Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Linh Sơn Đại Tạng › Bộ Kinh Tập
Đại Tập 56 · Bộ Kinh Tập III · Số 468–489
- Dịch giả
- Thích Tịnh Hạnh
- Thông tin
- Ghi trên sách: Sa Môn Thích Tịnh HạnhHội Văn Hóa Giáo Dục Linh Sơn Đài Bắc, 2000
làm việc Phật. Có thế giới lấy sự trống không mà làm việc Phật. Chúng sinh thích ứng với những duyên tố trên đây mà được vào chánh pháp. Có thế giới lấy chiêm bao, ảo thuật, hình ảnh, tiếng vang, bóng trong gương, trăng dưới nước, sóng nắng, những ví dụ như thế mà làm việc Phật. Có thế giới lấy âm thanh, ngôn ngữ, văn tự mà làm việc Phật. Có thế giới trong sạch lấy sự vắng lặng, không nói năng, không chỉ bảo, không bày biện mà làm việc Phật. Như thế đấy, A-nan, chư Phật cử động tới ngừng, mọi việc toàn là việc Phật. A-nan, quân ma có bốn loại, phiền não có tám mươi bốn ngàn thứ, chúng sinh vì thế mà khốn đốn, còn chư Phật thì lấy chính những thứ ấy mà làm việc Phật.
Và như thế đó gọi là nhập được pháp môn của Phật. Bồ-tát nhập được pháp môn này thì thấy mọi thế giới trong sáng không mừng, không ham, không tự cao, thấy mọi thế giới nhơ bẩn không lo, không ngại, không thoái lui. Đối với chư Phật, hãy sinh tâm thanh tịnh, hoan hỷ, tôn kính, thấy rất hiếm có. Chư Phật thì phẩm chất bình đẳng, chỉ vì giáo hóa chúng sinh mà hiện ra thế giới khác nhau. A-nan, Tôn giả thấy đó, thế giới của chư Phật, đất có giới hạn mà hư không đâu có giới hạn, sắc thân của chư Phật cũng vậy, sắc thân ấy có giới hạn mà tuệ giác vô ngại đâu có giới hạn. A-nan, tất cả những gì của chư Phật, như sắc thân, uy đức, tướng hảo, chủng tộc, giới, định, tuệ, giải thoát, giải thoát tri kiến, Lực, Vô úy, pháp Bất cộng, đại Từ, đại Bi, uy nghi, việc làm, đời sống, thuyết pháp, giáo hóa, thành tựu cho chúng sinh, làm sạch thế giới, tất cả phẩm chất của Phật toàn hảo như vậy đồng đẳng hết thảy, nên tôn xưng là Đấng Chánh Biến Tri, Đấng Như Lai, Đấng Giác Giả. A-nan, nếu Như Lai giảng nói rộng rãi về ba đức hiệu ấy, thì Tôn giả đem sự sống lâu cả một kiếp cũng không thể tiếp nhận trọn vẹn. Giả sử chúng sinh cả đại thiên thế giới này đều như Tôn giả, đa văn bậc nhất, được Tổng trì về ký ức, chúng sinh như thế đem sự sống lâu cả một kiếp cũng không thể tiếp nhận cho hết. A-nan, tuệ giác của Phật không có giới hạn, hùng biện của Phật là không thể nghĩ bàn.
Tôn giả A-nan thưa với Phật:
–Từ nay sắp đi, con không dám tự gọi là đa văn nữa.
Phật nói:
–Tôn giả đừng có cái ý thức thoái lui ấy. Tạo sao, vì Như Lai nói
Tôn giả đa văn hơn hết trong hàng Thanh văn, đâu có nói trong hàng Bồ-tát. Thôi, hãy ngừng lại ở đây, A-nan, những người có trí thì không nên có một nhận thức giới hạn nào về các vị Bồ-tát. Đại dương sâu thẳm còn có thể ước lượng được, còn thiền định, trí tuệ, Tổng trì, hùng biện, tất cả phẩm chất này của Bồ-tát thì không thể lường nổi. A-nan, các người hãy gác lại việc làm của Bồ-tát. Vì Trưởng giả Duy-ma nhất thời thị hiện thần lực mà hàng Thanh văn, Duyên giác tận lực biến hóa trong năm ngàn kiếp cũng không thể làm được.
Lúc ấy, các vị Bồ-tát đến từ thế giới Chúng hương, chắp tay thưa Phật:
–Bạch Thế Tôn! Chúng con mới thấy thế giới này thì cho là thấp kém, bây giờ tự hối, xin từ bỏ tư tưởng ấy. Tạo sao, vì phương tiện của chư Phật thật là chẳng thể nghĩ bàn, để độ chúng sinh nên hiện ra thế giới thích ứng khác nhau. Dạ, kính bạch Thế Tôn! Xin Thế Tôn ban cho chúng con chút ít huấn dụ, để khi về thế giới của mình chúng con nhớ mãi về Đức Thế Tôn.
Đức Thế Tôn dạy:
–Bồ-tát có một pháp môn giải thoát tên là Hết và Không hết, các vị nên tu học. Hết là hữu vi. Không hết là vô vi. Mà Bồ-tát thì không hết hữu vi, không ở vô vi.
Không hết hữu vi là thế nào? Là không rời đại Từ. Không bỏ đại Bi. Phát khởi sâu xa tâm cầu nhất thế trí mà không bao giờ bỗng chốc bị quên mất. Giáo hóa chúng sinh không bao giờ mỏi mệt. Thường nhớ và làm theo bốn thứ nhiếp pháp. Không tiếc tính mạng mà giữ gìn chánh pháp. Không biết chán mệt trong việc gieo trồng các gốc rễ pháp thiện. Chí nguyện thường ở trong phương tiện hồi hướng. Cầu pháp không khác. Thuyết pháp không lẫn. Nỗ lực phụng sự chư Phật. Vào trong sinh tử mà không sợ. Vinh nhục không làm cho mừng lo. Không khinh những người tu học chưa thấu đáo. Kính trọng những người tu học như kính trọng Phật. Ai sa vào phiền não thì làm cho họ có chánh niệm. Không quý trọng cái vui xa lìa. Không ham cái vui của mình. Vui mừng cái vui của người. Ở trong thiền định thấy như ở trong địa ngục. Ở trong sinh tử thấy như du ngoạn hoa viên. Thấy ai đến cầu xin thì coi như bậc thầy tốt. Xả bỏ tất cả, vì có đủ ý tưởng về nhất thế
trí. Thấy người phạm giới thì sinh tâm cứu vớt, giữ gìn. Đối với sáu Độ thì có ý tưởng là cha mẹ. Đối với giác phần thì có ý tưởng là bà con. Thật hành pháp thiện không có giới hạn nào cả. Đem những sự trang nghiêm của các tịnh độ làm thành quốc độ của mình. Thật hành bố thí vô hạn. Tướng hảo hoàn bị. Tẩy trừ điều ác, làm sạch thân, miệng, ý. Sống chết vô số kiếp mà ý chí vẫn dũng mãnh. Nghe nói công đức vô lượng của Phật mà chí nguyện không mệt mỏi. Dẹp giặc phiền não bằng kiếm báu trí tuệ. Siêu thoát uẩn xứ giới. Gánh vác chúng sinh, vĩnh viễn làm cho họ giải thoát. Trấn áp quân ma bằng sự đại tinh tấn. Thường cầu sự không phân biệt, trí tuệ hội nhập thật tướng. Thật hành ít ham muốn và biết vừa đủ mà không xả bỏ việc đời. Không thiếu sót uy nghi mà tùy thuận việc thế gian. Sử dụng tuệ giác thần lực mà dẫn dắt chúng sinh. Được Tổng trì về ký ức, nghe thì không quên. Khéo biết về trình độ, loại bỏ hoài nghi cho chúng sinh. Đem tài hùng biện mà thuyết pháp vô ngại. Làm sạch mười nghiệp thiện mà chấp nhận phước báo trong chư Thiên nhân loại. Thực hành bốn Tâm vô lượng mà mở đường Phạm thiên. Khuyến thỉnh thuyết pháp, tùy hỷ tán dương, được âm thanh của Phật. Thân, miệng, ý hoàn thiện, được uy nghi của Phật. Tu hành sâu xa các loại pháp thiện. Tu hành chuyển tới hơn lên. Đem giáo lý Đại thừa mà tác thành cho Bồ-tát Tăng. Tâm không phóng dật, không mất pháp thiện. Hành trì như vậy gọi là Bồ-tát không hết hữu vi.
Không ở vô vi là thế nào? Là tu học về không mà không lấy, không thực hiện chứng đắc. Tu học về vô tướng, vô tác mà không lấy vô tướng, vô tác làm chứng đắc. Tu học sự không phát khởi mà không lấy sự không phát khởi làm chứng đắc. Quan sát sự vô thường mà không chán điều thiện. Quan sát sự đau khổ mà không ác cảm với sinh tử. Quan sát sự vô ngã mà huấn dụ cho người không mệt. Quan sát sự dứt bặt mà không vĩnh viễn dứt bặt. Quan sát sự xa lìa mà cả thân và tâm đều làm điều thiện. Quan sát không có chốn quy về mà quy hướng về pháp thiện. Quan sát sự vô sinh mà đem sự sinh gánh vác chúng sinh. Quan sát sự vô lậu mà không đoạn tuyệt các lậu. Quan sát sự không làm mà làm theo các pháp giáo hóa muôn loài. Quan sát về Không mà không bỏ đại Bi. Quan sát chính vị mà không tùy theo tiểu
thừa. Quan sát các pháp hư dối, không chắc, không sinh thể, không chủ thể, không khái niệm, vậy mà bản nguyện chưa viên mãn thì luôn tỏ ra chắc thật đối với phước đức, thiền định, trí tuệ. Hành trì như vậy gọi là Bồ-tát không ở vô vi.
Thêm nữa, đủ phước đức thì không ở vô vi, đủ trí tuệ thì không hết hữu vi. Từ bi vó đại nên không ở vô vi, bản nguyện viên mãn nên không hết hữu vi. Tập hợp dược phẩm chánh pháp nên không ở vô vi, tùy bệnh mà cho dược phẩm ấy nên không hết hữu vi. Biết bệnh chúng sinh nên không ở vô vi, diệt bệnh chúng sinh nên không hết hữu vi. Các vị Bồ-tát, chánh sĩ hành trì như vậy, không hết hữu vi, không ở vô vi, gọi là pháp môn giải thoát Hết và Không hết. Các vị hãy tu học pháp môn giải thoát ấy. Lúc này, các vị Bồ-tát của thế giới Chúng hương nghe được pháp môn ấy thì đều hết sức hoan hỷ. Các vị đem hoa quý với bao nhiêu màu sắc và hương thơm tung rải khắp đại thiên thế giới, hiến cúng Đức Thế Tôn, hiến cúng kinh này và hiến cúng các vị Bồ-tát. Xong rồi, các vị ấy lạy ngang chân Đức Thế Tôn, tán thán chưa từng có, nói:
–Đức Thế Tôn Thích-ca đã có thể thực hiện được phương tiện khéo léo như vậy, tại thế giới này.
Nói rồi biến mất, trở về thế giới Chúng hương của các vị ấy.
12. Nhìn Phật Bất động.
Bấy giờ, Đức Thế Tôn hỏi Trưởng giả Duy-ma:
–Trưởng giả muốn thấy Như Lai, mà thấy Như Lai bằng cách nào?
Trưởng giả thưa:
–Con nhìn thấy thật tướng của thân con thế nào thì nhìn thấy Đức Thế Tôn cũng y như vậy. Con nhìn thấy Đức Thế Tôn trước không đến, sau không đi, hiện không đứng. Con không nhìn thấy sắc, chân như của sắc, tánh của sắc, không nhìn thấy thọ, tưởng, hành, thức, chân như của thức, tánh của thức. Không phát sinh từ bốn đại chủng. Đồng đẳng không gian. Sáu quan năng không dồn chứa. Đã siêu việt sáu quan năng. Không ở trong ba cõi. Thoát ly ba thứ dơ bẩn. Thuận theo ba cửa giải thoát. Ba minh trí toàn hảo. Đồng đẳng vô minh. Không đồng nhất,
không mâu thuẫn, không chủ thể, không khách thể. Không phải khái niệm không, không phải khái niệm chấp thủ. Không ở bờ bên này, không ở bờ bên kia, không ở giữa dòng, vậy mà hóa độ chúng sinh. Quan sát tịch diệt mà không vĩnh diệt. Không phải cái này, không phải cái kia, không lấy cái này, không lấy cái kia. Không phải nhận biết bằng trí, không phải nhận biết bằng thức. Không tối, không sáng. Không tên, không tướng. Không mạnh, không yếu. Không sạch, không dơ. Không thuộc phương hướng, không tách phương hướng. Không phải hữu vi, không phải vô vi. Không chỉ rõ, không phô diễn. Không phải bố thí hay keo kiệt. Không phải trì giới hay phạm giới. Không phải nhẫn nhục hay sân hận. Không phải tinh tấn hay biếng nhác. Không phải định ý hay loạn động. Không phải trí tuệ hay ngu si. Không thật, không dối. Không đến, không đi. Không ra, không vào. Tất cả nẻo nói năng đều bị cắt đứt. Không phải ruộng phước hay phi ruộng phước. Không phải thích ứng hiến cúng hay phi thích ứng hiến cúng. Không lấy, không bỏ. Không có, không không. Đồng đẳng với chân tế, bình đẳng với pháp tánh. Không thể cân, không thể lường, vượt quá mọi sự cân lường. Không lớn, không nhỏ. Không thấy, không nghe. Không hay, không biết. Thoát ly mọi kết buộc. Đồng đẳng với trí giác. Bình đẳng nơi chúng sinh. Với các pháp thì không phân biệt. Không đánh mất, không dơ bẩn, không bực tức, không thao tác, không phát động, không phát sinh, không hủy diệt, không e sợ, không lo buồn, không vui mừng, không chán nản. Không đã có, không sẽ có, không đang có. Không thể phân biệt, biểu thị bằng mọi thứ ngôn ngữ. Bạch Thế Tôn! Thân thể của Ngài là như vậy. Nên nhìn thấy như vậy. Nhìn thấy như vậy là nhìn chính xác, nhìn thấy khác đi là nhìn sai lầm.
Lúc ấy, Tôn giả Xá-lợi-phất hỏi Trưởng giả Duy-ma:
–Trưởng giả chết từ thế giới nào mà sinh đến thế giới này?
Trưởng giả Duy-ma hỏi lại:
–Pháp của Tôn giả được có chết có sinh không?
Tôn giả Xá-lợi-phất đáp:
–Không.
Trưởng giả Duy-ma nói:
–Nếu pháp không chết, không sinh thì sao Tôn giả lại hỏi con chết ở đâu sinh đến đây. Thưa Tôn giả! Ý của Tôn giả nghĩ thế nào, nhà ảo thuật biến ra nam nữ, thì có thể gọi nam nữ ấy là chết và sinh không?
Tôn giả Xá-lợi-phất nói:
–Không có chết và sinh gì cả. –Kính bạch Tôn giả! Tôn giả đã nghe Phật dạy các pháp đều như huyễn ảo chăng?
–Tôi nghe đúng như thế.
–Vậy, các pháp như huyễn ảo thì sao Tôn giả lại hỏi con chết ở đâu sinh đến đây. Kính bạch Tôn giả! Chết là hủy hoại một cách hư giả, sinh là liên tục một cách hư giả. Bồ-tát chết mà không chết gốc lành, sinh mà không sinh rễ ác.
Bấy giờ, Đức Thế Tôn bảo Tôn giả Xá-lợi-phất:
–Có một thế giới tên là Diệu hỷ, Đức Phật giáo chủ hiệu là Vô Động. Trưởng giả Duy-ma mất ở thế giới ấy mà sinh đến thế giới này.
Tôn giả Xá-lợi-phất thưa:
–Thật là chưa từng có! Bạch Thế Tôn! Vị trưởng giả này bỏ được thế giới thanh tịnh mà sinh đến thế giới có nhiều oán hại này.
Trưởng giả Duy-ma nói với Tôn giả Xá-lợi-phất:
–Tôn giả nghĩ thế nào, khi ánh sáng mặt trời xuất hiện thì có ăn nhập với bóng tối không?
–Không, ánh sáng xuất hiện thì bóng tối không còn.
–Mặt trời vì sao vận hành ở đại lục Diêm-phù?
–Vì muốn chiếu ánh sáng trừ bóng tối.
–Bồ-tát cũng vậy, tuy sinh ở thế giới uế trược để giáo hóa chúng sinh, hủy diệt phiền não, ám chướng cho chúng sinh, chứ không phải ăn nhập với ám chướng.
Bấy giờ, đại hội khao khát muốn được thấy thế giới Diệu hỷ, thấy Đức Như Lai Vô Động, thấy chúng Bồ-tát và Thanh văn của thế giới ấy. Đức Thế Tôn biết ý nghĩ của đại hội, nên bảo Trưởng giả Duy-ma:
–Đại sĩ , hãy hiển thị cho đại hội này về thế giới Diệu hỷ, về Đức Như Lai Vô Động, về chúng Bồ-tát và Thanh văn của thế giới ấy. Đại
hội này ai cũng muốn được nhìn thấy.
Trưởng giả Duy-ma suy nghĩ: “Mình đừng đứng dậy khỏi chỗ ngồi ở đây mà tiếp nhận thế giới Diệu hỷ, bao gồm Thiết vi, núi sông, khe hang, ghềnh thác, biển cả, suối nguồn, Tu-di, thái dương, nguyệt cầu, tinh tú, chư Thiên, chúng rồng, chúng quỷ, chúng thần, cung điện Phạm thiên…; bao gồm Bồ-tát, Thanh văn, thành thị, thôn xóm, nam nữ, lớn nhỏ; đến cả Đức Như Lai Vô Động và cây Bồ-đề, những hoa sen quý, tất cả những gì có thể làm việc Phật bất cứ ở đâu. Có ba đường cấp từ Diêm-phù đến Đao-lợi. Do các đường cấp ấy mà chư Thiên xuống lễ bái Đức Như Lai Vô Động, nghe và tiếp nhận kinh pháp Ngài nói. Người Diêm-phù cũng đi bằng đường cấp ấy mà lên đến Đao-lợi, thấy hàng chư Thiên. Thế giới Diệu hỷ hoàn thành tất cả thành quả như vậy. Trên đến Hữu đỉnh, dưới đến thủy luân, ta hãy dùng tay phải ngắt lấy, rồi như cái vòng của người thợ gốm, ta đem nhập vào thế giới này. Ta hãy làm như cầm vòng hoa mà hiển thị cho đại hội.” Trưởng giả Duy-ma nghĩ như vậy rồi nhập chánh định, hiện thần lực, dùng tay phải ngắt lấy thế giới Diệu hỷ để vào thế giới này. Những vị Bồ-tát, Thanh văn và chư Thiên có thần thông thì cùng nói: “Dạ, bạch Thế Tôn! Ai lấy chúng con đem đi, xin Thế Tôn cứu cho.”
Đức Như Lai Vô Động nói: “Không phải Như Lai làm, mà làm việc này là thần lực của Trưởng giả Duy-ma.”
Những người chưa được thần thông thì không hay biết mình đi đến đâu. Thế giới Diệu hỷ tuy nhập vào thế giới này mà thế giới này không thêm không bớt, cũng không dồn ép. Thế giới này vẫn nguyên trạng, không có gì khác lạ.
Lúc ấy, Đức Thế Tôn Thích-ca bảo cả đại hội:
–Các vị hãy nhìn Đức Như Lai Vô Động của thế giới Diệu hỷ, nhìn thế giới tráng lệ, Bồ-tát tịnh hạnh và Thanh văn thanh bạch của Ngài không?
Cả đại hội đều nói:
–Dạ, chúng con đã nhìn thấy.
Đức Thế Tôn Thích-ca lại nói:
–Nếu Bồ-tát muốn được thế giới thanh tịnh như vậy thì phải tu
học theo đường đi của Đức Như Lai Vô Động.
Khi thế giới Diệu hỷ hiện ra thế giới Sa-bà này thì có mười bốn na-do-tha người phát tâm Bồ-đề vô thượng, cùng nguyện sinh về thế giới Diệu hỷ. Đức Thế Tôn Thích-ca liền thọ ký:
–Các người sẽ được sinh về đó.
Thế giới Diệu hỷ ở thế giới Sa-bà này làm những sự lợi ích đáng làm rồi thì trở về chỗ cũ. Đại hội ai cũng thấy như vậy.
Đức Thế Tôn bảo Tôn giả Xá-lợi-phất:
–Tôn giả nhìn thấy thế giới Diệu hỷ và Đức Như Lai Vô Động rồi phải không?
–Dạ phải, con đã nhìn thấy. Bạch Thế Tôn! Con nguyện cho chúng sinh đều được cõi tịnh như Đức Như Lai Vô Động, đều được thần lực như Trưởng giả Duy-ma. Bạch Thế Tôn! Chúng con được thiện lợi mới gặp người như vậy mà thân gần tôn kính. Chúng sinh có ai, hoặc bây giờ, hoặc sau khi Đức Thế Tôn nhập diệt, mà được nghe kinh pháp này thì cũng là đã được thiện lợi, huống chi nghe rồi tin hiểu, tiếp nhận, ghi nhớ, nghiên cứu, thuộc lòng, giải thích, làm đúng. Nếu tay ai cầm được cuốn kinh này thì thế là đã cầm được kho tàng pháp bảo. Ai nghiên cứu, thuộc lòng, giải thích, làm đúng, thì thế là đã được chư Phật hộ trì, nghĩ nhớ. Ai hiến cúng những người như vậy thì nên biết thế là hiến cúng Đức Thế Tôn. Ai sao chép, gìn giữ kinh này thì thế là nhà họ có Phật. Ai nghe kinh này mà tùy hỷ thì thế là đạt được trí tuệ toàn giác. Ai tinh hiểu kinh này, dầu một bài chỉnh cú bốn câu mà thôi, rồi loan báo và giải thích cho người, thì người ấy đã được thọ ký đạo quả Bồ-đề vô thượng.
13. Hiến cúng bằng Pháp.
Bấy giờ, từ trong đại hội, Đế Thích thưa với Phật:
–Bạch Thế Tôn! Tuy con từ Đức Thế Tôn và Đại sĩ Văn-thù nghe đến hàng trăm hàng ngàn kinh điển, nhưng chưa hề nghe được kinh điển nói về thần lực siêu việt và thật tướng quyết định như thế này. Theo chỗ con hiểu ý hướng của Đức Thế Tôn, nếu có chúng sinh nào nghe được kinh điển ấy, tin hiểu, tiếp nhận, ghi nhớ, nghiên cứu, thuộc lòng, thì chắc chắn được pháp thật tướng quyết định mà không
còn nghi ngờ gì nữa, huống chi còn làm đúng theo kinh dạy. Người như vậy thì đóng nẻo đường ác, mở cửa đường thiện, thường được chư Phật hộ trì, chiến thắng ngoại đạo, trấn áp quân ma, tu luyện tuệ giác, ở yên đạo tràng, đi theo dấu đi của Đức Thế Tôn. Bạch Thế Tôn! Nếu ai tiếp nhận, ghi nhớ, nghiên cứu, thuộc lòng, làm đúng kinh dạy, thì con và tùy thuộc của con xin hiến cúng, cung phụng. Bất cứ thôn xóm, thành thị, núi rừng, đồng nội, chỗ nào có kinh điển này, thì con và tùy thuộc của con vì nghe pháp mà đến chỗ ấy. Rồi ai chưa tin thì con giúp cho họ tin tưởng, ai tin rồi thì con giữ gìn cho họ.
Đức Thế Tôn nói:
–Tốt lắm, Đế Thích, tốt lắm, đúng như ông nói; Như Lai tùy hỷ với ông. Kinh điển này diễn nói một cách phong phú về Bồ-đề vô thượng là tuệ giác chẳng thể nghĩ bàn của chư Phật quá khứ vị lai và hiện tại. Do vậy, Đế Thích, thiện nam hay thiện nữ nào tiếp nhận, ghi nhớ, nghiên cứu, thuộc lòng, hiến cúng kinh điển này, thì thế là hiến cúng chư Phật cả ba thời gian.
Đế Thích, giả sử chư Phật đầy cả đại thiên thế giới như mía, tre, lau, lúa, mè, rừng, rú. Nếu có thiện nam hay thiện nữ nào, hoặc một kiếp, hoặc dưới một kiếp, cung kính tôn trọng, tán dương hiến cúng chư Phật ấy, cung phụng những thứ để sống yên ổn. Khi chư Phật ấy nhập diệt, thì đem toàn thân xá-lợi của mỗi Ngài mà dựng những ngôi tháp bằng bảy chất liệu quý báu, chu vi bằng một đại lục của nhân loại, cao đến Phạm thiên, trụ biểu tráng lệ. Dùng mọi thứ hoa, hương, vòng hoa, cờ, phướn, âm nhạc, tất cả đều tinh tế bậc nhất, hiến cúng một kiếp hay dưới một kiếp. Đế Thích, ý ông nghĩ thế nào, người ấy gieo trồng phước đức như vậy nhiều không?
Đế Thích thưa:
–Nhiều lắm, bạch Thế Tôn! Phước đức của người ấy nói cả trăm ngàn ức kiếp cũng không hết được.
Đức Thế Tôn nói:
–Đế Thích, ông nên biết thiện nam hay thiện nữ nào nghe kinh điển nói về sự giải thoát chẳng thể nghĩ bàn này, nghe rồi tin hiểu, tiếp nhận, ghi nhớ, nghiên cứu, thuộc lòng, làm đúng, thì phước của họ hơn phước của người trước. Tại sao như vậy, vì tuệ giác Bồ-đề của chư Phật
đều xuất phát từ kinh điển này; tuệ giác Bồ-đề vô hạn thì phước đức của người ấy cũng vô hạn.
Đức Thế Tôn dạy Đế Thích:
–Vô số kiếp về quá khứ, bấy giờ có Đức Phật tên là Dược Vương gồm đủ tôn hiệu: bậc Đến như chư Phật, bậc Thích ứng hiến cúng, bậc Biết đúng và khắp, bậc Hoàn hảo sự sáng tạo, bậc Khéo qua Niết-bàn, bậc Lý giải vũ trụ, bậc Không ai trên nữa, bậc Thuần hóa mọi người, bậc Thầy cả trời người, bậc Tuệ giác hoàn toàn, bậc Tôn cao nhất đời. Thế giới của Ngài tên là Đại trang nghiêm, thời kỳ của Ngài tên là Trang nghiêm. Ngài sống lâu hai mươi tiểu kiếp. Tăng Thanh văn của Ngài có ba mươi sáu ức na-do-tha. Tăng Bồ-tát của Ngài có mười hai ức. Đế Thích, bấy giờ có vị Luân vương tên là Bảo Cái, đủ bảy thứ quý báu, thống trị cả bốn đại lục nhân loại. Luân vương có một ngàn người con, đẹp, khỏe, khả năng chiến thắng mọi kẻ thù nghịch. Luân vương Bảo Cái cùng thân quyến hiến cúng Đức Như Lai Dược Vương, cung phụng mọi sự để sống yên ổn, tròn đầy năm kiếp như vậy. Qua thời gian ấy, Luân vương Bảo Cái nói với một ngàn người con: “Các con hãy như ta, đem tâm trí sâu xa hiến cúng Đức Thế Tôn.” Cả ngàn người con vâng mạng phụ vương, hiến cúng Đức Dược Vương tròn đầy năm kiếp, tất cả yên ổn. Trong số ngàn người con, có một vương tử tên là Nguyệt Cái, ngồi nghĩ một mình, xem có cách gì hiến cúng hơn nữa. Do thần lực của Đức Dược Vương, trong không gian có thiên nhân bảo: “Thiện nam, hiến cúng bằng chánh pháp thì hơn hết mọi sự cúng.” Vương tử Nguyệt cái tức thì hỏi: “Hiến cúng bằng chánh pháp là thế nào?” Thiên nhân nói: “Vương tử nên đến hỏi Đức Như Lai Dược Vương. Ngài sẽ dạy đầy đủ cho vương tử về sự hiến cúng bằng chánh pháp.” Vương tử Nguyệt Cái liền đến chỗ Đức Như Lai Dược Vương, lạy ngang chân, rồi đứng qua một phía, thưa: “Bạch Thế Tôn! Trong mọi sự hiến cúng, sự hiến cúng bằng chánh pháp là hơn cả, vậy hiến cúng bằng chánh pháp là thế nào? Đức Như Lai Dược Vương dạy: “Thiện nam, hiến cúng bằng chánh pháp là kinh pháp sâu xa của Như Lai thuyết ra, thế giới khó tin khó nhận, tinh tế khó thấy, trong sáng không bẩn, không phải chỉ có tư duy phân biệt mà có thể thủ đắc. Kinh pháp ấy thuộc về kho tàng chánh pháp của Bồ-tát. Kinh pháp ấy được
khuôn dấu Tổng trì ấn chứng, đưa đến quả vị Không còn thoái chuyển, hoàn thành sáu Độ, khéo phân biệt nghĩa, thuận pháp Bồ-đề, đứng trên các kinh. Kinh pháp ấy làm cho nhập vào đại Từ bi, xa quân ma, khử tà kiến, thuận theo đạo lý duyên khởi chứ không chấp bản ngã, không chấp linh hồn, không chấp sinh thể, không chấp sinh mạng, phù hợp với không, không tướng, không tác, không khởi. Kinh pháp ấy làm cho chúng sinh ngồi nơi đạo tràng, chuyển pháp luân, chư Thiên, Long, Thần đều tán dương, khen ngợi. Kinh pháp ấy làm cho chúng sinh nhập vào kho tàng pháp Phật, thâu tóm trí tuệ của Hiền thánh, thuyết minh đường đi của Bồ-tát. Kinh pháp ấy căn cứ vào thật tướng của các pháp mà nói rõ về vô thường, đau khổ, thật ngã, không ngã, dứt bặt, cứu được chúng sinh phá giới. Quân ma, ngoại đạo và những kẻ tham đắm, đều khiến phải sợ hãi, còn chư Phật, Hiền thánh thì ai cũng tán dương. Kinh pháp ấy chống khổ sinh tử, chỉ vui Niết-bàn, do chư Phật trong mười phương ba đời giảng nói. Nếu nghe được kinh pháp như vậy mà tin hiểu, tiếp nhận, ghi nhớ, nghiên cứu, thuộc lòng, dùng sức của phương tiện mà phân tích, giải thích, mở bày chỉ rõ và giữ gìn cho chúng sinh, như thế gọi là hiến cúng bằng chánh pháp. Lại nữa, đối với các pháp hãy thực tu đúng như lời dạy. Hãy thích hợp mười hai duyên khởi mà tách rời tà kiến, được Nhẫn vô sinh. Quyết định không bản ngã, không sinh thể, nhưng đối với quả báo duyên khởi thì không chống đối, không tranh biện, tách rời mọi thứ sở hữu của bản ngã. Y theo nghĩa mà không y theo lời, y theo trí mà không y theo thức, y theo kinh liễu nghĩa mà không y theo kinh không liễu nghĩa, y theo pháp mà không y theo người. Thuận với thật tướng của các pháp, không có đối tượng được hội nhập, quy hướng hội nhập. Vô minh hủy diệt triệt để nên các hành cũng hủy diệt triệt để, cho đến sinh hủy diệt triệt để nên lão tử cũng hủy diệt triệt để. Hãy quan sát như thế, như vậy duyên khởi không có cùng tận, cũng không có phát khởi, như thế đó gọi là sự hiến cúng bằng chánh pháp tối thượng.”
Đức Thế Tôn bảo Đế Thích:
–Vương tử Nguyệt Cái từ nơi Đức Như Lai Dược Vương nghe pháp như vậy thì được đức nhẫn nhu thuận, tức khắc cởi áo khoác quý báu và đồ trang sức hiến cúng Đức Như Lai Dược Vương, rồi thưa:
“Bạch Thế Tôn! Sau khi Thế Tôn nhập diệt, con sẽ làm theo sự hiến cúng chánh pháp mà hộ trì chánh pháp. Nguyện xin Thế Tôn đem uy thần mà thương tưởng xây dựng cho con, làm cho con chiến thắng quân ma, tu hạnh Bồ-tát.” Đức Như Lai Dược Vương biết tâm ý sâu xa của Vương tử Nguyệt Cái, nên thọ ký: “Sau này ông sẽ là thành trì của chánh pháp.”
Đế Thích, bấy giờ Vương tử Nguyệt Cái thấy pháp thanh tịnh, nghe Phật thọ ký, nên đem đức tin mà xuất gia, tu tập pháp thiện. Tinh tấn không bao lâu, Tỳ-kheo Nguyệt Cái được năm Thần thông, đủ đạo Bồ-tát, được Tổng trì, hùng biện bất tận. Sau khi Đức Như Lai Dược Vương nhập diệt, Tỳ-kheo Nguyệt Cái sử dụng thần thông, Tổng trì và hùng biện của mình, trọn vẹn mười tiểu kiếp phân bố pháp luân mà Đức Như Lai Dược Vương đã chuyển. Tỳ-kheo Nguyệt Cái vì gìn giữ chánh pháp mà nỗ lực tinh tấn, nên chính cái thân ấy đã làm cho trăm vạn ức người an trụ nơi Bồ-đề vô thượng không còn thoái chuyển, làm cho mười bốn na-do-tha người phát khởi một cách sâu xa tâm chí Thanh văn, Duyên giác, làm cho vô lượng chúng sinh được sinh vào cảnh giới của chư Thiên.
Đế Thích, Luân vương Bảo Cái lúc ấy có phải ai đâu, chính là vị đã được thành Phật với danh hiệu Như Lai Bảo Diệm. Còn ngàn vương tử là ngàn Đức Phật trong Hiền kiếp, đầu tiên là Đức Ca-la, cuối cùng là Đức Lâu-chí. Trong đó, Tỳ-kheo Nguyệt Cái chính là bản thân của Như Lai.
Đế Thích, hãy nhận thức điều cốt yếu đó. Rằng trong mọi sự hiến cúng, hiến cúng chánh pháp mới là tối thượng, mới là bậc nhất, không gì có thể sánh bằng. Do vậy, Đế Thích, hãy đem sự hiến cúng chánh pháp mà hiến cúng Như Lai.
14. Ký thác Từ tôn.
Bấy giờ, Đức Thế Tôn nói với Đại sĩ Di-lặc:
–Như Lai ngày nay đem pháp Bồ-đề vô thượng đã tập hợp trong vô số kiếp mà ký thác cho Đại sĩ . Kinh pháp như thế này, sau khi Như Lai nhập diệt, vào thời kỳ cuối cùng của pháp Phật, Đại sĩ hãy vận dụng thần lực mà lưu hành tại đại lục Diêm-phù, đừng để mất đi. Trong
thời kỳ sau này, sẽ có thiện nam, thiện nữ, có thiên, long, quỷ thần, có Càn-thát-bà, La-sát…, phát tâm Bồ-đề vô thượng, ưa thích kinh pháp vó đại. Nếu để cho họ không nghe được kinh pháp như thế này thì họ mất lợi ích tốt đẹp. Nếu họ nghe được kinh pháp như thế thì chắc chắn tin tưởng và thích thú nhiều lắm, phát tâm hiếm có, đem đỉnh đầu của mình mà tiếp nhận, rồi tùy người thích ứng ích lợi như thế nào mà giảng giải phong phú. Đại sĩ Di-lặc! Nên nhận thức Bồ-tát có hai sắc thái. Sắc thái thứ nhất là ưa thích văn từ hay ho. Sắc thái thứ hai là không e ngại ý nghĩa sâu xa mà lại chính xác hội nhập. Ưa thích văn từ sâu xa là Bồ-tát mới tu học. Một cách không e ngại, nhập vào kinh pháp sâu xa và không nhiễm chấp như thế này, nghe rồi thì tâm trí thanh tịnh, tiếp nhận, ghi nhớ, nghiên cứu, thuộc lòng, làm đúng kinh dạy, thì nên nhận thức họ là Bồ-tát tu học đã lâu. Đại sĩ Di-lặc! Lại có hai điều nữa gọi là người mới tu học, không thể quyết định đối với kinh pháp sâu xa này. Ấy là một, đối với kinh pháp sâu xa này, chưa nghe thì nghe rồi thì kinh hoảng, hoài nghi, không thể thuận theo, phỉ báng, không tin và phát ngôn kinh pháp này tôi chưa nghe nói đến bao giờ, từ đâu mà có ra đây. Hai, gặp người hộ trì và giải thích kinh pháp sâu xa này thì không những không chịu thân gần, tôn kính, phụng sự, mà có khi còn công kích. Có hai điều như vậy thì biết đó là Bồ-tát mới tu học, tự làm thương tổn, không thể thuần hóa tâm mình trong kinh pháp sâu xa này. Đại sĩ Di-lặc! Lại có hai điều nữa, Bồ-tát tuy tin hiểu kinh pháp sâu xa này mà vẫn tự làm thương tổn, không thể thực hiện pháp Nhẫn vô sinh. Hai điều ấy, một là khinh dể Bồ-tát mới tu học mà không giảng giải cho họ, hai là tin hiểu kinh pháp sâu xa này mà lại phân biệt, chấp trước.
Đại sĩ Di-lặc nghe Đức Thế Tôn dạy như vậy liền thưa:
–Bạch Thế Tôn! Thật là chưa từng có! Như Đức Thế Tôn đã huấn dụ, con sẽ tránh xa những điều bất thiện như vậy, kính giữ pháp Bồ-đề vô thượng mà Đức Thế Tôn đã tập hợp trong vô số kiếp. Trong thì vị lai, thiện nam hay thiện nữ nào tìm cầu Đại thừa, thì con sẽ làm cho chính tay của họ có được kinh pháp này. Con sẽ đem lại cho họ sức mạnh ký ức, làm cho họ tiếp nhận, ghi nhớ, nghiên cứu, thuộc lòng, loan báo và giải thích rộng rãi. Bạch Thế Tôn! Sau này, trong thời kỳ
cuối cùng của pháp Phật, nếu ai có khả năng tiếp nhận, ghi nhớ, nghiên cứu, thuộc lòng, loan báo và giải thích về kinh pháp này, thì nên nhận thức toàn là thần lực của Di-lặc xây dựng.
Đức Thế Tôn nói:
–Tốt lắm, Di-lặc! Như lời Đại sĩ nói, Như Lai tùy hỷ cho Đại sĩ . Các vị Bồ-tát khác cũng chắp tay thưa Phật:
–Bạch Thế Tôn! Sau khi Thế Tôn nhập diệt, chúng con cũng xin lưu hành kinh pháp Bồ-đề vô thượng này trong mọi thế giới. Chúng con lại mở mắt dắt đường cho những người thuyết pháp có được kinh pháp này.
Lúc ấy, bốn vị Thiên vương cũng thưa Phật:
–Bạch Thế Tôn! Bất cứ chỗ nào, thành thị hay thôn xóm, núi rừng hay đồng nội, ở đâu có cuốn kinh pháp này, có người nghiên cứu và thuộc lòng, loan báo và giải thích, thì chúng con sẽ huy động thuộc hạ của chúng con, vì nghe pháp mà đến chỗ ấy, hộ trì người ấy, làm cho trong phạm vi một trăm do-tuần, không một ai tìm được cơ hội thuận tiện để tác hại.
Bấy giờ Đức Thế Tôn bảo Tôn giả A-nan:
–Tôn giả hãy tiếp nhận, kính giữ kinh pháp này, lưu hành rộng rãi.
Tôn giả A-nan thưa Phật:
–Dạ, bạch Thế Tôn! Con nguyện tiếp nhận và kính giữ kinh pháp chính yếu này. Bạch Thế Tôn! Kinh pháp chính yếu này tên là gì?
Đức Thế Tôn bảo Tôn giả A-nan:
–Kinh pháp chính yếu này tên là Trưởng Giả Duy-ma Tuyên Thuyết, cũng tên là Pháp Môn Giải Thoát Bất Khả Tư Nghì. Tôn giả hãy tiếp nhận và kính giữ như vậy.
Khi Đức Thế Tôn thuyết giảng hoàn tất kinh pháp này, thì Trưởng giả Duy-ma, Đại sĩ Văn-thù, Tôn giả Xá-lợi-phất, Tôn giả A-nan…, cùng với chư Thiên, Nhân loại, Tu-la, tất cả đại hội nghe những điều Đức Thế Tôn tuyên thuyết, ai cũng rất hoan hỷ, tin tưởng, tiếp nhận và phụng hành.
So61 476 - Kinh Thuyết Vô Cấu Xứng - Quyển 1 - Phẩm 1: Tựa
SỐ 476
KINH THUYẾT VÔ CẤU XỨNG
Hán dịch: Đời Đường, Tam tạng Pháp sư Huyền Trang.
QUYỂN 1
Phẩm 1: TỰA
Tôi nghe như vầy:
Một thuở nọ, Đức Thế Tôn ở rừng Yêm-la-vệ thuộc thành Quảng nghiêm, cùng với tám ngàn vị đại Tỳ-kheo, ba vạn hai ngàn vị Đại Bồ-tát. Các vị ấy đều được tất cả đại chúng biết đến, có đại thần thông, sự nghiệp tu tập đã thành tựu, được oai đức của chư Phật gia hộ, giữ gìn, giữ vững thành lũy chánh pháp, nắm giữ tất cả chánh pháp, dùng tiếng gầm của sư tử để diễn giảng, với âm thanh hòa nhã chấn động khắp mười phương, làm bạn lành của chúng sinh mà không mời đến, nối dõi Tam bảo không cho đoạn tuyệt, chiến thắng các ma oán, chế ngự các ngoại đạo, dứt hẳn tất cả nghiệp chướng và những thứ ngăn che, trói buộc, với niệm định Tổng trì đều viên mãn, kiến lập nẻo trí giải thoát không chướng ngại, đạt được tất cả pháp một cách thù thắng không gián đoạn, thành tựu niệm, tuệ, đẳng trì, Đà-la-ni, đạt bố thí điều phục đệ nhất, giới thể tịch tĩnh, an nhẫn chánh cần, tĩnh lự, Bát-nhã, phương tiện thiện xảo, diệu nguyện, lực trí Ba-la-mật-đa, chứng đắc pháp nhẫn bất khởi mà không có chỗ thủ đắc, có thể chuyển pháp luân không thoái chuyển, đắc vô tướng, được ấn chứng bằng diệu pháp, biết rõ các căn hơn kém của hữu tình, là người mà cả đại chúng không ai vượt hơn, có thể điều phục đạt được vô sở úy, đã chứa nhóm hành trang phước trí vô tận, có thân tướng tốt đẹp đệ nhất, vứt bỏ tất cả đồ trang sức tốt đẹp
ở thế gian, tiếng tốt đồn vang xa đến trời Đế Thích, đức tin kiên cố giống như kim cang, có niềm tin không hoại với pháp Phật, ban bố chánh pháp quý báu trong sạch như mưa cam lộ, lời nói của các vị ấy vi diệu đệ nhất trong các lời nói, đối với nghĩa pháp sâu xa thì đi sâu vào duyên khởi, đã đoạn trừ hai biên, kiến tập tương tục, diễn giảng không sợ sệt giống như sư tử gầm, các vị ấy diễn giảng pháp như sự chấn động của sấm vang, không thể so lường vượt ngoài cảnh giới so lường, cất giữ trí tuệ của pháp bảo làm đại đạo sư, chánh trực, xét kỹ, nhu hòa, kín đáo, đạt hoàn hảo các pháp khó thấy khó nghe, thể nhập vào tất cả thật nghĩa sâu xa, biết được ý thích của chúng sinh có chỗ quay về hay không có chỗ quay về, đạt được Phật trí Vô Đẳng Đẳng quán đảnh, tiếp cận với lực, vô úy và pháp Bất cộng của Phật, đã diệt trừ tất cả cõi ác đầy sợ hãi, vượt qua hết thảy hố sâu nguy hiểm, quăng bỏ hoàn toàn dao gậy kim cang của duyên khởi, thường nghĩ thị hiện sinh về các cõi để làm đại y vương, biết rõ phương thuật, tùy theo căn bệnh mà cho thuốc, bệnh tật chóng lành khiến chúng sinh được an vui, thành tựu vô lượng công đức, trang nghiêm thanh tịnh vô lượng cõi Phật, ai thấy nghe đều được nhờ ân lợi ích, việc làm của các vị không bị tổn thất. Công đức của các vị ấy dù khen ngợi trải qua vô lượng trăm ngàn câu-chi na-do-tha kiếp cũng không hết. Tên các vị ấy là: Bồ-tát Đẳng Quán, Bồ-tát Bất Đẳng Quán, Bồ-tát Đẳng Bất Đẳng Quán, Bồ-tát Định Thần Biến Vương, Bồ-tát Pháp Tự Tại, Bồ-tát Pháp Tràng, Bồ-tát Quang Tràng, Bồ-tát Quang Nghiêm, Bồ-tát Đại Nghiêm, Bồ-tát Bảo Phong, Bồ-tát Biện Phong, Bồ-tát Bảo Thủ, Bồ-tát Bảo Ấn Thủ, Bồ-tát Thường Cử Thủ, Bồ-tát Thường Hạ Thủ, Bồ-tát Thường Diên Cảnh, Bồ-tát Thường Hỷ Căn, Bồ-tát Thường Hỷ Vương, Bồ-tát Vô Khuất Biện, Bồ-tát Hư Không Tạng, Bồ-tát Chấp Bảo Cự, Bồ-tát Bảo Cát Tường, Bồ-tát Bảo Thí, Bồ-tát Đế Võng, Bồ-tát Quang Võng, Bồ-tát Vô Chướng Tĩnh Lự, Bồ-tát Tuệ Phong, Bồ-tát Thiên vương, Bồ-tát Hoại Ma, Bồ-tát Điện Thiên, Bồ-tát Hiện Thần Biến Vương, Bồ-tát Phong Tướng Đẳng Nghiêm, Bồ-tát Sư Tử Hống, Bồ-tát Vân Lôi Âm, Bồ-tát Sơn Tướng Kích Vương, Bồ-tát Hương Tượng, Bồ-tát Đại Hương Tượng, Bồ-tát Thường Tinh Tấn, Bồ-tát Bất Xả Thiện Ách, Bồ-tát Diệu Tuệ, Bồ-tát Diệu Sinh, Bồ-tát Liên Hoa Thắng Tạng, Bồ-
tát Tam-ma-địa Vương, Bồ-tát Liên Hoa Nghiêm, Bồ-tát Quán Tự Tại, Bồ-tát Đắc Đại Thế, Bồ-tát Phạm Võng, Bồ-tát Bảo Trượng, Bồ-tát Vô Thắng, Bồ-tát Thắng Ma, Bồ-tát Nghiêm Độ, Bồ-tát Kim Kế, Bồ-tát Châu Kế, Bồ-tát Từ Thị, Bồ-tát Diệu Cát Tường, Bồ-tát Châu Bảo Cái… Ba vạn hai ngàn Đại Bồ-tát là bậc Thượng thủ như vậy.
Lại có một vạn Phạm thiên, Phạm vương Trì Kế làm thượng thủ vốn từ bốn đại châu Vô ưu, vì muốn chiêm ngưỡng lễ lạy cúng dường Đức Thế Tôn và nghe pháp nên đến dự đại hội này.
Lại có một vạn hai ngàn Thiên đế từ phương khác của bốn đại châu, cũng vì muốn chiêm ngưỡng lễ lạy cúng dường Đức Thế Tôn và nghe pháp mà đến dự đại hội này.
Ngoài ra, còn có chư Thiên với oai lực lớn, các chúng Rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tố-lạc, Yết-lộ-đồ, Khẩn-nại-lạc, Ma-hô-lạc-già, Thích, Phạm, Hộ thế… đến hội hợp. Bốn chúng Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di cũng đều có mặt đông đủ.
Bấy giờ, Đức Thế Tôn giảng pháp cho vô lượng trăm ngàn đại chúng đến cung kính vây quanh. Ngài giống như núi chúa Đại bảo diệu cao tọa lạc trong biển cả. Với dáng oai nghiêm vời vợi, Ngài ngồi trên tòa Bảo tạng đại sư tử hiển bày rực rỡ oai quang làm che khắp cả đại chúng.
Khi ấy, tại thành Quảng nghiêm, có một vị Bồ-tát thuộc dòng Ly-chiêm-tỳ tên là Bảo Tánh cùng năm trăm đồng tử dòng Ly-chiêm-tỳ, mỗi người cầm một lọng báu được trang hoàng bằng bảy báu đến rừng Yêm-la, nơi Thế Tôn ở. Họ đem lọng báu của mình dâng cúng Đức Thế Tôn. Sau khi cúng dường xong, họ đảnh lễ sát chân Thế Tôn rồi đi nhiễu bảy vòng và lui đứng qua một bên. Nhờ oai thần của Đức Phật, các lọng báu tự nhiên hợp thành một lọng lớn che khắp cả tam thiên đại thiên thế giới. Tướng của thế giới này rộng lớn như vậy nhưng đều hiện rõ nơi lọng báu ấy. Tất cả núi chúa Đại bảo diệu cao, tất cả núi Tuyết, núi Mục-chân-lân-đà, núi Đại mục-chân-lân-đà, núi Hương, núi Báu, núi Vàng ròng, núi Hắc, núi Luân vi, núi Đại luân vi, biển cả, sông ngòi, khe suối, ao đầm và trăm câu-chi hòn đảo của đại châu, mặt trời, mặt trăng, sao, cung điện trời, cung điện rồng, cung điện của các tôn thần, cùng các thành ấp, xóm làng, đô thị của Tam thiên đại thiên
thế giới đều hiện trong lọng báu ấy. Chánh pháp mà chư Phật Như Lai nơi mười phương nói ra đều đồng vang lên trong lọng báu, ai nấy đều nghe rất rõ.
Thấy thần lực của Đức Phật, đại chúng đều vui mừng hớn hở cho là điều chưa từng có và chắp tay lễ lạy Phật, chiêm ngưỡng dung nhan Đức Thế Tôn mắt không tạm rời, đều đứng im lặng.
Bấy giờ, ở trước Phật, Bồ-tát Bảo Tánh quỳ sát đất, chắp tay cung kính khen ngợi Phật bằng kệ:
Mắt sạch to dài rất đẹp đẽ
Sáng như cánh hoa sen xanh biếc
Đã chứng ý lạc tĩnh đệ nhất
Xa-ma-tha thắng đến bờ kia.
Đã chứa vô biên nghiệp thanh tịnh
Đạt danh văn quảng đại thù thắng
Nên con cúi lạy Đại Sa-môn
Mở bày dẫn dắt đường tịch tĩnh.
Đã thấy Đại Thánh dùng thần biến
Hiện khắp vô lượng cõi mười phương
Trong đó chư Phật diễn giảng pháp
Tất cả ai nấy đều được nghe.
Pháp vương, pháp lực vượt quần sinh
Thường đem pháp tài ra bố thí
Phân biệt rõ ràng tướng các pháp
Quán Đệ nhất nghĩa, dẹp ma oán.
Với các pháp đã được tự tại
Nên cúi đầu lạy Đấng Pháp Vương
Nói pháp không có cũng chẳng không
Tất cả đều do nhân duyên sinh.
Không ngã, không tạo, không người thọ
Nghiệp thiện ác không bao giờ mất
Nơi cây Phật mới thắng sức ma
Đắc cam lộ Bồ-đề tịch tĩnh.
Đây chẳng phải tâm ý thọ hành
Tà ngoại đạo không thể so lường
Ba chuyển pháp luân ở đại thiên
Luân ấy năng tịch, bản tánh tịch.
Pháp hy hữu Trí thiên nhân chứng
Bấy giờ, Tam bảo hiện thế gian
Dùng pháp diệu này cứu muôn loài
Không lo, không sợ, luôn an lạc.
Đại Y Vương thoát sinh già chết
Lạy đấng biển công đức vô biên
Tám pháp bất động như núi chúa
Dù thiện, bất thiện đều thương xót.
Tâm hành bình đẳng như hư không
Ai lại không kính Đấng Năng Nhân
Đem lọng báu này dâng Thế Tôn
Tam thiên thế giới hiện trong đó.
Cung điện trời, rồng, thần vân… vân…
Lạy đấng thân công đức trí kiến
Thần biến mười Lực hiện thế gian.
Tất cả đều như bóng nắng sáng.
Chúng thấy khen ngợi chưa từng có
Lạy Đấng Mười Lực đại trí kiến
Chúng hội chiêm ngưỡng Đại Mâu-ni
Ai nấy sinh tâm tin thanh tịnh.
Và thấy Thế Tôn ở trước mặt
Đây là tướng Bất cộng Thế Tôn
Phật dùng một âm thanh giảng pháp
Từng loại chúng sinh đều được hiểu.
Và cho rằng tiếng Ngài giống mình
Đây là tướng Bất cộng Thế Tôn
Phật dùng một âm thanh giảng pháp
Tất cả chúng sinh đều được hiểu.
Và được thọ hành đạt lợi ích
Đây là tướng Bất cộng Thế Tôn
Phật dùng một âm thanh giảng pháp
Có người sợ hãi, người vui mừng.
Có người nhàm chán, người hết nghi
Đây là tướng Bất cộng Thế Tôn
Lạy Đấng Mười Lực vững dũng mãnh
Lạy Đấng đã đắc vô sở úy.
Lạy Đấng đạt Định pháp Bất cộng
Lạy Đấng đại đạo sư tất cả
Lạy Đấng đoạn trừ các kết sử
Lạy Đấng đã trụ bờ bên kia.
Lạy Đấng cứu khổ khắp các loài
Lạy Đấng không ở cõi sinh tử
Với hữu tình đạt tâm bình đẳng
Với các cõi, tâm đều giải thoát.
Mâu-ni tu hoàn toàn không ấy
Giống như hoa sen không nhiễm nước
Lìa tất cả tướng, không chốn lìa
Mãn tất cả nguyện, không chỗ nguyện.
Oai thần lực lớn không thể bàn
Lạy Đấng như không, không chỗ trụ.
Sau khi dùng kệ khen ngợi Đức Thế Tôn, Bảo Tánh thưa:
–Năm trăm đồng tử này đã phát tâm Bồ-đề vô thượng. Họ hỏi con về việc trang nghiêm, thanh tịnh cõi Phật. Cúi xin Như Lai thương xót nói cho họ về tướng của cõi Phật thanh tịnh, làm thế nào để tu tập về cõi Phật thanh tịnh của Bồ-tát?
Nghe hỏi như vậy, Đức Phật nói:
–Lành thay! Lành thay! Này Bồ-tát Bảo Tánh! Vì các Bồ-tát mà ông thưa hỏi Như Lai về tướng của cõi Phật thanh tịnh và hỏi về sự tu tập cõi Phật thanh tịnh của Bồ-tát. Ông hãy lắng nghe cho rõ, suy nghĩ thật kỹ. Ta sẽ phân biệt giảng nói cho ông.
Khi ấy, Bảo Tánh và các Bồ-tát thưa:
–Cúi xin Phật giảng nói, chúng con đều rất muốn được nghe.
Thế Tôn bảo các Bồ-tát:
–Cõi của các hữu tình là cõi Phật trang nghiêm thanh tịnh của Bồ-tát. Vì sao? Này các thiện nam! Tất cả các Bồ-tát tùy theo các hữu tình mà làm tăng trưởng lợi ích, sau đó đưa họ vào cõi Phật trang nghiêm thanh tịnh, tùy theo các hữu tình mà làm phát sinh những công
đức thanh tịnh rồi đưa họ vào cõi Phật trang nghiêm thanh tịnh, tùy theo các hữu tình cần cõi Phật trang nghiêm thanh tịnh nào để được điều phục thì đưa họ vào cõi Phật ấy, tùy theo các hữu tình cần cõi Phật trang nghiêm thanh tịnh nào để ngộ nhập trí của Phật thì đưa họ vào cõi Phật ấy, tùy theo các hữu tình cần cõi Phật trang nghiêm thanh tịnh nào để phát sinh căn hạnh của bậc Thánh thì đưa họ vào cõi Phật ấy. Vì sao? Này các thiện nam! Bồ-tát đưa chúng sinh vào cõi Phật trang nghiêm thanh tịnh với mục đích làm họ tăng trưởng lợi ích và để phát sinh những công đức thanh tịnh.
Này các thiện nam! Ví như có người muốn xây nhà cửa cung điện nơi khoảng đất trống, trang hoàng theo ý muốn không bị chướng ngại. Nếu làm ở trong hư không thì không bao giờ thành tựu. Cũng vậy, Bồ-tát biết các pháp đều như hư không, chỉ vì muốn làm tăng trưởng lợi ích cho các hữu tình và để sinh công đức thanh tịnh nên đưa họ vào cõi Phật như thế. Việc đưa họ vào cõi Phật thanh tịnh như vậy chẳng phải giống việc làm ở hư không.
Lại nữa, này Bồ-tát Bảo Tánh! Các ông nên biết, cõi phát sinh tâm Bồ-đề vô thượng là cõi Phật trang nghiêm thanh tịnh của Bồ-tát. Khi Bồ-tát chứng đắc đại Bồ-đề thì tất cả hữu tình phát sinh hướng về Đại thừa đến sinh vào cõi của Bồ-tát ấy.
Cõi thuần an lạc là cõi Phật trang nghiêm thanh tịnh của Bồ-tát. Khi Bồ-tát chứng đắc đại Bồ-đề tất cả hữu tình không dua nịnh, không dối gạt đến sinh vào cõi của Bồ-tát ấy.
Cõi gia hành hoàn hảo là cõi Phật trang nghiêm thanh tịnh của Bồ-tát. Khi Bồ-tát chứng đắc đại Bồ-đề, tất cả hữu tình phát tâm giữ gìn tốt đẹp gia hành hoàn hảo đến sinh vào cõi của Bồ-tát ấy.
Cõi ý lạc tối thượng là cõi Phật trang nghiêm thanh tịnh của Bồ-tát. Khi Bồ-tát chứng đắc đại Bồ-đề, tất cả hữu tình thành tựu đầy đủ pháp thiện đến sinh vào cõi của Bồ-tát ấy.
Cõi tu bố thí là cõi Phật trang nghiêm thanh tịnh của Bồ-tát. Khi Bồ-tát chứng đắc đại Bồ-đề, tất cả hữu tình xả bỏ tài pháp đến sinh vào cõi của Bồ-tát ấy.
Cõi tu tịnh giới là cõi Phật trang nghiêm thanh tịnh của Bồ-tát. Khi Bồ-tát chứng đắc đại Bồ-đề, tất cả hữu tình thành tựu viên mãn
mười đạo nghiệp thiện đến sinh vào cõi của Bồ-tát ấy.
Cõi tu an nhẫn là cõi Phật trang nghiêm thanh tịnh của Bồ-tát. Khi Bồ-tát chứng đắc đại Bồ-đề, tất cả hữu tình có ba mươi hai tướng tốt trang nghiêm thân, an nhẫn nhu hòa, tịch tĩnh đến sinh vào cõi của Bồ-tát ấy.
Cõi tu tinh tấn là cõi Phật trang nghiêm thanh tịnh của Bồ-tát. Khi Bồ-tát chứng đắc đại Bồ-đề, tất cả hữu tình dũng mãnh tinh tấn đến sinh vào cõi của Bồ-tát ấy.
Cõi tu tĩnh lự là cõi Phật trang nghiêm thanh tịnh của Bồ-tát. Khi Bồ-tát chứng đắc đại Bồ-đề, tất cả hữu tình thành tựu đầy đủ chánh niệm, chánh tri, chánh định đến sinh vào cõi của Bồ-tát ấy.
Cõi tu Bát-nhã là cõi Phật trang nghiêm thanh tịnh của Bồ-tát. Khi Bồ-tát chứng đắc đại Bồ-đề, tất cả hữu tình đã nhập chánh định đến sinh vào cõi của Bồ-tát ấy.
Cõi bốn Tâm vô lượng là cõi Phật trang nghiêm thanh tịnh của Bồ-tát. Khi Bồ-tát chứng đắc đại Bồ-đề, tất cả hữu tình thường sống trong Từ, Bi, Hỷ, Xả đến sinh vào cõi của Bồ-tát ấy.
Cõi bốn Nhiếp sự là cõi Phật trang nghiêm thanh tịnh của Bồ-tát. Khi Bồ-tát chứng đắc đại Bồ-đề, tất cả hữu tình đều được thâu gồm vào giải thoát đến sinh vào cõi của Bồ-tát ấy.
Cõi phương tiện thiện xảo là cõi Phật trang nghiêm thanh tịnh của Bồ-tát. Khi Bồ-tát chứng đắc đại Bồ-đề, các hữu tình quán sát thiện xảo về các pháp đến sinh vào cõi của Bồ-tát ấy.
Cõi tu ba mươi bảy phần Bồ-đề là cõi Phật trang nghiêm thanh tịnh của Bồ-tát. Khi Bồ-tát chứng đắc đại Bồ-đề, các hữu tình thông đạt tất cả Niệm trụ, Chánh đoạn, Thần túc, Căn, Lực, Giác chi, Đạo chi đầy đủ đến sinh vào cõi của Bồ-tát ấy.
Cõi tu hồi hướng là cõi Phật trang nghiêm thanh tịnh của Bồ-tát. Khi Bồ-tát chứng đắc đại Bồ-đề, thì cõi của Bồ-tát ấy đầy đủ các đức trang nghiêm.
Cõi giảng nói hoàn hảo về diệt trừ tám nạn là cõi Phật trang nghiêm thanh tịnh của Bồ-tát. Khi Bồ-tát chứng đắc đại Bồ-đề, cõi ấy vĩnh viễn không còn cõi ác, nguy ách.
Cõi tự mình giữ giới hạnh không gièm chê người là cõi Phật trang
nghiêm thanh tịnh của Bồ-tát. Khi Bồ-tát chứng đắc đại Bồ-đề, cõi ấy không có cái tên phạm giới cấm.
Cõi mười đạo nghiệp thiện rất thanh tịnh là cõi Phật trang nghiêm thanh tịnh của Bồ-tát. Khi Bồ-tát chứng đắc đại Bồ-đề, các hữu tình sống lâu, bền vững, giàu có, phạm hạnh, nói năng chân thật, nói lời hòa nhã, quyến thuộc không xa lìa nhau, khéo tuyên thuyết mật ý, lìa các tham dục, tâm không sân hận, các hữu tình chánh kiến như vậy đến sinh vào cõi của Bồ-tát ấy.
Này các thiện nam! Như thế nếu Bồ-tát tùy theo sự phát tâm Bồ-đề thì ý lạc được thuần tịnh, nếu tùy theo ý lạc thuần tịnh thì được gia hành hoàn hảo, nếu tùy theo gia hành hoàn hảo thì ý lạc tăng trưởng, nếu theo ý lạc tăng trưởng thì được dừng lại, nếu theo sự dừng lại thì được phát khởi, nếu theo sự phát khởi thì được hồi hướng, nếu theo sự hồi hướng thì được tịch tĩnh, nếu theo sự tịch tĩnh thì hữu tình thanh tịnh, nếu theo hữu tình thanh tịnh thì có cõi Phật trang nghiêm thanh tịnh, nếu theo cõi Phật trang nghiêm thanh tịnh thì có giáo pháp thanh tịnh, nếu theo giáo pháp thanh tịnh thì có phước diệu thanh tịnh, nếu theo phước diệu thanh tịnh thì có tuệ diệu thanh tịnh, nếu theo tuệ diệu thanh tịnh thì có trí diệu thanh tịnh, nếu theo trí diệu thanh tịnh thì có hạnh diệu thanh tịnh, nếu theo hạnh diệu thanh tịnh thì có tự tâm thanh tịnh, nếu theo tự tâm thanh tịnh thì có các công đức diệu thanh tịnh.
Này các thiện nam! Thế nên muốn siêng năng tu tập về cõi Phật trang nghiêm thanh tịnh của Bồ-tát thì trước tiên nên dùng phương tiện trang nghiêm thanh tịnh chính tâm mình. Vì sao? Vì nếu các Bồ-tát tâm trang nghiêm thanh tịnh thì đắc được cõi Phật trang nghiêm thanh tịnh.
Bấy giờ, nhờ oai thần của Đức Phật, Tôn giả Xá-lợi Tử suy nghĩ: “Do tâm Bồ-tát trang nghiêm thanh tịnh nên cõi Phật cũng trang nghiêm thanh tịnh. Đức Thế Tôn của ta khi hành hạnh Bồ-tát vì tâm không trang nghiêm thanh tịnh nên cõi Phật của Ngài xen tạp ô uế như vậy chăng?”
Biết tâm niệm của Tôn giả, Đức Phật nói:
–Này Xá-lợi Tử! Ý ông thế nào? Mặt trời, mặt trăng ở thế gian có bất tịnh chăng mà người mù không thấy?
Tôn giả thưa:
–Bạch Thế Tôn! Không, đó là lỗi của người mù chứ chẳng phải do mặt trời, mặt trăng.
Đức Phật nói:
–Cũng vậy, vì lỗi của chúng sinh nên không thấy cõi Phật trang nghiêm thanh tịnh của Thế Tôn, chứ chẳng phải do lỗi của Như Lai.
Này Xá-lợi Tử! Cõi trang nghiêm thanh tịnh của ta, ông không thấy được đâu.
Khi ấy, Phạm vương Trì Kế nói với Tôn giả Xá-lợi Tử:
–Tôn giả đừng nghĩ cõi Phật ấy không trang nghiêm thanh tịnh. Vì sao? Vì cõi Phật ấy rất trang nghiêm thanh tịnh.
Tôn giả Xá-lợi Tử hỏi:
–Này Đại Phạm Thiên vương! Cõi Phật ấy trang nghiêm thanh tịnh thế nào?
Phạm thiên Trì Kế thưa:
–Thưa Tôn giả Xá-lợi Tử! Giống như cung trời Tha hóa tự tại, có vô lượng công đức báu trang nghiêm. Tôi thấy cõi trang nghiêm thanh tịnh của Đức Thế Tôn Thích-ca Mâu-ni cũng có vô lượng công đức trang nghiêm như vậy.
Tôn giả Xá-lợi Tử nói:
–Này Đại Phạm Thiên vương! Tôi thấy cõi ấy đất đai lồi lõm, gò đồi, hầm hố, gai gốc, cát sỏi, đất đá, núi non đầy dẫy ô uế.
Phạm thiên Trì Kế thưa:
–Thưa đại Tôn giả! Vì tâm có cao thấp không trang nghiêm, thanh tịnh tức cho ý lạc trí tuệ của Đức Phật cũng như vậy, nên thấy cõi Phật không trang nghiêm, thanh tịnh. Nếu các Bồ-tát đối với hữu tình có tâm bình đẳng nơi công đức trang nghiêm, tức cho ý lạc trí tuệ của Đức Phật cũng vậy thì thấy cõi Phật ấy rất trang nghiêm thanh tịnh.
Biết đại chúng nghi ngờ, Đức Thế Tôn liền nhấn ngón chân xuống đất. Tức thời hiện ra vô lượng trăm ngàn vật báu đẹp đẽ trang nghiêm trong tam thiên đại thiên thế giới giống như cõi Vô lượng công đức bảo trang nghiêm của Phật Công Đức Bảo Trang Nghiêm. Cả đại chúng đều khen ngợi là chưa từng có và đều tự thấy mình ngồi trên hoa sen báu.
Bấy giờ, Đức Thế Tôn bảo Tôn giả Xá-lợi Tử:
–Ông có thấy các đức trang nghiêm thanh tịnh nơi cõi Phật kia không?
Tôn giả Xá-lợi Tử thưa:
–Bạch Thế Tôn! Sự việc này xưa nay con chưa từng thấy, chưa từng nghe cõi Phật trang nghiêm thanh tịnh hiện lên như vậy.
Thế Tôn bảo Tôn giả Xá-lợi Tử:
–Cõi Phật của ta cũng thanh tịnh như vậy. Vì muốn làm thành thục cho các hữu tình thấp kém, mà thị hiện cõi với vô lượng thứ xen tạp, ô uế như thế.
Này Tôn giả Xá-lợi Tử! Chư Thiên nơi cõi trời Tam thập tam đều ăn bằng bát báu, nhưng tùy theo nghiệp của họ mà nhận lấy thức ăn có khác nhau. Cũng vậy, này Tôn giả Xá-lợi Tử! Vô lượng hữu tình sinh vào một cõi Phật. Tùy theo tâm của họ tịnh hay uế mà thấy có khác nhau. Nếu tâm người tịnh thì thấy cõi ấy có vô lượng công đức diệu bảo trang nghiêm.
Ngay lúc Phật hiện bày cõi trang nghiêm thanh tịnh ấy thì năm trăm đồng tử đi theo Bồ-tát Bảo Tánh chứng đắc pháp Nhẫn vô sinh. Tám vạn bốn ngàn hữu tình phát tâm Chánh đẳng giác Vô thượng.
Khi ấy, Đức Thế Tôn liền thâu giữ thần túc và thế giới ấy trở về như cũ. Ba vạn hai ngàn chư Thiên và người cầu Thanh văn thừa liền biết pháp hữu vi đều là vô thường, xa lìa mọi phiền não cấu uế, đạt được mắt pháp thanh tịnh. Tám ngàn Tỳ-kheo lìa hẳn các lậu, tâm hoàn toàn giải thoát.
❧
Phẩm 2: HIỂN BÀY PHƯƠNG TIỆN THIỆN XẢO
BẤT KHẢ TƯ NGHÌ
Bấy giờ, trong thành Quảng nghiêm có Đại Bồ-tát thuộc dòng Ly Chiêm Tỳ tên Vô Cấu Xứng, đã từng cúng dường vô lượng chư Phật, đã trồng sâu căn lành với chư Phật; đắc đại biện tài vi diệu, đầy đủ Nhẫn vô sinh, đạt các Tổng trì, có thần thông tự tại, đạt vô sở úy, đánh
bại sức ma oán, thể nhập sâu vào cửa pháp, Trí độ đã hoàn mãn, thông đạt các phương tiện, đại nguyện đã tròn đủ, biết rõ những ý thích và các hành của chúng sinh, biết rõ các căn hơn kém của muôn loài, Trí độ đã thành tựu, thuyết pháp thông suốt, chín chắn tu tập Đại thừa, làm việc gì cũng suy nghĩ kỹ càng, luôn sống trong oai nghi của Phật, tâm nhập vào biển tuệ, được chư Phật tin tưởng, khen ngợi, diễn nói, được Phạm vương Hộ Thế kính lạy. Vì muốn làm thành thục cho các hữu tình nên Bồ-tát Vô Cấu Xứng dùng phương tiện khéo léo ở thành Quảng nghiêm, giàu có vô tận, giúp đỡ làm lợi ích cho kẻ nghèo khổ không nơi nương tựa cậy nhờ, đầy đủ giới thanh tịnh, bảo hộ giúp đỡ những ai phạm giới vượt giới, đem tâm nhẫn nhục điều phục làm lợi ích cho những ai sân giận, ganh ghét, bị đánh đập khổ sở, dùng đại tinh tấn giúp đỡ những ai biếng nhác buông lung, an trụ vào chánh niệm tĩnh lự, giải thoát, đẳng trì, đẳng chí để giúp đỡ những kẻ tâm tán loạn, dùng sự lựa chọn chính xác nhất định để giúp đỡ những kẻ vọng kiến tuệ ác. Mặc dù là cư sĩ nhưng vị ấy có đầy đủ công đức oai nghi của một Sa-môn, mặc dù ở tại nhà nhưng không bị vướng vào ba cõi, mặc dù thị hiện có vợ con nhưng luôn tu hành phạm hạnh, mặc dù thị hiện có quyến thuộc nhưng thích xa lìa, mặc dù mặc y phục trang sức quý báu nhưng trang nghiêm thân bằng các tướng tốt đẹp, mặc dù thị hiện nhận thức ăn nhưng lấy mùi vị bằng tĩnh lự đẳng chí, mặc dù thích vui chơi đánh cờ nhưng thật sự luôn vì làm thành tựu đầy đủ cho các hữu tình, mặc dù tuân theo những quy luật lễ nghi của ngoại đạo nhưng với pháp Phật thì ưa thích không hoại, mặc dù biết rõ về thư luận thế gian nhưng ở trong phòng luôn thuởng thức, nghiền ngẫm pháp lạc, mặc dù thị hiện trong tất cả chúng hội, thành ấp nhưng luôn là người thượng thủ về nêu giảng pháp, vì tuân theo giáo lý thế gian nhưng đối với những người tôn quý, ti tiện làm việc gì cũng đều thị hiện không trái ngược họ, mặc dù không mong cầu của cải quý báu nơi thế gian nhưng đối với điều lợi ở thế tục thì thị hiện những thói quen thế tục, vì làm lợi ích cho muôn loài mà đi vào chợ búa, vì bảo vệ quần sinh mà làm công việc của vua, vào chỗ giảng nói luận bàn thì dùng pháp Đại thừa để hướng dẫn, vào các học đường để dạy dỗ kẻ mới học, vào nhà mại dâm để chỉ bày tội lỗi của dâm dục, vì kiến lập chánh niệm, chánh tri mà
dạo chơi nơi kỹ nhạc. Nếu ở chỗ trưởng giả là người tôn kính trong hàng trưởng giả thì giảng nói thắng pháp cho họ. Nếu ở chỗ cư sĩ , là người tôn kính trong hàng cư sĩ , thì đoạn trừ tham chấp cho họ. Nếu ở chỗ Sát-đế-lợi, thì là người tôn kính trong hàng Sát-đế-lợi, lấy nhẫn nhục giáo hóa. Nếu ở chỗ Bà-la-môn, là người tôn kính trong hàng Bà-la-môn, thì trừ ngã mạn cho họ. Nếu ở chỗ đại thần, là người tôn kính trong hàng đại thần, thì lấy chánh pháp giáo hóa. Nếu ở chỗ vương tử là người tôn kính trong hàng vương tử, thì lấy trung hiếu để chỉ dạy. Nếu ở chỗ nội quan, là người tôn kính trong hàng nội quan, thì giáo hóa các cung nữ. Nếu ở chỗ thứ dân, là người tôn quý trong hàng thứ dân, thì tu tập phước nghiệp tương tự với ý thích thù thắng. Nếu ở chỗ Phạm thiên, là người tôn kính trong hàng Phạm thiên, thì chỉ dạy chúng Phạm thiên về các tĩnh lự sai khác. Nếu ở chỗ Đế Thích, là người tôn kính trong hàng Đế Thích, thì thị hiện tự tại, tất cả đều vô thường. Nếu ở chỗ Hộ thế, là người tôn kính trong hàng Hộ thế, thì giữ gìn tất cả chúng sinh được lợi ích an lạc.
Bồ-tát Vô Cấu Xứng dùng vô lượng phương tiện nơi nẻo tuệ thiện xảo bất khả tư nghì như vậy để làm lợi ích cho các hữu tình. Ông ta dùng phương tiện thị hiện bị bệnh. Do ông ta bệnh, nên các hàng quốc vương, đại thần, trưởng giả, cư sĩ , Bà-la-môn,… các vương tử đều đến thăm bệnh.
Khi ấy, nhân vì thân bệnh, Vô Cấu Xứng giảng pháp cho họ:
–Thưa các vị, thân do bốn đại chủng hợp thành. Nó vô thường, không chắc thật, không lâu bền, không có sức mạnh, khô héo mau chóng, không thể nào giữ gìn mãi được, là đồ chứa các bệnh khổ não, nhiều tội lỗi, là pháp biến đổi hư hoại.
Thưa các vị, thân là như vậy, người thông minh có trí tuệ không nương vào. Thân như đống bọt nước không thể nắm lấy, thân như bong bóng nước không đứng lâu, thân như sóng nắng do khát ái phiền não sinh ra, thân như cây chuối hoàn toàn không có lõi cứng, thân như huyễn do điên đảo sinh khởi, thân như mộng vì thấy hư vọng, thân như ảnh do nghiệp duyên mà hiện ra, thân như tiếng vang lệ thuộc vào các nhân duyên, thân như mây biến đổi trong chốc lát, thân như ánh chớp thay đổi trong mỗi niệm, thân không có chủ vì như đất, thân là vô ngã
vì như nước, thân không phải hữu tình vì như lửa, thân không phải thọ mạng vì như gió, thân không phải Bổ-đặc-già-la vì như hư không, thân không thật vì lấy bốn đại làm nhà, thân là không vì xa lìa ngã và ngã sở, thân là vô tri như cây cối… Thân không tạo tác vì do sức gió làm lay động, thân là bất tịnh đầy dẫy ô uế, thân hư dối tuy mượn những thức ăn uống để che đậy nhưng tất cả đều hủy diệt, thân nhiều hoạn nạn do bốn trăm lẻ bốn bệnh hợp thành, thân dễ tan hoại như giếng gò, thường bị già khô hành hạ, thân không nhất định vì tất nhiên phải chết, thân như oán thù bao vây, đầy dẫy rắn độc, thân như làng xóm trống vắng do các uẩn xứ giới hợp thành. Thân như vậy đó, các vị nên nhàm chán xa lìa mà nên sinh tâm vui thích thân Như Lai. Vì sao? Vì thân Như Lai do vô lượng pháp thiện hợp thành; do tu vô lượng phước đức trí tuệ thù thắng mà sinh ra; do tu vô lượng giới, định, tuệ, giải thoát, giải thoát tri kiến thù thắng mà sinh ra; do tu Từ, Bi, Hỷ, Xả mà sinh ra; do tu bố thí, điều phục, tịch tĩnh, nhẫn nhục, tinh tấn, tĩnh lự, giải thoát, đẳng trì, đẳng chí, Bát-nhã, phương tiện, nguyện lực trí mà sinh ra; do tu tất cả đến bờ bên kia mà sinh ra; do tu sáu Thần thông mà sinh ra; do tu ba Minh mà sinh ra; do tu ba mươi bảy phần Bồ-đề mà sinh ra; do tu Chỉ Quán mà sinh ra; do tu mười Lực, bốn Vô sở úy mà sinh ra; do tu mười tám pháp Bất cộng mà sinh ra; do đoạn trừ tất cả pháp bất thiện, tụ tập tất cả pháp thiện mà sinh ra; do tu chín chắn chân thật không buông lung mà sinh ra; do tu vô lượng nghiệp thanh tịnh mà sinh ra.
Thưa các vị, thân công đức của Như Lai như vậy, các vị nên phát tâm mong cầu chứng đắc. Muốn được thân như thế, các vị phải đoạn trừ tất cả bệnh của hữu tình để phát tâm Bồ-đề vô thượng.
Vì các chúng hội đến thăm bệnh, Vô Cấu Xứng giảng pháp khiến cho vô số ngàn người đều phát tâm cầu đạt đạo quả Bồ-đề vô thượng.
Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.
