Đại Tập 56 · Bộ Kinh Tập III · Số 468–489

Kinh Đồng Tử Thiện Tư - Quyển Hạ

KINH ĐỒNG TỬ THIỆN TƯ

QUYỂN HẠ

Bấy giờ, Đức Thế Tôn bảo Đồng tử Thiện Tư:

–Này Đồng tử Thiện Tư! Bồ-tát này hành hạnh không hư vọng. Này Đồng tử Thiện Tư! Bồ-tát này hành hạnh Từ bi. Này Đồng tử Thiện Tư! Bồ-tát này hành hạnh không lo sợ, vì có thể đoạn trừ tất cả các lỗi lầm, vì thương xót tất cả các chúng sinh. Này Đồng tử Thiện Tư! Bồ-tát này hành hạnh vô tướng hết sức sâu xa vi diệu. Này Đồng tử Thiện Tư! Bồ-tát này hành hạnh chân thật, có thể xa lìa tất cả dục tưởng. Hành không dục ấy là không yêu ghét. Này Đồng tử Thiện Tư! Bồ-tát này hành với tâm hạnh xem tất cả chúng sinh đều bình đẳng, vì tâm ấy rốt ráo không chỗ thủ đắc.

Này Đồng tử Thiện Tư! Bồ-tát này hành hạnh đại Từ bi, vì nơi tất cả pháp không có chỗ thủ đắc.

Này Đồng tử Thiện Tư! Bồ-tát này hành hạnh đại bố thí, vì thật không có bố thí.

Này Đồng tử Thiện Tư! Bồ-tát này hành hạnh không hư dối, vì không thọ quả báo nơi tất cả thân sau.

Này Đồng tử Thiện Tư! Bồ-tát này hành hạnh nhẫn không não hại, hiện rõ sự không cạnh tranh.

Này Đồng tử Thiện Tư! Bồ-tát này hành hạnh phát thệ nguyện, vì xả bỏ mọi sự lười biếng.

Này Đồng tử Thiện Tư! Bồ-tát này hành hạnh Tam-muội, vì ưa thích vắng lặng.

Này Đồng tử Thiện Tư! Bồ-tát này hành hạnh trí tuệ, vì ở trong tất cả pháp không chỗ thủ đắc.

Này Đồng tử Thiện Tư! Bồ-tát này hành hạnh vô úy, vì tâm không hề lo sợ.

Này Đồng tử Thiện Tư! Bồ-tát này hành hạnh vô ngại, vì thành tựu các trí lực của Như Lai.

Này Đồng tử Thiện Tư! Bồ-tát này hành hạnh tăng ích, vì vào cửa trí tuệ không có chấp trước.

Này Đồng tử Thiện Tư! Bồ-tát này hành hạnh quán khắp mười phương, vì không nhiễm đắm.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn vì Đồng tử Thiện Tư, nhằm nêu rõ lại nghĩa này nên nói kệ:

Người hành hạnh không nghi

Vì các Bồ-tát nói

Nghi hoặc và các hành

Cả hai không thủ đắc.

Vì các Bồ-tát nói

Xứ có hành, không hành

Nếu biết hành xứ này

Tất cả không cạnh tranh.

Thâu nhận tất cả pháp

Vì các Bồ-tát nói

Chỗ đắc không thật có

Hạnh này là tối thượng.

Ta hành hành xứ này

Ấy là hành điên đảo

Đã trụ hành điên đảo

Thì không có chỗ sợ.

Tuy gọi là hạnh tranh

Tranh ấy không thủ đắc

Nếu biết được như vậy

Hạnh ấy thừa tối thượng.

Thừa này không có sợ

Phật thừa là tối thượng

Sợ hãi, không sợ hãi

Tất cả pháp giả danh.

Tuy nói các hành xứ

Tất cả không thủ đắc

Hết thảy đã không đắc

Hạnh ấy là tối thượng.

Hành này hành sâu xa

Thương yêu tất cả pháp

Thương yêu hành sâu xa

Đều từ phân biệt sinh.

Sâu xa và các hành

Hai chỗ ấy đều không

Nếu biết biên vực ấy

Không chìm đắm nơi pháp.

Các pháp không thể nhiễm

Phi pháp lại cũng vậy

Bản tánh các pháp này

Nên nói không chỗ nhiễm.

Không chắc và không bền

Đó chỉ là hiện có

Không có danh tự xứ

Cú này là tối thượng.

Ta tuy nói có ái

Không sợ hãi chỗ ấy

Vì không có sự vật

Chỗ ấy không sinh tranh.

Hành các chúng sinh ấy

Chỗ này không có thật

Nếu có biết điều này

Là người khéo nói hành.

Chỗ ấy không chúng sinh

Nên ta nói chúng sinh

Chúng sinh, pháp bình đẳng

Đường này là tối thượng.

Tâm cùng chúng sinh có

Rốt ráo không thủ đắc

Đó gọi là tối từ

Ta trước nói đại Từ.

Đại thí chủ thế gian

Cũng gọi đại chúng sinh

Thường vui hành bố thí

Nên gọi đại thí chủ.

Pháp còn không thủ đắc

Huống là có biên vực

Các Bồ-tát đại trí

Nên gọi là thí chủ.

Phật đã không thủ đắc

Pháp cũng không nghĩ bàn

Giới này không khuyết phạm

Các pháp không chỗ dựa.

Tất cả không nghĩ bàn

Giới Phật không nghĩ bàn

Giới hạnh không phân biệt

Vì các Bồ-tát nói.

Nhẫn hướng các chúng sinh

Chúng sinh rốt ráo không

Đó là nhẫn tối thắng

Ta nói trong pháp hành.

Vì tâm không thủ đắc

Cạnh tranh không chỗ sinh

Đó là nhẫn tối thượng

Các pháp không thủ đắc.

Bồ-tát không biếng trễ

Không bị người hủy nhục

Đó là tinh tấn nhất

Gọi là không lấy, bỏ.

Thân tâm thiện chất trực

Có thể hành hạnh này

Đó là tinh tấn nhất

Vì các Bồ-tát nói.

Bồ-tát nếu lười biếng

Không phát khởi các hành

Không lấy cũng không bỏ

Trụ đó tinh tấn nhất.

Cõi tâm không thủ đắc

Hoặc ngoài hoặc ở trong

Nên gọi tâm tịch định

Tâm ấy không xứ sở.

Duyên dựa và tâm hành

Trong chân như không có

Tam-muội ấy khó bàn

Thị hiện định như vậy.

Ta nói Tam-muội này

Tu-già-đà tự tại

Có thể hành hạnh ấy

Ta nói đạt định ấy.

Không dùng trí biết được

Có các pháp chân như

Chân như và trí tuệ

Hai biên này không có.

Pháp này không thủ đắc

Đó là cảnh giới thức

Pháp không do thức biết

Tịch xứ ấy chân thể.

Người biết được như vậy

Người ấy đạt chân niệm

Bồ-tát hành chân như

Người đời không thể hành.

Thù thắng tất cả chúng

Vì chúng sinh thuyết pháp

Đã không tướng chúng sinh

Huống là có đồ chúng.

Chúng sinh như huyễn hóa

Huyễn hóa cũng không có

Người hay nói như vậy

Là người không sợ hãi.

Hoặc ta, hoặc thân khác

Cả hai đều không có

Có thể đạt trí này

Không hề có kinh sợ.

Ở trong và ở ngoài

Hữu tướng rốt ráo không

Tâm không chỗ khiếp nhược

Vượt hẳn tất cả đời.

Các pháp không tự thể

Giống như hành hư không

Đã như hành hư không

Pháp chân như cũng vậy.

Trí này khéo biết rõ

Bồ-tát không chỗ sợ

Khéo biết tất cả pháp

Là biết hành chúng sinh.

Đã biết không chúng sinh

Tất cả pháp cũng vậy

Biết rõ về trí, cõi

Cõi ấy không thủ đắc.

Nếu vào pháp môn này

Đường ấy là tối thắng

Có thể từ đường này

Liền biết hành chúng sinh.

Cảnh giới và chúng sinh

Cả hai không có vật

Muốn biết các pháp môn

Cần biết thắng trí này.

Hoặc trong, hoặc ở ngoài

Trí tuệ không xứ tập

Trong các pháp vô ngại

Nên gọi là thật tế.

Các pháp khó nghĩ bàn

Nên gọi là pháp Phật

Kia không có nơi chốn

Chỗ ấy lại cũng không.

Nếu có thể hành vậy

Thế gian không chướng ngại

Trí đã không có ngại

Nên gọi là trí Phật.

Các pháp khó nghĩ bàn

Chúng kia không chân chánh

Các pháp đã không Thể

Là biết pháp chư Phật.

Phật và pháp chư Phật

Cả hai đều không có

Vì không có Bồ-đề

Đó gọi là Phật đạo.

Người nương Đại thừa này

Đến chỗ pháp an lạc

Đời này là tối thắng

Người đời không thủ đắc.

Phàm chỗ có thế gian

Chúng sinh tất cả chốn

Bồ-tát là hơn hết

Người hành thắng trí này.

Hay cầu các pháp ấy

Pháp Phật khó nghĩ bàn

Đạt được các pháp này

Ấy liền gần Bồ-đề.

Bồ-đề và các pháp

Cả hai rốt ráo không

Có thể hành như vậy

Liền gần pháp chư Phật.

Hành giả có thể hành

Không nhiễm các thế gian

Đã không có tâm nhiễm

Thì gần đến Bồ-đề.

Đức Thế Tôn nói kệ này rồi lại bảo Đồng tử Thiện Tư:

–Này Thiện Tư! Nay ta nêu rõ: Nếu có Đại Bồ-tát nào khéo mặc áo giáp, ở trong kinh điển sâu xa như vậy có thể khéo thuyết giảng. Khi khéo giảng nói pháp tối diệu, vi mật, người ấy nghe rồi

không kinh hãi, không sợ sệt, không hối hận, không chìm đắm. Đại Bồ-tát như vậy liền được trú nơi đạo tràng Bồ-đề, liền được nhập vào cảnh giới của chư Phật, liền chứng vô ngại, liền trụ trong pháp môn giải thoát vô vi. Lại nữa, có thể khéo trụ trong hành vô đắc, tức có thể quán sát tất cả mười phương, tức có thể chứng được đại Từ, đại Bi, liền đắc mười tám pháp Bất cộng của chư Phật, liền đắc bậc Quán đảnh tối đại vô thượng. Lúc giảng nói pháp sâu xa vi diệu này, có thể có người tin làm, có thể có người tư duy về pháp như vậy. Chư Phật đã quán sát thấy những vị Bồ-tát ấy, tất cả chư Phật đã hộ trì họ. Hoặc có Bồ-tát có thể tin hành, hoặc có người không tin hành, thì tất cả chư Phật cũng đều thấu rõ. Nếu người nào có thể nhập nơi pháp môn ấy thì chư Phật cũng đã biết rõ. Nếu người nào có thể tin làm pháp môn ấy thì ta sẽ vì các người ấy mà làm thầy, tất cả họ đều theo ta xuất gia.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn vì Đồng tử Thiện Tư, nhằm nêu rõ lại nghĩa này nên nói kệ:

Bậc này chứng đạo tràng

Đạo tràng tức là không

Nếu không thủ Bồ-đề

Bậc kia liền trụ trí.

Các pháp không có ngại

Rốt ráo không thủ đắc

Pháp đã không thủ đắc

Giải thoát cũng như vậy.

Người hành trí chư Phật

Nơi tất cả các pháp

Và với các pháp hành

Thế Tôn nói như vậy.

Chỗ có ngại, không ngại

Ngu si khởi tâm ấy

Phật cùng Đại Bồ-tát

Không phân biệt như vậy.

Tuy quán pháp thế gian

Thế gian rốt ráo không

Trí hay quán thế gian

Trí ấy cũng không có.

Chúng sinh và chư Phật

Một loại không phân biệt

Đã không chỗ phân biệt

Từ bi là tối thắng.

Tánh pháp giới rộng lớn

Chúng sinh giới cũng vậy

Các Bồ-tát đại trí

Không tư duy như vậy.

Tuy muốn khởi tâm Từ

Từ ấy không tự thể

Thể từ và vô tánh

Phi cảnh giới chúng sinh.

Năm ngón lường hư không

Trước không nay cũng không

Các thế gian cũng vậy

Từ bi là tối thắng.

Bậc vô thượng các pháp

Gọi là pháp chư Phật

Chư Phật không chỗ đắc

Đó tức là chân thể.

Thế Tôn đại Từ bi

Không có hình và sắc

Pháp không sắc như vậy

Hành ấy gọi thế gian.

Hư không không bờ bến

Cảnh giới không thể nắm

Pháp chư Phật như vậy

Người trí hành thuận theo.

Đó là trí vô thượng

Mà trí không thủ đắc

Trí đã không chỗ đắc

Chỗ ấy thật không có.

Bờ này và bờ kia

Hoặc tư duy, hoặc thấy

Bậc ấy không hành này

Thâm diệu là gọi tướng.

Nếu rõ pháp bình đẳng

Tất cả chỗ bình đẳng

Trong pháp hành của ta

Không nhờ cầu tri thức.

Nếu tâm có lấy, bỏ

Phân biệt nơi hai kiến

Người nói có việc này

Chẳng phải tri thức thiện.

Nếu nói pháp này thành

Hoặc nói pháp này diệt

Thiện Tư, Tỳ-kheo ấy

Chẳng phải đệ tử ta.

Người nói chứng khổ diệt

Rốt ráo không thủ đắc

Pháp sư nói như vậy

Không thể nói pháp ta.

Các pháp không chỗ khởi

Sao nói các pháp tập

Không chỗ khởi nói diệt

Chúng ấy xa pháp ta.

Trong pháp tịch như vậy

Không có chỗ phân biệt

Các pháp đã không có

Chỗ diệt lại cũng không.

Nếu có tâm cạnh tranh

Sao nói là tịch diệt?

Thiện Tư, ông nên biết

Đây không phải chân thật.

Nói đạo với nói pháp

Đấy là thị hiện có

Đã có chỗ thị hiện

Nên giả hiện có đường.

Ta nói các Bồ-tát

Đại trí đời vị lai

Có thể hành như vậy

Là nương cảnh giới này.

Hành giả có thể hành

Chư Phật nói thâm diệu

Họ đã cúng dường ta

Lợi ích cho muôn loài.

Có thể trì kinh này

Các Bồ-tát đại trí

Trong đời vị lai kia

Vì gìn giữ các pháp.

Ta đã nói các pháp

Thường trụ không phân biệt

Đó tức là Bồ-đề

Lìa đó không đạo khác.

Lúc Đức Thế Tôn giảng nói pháp này rồi, Đồng tử Thiện Tư liền chứng đắc thuận Nhẫn vô sinh ở trong các pháp. Đã chứng đắc Nhẫn vô sinh nên vĩnh viễn xa lìa tất cả buồn vui của thế gian, được niềm vui lớn, liền bay trên hư không cách mặt đất bảy cây Đa-la.

Đức Thế Tôn liền mỉm cười. Khi các Đức Thế Tôn có pháp mỉm cười như vậy thì từ nơi diện môn phóng ra các loại ánh sáng, đó là: tím, xanh, vàng, đỏ, trắng, hồng, vừa xanh vừa trắng, xanh biếc, màu lục, pha lê. Ánh sáng ấy chiếu khắp vô lượng, vô biên các thế giới của chư Phật, cho đến cung điện nơi cõi Hữu đảnh, Đại phạm thiên, rồi trở về chỗ Phật, nhiễu quanh ba vòng và nhập vào đảnh Phật. Bấy giờ, đại địa hiện đủ sáu cách và mười tám tướng chấn động. Lúc này, trong hư không, trên thượng giới, trời mưa các loại bột Chiên-đàn, trầm thủy, hương bột, mưa các loại hoa trời, các loại âm thanh nơi cõi trời vi diệu tự nhiên phát ra, tam thiên đại thiên thế giới trở nên thanh tịnh, trang nghiêm, giống như cõi nước Uất-đan-việt nơi phương Bắc không khác. Cũng vậy, tam thiên đại thiên thế giới này cũng không khác.

Bấy giờ, Trưởng lão Tỳ-kheo A-nan, từ chỗ ngồi đứng dậy, sửa

lại y phục, bày áo vai phải, gối phải quỳ sát đất, chắp tay hướng về Đức Phật, bạch: –Thật là hy hữu! Bạch Thế Tôn! Con chưa rõ vì nhân duyên gì khiến Như Lai mỉm cười, phóng ra hào quang? Chư Phật Thế Tôn không phải không có nhân duyên mà phóng ra ánh sáng.

Tôn giả A-nan liền dùng kệ thưa Phật:

Chư Phật, Bậc Tối Thắng thế gian

Mỉm cười, phóng quang ắt có việc

Chỗ lợi ích đó xin Phật dạy

Vì nhân duyên gì hiện điềm lành?

Hư không - trời mưa hoa

Để cúng dường Thế Tôn

Hoan hỷ đều ca tụng

Khen ngợi thuyết kinh này.

Trong tam thiên thế giới

Thanh tịnh và trang nghiêm

Giống như Uất-đan-việt

Ánh sáng chiếu mười phương.

Như xưa các Thế Tôn

Trong ấy hành thọ ký

Phật phóng quang chiếu xong

Trở vào nơi đảnh Phật.

Thế Tôn đã phóng quang

Ánh sáng nhiều loại sắc

Từ diện môn Phật xuất

Vì con nói nhân này.

Đức Thế Tôn liền dùng kệ bảo Trưởng lão A-nan:

Đồng tử Thiện Tư này

Xưa trồng căn lành sâu

Ở trong đời vị lai

Thành Phật Lưỡng Túc Tôn.

Đức Phật nói kệ rồi, lại bảo Tôn giả A-nan:

–Này A-nan! Đồng tử Thiện Tư từ nay trở đi cung kính

cúng dường ức na-do-tha a-tăng-kỳ kiếp chư Phật Như Lai, thừa sự, phụng hành, không làm trái lời dạy của chư Phật ấy. Lại nữa, còn cúng dường chư Thế Tôn ấy đầy đủ tứ sự: Y phục, thuốc thang, phòng ốc, ngọa cụ. Sau khi các Như Lai ấy diệt độ, sẽ cúng dường xá-lợi, dùng nhiều loại châu báu để xây tháp, mỗi một tháp đều cao trăm ngàn do-tuần. Trong tất cả các bảo tháp ấy đều an trí Xá-lợi, dùng các loại danh hương để cúng dường. Lại dùng tất cả các loại tràng hoa để tạo vẻ trang nghiêm, tất cả các báu, tất cả các loại cờ phướn, vô số loại hoa đẹp và bột hương chiên-đàn, bột hương trầm thủy… rải lên trên ấy để cúng dường. Lại dùng các loại âm thanh thượng diệu để cúng dường. Cúng dường chư Như Lai Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác ấy rồi, thì xả bỏ thân sau cùng, thành Phật hiệu là Tịnh Nguyệt Như Lai Chánh Đẳng Chánh Giác Vô Thượng, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ , Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn, xuất hiện ở đời.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn vì Tôn giả A-nan và chư đại chúng, nhằm nêu rõ lại nghĩa này nên nói kệ:

Các châu báu diệu kỳ

Đầy khắp mười phương cõi

Cúng dường Phật Thế Tôn

Và các chúng Bồ-tát.

Được nghe pháp tướng này

Như Đại Thánh đã nói

So công đức tài thí

Phước này nhiều hơn trước.

Khi ấy, Trưởng lão Xá-lợi-phất nghe Đức Thế Tôn đối chiếu về công đức liền dùng kệ bạch Phật:

Thế Tôn nói kinh này

Sâu xa tối vi diệu

Mà không nói danh tự

Sao chúng con thọ trì?

Kinh điển này nói rõ

Các pháp đều bình đẳng

Không có đắc, chẳng đắc

Hy hữu, Phật khéo nói!

Hữu lậu và hữu vi

Pháp vô lậu, vô vi

Kinh này không phân biệt

Thế Tôn khéo giảng nói.

Thế gian, xuất thế gian

Đệ nhất nghĩa, Thế đế

Hai cõi không sai khác

Kinh này nói như vậy.

Phật nói về các hạnh

Phương tiện vì chúng sinh

Chân lý thảy đều không

Từ kim khẩu Phật nói.

Chư Phật và các pháp

Tất cả vốn là không

Năng, Sở thừa đều không

Hy hữu, Phật khéo nói!

Chư Thế Tôn mười phương

Nói về các pháp tướng

Chúng vốn không chơn thể

Kinh này hành như vậy.

Lành thay! Đại Thánh Tôn!

Lành thay! Trí Tối Thắng!

Kinh này tên là gì

Vì chúng con nói rõ!

Trí tuệ nói vậy rồi

Ngày nay trừ các nghi

Đủ tám tướng công đức

Âm thanh bảo với họ.

Muốn biết tên kinh này

Gọi là Quán Đảnh Vương

Tuy nói Quán Đảnh Vương

Quán đảnh cũng không có.

Người thọ trì kinh này

Chư Phật nói người ấy

Nơi trời, người, thế gian

Sẽ là như tháp báu.

Chỗ ta nói kinh này

Thính chúng có tám ngàn

Các căn lành nhiều loại

Phát ý đạo vô thượng.

Chúng ấy ở đời sau

Tất thành bậc Vô thượng

Được nghe kinh diệu này

Phước đức khó nghĩ bàn.

Dừng trú nơi an ổn

Trong căn lành sâu mầu

Người ấy mới có thể

Thọ trì kinh điển này.

Buộc niệm, chuyên đọc tụng

Kinh pháp Quán Đảnh Vương

Những người này nơi ấy

Không nghi hoặc các pháp.

Đây không nói nhẫn đầu

Đệ nhị nhẫn cũng không

Tướng các pháp đã không

Sao lại có chỗ nói.

Nếu người nào thọ trì

Kinh điển Quán Đảnh Vương

Người làm những việc ấy

Biện tài nơi các pháp.

Nếu người nữ có trí

Thọ trì kinh điển này

Mau xả thân tạp uế

Thân bất tịnh nghiệp tội.

Một trí biết tất cả

Tất cả trí biết một

Đó là nắm các pháp

Trong kinh này nói đủ.

Pháp kinh này nêu giảng

Chỗ vào như hư không

Con nói vào đạo này

Làm sáng rõ các pháp.

Biết nhiều sự sáng tỏ

Có nhiều loại khắp nơi

Tuy nói về các pháp

Pháp ấy không thủ đắc.

Thể vô ngôn hiện có

Tướng ấy rốt ráo không

Biết các pháp môn này

Đó là thọ trì pháp.

Nói không có các pháp

Chỗ ấy không có, không

Đó là tướng thể pháp

Gọi là Đà-la-ni.

Nếu người muốn vô biên

Ánh sáng chiếu tất cả

Nên thọ trì kinh này

Khéo nói Quán Đảnh Vương.

Muốn cầu bờ pháp giới

Trong đó đã nói đủ

Giới ấy không thủ đắc

Nên gọi Đà-la-ni.

Tất cả pháp sâu mầu

Pháp là chốn vô đắc

Pháp đã không chốn đắc

Chốn ấy không cũng không.

Nếu thành tựu biện tài

Trí sâu xa vô ngại

Mới biết được nghĩa này

Là kinh không chỗ chấp.

Như rồng A-nậu-đạt

Ở trong không làm mưa

Nó không có tâm tưởng

Gọi không thể nghĩ bàn.

Nếu muốn nói rộng nhiều

Vô số biện tài thuyết

Y trong kinh này học

Không dựa tất cả pháp.

Pháp ấy không chỗ đến

Khéo nói như kinh này

Các pháp không có sinh

Như kinh này nêu rõ.

Như mặt trời chiếu sáng

Sáng ấy không chỗ đến

Kinh này sáng như vậy

Ánh pháp thường chiếu khắp.

Đời sau, thiện nam tử

Muốn biện tài vô tận

Nên học Quán Đảnh Vương

Khéo nói gốc pháp ấy.

Mau được biện vô ngại

Thâm diệu khó nghĩ bàn

Nếu học Quán Đảnh Vương

Nhiều lợi ích cho đời.

Nếu không tu pháp này

Quán Đảnh Vương vô thượng

Người ấy không thọ trì

Như vậy không thí dụ.

Tất cả bốn bộ chúng

Xa lìa nơi pháp hành

Người không rõ nghĩa này

Không nghĩa ấy là nghĩa.

Nếu có bốn bộ chúng

Khi thực hành hạnh này

Vô thượng trong các pháp

Tức là mắt thế gian.

Như cung điện Đao-lợi

Hiển hiện cao lồng lộng

Kinh điển này cũng vậy

Là tối thắng thế gian.

Như đứng đỉnh Tu-di

Nhìn thấy người thế gian

Trụ kinh này cũng vậy

Nhìn thấy tất cả pháp.

Như người trong đêm tối

Cầm cây đuốc cao lớn

Người ấy đi đến đâu

Trọn không còn bóng tối.

Kinh này đã chiếu sáng

Thấy rõ tất cả pháp

Người thọ trì kinh này

Thì không còn mê tối.

Như mặt trời chiếu khắp

Tất cả chốn đều sáng

Kinh điển này cũng vậy

Xuất sinh nhiều loại pháp.

Như trăng trong hư không

Lưu chuyển phóng ánh sáng

Kinh điển này cũng vậy

Chiếu khắp mười phương cõi.

Ấn này ấn các pháp

Ấn trong tất cả ấn

Nên để lại ấn này

Vì các bậc Bồ-tát.

Như muốn ấn hư không

Gốc không cũng không trụ

Hư không cùng với ấn

Cả hai đều phân biệt.

Phật và pháp như vậy

Trong kinh này đã nêu

Chư Phật không thể nói

Các pháp cũng như thế.

Như khi vua băng hà

Ân cần khéo phó chúc

Bảo các quan đại thần

Tài sản giao con ta.

Thánh pháp tài cũng vậy

Xưa ta tu tập được

A-nan, ông đời sau

Phó chúc các Bồ-tát.

Ta đã nói kinh này

Vì các vị Bồ-tát

Người thọ trì kinh này

Người ấy phước rất lớn.

Hay tin nhận kinh này

Dựa Quán Đảnh Vương nói

Người ấy nếu còn nghi

Ta sẽ không thành Phật.

Người muốn tự tại biện

Nơi các pháp vô ngại

Nên phải học kinh này

Ta khéo nói Quán đảnh.

Nói các pháp thế gian

Ấy là đạo Bồ-đề

Biết rồi chớ biếng trễ

Phải đọc tụng kinh này.

Những người chánh tín ấy

Trong thế gian không mê

Đã đọc tụng kinh này

Vì người khác giảng nói.

Đó là pháp chư Phật

Vì các Bồ-tát nói

Được nghe kinh này rồi

Sâu xa khó nghĩ bàn.

Khi đang nói kinh này

Mười phương tất cả Phật

Mỉm cười phóng ánh sáng

Đều nói: Khéo nêu giảng.

Giữ vững cờ đại thắng

Cờ pháp khó nghĩ bàn

Kệ bốn câu kinh này

Vì đại chúng diễn nêu.

Khéo hành nhiều phương tiện

Trong pháp khó nghĩ bàn

Người thọ trì kinh này

Lại vì người khác nói.

Người ấy cùng Phật ngữ

Chứng pháp bậc Vô thượng

Người thọ trì kinh này

Quán đảnh khó nghĩ bàn.

Đức Thế Tôn nói kệ đáp Tôn giả Xá-lợi-phất rồi, lại bảo Trưởng lão A-nan:

–Này A-nan! Nếu có Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di, ở trong đời vị lai có thể có tâm tin nghe kinh này, thọ trì, đọc tụng thì người ấy sẽ được phước đức rất lớn. Phước đức ấy không thể lường tính, không có biên vực, ví như cõi hư không, không người nào có thể lường tính để biết được giới hạn.

Đúng vậy, đúng vậy! Này A-nan! Trong gốc pháp này, nếu người nào có thể thọ trì, hoặc tự mình đọc tụng, hay vì người khác nói, dù chỉ một bài kệ bốn câu, thì người ấy sẽ được nhiều căn lành công đức không thể lường xét, không thể nói hết, không có giới hạn.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn vì Tôn giả A-nan và đại chúng, nhằm nêu rõ lại ý nghĩa này nên nói kệ:

Nếu đọc tụng kinh này

Thân phương tiện vô biên

Lợi ích nhiều chúng sinh

Quán Đảnh Vương thương xót.

Giả sử nay ta nói

Hư không có thể lường

Muốn so sánh kinh ấy

Không thể nào cùng tận.

Tất cả Phật mười phương

Bậc Vô thượng trong đời

Nếu thọ trì kinh này

Là cúng dường chư Phật.

Tất cả Phật mười phương

Vua pháp đoạn sinh tử

Người thọ trì kinh này

Là cúng dường chư Phật.

Các thế giới mười phương

Đoạn trừ gốc mười ác

Người nghe kinh điển này

Là cúng dường chư Thánh.

Hoặc chư Phật vị lai

Và Như Lai quá khứ

Hiện tại trong mười phương

Lưỡng Túc Tôn vô thượng.

Thường làm Sư tử gầm

Hẳn đáng được cúng dường

Hay thọ trì kinh này

Chỗ chư Phật thuyết giảng.

Đem tài, vật cúng dường

Chẳng phải người chánh trí

Nếu thọ trì kinh này

Là cúng dường trên hết.

Tất cả mười phương cõi

Đủ Bồ-tát hành thí

Dùng cúng chư Thế Tôn

Thua phước trì kinh này.

Nếu học kinh điển ấy

Quán Đảnh Vương nhất như

Cung kính chư Như Lai

Trong Như chân thật hiện.

Ta đã nói các pháp

Chư Phật không thủ đắc

Người nghe không sợ hãi

Tức là cúng dường Phật.

Là cúng dường sâu xa

Thế gian không người rõ

Chẳng thủ và chẳng xả

Là cúng dường tối thắng.

Chư Phật và các pháp

Tất cả không thủ, xả

Cúng dường tối thắng ấy

Chư Phật Thế Tôn khen.

Thuở xưa Phật Định Quang

Ta cúng dường pháp này

Cúng dường tối thắng ấy

Vì các Bồ-tát nói.

Lúc ở bên Phật đó

Ta giữ cúng dường này

Phật thọ ký cho ta:

Ông sẽ được làm Phật.

Nếu muốn sẽ làm Phật

Vì chúng sinh trên hết

Nên thành tựu đường này

Gọi là cúng dường Phật.

Ta cúng dường như vậy

Nay được thành Phật đạo

Thông suốt tất cả pháp

Đáng được trời, người cúng.

Tất cả pháp chư Phật

Bậc Vô thượng thế gian

Cúng dường này tối thắng

Trong các pháp cúng dường.

Chứng nơi cảnh giới Phật

Trí tuệ khó nghĩ bàn

Hay gầm tiếng sư tử

Như ta nay không sợ.

Gầm tiếng sư tử rồi

Đạt các pháp tự tại

Giải thoát các chúng sinh

Vào Niết-bàn vô lậu.

Đức Thế Tôn giảng nói kinh này xong, Đồng tử Thiện Tư và tất cả đại chúng, các chúng Trời, Rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Nhân phi nhân… ở trong thành Tỳ-da-ly, nghe Phật giảng nói rồi đều hoan hỷ tán thán và tin nhận, phụng hành.

Số 480 - Kinh Nguyệt Thượng Nữ - Quyển Thượng

SỐ 480

KINH NGUYỆT THƯỢNG NỮ

Hán dịch: Đời Tùy, Tam tạng Pháp sư Xà-na-quật-đa,

người Thiên Trúc.

QUYỂN THƯỢNG

Tôi nghe như vầy: Một thời, Đức Phật ở nơi tinh xá lợp bằng cỏ tranh, trong rừng cây cổ thụ, tại nước Tỳ-da-ly cùng với chúng đại Tỳ-kheo năm trăm vị, đều là các bậc A-la-hán.

Lại có tám ngàn Bồ-tát, đều là bậc có công đức lớn, có thần thông và oai lực lớn, tất cả đều thọ trì các Đà-la-ni, được biện tài vô ngại, đắc các thiền định, được pháp Nhẫn vô sinh, đầy đủ năm Thần thông, nói năng chân thật, không có hư dối, lìa các khen chê. Đối với quyến thuộc của mình và các lợi dưỡng đều không nhiễm vướng. Vì không mong cầu quả báo nên vì người khác nói pháp, khiến họ đắc pháp nhẫn sâu xa, có thể qua đến bờ bên kia. Các vị ấy đã đầy đủ vô úy, đã vượt qua việc ma, không còn kết nghiệp, đối với tánh của các pháp không bị ngăn che, nghi ngại. Do vô lượng, vô số trăm ngàn kiếp tu tập mà được thành tựu, thường dùng sắc diện tươi vui để an ủi, dẫn dắt người hành trì, không khiến họ buồn bã. Khéo dụng câu lời, tâm không biến đổi, biện thuyết không cùng tận, cũng đều được thành tựu pháp nhẫn bình đẳng, có thể ở trong đại chúng nói pháp vô úy, giảng nói một câu pháp, trải qua trăm ngàn ức na-do-tha kiếp, đắc trí tuệ, phương tiện thiện xảo vô tận. Biết rõ ba đời đều như huyễn hóa, cũng như dợn nắng, như trăng trong nước, như mộng, như sao ban sáng, như

tiếng vang trong hang trống. Biết tánh của các pháp là Không, Vô tướng, Vô nguyện, tâm thường vắng lặng, an trú vào pháp chân như, xa lìa các việc lấy, bỏ. Đã đạt vô lượng trí tuệ phương tiện thiện xảo, cũng biết được tâm hành của các chúng sinh và trí tuệ phương tiện thiện xảo, tùy theo mỗi chỗ giáo hóa, vì họ diễn nói các pháp. Đối với tâm của các chúng sinh không có tổn hại, lìa các ái nhiễm, không còn phiền não, đủ các hạnh nhẫn, đối với tánh các pháp đều đã biết rõ, đã thành tựu việc trang nghiêm các cõi Phật, thường thành tựu Tam-muội niệm Phật và cũng có thể thành tựu việc khuyến thỉnh trí Phật, có thể đoạn trừ tất cả phiền não, kết sử, thường hiện bày diệu dụng nơi các thiền định, Tam-muội, cũng đều có thể đắc trí tuệ, phương tiện thiện xảo.

Tên các vị ấy là: Đại Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi, Bồ-tát Quán Thế Âm, Bồ-tát Đại Thế Chí, Bồ-tát Nan Hữu, Bồ-tát Hương Tượng, Bồ-tát Bất Xả Đảm, Bồ-tát Nhật Tạng, Bồ-tát Đà-la-ni, Bồ-tát Phóng Hương Quang, Bồ-tát Lôi Âm, Bồ-tát Phân Biệt Kim Quang Minh Quyết Định Vương, Bồ-tát Na La Diên, Bồ-tát Bảo Thủ, Bồ-tát Bảo Ấn Thủ, Bồ-tát Hư Không Tạng, Bồ-tát Hỷ Vương, Bồ-tát Hỷ Kiến, Bồ-tát Độ Chúng Sinh, Bồ-tát Thường Tinh Tấn, Bồ-tát Thường Hỷ Căn, Bồ-tát Phá Ác Đạo, Bồ-tát Kim Cang Du Bộ, Bồ-tát Tam Giới Du Bộ, Bồ-tát Hành Bất Động, Bồ-tát Bất Không Kiến, Bồ-tát Công Đức Tạng, Bồ-tát Liên Hoa Đức, Bồ-tát Như Hương Tượng, Bồ-tát Đắc Thâm Trí Biện, Bồ-tát Đại Biện, Bồ-tát Pháp Thượng Sinh, Bồ-tát Chư Pháp Vô Nghi Đức, Bồ-tát Sư Tử Du Bộ, Bồ-tát Tán Chư Khủng Bố, Bồ-tát Tế Tắc Chư Tướng, Bồ-tát Sư Tử Hống Âm, Bồ-tát Phi Bất Ngôn, Bồ-tát Biện Tụ, Đại Bồ-tát Di-lặc… là bậc Thượng thủ. Lại có trăm ngàn Đại Bồ-tát như vậy đều hội đủ.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn ở tinh xá lợp bằng cỏ, nơi rừng cây đại thọ, trong thành Tỳ-da-ly. Quốc vương, các đại thần, bá quan, các trưởng giả giàu có, các Bà-la-môn, cư sĩ , dân chúng và các người khách buôn từ xa đến, đều tôn trọng, cung kính phụng sự.

Thời ấy, trong thành có một vị Ly-xa tên là Tỳ-ma-la-cật, nhà cửa giàu có, của cải vô lượng, kho tàng đầy chật không thể tính kể, chăn nuôi gia súc rất nhiều. Người vợ tên là Vô Cấu, dung mạo đoan chánh, đầy đủ tướng đẹp đẽ. Người vợ khi đã thọ thai đủ chín tháng,

liền sinh một người con gái dung mạo tươi đẹp, thân thể hoàn hảo, người xem không chán. Khi cô bé sinh ra có ánh sáng lớn chiếu rực khắp cả nhà. Cũng chính khi ấy, đại địa chấn động, các cây lớn quanh nhà đều có chất sữa đặc và dầu chảy ra rất nhiều. Trong thành Tỳ-da-ly, các loại trống lớn, trống nhỏ và các thứ âm nhạc không đánh, không tấu cũng đều tự phát ra tiếng. Trên hư không, trời mưa các thứ hoa. Bốn phía quanh nhà ấy có kho báu ẩn chứa tự bày ra và các ngọc quý cũng đều xuất hiện.

Khi sinh ra, cô bé không khóc lại chắp tay ngay ngắn, nói kệ:

Do xưa không tạo các nghiệp ác

Nay được thân thanh tịnh như vậy

Nếu người tạo tác các nghiệp ác

Không thể sinh vào nhà hào quý.

Cũng do xưa đoạn các hành ác

Bố thí, điều thuận, không buông lung

Cung kính, tề chỉnh nơi tôn nghiêm

Mới được sinh vào nhà hiền thiện.

Con nhớ ngày xưa Phật Ca-diếp

Vào thành Tỳ-da-ly khất thực

Con ở trên lầu được thấy Ngài

Được thấy vậy rồi tâm thanh tịnh.

Tâm con đã được thanh tịnh rồi

Tôn trọng cúng dường Như Lai ấy

Bấy giờ hiện không có hương hoa

Hương thoa, hương bột, đồ ăn uống.

Liền nghe tiếng dạy trong hư không:

Phật nơi thế gian không cầu báo

Có tâm thương xót các chúng sinh

Cho nên hàng ngày đi khất thực.

Ngươi muốn cúng dường Thế Tôn ấy

Nên phát tâm Bồ-đề vô thượng

So đồ cúng dường trong ba cõi

Không bằng người tin phát tâm đạo.

Con nghe trong không nói như vậy

Lại thấy tướng vi diệu chư Phật

Liền phát tâm Bồ-đề bất động

Con ở trên lầu buông thân xuống.

Trú trong không cao một Đa-la

Lại thấy mười phương hết thảy Phật

Như nhiều loại báu núi Tu-di

Thân Phật Ca-diếp cũng như vậy.

Khi ấy do thần lực chư Phật

Hoa Mạn-đà-la đầy tay con

Lúc con rải hoa cúng dường Phật

Kết thành lọng hoa tịnh, vi diệu.

Chỗ thấy chư Phật nơi mười phương

Thân tướng hảo trang nghiêm vi diệu

Con thấy lọng hoa Mạn-đà-la

Cũng lại đồng như Phật Ca-diếp.

Con ở trong không nói lời này:

Nguyện làm bậc Lưỡng Túc tối thắng

Tu hành cho đến vô số kiếp

Chưa được giác ngộ, thề không chuyển.

Những chúng trời, rồng và phi nhân…

Tám bộ số lượng đến hai ngàn

Họ nghe con gầm tiếng sư tử

Cũng phát tâm Bồ-đề vô thượng.

Con rời cõi trời Tam thập tam

Trở lại sinh vào Diêm-phù-đề

Thường không bỏ mất hạnh hiền hiện

Luôn khuyên mọi người tu phước nghiệp.

Khi con ở cõi trời Đao-lợi

Cúng dường Phật Thích-ca Mâu-ni

Nay thọ sinh không vì năm dục

Chỉ muốn cúng dường Như Lai này.

Con nhớ nghiệp báo của đời trước

Đã sinh ra tám mươi chín nơi

Đều hưởng phước đức như hiện nay

Người trí nên siêng cúng dường Phật.

Cô bé nói kệ này rồi liền đứng im. Cô gái ấy nhờ nhân duyên từ đời trước tạo các căn lành nên nơi thân tự nhiên mặc sẵn thiên y tốt đẹp quý giá. Từ thân cô ta phát ra ánh sáng kỳ diệu, vượt cả ánh sáng mặt trăng chiếu soi. Ánh sáng ấy có màu sắc vàng ròng tỏa khắp trong nhà. Do cha mẹ của cô thấy ánh sáng này nên đặt tên là Nguyệt Thượng.

Cô bé Nguyệt Thượng sinh ra chưa bao lâu thì thân thể bỗng nhiên lớn nhanh như cô gái tám tuổi. Chỗ cô bé thường đi lại, đứng ngồi đều sáng rực. Các lỗ chân lông nơi thân cô bé phát ra mùi hương Chiên-đàn, khi nói cười, trong miệng luôn tỏa mùi thơm như hoa Ưu-bát-la.

Trong thành Tỳ-da-ly, những con em của vua dòng Sát-lợi, các đại thần, cư sĩ , trưởng giả, Bà-la-môn… và các nhà giàu, các dòng họ hào quý khác có con trai còn trẻ, xa gần đều nghe danh tiếng của cô gái Nguyệt Thượng rất đoan chánh, đáng yêu, ở đời không ai sánh kịp. Nghe việc này rồi, các người con trai kia tâm ham muốn phát khởi mạnh, mỗi một đều nghĩ: “Mong cưới được cô Nguyệt Thượng ấy làm vợ.”

Các chàng trai đã nghĩ như vậy rồi liền đi đến nhà ông Ly-xa Tỳ-ma-la-cật. Họ muốn trình lên ý nguyện của mình và mỗi mỗi chàng trai đều hứa sẽ mang cỗ phẩm bằng vô số châu báu quý giá, nào lạc đà, lừa, voi, ngựa, tiền của. Hoặc cũng có người đã từng gặp gỡ nhà Ly-xa, họ nói lời lấn áp:

–Chúng tôi sẽ không chịu thua ai, phải đoạt cho được cô gái ấy.

Hoặc có người lớn tiếng:

–Ông nay nếu không gả cho tôi người con gái ấy, tôi sẽ cướp hết các thứ giường nệm, đồ nằm, tiền tài, y phục, chuỗi anh lạc mang đi hết. Hoặc có kẻ đòi đánh, đòi trói, toan dùng các việc khủng bố như vậy để đe dọa.

Bấy giờ, nhà Ly-xa Tỳ-ma-la-cật tâm sinh sợ hãi hết mực, nên ưu sầu, suy nghĩ: “Những người này có kẻ muốn dùng thế lực cướp đoạt con gái của ta mang đi, hoặc có kẻ muốn đoạt mạng ta.” Ông Ly-xa kia ý niệm rối loạn, buồn phiền, áo não, hướng đến cô con gái mình cất tiếng than thở, rơi nước mắt.

Khi ấy, Nguyệt Thượng thấy thân phụ sầu lo khổ não, nên hỏi:

–Thân phụ hôm nay vì sao mà sầu não than khóc như vậy?

Ly-xa Tỳ-ma-la-cật nói với con gái:

–Nay con không biết sao? Vì thân con mà đám các nhà quý tộc, giàu có trong thành này đều oán kết với ta, đều muốn tranh nhau để xin cưới con. Ta nay lo sợ sẽ bị những kẻ có thế lực kia đến cướp con mang đi, còn tổn thương đến thân mạng ta và tiền tài, châu báu của gia đình!

Cô gái Nguyệt Thượng dùng kệ trả lời thân phụ:

Giả sử trong đại địa Diêm-phù

Tất cả các chúng sinh hiện có

Sức mỗi một như Na-la-diên

Người người tay cầm đao gậy nhọn.

Dốc toàn thân lực cùng rượt đuổi

Kẻ kia không thể hại được con

Tâm oán, gậy độc không thể hại

Nước, lửa cũng không thể cuốn, thiêu.

Không sợ loài quỷ sai tử thi

Và dùng lời phù chú trù ếm

Tâm Từ quyết định không sân hận

Tâm Từ hoàn toàn không sợ ai.

Con nay phát khởi tâm Từ ấy

Giúp đời cũng như giữ thân mình

Hiện con không làm khổ người khác

Thì ai sẽ có thể hại con?

Chán dục, tự mình không tưởng dục

Thành từ cũng chẳng sân giận, si

Con không tạo họa dục, sân, si

Nên không ai có thể hại được.

Con xem hết thảy các chúng sinh

Thảy đều tưởng như cha mẹ mình

Thế gian chỉ có tâm Từ ấy

Người khác quyết định không khi dối.

Giả sử hư không chìm trong đất

Và đặt Tu-di vào hạt cải

Vết chân bò đựng nước bốn biển

Cũng lại không thể hại thân con.

Nguyệt Thượng nói kệ này rồi, liền thưa với cha mẹ:

–Thưa cha mẹ! Nếu đã có việc như vậy xảy ra, chúng ta nên đi đến nơi các ngả tư đầu đường trong thành Tỳ-da-ly, rung chuông, lắc linh, báo cho hết thảy dân chúng trong thành được biết: “Kể từ nay trải qua bảy ngày, con gái của nhà Ly-xa Tỳ-ma-la-cật là Nguyệt Thượng quyết định sẽ đi ra bên ngoài, tự mình tìm chọn người chồng, đối tượng là tất cả các chàng trai chưa vợ. Mọi người nên tự sắm sửa về y phục, chuỗi ngọc anh lạc…, cũng cần quét dọn các đường phố trong thành, rải các thứ hương bột, hương đốt, bày biện các vòng hoa… mỗi một đều chuẩn bị đầy đủ, cờ phướn, lọng báu treo khắp, dùng những sự tốt đẹp ấy để tự trang nghiêm.” Ý con như vậy, cha mẹ thấy thế nào?

Cha mẹ nghe con gái nói như thế liền hiểu được ý con. Người cha làm theo lời con gái mình, tức sai người nhà rung chuông, báo khắp tất cả dân chúng trong thành Tỳ-da-ly như lời con mình đã thưa.

Lúc ấy, tất cả dân chúng trong thành nghe lời thông báo như vậy thảy đều vui mừng, đều trở về nhà mình và đường sá quanh đấy lo quét dọn, trang hoàng đẹp đẽ, trang nghiêm còn hơn cả lời kêu gọi.

Cùng lúc, các chàng trai nơi các gia đình thuộc dòng vua, quan, đại thần, Bà-la-môn, cư sĩ , trưởng giả, cho đến các người thợ giỏi trong thành Tỳ-da-ly đều gội tóc, tắm rửa, thoa các thứ dầu thơm, tranh nhau trang sức, mặc y phục đẹp, mang chuỗi ngọc anh lạc, lại cho gọi các vị trong hàng quyến thuộc gần gũi, bảo:

–Các vị tâm ý không được xáo trộn, đừng nghĩ gì khác, chỉ để ý đến cô Nguyệt Thượng. Nếu khi cô ấy xuất hiện mà không đi tới bên ta thì các vị phải dùng sức mạnh hỗ trợ ta để đoạt cho được

cô ấy!

Đến ngày thứ sáu là ngày rằm trăng tròn, cô Nguyệt Thượng phát tâm thọ Bát quan trai. Đêm ấy bầu trời trong sáng, cô ở trên lầu thong thả kinh hành. Nhờ thần lực của Phật nên ở bên tay phải của cô bỗng nhiên có một hoa sen xuất hiện. Hoa này lấy vàng ròng làm nhánh, bạc trắng làm lá, lưu ly làm nhụy, mã não làm đài. Hoa kia

kết hợp do trăm ngàn cánh, ánh sáng rực rỡ vi diệu vô cùng. Trong hoa có hình Đức Như Lai hiện rõ thân màu vàng ròng, đang ngồi kiết già, oai quang hiển bày chiếu tỏa khắp lầu ấy, thấy rõ thân Ngài có ba mươi hai tướng đại trượng phu, tám mươi vẻ đẹp trang nghiêm, phát ra ánh sáng chiếu soi khắp nhà của Nguyệt Thượng. Khi đó, nơi tay phải của mình, Nguyệt Thượng bỗng thấy hoa, rồi lại được thấy và chiêm ngưỡng hình tượng Đức Như Lai kia, nên thân tâm hoan hỷ, mừng rỡ vô hạn.

Cô liền dùng kệ thưa hỏi Đức Như Lai hóa hiện ấy:

Không biết Nhân giả là Trời, Rồng

Là Khẩn-na-la hay Dạ-xoa

Hoặc quỷ thần, hoặc A-tu-la?

Nguyện Tôn đức vì con chỉ dạy.

Thân của Tôn giả khó nghĩ bàn

Như ánh mặt trời màu kim sắc

Hoặc lại biến hóa thân vàng óng

Thoạt tựa pha lê, sắc lụa hồng.

Con nơi thân tâm không có tưởng

Thấy công đức Ngài rất hoan hỷ

Ngài là sứ giả của vị nào?

Chẳng hay từ phương nào đi đến?

Không biết đến đây vì duyên gì?

Đến rồi lại muốn trở về đâu?

Tôn nghiêm rạng rỡ như lửa nhóm

Công đức cao vời tựa Tu-di. Đức Như Lai hóa hiện dùng kệ trả lời:

Ta nay chẳng phải là trời, rồng

Không phải Dạ-xoa, Càn-thát-bà

Sư tử họ Thích, Phật Thế Tôn

Nay sai ta đến viếng chỗ nàng.

Nên chẳng phải Trời, Rồng, Dạ-xoa

Không phải người hay Khẩn-na-la

Chẳng phải Tu-luân, tám bộ chúng

Ta chính họ Thích, sứ giả Phật.

Nguyệt Thượng lại dùng kệ bạch với Đức Như Lai hóa thân:

Con nay nghe nói Phật Thế Tôn

Hình sắc thể kia như thế nào

Nguyện vì con nói hình tướng đó

Con được nghe rồi thường nhớ nghĩ.

Lại tự nhận là sứ giả Phật

Mà không vì con nói tướng Phật

Con thấy oai đức thần lực Ngài

Thế gian khó sánh, tức như Phật. Đức Như Lai hóa hiện dùng kệ đáp:

Hình thể Thế Tôn sắc vàng ròng

Đủ ba hai tướng bậc đại nhân

Thường vì chúng sinh làm ruộng phước

Vì thế cho nên gọi là Phật.

Thường tự hiểu thấu hết thảy pháp

Lại hay biết rõ tâm chúng sinh

Gồm đủ các loại thượng, trung, ha

Vì vậy cho nên gọi là Phật.

Các việc thế gian đều biết rõ

Và cũng thông đạt hết thảy pháp

Biết các pháp rồi đến bờ kia

Vì vậy cho nên gọi là Phật.

Đối với hết thảy tâm chúng sinh

Trong mỗi mỗi tâm đều thấy biết

Nơi chúng sinh và tâm của họ

Hai chốn ấy đều không nhiễm chấp.

Nhân hành bố thí được làm Phật

Và cũng thường giữ giới thanh tịnh

Lại tu nhẫn nhục và tinh tấn

Thiền định, trí tuệ mau thành Phật.

Việc thế gian thảy đều biết rõ

Đó là hết thảy các nghề khéo

Trong tâm luôn Từ, Bi, Hỷ, Xả

Vì vậy cho nên gọi là Phật.

Hàng phục hết thảy các ma oán

Uy danh chấn động ngàn vạn cõi

Có thể tự giác đạo Vô thượng

Vì vậy cho nên gọi là Phật.

Phật xưa thường hay chuyển pháp luân

Chuyển vận hết thảy pháp Vô thượng

Ánh sáng chiếu soi ngàn vạn cõi

Thường giảng nói khổ, không, vô ngã.

Có hàng ngàn cõi nước chư Phật

Cho đến trăm ức vô số cõi

Tướng lưỡi rộng lớn bao trùm khắp

Vì vậy cho nên gọi là Phật.

Có hàng ngàn cõi nước chư Phật

Số kia nhiều như cát sông Hằng

Vị ấy nói ra đều nghe khắp

Vì vậy cho nên gọi là Phật.

Ngàn ức cõi nước các Đức Phật

Vị ấy dùng tay nắm giữ được

An trú không động ngàn vạn kiếp

Vì vậy cho nên gọi là Phật.

Cõi nước chư Phật có ngàn ức

Những núi Tu-di trong cõi ấy

Ngài dùng sợi lông buộc chặc rồi

Nắm lấy đi khắp ngàn ức cõi.

Nghe câu nhiệm mầu của chư Phật

Nơi pháp tự tại vượt bờ kia

Đã tự giác ngộ, độ chúng sinh

Vì vậy cho nên gọi là Phật.

Đầy đủ tự tại khắp mười phương

Có thể thành tựu bốn Vô úy

Nơi pháp chư Phật không nghi ngại

Vì vậy cho nên gọi là Phật.

Không người có thể quán đảnh Phật

Thành tựu đầy đủ năm thứ mắt

Tròn đủ năm Căn và năm Lực…

Bảy phần giác đạo không nhiễm vướng.

Khéo giữ giới, khéo cùng an trú

Tịch định điều phục, rất khó sánh

Không còn dua nịnh, tâm điều thuận

Vì vậy cho nên gọi là Phật.

Đức Phật thường vào các thiền định

Không chút rối loạn, không sợ hãi

Biết thời giảng nói lợi chúng sinh

Vì vậy cho nên gọi là Phật.

Hết thảy công đức đều đầy đủ

Được các chúng sinh cùng cúng dường

Đủ Nhất thiết trí thấy các pháp

Vì vậy cho nên gọi là Phật.

Nếu ta nói trải qua một kiếp

Hoặc trải qua trăm ngàn vạn kiếp

Làm sao nói hết danh hiệu Phật

Nói không thể hết gọi là Phật. Nguyệt Thượng nghe kệ này rồi, thân tâm hoan hỷ, vui mừng không kể xiết, trong lòng khát ngưỡng muốn được diện kiến Đức Như Lai, nên dùng kệ bạch với hóa tượng kia:

Tôn giả nói công đức như vậy

Con nay muốn thấy Phật được chăng?

Người trí nếu nghe được pháp này

Quyết không ưa thích ở tại gia.

Con nay nếu không thấy được Phật

Quyết sẽ không ăn, không uống gì

Cũng lại không còn ưa ngủ nghỉ

Và cũng không muốn ngồi giường chiếu.

Con thấy Tôn giả đã hoan hỷ.

Nghe công đức ấy ý thanh tịnh

Nếu thấy được thân tướng Phật kia

Tức sẽ phát tâm đại hoan hỷ

Phật đại trượng phu đời khó gặp

Trải qua trăm ngàn ức kiếp số

Con đã nghe tên đấng lậu tận

Thế Tôn bây giờ ở chỗ nào?

Như Lai hóa hiện liền đáp rõ:

Thế Tôn nay ở trong rừng lớn

Đồ chúng theo Ngài số trăm ngàn

Thanh tịnh, lìa cấu đều dũng mãnh.

Mỗi một gánh vác ba ngàn cõi

Trải qua nhiều kiếp tay không mỏi

Được định, trí tuệ, từ vô ngại

Đầy đủ đa văn như biển lớn.

Thần thông đi đến muôn ức chốn

Trong khoảnh khắc lễ khắp các Phật

Cúng dường ngàn vạn chư Phật rồi

Nơi thời gian ngắn liền trở lại.

Không có tưởng ta và tưởng Phật

Tướng cõi và tưởng pháp cũng không

Hết thảy các tưởng đều không nhiễm

Đối với chúng sinh làm lợi ích.

Cô nếu muốn thấy Đức Thế Tôn

Và đại chúng Bồ-tát, Thanh văn

Được nghe pháp chư Phật vi diệu

Hãy mau đến bên Đại Đạo Sư. Bấy giờ, cô Nguyệt Thượng tay cầm hoa sen có hóa Phật, từ trên lầu đi xuống, đến bên cha mẹ nói kệ thưa:

Cha mẹ chiêm ngưỡng cành hoa này

Cành lá vi diệu sắc kim cương

Lại thấy trong hoa Đấng Vô Thượng

Các tướng trang nghiêm như núi chúa.

Đấng Tối tôn vi diệu như vậy

Có ai mà không muốn cúng dường?

Con nay thấy khắp ở trong nhà

Sắc vàng chiếu sáng, mẹ nên biết.

Thân Ngài không thể lường tính được

Trong khoảnh khắc biến thành nhiều sắc

Đỏ, trắng, vàng, tía và pha lê

Chúng ta nay thiết trai cúng dường.

Đại Thánh Cù-đàm tại rừng lớn

Nên mang hoa, hương và hương bột

Cha mẹ cùng thiết lễ cúng dường

Sẽ được vô lượng các công đức.

Cha mẹ nghe rồi, nói: Lành thay!

Con nêu lời này thật lợi ích

Bèn sắm các thứ hương hoa báu

Cờ phướn, lọng báu và vòng hoa.

Nguyệt Thượng, cha mẹ cùng thân quyến

Đều mang y phục rất tốt đẹp

Ngọc báu vô giá và âm thanh

Các thứ trang nghiêm đều đầy đủ.

Sửa soạn hoàn bị, liền ra đi

Đến nơi rừng lớn hầu Thế Tôn.

Hôm ấy, ngày hẹn của Nguyệt Thượng đã đến, ngày thứ sáu đã qua, nay là ngày thứ bảy. Lúc đó có vô lượng hàng ngàn đại chúng đều đến nhóm họp để ngắm nhìn Nguyệt Thượng. Trong chúng này, hoặc có các hạng người do tâm tham dục thúc đẩy mà đến nhóm họp. Hoặc có người nhân dịp đi thăm thành Tỳ-da-ly, thấy nơi thành ấy có các thứ trang nghiêm như những bức tranh vẽ trang trí trên lầu, từng đàn chim sẻ bay ngang cửa sổ, lan can tiện cong từng cột trụ ngắn…, các cảnh của nghệ thuật điêu khắc mà tập trung đến. Cũng có vô số đàn ông, đàn bà vì muốn ngắm nhìn cô Nguyệt Thượng nên lặn lội đến thành Tỳ-da-ly.

Khi ấy, Nguyệt Thượng vẫn luôn cầm cành hoa kia. Cha mẹ cô và các quyến thuộc mang theo các tràng hoa, hương thoa, hương bột, các thứ hương đốt xông và các thứ y phục tốt đẹp thượng hạng, các cờ phướn, lọng báu, các thứ âm thanh, các người hầu hạ trước cùng vây quanh, từ nhà đi ra, nhắm đến ngả tư đường phố.

Lúc Nguyệt Thượng cùng quyến thuộc tới ngả tư, thì số người cùng đi đến là vô lượng, vô biên. Khi thấy cô Nguyệt Thượng dừng tại nơi ngả tư, họ đều hướng đến chỗ ấy, luôn miệng nói lớn:

–Cô ấy là vợ tôi! Cô ấy là vợ tôi!…

Bấy giờ, người trong thành Tỳ-da-ly, phần nhiều là các người trai trẻ cùng lúc chạy đến, cất tiếng gọi lớn, hướng về Nguyệt Thượng. Khi thấy cô ta, nhiều người tiến nhanh tới, cô liền bay lên trụ trên hư không cao một cây Đa-la, nhưng tay vẫn cầm cành hoa kia, an nhiên ở trong không trung, dùng lời kệ thưa với mọi người:

Quý vị xem thân tốt đẹp này

Cũng như vàng ròng với sắc lửa

Do xưa chẳng phát khởi tâm dục

Nên nay được thân vi diệu ấy.

Do bỏ dâm dục như hầm lửa

Và các việc đời không nhiễm vướng

Tu tập khổ hạnh, giữ sáu căn

Và hành các phạm hạnh thanh tịnh.

Thấy thê thiếp người không tham dục

Tưởng như là mẹ, là chị, em

Như vậy mới sinh thân đáng mến

Mọi người ưa nhìn không biết chán.

Chân lông thân tôi phát hương thơm

Bay khắp thành này, há chẳng nghe?

Chẳng do tâm dục huân tập được

Đều do quả bố thí điều phục.

Nay tôi vốn không tâm dâm dục

Với người không dục, chớ khởi dục

Mong tôn tượng này chứng minh cho

Lời con chân thật không hư dối.

Các vị từ xưa hoặc cha tôi

Hoặc tôi từng làm mẹ các người

Cùng làm cha mẹ và anh em

Tại sao với nhau sinh tâm dục?

Hoặc xưa tôi có hại quý vị

Các vị hoặc lại giết hại tôi

Đều tạo oán thù, giết hại nhau

Vì sao ở đây sinh tưởng dục?

Nhờ không tham dục được đoan chánh

Tham dục ắt sinh chốn không lành

Người còn tâm dục không giải thoát

Vì vậy nay nên bỏ tâm dục.

Hoặc đọa địa ngục và ngạ quỷ

Hoặc rơi vào nơi loài súc sinh

Cưu-bàn, Dạ-xoa, A-tu-la

Tỳ-xá-già đều vì tham dục.

Đui mắt, không lưỡi, què cùng điếc

Thân thể hình dung đều thô xấu

Tất cả mỗi mỗi các lỗi lầm

Đều do nghiệp xưa nhiều tâm dục.

Nếu ở đời sau làm Luân vương

Đế Thích chủ trời Tam thập tam

Đại phạm tự tại, các chư Thiên…

Đều do rộng hành phạm hạnh tịnh.

Sinh bị câm ngọng, mất bản tánh

Heo, chó, ngựa, lừa và lạc đà

Voi, bò, cọp, ruồi nhặng, muỗi mòng

Bị quả báo này do nhiều dục.

Sinh nhà an vui địa chủ lớn

Trưởng giả giàu có và cư sĩ

Tất cả đều do hành phạm hạnh

Hiện được hoan hỷ và an lạc.

Gánh nặng, nấu đốt, khói xông mũi

Gông cùm xiềng xích thân khổ nhục

Chặt chân, xẻo mũi và móc mắt

Bị người sai sử đều vì dục.

Muốn thành Duyên giác, A-la-hán

Các tướng trang nghiêm thân chư Phật

Tự giác, giác tha lợi ích rộng

Đều do xa lìa tưởng có dục.

Theo dục đâu chỉ một tai họa

Rất nhiều xấu ác không lợi ích

Mong mau giải thoát các tham dục

Cùng tôi đi đến bên Như Lai.

Dù không quy y cũng bớt tội

Chỉ Phật tôn quý trong trời người

Các người mau đến bên Tôn đức

Trải vô lượng kiếp khó thấy Phật.

Nguyệt Thượng nói kệ cho mọi người nghe rồi, khi ấy mặt đất thảy đều chấn động, trong hư không có vô lượng các Thiên tử cất tiếng tán thán, y phục hiện rõ, cùng múa, ca vui tươi, hòa điệu vô lượng. Hoa trời mưa xuống số đến trăm ngàn, tạo các âm nhạc không thể nói hết.

Tất cả đại chúng đã được thấy, nghe như vậy rồi, liền sinh tâm chán lìa các tưởng tham dục, sinh tưởng hy hữu, chưa từng có. Ngay lúc ấy, toàn thân họ xao động, tâm không còn tác động của tham dục, cũng không sân, không giận, không tham, không si, không ganh, không tức, không tranh, không còn phiền não và các kết sử, tất cả đều dùng tâm hoan hỷ để làm tươi tắn thân tướng. Mỗi mỗi đều xem nhau như là cha mẹ, anh em, chị em, thân thuộc, tôn trưởng. Khi họ đã xả bỏ tất cả các phiền não rồi thì mỗi mỗi đều cúi đầu đảnh lễ Nguyệt Thượng.

Bấy giờ, đại chúng đem theo hương hoa, nào hương bột, hương thoa, vòng hoa, các loại y phục, các thứ chuỗi ngọc anh lạc… đều hướng về Nguyệt Thượng tung rải khen ngợi. Do thần lực của Phật, nên tất cả đồ vật kia biến thành một cái dù lớn che trên vị Như Lai hóa thân, rộng nửa do-tuần.

Lúc ấy, Nguyệt Thượng từ hư không lần xuống cách mặt đất bốn ngón tay, chân bước trong hư không, kinh hành thong thả, trong chốc lát liền ra khỏi thành Tỳ-da-ly, nhằm đến chỗ Đức Thích-ca Như Lai. Nguyệt Thượng đặt chân đến đâu, đại địa đều chấn động. Toàn thể đám người đông đảo kia có đến tám vạn bốn ngàn, tuần tự đi theo Nguyệt Thượng.

Khi đó, Trưởng lão Xá-lợi-phất cùng với năm trăm vị Tỳ-kheo, vào buổi sáng sớm, sửa y cầm bát, hướng đến thành Tỳ-da-ly để khất thực. Chúng Thanh văn ấy từ xa thấy Nguyệt Thượng và đại chúng vây quanh trước sau cùng nhau đi đến, Tôn giả Xá-lợi-phất liền nói với Trưởng lão Ma-ha Ca-diếp:

–Này Trưởng lão Ca-diếp! Người đang đi kia là cô Nguyệt Thượng, muốn đến chỗ Đức Phật. Chúng ta có thể nêu hỏi cô ta, tùy

theo ý nghĩa sâu xa của câu trả lời, có thể biết được cô ta đã đạt pháp nhẫn chưa!

Trưởng lão Xá-lợi-phất cùng năm trăm vị Tỳ-kheo đi đến gần Nguyệt Thượng. Trưởng lão hỏi:

–Hôm nay cô muốn đi đâu?

Nguyệt Thượng đáp:

–Thưa Tôn giả Xá-lợi-phất! Tôn giả đã hỏi như thế. Vậy xin thưa: Nay con cũng đi theo hướng như Tôn giả Xá-lợi-phất đang đi.

Tôn giả Xá-lợi-phất lại hỏi Nguyệt Thượng: –Tôi nay muốn vào thành Tỳ-da-ly, còn cô thì từ thành ấy đi ra, sao lại trả lời: “Con nay cũng đi theo hướng như Tôn giả Xá-lợi-phất đang đi.”

Nguyệt Thượng trả lời:

–Nhưng Tôn giả Xá-lợi-phất cất chân lên, đặt chân xuống thì phải nương vào chỗ nào?

Tôn giả Xá-lợi-phất đáp:

–Tôi nay cất chân lên, đặt chân xuống đều nương vào hư không.

Nguyệt Thượng nói:

–Con cũng như vậy, đưa chân lên và đặt chân xuống đều nương vào hư không, nhưng hư không thì không khởi phân biệt. Vì vậy cho nên con nói: “Cũng như Tôn giả Xá-lợi-phất đang đi.”

Thưa Tôn giả Xá-lợi-phất! Việc này cũng như vậy. Nay Tôn giả nói đi là đi đâu?

Tôn giả Xá-lợi-phất trả lời:

–Tôi hướng về Niết-bàn mà đi như vậy.

Nguyệt Thượng nói:

–Thưa Tôn giả Xá-lợi-phất! Hết thảy các pháp há chẳng phải là hướng về Niết-bàn mà đi sao? Con nay cũng hướng về phía ấy mà đi.

Trưởng lão Xá-lợi-phất lại hỏi Nguyệt Thượng:

–Nếu hết thảy các pháp đều hướng đến Niết-bàn, tại sao cô không vào diệt độ?

Nguyệt Thượng đáp:

–Thưa Tôn giả Xá-lợi-phất! Nếu hướng tới Niết-bàn tức không diệt độ. Vì sao? Vì hành Niết-bàn là không sinh diệt. Hành Niết-bàn là

không thể thấy được, thể không phân biệt, là không hề diệt mất. Do ý nghĩa này nên hành Niết-bàn tức là Niết-bàn.

Tôn giả Xá-lợi-phất lại hỏi Nguyệt Thượng:

–Cô nay tu hành theo thừa nào? Là hành theo Thanh văn thừa, Bích-chi-phật thừa hay là hành theo Đại thừa?

Nguyệt Thượng đáp:

–Thưa Tôn giả Xá-lợi-phất! Tôn giả đã hỏi con như vậy, nay con xin hỏi lại Tôn giả : Như pháp đã chứng đắc của Tôn giả Xá-lợi-phất là hành theo Thanh văn thừa, Bích-chi-phật thừa hay là hành theo Đại thừa?

Tôn giả Xá-lợi-phất trả lời:

–Chẳng phải như vậy đâu! Này cô Nguyệt Thượng! Vì sao? Vì pháp kia là không thể phân biệt, không thể nói năng, chẳng phải khác, chẳng phải một, cũng chẳng phải nhiều.

Nguyệt Thượng nói:

–Vì vậy không nên phân biệt các pháp là một tướng hay khác tướng, không có tướng dị biệt. Ở trong các tướng đều không thể trú, cho nên Niết-bàn thật không thể diệt.

Trưởng lão Xá-lợi-phất nói:

–Thật là hy hữu, hy hữu! Cô nay đúng là biện tài vô ngại. Tất là xưa kia cô đã từng tôn phụng bao nhiêu Đức Phật nên mới được như vậy?

Nguyệt Thượng trả lời:

–Thưa Tôn giả Xá-lợi-phất! Tôn giả đã hỏi con như thế, con xin thưa: Cũng như thật tế cùng với pháp giới.

Tôn giả Xá-lợi-phất lại hỏi:

–Như cô nói thật tế cùng với pháp giới, có từ bao lâu?

Nguyệt Thượng đáp:

–Như từ khi vô minh có ái không khác.

Tôn giả Xá-lợi-phất lại hỏi:

–Vô minh có ái lại có từ bao lâu? Nguyệt Thượng thưa:

–Như cảnh giới của chúng sinh không khác.

Tôn giả Xá-lợi-phất lại hỏi:

–Cảnh giới của chúng sinh lại có từ bao lâu?

Đáp:

–Như cảnh giới của chư Phật quá khứ, hiện tại, vị lai.

Tôn giả Xá-lợi-phất nói:

–Nếu như thế thì cô đã nói về việc gì là giải thích về gì?

Đáp:

–Nương theo chỗ hỏi của Tôn giả mà con trả lời.

Tôn giả Xá-lợi-phất lại hỏi:

–Tôi hỏi là nghĩa gì?

Đáp:

–Hỏi là văn tự.

Tôn giả Xá-lợi-phất nói:

–Văn tự ấy vắng lặng, không có dấu vết.

Nguyệt Thượng đáp:

–Thưa Tôn giả Xá-lợi-phất! Tướng diệt ở trong hết thảy pháp như vậy, như có người hỏi, có người trả lời, cả hai đều là tướng diệt, không thể nắm bắt được.