đạt nguồn gốc các pháp, tùy lúc mà hóa độ. Đó là bốn pháp. Lại có bốn pháp. Những gì là bốn? Hiểu rõ vô lượng sự hành hóa của các pháp, dùng hạnh vượt trên tất cả để xiển dương vô lượng giáo pháp, nên phân tích và hành hóa đúng lúc, vun trồng công đức vô tận để nhận biết rõ nhân duyên các pháp và đoạn trừ các tập. Đó là bốn. Lại có bốn pháp. Những gì là bốn? Nương nơi chánh hạnh mà đạt được đạo quả Chánh chân Vô thượng; mau chóng đầy đủ diệt và đạo, thực hiện ba mươi bảy phẩm Trợ đạo; thông đạt các pháp bằng trí tự nhiên không có nơi nương tựa; biết rõ các phương tiện thiện xảo, thành tựu tâm Từ bi rộng lớn. Đó là bốn. Lại có bốn pháp. Những gì là bốn? Tâm không còn nhơ uế, không ôm lòng tham tiếc, ganh ghét; dùng tâm Từ bi để cứu giúp chúng sinh, giới đức thanh tịnh, các hạnh đều trong sáng, luôn tinh tấn không hề biếng trễ, siêng tu thanh tịnh thành tựu đạo quả; hiểu rõ, thuận theo các hạnh, chuyên tư duy về đạo. Đó là bốn. Lại có bốn pháp. Những gì là bốn? Tâm tánh thanh tịnh, các nguyện trong sáng; vun trồng các công hạnh, oai đức thanh tịnh; nhẫn nhục, nhu hòa, kiến lập pháp thù thắng; đạt được ánh sáng lớn chiếu soi khắp nơi, hiểu rõ ý nghĩa của kinh điển, hội nhập vào nẻo đạo. Đó là bốn. Lại có bốn pháp. Những gì là bốn? Sớm tối siêng tu để cầu Nhất thiết trí, giữ tâm luôn định tĩnh, chánh niệm; thông đạt pháp môn giải thoát, thực hành theo tâm Bi; dùng tâm Từ, Hỷ, Xả không bờ bến để giúp chúng sinh khỏi các tai nạn; xiển dương nghĩa lý nơi chánh pháp và hiểu rõ về đạo. Đó là bốn. Lại có bốn pháp. Những gì là bốn? Nương theo trí tuệ để hành hóa trọn vẹn; làm bậc Thánh sáng suốt, thanh tịnh, có chí nguyện rộng lớn; ưa thích đạt đến oai đức và tuệ không chướng ngại; tâm luôn nghĩ đến sự cứu giúp, chưa từng bỏ hạnh ấy. Đó là bốn. Lại có bốn pháp để quan sát về ngôn từ, nghĩa lý và kiến lập thệ nguyện

vững chắc. Những gì là bốn? Ý chí vững mạnh, mọi mong cầu đều đầy đủ; tánh và hạnh an ổn, sự tu hành đều thành tựu; sự hành hóa rốt ráo, nhớ nghĩ về đạo không gián đoạn; tu theo bốn Niệm xứ, thành tựu được đức độ mẫu mực. Đó là bốn. Lại có bốn pháp để quan sát về ngôn từ, nghĩa lý và kiến lập thệ nguyện vững chắc. Những gì là bốn? Ý luôn dùng đức để kiến lập, tâm luôn nhớ nghĩ đến ba mươi bảy phẩm Trợ đạo của Phật; ý căn thông suốt, hiểu rõ những nơi từng sinh ra trong vô số kiếp thuở xưa; ý nương vào bình đẳng và tuệ thanh tịnh của bậc Thánh, không ai có thể phá hủy được, mau thành tựu quả vị Phật; giữ gìn Nhất thiết trí của chư Phật. Đó là bốn pháp. Lại có bốn pháp. Những gì là bốn? Biết rõ hết thảy phương tiện, đầy đủ trí tuệ; thông đạt và siêng năng hiển bày tuệ chân chánh; có nhân duyên nên được gần gũi và đạt đến quả vị Phật; luôn tinh tấn hành hóa, chưa từng biếng trễ. Đó là bốn. Lại có bốn pháp để kiến lập chí nguyện kiên cố. Những gì là bốn? Thường siêng năng, không xa lìa Phật đạo; tâm tánh an hòa, có thể chế ngự được ý; thông đạt các pháp, chưa từng buông lung, xiển dương đạo lý, các căn tịch tĩnh; luôn ứng hợp với nghĩa lý kinh điển, không trái với lời Phật dạy. Đó là bốn. Lại có bốn pháp để kiến lập chí nguyện kiên cố. Những gì là bốn? Kiến lập giới thanh tịnh, sự tu hành không có tỳ vết; không bị năm ấm ngăn che; tâm không chấp thủ, chưa từng biếng nhác; trừ sạch mọi tội lỗi diệt hết các phiền não. Đó là bốn. Lại có bốn pháp để kiến lập chí nguyện kiên cố. Những gì là bốn? Tâm không tán loạn, luôn cầu pháp chân chánh; dùng phương tiện làm cho tâm an ổn, thuận theo tất cả các pháp; biết rõ lúc nào là đúng thời, không bỏ phép tắc; bất cứ sinh ra ở đâu cũng không tham sản nghiệp, chỉ thích làm vị Sa-môn. Đó là bốn. Lại có bốn pháp để kiến lập chí nguyện kiên cố. Những gì là bốn? Thường gần gũi bạn lành, xa lìa bạn ác; ưa thích pháp sâu xa, chưa từng buông lung; quy y chư Phật và các Bồ-tát; thưa hỏi về giới luật, thông đạt các pháp quán. Đó là bốn. Lại có bốn pháp để quan sát những ngôn từ và hiểu rõ các pháp cú. Những gì là bốn? Dùng mọi phương tiện để hiểu rõ các đạo nghiệp; thông suốt các pháp môn, nhân duyên và quả báo; luôn đặt trí tuệ là trên hết, hiểu rõ Phật đạo; thông đạt, xiển dương nghĩa lý, chương cú của các pháp. Đó là bốn.

Bồ-tát lại có bốn pháp để quan sát về ngôn từ và hiểu rõ chương cú của các pháp. Những gì là bốn? Hiểu rõ, xiển dương những lời dạy chân thật; mở bày các pháp, thông đạt tất cả; phân tích các pháp, đầy đủ mọi phương tiện; biết rõ các nghĩa lý, nguồn gốc do đâu mà có. Đó là bốn. Lại có bốn pháp để quan sát về nghĩa lý và ngôn từ. Những gì là bốn? Tu theo tuệ bậc Thánh, hiểu rõ đạo nghiệp; đạt được uy lực, ban bố các pháp; mau thành tựu quả vị Phật và tuệ thanh tịnh; dùng ánh sáng các Ba-la-mật chiếu soi khắp nơi. Đó là bốn. Lại có bốn pháp để thông đạt các pháp. Những gì là bốn? Hiểu rõ các tập, siêng năng tu hành; diệt hết các nhân, không có điều gì mà không biết; nhờ vào sự chứng đắc nên đạt được thần lực; lúc nào cũng siêng năng tu tập, nghe nhận kinh điển chân chánh. Đó là bốn. Lại có bốn pháp để hiểu rõ các pháp. Những gì là bốn? Biết rõ vạn vật đều là vô thường; nhận biết vạn vật vốn do các nhân mà thành; biết chắc vạn vật đều trở về sự diệt tận; hiểu rõ vô thường nên tu tập theo tám Chánh đạo. Đó là bốn. Lại có bốn pháp để thông đạt các pháp. Những gì là bốn? Thông suốt các hành đều do các tập chứa nhóm; thấu đạt tất cả sự diệt tận của các tập; đạt được nhân duyên về năng lực lớn không cùng tận; nương vào phương tiện nên biết được sự hợp, tan của các hành. Đó là bốn. Lại có bốn pháp để hiểu rõ các pháp. Những gì là bốn? Thông suốt hết mọi nẻo hướng đến của các nghĩa lý, ngôn từ; hiểu thấu các nghĩa lý mà không nhờ người khác; diễn nói hết thảy các pháp và tất cả mọi cội nguồn về tướng của trí tuệ; khiến cho tất cả các pháp đều kiến lập nơi tuệ vô tướng. Đó là bốn. Lại có bốn pháp, dù sinh ra ở đâu cũng thường biết được đời trước của mình, nhớ nghĩ không quên, cho đến phát tâm Chánh chân Vô thượng. Những gì là bốn? Các căn sáng suốt, biết rõ pháp thiện, ác; nhờ biết rõ ý niệm phải, trái của người khác nên tất cả các ấm đều được tiêu trừ; sinh ở chỗ nào cũng luôn chánh niệm; thường hướng đến đạo Chánh chân Vô thượng. Đó là bốn. Lại có bốn pháp làm cho tâm ý không quên mất đạo Chánh giác. Những gì là bốn? Thường thực hành thiền định, thông đạt các phương tiện; trí tuệ thông suốt, xem ánh sáng trí tuệ là trên hết; biết rõ các pháp quán nên quan sát khắp nơi; đạt được trí tuệ nên ánh sáng chiếu cực xa. Đó là bốn. Lại

có bốn pháp để tâm ý không quên mất đạo Chánh giác. Những gì là bốn? Đạt được các pháp Tổng trì và tuệ không chỗ sinh; chứng đắc tuệ siêu việt tột cùng nơi bậc Thánh; dùng tuệ diệt trừ để quan sát ba cõi; dùng tuệ vô bờ để thấy khắp ba cõi. Đó là bốn pháp. Lại có bốn pháp, dù sinh ra bất cứ đâu cũng thường biết được đời trước, không hề tán loạn, hướng đến Chánh giác. Những gì là bốn? Nhờ đoạn trừ các kết sử nên không thể tán loạn, lời nói không bao giờ sai sót, tất cả các hạnh nghiệp đạt được đều là vô vi, đạt được hạnh như Phật và đạo lớn không cùng tận. Đó là bốn.

Khi ấy, Đức Phật nói kệ:

Người ấy đã thành tựu

Tâm, tánh thường sáng suốt

Chưa từng quên chánh pháp

Nhờ đạt được Chánh giác.

Hiểu rõ tất cả pháp

Nhu hòa, tu Từ bi

Biết các pháp là không

Thông đạt vô số hạnh.

Tu theo tuệ chân thật

Đầy đủ tuệ bậc Thánh

Diệt trừ tâm nhơ uế

Chưa từng có ganh ghét.

Dùng phương tiện đúng lúc

Thông hiểu tuệ vô thượng

Chí nguyện rất rộng lớn

Cho đến thành Chánh giác.

Tâm ý luôn tự tại

Ba mươi bảy trợ đạo

Tâm ấy đều thông suốt

Biết vô số đời trước.

Hiểu khổ từ đâu sinh

Đều do nguồn gốc tập

Tất cả đều sẽ diệt

Biết hết thảy vốn không.

Nhờ chánh pháp Bồ-tát

Giáo hóa khắp ba cõi

Khiến cho người tăm tối

Đều đạt đạo Vô thượng.

Đức Phật bảo Bồ-tát Trì Nhân:

–Bồ-tát có năm pháp để thực hành về năng lực thanh tịnh, đạt được công đức như vậy. Những gì là năm? Nhờ bản tánh nhu hòa tuệ lực thanh tịnh nên các nguyện đều thanh tịnh, thần lực về tuệ sáng suốt của bậc Thánh và cội gốc công đức đều thanh tịnh, năng lực của đạo vô lượng nên các thệ nguyện đều thanh tịnh, thần lực của tuệ này dứt bặt các nghiệp chướng nên thần lực của tuệ thanh tịnh. Đó là năm. Lại có năm pháp khiến năng lực của tuệ được thanh tịnh. Những gì là năm? Nhờ năng lực ấy để xiển dương các oai nghi phép tắc, thành tựu các niệm khiến thần lực của tuệ thanh tịnh, nương vào phương tiện thiện xảo, hiểu rõ năng lực không tỳ vết, vì chúng sinh giảng rõ diệu lực của bậc Thánh, muốn đạt được năng lực của thần thông nên siêng năng tu tập. Đó là năm. Lại có năm pháp để làm năng lực của trí tuệ được thanh tịnh và đạt được tất cả những hạnh nghiệp công đức. Những gì là năm? Bố thí thanh tịnh gọi là diệu lực của trí tuệ; cứu giúp chúng sinh chính là năng lực thanh tịnh; kiến lập tâm Từ rộng lớn là thần lực của trí tuệ thanh tịnh; tâm Bi rộng lớn là thần lực của trí tuệ thanh tịnh; nhờ Hỷ, Xả không cùng tận nên là năng lực của trí tuệ thanh tịnh. Đó là năm. Lại có năm pháp làm năng lực thanh tịnh, đạt được công đức. Những gì là năm? Giới của vị ấy thanh tịnh nên đạt được tuệ thuần nhất, nhờ thực hành giới cấm nên dùng tuệ để cứu giúp chúng sinh, nhẫn thanh tịnh nên không bao giờ sân hận, năng lực của tuệ thanh tịnh nên cứu giúp những người không có thế lực, lực học rộng hiểu nhiều thanh tịnh nên thông đạt tất cả. Đó là năm. Lại có năm pháp để làm đầy đủ các công đức. Những gì là năm? Nhờ tu hành siêng năng nên đạt được chí nguyện về lực của trí tuệ, nhờ siêng năng tu tập nên tuệ thanh tịnh, có diệu lực của tuệ nhất tâm nên mau đạt được định ý, thông đạt tuệ thiền định, dùng tâm thanh tịnh rỗng lặng để quan sát ba cõi là không. Đó là năm. Lại có năm pháp để đạt được công đức. Những gì là năm? Trí tuệ thanh tịnh nên học rộng hiểu nhiều không hề

nhàm chán; nhờ có được uy lực nên vượt trên thế lực; mạnh mẽ, có oai lực, cứu giúp người yếu đuối; nhờ uy lực nơi ánh sáng của bậc Thánh nên hiểu biết thanh tịnh; dùng thần lực của tuệ thanh tịnh để diễn đạt về hữu, vô, sinh tử và vô vi. Đó là năm. Lại có năm pháp để thành tựu diệu lực ánh sáng của bậc Thánh và đạt được công đức. Những gì là năm? Nương vào năng lực của trí tuệ để phân tích các pháp quán; nhờ thông đạt các lực nên được thanh tịnh hoàn toàn; có ánh sáng của tuệ giải thoát nhờ thành tựu diệu lực bậc Thánh; đạt được tuệ vô sinh nên có được năng lực về đạo; nhờ nhất tướng và thật tướng đều thanh tịnh nên dùng năng lực của trí tuệ để quan sát thấy những vật sở hữu vốn là thanh tịnh. Đó là năm.

Đức Phật bảo Bồ-tát Trì Nhân:

–Hàng Bồ-tát Đại sĩ nên luôn tu tập theo những pháp thanh tịnh như vậy.

Bấy giờ, Đức Phật nói kệ:

Năm Lực không gì sánh

Đạt được tuệ thanh tịnh

Tiêu trừ năm ấm cái

Tự nhiên đạt thần thông.

Bố thí, trì giới, nhẫn

Tinh tấn, nhất tâm, tuệ

Sáu độ vốn không tướng

Hành giả chẳng danh tự.

Đạo hạnh là tất cả

Không vướng mắc các cõi

Thoát ba cõi như huyễn

Đến nẻo không sinh tử.

Đức Phật bảo Bồ-tát Trì Nhân:

–Các Bồ-tát Đại sĩ lại có ba pháp, tuy ở trong cõi đầy sắc tướng nhưng luôn dùng năng lực của pháp thanh tịnh để siêng năng tu tập trí tuệ. Những gì là ba? Ưa thích đạo pháp, siêng năng không mệt mỏi, tu hành không hề buông lung. Đó là ba. Lại có ba pháp: Đối với sắc pháp luôn có tuệ lực thanh tịnh, mau thành tựu quả vị Phật, đạt đến Nhất thiết trí. Vì sao? Vì siêng năng tu tập nên không buông lung, thành tựu

các pháp, nhờ tâm thanh tịnh nên đạt đến năng lực của đạo, mau thành tựu tinh tấn; tu hành theo Từ bi và trí tuệ không hề thoái chuyển, nhờ không thoái chuyển nên xiển dương đạo pháp, thành tựu công đức; nhờ đã thành tựu công đức nên mau chứng đắc các pháp, thông đạt diệu lực của trí tuệ, nhờ thông đạt như vậy tức là bậc Như Lai ở thế gian, liền đạt được oai đức diễn nói không chướng ngại, chính là đã làm theo Đức Như Lai, đạt được trí tuệ của bậc Thánh nên quan sát nơi Đức Như Lai, không bao lâu nữa sẽ chứng đắc đạo trí tuệ của Như Lai.

Đức Phật bảo Bồ-tát Trì Nhân:

–Thuở xưa, trải qua vô số kiếp, Như Lai đã thực hành nghiệp Bồ-tát và đã được Phật Đăng Quang thọ ký: “Ở đời sau cùng, ông sẽ đạt được diệu lực của trí tuệ thanh tịnh và các Ba-la-mật giống như ta.” Có Bồ-tát nào đạt được tuệ này thì vị ấy cũng chuyển pháp luân như Như Lai hiện nay đang chuyển pháp luân, cũng gầm lên tiếng gầm của sư tử giống như vậy. Nhờ đạt được tuệ này, vị ấy liền được tự tại đối với các pháp, đạt được tự tại rồi liền thành tựu đại đạo. Nếu muốn đạt đến trí tuệ không cùng tận này thì nên học pháp ấy, không bao lâu nữa sẽ chứng đắc quả vị Chánh giác Vô cực của Phật.

❧

Phẩm 2: PHẬT DIỆU TUỆ SIÊU VƯƠNG

Đức Phật bảo Bồ-tát Trì Nhân:

–Thuở xưa, cách đây vô lượng, vô số kiếp không thể tính kể, khi ấy, có Đức Phật hiệu là Diệu Tuệ Siêu Vương đầy đủ mười tôn hiệu: Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ , Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật Thế Tôn. Lúc Đức Phật ấy trụ thế, chúng Thanh văn không thể tính kể, hàng Bồ-tát thì vô số, đều là bản nguyện của Đức Phật ấy khi còn học đạo đã phát ra. Cõi nước ấy thanh tịnh, công đức cao vời, không có ba cõi ác và tám nạn, chúng sinh an ổn, đủ phước đức, yên vui, tất cả đều lìa tham dục, diệt trừ năm ấm, ở thế gian không thể so sánh được, họ đều dùng các đạo phẩm để cùng nhau an

lạc, dùng bốn Thiền định để thực hành chánh niệm.

Đức Phật nói:

–Này Bồ-tát Trì Nhân! Đức Phật Diệu Tuệ Siêu Vương thọ tám mươi ức trăm ngàn kiếp. Chúng sinh trong cõi nước ấy sống đến ba mươi ức kiếp. Lúc ấy, trong nước không có vua cai trị muôn dân, mà chỉ có Đức Như Lai Diệu Tuệ Siêu Vương làm vị Pháp vương, dân chúng đều tôn xưng Đức Phật ấy là bậc Đạo Vương Vô Thượng. Hàng Bồ-tát của Đức Như Lai Diệu Tuệ Siêu Vương có khả năng làm tất cả như: tiêu trừ lưới nghi khắp chúng sinh, khiến họ hoan hỷ, diễn nói kho tàng pháp không cùng tận của Bồ-tát.

Khi ấy, các Bồ-tát nghe Đức Phật giảng nói về diệu lực của pháp thanh tịnh như vậy xong, có năm trăm Bồ-tát nhất tâm siêng năng, ngày đêm ân cần, chẳng nghĩ đến ngồi, chẳng muốn ăn, suốt đời không nghĩ đến y phục, mà chỉ nghĩ đến đạo Pháp vương Chánh chân Vô cực, tư duy về diệu lực của pháp thanh tịnh ở đời tượng pháp. Nhờ cội gốc công đức về nhất tâm đã đạt được nên sau khi lâm chung, các vị ấy được sinh ra ở phương Đông, cách cõi nước của Đức Phật này tám ngàn ức cõi nước, đã sinh hoặc sẽ sinh đều chứng đắc pháp ấy, luôn ghi nhớ không quên, biết được đời trước, sáng suốt, thông minh, các căn lanh lợi, thấy khắp tất cả, suy xét biết rõ từ xưa đến nay. Lại nữa, ở cõi nước ấy có Đức Phật hiệu là Vô Lượng Hoa Vương, đang giảng nói kinh pháp, năm trăm Bồ-tát này sinh đến cõi nước của Đức Phật ấy, đến năm mười sáu tuổi, các vị đều xin cha mẹ xuất gia, trừ bỏ các nghiệp, làm vị Sa-môn tu hành thanh tịnh, ở chỗ Đức Phật ấy siêng năng tu tập suốt sáu mươi ức năm.

Đức Phật bảo Bồ-tát Trì Nhân:

–Bấy giờ, năm trăm vị Bồ-tát ấy gặp được hai mươi ức chư Phật, đều ở nơi các cõi nước chư Phật ấy để siêng năng tu hành suốt ngày đêm, giống như ở chỗ Đức Như Lai Diệu Tuệ Siêu Vương. Trải qua một vạn kiếp, năm trăm vị ấy được hai vạn Đức Phật thọ ký là sẽ chứng đắc đạo quả Chánh chân Vô thượng. Trong ức vạn kiếp, cúng dường phụng sự hai vạn Đức Phật xong, năm trăm vị ấy đều lần lượt thành Phật trong một kiếp. Cho nên, này Bồ-tát Trì Nhân! Bồ-tát Đại sĩ nào muốn mau thành tựu đạo quả Chánh chân Vô thượng, làm Bậc Tối

Chánh Giác thì nên siêng năng tu học giống như vậy, dùng diệu lực của tuệ thanh tịnh nắm được điều cốt lõi của kinh điển, ngày đêm siêng tu, chớ nên biếng nhác, buông lung. Vì sao? Vì cội nguồn tu học của chư Phật đều nhờ vào siêng năng, lấy không buông lung làm nguồn gốc thì đạt đến đạo quả Tối Chánh Giác, đầy đủ các đạo phẩm. Thuở xưa, Như Lai luôn siêng năng như vậy nên mới được gặp mười hai ức chư Phật Thế Tôn, sinh ở chỗ nào cũng được diệu lực về ý, thông suốt hết từ xưa đến nay, biết rõ hết thảy đời trước, bất cứ gần hay xa đều thấy hết. Đó là nhờ Như Lai siêng năng học pháp này, không hề buông lung, ngày đêm siêng tu, chưa từng biếng trễ.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn dùng tâm Từ không thể cùng tận cùng với tâm Bi rộng lớn quan sát khắp bốn phương, rồi từ trong Tam-muội Chánh thọ hóa hiện chư Phật đầy khắp tam thiên đại thiên thế giới. Tất cả chư Phật đều giảng nói kinh pháp, dứt trừ nghi ngờ của chúng sinh, những ai được nghe pháp đều hoan hỷ, chư Phật lại giảng nói pháp cho hàng Bồ-tát.

Khi ấy, Đức Thế Tôn lại dùng thần thông hiển hiện oai đức khiến các chúng Bồ-tát trong vườn Trúc đều thấy được chư Như Lai khắp mười phương đang giảng nói kinh pháp nơi cõi nước mình. Lúc ấy, tất cả chúng Bồ-tát đều từ chỗ ngồi đứng dậy, chắp tay hướng về Đức Phật kính và lễ khen ngợi:

–Thật là điều chưa từng có! Oai đức, thánh tuệ của chư Phật Thế Tôn là không thể nghĩ bàn. Đạo pháp thù thắng siêu tuyệt, cao vời vô lượng, giống như hư không, chẳng thể nắm giữ.

Đức Như Lai liền bảo các Bồ-tát:

–Điều này chưa phải là khó. Như Lai Chí Chân không thể giới hạn, không thể ví dụ. Vì sao? Này thiện nam! Thông đạt tất cả các pháp giới thì không có điều gì mà không thông suốt, Như Lai Chí Chân đã thông đạt tất cả pháp giới. Như Lai dùng công đức thần thông bằng một sợi lông để biến hóa thì đã không thể lường xét được, ánh sáng chiếu đến các thế giới khắp mười phương nhiều như số cát trong sông Hằng, trong ánh sáng ấy đều phát ra âm thanh diễn nói kinh pháp. Dù cho nơi mỗi lỗ chân lông của Như Lai phát ra trăm ngàn ức thần thông biến hóa thì cũng chẳng phải là khó. Vì sao? Vì công đức thần thông

của Như Lai Chí Chân không có giới hạn, luôn cao vời như vậy. Lại nữa, này thiện nam! Như Lai biết được tâm chúng sinh nên thuyết pháp cho họ. Trong thời tượng pháp, ít có chúng sinh tin ưa như thế, cũng không siêng năng tu tập mong được an lạc, pháp vô lượng này cũng thật là hiếm có. Vì sao nay Như Lai xuất hiện ở đời năm trược. Những gì là năm trược? Một là chúng sinh nhiều xấu ác, không biết nghĩa lý. Hai là sáu mươi hai tà kiến dấy khởi mạnh mẽ, không chấp nhận lời dạy về đạo pháp. Ba là chúng sinh có nhiều tham dục, phiền não dấy khởi, không biết lìa bỏ. Bốn là mạng sống ngắn ngủi, thuở xưa, con người sống đến tám vạn bốn ngàn năm mới chấm dứt, ngày nay tuổi thọ khoảng chừng một trăm, hoặc dài hơn, hoặc ngắn hơn. Năm là tiểu kiếp sắp hết, ba tai nạn sẽ nổi lên làm hại tất cả. Nếu ở trong đời ác năm trược này mà có một người tin ưa nghĩa lý sâu thẳm của thời tượng pháp và có thể tin nhận về tuệ chân chánh của Phật như vậy thì đó là điều rất khó, chưa từng có, huống nữa là tin ưa, nghe nhận và thọ trì theo sự hành hóa của Phật.

Này chư thiện nam! Thuở xưa, từ vô số kiếp, Như Lai đã mặc áo giáp công đức lớn, suốt ngày đêm luôn tu tập theo các hạnh tinh tấn, nhẫn nhục, nhân đức, Từ bi… Nếu thấy chúng sinh ở chỗ nguy hiểm, tai nạn khổ sở, không ai cứu giúp, luôn lo sợ đọa vào các cõi ác thì Như Lai nguyện sinh đến các cõi ấy để dẫn dắt, làm lợi ích cho họ, cứu giúp các chúng sinh bị tai nạn khiến được gặp chánh đạo. Công đức của Như Lai Chí Chân không thể lường xét, như hư không một mình không có bạn nhưng mạnh mẽ, bao trùm khắp mười phương. Bản nguyện của chư Phật đời quá khứ cũng đều thanh tịnh. Những ai có thể tin ưa, hoan hỷ và thọ trì nghĩa lý của vô lượng pháp sâu xa, vi diệu như vậy là đều nhờ thuở xưa, vị ấy đã từng được giáo hóa nên hôm nay mới tin nhận, hoan hỷ. Trong hiện tại, chúng sinh ít có niềm tin đối với những pháp mà Như Lai đã hiển bày như mười Lực, bốn Vô sở úy, mười tám pháp Bất cộng của chư Phật và tuệ về không, vô… người ưa thích tu tập những pháp này thật là hiếm thấy. Nếu có thể hiểu được pháp này, đó là nhờ oai đức, thần thông biến hóa và công đức mạnh mẽ của Như Lai. Chư Phật này dùng năng lực của trí tuệ, phương tiện thiện xảo ngày đêm giáo hóa chúng sinh, siêng tu không biếng trễ, đều do thuở

xưa luôn luôn nhất tâm, không bỏ pháp này, thường thực hành tâm Từ lớn, tu tập tâm bi không cùng tận, dùng tâm hỷ, xả rộng lớn để cứu giúp chúng sinh.

Lại nữa, này thiện nam! Các vị học hạnh Bồ-tát nhưng ít có tâm thương xót, ở trong đời năm trược mà thành tựu đạo quả Tối Chánh Giác, vì chúng sinh đời năm trược mà giáo hóa thì thật là khó, cũng thật là hiếm có, nên làm theo sự giáo hóa của Như Lai trong hiện tại. Vì sao? Thuở xưa, Như Lai rất mực siêng năng tích chứa công đức, mỗi kiếp đều tự mình bố thí đầu mắt, da thịt, các chi phần, vợ con, nước thành, tùy tùng, xe cộ… không hề luyến tiếc, kể cả thân mạng cũng chẳng tham tiếc, vì biết ba cõi không thể nương tựa, chỉ có đạo mới có thể nương nhờ, dùng năng lực không cùng tận, thực hành phương tiện thiện xảo để giáo hóa chúng sinh, khiến họ có thể chứng đắc đạo quả Chánh chân Vô thượng. Nhớ lại thuở xưa, trong một ngày, Như Lai đều bố thí vô lượng, cho hết thân mạng mà không hề luyến tiếc, đều do thương xót, nhớ nghĩ đến chúng sinh nên giáo hóa khiến họ từ nơi tối tăm thấy được ánh sáng của đạo. Cũng nhớ về thuở xưa, cách đây vô số kiếp, thấy những chúng sinh đói khát, không có thức ăn nước uống, Như Lai liền bố thí đầy đủ theo khả năng của mình như: cắt da thịt của mình để nấu nướng rồi đem cho họ, không tạo ra các tai nạn, tâm không sân hận, chỉ tu hành theo tâm bi rộng lớn, thương xót chúng sinh, thực hành theo tâm Từ không bờ bến. Do đó, nên tư duy như vầy: Luôn tu tập siêng năng, giáo hóa chúng sinh như vậy, siêng năng chứa nhóm công đức như vậy thì sẽ chứng đắc đạo quả Bồ-đề vô thượng.

Này các vị! Nên siêng năng tu học pháp vi diệu như vậy, tu tập đạo pháp không cùng tận như vậy, cũng nên tu hành hạnh Bồ-tát và giáo hóa chúng sinh giống Như Lai thuở xưa, vì họ mà diễn nói kinh pháp, thì sẽ được giải thoát giống Như Lai trong hiện tại.

Lúc ấy, trong Hiền kiếp có một ngàn Đức Phật đều khen ngợi hạnh nguyện thuở xưa của Như Lai, mỗi vị đều khen: “Đức Như Lai Năng Nhân thuở xưa tu hành siêng năng, không thể lường xét, không thể ví dụ, trí tuệ cao vời, đầy đủ các Ba-la-mật, ở trong đời năm trược, nhiễu loạn này để giáo hóa chúng sinh, công đức không cùng tận, không thể tính kể.”

Do đó, này các vị! Có chúng sinh nào siêng năng tu hành như vậy, ưa thích tu tập, không hề buông lung thì người ấy sẽ mau thành tựu quả vị Chánh giác.

Lại nữa, Như Lai đạt được đạo quả Chánh chân Vô thượng, thành Bậc Tối Chánh Giác, lúc sắp diệt độ cũng giáo hóa vô lượng chúng sinh. Nếu có thể siêng năng tu tập như vậy thì nên theo lời dạy mà thực hành, không nên biếng trễ, nên kiến lập chùa, tháp ở nơi có xá-lợi của Phật dù bằng hạt cải, sẽ chứng đắc hạnh nghiệp diệt độ của Phật. Vì sao? Chư Phật khởi tâm Từ bi vì các chúng Bồ-tát đời vị lai mà bố thí, cũng vì các Bồ-tát tu hành Phật đạo nên đã từng giáo hóa, do nhân duyên này mà hiển bày đại đạo. Lại nữa, vì tâm Từ bi nên Như Lai sinh vào trong tám nạn, cũng vì tâm bi rộng lớn nên ban bố xá-lợi khắp nơi. Nếu có thể thâu lấy xá-lợi lớn bằng hạt cải và râu tóc của Như Lai rồi kiến lập chùa, tháp để cúng dường thì sau khi Như Lai diệt độ, người ấy sẽ gặp được xá-lợi, tâm rất vui mừng, rồi chọn nơi chốn để xây chùa tháp, tôn trí xá-lợi, tùy theo tâm nguyện của chúng sinh mà khởi tâm bi rộng lớn, nên biết đời trước người ấy đã tu hành pháp Bồ-tát, luôn đem tâm bình đẳng đối với chúng sinh nên đạt được những mong ước, xá-lợi lưu truyền khắp nơi. Chư Phật đã chứa nhóm công đức, ánh sáng không có giới hạn, cao vời như vậy, vì thương xót chúng sinh nên khởi tâm bi rộng lớn, vì đời mạt pháp mà kiến lập tâm Từ không cùng tận đối với tất cả chúng sinh. Có Bồ-tát nào ở thời tượng pháp mà ưa thích, siêng năng tu tập không buông lung, cho đến phát nguyện vào thời mạt pháp cũng hoằng hóa, giữ gìn, đọc tụng kinh điển, hoặc giảng nói cho người khác khiến kinh này được lưu truyền rộng rãi tức là đã kiến lập quả vị Bồ-tát; hoặc có thể giữ gìn, đọc tụng, giảng nói cho người khác, dùng kinh điển này để khai hóa các Bồ-tát khiến các vị tu học, đọc tụng và tiếp tục lưu truyền mãi. Vì sao? Vì kinh điển này còn tồn tại ở thế gian thì chánh pháp của Phật còn hiện hữu mãi, nên xem như Như Lai còn ở đời. Này các vị! Thuở xưa, Như Lai vốn đã dùng phương tiện như vậy để giáo hóa chúng sinh, thuyết giảng kinh điển, là để dìu dắt chúng sinh trong đời năm trược về sau mới giảng nói kinh điển này.

Này các vị! Nếu ở cõi nước, đô thành, huyện ấp, xóm làng nào có

lưu truyền kinh điển này, hoặc có người thọ trì, đọc tụng, giảng nói cho người khác như: học giả, thiện nam… thì nên thấy như Phật còn ở đời, khi sắp lâm chung, sẽ được Như Lai đến chỗ người ấy, vì Như Lai còn hiện hữu, không hề diệt độ. Vì sao? Này các vị! Chẳng phải Như Lai đã từng nói: Phật là Pháp thân, nếu thấy Pháp thân tức thấy Như Lai, không nên dùng sắc thân để quan sát Như Lai. Nếu tin nhận, nghe thấy, thọ trì kinh điển này thì thấy Như Lai; đã nghe pháp rồi như pháp mà tu hành mới gọi là thấy Phật; nghe giảng nói chánh pháp, thuận theo pháp mà hội nhập đạo gọi là thấy Phật. Như Lai chưa từng dùng pháp để phát sinh ra pháp, dùng chủ thể thực hành pháp mà diễn nói kinh điển, không ôm vọng tưởng để mong cầu các pháp mới gọi là thấy Như Lai, không chấp thủ đối với tất cả các pháp mới gọi là thấy Như Lai. Thiện nam nào không chấp vào các pháp đó là thấy Như Lai. Vì sao? Vì Như Lai Chí Chân không trụ nơi ngôn từ về pháp hay phi pháp nên không thể dùng pháp để quán thấy Như Lai. Vì sao? Vì Như Lai đã từng đưa ra ví dụ: Giống như bị trói vào chiếc bè nên pháp còn phải trừ bỏ huống nữa là phi pháp. Do đó, phải bỏ cả pháp và phi pháp mới gọi là thấy Như Lai. Vì sao? Vì Như Lai Chí Chân đều trừ bỏ các pháp, không hề giảng nói các pháp, cũng chẳng có xứ sở, không có đối tượng để sinh khởi cũng chẳng có danh hiệu huống nữa là giảng nói về các xứ sở. Vì sao? Vì Như Lai đã xa lìa tất cả các pháp. Nếu có thể quan sát như lời dạy của Như Lai thì thấy được Như Lai, vì chư Phật vốn đã đoạn trừ tất cả các pháp mới được chứng đắc đạo quả Chánh giác. Do đó, tất cả các pháp đều hư vọng không chân thật, thấy tất cả các pháp vốn là không, vốn thanh tịnh, quan sát chân thật như vậy mới thấy Như Lai. Lại nữa, này các vị! Không thủ đắc các pháp thì không có các pháp, gọi là không buông lung. Người nào không thấy có pháp cũng không thấy có phi pháp, do không thấy có pháp cũng chẳng có phi pháp nên mới hiểu rõ được nghĩa này. Nhờ hiểu được nghĩa này mới thấy bản tánh thanh tịnh, do quan sát bình đẳng chính là thấy Như Lai, thấy pháp như vậy cũng là thấy Như Lai. Quan sát Như Lai như vậy sau đó đạt được giác ngộ bình đẳng. Nếu quan sát Như Lai theo cách nào khác, thì đó là quán sai lệch. Người nào quán sai lệch rồi, gọi là quán hư dối, chẳng phải là quan sát chân thật.

Lại nữa, này các vị! Cho là chân thật tức bặt dứt hết thảy âm thanh, ngôn từ; không thật, không dối cũng chẳng phải chân thật hay hư dối, trừ sạch tất cả các nghiệp sở hữu, hoàn toàn không chấp thủ vào hết thảy đối tượng thọ nhận mới thấy Như Lai. Vì sao? Vì Như Lai Chí Chân không chấp giữ các pháp, nếu có đối tượng sinh khởi thì khiến được sinh khởi, diệt trừ tất cả sự chấp giữ các pháp gọi là tự nhiên, do thông đạt về tự nhiên nên quan sát như vậy gọi là quan sát chư Phật, nếu thấy như vậy là đã theo lời dạy của Như Lai. Những ai quán Phật như thế đều hội nhập tất cả các pháp vốn không, đã thông đạt tất cả các pháp vốn không, nên biết rõ hết thảy cũng vốn không, liền hiển bày đạo pháp, phân biệt các hành vốn đều thanh tịnh, tất cả các pháp đều trở về không, tất cả các pháp đều là pháp Như Lai thì được tự nhiên hội nhập vào đạo, biết tất cả các pháp đều thể nhập vào cảnh giới Như Lai, tất cả các pháp giới đều không thể nghĩ bàn liền thành Bậc Tối Chánh Giác. Cho nên, này các vị! Chư Phật đã giảng nói, tất cả các pháp đều là cảnh giới của Như Lai, cũng không có cảnh giới nào là cảnh giới của Như Lai. Vì sao? Vì tất cả các pháp đều có cảnh giới, nhưng suy xét thì các pháp ấy không có cảnh giới, đó là cảnh giới của Như Lai. Tất cả các pháp đều là cảnh giới mà không thấy có các cảnh giới mới gọi là có cảnh giới, cảnh giới ấy cũng là cảnh giới của Như Lai. Tất cả các hạnh của chúng sinh đều không có cảnh giới mà có thể hiểu rõ cảnh giới thanh tịnh chân thật, tuy biết pháp ấy nhưng hoàn toàn không thể thông đạt, chỉ có Như Lai Chí Chân mới thông suốt tất cả, cho nên gọi là không có cảnh giới. Cảnh giới của Như Lai là cảnh giới không chấp thủ, gọi là cảnh giới của Như Lai. Vì sao? Vì chư Phật đã giảng nói về tận cội nguồn chân thật của các cảnh giới, nhưng không thấy có các cảnh giới mới gọi là cảnh giới của Như Lai. Tất cả các cảnh giới đều là cảnh giới của Như Lai. Nếu biết rõ không có cảnh giới cũng chẳng phải không có cảnh giới, thông suốt hết thảy, đó gọi là chứng đắc, không chấp thủ vào cảnh giới thì đó là cảnh giới của Như Lai.

Này các vị! Thông đạt tất cả các pháp là không có cảnh giới, đó là cảnh giới của Như Lai, là hội nhập nghĩa lý nơi nẻo đạo, quan sát các pháp như vậy chính là đạt đến cảnh giới của Như Lai, an lạc nhưng

không thấy đối tượng an lạc là cảnh giới của Như Lai, không hề chấp giữ cũng chẳng yêu ghét. Vì sao? Vì biết không có cảnh giới gọi là cảnh giới Phật, cho nên nói: không có cảnh giới, đó là cảnh giới của Như Lai. Do tất cả các pháp không thể nắm giữ nên không có xứ sở, đối với tất cả các pháp không có đối tượng chấp thủ nên gọi là cảnh giới Như Lai. Khi được thể nhập vào tuệ nhưng tất cả các pháp đều không có đối tượng thể nhập, do đó, không có sáu pháp môn cũng không có đối tượng hội nhập. Vì sao? Này các vị! Không có các pháp môn cũng không có đối tượng hội nhập nên chẳng có sự thấy. Vì sao? Vì Như Lai Chí Chân không thủ đắc các pháp cũng chẳng có đối tượng để hội nhập, không có đối tượng thấy cũng không có đối tượng thuyết giảng, không có thiện, ác, thô tế, vi diệu, ngôn từ hay gốc ngọn. Đó gọi là hội nhập vào tất cả các pháp, thể nhập vào chỗ không hình tướng, không có sự ứng hợp nào mà chẳng ứng hợp, đối với tất cả các pháp, không siêng năng cũng chẳng biếng trễ, không hợp lại cũng chẳng tan rã, đó gọi là pháp môn tất cả các pháp, gọi là pháp môn không tên gọi, pháp môn không ngôn từ, pháp môn không có đối tượng hội nhập, pháp môn không chấp thủ, pháp môn không thể trao truyền, pháp môn vô sinh, pháp môn hoàn toàn tịch tĩnh… không nhờ những pháp môn này để có thể biết được các pháp. Nếu thấy được pháp thì chẳng phải nhờ pháp môn, vì pháp môn hoàn toàn tịch tĩnh, nên không phải do pháp môn mới có thể thông đạt được pháp. Nếu thấy pháp mà không nương pháp môn thì có thể chứng đắc các pháp, cũng chẳng có đối tượng để xuất hay nhập. Vì sao? Tất cả các pháp đều không có pháp môn, mà pháp môn cũng chẳng thể nắm bắt, tất cả các pháp đều là pháp môn tạm có, tất cả các pháp vốn thanh tịnh, tất cả các pháp môn không thể nghĩ bàn, tất cả các pháp không thể đoạn trừ cũng chẳng phải không thể đoạn trừ, không có giới hạn. Này các vị! Do đó, hết thảy các pháp đều không thể thủ đắc, là hư dối, không thật có, tất cả các pháp môn không thể lường, không thể xét. Pháp môn bản tế ấy không thể cùng tận, không thể diệt trừ, nắm bắt được bản tế hoặc thấu hiểu về bản tế thì chính là nghĩa chân thật. Thiện nam, thiện nữ nào thông đạt được những pháp môn này thì đã thể nhập vào tất cả các pháp môn, có khả năng giảng nói theo tâm nguyện của chúng sinh.

Khi ấy, Đức Phật bảo Bồ-tát Trì Nhân:

–Có Bồ-tát Đại sĩ nào muốn dùng phương tiện để hiểu rõ tất cả các pháp, phân biệt rành rẽ ý nghĩa các pháp, muốn thành tựu đầy đủ năng lực của ý, tùy theo thời nghi mà thể nhập các pháp, sinh ở chỗ nào tâm cũng không đoạn dứt, hoặc dùng tâm tịch tĩnh để chứng đắc đạo quả Chánh chân Vô thượng thì nên tu tập, thể nhập vào pháp môn này, nếu đạt được ánh sáng của pháp môn này thì nên siêng năng tu tập pháp ấy để mau chóng trở về nơi nương tựa.