Đại Tập 45 · Bộ Bảo Tích IV · Số 313–320

Phụ Tử Hợp Tập Kinh - Quyển 14- Phẩm 24: Tịnh Cư Thiên Tử Nói Kệ Khen Phật (phần 2)

PHỤ TỬ HỢP TẬP KINH

QUYỂN 14

Phẩm 24: TỊNH CƯ THIÊN TỬ NÓI KỆ KHEN PHẬT (Phần 2)

Thiên tử Thiện Xưng Tán nói kệ:

Phật vượt biển ba cõi

Hóa những ai khó hóa

Thế nên đối thế gian

Được xưng Bậc Vô Úy.

Thiên tử Đạt Chân Đế nói kệ:

Thành tựu Nhất thiết trí

Diệt trừ các hoặc nghiệp

Dứt sạch không còn gì

Đó là đại tịch tĩnh.

Thiên tử Pháp Tràng nói kệ:

Dựng pháp tràng cao thắng

Xô ngã mạn kiên cố

Sức dũng kiện vô lượng

Chỉ chánh đạo chúng sinh.

Thiên tử Pháp Hải nói kệ:

Mâu-ni nói các pháp

Là đại pháp bảo tạng

Khai đạo cho quần sinh

Khiến đến chỗ an ổn.

Thiên tử Pháp Y nói kệ:

Phật tử trụ đại pháp

Tâm ấy không nhàm chán

An nhẫn lìa sợ hãi

Rống lên tiếng sư tử.

Thiên tử Cầu Pháp nghĩa nói kệ:

Phật tử khéo biết rõ

Nên siêng cầu chánh pháp

Nghe rồi hành như giáo

Mau được đạo Bồ-đề.

Thiên tử Khát Ngưỡng Pháp nói kệ:

Vô lượng trăm ngàn vạn

Muôn ức các hữu tình

Muốn nghe âm thanh thật

Chí vững thường tinh tấn.

Dũng Pháp Thiên tử nói kệ:

Đầy đủ đại biện tài

Loại trừ các dị luận

Ưa tu hạnh thù thắng

Được Bồ-đề tối thượng.

Thiên tử Trì Pháp nói kệ:

Phật nói pháp đệ nhất

Thậm thâm rất khó hiểu

Ấn thắng nghĩa đều không

Khiến được đạo tịch tĩnh.

Thiên tử Lạc Dũng Thí nói kệ:

Phật tử khéo hành thí

Xả bỏ thân mạng mình

Nhờ nhân duyên thế này

Được thành tối Chánh giác.

Thiên tử Ly Nhiễm Tuệ nói kệ:

Trì tịnh giới kiên cố

Tâm ấy không sợ gì

Nghe chánh pháp âm Phật

Đảnh thọ không quên mất.

Thiên tử Vô Dị Duyên nói kệ:

Thánh Chúa pháp trung vương

Khéo léo nói các pháp

Không cầu quả Nhị thừa

Siêng tu đạo Vô thượng.

Thiên tử Cận Trụ nói kệ:

Thế hùng Đấng Lưỡng Túc

Xuất hiện vì chúng sinh

Phân biệt nói ba thừa

Chỉ trí Phật rốt ráo.

Thiên tử Thành Tựu Biện Tài nói kệ:

Danh Phật khắp mười phương

Biện tài không hạn ngại

Đều dùng tâm thanh tịnh

Đối sở thuyết tùy hỷ.

Thiên tử Các Các Thành Tựu Biện Tài nói kệ:

Nếu người không biện tài

Cầu nguyện nơi Đức Phật

Nói pháp trừ sợ hãi

Người nghe không khinh chê.

Thiên tử Thường Hỷ nói kệ:

Phật tử trụ nhẫn nhục

Không sợ hãi, sân nhuế

Chí tâm cầu Bồ-đề

Thường vui không khiếp nhược.

Thiên tử Ly Nhị Thừa nói kệ:

Là trưởng tử Như Lai

Không ưa thừa thấp kém

Nếu nghe âm thanh Phật

Hướng đến đạo vô thượng.

Thiên tử Vô Năng Thắng nói kệ:

Dũng mãnh đại tinh tấn

Không sợ các phiền não

Xả Duyên giác, Thanh văn

Thệ cầu Tuệ vô thượng.

Thiên tử Tương Tục Thiện Pháp nói kệ:

Ưa tu pháp thanh tịnh

Liên tục không gián đoạn

Mâu-ni Đại Đạo Sư

Biết chỗ nương tựa ấy.

Thiên tử Thiện Thuyết Pháp nói kệ:

Nhiếp thọ chánh pháp ấy

Như Lai đã ấn khả

Trụ tinh tấn kiên cố

Như trăng tròn không giảm.

Thiên tử Thiện Pháp Tánh nói kệ:

Tự tánh pháp trong sạch

Bị khách trần che lấp

Đều do tâm ô nhiễm

Như Lai đã hiện chứng.

Thiên tử Đạt Chánh Lý nói kệ:

Pháp tánh vốn không nhiễm

Trắng đen không cùng chung

Tương ưng chánh lý này

Đức Như Lai đã nói.

Thiên tử Phân Biệt Thiện Ác nói kệ:

Tất cả pháp bất thiện

Sức thiện có thể diệt

Nếu ác pháp tăng nhiều

Sẽ tổn hại bạch nghiệp.

Thiên tử Nhập Chánh Giải nói kệ:

Do hạnh nhiễm ô ấy

Bạch pháp không tăng trưởng

Nhất định tổn hại duyên

Là lời Như Lai nói.

Thiên tử Cầu Giải Thoát nói kệ:

Sức nhiễm ô rất mạnh

Tâm không mong giải thoát

Che lấp Nhất thiết trí

Do vậy khéo kựa chọn.

Thiên tử Minh Tâm nói kệ:

Nếu tâm thoát các dục

Nghiệp ác không sinh lại

Như Lai đã chứng biết

Vì chúng sinh diễn nói.

Thiên tử Kiến Phiền Não nói kệ:

Nếu không rõ chánh pháp

Không biết hạnh nhiễm ô

Thường trái lời Phật dạy

Cách Thánh đạo càng xa.

Thiên tử Kiến Tội Hạnh nói kệ:

Nếu không tạo các ác

Thiện nghiệp càng tăng lên

Thế nên người trí ấy

Thích giải thoát an lạc.

Thiên tử Tín Lực nói kệ:

Lìa hạnh tham nhuế si

Thì vượt khỏi đường ác

Như Lai xuất thế gian

Thường răn dạy như vậy.

Thiên tử Tri Thiện Ác nói kệ:

Nếu đối pháp nhiễm tịnh

Tâm không hay phân biệt

Đức Phật nói người này

Là người thân ngu si.

Thiên tử Giải Thoát Hạnh nói kệ:

Tùy thuận lời Phật dạy

Bỏ các điều bất thiện

Người này đối Thánh đạo

Quyết định được thành tựu.

Thiên tử Giải Thoát Hiện Tiền nói kệ:

Nếu bỏ các pháp ác

Bạch nghiệp liền hiện tiền

Siêng năng tu không lùi

Ma không được tiện lợi.

Thiên tử Thuận Chánh Lý nói kệ:

Chư Phật đã nói pháp

Lợi lạc các quần sinh

Khiến lìa xa phi xứ

Không theo sự khuyến thỉnh.

Thiên tử Cát Tường Vô Úy nói kệ:

Quán bất tịnh tự tham

Là tương ưng chánh hạnh

Khi đã trừ tham rồi

Nghiệp chướng càng chuyển xa.

Thiên tử Tấn Thú Thắng Tuệ nói kệ:

Quán tâm Từ trị sân

Được giải thoát sân ấy

Nếu giải các oán sâu

Không còn sợ hãi gì.

Thiên tử Tịnh Nhãn nói kệ:

Tịnh tuệ đoạn si hoặc

Đó là pháp đối trị

Đã khiến trừ si ấy

Không theo lời người dạy.

Thiên tử Phá Nghi Hoặc nói kệ:

Trụ chánh niệm tư duy

Hay lìa các nghi hoặc

Nếu gặp thầy bạn tà

Y pháp khéo điều phục.

Thiên tử Đạt Vô Tướng nói kệ:

Như Lai nói pháp không

Nương không khéo an trụ

Đã đạt được chánh lý

Ngộ không do người khác.

Thiên tử Trừ Ngã Mạn nói kệ:

Rõ ngã, mạn tự tha

Cao ngạo do đâu có

Tương ưng cùng chánh hạnh

Thảy đều khiến trừ đoạn.

Thiên tử Tịch Ý nói kệ:

vĩnh viễn đoạn nghi hoặc

Thâm tâm thường vắng lặng

phiền não không sinh lại

An ổn mà được độ.

Thiên tử Quán Chiếu nói kệ:

Biết rõ đạo phi đạo

Nương tịnh mà lìa nhiễm

Tùy thuận lời chư Phật

Trừ sợ được giải thoát.

Thiên tử Liễu Thế Tục nói kệ:

Thế tục chỉ giả danh

Hay khởi đạo đối trị

Nên biết Thế Tôn ấy

Cũng giả danh đặt ra.

Thiên tử Thân Oai Nghi nói kệ:

Dùng trí để dẫn đường

Thân nghiệp theo pháp hành

Lợi lạc chúng hữu tình

Đắc thành Nhất thiết trí.

Thiên tử Tịnh Thân Nghiệp nói kệ:

Thân Phật nghiệp thanh tịnh

Việc làm không lầm lỗi

Thương xót các chúng sinh

Nay con quy mạng lễ.

Thiên tử Thân Nghiệp Quyết Định nói kệ:

Thân nghiệp khéo lựa chọn

Phương tiện lợi quần sinh

Tín lễ Điều Ngự Sư

Làm ánh sáng thế gian.

Thiên tử Thiện Quán Thân nói kệ:

Khéo quán sát thân nghiệp

Đủ tướng tốt thanh tịnh

Là Trượng phu vô thượng

Hay ban tất cả vui.

Thiên tử Thành Tựu Ngữ Nghiệp nói kệ:

Xa lìa lời nói ác

Đủ công đức tốt đẹp

Trụ chánh niệm tư duy

Là điều Như Lai dạy.

Thiên tử Ứng Biện nói kệ:

Tiếng Phạm âm Như Lai

Thế gian đều tôn trọng

Khéo xét thời cơ ấy

Lời phi nghĩa không nói.

Thiên tử Thành Tựu nghĩa Lợi nói kệ:

Xa lìa không nhiêu ích

Tương ưng cùng an lạc

Không hoại mất quả báo

Lời Phật trước đã nói.

Thiên tử Bất Tương Vi nói kệ:

Chưa từng sống tà mạng

Cầu lợi mà vọng ngữ

Phật danh tiếng to lớn

Thế gian không thể hoại.

Thiên tử Thật Ngữ nói kệ:

Phật xuất hiện thế gian

Nói ra đều chân thật

Thế nên các trời người

Đều thích nghe diệu pháp.

Thiên tử Liễu Thật Tế nói kệ:

Phật dùng lời chân thật

Được thành tối Chánh giác

Rõ các pháp duyên sinh

Là Bậc Chánh Biến Tri.

Thiên tử Siêu Duyên Sinh nói kệ:

Nếu các pháp hữu vi

Và thật tánh các pháp

Mâu-ni Pháp Trung Vương

Như lý đều thấy biết.

Thiên tử Quyết Định Hạnh nói kệ:

Đối việc làm tự tha

Nghiệp hành thân ngữ ý

Phật dùng trí thanh tịnh

Đều phân biệt diễn nói.

Thiên tử Định Ý nói kệ:

Phật dùng ý thanh tịnh

Sáu lần quán chúng sinh

Quy mạng đấng cứu thế

Đại Bi không ai bằng.

Thiên tử Thiện Tý Sát nói kệ:

Những gì Như Lai làm

Oai nghi không khuyết giảm

Bi trí thường tương ưng

Thương nhớ đến ba cõi.

Thiên tử Giác Ý nói kệ:

Nơi mà tâm Phật duyên

Thân ngữ thảy đều nhu

Ở trong các đại chúng

Chưa từng có sai lầm.

Thiên tử Minh Liễu Ý nói kệ:

Ý của Phật như đất

Đại Bi quán chúng sinh

Biết pháp tự tánh không

Phương tiện khiến khai ngộ.

Thiên tử Quá Khứ Thiện Xảo nói kệ:

Nếu người ở thuở xưa

Đã tu các hành nghiệp

Thí, giới, nhẫn, tấn, thiền

Như Lai đều hiểu rõ.

Thiên tử Quán Sát Quá Khứ nói kệ:

Xưa trồng các cội đức

Phụng thờ muôn ức Phật

Nay mãn tâm thuở đó

Đạt được quả Bồ-đề.

Thiên tử Cụ Túc Tương Ưng Hạnh nói kệ:

Phật ở vô lượng kiếp

Tùy chỗ tu thắng hạnh

Thường tương ưng chánh niệm

Không xả bỏ Bồ-đề.

Thiên tử Quán Sát Tiên Hạnh nói kệ:

Thân cận các Như Lai

Tu tập khéo thưa hỏi

Khéo trụ Tam-ma-địa

Phát sinh chủng chủng pháp.

Thiên tử Bản Hạnh Tương Ưng nói kệ:

Quá khứ chỗ chư Phật

Thỉnh hỏi hành như giáo

Đối với Tam-ma-địa

Quán sát không mệt mỏi.

Thiên tử Trí Túc Trụ nói kệ:

Sinh tử nhiều lỗi lầm

Nên làm không nên làm

Như Lai biết rõ rồi

Vì nói pháp giải thoát.

Thiên tử Quán Tiên Nghiệp Hạnh nói kệ:

Xưa cùng tạo các ác

Giống với nghiệp nhiễm ô

Hoặc ăn nuốt lẫn nhau

Hoặc cùng nhau vui chơi.

Thiên tử Liễu Tiền Tế nói kệ:

Như Lai xuất thế gian

Dùng thiền định trí lực

Biết rõ đời quá khứ

Các nẻo không có ngại.

Thiên tử Tri Hậu Tế nói kệ:

Phật biết đời vị lai

Trí tuệ không chướng ngại

Diệt đây và sinh kia

Nghiệp báo cũng như vậy.

Thiên tử Tri Hậu Tế Cảnh Giới nói kệ:

Như Lai biết đời sau

Trí lực không hạn ngại

Việc làm của chúng sinh

Tùy nghiệp chịu báo ấy.

Thiên tử Ly Luân Hồi nói kệ:

Như Lai đại dũng mãnh

Thành tựu tuệ vô thượng

Không đắm trước ba cõi

Trụ cảnh giới tối thắng.

Thiên tử Liễu Thế Tục nói kệ:

Chỗ chúng sinh quy thú

Khởi lên vô lượng tưởng

Chỉ là tự giả danh

Chính là Như Lai nói.

Thiên tử Quán Hiện Tại nói kệ:

Đấng dũng mãnh hiện tại

Trí lực không thể hoại

Hà sa các cõi Phật

Phân biệt không hạn ngại.

Thiên tử Trụ Vô Úy nói kệ:

Thánh chúa Pháp Trung Vương

Chiếu ba đời bình đẳng

Các pháp không tự tánh

Người ngu không thể hiểu.

Thiên tử Trí Vô Trước nói kệ:

Như Lai khéo điều phục

Ba đời không chỗ trụ

Do pháp lìa tự tánh

Tất cả không được gì.

Thiên tử Minh Tam Thế Tuệ nói kệ:

Rõ quá vị không thể

Uẩn khởi chợt quy diệt

Tướng luân hồi như vậy

Mâu-ni đã nói thế.

Thiên tử Ý Vô Trước nói kệ:

Các pháp đều huyễn hóa

Như sóng nắng tiếng vang

Hữu tình và thế gian

Tự tánh không chân thật.

Thiên tử Hỷ Tam Thế nói kệ:

Như Lai tuệ vô song

Hay hiểu rõ ba đời

Các căn tự tánh không

Tất cả đều như huyễn.

Thiên tử Lạc Dục Hạnh nói kệ:

Như Lai ở giữa đêm

Thị hiện thành Chánh giác

Phát siêng năng ham muốn

Chưa từng có thoái giảm.

Thiên tử Phát Khởi Lạc Dục nói kệ:

Quang minh Phật ở đời

Tinh tấn không tập diệt

Do đại dũng mãnh ấy

Siêu vượt thành Chánh giác.

Thiên tử Siêu Dục Tưởng nói kệ:

Phật xuất hiện thế gian

Thật dũng mãnh tinh tấn

Thoát khỏi bùn đục nhơ

Như sen không dính nước.

Thiên tử Lạc Dục Giải Thoát nói kệ:

Như Lai hiện thế gian

Nói pháp giới bình đẳng

Chỉ một không hai tướng

Nên con xưng tán lễ.

Thiên tử Phát Khởi Tinh Tấn nói kệ:

Như Lai oai đức lớn

Hay cảnh giác quần sinh

Siêng tu không biếng nhác

Thiên ma không thể hoại.

Thiên tử Cụ Chánh Niệm nói kệ:

Dù Phật ở nơi nào

Thường khởi tâm chánh niệm

Thế nên thành đạo rồi

Đạt được niệm không giảm.

Thiên tử Trụ Đẳng Dẫn nói kệ:

Như Lai thường tại định

Biết tánh dục chúng sinh

Tùy theo sự tu hành

Mà vì nói các pháp.

Thiên tử Tôn Trọng Chánh Trí nói kệ:

Như Lai biển trí lớn

Không hạn lượng ngằn mé

Trải qua trăm ngàn kiếp

Nói ra cũng không hết.

Thiên tử Lạc Giải Thoát nói kệ:

Trượng phu không ai bằng

Ưa giải thoát tối thượng

Do vì chứng giải thoát

Không đắm trước ba cõi.

Thiên tử Tương Ưng Giải Thoát nói kệ:

Mâu-ni Đại Thánh chúa

Đủ giải thoát tri kiến

Độ chúng sinh vô tận

Chân trí không có giảm.

Thiên tử Quán Vãng Hạnh nói kệ:

Xưa ở Phật Nhiên Đăng

Đạt thắng nghĩa pháp hạnh

Siêng tu không thoái chuyển

Chứng được đại Bồ-đề.

Thiên tử Thậm Thậm Hạnh nói kệ:

Phật đã lìa các ác

Không như hữu tình khác

Biết pháp tự tánh không

Đối ba tế không ngại.

Thiên tử Quảng Tuệ nói kệ:

Phật đối Nhất thiết trí

Tâm không sinh si hoặc

Chánh niệm thường hiện tiền

Như cầm bát dầu đầy.

Thiên tử Vô Tán Loạn nói kệ:

Tâm Phật thường vắng lặng

Chưa từng có tán loạn

Pháp tánh vốn không nhiễm

Chúng sinh không thể hiểu.

Thiên tử An Trụ Trí nói kệ:

Pháp bất cộng Như Lai

Thậm thâm khó nghĩ bàn

Đối tất cả chúng sinh

Chưa từng không chọn bỏ.

Thiên tử Siêu Chư Hữu nói kệ:

Phật là Thiên Trung Tiên

Ba cõi không ai bằng

Thông đạt tất cả pháp

Thắng trí không ai hơn.

Thiên tử Kiên Cố Bất Thoái nói kệ:

Bậc kiên dũng tối thắng

Đối pháp không sợ gì

Giác ngộ các hữu tình

Tâm ấy đều bình đẳng.

❧

Phụ Tử Hợp Tập Kinh - Quyển 15- Phẩm 25: Thọ Ký Ngoại Đạo Bà-La-Môn

PHỤ TỬ HỢP TẬP KINH

QUYỂN 15

Phẩm 25: THỌ KÝ NGOẠI ĐẠO BÀ-LA-MÔN

Lúc đó, trong hội có ngoại đạo Bà-la-môn tên là Bát-rị-một-la-nhạ-ca cùng với quyến thuộc sáu vạn người, thấy các A-tu-la vương, La-hầu-la vương, các đại Long vương, Dạ-xoa, Càn-thát-bà… và An lạc thiên, Tứ thiên vương thiên, Tam thập tam thiên, Biến tịnh thiên, Quảng quả thiên phát tâm cúng dường rồi, được Phật thọ ký và nghe các Thiên tử Tịnh cư dùng lời hay nói kệ khen Phật, hoan hỷ phấn khởi thật chưa từng có.

Lúc đó, ngoại đạo từ chỗ ngồi đứng dậy chắp tay hướng lên Đức Phật thưa:

–Con nghe Đức Cù-đàm nói pháp vô ngã tâm không ham thích, trái lại sinh nghi hoặc, không thích trụ xứ, không thích xuất gia.

Thưa Sa-môn Cù-đàm! Nếu nói vô ngã thì cớ gì thân này từ nhân duyên sinh? Con thấy thần thông sắc tướng của Cù-đàm thật là đệ nhất trong hàng trời người, thành tựu đầy đủ oai đức rộng lớn, khiến cho những người thấy đều sinh hoan hỷ, lại thường vì các Thiên tử Quảng quả nói tất cả pháp tức là Như Lai. Như vậy thì tại sao nói là vô ngã?

Thưa Sa-môn Cù-đàm! Xin vì chúng hội phân biệt như thật, con xin lắng nghe và ghi nhận; chỉ có Đức Như Lai mới có khả năng biết được tâm người khác và làm cho con được hiểu rõ, đoạn trừ lưới nghi.

Đức Phật khen:

–Hay thay ngoại đạo! Giả sử ông có đưa ra trăm ngàn vấn nạn ta đều có thể giải đáp không có khó gì. Nay ta hỏi lại ông tùy ý ông trả lời.

–Này ngoại đạo! Tại sao lúc đầu hữu tình kết sinh vào thai mẹ ông có biết không?

Ngoại đạo thưa:

–Việc đó con cho rằng có ba nguyên nhân. Một là cha, hai là mẹ, ba là hòa hợp thì mới thành thai.

Đức Phật hỏi ngoại đạo:

–Thai ấy là từ lòng tham của mẹ khởi lên ư?

Ngoại đạo thưa:

–Không phải thế.

Đức Phật hỏi ngoại đạo:

–Thai ấy là từ sự suy nghĩ của mẹ khởi lên ư?

Ngoại đạo thưa:

–Không phải thế.

Đức Phật hỏi ngoại đạo:

–Thai ấy là từ trên trời đọa xuống vào thai mẹ ư?

Ngoại đạo thưa:

–Con không biết.

Đức Phật hỏi:

–Này ngoại đạo! Thai ấy là từ loài người đọa vào thai mẹ ư?

Ngoại đạo thưa:

–Con không biết.

Đức Phật hỏi:

–Này ngoại đạo! Thai ấy là từ A-tu-la, địa ngục, súc sinh, ngạ quỷ mà đọa vào thai mẹ ư?

Ngoại đạo thưa:

–Con không biết.

Đức Phật hỏi:

–Này ngoại đạo! Ý ông nghĩ sao? Thai ấy là từ sắc sinh vào thai mẹ ư?

Ngoại đạo thưa:

–Con không biết.

Đức Phật hỏi ngoại đạo:

–Ý ông nghĩ sao? Thai ấy là từ thọ, tưởng, hành, thức sinh vào thai mẹ ư?

Ngoại đạo thưa:

–Con không biết.

Nói vậy rồi, Đức Phật liền bảo ngoại đạo:

–Này ngoại đạo! Pháp này rất là vi tế khó biết, điều đó chẳng phải là điều mà ông có thể luận nghị, đo lường và hiểu được; chỉ có người đầy đủ chánh kiến, chuyên tâm tu học đối với lý thú này mới có thể biết rõ. Ví như có người bị đau mắt, được gặp thầy thuốc giỏi chữa lành mắt ấy, nhờ đó mà thấy lại được các sắc.

Này ngoại đạo! Nếu hay thân cận các Thiện tri thức thì được tuệ nhãn thanh tịnh. Nhờ Tuệ nhãn đó mà thấy được pháp thậm thâm. Nếu không đầy đủ năm Căn là tín mà hiểu rõ pháp thậm thâm thì không thể có điều đó. Thế nên, ngoại đạo các ông thuở xưa đã từng ở trong nhiều kiếp sinh tử, bị các tà luận làm cuồng hoặc, khởi lên dị kiến, chấp chặt không xả; đối với phi pháp ấy lại cho là chánh pháp, sau đó, tùy theo sự thích ứng y vào pháp tam thừa dần dần tu tập hướng đến xuất ly, hoặc chứng được Niết-bàn Thanh văn, hoặc chứng được Niết-bàn Độc giác, hoặc chứng được Niết-bàn Vô thượng, rốt ráo an vui. Không giải thoát lại cho là giải thoát, đối với không xuất ly mà cho là xuất ly, thầy của các ông đã tự hoại rồi lại hại luôn cả các ông.

Này ngoại đạo! Ví như có người mù dắt dẫn các người mù. Nên biết, số người này nhất định rơi vào hiểm nạn. Như vậy Sa-môn, Bà-la-môn thật không phải là tiên giác mà tự xưng là tiên giác, tự ở chỗ chẳng phải đạo mà cho là chánh đạo, tự chưa điều phục mà cho là đã điều phục, tự sống trong tà niệm mà cho là chánh niệm, tự chưa cứu độ mà cho là có thể cứu độ, tự không biết đạo xuất ly mà cho là ta có thể biết đạo xuất ly.

Này ngoại đạo! Như người chăn bò, dắt bò qua sông mà không biết được chỗ nước cạn, lầm vào chỗ nước xoáy mạnh, bò ấy xoay tròn theo dòng nước xoáy, chưa đến bờ bên kia mà đã bị nhận chìm khốn ách không ai cứu. Vì sao? Vì người chăn bò không biết hướng dẫn.

Này ngoại đạo! Như bọn các người thật chẳng phải là đạo sư mà cho là đạo sư, khiến những người chịu giáo hóa trở lại chịu khổ ách cũng như vậy.

Này ngoại đạo! Ta xưng Đạo Sư thật khéo điều phục, khiến ở trong chánh pháp quyết định được an ổn. Ta là Chánh giác biết rõ như thật khiến các hữu tình được giác ngộ chân thật. Ta thường chánh niệm nhớ nghĩ thọ trì không quên, cũng khiến chúng sinh lìa các tán loạn. Ta đã xuất ly vĩnh viễn, thoát khỏi luân hồi, khiến người được giáo hóa tận các gốc khổ. Ta chỉ dạy chánh đạo quyết định không khác, khiến người được giáo hóa đến bờ giác ngộ.

Này ngoại đạo! Nay ông muốn cầu pháp giải thoát thì nên khởi lòng ham muốn thanh tịnh nhất tâm tôn trọng, siêng năng tu học, trước chưa được nghe pháp yếu xuất ly thì nên sinh lòng tin thanh tịnh, khiến ngươi được hiểu. Các tông phái luận nghị của các ông đã học thì nay nên xả bỏ không nên tìm cầu, chánh pháp tạng trước nay chưa được thì nay khiến ngươi ngộ nhập thông đạt không ngại.

Này ngoại đạo! Ở trong pháp của ta có ba thứ hòa hợp tương ưng thì mới được vào thai. Cha làm cái nhân nghiệp trước đời quá khứ. Mẹ làm duyên nghiệp trước đời quá khứ. Trước hết là kết sinh Yết-la-lam, nghiệp chiêu thức ấy gá vào thai mẹ, nghiệp này thành thục nên thọ sinh vào nơi ấy. Như thành Tầm hương tùy theo tâm mà hiện. Thức nương vào thai dần dần lớn lên. Thí như các cây thuốc đều nương vào đại địa mà phát triển.

Này ngoại đạo! Thức kia vào thai mẹ rồi dần dần thành tựu thân chi đầy đủ, cho đến kỳ sinh sản thân hình hiển hiện, nhân duyên hòa hợp liên tục không gián đoạn.

Này ngoại đạo! Trong thai trước hết là kết sinh phần vị sai khác, chỉ trừ Như Lai đầy đủ Nhất thiết trí hiệu Chánh Biến Tri thông đạt chân thật, còn những người ngu vô tri không thể hiểu nổi.

Này ngoại đạo! Nếu như hữu tình từ địa ngục được sinh vào cõi người, nhập vào thai mẹ, sinh ra thế gian sẽ có các tướng này: Tiếng nói khàn khàn không rõ ràng, nếu có nói ra điều gì người ta không tin dùng, việc làm thì hấp tấp vội vàng lo sợ và mau quên mất, tâm luôn sợ hãi, lông trên thân thì rung động, trong mộng thì thấy lửa dữ

thiêu đốt, búa chém, vạc nước sôi phun lên, lúc đó chạy trốn ngục tốt La-sát cầm gậy rượt theo, hoặc thấy bị trói vào trụ cột dùng gậy đánh đập mong thoát không được, hoặc thấy voi say, rắn độc đuổi mổ dày xéo ngang dọc không biết chạy phương nào, bị người khinh chê coi mình như giặc.

Này ngoại đạo! Đó là từ địa ngục được thoát sinh còn sót lại những tập nghiệp như vậy. Người trí biết rõ, người ngu không thể hiểu.

Này ngoại đạo! Nếu hữu tình ấy từ loài súc sinh sinh vào loài người, vào trong thai mẹ rồi sinh ra thế gian sẽ có những tướng như vầy: Làm người đần độn, biếng nhác ưa ngủ, thích ăn bùn đất, gặm nhắm cỏ cây và luôn làm bạn với người ngu, thường ở những nơi đen tối và bùn nhơ, hoặc ngồi hoặc đứng tay chân luôn đào bới đất, đầu thì hôi thối ruồi lằn bu ăn, lanh chanh lóc chóc không khi nào yên, thường khổ đói khát, hoặc được thức ăn dơ bất tịnh liền sinh vui thích cho là đầy đủ, những gì được nghe thấy phần nhiều là bị dối trá hư thuyết, hoặc ở trong mộng thấy thân đọa vào chỗ hôi thối, hoặc ở đồng hoang ăn cỏ uống nước; hoặc mộng thấy ở trong hang núi rừng rú bị trăn lớn quấn vào mình, chịu mọi sợ hãi không ai cứu hộ.

Này ngoại đạo! Đó là từ súc sinh sinh ra còn có các tập nghiệp sót lại như vậy, dù có trải qua một kiếp cũng không nói hết. Người trí biết rõ, người ngu không thể hiểu nổi.

Này ngoại đạo! Nếu hữu tình ấy từ ngạ quỷ sinh vào loài người, vào trong thai mẹ sinh ra thế gian sẽ có các tướng như vầy: Tóc thì vàng đỏ, mắt thì giận dữ ngó thẳng, thường bị đói khát làm khổ, tánh chỉ xan tham tật đố, tâm ưa tài lợi không bao giờ biết đủ, nếu thấy của cải người khác liền khởi tưởng về cho mình, đối với vật tốt của người khác lại muốn trộm lấy, ăn thức ăn thừa thải bất tịnh mà không biết xấu hổ, thấy người khác có vườn rừng hoa quả thì muốn hái trộm và phá hoại.

Này ngoại đạo! Đó là từ ngạ quỷ sinh ra còn có các tập nghiệp như vậy. Người trí biết rõ, người ngu không thể hiểu nổi.

Này ngoại đạo! Nếu hữu tình từ Tu-la sinh vào loài người, vào trong thai mẹ rồi sinh ra thế gian sẽ có các tướng như vầy: Tâm luôn

giận dữ ngã mạn cống cao, ưa tranh đấu kết oán không thôi, khoẻ mạnh nhiều sức lực, rất thích chiến đấu, cậy vào mồm mép lăng miệt người khác, cũng có trí lực và vô minh lực, công phá luận của người khác để tự nuôi sống.

Này ngoại đạo! Đó là Tu-la sinh ra còn có các tập nghiệp như vậy. Người trí biết rõ, người ngu không thể hiểu nổi.

Này ngoại đạo! Nếu hữu tình ấy từ loài người sinh vào cõi người, vào trong thai mẹ sinh ra thế gian sẽ có các tướng như vầy: Người này chất trực thích thân cận người hiền thiện, tránh xa người ác, đốc tín thủ tiết, luôn nghĩ đến danh tốt, tánh thích công xảo, luôn biết hổ thẹn, ưa làm việc bố thí, đối với người tốt tâm không trái nghịch, trước quán sát rồi sau mới làm, lời nói không sai lầm, có khả năng biện luận hợp với căn cơ, có thể làm sứ mạng, nếu có dạy gì thì nhớ mãi không quên, đối với xứ phi xứ đều có thể lựa chọn.

Này ngoại đạo! Đây là người từ loài người sinh ra còn có những tập nghiệp như vậy. Người trí biết rõ, người ngu không thể hiểu nổi.

Lại nữa, này ngoại đạo! Nếu hữu tình ấy từ Thiên giới sinh vào loài người, vào trong thai mẹ sinh ra thế gian sẽ có các tướng như vầy: Làm người đoan chánh, tốt đẹp thanh khiết trong sạch, thích mang tràng hoa, xông hương, xoa hương, tắm rửa thân thể, chán ghét trần cấu, đối với năm dục ca múa âm nhạc, chỉ chọn thượng diệu không có dâm dục, thường cùng giao hảo ước hẹn với người thiện, ưa lên lầu gác hoa lệ, tánh luôn từ nhẫn làm cho người ưa thích, thường dùng thượng phục anh lạc để trang nghiêm thân thể, đến đi trong oai nghi, tâm không biếng nhác.

Này ngoại đạo! Đây là từ Thiên giới sinh ra có những tập nghiệp như vậy. Người trí biết rõ, người ngu không hiểu nổi.

Này ngoại đạo! Nếu thiện nam, thiện nữ đối với Thiện tri thức thân cận cung kính lễ bái cúng dường, ưa nghe chánh pháp, tác ý đúng lý, liền được siêu thoát, như vừa rồi đã nói các sắc tướng ác.

Ngoại đạo nên biết! Nếu hữu tình từ địa ngục sinh vào nhân gian, do nhân đời trước tạo nghiệp sân, tổn hại hữu tình, đọa vào địa ngục chịu các khổ não. Nay được làm người còn ôm giữ sân hận não

hại, gặp Thiện tri thức vì nói thiện pháp đối trị tương ưng, khiến khởi tâm Từ, dần dần tu tập Trì giới ba-la-mật.

Ngoại đạo nên biết! Nếu hữu tình từ súc sinh sinh vào nhân gian, do nhân duyên đó đời trước tích tập ngu si, tạo tác vô số hạnh bất tịnh. Nay được làm thân người nhưng còn nhiều dâm dật, gặp Thiện tri thức vì nói mười hai duyên sinh quán hạnh đối trị vô minh, khiến sinh giác ngộ phát sinh tuệ thanh tịnh, dần dần tu tập Bố Bát-nhã ba-la-mật đa.

Ngoại đạo nên biết! Nếu hữu tình từ ngạ quỷ sinh vào nhân gian, do nhân duyên đời trước đã tạo tham lam tật đố, cho đến khi lớn lên vẫn luôn tạo tác không có gián đoạn. Nay được thân người, tánh còn nhiều thô bỉ xan lận, gặp được Thiện tri thức vì nói pháp bố thí tương ưng với thiện pháp đối trị xan tham, dần dần khiến tu tập Thí ba-la-mật đa.

Ngoại đạo nên biết! Nếu hữu tình từ A-tu-la sinh vào nhân gian thì trước hết phải tạo phước hạnh rộng lớn, thường sinh ngã mạn lăng mạ Mục-kiền-liên khác. Nay được sinh vào loài người tánh nhiều cao ngạo, gặp Thiện tri thức vì nói lục xứ và pháp môn không đối trị ngã mạn, dần dần tu tập Nhẫn nhục ba-la-mật.

Ngoại đạo nên biết! Nếu hữu tình từ loài người sinh vào nhân gian, do trước quen tu mười nghiệp thiện, thích gần thiện hữu, cùng ở với nhau nhu hòa, quán sát chánh lý, ngộ pháp vô thường, chán khổ sinh tử, thích vui chân thường, dần dần tu tập sáu Ba-la-mật hay phát đạo tâm Vô thượng Bồ-đề, sẽ được Nhất thiết chủng trí của Như Lai.

Ngoại đạo nên biết! Nếu hữu tình từ chư thiên sinh vào nhân gian, thân đời trước của người này đã tu thí giới, không thể quên tướng, đều mong quả báo, nhờ duyên đó cho nên được sinh lên trời hưởng thọ nhiều thú vui, mạng chung sinh vào nhân gian, nhờ phước tuệ đời trước, nhớ lại nghiệp đời trước của mình nhất định là từ cõi trời đọa xuống, đối với thân này gia công siêng năng tinh tấn, siêng làm việc bố thí nhưng không mong đáp lại. Nếu người trụ vào tướng thì đó là lỗi lầm, nên trụ vô tướng được phước vô lượng, khuyến khích tu tịnh giới không mong cầu báo đáp. Nếu người chấp tướng thì là cấu bẩn, phải nên thuần tịnh lìa các nhiễm ô. Trì giới như vậy

được phước vô lượng đối với Phật Bồ-đề không còn thoái chuyển.

Lại nữa, này ngoại đạo! Hữu tình từ địa ngục sinh lên cõi người, người này phải nên gần Thiện tri thức, ưa nghe ba đời chư Phật nói pháp, trụ A-lan-nhã, chuyên tu phạm hạnh, siêng năng học tập, tâm không mệt mỏi, giỏi về vấn nạn, phân biệt nghĩa thú, rõ được tất cả pháp không có tự tánh. Do hiểu được pháp cho nên thích nói cho người khác, hoặc ở trong làng xóm thành ấp hóa các Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, các Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di… giảng nói chánh pháp, hay khiến cho mình và người đoạn ác tu thiện, dần dần tu tập được đạo vô thượng.

Lại nữa, này ngoại đạo! Hữu tình thoát khỏi thân súc sinh sinh vào cõi người, người này nên thân cận bạn lành duyên tốt, được nghe chánh pháp, xả trừ ngu si. Nhờ sức thiện hữu đa văn tu tập, quán các pháp không lìa mọi trói buộc, nhưng đối với tự thân khởi tưởng không phải có, ở trong đại chúng tâm không sợ gì, tự nhiên chứng đắc pháp tánh bình đẳng, hiểu rõ tất cả pháp vốn không có tự tánh, mau chóng đạt được Nhất thiết chủng trí.

Lại nữa, này ngoại đạo! Hữu tình từ ngạ quỷ thoát sinh vào cõi người, người này phải nương tựa thiện hữu tri thức, trước hết tập bố thí trừ xan tham ấy. Do hành thí cho nên phát sinh thiện tuệ, ưa cầu xuất ly, tu hạnh thanh tịnh; đối với việc bố thí không có chấp trước, biết rõ các pháp ba đời bình đẳng, chỉ có một tướng đó là vô tướng, lần lần tu tập được Nhất thiết trí.

Lại nữa, này ngoại đạo! Hữu tình từ Tu-la sinh cõi người, trước nên phát tâm nương tựa Thiện tri thức, phải tích cực chiến đấu với ma phiền não. Phiền não ma là ngã mạn phải nên suy nghĩ. “Thế nào là mạn? Ai khởi lên mạn này? Ai chịu mạn này? Cũng không thấy có người xả cái mạn này.” Tác ý như vậy, suy nghĩ quán sát, rõ được tướng ngã mạn không thể được, tự lừa dối thân mình, đều không có thật tánh. Nếu hiểu như vậy thì mới có thể thông đạt các pháp là vô tánh. Nếu tự tánh của pháp không có thì đó không phải là vật. Nếu không phải là vật thì không thể thành tựu. Nếu không thành tựu thì không sinh diệt. Nếu không sinh diệt thì không thể phân biệt. Nếu không phân biệt thì không có quá khứ, vị lai và hiện tại. Nếu ba

đời không thể được thì nên biết pháp ấy không thể phá hoại.

Này ngoại đạo! Pháp tánh như vậy không biến không đổi, thể tức là chân như, là Như Lai. Nên biết, ngã tướng thật không thể được. Do vì khởi lên ngã mạn nên sinh vào A-tu-la, hoặc người, hoặc trời, lưu chuyển các nẻo. Thế nên quán sát tướng của ngã mạn vốn không có thể tánh, tự tha bình đẳng, đoạn trừ tập nghiệp còn lại, tâm được thanh tịnh.

Này ngoại đạo! Đây gọi là lìa bỏ ngã mạn phương tiện thiện xảo Ba-la-mật đa. Ngươi đối với pháp này phải siêng năng tu tập.

Lúc đó, trong hội sáu vạn ngoại nghe nói pháp này được Nhẫn vô sinh, liền từ chỗ ngồi đứng dậy đảnh lễ sát chân Đức Phật, nhất tâm chắp tay nói kệ khen Phật:

Trí lực Như Lai không ai bằng

Hiểu rõ hành nghiệp của chúng sinh

Cũng biết chỗ quy thú các pháp

Như xem trái Am-la trong tay.

Quán các ác nghiệp ở thế gian

Cũng như mây mù che hư không

Người ngu không rõ bị trầm luân

Cũng như người mù mất đường ngay.

Có thuyết thế gian là vô thường

Hoặc nói thế gian không vô thường

Hoặc nói phi thường, phi không thường

Ví như voi say bị trói buộc.

Có thuyết thế gian không có biên

Hoặc nói thế gian là có biên

Lại nói phi biên, phi vô biên

Như loài phi cầm nhốt vào lồng.

Có thuyết chấp thân này là ngã

Hoặc nói lìa thân riêng có ngã

Đó đều là vọng kiêu mê hoặc

Như thú mắc lưới tâm sầu não.

Có thuyết Đại tự tại thiên hóa

Cũng nói không phải nhân sinh ra

Như vậy ác kiến che hữu tình

Như mây che trăng in bóng nước.

Cũng như chim bị nhốt trong lồng

Mắt nhìn lồng cố muốn thoát ra

Ngoại đạo nên biết người ngu si

Họ không giải thoát cũng như vậy.

Có người quy y Đại Phạm thiên

Na-la-diên thiên, Đa Văn thiên

Như người trong tối bị giặc chiếm

Họ không giải thoát sinh sợ hãi.

Ngoại đạo ngu phu trước tà kiến

Tâm cầu xuất ly không chỗ nương

Như người bị trói tống vào ngục

Như kẻ thiếu thốn đi xin ăn.

Nếu hay bỏ tà tu chánh hạnh

Như Lai khởi Từ tâm với họ

Mau khiến thoát khỏi cảnh luân hồi

Như vua tha thứ các lỗi lầm.

Như Lai tu đủ các khổ hạnh

Mới chứng Phật Bồ-đề tối thượng

Vì độ người ngu si tà kiến

Thảy đều giải thoát trói vô minh.

Nhân Trung Sư Tử Đấng Lưỡng Túc

Ở trong các pháp được tự tại

Thương kẻ trầm luân trong biển khổ

Dùng sức phương tiện mà cứu vớt.

Nếu mong Như Lai đại trí lực

Tiêu trừ hết thảy bọn ma oán

Con nguyện sẽ được như Thế Tôn

Rống tiếng Sư tử trong đại chúng.

Như Lai chấn động ba ngàn cõi

Phóng vô lượng quang chiếu tất cả

Thành thục tất cả các hữu tình

Cúi xin thọ ký quả Bồ-đề.

Biết được tâm tin hiểu của các ngoại đạo, Đức Thế Tôn liền từ trong miệng phóng tịnh quang. Lúc đó, Tôn giả Mã Thắng dùng kệ thưa hỏi:

Oai đức Như Lai không ai bằng

Khiến các ngoại đạo sinh lòng tin

Nay đối trời người và đại chúng

Phóng ánh sáng lớn khó nghĩ bàn.

Thấy Phật phóng tịnh quang từ miệng

Cũng như mặt trăng tròn mùa thu

Các hàng trời người đều nghi hoặc

Nguyện nghe nhân duyên Phật phóng quang.

Người nào khởi cúng dường Đức Phật

Người nào xưng tán tâm Như Lai

Người nào trụ trong công đức Phật

Cảm được Như Lai hiện điềm này.

Ngoại đạo nay nghe Phật thọ ký

Tất cả chúng sinh cũng phát tâm

Như Lai xuất hiện ở thế gian

Vì nhiếp thọ họ khiến nhiếp phục.

Hay thay, Mâu-ni Đại Thánh chúa

Đoạn trừ tất cả các nghi hoặc

Nay chúng hội này đều muốn nghe

Đối với pháp Phật sinh vui thích.

Vì Tỳ-kheo Mã Thắng, Đức Thế Tôn nói kệ rằng:

Tỳ-kheo Mã Thắng ông nên biết

Nay đã đúng lúc hỏi lời này

Vì muốn lợi lạc các hữu tình

Thỉnh hỏi Như Lai việc phóng quang.

Nay ta vì ông phân biệt nói

Hãy nên lắng nghe chớ nghĩ gì

Việc Như Lai làm đều có nhân

Tuyên sinh vui thích trụ chánh niệm.

Các ngoại đạo này thảy đều phục

Xả bỏ tà kiến được chánh kiến

Do nhập chánh pháp khởi đối trị

Nên hay an trụ đạo Bồ-đề.

Rõ biết pháp vô cấu tịch tĩnh

Đối với kiến thủ tâm nhàm chán

Nghe được lời thọ ký của Phật

Quyết định tự biết sẽ thành Phật.

Thuở xưa đã từng tu chánh hạnh

Được gặp hai mươi ức Đức Phật

Phụng thờ cúng dường không mệt mỏi

Vì muốn cầu Vô thượng Bồ-đề.

Luôn hành tuệ thí tâm không xan

Kiên trì tịnh giới tu nhẫn lực

Siêng năng tu tập môn Tổng trì

Nương Tam-ma-địa phát tịnh tuệ.

Đầy đủ Lục độ các công đức

Niệm niệm tăng tiến không thoái chuyển

Bẻ gảy dị luận bỏ tông tà

Trăm ngàn vấn nạn khéo phân biệt.

Do xưa thân cận ác tri thức

Nương vào những kẻ tà dị kiến

Được gặp Như Lai Đại Đạo Sư

Buông bỏ những hạnh tu tà giáo.

Ở vào vị lai kiếp Tinh tú

Đều sẽ thành Phật đồng một hiệu

Mỗi mỗi xuất hiện ở thế gian

Hiệu là Phổ Kiến Thắng Danh Xưng.

Quốc độ Phật ấy rất nghiêm tịnh

Trang nghiêm bằng các loại trân báu

Các chúng sinh lìa bỏ tà kiến

Y lời Phật dạy sinh tuệ sáng.

Cõi đó không có ba đường ác

Và không có tám nạn bức não

Thọ mạng chư Phật rất lâu dài

Ngang bằng tám vạn bốn ngàn năm.

Nếu người nghe danh hiệu Phật này

Xa lìa vĩnh viễn mọi tham dục

Người nữ được chuyển thành nam tử

Công đức nhờ nghe danh hiệu Phật.

Như Lai khéo phục các ma oán

Thọ ký ngoại đạo được thành Phật

Nghe rồi đều sinh tâm hoan hỷ

Đều sẽ thành tựu Nhất thiết trí.

❧

Phụ Tử Hợp Tập Kinh - Quyển 16- Phẩm 26: Sự Sai Khác Của Lục Giới (phần 1)

PHỤ TỬ HỢP TẬP KINH

QUYỂN 16

Phẩm 26: SỰ SAI KHÁC CỦA LỤC GIỚI (Phần 1)

Lúc đó, vua Tịnh Phạn và các người hầu quyến thuộc thấy các A-tu-la vương cho đến ngoại đạo Bà-la-môn đều mong Phật thọ ký, phát tâm hy hữu khen chưa từng có. Tiếng nói của Đức Thế Tôn hay vi diệu thông suốt, tất cả người thế gian nghe đều sinh vui thích, lúc ấy vua Tịnh Phạn mới thấy Như Lai, vì thương mến nên tình ý ân cần.

Biết được tâm niệm của phụ vương, Thế Tôn bảo rằng:

–Này Đại vương! Những lời thuyết pháp của ta đầu, giữa, cuối đều thiện; nghĩa ấy vi diệu thanh tịnh nhất tướng, phạm hạnh viên mãn. Nay đến lúc nói về sự phân biệt phần vị pháp môn sai khác của lục giới, Đại vương nên lắng nghe khéo suy nghĩ điều đó.

Vua Tịnh Phạn khen Đức Phật:

–Hay thay, thưa Thế Tôn! Rất muốn được nghe. Thế Tôn nên vì con mà tuyên nói, con luôn nhớ nghĩ và thọ trì tin theo.

Đức Phật bảo Đại vương:

–Này Đại vương! Như vậy sáu giới, sáu xứ, mười tám ý sở từ sát là Bổ-lỗ-sa nhờ duyên mà được sinh.

Thế nào là sáu giới? Là địa giới, thủy giới, hỏa giới, phong giới, không giới và thức giới.

Thế nào là sáu xúc xứ? Là nhãn xúc xứ mới thấy được sắc. Nhĩ xúc xứ mới nghe được tiếng. Tỷ xúc xứ mới ngửi được mùi hương. Thiệt xúc xứ mới nếm được vị. Thân xúc xứ mới biết cảm giác. Ý xúc xứ mới biết được pháp.

Thế nào là mười tám ý sở từ sát? Đó là mắt thấy sắc rồi hoặc

sinh vui thích, hoặc sinh lo buồn, hoặc trụ vào xả. Như vậy sáu căn mỗi mỗi duyên vào đối tượng hoặc vui hoặc buồn hoặc trụ vào xả. Đó gọi là mười tám ý sở từ sát.

Này Đại vương! Thế nào là địa giới bên trong? Là trong thân sinh ra thô rít, tóc, long, móng, răng, da, thịt, gân, xương. Nếu địa giới bên trong không sinh cũng không có diệt thì không có tập hạnh.

Này Đại vương! Nếu trong tâm người nữ, suy nghĩ Bố-lỗ-sa ấy thì Bố-lỗ-sa ấy cũng sinh yêu thích. Do cả hai hòa hợp nên sinh Yết-la-lam.

Lại nữa, nếu suy nghĩ hóa hợp tương tự mà được sinh thì không có điều đó. Hoặc là cùng hai người cũng không có điều đó. Hai Bổ-lỗ-sa cũng không có điều đó. Nếu mỗi mỗi suy nghĩ mà được sinh thì cũng không có điều đó, tự thể không thật, chẳng phải tương ưng. Tại sao nói tánh này là thô cứng?

Này Đại vương! Tánh thô cứng này giống nhau mà thành lập, thân này rốt cuộc tan rã hoại diệt, cũng không phải bốn phương trên dưới mà đi. Đại vương nên biết, địa giới bên trong như vậy.

Này Đại vương! Thế nào là tánh thô cứng của địa giới bên ngoài? Như thế giới kia ban đầu kiến lập chỗ ở cung điện của Phạm vương làm bằng đại bảo mà thành, rồi lại sinh chỗ ở cung điện của chư Thiên Tha hóa tự tại đều làm bằng bảy báu.

Này Đại vương! Nếu không có địa giới thì tánh thô cứng kia từ đâu mà sinh? Lại thành đại địa dày tám vạn bốn ngàn do-tuần, ngang rộng sáu vạn do-tuần. Lại sinh sinh núi Luân vi, Đại luân vi đứng vững kiên cố giống như một khối kim cang. Lại sinh núi Tô-di-lô, núi Lưu-kiến-đà, núi Ninh-dẫn-đà, núi Y-xá-đà cho đến núi Đen. Như vậy, tam thiên đại thiên thế giới lần lượt thành rồi an trụ kiên cố. Nếu không có địa giới thì tánh thô cứng kia từ đâu mà đến?

Này Đại vương! Khi địa giới muốn hoại diệt hoặc bị lửa đốt, hoặc bị nước cuốn trôi, hoặc bị gió thổi. Ví như đốt dầu tô lửa ấy càng cháy mạnh, đốt cho đến thành tro không còn thấy gì; hoặc bị nước cuốn, cũng như đem muối bỏ vào nước chỉ trong chốc lát bị tiêu

tan. Nếu bị cuồng phong thổi, lúc đó tam thiên đại thiên thế giới đều tan hoại sạch không còn sót gì.

Này Đại vương! Lúc địa giới bên ngoài sinh vốn không, lúc diệt cũng không, tự tánh không, không có tướng nam cũng không có tướng nữ, chỉ dùng lời nói để chỉ rõ. Như vậy, địa giới và tánh của địa giới đều không thể được, chỉ có chánh tuệ của Đức Phật mới có thể biết rõ.

Này Đại vương! Thế nào là thủy giới bên trong? Đó là những tính ẩm ướt ở bên trong thân như nước giải, nước miếng, mỡ, tủy, mũ máu, tiện lợi. Đó là thủy giới ở bên trong.

Này Đại vương! Nếu như chợt thấy người thân yêu, mắt liền rơi nước mắt, hoặc bị bức não mà rơi nước mắt, hoặc nghe pháp thậm thâm tin hiểu tôn trọng mà rơi nước mắt, hoặc bị gió lạnh thổi vào mắt mà rơi nước mắt. Như vậy, thủy giới từ đâu mà đến? Vậy khi nước khô thì lại đi về đâu? Cho đến lúc giới này hoại nổi lên mây đen ba mươi hai lớp, che khắp tam thiên đại thiên thế giới, mưa xuống hồng vũ, giọt mưa lớn như con voi, mưa suốt ngày đêm liên tục không dứt. Như vậy, thời phần trải qua năm mươi kiếp, nước mưa ấy dâng đến Phạm thế.

Này Đại vương! Thủy giới bên ngoài này từ đâu mà đến? Lại khi thế giới này sắp hoại, lúc đó có hai mặt trời xuất hiện, hai mặt trời xuất hiện rồi các sông suối nhỏ thảy đều khô cạn. Khi ba mặt trời xuất hiện, ao Vô nhiệt não phát sinh ra bốn sông cũng đều bị khô cạn. Khi bốn mặt trời xuất hiện, nước của biển cả giảm xuống một do-tuần, hoặc hai, hoặc ba; dần dần giảm đến mười do-tuần, hai mươi do-tuần, lần lượt khô đến tám mươi do-tuần, mặt nước chỉ còn lại chỉ bằng một cây Đa-la, hoặc sâu ngang ngực, hoặc bằng dấu chân bò, cạn cho đến bằng đầu ngón tay, đến lúc đó nước biển cả thảy đều khô sạch không còn chút nào.

Này Đại vương! Tướng của thủy giới này sinh không từ đâu đến, diệt không đi về đâu; lúc sinh cũng không, lúc diệt cũng không, tự tánh cũng không, không có tướng nam, cũng không có tướng nữ, chỉ dùng lời nói để chỉ bày. Như vậy thủy giới và tánh của thủy giới đều không thể được, chỉ có chánh trí của Đức Phật mới có thể biết rõ.

Này Đại vương! Thế nào là hỏa giới thân? Là độ ấm trong thân này, khi ăn thức ăn này nó làm cho biến hoại thành thục an hòa hơi ấm gọi là hỏa giới.

Thế nào là hỏa giới bên ngoài? Không nắm giữ hơi ấm, tướng nóng sinh. Nếu có người ở giữa đồng hoang muốn kiếm lửa hoặc dùng ngải cứu, hoặc phân bò khô, hoặc bông vải, rồi tìm cách làm phát sinh ra lửa khi phát sinh ra lửa rồi, hoặc đốt cỏ, cây, núi, rừng, xóm làng, cho đến các chỗ khác đều bị đốt sạch.

Này Đại vương! Tánh của hỏa giới này sinh không từ đâu đến, diệt không đi về đâu, lúc sinh vốn không, lúc diệt cũng không, tự tánh cũng không, chỉ dùng lời nói để chỉ rõ. Như vậy, hỏa giới cùng với tánh của hỏa giới đều không thể được, chỉ có chánh trí của Đức Như Lai mới có thể biết rõ.

Này Đại vương! Thế nào là phong giới trong thân? Là các tướng động nhẹ. Gió trong thân này có lúc đi lên, có lúc đi xuống, hoặc ở trong bụng, hoặc ở bên hông, hoặc sau lưng, hoặc phát ra chấn thủy, hoặc tụ thành khối, hoặc như dao cắt, hoặc như kim chích, hơi thở ra vào luồng khắp cả thân thể.

Thế nào là phong giới bên ngoài? Nếu gió này từ bốn phương thổi đến, hoặc thổi mạnh bạo làm gãy cây cối, núi non sụp đổ, nếu thổi nhẹ làm bay vạt áo mặc, lay động cây Đa-la. Đây gọi là phong giới bên ngoài.

Này Đại vương! Tướng phong giới này sinh không từ đâu đến, diệt không đi về đâu, lúc sinh vốn không, lúc diệt cũng không, tự tánh cũng không, không có tướng nam, cũng không có tướng nữ, chỉ dùng lời nói để biểu thị. Như vậy, phong giới cùng với tánh của phong giới đều không thể được, chỉ có chánh trí của Như Lai mới có thể biết rõ.

Này Đại vương! Thế nào là không giới bên trong? Nếu bên trong thân da, thịt, máu… hiển hiện tăng trưởng lìa tánh chất ngại. Nếu lỗ mắt, lỗ tai, mặt, yết hầu, ăn uống thức ăn vào bên trong, ở khoảng trống của ruột, dạ dày thông suốt đưa ra ngoài. Nếu nghiệp duyên đưa đến sinh vào sáu xứ, sinh vào các xứ rồi vây quanh không giới. Đây gọi là nhập nội không giới số. Không ấy từ đâu mà đến?

Nếu như phương xứ bên ngoài hiển hiện lìa tánh chất ngại. Đây gọi là không giới bên ngoài.

Này Đại vương! Nếu sắc biến hoại tất cả đều không. Vì sao? Vì hư không giới ấy vốn là vô tận, yên tịnh không động cũng như Niết-bàn, khắp tất cả mọi nơi không có chướng ngại.

Này Đại vương! Ví như có người đào giếng ở nơi cao nguyên, ý Đại vương nghĩ sao? Trong ao giếng ấy chỗ có tướng không từ đâu mà đến?

Vua thưa:

–Không từ đâu đến, thưa Thế Tôn!

Đức Phật hỏi:

–Này Đại vương! Giả sử người ấy lấp giếng lại, ý Đại vương nghĩ sao? Cái không ấy đi về đâu? Vua thưa:

–Cái không ấy không đi về đâu. Vì sao? Vì như không giới không có đến đi, không trụ tướng nam cũng không phải tướng nữ.

Đức Phật bảo:

–Này Đại vương! Hư không giới bên ngoài xưa nay không động, lìa tự tánh, chỉ dùng lời nói để biểu thị, chỉ có chánh trí của Phật mới có thể biết rõ.

Này Đại vương! Thế nào là thức giới? Nếu nhãn căn là chủ duyên vào hình sắc và biểu sắc thì gọi là nhãn thức giới. Nếu năm căn kia duyên vào tự cảnh đều khác mà kiến lập thì gọi là năm thức giới. Không trước vào căn, không trụ vào cảnh, không phải trong, không phải ngoài, không ở chính giữa, nhưng thức giới này, mỗi mỗi liễu biệt các cảnh giới kia rồi liền diệt mất. Sinh không từ đâu đến, diệt không đi về đâu.

Này Đại vương! Lúc thức sinh vốn không, lúc diệt cũng không, lìa tự tánh, không trụ tướng nam, cũng không phải tướng nữ, chỉ dùng lời nói mà biểu thị. Như vậy, thức giới và tánh của thức giới đều không thể được, chỉ có chánh tuệ Phật mới có thể biết rõ.

Này Đại vương! Thế nào là nhãn xứ? Đó là bốn đại chủng địa giới, thủy giới, hỏa giới, phong giới tạo ra tịnh sắc. Nếu địa giới

thanh tịnh thì nhãn xứ thanh tịnh. Nếu thủy, hỏa, phong giới thanh tịnh thì nhãn xứ thanh tịnh. Vì sao? Vì địa giới thanh tịnh thì nhãn xứ mới sinh, trong đó không được một pháp nhỏ nào. Như vậy, cho đến phong giới thanh tịnh thì nhãn xứ mới sinh, trong đó không có một pháp nhỏ nào có thể được. Vì sao? Vì không có chủ tể, không có tạo tác, cũng như Niết-bàn tự tánh thanh tịnh.

Này Đại vương! Như vậy tìm cầu nhãn xứ không thể được. Vì sao? Vì địa giới không, cho nên địa giới thanh tịnh; cho đến phong giới không, cho nên phong giới thanh tịnh. Nếu tự tánh của các pháp thì giới kia có gì thanh tịnh, cũng không giận dữ tranh cãi, hoặc tịnh hoặc tranh cãi cả hai đều không thể được. Lại có sắc nào mà có thể thấy? Nên biết, nhãn xứ rốt ráo không có nên tự tánh cũng không, tiền tế hậu tế đều không thể được, vị lai tạo tác cũng không thể được. Vì sao? Vì lìa tự tánh. Nếu tự tánh không có thì không có tướng nam, cũng không có tướng nữ, vậy thì có vui gì? Nếu sinh vui thích thì là cảnh giới của ma; nếu không yêu thích thì là cảnh giới Phật. Vì sao? Vì không yêu thích thì có thể xa lìa tất cả các pháp.

Này Đại vương! Thế nào là nhĩ xứ? Là bốn đại chủng tạo ra tịnh sắc, phân biệt hành tướng như trước đã nói. Này Đại vương! Pháp giải thoát quyết định hiện tiền, như pháp giới không thể bày ra. Này Đại vương! Các căn mỗi mỗi vui thích đắm trước vào cảnh giới. Khi nhãn duyên sắc liền sinh yêu thích. Thế nên nói sắc là cảnh giới của mắt. Lại nhãn căn này duyên với sắc cảnh có ba tướng là: Thấy sắc đáng yêu khởi lên tưởng tham; thấy sắc không đáng yêu nổi lên sân giận; thấy sắc không yêu không ghét khởi lên tưởng xả. Như vậy, cho đến ý đắm trước, pháp xứ làm cảnh giới của ý. Nếu ý xứ ấy duyên vào sắc đáng yêu thì sinh yêu thích vô cùng, bị nó dắt dẫn sinh ra nghiệp tham; sắc không đáng yêu thì nổi lên sân giận; thấy sắc yêu không yêu khởi lên nghiệp si. Như vậy, thanh, hương, vị, ba thứ phan duyên lãnh nạp các tướng, chiếu theo trước mà nói.

Này Đại vương! Các căn như huyễn, cảnh giới như mộng. Ví như người trong mộng thấy mình cùng với các cô gái đẹp vui thích. Ý

Đại vương nghĩ sao? Sau khi thức giấc, người mộng ấy nhớ nghĩ lại việc vui thích trong mộng. Vậy cái vui ấy thật có không?

Vua thưa:

–Không thật, thưa Thế Tôn!

Đức Phật hỏi:

–Người này chấp cảnh trong mộng là thật, như vậy có phải là người trí không?

Vua thưa:

–Không phải, thưa Thế Tôn! Vì sao? Vì các cô gái đẹp trong mộng rốt ráo không có thì làm gì có chuyện vui thích với nhau. Nên biết, người này nhớ lại cảnh trong mộng luống tự mệt mỏi lại không được gì.

Đức Phật khen:

–Đúng vậy, đúng vậy! Này Đại vương! Chúng sinh ngu si, mắt thấy sắc đẹp tâm sinh yêu thích lại khởi lên tham trước, bị nó dắt dẫn tạo ra nghiệp tham. Thân nghiệp có ba, ngữ nghiệp có bốn, ý nghiệp có ba, vừa tạo tác sát-na liền diệt mất. Nghiệp này không nương vào Đông, Tây, Nam, Bắc, bốn phía, trên dưới, chính giữa mà trụ; đến khi chết mạng căn diệt, tự phần nghiệp báo thảy đều hiện tiền. Cũng như sau khi tỉnh mộng, nhớ nghĩ lại việc trong mộng.

Này Đại vương! Thức làm chủ, nghiệp phan duyên, cả hai làm nhân cho nhau. Thức đầu tiên sinh khởi hoặc hướng đến địa ngục, hoặc đọa vào bàng sinh, Diệm-ma-la giới và A-tu-la, hoặc người, hoặc trời. Thức đầu sinh rồi đều chịu quả báo ấy, đồng phần tâm phẩm liên tục tùy chuyển; thức cuối cùng diệt gọi là tử uẩn, thức đầu tiên khởi gọi là sinh uẩn.

Này Đại vương! Lúc thân thức sinh không từ đâu đến, lúc diệt không đi về đâu. Lúc nghiệp ấy sinh không từ đâu đến, lúc diệt không đi về đâu. Khi thức đầu tiên sinh không từ đâu đến, lúc diệt không đi về đâu. Vì sao? Vì lìa tự tánh. Rõ biết thân thức thân thức không, tự nghiệp tự nghiệp không, thức đầu tiên thức đầu tiên không, hoặc diệt diệt không, hoặc sinh sinh không, biết rõ nghiệp chuyển không có tác giả cũng không có thọ giả, chỉ dùng danh tướng phân biệt biểu thị.

Này Đại vương! Ví như có người trong mộng thấy đánh nhau với người thù oán, ý Đại vương nghĩ sao? Khi người này thức rồi nhớ lại việc đánh nhau trong mộng là thật có không?

Vua thưa:

–Không thật có, thưa Thế Tôn!

Đức Phật hỏi:

–Này Đại vương! Người này chấp cảnh trong mộng là thật, như vậy có phải là người trí không?

Vua thưa:

–Không phải, thưa Thế Tôn! Vì sao? Vì trong mộng thật không có kẻ thù oán thì làm gì có chuyện đánh nhau. Nên biết, người này chỉ luống sức tự lo buồn áo não, đều không thật có.

Đức Phật khen:

–Đúng vậy, đúng vậy! Kẻ ngu si dị sinh mắt thấy sắc xấu liền sinh áo não, nhàm chán xa lìa, phá hoại, lỗi lầm, khinh chê, tạo ra nghiệp sân hận. Thân nghiệp có ba, ngữ nghiệp có bốn, ý nghiệp có ba, mới tạo tác đó sát-na liền diệt mất. Nghiệp này không nương vào Đông, Tây, Nam, Bắc, bốn phía, trên dưới, chính giữa mà trụ; đến khi chết mạng căn liền diệt, tự phần nghiệp báo thảy đều hiện tiền. Cũng như tỉnh mộng nhớ nghĩ lại việc trong mộng.

Này Đại vương! Thức là chủ, nghiệp là phan duyên, cả hai làm nhân cho nhau. Thức đầu tiên sinh khởi hoặc hướng đến địa ngục, hoặc đọa vào bàng sinh, Diệm-ma-la giới, A-tu-la, hoặc người hoặc trời. Thức đầu tiên sinh rồi đều chịu quả báo ấy đồng phần tâm phẩm liên tục tùy chuyển. Thức sau cùng diệt gọi là từ uẩn, thức đầu tiên khởi gọi là sinh uẩn.

Này Đại vương! Không có một pháp nhỏ nào từ đời này đến đời khác. Vì sao? Vì tánh sinh diệt.

Này Đại vương! Lúc thân thức sinh không từ đâu đến, lúc diệt không đi về đâu. Khi nghiệp kia sinh không từ đâu đến, khi diệt không đi về đâu. Khi thức đầu tiên sinh không từ đâu đến, khi diệt không đi về đâu. Vì sao? Vì lìa tự tánh, biết rõ như vầy: Thân thức thân thức không, tự nghiệp tự nghiệp không, thức đầu tiên thức đầu

tiên không, hoặc diệt diệt không, hoặc sinh sinh không. Biết rõ nghiệp chuyển không có tác giả, cũng không có thọ giả, chỉ có danh tướng phân biệt hiển bày.

Này Đại vương! Ví như có người trong mộng bị Tất-xá-giá nhiễm hại, tâm sinh sợ hãi si mê buồn rầu, ý Đại vương nghĩ sao? Người này thức rồi nhớ lại việc bị quỷ nhiễm hại ở trong mộng là thật có không?

Vua thưa:

–Không thật, thưa Thế Tôn!

Đức Phật hỏi:

–Này Đại vương! Người này chấp cảnh trong là thật, như vậy có phải là người trí không?

Vua thưa:

–Không phải, thưa Thế Tôn! Vì sao? Vì trong mộng thật không có quỷ hại thì làm gì nói có si mê buồn rầu. Nên biết, người này chỉ luống sức mệt mỏi, đều không có thật.

Đức Phật khen:

–Đúng vậy, đúng vậy! Người ngu si dị sinh mắt thấy sắc này mê hoặc không rõ tạo nghiệp si mê. Thân nghiệp có ba, ngữ nghiệp có bốn, ý nghiệp có ba, mới tạo tác đó sát-na liền diệt mất. Nghiệp này diệt rồi, không nương vào Đông, Tây, Nam, Bắc, bốn phía, trên dưới, chính giữa mà trụ. Khi chết mạng căn liền diệt, tự phần nghiệp báo thảy đều hiện tiền. Cũng như thỉnh mộng nhớ lại việc trong mộng.

Này Đại vương! Thức là chủ, nghiệp là phan duyên, cả hai làm nhân cho nhau. Thức đầu tiên sinh khởi hoặc hướng vào địa ngục, hoặc đọa vào bàng sinh, Diệm-ma-la giới và A-tu-la hoặc người hoặc trời. Thức đầu tiên sinh rồi đều chịu quả báo ấy, đồng phần tâm phẩm liên tục tùy chuyển. Thức cuối cùng diệt gọi là tử uẩn, thức đầu tiên khởi gọi là sinh uẩn.

Này Đại vương! Không có một pháp nhỏ nào từ đời này đến đời khác. Vì sao? Vì tánh sinh diệt.

Này Đại vương! Lúc thân thức sinh không từ đâu đến, lúc diệt

không đi về đâu. Khi nghiệp ấy sinh không từ đâu đến, khi diệt không đi về đâu. Khi thức đầu tiên sinh không từ đâu đến, khi diệt không đi về đâu. Vì sao? Vì tự tánh. Biết rõ như vầy: Thân thức thân thức không, tự nghiệp tự nghiệp không, thức đầu tiên thức đầu tiên không, hoặc diệt diệt không, hoặc sinh sinh không. Biết rõ nghiệp chuyển không có tác giả cũng không có thọ giả, chỉ là danh tướng phân biệt chỉ bày.

Đại vương nên biết! Các căn như huyễn, cảnh giới như mộng, tất cả các pháp thảy đều vắng lặng. Đây gọi là Không giải thoát môn. Không vô không tướng, gọi là Vô tướng giải thoát môn. Nếu không có tướng thì không nguyện cầu, gọi là Vô nguyện giải thoát môn. Ba pháp này cùng đi đối với không. Đó là con đường đầu tiên đi đến Niết-bàn, nên học như vậy.

❧