Đại Tập 56 · Bộ Kinh Tập III · Số 468–489

Số 484 - Kinh Bồ-Tát Bất Tư Nghì Quang Sở Thuyết

SỐ 484

KINH BỒ-TÁT BẤT TƯ NGHÌ QUANG

SỞ THUYẾT

Hán dịch: Đời Hậu Tần, Tam tạng Pháp sư Cưu-ma-la-thập,

người nước Quy Tư.

Tôi nghe như vầy:

Một thời, Đức Phật ở tại tinh xá Cấp cô cùng, nơi rừng Kỳ-đà thuộc nước Xá-vệ, cùng đông đủ một ngàn hai trăm năm mươi vị đại Tỳ-kheo và năm trăm vị Đại Bồ-tát, đều là bậc được mọi người biết đến. Lúc Đức Thế Tôn ở tại trú xứ này thì vua, đại thần, Bà-la-môn, cư sĩ và các quyến thuộc luôn cung kính, tôn trọng, tán thán, cúng dường nhiều phẩm vật như: y phục, thức ăn uống, ngọa cụ, thuốc men. Đó chính là sự thành tựu về chỗ sinh, về chủng tánh, đầy đủ Tam-muội, đầy đủ trí tuệ, đầy đủ giải thoát, đầy đủ giải thoát tri kiến, đầy đủ mười Lực, bốn Vô sở úy và mười tám pháp Bất cộng của Đức Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ , Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Ngài diễn nói chánh pháp, văn nghĩa đầu giữa cuối đều hoàn hảo, đầy đủ phạm hạnh thanh tịnh giải thoát, đầy đủ năm nhãn là: Nhục nhãn, Thiên nhãn, Tuệ nhãn, Phật nhãn, Pháp nhãn, khéo biết chỗ trú ở đời này và những đời khác.

Khi ấy, Đức Thế Tôn khéo thâu phục đám ngoại đạo Ni-kiền-đà Nhã-đề Tử… Phật pháp hưng thịnh, trời người tôn kính. Đến giờ thọ thực, Đức Thế Tôn đắp y mang bát cùng chúng Tỳ-kheo Tăng vây quanh hướng vào đại thành Xá-vệ khất thực, đến đi qua lại, oai nghi

luôn đầy đủ, nhìn xem dung mạo, mọi cử chỉ động tác của Đức Thế Tôn cầm y bát đều rất ung dung. Thân sắc vàng vi diệu, ánh hào quang sáng rực giống như ngọn lửa tỏa rộng, như ngọc báu, như ánh mặt trời mặt trăng xua tan màn đêm, thân đầy đủ ba mươi hai tướng tốt trang nghiêm. Ngài dùng chân sắc vàng ròng bước qua cửa thành. Ngay lúc đó đại thành Xá-vệ hiện ra các việc chưa từng có. Như kệ nói:

Thích sư tử Tiên nhân

Khi bước vào cửa thành

Hiện nhiều việc hy hữu

Tâm tịnh nghe ta nói.

Người mù được mắt sáng

Người điếc liền được nghe

Lõa thể được y phục

Cuồng loạn được chánh ý.

Đều hoan hỷ chắp tay

Nhìn Phật không hề chán

Các trống tự nhiên kêu

Tiêu sáo tự phát tiếng.

Nhạn, cù, cưu, uyên ương

Đều hót tiếng êm dịu

Mất của được kho báu

Các vật báu phát tiếng.

Đất chấn động sáu cách

Không tin được tâm định

Thế Tôn khi bước đi

Hoa sen đỡ bước chân.

Chúng sinh chạm được an

Mạng chung được sinh thiên

Người nữ mang thai khổ

An vui sinh con hiền.

Không tham, sân, si não

Cha mẹ con đều vậy

Bậc thềm diệu trang nghiêm

Mưa hoa trời vô số.

Chúng sinh không bệnh hoạn

Thoát tất cả các khổ

Khi Thế Tôn vào thành

Tất cả được an lạc.

Con cúng dường Thế Tôn

Xin Phật thương xót con

Phật đầy đủ phước đức

Con không thể nói hết.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn vào đại thành Xá-vệ tuần tự khất thực, đang đi giữa đường. Có một đứa bé bị bỏ rơi nơi khoảng đất trống gần đấy, dung mạo đoan nghiêm, tươi đẹp, tự mút ngón tay phải. Chỗ đất trống ấy có nhiều cáo, chó sĩ i, thấy đứa bé ấy bèn đến liếm rồi bỏ đi, không có ý gây hại. Đứa bé này nhờ phước đức gieo trồng căn lành từ lâu. Mọi người đứng nhìn sinh tâm hy hữu, họ đều đứng lại nơi khoảng đất trống ấy nhìn đứa bé khả ái, vui mừng thích xem.

Lúc ấy, Đức Thế Tôn thấy nhiều người qua lại nơi chỗ đất trống kia, biết rồi nhưng vẫn hỏi và bảo Tôn giả A-nan:

–Ông đến chỗ đất trống kia xem mọi người qua lại để làm gì?

Tôn giả A-nan bạch:

–Con xin vâng.

Tôn giả A-nan liền đi đến chỗ đất trống ấy, thấy một đứa bé dung mạo đoan nghiêm, tự mút ngón tay phải, nhìn mọi người mắt không chớp. A-nan thấy rồi trở về bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Chỗ ấy hiện có một đứa bé dung mạo đoan nghiêm, rất đáng thương mến, giống như tượng báu, nhìn mọi người mắt không hề chớp.

Đức Thế Tôn đối với đứa bé kia khởi tâm thương xót, quán xét về gốc căn lành, biết đã thành thục, có thể lãnh thọ chánh pháp. Lại biết căn lành của chúng sinh đã thành thục nên Phật liền đi tới chỗ đứa bé, đến nơi nhìn đứa bé nói kệ:

Vốn đã tạo nghiệp ác

Ngày nay báo ứng hiện

Bị bỏ chỗ trống này

Anh nhi khổ như vậy.

Khi đó, anh nhi nhờ thần lực của Phật và sức nơi căn lành vốn có của mình nên dùng kệ bạch Phật:

Cù-đàm còn chấp có

Tưởng thấy bỏ chỗ trống

Khi Phật ở đạo tràng

Không biết đến tưởng ấy?

Đức Thế Tôn dùng kệ đáp:

Ta đã biết nơi tưởng

Nhưng ta hằng không tưởng

Do thương xót nơi con

Mà đến nơi trống này.

Anh nhi nói kệ:

Nếu không “đắc” chúng sinh

Hoàn toàn không thủ đắc

Phật thương xót nơi ai

Ai khiến chuyển tâm bi.

Đức Thế Tôn nói kệ:

Chúng sinh không biết được

Vô ngã, không, tịch diệt

Vì giác ngộ muôn người

Ta đến thôn thành ấp.

Anh nhi nói kệ:

Đạt hiểu không, tịch diệt

Thấu rõ không, tịch diệt

Còn có tưởng chúng sinh

Như Lai không đoạn chăng?

Đức Thế Tôn nói kệ:

Sức Từ bi của Phật

Hiểu rõ không, tịch diệt

Vì giáo hóa chúng sinh

Đạo sư diễn nói pháp.

Anh nhi nói kệ:

Còn chấp có điên đảo

Như Lai chưa đoạn chăng?

Không sinh tưởng chúng sinh

Sinh bi như vậy sao?

Đức Thế Tôn nói kệ:

Sự hộ trì của Phật

Bồ-tát sinh tinh tấn

Vì chẳng rõ chúng sinh

Thế Tôn khởi trang nghiêm.

Anh nhi nói kệ:

Đây là trang nghiêm si

Nếu không chứng đắc vật

Nếu pháp chẳng là vật

Do đâu khởi trang nghiêm?

Đức Thế Tôn nói kệ:

Thần lực đại Bi này

Dẫn dắt đời như vậy

Còn không chấp trước vật

Vì chúng sinh nói pháp.

Anh nhi nói kệ:

Pháp chẳng có văn tự

Diễn nói làm sao được

Thế gian tôn hủy hoại

Phi pháp nói là pháp.

Đức Thế Tôn nói kệ:

Ta chẳng hoại thế gian

Ta không nói phi pháp

Chúng sinh tạo mê lầm

Ta giải thoát cho họ.

Anh nhi nói kệ:

Kết sử không nguồn gốc

Cũng không có nơi chốn

Lại không ở trong ngoài

Làm sao thoát ràng buộc?

Đức Thế Tôn nói kệ:

Từ nơi vọng tưởng sinh

Cùng điên đảo phát khởi

Vì đoạn vọng tưởng kia

Anh nhi, ta nói pháp.

Anh nhi nói kệ:

Tâm tánh tự luôn tịnh

Trong đó không buộc ràng

Cho dù nhiều vọng tưởng

Tánh tịnh không sinh cấu.

Đức Thế Tôn nói kệ:

Đúng vậy như con nói

Tâm tánh tự luôn tịnh

Khách trần phiền não kết

Người không tuệ sinh nhiễm.

Anh nhi nói kệ:

Kiết không có nơi chốn

Cũng không nơi chốn đắc

Thế nào gọi là sinh

Xin vì con diễn nói.

Đức Thế Tôn nói kệ:

Giống như mây trên không

Nhìn thấy không chân thật

Kết sử sinh như vậy

Tuy thấy mà không thật.

Anh nhi nói kệ:

Pháp bình đẳng như như

Tánh sinh đó tức như

Nếu pháp là chân thật

Chẳng như, không thủ đắc.

Đức Thế Tôn nói kệ:

Tất cả pháp chẳng như

Cũng trụ ở trong như

Hiểu rõ như vậy rồi

Không lỗi, không công đức.

Anh nhi nói kệ:

Nếu không được chúng sinh

Cù-đàm hòa hợp ai

Trước quán sát gốc pháp

Từ đâu có phiền não?

Đức Thế Tôn nói kệ:

Quá khứ với vị lai

Và cùng đời hiện tại

Phật thảy đều biết rõ

Vì chúng sinh nói pháp.

Anh nhi nói kệ:

Chỗ diễn thuyết ba đời

Nói những điều ta biết

Chính là đại ngã mạn

Tức là tự khen mình.

Đức Thế Tôn nói kệ:

Ta chẳng tự khen mình

Cũng không khinh mạn ai

Như như đều hiển hiện

Thế nên gọi Như Lai.

Anh nhi nói kệ:

Như như, có thủ đắc

Không tương ưng ngôn thuyết

Chẳng nói, dùng lời nói

Thì chẳng phải là Như.

Đức Thế Tôn nói kệ:

Phàm phu chạy theo tưởng

Trong như, sinh vọng tưởng

Vì đoạn trừ ngã tưởng

Như Lai hiện ở đời.

Anh nhi nói kệ:

Chánh giác chẳng ở đời

Khéo tu pháp vô sinh

Ở trong pháp vô sinh

Phật hiện không tương ưng.

Đức Thế Tôn nói kệ:

Vô sinh hiện có sinh

Phật xuất hiện ở đời

Đó là nói tục đế

Chẳng phải Đệ nhất nghĩa.

Anh nhi nói kệ:

Còn chấp có hai tưởng

Tục đế và chân đế

Ở trong đạo Nhất thừa

Cù-đàm nói chống trái.

Đức Thế Tôn nói kệ:

Ta không nói nghịch nhau

Ta trụ nơi không trái

Vì chúng sinh chống trái

Anh nhi hiểu như vậy.

Anh nhi nói kệ:

Sám hối Đức Thế Tôn

Những gì con đã nói

Nhờ Phật lực hộ trì

Con mới nói được vậy. Lúc này, Đức Thế Tôn đưa cánh tay sắc vàng từ trong pháp y ra đỡ lấy anh nhi, khiến anh nhi vin vào ngón tay của Đức Phật rồi đứng lên. Đức Thế Tôn bèn đem Anh nhi từ chỗ ấy trở lại con đường chính. Đại chúng thấy việc chưa từng có nên càng sinh tâm cung kính khen ngợi Đức Thế Tôn: “Thật là hy hữu!” Vì Đức Thế Tôn đã thành tựu

được pháp vi diệu thù thắng như thế nên mới có thể khiến cho kẻ cực khổ nguy ách ấy an trụ vào chánh pháp.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn bảo anh nhi:

–Hành nghiệp của con đã hết! Con có thể nhớ nghĩ về chỗ căn lành đã làm từ xưa khiến cho đại chúng sinh tâm hy hữu!

Khi ấy, Anh nhi bèn hiện đại thần lực bay lên hư không cao hơn bảy cây Đa-la, thân phóng ra ánh sáng tỏa chiếu khắp tam thiên đại thiên thế giới của chư Phật. Do ánh sáng ấy nên trời Đế Thích, Phạm thiên, Hộ thế, cùng trăm ngàn chúng Trời, Rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già khác, trông thấy ánh sáng đó liền đến chỗ Đức Phật, cung kính đảnh lễ nơi chân Ngài, dùng các hoa trời tung lên cúng dường. Cúng dường xong, hướng về Đức Thế Tôn nói:

–Ánh sáng của Bồ-tát là không thể nghĩ bàn. Thân phóng ra ánh sáng tỏa chiếu khắp thế giới của Đức Phật ở đây khiến cho vô lượng chúng sinh được nhiều lợi ích không thể nghĩ bàn. Vậy nên gọi anh nhi này là Bất Tư Nghì Quang.

Bấy giờ, Đức Phật Thích-ca Mâu-ni chấp thuận đặt tên cho anh nhi này là Bất Tư Nghì Quang.

Lúc này, anh nhi Bất Tư Nghì Quang từ hư không hạ xuống đứng yên nơi đất, nhờ thần lực của Phật và sức nơi căn lành của mình nên thân tướng giống như đồng tử tám tuổi. Thích Đề-hoàn Nhân liền đem áo trời cúng dường cho anh nhi và nói:

–Bồ-tát Bất Tư Nghì Quang! Xin hãy thương xót chúng tôi mà nhận lấy Thiên y này.

Bồ-tát anh nhi Bất Tư Nghì Quang nói với Thích Đề-hoàn Nhân:

–Này Kiều-thi-ca! Bồ-tát không lấy y phục làm điều tốt đẹp, mà nên mặc đủ pháp phục để trang nghiêm thân. Này Kiều-thi-ca! Về pháp phục của Bồ-tát, ông nay nên lắng nghe!

Này Kiều-thi-ca! Tâm Bồ-đề là pháp phục của Bồ-tát vì đạt đến đạo tràng, thành tựu viên mãn tất cả Phật pháp. Có hổ có thẹn là pháp phục của Bồ-tát, vì điều phục thành tựu nơi tất cả chúng sinh đạt đến chỗ không lầm lỗi. Thệ nguyện bền vững trang nghiêm là pháp phục của Bồ-tát, vì làm xong mọi việc. Ngay thẳng, không dối trá là pháp

phục của Bồ-tát, vì thành tựu sự đoạn trừ huyễn hoặc hư giả. Siêng năng, tinh tấn là pháp phục của Bồ-tát, vì thành tựu đầy đủ các căn lành. Ý chí luôn hỷ lạc là pháp phục của Bồ-tát, vì thành tựu viên mãn tất cả pháp Phật. Trừ bỏ kiêu mạn là pháp phục của Bồ-tát, vì thành tựu tròn đầy tất cả các thiền định. Cầu pháp, nghe pháp là pháp phục của Bồ-tát, vì thành tựu viên mãn Bát-nhã ba-la-mật. Không khởi trí kiêu mạn là pháp phục của Bồ-tát, vì thành tựu đầy đủ trí không chấp trước. Tạo nhiều lợi ích là pháp phục của Bồ-tát, vì thương xót tất cả chúng sinh, tạo đủ sự hiểu biết. Xả bỏ tất cả vật là pháp phục của Bồ-tát, vì thành tựu viên mãn các tướng hảo. Hộ trì tịnh giới là pháp phục của Bồ-tát, vì thành tựu tròn đủ thệ nguyện. Điều hòa nhẫn nhục là pháp phục của Bồ-tát, vì thành tựu viên mãn rốt ráo âm thanh như Phạm thiên. Tinh tấn vững mạnh, tâm không lười biếng, thoái lui là pháp phục của Bồ-tát, vì thành tựu viên mãn, vượt qua mọi sự việc. Được các thiền định, Tam-muội giải thoát là pháp phục của Bồ-tát, vì thành tựu đầy đủ trí đại thông. Trí tuệ không hoại là pháp phục của Bồ-tát, vì thành tựu việc đoạn trừ mọi kết sử, chướng ngại của các kiến. Hành trí đại phương tiện là pháp phục của Bồ-tát, vì thành tựu sự giáo hóa chúng sinh. Đại Từ là pháp phục của Bồ-tát, vì thành tựu sự cứu giúp chúng sinh. Đại Bi là pháp phục của Bồ-tát, vì thành tựu ở trong đường sinh tử không hề mỏi mệt, nhàm chán. Đại Hỷ là pháp phục của Bồ-tát, vì thành tựu đầy đủ đối với pháp hỷ. Đại Xả là pháp phục của Bồ-tát, vì thành tựu việc xa lìa tâm thương ghét. Đối với các chúng sinh không có tâm não hại là pháp phục của Bồ-tát, vì thành tựu sự không não hại nơi mình và người. Diễn giảng thuyết pháp là pháp phục của Bồ-tát, vì thành tựu sự không khen mình, không chê người. Như thuyết tu hành là pháp phục của Bồ-tát, vì thành tựu sự đoạn trừ kết sử.

Này Kiều-thi-ca! Nên biết pháp phục của Bồ-tát là như vậy, dùng pháp trang nghiêm, sống luôn biết hổ thẹn.

Thích Đề-hoàn Nhân đối với anh nhi tăng thêm tâm cung kính, hết sức tôn trọng và bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Xin Thế Tôn thương xót chúng con khiến anh nhi nhận lấy y này.

Đức Thế Tôn bèn bảo Bồ-tát anh nhi Bất Tư Nghì Quang nên

nhận y của Đế Thích. Đức Thế Tôn dùng tay phải lấy thiên y trao cho anh nhi. Anh nhi đầu gối bên phải quỳ sát đất, dùng tay phải nhận lấy y ấy rồi mặc vào.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn đem Bồ-tát anh nhi Bất Tư Nghì Quang đến đại thành Xá-vệ thứ lớp khất thực. Khi ấy, đại chúng nam nữ lớn nhỏ, trưởng giả, cư sĩ , Sát-lợi, Bà-la-môn, vua và các phụ chánh đại thần, thấy Bồ-tát anh nhi Bất Tư Nghì Quang đều sinh tâm hy hữu, họ cũng vì để diện kiến Đức Phật, kính lễ cúng dường nên đều tụ hội.

Đức Thế Tôn tuần tự khất thực, đến nhà người mẹ của Bồ-tát anh nhi Bất Tư Nghì Quang. Bồ-tát Bất Tư Nghì Quang liền vào nhà mình đến trước chỗ mẹ, hướng về sinh mẫu nói kệ:

Mẹ không có lỗi lầm

Phải nên tự vui mừng

Con xưa tạo nghiệp ác

Nay sinh ở bụng mẹ.

Mẹ là ruộng phước con

Xót thương ân sinh thành

Mẹ chớ sinh xấu hổ

Mau đến chỗ Thế Tôn.

Mẹ nay được lợi lớn

Vì con mà mang thai

Công đức mẹ như thế

Đến hỏi Đấng Đạo Sư.

Khi ấy, Bồ-tát Bất Tư Nghì Quang nói với Thích Đề-hoàn Nhân:

–Này Kiều-thi-ca! Cho ta xin những thứ cần dùng như hương hoa, y phục. Ta muốn dâng lên mẹ để mẹ ta đem các vật này cúng dường Đức Phật, nên phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Thích Đề-hoàn Nhân đem hoa trời Mạn-đà-la, hương cõi trời và các y phục của chư Thiên trao cho Bồ-tát. Bồ-tát Bất Tư Nghì Quang lại hướng đến mẹ mình, nói kệ:

Mẹ nhận hoa đẹp này

Hoa trời Mạn-đà-la

Hương diệu và y phục

Dâng lên cúng dường Phật.

Vật báu và thức ăn

Khó báo ân cha mẹ

Hướng dẫn vào chánh pháp

Là cúng dường song thân.

Cúng dường Thế Tôn rồi

Phát tâm đạo vô thượng

Con nhiều kiếp thường khuyên

Lúc nào cũng siêng năng.

Người mẹ sinh tâm vui

Hoàn toàn không xấu hổ

Đi đến chỗ Thế Tôn

Đảnh lễ rồi đứng trước.

Tung hoa lên Như Lai

Dâng hoa và y phục

Trồng căn lành nơi Phật

Và phát tâm Bồ-đề.

Vững trụ tâm Bồ-đề

Thưa hỏi Thích Sư Tử

Mang thai chúng sinh tịnh

Xin nói phước báo này.

Nay con nhờ nghiệp thiện

Không sinh các nẻo ác

Cúng vô số Phật rồi

Sau sẽ được thành Phật.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn ở đại thành Xá-vệ tuần tự khất thực rồi cùng Bồ-tát Bất Tư Nghì Quang và đại chúng ra khỏi đại thành hướng đến tinh xá Cấp cô cùng thuộc rừng Kỳ-đà. Đức Thế Tôn thọ trai xong, rửa tay, súc miệng rồi đến tòa ngồi diễn nói chánh pháp.

Lúc đó, vua Ba-tư-nặc nước Kiều-tát-la nghe Bồ-tát anh nhi Bất Tư Nghì Quang có đại thần thông không thể nghĩ bàn, nên ra lệnh chỉnh đốn bốn loại binh chúng sửa soạn xa giá, rồi đi đến tinh xá Cấp cô cùng thuộc rừng Kỳ-đà. Vua tới chỗ Đức Thế Tôn, cung kính đảnh lễ dưới chân và lui ra ngồi một bên. Vua Ba-tư-nặc bạch Thế Tôn:

–Bạch Thế Tôn! Bồ-tát anh nhi Bất Tư Nghì Quang đang ở chỗ

nào? Nghe nói Bồ-tát có sức thần thông không thể nghĩ bàn?

Đức Phật liền chỉ Bồ-tát anh nhi Bất Tư Nghì Quang cho vua Ba-tư-nặc. Vua vừa trông thấy Bồ-tát anh nhi Bất Tư Nghì Quang hình tướng đoan nghiêm thù thắng, tự tại không chút sợ hãi, tự trang nghiêm đầy đủ bằng giới, định, tuệ, liền nghĩ: “Bồ-tát đã gieo trồng căn lành gì? Tu tập phước đức gì mà có thân tướng vi diệu như vậy?”

Lúc đó, anh nhi Bất Tư Nghì Quang vâng theo thần lực của Đức Phật, biết ý nghĩ của vua nước Kiều-tát-la nên hướng đến vua, nói kệ:

Thường tu tâm Từ tịnh chúng sinh

Tu chánh niệm không thô uế ác

Giữ thân khẩu ý, phạm hạnh tịnh

Mới có được thân tịnh diệu này.

Xa lìa người ác, không tự tạo

Tăng trưởng tu tập thiện vô lượng

Lìa bỏ điều ác, không tranh cãi

Mới có được thân tịnh diệu này.

Cung kính Phật, Pháp và Thánh tăng

Thường luôn phụng thí dốc cúng dường

Không mắng nhiếc người, không bức hại

Mới có được thân tịnh diệu này.

Mạ lî, trách móc và hủy báng

Đối với người khác không như thế

Khen tốt, khen đẹp, không nói ác

Mới có được thân tịnh diệu này.

Tham keo ganh ghét và kiêu mạn

Xét kỹ hạnh mình không chê người

Mới có được thân tịnh diệu này.

Bấy giờ, vua Ba-tư-nặc bạch Thế Tôn:

–Bồ-tát anh nhi Bất Tư Nghì Quang này thành tựu pháp thù thắng vi diệu như thế, do nghiệp chướng gì mà thọ sinh vào bụng của dâm nữ rồi bị bỏ nơi chỗ trống?

Phật bảo đại vương:

–Nơi thuở quá khứ hơn chín mươi mốt kiếp về trước, thời đó có Đức Phật hiệu là Tỳ-bà-thi gồm đủ mười tôn hiệu: Như Lai, Ứng

Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ , Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn xuất hiện ở đời. Đại vương nên biết! Lúc ấy, trong giáo pháp của Đức Tỳ-bà-thi Như Lai có hai vị Bồ-tát: Một tên là Hiền Thiên, hai tên là Nhiêu Tài. Bồ-tát Hiền Thiên đối nơi đạo Vô thượng đạt được quả vị Không thoái chuyển, được Đà-la-ni và biện tài vô ngại, được Nhẫn vô sinh, có phước đức, uy lực, ít ham muốn, biết đủ, thường ưa chỗ vắng vẻ, đạt được thần thông. Còn Bồ-tát Nhiêu Tài thì tu học hạnh Đầu-đà, hầu cận Bồ-tát Hiền Thiên, thường lui tới các xóm làng, thành ấp hành xử nhiều việc. Bồ-tát Hiền Thiên nhiều lần quở trách: “Tại sao ông hay gây ra nhiều việc như thế mà không tự đoạn trừ?” Luôn được quở trách, dạy bảo như vậy nhưng Nhiêu Tài lại sinh tâm giận dữ không vui. Vì quá sân hận nên Nhiêu Tài đã tìm cách vu cáo, mắng nhiếc, nhục mạ Hiền Thiên. Khi ấy, Bồ-tát Hiền Thiên liền đuổi Nhiêu Tài ra khỏi trụ xứ khiến Nhiêu Tài càng thêm giận dữ, thô ác, đê tiện. Do nhân duyên của hành nghiệp bất thiện ấy, nên sau khi mạng chung thọ sinh vào thai của dâm nữ, nhờ sự hộ trì của Bồ-tát Hiền Thiên nên không bị đọa vào địa ngục. Dâm nữ sinh ra thường đem vất bỏ, bị các thứ cáo, chó sĩ i ăn thịt. Này đại vương! Do duyên ấy nên trong chín mươi mốt kiếp luôn bị chết như vậy, đời đời thường bị vất bỏ. Kiếp này cũng vậy, làm con của dâm nữ bị đem bỏ nơi chỗ trống cho cáo, chó sĩ i ăn thịt. Này đại vương! Chớ nên nghi ngờ. Nhiêu Tài thời ấy luôn sân hận mắng nhiếc nay chính là Bồ-tát Bất Tư Nghì Quang. Hành của nghiệp ác đã hết, do sức của nghiệp thiện nên tâm kết sử được thanh tịnh, ý vui thích với Đức Phật, đường ác của người này đều đã chấm dứt. Này đại vương! Bồ-tát Bất Tư Nghì Quang ấy đã từng gặp sáu mươi bốn ức Đức Phật, kính lễ cúng dường tôn trọng tán thán, ở chỗ các Đức Phật này thường tu phạm hạnh, siêng năng tinh tấn cầu pháp, nên sức thiện gốc đó mới được như thế và đạt sức thần thông.

Này đại vương! Nghiệp trắng đen như vậy trọn không hề mất, thế nên người trí khéo giữ gìn thân, khẩu và ý nghiệp, thà bỏ thân mạng chứ không nên tạo nghiệp ác.

Vua Ba-tư-nặc bạch:

–Bạch Thế Tôn! Bồ-tát Hiền Thiên kia đã đạt được Nhất thiết trí hay là còn tu tập hạnh Bồ-tát?

Phật bảo nhà vua:

–Đại vương! Bồ-tát Hiền Thiên kia nay ở quốc độ của Đức Phật A-súc, tu hạnh Bồ-tát, hiệu là Đức Tạng.

Khi ấy, vua Ba-tư-nặc bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Nếu các thiện nam, thiện nữ tu tập cần phải luôn thân cận với tri thức thiện. Vì sao phải gần gũi bậc Thiện tri thức? Bạch Thế Tôn! Vì gần gũi bậc Thiện tri thức, cung kính vây quanh, thường nghe pháp thiện, nghe pháp thiện rồi thì được tâm thiện. Đã có tâm thiện, nên tu tập hạnh thiện, làm các nghiệp thiện, hướng đến chỗ thiện được gặp tri thức thiện. Vì được bạn thiện, nên không làm điều ác, tu tập điều thiện. Tu tập điều thiện rồi thì không não hại mình, không não hại người. Nếu có Bồ-tát tự giữ mình, hộ trì người, thì có thể chứng đắc đạo Bồ-đề. Nếu đã an trụ vào đạo, có uy lực lớn tất tạo được nhiều lợi ích.

Phật nói:

–Lành thay! Đại vương đã nói rất đúng! Này đại vương! Bồ-tát gần gũi nơi tri thức thiện tức đầy đủ tất cả công đức nơi pháp thiện.

Bồ-tát Bất Tư Nghì Quang thưa Phật:

–Bạch Thế Tôn! Bồ-tát thành tựu bao nhiêu pháp, thì mau đạt được đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, được pháp nhẫn thanh tịnh?

Phật bảo anh nhi:

–Bồ-tát thành tựu bốn pháp thì mau đạt được đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác và pháp nhẫn thanh tịnh. Những gì là bốn?

1.Hiểu biết về nhân duyên nơi nhẫn.

2.Xa lìa chấp đoạn, thường.

3.Hiểu rõ về vô ngã, không nhân, không chúng sinh, không thọ mạng.

4.Hiểu rõ về không tịch, tu hành pháp không.

Đó là bốn pháp.

Lại có bốn pháp. Những gì là bốn?

1.Quá khứ vắng lặng.

2.Vị lai không nhận biết.

3.Hiện tại không trụ.

4.Ba đời bình đẳng.

Lại có bốn pháp:

1.Tự thanh tịnh.

2.Chúng sinh thanh tịnh.

3.Pháp thanh tịnh.

4.Thiền định thanh tịnh.

Lại có bốn pháp:

1.Thân tịch tĩnh.

2.Tâm tịch tĩnh.

3.Đạo tịch tĩnh.

4.Pháp tịch tĩnh.

Lại có bốn pháp:

1.Dùng pháp để quán Phật, không dùng sắc.

2.Dùng xa lìa để quán Pháp, không dùng ngã.

3.Dùng vô vi để quán Tăng, không dùng số đông.

4.Tuệ nhãn luôn được thanh tịnh.

Lại có bốn pháp:

1.Đầy đủ các pháp Ba-la-mật.

2.Không bỏ bốn Nhiếp pháp.

3.Khéo biết về phương tiện.

4.Nói chúng sinh không mà hành đại Bi.

Này anh nhi! Đó là Bồ-tát thành tựu bốn pháp nên mau đạt được đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác và pháp nhẫn thâm diệu.

Khi giảng nói pháp ấy, Bồ-tát Bất Tư Nghì Quang đạt được pháp Nhẫn vô sinh, vui mừng hết mực nên bay lên hư không, cao bảy cây Đa-la. Ngay lúc ấy, tam thiên đại thiên thế giới chấn động đủ sáu cách, ánh sáng chiếu khắp, trời tuôn mưa hoa, trăm ngàn kỹ nhạc không tấu mà tự vang lên.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn biết tâm niệm của Bồ-tát Bất Tư Nghì Quang nên mỉm cười, từ nơi diện môn của Đức Thế Tôn phát ra hào quang đủ các màu sắc: xanh, vàng, đỏ, trắng, hồng, pha lê. Ánh sáng ấy tỏa chiếu khắp vô lượng, vô biên thế giới, che khuất cung điện của

ma và ánh sáng của mặt trời mặt trăng, đoạn trừ nỗi khổ nơi cõi địa ngục, ngạ quỷ, lên đến cõi Phạm thế và trở lại nhiễu quanh chỗ Phật ba vòng, rồi nhập vào tướng đảnh.

Lúc đó, Tôn giả A-nan từ chỗ ngồi đứng dậy, trịch vai áo bên phải, gối phải quỳ sát đất, chắp tay hướng đến Phật, nói kệ thưa:

Sắc tướng rất vi diệu

Vẻ đẹp trang nghiêm thân

Viên quang khéo đáp hỏi

Vì nhân duyên gì cười?

Giữ giới, hành không sợ

Định tuệ thắng, trang nghiêm

Quả giải thoát hiện vững

Vì nhân duyên gì cười?

Nhẫn lực và mười Lực

Nhẫn dũng tiến, khó động

Vui thấy hiện bốn Đế

Vì nhân duyên gì cười?

Thân Kim cang bền chắc

Lực tận Na-la-diên

Ý vui tiếng phạm âm

Xin diễn nói nghĩa cười.

Trời Phạm thiên ở trên

Không thấy đảnh Như Lai

Tuần tự chắp tay kính

Vì nhân duyên gì cười?

Cội Bồ-đề hàng ma

Được đạo tịnh vô cấu

Biết hạnh các chúng sinh

Xin nói duyên gì cười?

Chuyển pháp luân vô thượng

Nói động địa vô thường

Thâu phục trời, người, rồng

Thế Tôn vì sao cười?

Chiếu sáng trừ tối tăm

Nhãn thanh tịnh thấy khắp

Công đức như hư không

Vì nhân duyên gì cười?

Đức Thế Tôn bảo Tôn giả A-nan:

–Ông nay thấy Bồ-tát Bất Tư Nghì Quang này đang trụ nơi hư không cách đất bảy cây Đa-la chăng?

Tôn giả A-nan thưa:

–Con đã thấy, bạch Thế Tôn!

Phật bảo:

–Này A-nan! Bồ-tát Bất Tư Nghì Quang này trải qua trăm ngàn a-tăng-kỳ kiếp sẽ được thành Phật cũng hiệu là Bất Tư Nghì Quang, gồm đủ mười tôn hiệu: Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ , Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật Thế Tôn, xuất hiện ở đời, cõi nước tên là Tịnh khiết, kiếp ấy gọi là Vô cữu.

Này A-nan! Cõi Phật Tịnh khiết này hết sức thanh tịnh, giống như các cung điện nơi cõi trời Tha hóa tự tại. Thọ mạng của Đức Phật ấy là hai mươi trung kiếp, chúng đại Thanh văn gồm tám vạn, chư Bồ-tát Tăng là ba vạn hai ngàn. Này A-nan! Do nhân duyên gì kiếp đó có tên là Vô cữu? Này A-nan! Thuở ấy, trong hàng trăm ngàn kiếp không có Phật ra đời, Đức Phật Bất Tư Nghì Quang này ở trong kiếp kia thành Phật đầu tiên, nên chư Thiên trời Tịnh cư vui mừng tán thán: “Kiếp này Vô cữu (Không có lỗi lầm)! Kiếp này Vô cữu! Vì có Đức Như Lai xuất hiện ở đời.” Do vậy gọi kiếp này là Vô cữu.

Khi giảng nói về Bồ-tát Bất Tư Nghì Quang có ba vạn hai ngàn chúng sinh phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, sáu vạn Bồ-tát đạt được pháp Nhẫn vô sinh, năm trăm Tỳ-kheo đoạn trừ hết kết lậu, tâm được tự tại, thành A-la-hán.

Bấy giờ, Đức Phật bảo Tôn giả A-nan:

–Ông nên thọ trì, đọc tụng kinh này, ở trong đại chúng diễn nói rộng khắp khiến chánh pháp của ta trụ ở đời lâu dài tạo được nhiều lợi ích cho Bồ-tát nơi đời vị lai.

Tôn giả A-nan thưa:

–Bạch Thế Tôn! Con xin thọ trì đúng như lời Phật dạy. Bạch Thế

Tôn! Kinh này tên là gì, nên thọ trì như thế nào?

Phật bảo Tôn giả A-nan:

–Kinh này tên là Trừ Tịnh Nghiệp Chướng, cũng gọi là Thần Lực Sở Trì Bất Tư Nghì Quang Bồ-tát Sở Thuyết, nên theo như thế mà thọ trì. Này A-nan! Nếu có thiện nam, thiện nữ nào trọn đời nhất tâm phụng thờ các Đức Như Lai, cúng dường đảnh lễ, tôn trọng tán thán, dùng đủ các loại hoa nhiều như núi Tu-di, các thứ hương đốt, hương bột, hương thoa, cờ phướn, lọng báu cũng đều như vậy để cúng dường. Lại có thiện nam, thiện nữ thọ trì kinh pháp Bất Tư Nghì Quang Sở Thuyết này, đọc tụng thông suốt, ở nơi đại chúng rộng vì mọi người giảng nói, như thuyết tu hành, thì phước ấy nhiều hơn người trước. Này A-nan! Nếu ai muốn cúng dường pháp của Như Lai, muốn được trí tuệ sáng suốt thì nên thọ trì đọc tụng kinh này.

Phật giảng nói kinh này rồi, Bồ-tát Bất Tư Nghì Quang, Tôn giả A-nan, tất cả đại chúng, các hàng Trời, Người, Rồng, Quỷ thần, Càn-thát-bà, A-tu-la… nghe Phật giảng nói đều rất vui mừng.

Số 485 - Kinh Vô Sở Hữu Bồ-Tát - Quyển 1

SỐ 485

KINH VÔ SỞ HỮU BỒ-TÁT

Hán dịch: Đời Tùy, Tam tạng Xà-na-quật-đa,

người Thiên Trúc.

QUYỂN 1

Tôi nghe như vầy:

Một thời, Đức Thế Tôn ngụ trong núi Tỳ-phú-la thuộc thành Vương xá, cùng với chúng đại Tỳ-kheo trăm ngàn người vân tập đông đủ. Lại có trăm ngàn các chúng Bồ-tát, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di, các chúng Trời, Rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già… Còn có các Thiên tử nơi cõi Dục, các Thiên tử nơi cõi trời Tịnh cư thuộc cõi Sắc… trước sau vây quanh Đức Phật để nghe pháp.

Khi ấy, ở trong chúng hội có Bồ-tát tên là Vô Sở Hữu, quan sát thấy tâm của những Bồ-tát ở đây còn nhiều nghi hoặc. Người thì ăn năn về việc ác mình đã làm, người thì ở trong chỗ điên đảo, người thì bị chướng ngại về nghiệp, người bị chướng ngại nơi pháp và các chúng sinh bị nhiều chướng ngại ngăn che nên không thể hỏi Phật.

Bồ-tát Vô Sở Hữu vì muốn làm thanh tịnh mọi nghiệp chướng cho các chúng sinh nên định hỏi Phật. Bồ-tát lại quán xét trong các chúng ở đây có nhiều Bồ-tát muốn sám hối những lỗi lầm của mình đã tạo, mà trong tâm còn nhiều phiền muộn, nên không thể nghe pháp. Lại thấy các Bồ-tát do tâm còn nhiều lo sợ, hối hận, nên càng không thể nhất tâm lãnh hội giáo pháp. Cũng thấy rõ tâm hành của các vị ấy

có nhiều phiền não, ưu tư, uế tạp về các sự khổ của sinh, lão, bệnh, tử, sự khổ do oán ghét phải gặp nhau, thương yêu mà phải xa lìa. Những người như vậy đang muốn thành tựu đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, nhưng bị vô số trói buộc như thế thì làm sao ở trong vô lượng kiếp tu tập hạnh Bồ-tát? Đã bị trói buộc thì làm sao có thể giải thoát cho các chúng sinh?

Bồ-tát Vô Sở Hữu quán xét như vậy xong, liền suy nghĩ: “Nếu Đức Thế Tôn cho phép ta được thỉnh vấn, để cho tất cả chúng sinh trong pháp hội này, đã tạo các việc ác, đã nghi hoặc, sinh hối hận, khiến họ được xa lìa.”

Lúc này, Đức Thế Tôn biết rõ tâm niệm của Đại Bồ-tát Vô Sở Hữu cùng các vị Bồ-tát hiện có, liền bảo Đại Bồ-tát Vô Sở Hữu:

–Này Bồ-tát Vô Sở Hữu! Như Lai cũng không vì các Bồ-tát mà giảng nói về chốn có cấu nhiễm, có tham chấp, có trói buộc, có hệ lụy, có sai phạm và nơi chốn sai phạm. Vì sao? Vì tất cả nơi chốn tham đắm, nơi chốn cấu nhiễm, nơi chốn trói buộc, nơi chốn chướng ngại, nơi chốn phạm tội, Bồ-tát đều đã siêu vượt lìa xa các tướng của chúng, hành không hòa hợp, các pháp không xen lẫn vì không thể nắm bắt, nên chứng đắc đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Như vậy, tất cả các pháp đều không bị trói buộc, đắm nhiễm, chấp trước, hệ lụy, sai phạm và thủ đắc, do đấy nên thành tựu Nhất thiết chủng trí.

Này thiện nam! Chốn phát tâm của Nhất thiết chủng trí, chúng sinh không thể chứng đạt, ở trong nơi chốn ấy không có pháp nào có thể bị trói buộc, bị cấu nhiễm, bị đắm chấp, bị hệ lụy, bị chướng ngại, bị sai phạm, có thể đạt được và nhận biết về nơi chốn.

Này Vô Sở Hữu! Ông nên vì các Bồ-tát mà thưa hỏi. Như các vị Đại Bồ-tát không hề mệt mỏi, không hề uế trược, không hề đắm chấp, không bị trói buộc, không bị chướng ngại, như hư không, xa lìa tưởng chấp về hư không, dứt mọi chướng, nghi nên sớm thành tựu đạo quả Bồ-đề vô thượng và mở bày làm sáng tỏ chánh pháp ở mọi nơi.

Bấy giờ, Bồ-tát Vô Sở Hữu được Đức Như Lai gia hộ, chỉ dạy về việc thỉnh vấn và dùng trí lực nơi tự thân mình, do ở nhiều trú xứ của Phật đã vun trồng các căn lành, nên đối với Trí tuệ ba-la-mật không còn nghi hoặc, Bồ-tát liền ẩn thân không hiện. Bồ-tát hoàn toàn không

tham đắm, mà nhằm để giáo hóa các vị Bồ-tát kia nên hiển bày các thứ phước đức, lại vì các chúng sinh tâm tham đắm, các chúng sinh do chấp giữ nên che lấp các hành nơi tướng, các chúng sinh xa lìa tri thức thiện, gần gũi với hàng tri thức xấu ác. Đối với các Bồ-tát hiện có ở đây, Bồ-tát Vô Sở Hữu do nhận biết tất cả các pháp đều không thể nắm bắt, nhằm khiến họ không còn tham chấp mà được giác ngộ, tức thì đem vô số các loài hoa quý, hoặc các thứ hoa ở dưới nước, các loại hoa trên mặt đất, hoa làm bằng vàng bạc, tung rải khắp để cúng Phật, với tâm chí thành hoan hỷ thù thắng, vi diệu, khiến cho các chúng sinh cũng vui mừng. Bồ-tát tán thán Đức Thế Tôn rồi dùng kệ hỏi:

Bồ-tát đến nơi đâu

Người nào là cha mẹ

Dừng nghỉ ở chốn nào

Những ai là quyến thuộc?

Khi ấy, Đức Thế Tôn dùng kệ đáp:

Chốn hành dũng mãnh “Không”

Cha: Phật, mẹ: Trí tuệ

Tháp Phật là chốn trụ

Bồ-tát là quyến thuộc.

Hành sáu Ba-la-mật

Tâm giác là cha mẹ

Tam-muội là trụ xứ

Các phước là quyến thuộc.

Bồ-tát Vô Sở Hữu nghe kệ này xong, tâm rất vui mừng, tùy thuận, lại dùng kệ hỏi Đức Thế Tôn:

Nhất thiết trí vô ngại

Bậc khéo nói lời này

Con vui theo nơi đây

Lại xin hỏi Thế Tôn.

Lấy gì làm nhân duyên

Dùng trí phương tiện nào

Pháp gì được chứng đắc

Biết rõ được những gì?

Đức Thế Tôn dùng kệ đáp:

Duyên Bồ-đề dũng mãnh

Phương tiện độ chúng sinh

Chứng được các pháp không

Trí ấy rõ Bồ-đề.

Bồ-tát Vô Sở Hữu nghe kệ xong, tâm rất vui mừng, tùy thuận, lại dùng kệ tán thán Phật và hỏi:

Nhất thiết trí vô ngại

Bậc khéo nói lời này

Con vui theo nơi đây

Lại xin hỏi Thế Tôn.

Làm sao không đọa ác

Nơi nhà lửa đáng sợ

Bỏ tất cả cõi ác

Mau đến các cõi thiện?

Đức Thế Tôn dùng kệ đáp:

Không tạo mọi tội lỗi

Vì thế bỏ đường ác

Thường thực hành chánh pháp

Nhờ vậy đến cõi thiện.

Bồ-tát Vô Sở Hữu nghe kệ xong, hết sức vui mừng, tán dương, lại dùng kệ hỏi:

Nhất thiết trí vô ngại

Bậc khéo nói lời này

Con vui theo nơi đây

Lại xin hỏi Thế Tôn.

Vì sao gây nhiều tội

Kẻ vô trí tạo tác

Tất cả mau dứt trừ

Diệt sạch không còn sót?

Đức Thế Tôn dùng kệ đáp:

Chúng sinh cầu giải thoát

Đều phát nguyện Bồ-đề

Các tội đều tận diệt

Chẳng thủ đắc Bồ-đề.

Bồ-tát Vô Sở Hữu nghe kệ xong tâm tùy thuận, tán thán, lại dùng kệ ngợi khen và hỏi:

Nhất thiết trí vô ngại

Bậc khéo nói lời này

Con vui theo nơi đây

Lại xin hỏi Thế Tôn.

Duyên gì nhiễm đắm ái

Luân hồi trong khổ não

Khi thành tựu Bồ-đề

Đều dứt sạch tất cả?

Đức Thế Tôn dùng kệ đáp:

Nơi thường, lạc, ngã, tịnh

Điên đảo chấp hư không

Đã giác ngộ chân thật

Khát ái đều dứt sạch.

Không khát ái, ngã mạn

Bình đẳng như hư không

Không trụ ở trong ngoài

Nên đạt chỗ “vô đắc.”

Bồ-tát Vô Sở Hữu nghe kệ xong, tâm tùy thuận, vui mừng, lại dùng kệ hỏi:

Nhất thiết trí vô ngại

Bậc khéo nói lời này

Con vui theo nơi đây

Lại xin hỏi Thế Tôn.

Do tạo những nghiệp gì

Chủng tử ấy là sao

Hạng có nhiều tài sản

Thường hằng không cùng tận.

Bố thí cho tất cả

Thí xả không keo kiệt

Cho đầu, thân, của cải

Thảy đều đem bố thí?

Đức Thế Tôn dùng kệ đáp:

Thường đối với Tam bảo

Cúng dường không mệt mỏi

Ai đoạn được sinh tử

Dâng cúng người trí ấy.

Khởi phát tâm Bồ-đề

Vì chúng sinh an lạc

Mà nêu dẫn giác ngộ

Vì họ nói thọ dụng.

Tất cả Nhất thiết trí

Vì chúng sinh giảng nói

Do đó có tài vật

Không bao giờ dùng hết.

Tạo các việc như thế

Gieo hạt giống này rồi

Tất cả nơi sinh ra

Nhiều phước đức, của cải.

Thức ăn thô hoặc tế

Ăn xong tịnh như pháp

Nếu được áo quần mới

Trước nhường người, sau ta.

Cho nên sinh trong đời

Tất cả đều đầy đủ

Không cần thêm công sức

Mà của cải vô tận.

Do bố thí hoàn toàn

Mà không có keo tiếc

Đầu, mắt và tay chân

Đều đem cho hết thảy.

Bồ-tát Vô Sở Hữu nghe kệ xong, rất vui mừng tán dương, lại dùng kệ hỏi:

Nhất thiết trí vô ngại

Bậc khéo nói lời này

Con vui theo nơi đây

Lại xin hỏi Thế Tôn.

Làm sao lìa khổ não

Nơi thân, khẩu, tâm, ý

Làm sao có hình sắc

Thanh tịnh không cấu nhiễm?

Thế Tôn dùng kệ đáp:

Thọ trai giới đều đặn

Thường nói đủ về không

Biết tất cả đều không

Nhẫn chịu sự đánh mắng.

Thân khẩu cùng tâm ý

Cho nên không khổ não

Nên được sắc tối thượng

Chúng sinh đều yêu mến.

Bồ-tát Vô Sở Hữu nghe kệ xong tâm rất vui mừng, lại dùng kệ hỏi:

Những lời rất hay đã lược nói

Tất cả vấn đề được giải bày

Làm sao cho họ chuyên tinh tấn

Ở khắp mọi nơi không lười bỏ?

Làm sao cho họ chứng các thừa

Nơi thế gian cùng xuất thế gian?

Đức Thế Tôn dùng kệ đáp:

Làm việc không khiếp sợ

Nơi tâm hành phân biệt

Trí tuệ và tinh tấn

Thường có trong các đời.

Bồ-tát Vô Sở Hữu lại dùng kệ hỏi:

Bậc đầy đủ các trí

Khéo nói những lời này

Con vui theo nơi đây

Xin hỏi Đức Thế Tôn.

Làm sao đạt được trí

Quyết định trong thế gian

Làm sao có được lực

Không ai chế ngự được?

Đức Thế Tôn dùng kệ đáp:

Thường hỏi pháp chư Phật

Không hủy báng chánh pháp

Cầu phương tiện thiện xảo

Nên họ được diệu trí.

Thường thí năm mùi vị

Cho chúng sinh vô úy

Do đó họ có sức

Không ai chế ngự được.

Bồ-tát Vô Sở Hữu lại dùng kệ hỏi:

Bậc đầy đủ các trí

Khéo nói những lời này

Con vui theo nơi đây

Xin hỏi Đấng Thế Tôn.

Sao được sắc thù thắng

Tối thượng trong thế gian

Làm sao được sống lâu

Đến trăm vạn ức tuổi?

Đức Thế Tôn dùng kệ đáp:

Nếu nghe lời xấu ác

Không nói lại người khác

Thường khen ngợi Tam bảo

Danh thơm khắp mười phương.

Không làm khổ chúng sinh

Thấy giết không vui theo

Cho nên được sống lâu

Đến trăm vạn ức tuổi. Bồ-tát Vô Sở Hữu lại dùng kệ hỏi:

Bậc đầy đủ các trí

Khéo nói những lời này

Con vui theo nơi đây

Xin hỏi Đấng Thế Tôn.

Làm sao được phạm âm

Tiếng Ca-lăng-tần-già

Nghe được âm thanh ấy

Trong tâm rất vui mừng?

Đức Thế Tôn dùng kệ đáp:

Khen ngợi khi nói pháp

Không dùng lời chỉ trích

Không phá hoại hòa hợp

Cho nên được diệu âm.

Giữ bốn nghiệp nơi miệng

Thường nói lời lợi ích

Tỏ bày những lỗi lầm

Nên được âm thượng diệu.

Những âm thanh kèn, trống

Hòa tấu các nhạc hay

Cúng dường chư Phật xong

Vì thế được diệu âm.

Bồ-tát Vô Sở Hữu lại dùng kệ hỏi:

Bậc đầy đủ các trí

Khéo nói những lời này

Con vui theo nơi đây

Xin hỏi Đấng Thế Tôn.

Làm sao được thân tướng

Luôn hài hòa cân đối

Có được các quyến thuộc

Hòa thuận, không tranh cãi?

Đức Thế Tôn dùng kệ đáp:

Độc dược cùng phi dược

Không cho, chẳng bảo cho

Tùy bệnh mà cho thuốc

Vì thế bụng thon tròn.

Bạn thân và thù hận

Bình đẳng nơi ánh sáng

Tâm đã bình đẳng rồi

Thì bụng được thon tròn.

Chúng sinh trong thế giới

Nhiều không thể tính đếm

Thương nghĩ như bản thân

Vì thế bụng thon tròn.

Cha mẹ chỉ một con

Nên thường hay yêu mến

Thương chúng sinh cũng vậy

Do đó bụng thon tròn.

Cúng dường không mệt mỏi

Bồ-tát và cha mẹ

Vì thế được thân quyến

Thuận hợp như tự thân.

Đối với các Thế Tôn

Và những bậc tôn quý

Nên phụng sự chư vị

Tâm khiêm tốn, nhu hòa.

Cho nên được quyến thuộc

Thuận hợp như bản thân

Không phân biệt một ai

Tâm bình đẳng như vậy.

Dùng bốn Nhiếp độ người

Độ thoát nhiều chúng sinh

Cho nên được quyến thuộc

Hòa hợp như tự thân.

Dạy làm các việc thiện

Cho hết thảy chúng sinh

Cho nên được quyến thuộc

Hòa hợp như tự thân.

Tâm Bồ-đề hòa hợp

Nơi tất cả chúng sinh

Vì vậy được quyến thuộc

Thuận hợp như chính mình.

Bình đẳng cho tất cả

Không bỏ chúng sinh nào

Nên được các quyến thuộc

Hòa hợp như tự thân.

Đối với các chúng sinh

Cùng chung hành với họ

Nên các chúng sinh ấy

Thường cùng làm quyến thuộc.

Vật gì mình yêu mến

Do đem cho người khác

Không phân biệt, luyến tiếc

Nên có nhiều quyến thuộc.

Bồ-tát Vô Sở Hữu lại dùng kệ hỏi:

Bậc đầy đủ các trí

Khéo nói những lời này

Con vui theo nơi đây

Xin hỏi Đấng Thế Tôn.

Thế nào niệm đều tịnh

Hướng đến vô biên cõi

Làm sao vui nơi pháp

Không bao giờ lìa xa?

Đức Thế Tôn dùng kệ đáp:

Người ưa pháp giảng nói

Kẻ quên pháp khiến nhớ

Không làm khổ chúng sinh

Nên được hạnh chánh niệm.

Bồ-tát Vô Sở Hữu lại dùng kệ hỏi:

Bậc đầy đủ các trí

Khéo nói những lời này

Con vui theo nơi đây

Xin hỏi Đấng Thế Tôn.

Làm sao nghe pháp rồi

Thường không có nghi hoặc

Nếu được năm Thần thông e

Làm sao không bị mất?

Đức Thế Tôn dùng kệ đáp:

Khiến chúng sinh hiểu rõ

Pháp tối thượng chư Phật

Ai nghe đều dứt nghi

Được thần thông không mất.

Bồ-tát Vô Sở Hữu lại dùng kệ hỏi:

Bậc đầy đủ các trí

Khéo nói những lời này

Con vui theo nơi đây

Xin hỏi Đấng Thế Tôn.

Làm sao các Bồ-tát

Thường ở trước chư Phật

Các thứ tham, sân, si

Không bị chúng chế ngự?

Khi phiền não phát sinh

Dựa đâu mà đối trị

Lại có thể hổ thẹn

Sinh rồi đạt tịch tĩnh?

Đức Thế Tôn dùng kệ đáp:

Thường nhớ nghĩ chư Phật

Cũng không có chỗ niệm

Không thấy có chúng sinh

Nói họ là giác ngộ.

Nên gọi là Bồ-tát

Thường ở trước chư Phật

Cũng không diệt phiền não

Cũng không lìa chư Phật.

Giống như người có trí

Ngước xem nơi hư không

Không thấy thân và tâm

Không có chỗ sai biệt.

Khi nào người trí ấy

Xem xét nơi hư không

Mà không còn tưởng niệm

Hoặc thân hoặc trong tâm.

Được trí tuệ như thế

Mới ở trước Đức Phật

Thân tâm đều an định

Cũng không lìa chư Phật.

Không vật, vọng phân biệt

Phát khởi các nạn dục

Không vật, không phân biệt

Nên không bị phá hoại.

Còn niệm, còn sinh tử

Vô niệm, hết chướng ngại

Ngộ rồi, nên cùng bỏ

Bỏ rồi, cũng không thật.

Bồ-tát Vô Sở Hữu lại dùng kệ hỏi Đức Thế Tôn:

Bậc đầy đủ các trí

Khéo nói những lời này

Con vui theo nơi đây

Xin hỏi Đấng Thế Tôn.

Duyên gì để độ sinh

Bồ-tát thường an vui

Khi chư Phật nói pháp

Sinh nơi các hoa sen?

Đức Thế Tôn dùng kệ đáp:

Các công đức hiện có

An vui trong sinh tử

Dạy chánh pháp chư Phật

Cho tất cả chúng sinh.

Được pháp Ba-la-mật

Đem dạy cho tất cả

Thế gian xuất thế gian

Khiến giác ngộ các pháp.

Tướng hết thảy các pháp

Là vô tướng, không giữ

Trụ các pháp như thế

Giáo hóa cho muôn loài.

Nơi không và vô tướng

Pháp vô sinh cũng vậy

Thế gian không chốn hành

Trong ấy độ chúng sinh.

Cho nên giáo hóa họ

Bồ-tát thường an lạc

Lúc nghe Phật nói pháp

Sinh trong các hoa sen.

Tu công đức như vậy

Bồ-tát không hủy hoại

Và chẳng cho là khó

Pháp lạc chẳng nghĩ bàn.

Tu công đức ấy rồi

Không ai hủy Bồ-tát

Trí thiện xảo trong pháp

Không điều gì không biết.

Nơi các pháp tự tại

Quyết định không còn nghi

Vì chúng sinh thuyết giảng

Thâu giữ hết muôn loài.

Bồ-tát Vô Sở Hữu nghe xong rồi thì vui mừng, tán dương, lại dùng kệ hỏi:

Bậc đầy đủ các trí

Khéo nói những lời này

Con vui theo nơi đây

Xin hỏi Đấng Thế Tôn.

Do đâu mà người nữ

Chuyển thân làm nam nhi

Khôi ngô và tuấn tú

Ai thấy đều quý mến?

Đức Thế Tôn dùng kệ đáp:

Người nữ hiện có nghĩ

Nơi duyên dựa giới mình

Là tiếng ca đàn hát

Nơi đó không cùng trụ.

Đều chẳng thích thấy nghe

Nên tránh như chất độc

Lìa xa như rắn dữ

Thường sợ hãi người nữ.

Không tiếp xúc với họ

Đừng khuyên làm thân nữ

Nên chỉ dạy chuyển thân

Được làm thân người nam.

Thực hành mãi như vậy

Mọi việc làm chân chánh

Do đó thân người nữ

Được chuyển thành thân nam.

Bồ-tát Vô Sở Hữu nghe xong, tùy hỷ lại dùng kệ hỏi:

Bậc đầy đủ các trí

Khéo nói những lời này

Con vui theo nơi đây

Xin hỏi Đấng Thế Tôn.

Do đâu chúng sinh được

Khởi phát tâm Bồ-đề

Đạt bậc không thoái chuyển

Cho đến thành Chánh giác?

Đức Thế Tôn dùng kệ đáp:

Không nói pháp Tiểu thừa

Chỉ nêu tuệ thù thắng

Do vậy chúng sinh được

Khởi phát tâm Bồ-đề.

Hoặc còn một chút ít

Các khổ trong hành tưởng

Nêu bày cho chúng sinh

Điều ấy không thể có.

Bồ-tát Vô Sở Hữu vui mừng, ngợi khen, lại dùng kệ hỏi:

Bậc đầy đủ các trí

Khéo nói những lời này

Con vui theo nơi đây

Xin hỏi Đấng Thế Tôn.

Vì sao thấy các bệnh

Mà dấy khởi tâm Từ?

Đức Thế Tôn dùng kệ đáp:

Quán thân là hư vọng

Nơi ấy không tham đắm

Đây là thuốc thế gian

Nhờ vậy thoát hoạn nạn.

Do đấy người bệnh được

Trong chốc lát trừ diệt

Nhân đó khởi tâm Từ

Cho nên diệt khổ hoạn.

Bồ-tát Vô Sở Hữu lại dùng kệ hỏi Thế Tôn:

Bậc đầy đủ các trí

Khéo nói những lời này

Con vui theo nơi đây

Xin hỏi Đấng Thế Tôn.

Do đâu chúng sinh thấy

Mọi đói khát hiện có

Thảy đều được dứt trừ

Thân no, vui đầy đủ?

Đức Thế Tôn dùng kệ đáp:

Thường bố thí ăn uống

Lại giảng nói chánh pháp

Vì thế chúng sinh thấy

Đói khát tự nhiên diệt.

Bồ-tát Vô Sở Hữu lại dùng kệ hỏi:

Bậc đầy đủ các trí

Khéo nói những lời này

Con vui theo nơi đây

Xin hỏi Đấng Thế Tôn.

Do đâu được xa lìa

Chấp thường và chấp đoạn

Ở trong khoảng giữa ấy

Cũng không hề trụ chấp?

Đức Thế Tôn dùng kệ đáp:

Không duyên dựa phân biệt

Vượt trên lời thế gian

Biết các pháp bình đẳng

Chứng đắc không nhiễm vướng.

Bồ-tát Vô Sở Hữu lại dùng kệ hỏi Thế Tôn:

Bậc đầy đủ các trí

Khéo nói những lời này

Con vui theo nơi đây

Xin hỏi Đấng Thế Tôn.

Do đâu thấy việc ác

Trói buộc thế gian này

Bỏ tất cả các cõi

Đạt được nghiệp thanh tịnh?

Đức Thế Tôn dùng kệ đáp:

Thân cận tri thức thiện

Khởi phát tâm Bồ-đề

Do đó xa hành ác

Làm thanh tịnh trí Phật.

Bồ-tát Vô Sở Hữu lại dùng kệ khen ngợi và hỏi Đức Thế Tôn:

Bậc đầy đủ các trí

Khéo nói những lời này

Con vui theo nơi đây

Xin hỏi Đấng Thế Tôn.

Do đâu trí hành tưởng

Tất cả đều không có

Trong pháp không chân thật

Mà dứt mọi nghi ngờ.

Duyên đâu được biện tài

Phân biệt được các câu

Biết hành nơi muôn loài

Như thế mà nói pháp?

Làm sao nơi bốn luân

Luôn an trụ trong đó

Không rơi vào tán loạn

Mà được chốn vắng lặng?

Tu tập Đầu-đà nào

Thực hành các khổ hạnh

Mà không có hối ác

Lại không còn phiền não?

Đức Thế Tôn dùng kệ đáp:

Chúng sinh chấp tưởng hành

Nói nghĩa như dợn nắng

Rõ không, vô ngã rồi

Nên đạt các biện tài.

Thấu nghĩa thật, tối thắng

Là xa lìa tám nạn

Đầy đủ cả bốn luân

Trí thiện xảo Bồ-tát.

Được các hạnh Đầu-đà

Mà không theo hành khổ

Biết tự ngã là không

Lại không có nghi, hối.

Các pháp như hư không

Rõ rồi không tham đắm

Thấu tỏ nghĩa điên đảo

Nên thành tựu Phật đạo.

Bồ-tát Vô Sở Hữu vui mừng, dùng kệ hỏi:

Bậc đầy đủ các trí

Khéo nói những lời này

Con vui theo nơi đây

Xin hỏi Đấng Thế Tôn.

Nghe rồi đạt chốn tĩnh

Nên không trụ nơi đâu

Làm sao phát Bồ-đề

Mà gọi là tối thượng?

Đức Thế Tôn vì nhằm giải thích nên dùng kệ đáp:

Nghe thế rồi phát tâm

Tâm phát mà chẳng trụ

Chúng sinh thù thắng ấy

Sẽ tu hạnh Bồ-đề.

Nếu hành hóa như vậy

Không nơi chốn trụ, chấp

Mau giác ngộ Bồ-đề

Giống như người bắn tên.

Đây là nói ba hành

Nếu thấu đạt như thật

Như bản tánh tịch tĩnh

Không tu tập Bồ-đề.

Nếu trong có âm thanh

Giảng nói nơi thế gian

Mọi âm thanh đều không

Nên biết là chẳng thật.

Không thật, nên không phát

Hành cũng không thủ đắc

Nếu biết được như vậy

Là tu hạnh Bồ-đề

Dùng vô hành mà hành

Cũng không khai mở, cạn

Đã biết không chốn giác

Thì hành không thủ đắc.

Bồ-tát Vô Sở Hữu lại dùng kệ hỏi:

Bậc đầy đủ các trí

Khéo nói những lời này

Con vui theo nơi đây

Xin hỏi Đấng Thế Tôn.

Do đâu xả các thân

Không còn các thứ khổ

Bình đẳng đến các cõi

Nên bỏ hành thọ mạng.

Lại nằm nghiêng bên phải

Hoặc là ngồi kiết già

Hoặc lại đứng thẳng dậy

Hoặc phải nên chắp tay.

Lúc nói pháp mầu nhiệm

Bát-nhã ba-la-mật

Pháp hết thảy chư Phật

Là pháp tịch, chẳng trụ.

Hoặc khi thấy thành Phật

Hoặc khen ngợi các pháp

Thuyết giảng pháp hiện có

Định tâm ý lắng nghe.

Nên bỏ thân mạng này

Đời sau thọ thân khác

Bất cứ sống nơi đâu

Đều phát tâm Bồ-đề.

Điều phục niệm mê lầm

Nhất niệm chánh trú, định

Làm sao bỏ thân mạng

Lại hiện được thần thông?

Mong Phật giải thích cho

Trí tuệ trụ vô biên

Ở đây biết lược qua

Như chỗ nói điều phục?

Các công đức đạt được

Nhiều không thể nghĩ bàn

Đều đầy đủ thù thắng

Và đều được thành tựu.

Như Lai vì con nói

Như thật có tướng như

Nếu nghe công đức này

Nên cúng dường tất cả.

Hộ trì mười điều thiện

Không nghi nơi pháp không

Đầy đủ bốn phạm hạnh

Tất cả đều thành tựu.

Sáu căn không tham nhiễm

Và tất cả ba cõi

Hết thảy được tự tại

Chỗ nghe không sinh nghi.

Pháp hữu vi hiện có

Nên biết đều như ảnh

Biết được như vậy rồi

Ảnh ấy chẳng hữu vi.

Không hữu vi, không ảnh

Không nói, không phân biệt

Không suy nghĩ, nêu bày

Không keo kiệt, bố thí.

Trong vô vi, không ảnh

Không phân biệt nói năng

Không suy nghĩ, ngôn thuyết

Không trì giới, phá giới.

Trong vô vi, không ảnh

Không nêu, không phân biệt

Không suy nghĩ, ngôn thuyết

Không tranh, không nhẫn chịu.

Trong vô vi, không ảnh

Không nêu, không phân biệt

Không suy nghĩ, ngôn thuyết

Không lười, không tinh tấn.

Trong vô vi, không ảnh

Không nêu bày, phân biệt

Không suy nghĩ, nói năng

Không loạn cũng không định.

Trong vô vi, không ảnh

Không nêu bày, phân biệt

Không suy nghĩ, nói năng

Không ngu cũng không trí.

Đến lúc không ảnh rồi

Thì không có chỗ thấy

Đã không còn chỗ thấy

Nên gọi là không ảnh.

Cũng chẳng không có mắt

Mắt ấy tịnh, không cấu

Không vật gì trong ấy

Không vật, nên chẳng thấy.

Thanh tịnh nên không vật

Không tên, không thanh tịnh

Mắt thanh tịnh như vậy

Thanh tịnh không chỗ thấy.

Ảnh hiện có, không có

Không có cũng lại không

Không ấy ở trong không

Nơi các thứ phiền não.

Hiện không, vị lai không

Hoặc nam hay là nữ

Nay không, vị lai không

Chúng giống như hư không.

Không suy nghĩ, phân biệt

Nếu biết được như thế

Thì không còn tham đắm

Lìa các thân trụ chấp.

Dốc cầu pháp chư Phật

Như hư không vô biên

Không có chốn để trụ

Không trụ, không duyên dựa.

Tùy ý mà đi lại

Như bậc Đại Bồ-tát

Nên biết phương tiện này

Không tham vướng ba cõi.

Nên hành hạnh Bồ-đề

Tâm cùng với thân miệng

Thường làm vì chúng sinh

Không biết thể hư không.

Giống như việc ép dầu

Khi thấy họ đang làm

Không ở nơi biên vực

Khiến trú pháp bất động.

Chẳng trụ ở chốn nào

Luôn luôn thấy chúng sinh

Chịu bao nhiêu thống khổ

Mà khởi tâm thương xót.

Nên hành hạnh Bồ-đề

Nói rõ cho chúng sinh

Tướng chân như như thật

Khiến lìa nẻo hữu vi.

Giác ngộ chỗ chân thật

Điên đảo nên không trí

Không bền cho là bền

Trong thân tướng không bền.

Người ngu si tham đắm

Thân này luôn chuyển thay

Nhờ ăn uống, trao đổi

Chẳng vì mình, vì người.

Hư vọng, chịu mệt mỏi

Lúc tiếp cận với lạc

Cũng không nhớ ân đức

Không ân, niệm suy kém.

Phải nên mau xả bỏ

Khổ đau trong sinh tử

Nơi chốn không bến bờ

Nay cũng chẳng thủ đắc.

Vị lai không thủ đắc

Trong sinh tử nhiều dục

Nơi chốn không bến bờ

Nay cũng chẳng thủ đắc.

Vị lai không thủ đắc

Sinh tử thọ dục lạc

Nơi chốn không bến bờ

Nay cũng chẳng thủ đắc.

Vị lai không thủ đắc

Sinh tử nhiều hỷ lạc

Nơi chốn không bến bờ

Nay cũng chẳng thủ đắc.

Vị lai không thủ đắc

Nương theo nơi thân này

Nơi chốn không bến bờ

Nay cũng chẳng thủ đắc.

Vị lai không thủ đắc

Lưu chuyển trong sinh tử

Nơi chốn không bến bờ

Nay cũng chẳng thủ đắc.

Vị lai không thủ đắc

Mê muội trong sinh tử

Nơi chốn không bến bờ

Nay cũng chẳng thủ đắc.

Đương lai không thủ đắc

Khiến thân này thọ lạc

Nơi chốn không bến bờ

Nay cũng chẳng thủ đắc.

Đương lai không thủ đắc

Khiến thân này thọ khổ

Nơi chốn không bến bờ

Nay cũng chẳng thủ đắc.

Đương lai không thủ đắc

Nuôi dưỡng nơi thân này

Nơi chốn không bến bờ

Nay cũng chẳng thủ đắc.

Đương lai không thủ đắc

Thân này khởi ngã sở

Nơi chốn không bến bờ

Nay cũng chẳng thủ đắc.

Đương lai không thủ đắc

Ái dục cùng lưu chuyển

Nơi chốn không bến bờ

Nay cũng chẳng thủ đắc.

Đương lai không thủ đắc

Như không thật, không vật

Điên đảo luôn dối lừa

Mê lầm pháp hữu vi.

Đời ngu, dối như thế

Như trẻ con khờ khạo

Bị kẻ khác dối lừa

Ngu, không trí như vậy.

Bị việc giả lừa dối

Ngu tối không thật biết

Vì không biết, không thật

Nên thọ khổ hư vọng.

Ý si khởi tưởng độc

Tự nhiên nơi thân mình

Tự nhiên, tự hợp khổ

Cũng như làm việc ác.

Sau tự nhận hình phạt

Tâm nghĩ rồi mới nói

Thân tạo việc chẳng thiện

Suy xét không thật có.

Nói năng cũng không thật

Âm thanh không quá khứ

Quá khứ cũng lại không

Quá khứ ta đâu nói?

Cũng không có thật tướng

Nếu biết rõ như thế

Thân tâm xúc như vậy

Tức giới hạnh đầy đủ.

Không sinh các cõi ác

Bốn loại kệ nơi đây

Xưa đã tạo mười ức

Từ xưa trong các đời.

Cầu Bồ-đề thù thắng

Ta nghe các kệ này

Chưa từng đọa các ác

Sẽ được gặp chư Phật.

Bậc hùng trong loài người

Lần lượt trong quá khứ

Ta gặp Phật Nhiên Đăng

Được gặp gỡ như thế.

Nên sau được thọ ký

Vì chúng sinh thuyết pháp

Đời sau trụ trí Phật

Ta không còn chấp giữ.

Kẻ ngu không thọ giáo

Các chúng sinh căn độn

Mù tối không trí tuệ

Diệt hết nhân duyên khổ.

Trao truyền, chẳng muốn nhận

Vô trí không thọ lãnh

Chúng sinh ưa pháp nhỏ

Không chọn lấy pháp lớn.

Nếu được vui thế gian

Và giải thoát thế gian

Luôn sinh mắt thế gian

Trao truyền mà không nhận.

Được nghe kệ này rồi

Hoặc đã trụ như thế

Ở đời không phân biệt

Ta ở trong thế gian.

Tịch tĩnh không đắm vướng

Nên thoát khỏi các khổ

Được an vui bất động.

Bấy giờ, trong chúng hội có vị “Chưa điều phục, oán thù hại người”, từ chỗ ngồi đứng dậy, sửa lại y phục, bày vai bên phải, suy nghĩ như thế này: “Ta nên dùng vật gì để cúng dường Đức Thế Tôn? Ngài là bậc đầy đủ Pháp thân không thể dùng một ít phẩm vật để cúng dường. Như Lai là bậc đức lớn đầy đủ Pháp thân, còn ta thì ở trong thế gian có nhiều tối tăm, chướng ngại. Nay gặp Thế Tôn và nghe pháp chính yếu của Ngài giải thích cho Bồ-tát Vô Sở Hữu, ta không còn chướng ngại đối với tất cả pháp, đã dứt trừ tăm tối, chiếu sáng nơi thế gian, tự thấy chính mình đã phát sinh Thiên nhãn, đạt được năm thông, thoát khỏi các thứ khổ não, thấy y phục mình đang mặc đều có máu bẩn. Nếu ta đem y phục này dâng phủ lên trên chỗ Đức Thế Tôn, chỉ sợ không xứng đáng với sự thọ nhận của Đức Như Lai, cúi xin oai thần của Phật khiến cho con lại có được phẩm vật cúng dường tối thắng, vì cúng dường Đức Thế Tôn phải nên dùng phẩm vật như vậy. Pháp thân với đức lớn và tối thắng của Ngài, chúng sinh khó đạt được đầy đủ.” Kẻ có tâm xấu ác, khó điều phục, thù oán hại người ấy, khởi nguyện như vầy: “Ta muốn tin tưởng vào thần thông đức lớn của Như Lai.” Đương khi suy nghĩ thì trong tay trái tự nhiên có một hộp hoa trời, mềm mại, tươi tốt hơn các loại hoa của chư Thiên, còn nơi tay phải thì tỏa ra các loại hương trầm thơm ngát, tự nhiên lại có các y phục trên, dưới đều đầy đủ, nên vô cùng vui mừng hớn hở, nên càng cầu tin vào thần thông đức lớn của chư Phật. Khi ấy, người này liền thấy chư Phật nơi vô lượng thế giới khắp mười phương đều phóng ra ánh sáng.

Lúc này, vị ấy lại suy nghĩ: “Ôi! Chư Phật thật không thể nghĩ bàn! Thần thông đức lớn thật không thể lường tính, không gì sánh bằng. Nguyện cho các chúng sinh tin vào đức lớn của chư Phật.” Sau khi tự thân tiếp xúc hạnh nguyện đều đạt được, vị ấy liền đem “y thượng y hạ” dâng phủ lên trên Đức Phật, lại dùng thiên hoa tung lên chỗ Phật ba lần, cành trên cành dưới biến thành lọng hoa ở giữa hư không. Tự nhiên nơi vị ấy lại sinh thêm một hộp hoa, lại cũng sinh thêm y thượng y hạ đầy đủ nơi thân, nên vị ấy càng vui mừng khôn xiết, bèn suy nghĩ: “Nếu Phật cho phép ta dùng hoa này dâng lên vô lượng Đức Phật và đem các thứ y phục này tung phủ lên chư Phật để cúng dường, cho ta sinh niềm tin, xin chư Phật Thế Tôn chớ khiến ta có

ý hối tiếc mà sự bố thí không thành tựu.” Liền nghe trong không trung có tiếng nói: “Này thiện nam! Ông nên dâng cúng tất cả các Đức Như Lai. Này thiện nam! Hết thảy chư Phật đều đồng một Pháp thân. Chư Phật, Thế Tôn đối với các pháp, đối với các vật, không hề có tâm ganh ghét. Này thiện nam! Chư Phật, Thế Tôn thọ dụng phước báo, đối với các vật không hề tham đắm.” Vị ấy lại nghĩ: “Nay Đức Thế Tôn đã chấp thuận rồi!” tức thì đem các thứ hoa và y phục từ xa tung lên dâng cúng vô lượng chư Phật, Thế Tôn, thấy các hoa ấy ở phía trên chư Phật tạo thành lọng hoa trụ giữa hư không, còn y thì ở phía trước chư Phật, nên vô cùng vui mừng sung sướng, đảnh lễ nơi chân và hôn vào chân Đức Thế Tôn. Vị ấy lại thấy tự thân mình đảnh lễ chư Phật và Đức Phật Thích-ca Mâu-ni. Bấy giờ, chư Thế Tôn và Đức Phật Thích-ca Mâu-ni đều dùng tay phải xoa lên đâu ông ta và nói: “Này thiện nam! Ông nay đã được vô lượng phước báo.”

Vị ấy bèn đứng dậy, chỉ còn thấy Đức Thích-ca Mâu-ni Như Lai, liền thưa:

–Bạch Thế Tôn! Vô lượng chư Phật Thế Tôn nay ở nơi nào mà con không thấy?

Đức Phật bảo:

–Này thiện nam! Đây là Pháp thân, đức lớn của chư Phật, đầy đủ sự mầu nhiệm vô sở đắc ông nên tin như vậy.

Người ấy lại nghĩ: “Ôi! Chư Phật thật không thể nghĩ bàn! Có sắc tướng như vậy để thấy được thể của pháp rộng lớn.” Liền đảnh lễ sát chân Phật, đi quanh theo hướng bên phải ba vòng, rồi đứng qua một bên, chắp tay bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Con là kẻ có tâm xấu ác, khó điều phục, ôm lòng thù oán hại người, cúi xin Thế Tôn khiến cho chúng hội ở đây biết rõ những điều con đã làm. Bạch Thế Tôn! Vì những chúng sinh này nên con xin nói rõ như vậy. Các vị nghe rồi tất sẽ lìa bỏ mọi sự xấu ác như thế. Như con trước đây là kẻ độc ác, hung dữ, nên các chúng sinh trông thấy liền sợ hãi bỏ chạy. Bạch Thế Tôn! Sáng sớm nay con đã giết hại mười người đàn ông, gom họ lại một chỗ, rồi dùng răng cắn sâu vào cổ để hút máu. Bạch Thế Tôn! Khi ấy, con bị say máu người, tâm ác càng tăng, lại muốn tìm người để sát hại. Nhưng trong lúc tìm

kiếm ở thành Vương xá, con đi dần về hướng Đông bắc, thấy trong phía thành ấy có nhiều người đi bộ trên đường, con liền từ xa vội quay mặt đứng tránh, vì sợ họ trông thấy con thì kinh hãi mà bỏ chạy. Bạch Thế Tôn! Lúc này mọi người ra khỏi thành đều cùng đi đến núi Tỳ-phú-la. Sau khi lên núi, con lại thấy có vô số trăm ngàn chư Thiên hiện diện cùng khắp mọi nơi. Bạch Thế Tôn! Khi ấy con không thấy một ai có thể sánh với ánh sáng, công đức, hình sắc, thân tướng nơi Đức Thế Tôn. Bạch Thế Tôn! Con tự thấy thân mình thật là ti tiện, hết sức dơ bẩn, xấu ác, hèn kém, chẳng ra gì cả, tự chê trách mình với đời sống xấu ác thật không lợi ích gì đối với mọi người. Con là kẻ hạ tiện, xấu ác, dơ bẩn nhất, hung dữ nhất, chẳng ai bằng. Bạch Thế Tôn! Khi ấy, con chán ghét thậm tệ tự thân cùng hết sức hổ thẹn. Nếu đại địa này có thể dung nạp, thì con chui vào ngay. Bỗng dưng con nghe trên không trung phát ra âm thanh: “Này thiện nam! Ông nên tin tưởng vào đức lớn nơi Pháp thân của chư Phật, thì sẽ lìa được loại thân xấu ác, thấp kém.” Nghe rồi con liền suy nghĩ: “Nơi gốc của chánh niệm là nhớ nghĩ về đức lớn nơi Pháp thân của chư Phật.” Lúc nhớ nghĩ như vậy, con lại nghe trên không trung có tiếng nói: “Này thiện nam! Ông phải nên chăm chú quan sát kỹ Đức Thế Tôn. Khi quan sát như vậy thì ông sẽ hội nhập vào trong thể tánh của chư Phật, sẽ sinh tâm tin và được chứng đắc.” Bạch Thế Tôn! Khi ấy, con bèn chắp tay, hết sức chăm chú để chiêm ngưỡng Thế Tôn, liền thấy nơi các lỗ chân lông của Đức Thế Tôn hiện ra hoa sen lớn, do các loại ngọc báu tạo thành, có vô lượng màu sắc. Những hoa sen ấy như bánh xe lớn, từ nơi thân xuất hiện, ở giữa đài hoa đều có chư Phật với đầy đủ các tướng như Đức Thích-ca Như Lai, đang an tọa trên tòa, đầy khắp cả hư không, không một chúng sinh nào có thể gây trở ngại, cả ánh sáng của mặt trời cũng không ngăn ngại. Bạch Thế Tôn! Khi ấy, con vui mừng tột bậc, cho đấy là diệu lực nơi thần thông của chư Phật, nên sinh tâm thanh tịnh, vì đã thấy Phật Thế Tôn. Khi quan sát như vậy, con liền thấy trong các thế giới hiện có, không đâu là không có Phật giảng nói pháp, thâu phục hóa độ các Bồ-tát, với các pháp không chấp, không tạo tác, không có phiền não, rỗng lặng, không sở hữu, vô ngôn, vô thuyết, không có chỗ trụ. Bấy giờ có vô số vô lượng trăm ngàn chúng sinh phát tâm Bồ-đề,

xa lìa pháp điên đảo, tin tưởng nơi pháp không, không thể nêu bày, an trú trong Bồ-đề qua nhiều ức kiếp. Khi quán như vậy, con không còn biết ngày, đêm, nửa tháng, một tháng, một năm. Con cũng được nghe pháp Bát-nhã ba-la-mật, không có nơi chốn đắm nhiễm, dứt bặt mọi ngôn thuyết. Nghe pháp này rồi, con đối với tướng của các pháp hiện có, không còn chấp vướng, không còn luận bàn, không còn thấy thân mình, không biết, không thủ đắc, cũng không có nơi chốn. Đang khi đó, có hình tướng của Đức Như Lai xuất hiện trước mặt con, con liền tự thấy mình cùng thấy chư Phật, trở lại nhập trong thân của Đức Thế Tôn mà không thấy thân Thế Tôn có tăng giảm, cũng không thấy trú xứ của Đức Thế Tôn có tối tăm hay sáng tỏ.

Phật nói:

–Này thiện nam! Đây là oai lực từ nơi đại thần thông của chư Phật Như Lai. Vị ấy bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Con nay không còn nghi ngờ về diệu lực nơi đại thần thông của Phật. Vì không còn nghi, nên con thấy vô lượng chư Bồ-tát thân đều màu vàng ròng, có đủ ba mươi hai tướng của bậc đại nhân, đem các thứ âm nhạc, vô số hương hoa tươi đẹp, rất đáng ưa thích dâng lên lễ bái cúng dường Đức Thế Tôn, dùng hương hoa ấy tung rải lên trên chỗ Đức Phật xong, nghe Bồ-tát Vô Sở Hữu hỏi pháp rồi, thảy đều hết mực vui mừng, xưng tán và lui ra. Bạch Thế Tôn! Lúc này con suy nghĩ: Đây là oai lực nơi thần thông của chư Phật, không một chúng sinh nào có thể nhận biết được về biên vực lớn lao của uy lực ấy. Con lại suy nghĩ về thần thông của chư Phật, trong khi đang tìm cầu, con nghe thấy các chúng Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di, tám bộ chúng Trời, Rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Khẩn-na-la, Ca-lâu-la, Ma-hầu-la-già… tất cả trong đại chúng cùng nói kệ:

Biết tĩnh lặng tối thắng

Không đắm nhiễm chốn nào

Nên thoát tất cả khổ

Được an vui bất động.