Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Linh Sơn Đại Tạng › Bộ Bảo Tích
Đại Tập 45 · Bộ Bảo Tích IV · Số 313–320
- Dịch giả
- Thích Tịnh Hạnh
- Thông tin
- Ghi trên sách: Sa Môn Thích Tịnh HạnhHội Văn Hóa Giáo Dục Linh Sơn Đài Bắc, 2000
Phụ Tử Hợp Tập Kinh - Quyển 11- Phẩm 22: Thọ Biến Tịnh Thiên
PHỤ TỬ HỢP TẬP KINH
QUYỂN 11
Phẩm 22: THỌ KÝ BIẾN TỊNH THIÊN
Lúc đó, trong hội có mười hai ức Biến tịnh Thiên tử, thấy các A-tu-la vương cho đến Quang âm thiên ở chỗ Thế Tôn cúng dường các thứ, lại nghe Đức Như Lai thọ ký cho họ thành Phật, tâm sinh hoan hỷ thật chưa từng có. Các Thiên tử này đã từng gặp vô lượng chư Phật thời quá khứ trồng các đức căn bản, hiểu rõ chánh pháp, đầy đủ pháp tài, có đại thần lực, tự tại vô ngại, từ chỗ ngồi đứng dậy đảnh lễ sát chân Phật thưa:
Thưa Thế Tôn! Có Tam-ma-địa tên là Siêu chư pháp lạc. Nếu có Bồ-tát nào chứng được Tam-ma-địa vi diệu này thì có khả năng làm được mọi sự nghiệp, lìa các phan duyên, được vui tối thượng không sinh khổ thọ, không có một nhân nào là không phải tưởng vui. Giả sử có vào các địa ngục, chịu đủ mọi hình phạt khổ cực bức bách, do nhờ sức Tam-ma-địa của Bồ-tát nên tất cả mọi khổ não thảy đều thành vui thích. Như các loại hữu tình ở thế gian kia tạo ra các ác, không làm theo luật nghi, cướp đoạt tài sản của người khác, bị phép vua bắt chém, hoặc cắt tai, mũi, hoặc chặt tay chân, hoặc bị đánh đập, hoặc bị trói buộc, bị các ngục tốt tống vào tù. Tuy bị khổ sở như vậy nhưng tâm không hối hận, hay bị tham lam che lấp, ngược lại tưởng là vui; hoặc các hữu tình tự dùng sức lực đi làm thuê mướn, vượt qua mọi gian truân đau khổ để tìm cầu, lấy khổ làm vui như các nghề may vá, làm đèn đuốc, ép nước mía, làm kỹ nhạc, làm các món thức ăn, hoặc cho voi uống rượu, hoặc đốt đèn tô và đèn dầu. Những người như vậy làm tất cả mọi việc, hoặc không như pháp, hoặc biếng nhác bị chủ quở trách chửi mắng đuổi việc, chịu mọi sự lăng nhục đều tưởng như vui. Lại như những
người phường chèo ở thế gian, làm vui cho người khác, thay hình đổi dạng, vẽ mặt hình con cò tai mèo, hoặc mặt sư tử, hoặc đánh, hoặc trói, nhưng lại tưởng là vui. Vì sao? Vì chúng sinh ấy tạo nghiệp quyết định, bị tham sai khiến, tâm không hối hận. Đại Bồ-tát cũng như vậy, vì lợi hữu tình mà nhiều kiếp ở trong sinh tử, tu tập mọi khổ hạnh khó làm, chí cầu Chánh đẳng Chánh giác, cho đến cứu giúp chúng sinh đói khát, cho họ ăn thịt uống máu mình, thường sinh tưởng vui; hoặc đối với Bồ-tát chửi mắng đánh đập trói buộc và giết chết. Tuy chịu khổ não nhưng vẫn sinh tưởng vui, đầy đủ nguyện lực rộng lớn như vậy, có thể cùng với mọi vui thích chúng sinh. Đến khi lớn lên tu hành không có gián đoạn thì mới có thể đạt được Tam-ma-địa đó không bị ác ma làm động loạn, lại còn có khả năng phá hoại tất cả ma nghiệp. Nhờ thế mà được năm thứ tự tại:
1. Thọ mạng tự tại.
2. Chỗ sinh ra được tự tại.
3. Nghiệp báo tự tại.
4. Tầm từ tự tại.
5. Thọ dụng tự tại
Bồ-tát kia nếu cầu một đời thành Chánh đẳng Chánh giác, nhờ Tam-ma-địa vi diệu này nên được như ý mãn nguyện. Nếu Bồ-tát không chóng cầu Bồ-đề vô thượng thì có thể sống lâu vô lượng, vô số a-tăng-kỳ kiếp lợi lạc hữu tình, trang nghiêm thanh tịnh cõi Phật. Vì sao? Vì Bồ-tát ấy từ khi mới phát tâm đã vì nhiếp thọ hết tất cả hữu tình, không sợ đường ác, thọ sinh vào trong đó đều khiến tập học các hạnh Bồ-tát, phương tiện khéo léo, thông đạt các pháp, thành thục Bát-nhã ba-la-mật-đa. Đây là người khéo trụ Bồ-tát thừa.
Thưa Thế Tôn! Nếu Bồ-tát thích tu Tam-ma-địa như vậy, nên biết người này đều là nhờ sức gia trì công đức oai thần của Như Lai thì mới có thể quyết định hiểu được các pháp tự tánh vốn không, không có nghi hoặc.
Biến tịnh Thiên tử nói như vậy rồi, liền chắp tay đảnh lễ khen ngợi Đức Phật:
Chúng con Biến tịnh các Thiên tử
Biết rõ được chánh pháp của Phật
Cúi đầu đảnh lễ Điều Ngự Sư
Các căn vắng lặng không sợ gì.
Như Lai dùng sức đại trí tuệ
Hay phá hoại các bọn ma quân
Quy y Đấng Tối Thượng Mâu-ni
Dẫn dắt quần sinh lên bờ giác.
Tự tánh các pháp không có gì
Cũng lại rốt ráo không chỗ trụ
Vọng tưởng phan duyên đều biết rõ
Như người ảo thuật biết việc huyễn.
Như vậy chúng sinh ở sáu nẻo
Đều từ nhân duyên hư vọng có
Tìm cầu tiếng vang tự tánh không
Như Lai chứng pháp cũng như vậy.
Nhân Trung tối thượng Thích Sư Tử
Quán các pháp vọng thảy đều không
Nó không ngã tướng cũng không nhân
Không tưởng chúng sinh và thọ giả.
Như Lai đại Từ không ai bằng
Vì độ người ngu hiện thế gian
Diễn pháp thật tướng khó nghĩ bàn
Tất cả đều không thể lường được.
Phật quán chúng sinh giới bình đẳng
Thường khởi Vô duyên từ thanh tịnh
Nên hay thương xót các thế gian
Rốt ráo không thấy tướng chúng sinh.
Nay con đối biển trí tuệ Phật
Tâm không cấu nhiễm lìa các nghi
Từ môn thanh tịnh lợi hữu tình
Kham nhận cúng dường của chư Thiên.
Như Lai tối thắng Thiên Trung Thiên
Đối với chúng sinh khởi từ hộ
Nhưng ở trong mười phương thế giới
Tìm tánh khổ kia không thể được.
Đã không chúng sinh cũng không khổ
Thế nên Như Lai không sở duyên
Có thể trừ khử mọi nghi lo
Chứng được chân thường vui tịch tĩnh
Phật ở các nẻo không thấy khổ
Cũng không sở chứng đại Bồ-đề
Đem lòng thương xót các hữu tình
Đều khiến lìa bỏ trói sinh tử.
Không khổ, không cứu, không chúng sinh
Cũng không Bồ-đề có thể được
Phật biết pháp tánh vốn như vậy
Nên con cung kính cúng dường Phật.
Như Lai xuất hiện ở thế gian
Dùng bốn vô lượng lợi hàm thức
Không thấy tâm Từ, Bi, Hỷ, Xả
Cũng không thấy có tướng chúng sinh,
Cũng không thấy có người buông lung
Cũng lại không thấy tu Thánh đạo
Biết môn phương tiện Phật như vậy
Nên con cúng dường lên Đức Phật.
Như Lai thường nói bốn Niệm xứ
Quán thân rốt ráo không thể được
Nay con biết rõ lời Phật dạy
Nên khởi cúng dường Bậc Cứu Thế.
Phật nói quán thọ không thể được
Vì thọ không có tánh chân thật
Cho đến thọ giả cũng như vậy
Nên con cúng dường Đức Thế Tôn.
Phật nói quán tâm và quán giới
Tìm hai tướng đó không thể được
Cũng không thấy có chỗ tu niệm
Cho đến người an trụ Niệm xứ.
Con nay không thấy có các pháp
Cũng lại không thấy người tu pháp
Phật dùng Niệm xứ độ chúng sinh
nghĩ rằng tự tánh thường vắng lặng.
Lại nói niệm cùng pháp hòa hợp
Muốn cầu giải thoát nên tu tập
Nên con biết được lời Phật dạy
Nay được cúng dường Nhất Thiết Trí.
Niệm xứ một còn không thể được
Thì làm gì có hai ba bốn
Thế nên con nay đạt ý Phật
Rốt ráo không còn thọ khổ vui.
Như Lai thường nói bốn Chánh cần
Có các Tỳ-kheo chuyên tu tập
Đây chính là nhân của giải thoát
Thoát khỏi biển sinh tử luân hồi.
Như vậy không mở cũng không buộc
Không Phật, không pháp và Bồ-đề
Nhưng giả danh ấy lại không hoại
Nên con cung kính đảnh lễ Phật.
Phật nói như ý bốn Thần túc
Thù thắng tối thượng vui an ổn
Các căn tịch tĩnh được giải thoát
Nên tu như vậy được Niết-bàn.
Còn như ý và thần túc kia
Quán kỹ thể ấy không thể thấy
Không động, không tịnh, không vô tác
Hiển hiện như vậy khó nghĩ bàn.
Nay chúng hội các Thiên tử này
Lại không thấy có tưởng chúng sinh
Con đã biết rõ lời Phật dạy
Nên hay xa lìa mọi nghi hoặc.
Đó là pháp cúng dường tối thượng
Chỉ Phật kham thọ cúng dường này
Như Lai diệu trí không ai bằng
Nên con nhất tâm sinh tán thán.
Lại nữa, Mâu-ni nói năm Căn
Pháp này có thể được Bồ-đề
Phát sinh phước trí hai tư lương
Người khéo quán sát trừ nghi hoặc.
Đó là tín, tấn, niệm, định, tuệ
Không thấy năng tu và sở đắc
Con đối pháp Phật không có nghi
Thế nên con nay khởi cúng dường.
Như Lai tuyên nói năm thứ Lực
Trừ khử tà kiến tâm siểm khúc
Dứt các phiền não phá các ma
Hướng đến vô vi đạo tịch tĩnh.
Như vậy các lực không khuất phục
Không có bị trói và người trói
Con đối pháp Phật lìa nghi ngờ
Nay con cúng dường Điều Ngự Sĩ.
Thế Tôn khai thị bảy Giác phần
Thanh tịnh tối thượng đạo Bồ-đề
Nên các hữu tình khéo tu tập
Được chứng chân thường chỗ an ổn.
Mâu-ni lại nói tám Thánh đạo
Thành thục chúng sinh các thiện căn
Thường tu Thánh trí hiện ra trước
Dứt sạch nguồn khổ các trói buộc.
Thánh trí như vậy và các hoặc
Rốt ráo thanh tịnh không có gì
Chư Thiên từ đó không còn nghi
Nên con cúng dường Nhân Trung Thánh.
Khéo hay tu tập Xa-ma-tha
Tỳ-bát-xá-na cũng như vậy
Như Lai nhiều kiếp đã viên thành
Hay đoạn các hoặc và tập khí.
Như vậy tương ứng nhân và quả
Và người quán sát thảy đều không
Chư Thiên nhờ đó không còn nghi
Nên con cúng dường Mâu-ni chúa.
Nói quán bất tịnh trừ tham dục
Từ tâm đối trị các giận dữ
Dùng trí tuệ kia dứt ngu si
Vì lợi chúng sinh Phật đã nói.
Nhưng rồi tội tác không tội tướng
Thế nên không dơ cũng không sạch
Chư Thiên nhờ thế không còn nghi
Do đó cúng dường Vô Thượng Sĩ.
Lại nữa, Phật nói mười bất thiện
Sát, đạo, dâm, vọng và lưỡng thiệt
Ác ngôn, ỷ ngữ, tham, nhuế, si
Như vậy gọi là mười nghiệp đạo.
Chúng sinh không có cũng không sát
Còn chín lỗi ác lý cũng vậy
Không tướng thiện ác không đối trị
Vì tánh tội kia vốn vắng lặng.
Nghĩa này chính là lời Phật dạy
Nhưng nó không hoại pháp thể tánh
Pháp Mâu-ni tối thượng như vậy
Tuyên dương dẫn dắt các quần mê
Như lý tác ý suy nghĩ đúng
Đây là tối thượng chân Phật tử.
Khi Biến tịnh chư Thiên nói kệ này rồi đều im lặng đứng qua một bên.
Lúc đó, Đức Thế Tôn biết được tâm niệm của các Thiên tử
mong được Phật thọ ký, liền từ trong miệng phóng ra ánh sáng thanh tịnh. Thấy việc này rồi, Tôn giả Mã Thắng chắp tay hướng lên Đức Phật dùng kệ thưa hỏi:
Hay thay, Điều Ngự Đại Thánh Chúa
Vì lợi quần sinh hiện thế gian
Trí tuệ thậm thâm khó nghĩ bàn
Hóa độ điều phục các Thiên chúng.
Cũng tận các pháp bậc cứu thế
Hiện tướng lạ này vì nhân gì
Đạo sư dẫn dắt các chúng sinh
Cúi xin Năng Nhân vì diễn nói.
Các chúng Biến tịnh Thiên tử này
Chắp tay tán thán rất hiếm có
Chiêm ngưỡng Như Lai núi công đức
Nghe rồi nhất tâm mà đảnh tho.ï
Phật là tối thượng Thiên Nhân Sư
Thông đạt các pháp không trở ngại
Nên nguyện thương xót các chúng sinh
Nói việc phóng quang thần biến này.
Người nào từ đó sinh tịnh tâm
Hiểu rõ cam lồ vi diệu ấy
Ở trong mười phương thế giới đó
Sẽ được viên minh Nhất thiết trí.
Ai ở vị lai quốc độ Phật
Nhiêu ích nhiếp thọ các quần mê
Khéo tuyên diệu pháp luân vô thượng
Hàng phục ma quân và dị luận.
Các Thiên tử này nghe Phật dạy
Thâm nhập nghĩa vị tâm quyết định
Cúi xin Như Lai chấn pháp âm
Khiến các chúng hội trừ lưới nghi.
Trăm phước trang nghiêm Vô Thượng Sĩ
Từ tâm phủ khắp các thế gian
Tám thứ tiếng Phạm âm công đức
Đều nguyện nghe trì lời Phật dạy.
Nếu có chúng sinh ở chỗ Phật
Muốn nghe chánh pháp siêng tu tập
Tâm Bồ-đề vững chắc không lùi
Dần dần thành tựu Nhất thiết trí.
Như Lai khéo nói pháp vi diệu
Dứt sạch khổ sinh tử hữu tình
Phật tử tịnh tâm nên phụng trì
Khiến cho Phật chủng mãi không đoạn.
Khi ấy Đức Thế Tôn vì Tỳ-kheo Mã Thắng nói kệ rằng:
Mã Thắng khéo hỏi việc phóng quang
Ta vì lợi lạc các trời người
Phước ông có được khó nghĩ bàn
Tỷ dụ nói ra còn không hết.
Hay thay, Tôn giả ứng căn cơ
Tất cả đại chúng tâm vui thích
Các chúng Biến tịnh trời người này
Ở trong pháp ta được giải thoát.
Thuở xưa từng cúng dường chư Phật
Số ấy ngàn ức na-do-tha
Đạt các pháp tánh không có nghi
Đối với Phật ấy hỏi nghĩa này.
Do nhờ nhân duyên thuở xưa ấy
Dùng kệ vi diệu tán thán Phật
Đời này lại đem tâm thanh tịnh
Xưng dương các Thiện Thệ hiền kiếp.
Về sau kiếp Ưu-đàm-bát-la
Thành Phật hiệu là Na-la-diên
Giáo hóa vô số ức chúng sinh
Đều chứng vô vi vui tịch tĩnh.
Đồng cùng một kiếp hiện thế gian
Đều hiệu Pháp Tràng Chánh Đẳng Giác
Hóa độ chúng sinh số bằng nhau
Lần lượt đều sẽ thành Phật đạo.
Các Như Lai này hóa duyên xong
Phân bố di hình các xá-lợi
Xây dựng vô lượng vô số tháp
Như rải hoa trang nghiêm cõi Phật.
Như vậy tất cả loại chúng sinh
Đều khởi cúng dường nơi xá-lợi
Đều lên cửa cam lồ thanh tịnh
Tất cả Như Lai đều khen ngợi.
Nếu có ai xưng danh Phật ấy
Phát sinh tâm tịnh tín hoan hỷ
Nên biết nhờ nhân duyên thiện ấy
Đương lai được gặp Phật Di-lặc.
Họ được Từ Tôn nhiếp thọ cho
Siêng năng tinh tán đoạn các kết
Thích tu tịch tĩnh Xa-ma-tha
Lần lần được thành quả vô học.
Từ một cõi Phật đến cõi Phật
Cúng dường thân cận không mệt mỏi
Ở trong các trời, người, đại chúng
Khen ngợi công đức Phật tối thượng.
Nay đây các Biến tịnh Thiên tử
Đều đủ oai đức danh tiếng lớn
Thâm đạt Phật trí không nghĩ bàn
Đều đảnh lễ sát chân Như Lai.
❧
Phẩm 23: THỌ KÝ QUẢNG QUẢ THIÊN
Lúc đó trong hội có tám ức Quảng quả Thiên tử, thấy các A-tu-la cho đến Biến tịnh Thiên tử ở chỗ Thế Tôn bày ra các thứ cúng
dường dâng lên Như Lai, lại nghe Như Lai thọ ký cho họ thành Phật, tâm rất hoan hỷ thật chưa từng có. Các Thiên tử suy nghĩ: “Đức Như Lai đã nói tất cả các pháp ở trong ba tế cầu không thể được, tất cả các căn đều không thể nói. Nếu ai hiểu rõ pháp giới ấy thì có thể thông đạt tất cả các pháp. Nếu có thể biết rõ tất cả các pháp thì có thể chứng được bốn Đế chân thật. Đó là: Khổ đế, Tập đế, Diệt đế và Đạo đế. Như Thế Tôn nói, tất cả các pháp thảy đều vắng lặng, không ngã, không nhân, không chúng sinh, không thọ giả, không tưởng, không tác. Thiên tử chúng con đối với pháp này tâm được quyết định không sinh nghi hoặc.”
Thưa Thế Tôn! Vì các chúng sinh vốn vắng lặng cho nên không có khổ, nên biết như vậy. Vì sao? Vì chúng sinh không cho nên khổ đế cũng không. Do không cho nên tập đế cũng không. Vì sao? Vì không có nhân này cho nên không có quả kia.
Thưa Thế Tôn! Do tập không cho nên diệt đế cũng không. Vì sao? Nếu không có tập đế thì không có đoạn tập. Do không diệt cho nên đạo đế cũng không. Vì sao? Vì không có đạo này cho nên không có đoạn tập.
Thưa Thế Tôn! Nghiệp phiền não kia không thể được, đoạn phiền não diệt cũng không thể được. Vì diệt không thể được cho nên đạo cũng không thể được, chưa có đạo này thì không có quả kia. Bốn Thánh đế này chỉ là phân biệt giả danh thi thiết mà có. Do không có cho nên không thể nói là quá khứ, hiện tại và vị lai. Vì sao? Vì quá khứ đã diệt, hiện tại không dừng trụ, vị lai thì chưa đến; đối với ba tế đều không thể được, dựa vào thế tục tế mà có đủ các tướng. Nếu ba tế không có thì nó không sinh cũng không diệt, không tướng, không làm, không thí, không nhận, không nói, không nghe, không có nói pháp, không người giác ngộ. Do vì ba đời chưa từng có hoặc pháp hoặc không đều không thể nói. Chúng sinh điên đảo không thể hiểu được, không nhân, không duyên, không danh, không tướng, không có nêu ra, không chỗ hướng đến. Vì lìa tự tánh cho nên đều không thể được. Kia không thể được thì đây cũng không thể được. Vì sao? Vì chúng sinh giới vốn không có. Nếu mỗi mỗi pháp kia đều không thể được thì không có nhiễm tịnh, không làm, không chứng, không địa vị
phàm phu, không địa vị Thanh văn, không địa vị Duyên giác, không địa vị Bồ-tát, không địa vị Như Lai, không địa vị không phải không địa vị. Đây là vô tướng tịch tĩnh chân như. Nếu nói hữu biểu, hữu vị hạn lượng thì gọi là Như Lai. Đó là dựa vào Thế tục tế mà nói chứ không phải trong Thắng nghĩa đế nói có Như Lai. Vì sao? Vì pháp không được. Nếu Đức Như Lai tuyên nói rộng lớn sắc giới cho đến thức giới, như vậy ý giới cho đến pháp giới. Nếu không pháp giới, không nơi nương tựa, cũng không nêu ra, không bốn Đế, không năm Căn, không duyên sinh. Thưa Thế Tôn! Tất cả pháp kia tùy theo nơi nào mà an bố kiến lập đủ mọi danh tự nhưng không thể hoại tánh của pháp giới ấy. Thưa Thế Tôn! Như địa giới tùy theo phương xứ nào kiến lập danh tự cũng không hoại bản tánh của địa giới ấy. Như vậy thủy giới, hỏa giới, phong giới, không giới, lập thành danh tự khác cũng lại như vậy.
Thưa Thế Tôn! Nếu người chứng nhập pháp giới ấy thì mới có thể hiểu được hai mươi hai căn. Đó là: Nhãn căn, nhĩ căn, tỷ căn, thiệt căn, thân căn, nữ căn, nam căn, mạng căn, khổ căn, lạc căn, ưu căn, hỷ căn, xả căn, ý căn, tín căn, tinh tấn căn, niệm căn, định căn, tuệ căn, vị tri đương tri căn, dó tri căn, cụ tri căn.
Thưa Thế Tôn! Hoặc nhãn, thể của nhãn không thể được; hoặc căn, thể của căn không thể được. Vì sao? Vì nhãn lìa tự tánh không thể thấy. Nếu tự tánh pháp không có thì không phải vật. Do không phải vật cho nên không thể làm. Nếu không thể làm thì không sinh. Nếu không sinh thì không diệt. Do không sinh diệt thì không thể nói là quá khứ, hiện tại, vị lai; ở trong ba đời không có sinh diệt. Đó tức là không phải nhãn cũng không phải nhãn căn thì làm gì có tác dụng thế tục nêu ra.
Thưa Thế Tôn! Ví như trong hư không không có vật, chỉ là cuồng ngu của trẻ con, chỉ là giả danh mà thôi. Trong Thắng nghĩa đế cho đến hư không, chỗ lập danh tự cũng không thể được. Như vậy, cho đến nhãn và nhãn căn ở trong thắng nghĩa cũng lại không có.
❧
Phụ Tử Hợp Tập Kinh - Quyển 12- Phẩm 23: Thọ Ký Quảng Quả Thiên (Tiếp Theo)
PHỤ TỬ HỢP TẬP KINH
QUYỂN 12
Phẩm 23: THỌ KÝ QUẢNG QUẢ THIÊN (Tiếp Theo)
Thưa Thế Tôn! Như vậy sắc uẩn không có phần lượng, không có nắm giữ, cũng không phải hiểu rõ. Vì sao? Vì tự tánh của sắc không thể được. Nếu các pháp không phải thi tác thì không tích tụ. Do không tích tụ cho nên gọi là uẩn. Cũng như thế gian xây dựng nhà ở, cung điện, lầu gác, cửa, tường vách, lan can, vườn rừng, khe rạch, tường thành bao quanh, nhiều vật tích tụ lại gọi là thành ấp. Nên biết, ấp ấy xưa nay không có. Vậy lại dùng pháp nào mà gọi là tích tụ? Do không tích tụ cũng không có uẩn, thọ, tưởng, hành, thức cũng lại như vậy. Nếu hiểu rõ được các uẩn, sở tạo tịnh sắc, nắm giữ tự tánh đều không thể được. Nên biết, địa giới, tánh địa giới rốt ráo thanh tịnh; cho đến phong giới, tánh phong giới đều rốt ráo thanh tịnh. Vì sao? Vì lìa tự tánh. Sao lại nói có quá khứ, hiện tại, vị lai, sinh diệt các tướng. Thế nên, sắc uẩn không thể phân biệt; thọ, tưởng, hành, thức cũng không thể phân biệt.
Thưa Thế Tôn! Nếu nhãn xứ tự tánh không phải có, xưa nay thanh tịnh, cũng không có khổ chỉ là thế tục giả danh, hiển thị danh và thể ấy đều không thể được. Vì sao? Vì thật ra không có một pháp nhỏ nào được gọi là nhãn, cũng không có một pháp nhỏ nào gọi là xứ. Như vậy nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý; sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp tự tánh không có, xưa nay thanh tịnh khổ và tên khổ đều không thể được.
Thưa Thế Tôn! Lại nhãn giới kia không có pháp nhỏ nào có thể được. Vì sao? Vì nhãn lìa nhãn tánh, hoặc giới lìa giới tánh, cho đến pháp giới cũng lại như vậy. Do lìa tự tánh cho nên không có vật. Do không vật cho nên không phải sở tác; không có sở tác thì
không có sinh, nếu không sinh thì không diệt; nếu không sinh không diệt thì không quá khứ, hiện tại, vị lai kiến lập đặt ra. Nên biết, các pháp vốn lìa tự tánh. Nếu Phật lìa tự tánh thì không có danh tướng, không có tác dụng, không thể nói, không khen ngợi, không thọ ký.
Các Thiên tử nói vậy rồi, người trong hội nghe tâm sinh vui thích hoan hỷ phấn khởi quyết định được thiện lợi.
Lúc đó, Thiên chủ từ chỗ ngồi đứng dậy, đến trước Phật bạch rằng:
–Bạch Thế Tôn! Có Tam-ma-địa tên là Vô lượng nghĩa môn. Nếu Đại Bồ-tát nào hay tu tập Tam-ma-địa này thì có thể được vô lượng biện tài như: Tương tục biện tài, Tương ưng biện tài, Chánh thuyết biện tài, Vô trước biện tài, Bất mậu biện tài, Vi mật biện tài, Thậm thâm biện tài, Thiện xảo biện tài, Mỹ diệu biện tài, Chánh luận biện tài.
Được các biện tài thù thắng vi diệu như vậy, mỗi mỗi đều hiểu rõ vô lượng pháp môn, đầy đủ chánh kiến, đạt các pháp tánh, xả bỏ phan duyên, diệt trừ si ám, hiểu pháp môn tổng trì nghĩa thù thắng thậm thâm, hiểu rõ uẩn, hiểu rõ xứ, hiểu rõ giới, hiểu rõ các căn, hiểu rõ bốn đế, hiểu rõ duyên sinh, hiểu rõ chúng sinh, hiểu rõ không chúng sinh, hiểu rõ có tưởng, hiểu rõ không tưởng, hiểu rõ có hình, hiểu rõ không hình, hiểu rõ ngã, hiểu rõ vô ngã, hiểu rõ không, hiểu rõ bất không, hiểu rõ tướng, hiểu rõ không tướng, hiểu rõ nguyện, hiểu rõ không nguyện, hiểu rõ xuất ly, hiểu rõ không xuất ly, hiểu rõ hữu vi, hiểu rõ vô vi. Đối với lời dạy của Như Lai không thể nêu ra, chỉ là giả danh thế tục phân biệt không phải ngôn thuyết, không phải không ngôn thuyết, không phải nghĩ bàn, không phải không nghĩ bàn, không thấy, không phải không thấy, không nghe, không phải không nghe, không giác, không phải không giác, không biết, không phải không biết, không liễu biệt, không phải không liễu biệt, không ngộ, không phải không ngộ; không được, không phải không được; không đối, không phải không đối; không chứng, không phải không chứng; không phải trắng, không phải đen; không phải sáng, không phải tối; không phải cạn, không phải sâu, không phải
sạch, không phải dơ; không phải yên, không phải động; không phải buộc, không phải mở, không phải thuận, không phải nghịch, không phải nhiễm, không phải tịnh, không phải đến, không phải đi, không phải sinh, không phải diệt, không phải trí, không phải ngu, không phải thành, không phải hoại, không phải đạo, không phải không đạo, không phải chấp, không phải lìa chấp, không phải chúng sinh, không phải không chúng sinh, không phải thọ giả, không phải không thọ giả, không phải ngã, không phải vô ngã, không phải có, không phải không có, không phải không, không phải không không, không phải tướng, không phải không tướng, không phải nguyện, không phải không nguyện, không phải xuất ly, không phải không xuất ly, không phải hữu vi, không phải vô vi, không phải đoạn, không phải thường, không phải tà, không phải chánh, không phải chân, không phải giả, không phải thật, không phải vọng, không phải trụ, không phải không trụ, không phải y chỉ, không phải không y chỉ, không phải giải thoát, không phải lìa giải thoát, không phải giám sát, không phải hiện chứng, không phải luân hồi, không phải Niết-bàn, không phải cảnh giới phàm phu, không phải cảnh giới Thanh văn, không phải cảnh giới Duyên giác, không phải cảnh giới Bồ-tát, không phải cảnh giới Phật, không phải cảnh giới, không phải không cảnh giới. Nếu hiểu rõ pháp giới như vậy thì mới có thể hiểu được mười hai duyên sinh. Đó là vô minh duyên hành, hành duyên thức, cho đến ưu, bi, khổ, não là khổ tụ lớn.
Thưa Thế Tôn! Tánh vô minh kia không thể được. Vì sao? Vì lìa tự tánh. Nếu lìa pháp tự tánh thì không phải vậy. Do không phải vật cho nên rốt ráo thanh tịnh, cũng không sinh diệt, không phải nhiếp ba đời, không danh, không tướng, không thể hiển thị, cũng không ký biệt, chỉ là vì thành thục người ngu dị sinh giả danh an lập sinh các hý luận, ở trong thắng nghĩa thật, không thể được.
Thưa Thế Tôn! Nếu vô minh không có tự tánh thì làm sao có thể sinh chi hành kia? Do vô minh không cho nên chi hành cũng không cho đến không có sinh duyên lão tử.
Thưa Thế Tôn! Nếu pháp không sinh thì làm sao có già. Nếu không có già thì cũng không có bệnh và chết. Ba đời chư Phật Bồ-đề
chỉ dựa theo danh tự Thế tục đế mà đặc ra, chứ trong Thắng nghĩa đế không nói như vậy.
Điều mà gọi là vô minh tức là Bồ-đề, các chi hữu cũng là Bồ-đề. Như vậy, hiểu rõ mười hai duyên sinh tức là hiểu rõ pháp giới chân thật.
Thưa Thế Tôn! Như Lai không sinh, tất cả pháp không sinh. Thế nên pháp không sinh tức là Như Lai. Như Lai không diệt, tất cả pháp không diệt. Vì tất cả pháp không diệt nên gọi là Như Lai.
Thưa Thế Tôn! Như Lai không tướng, tất cả pháp cũng không tướng. Thế nên pháp không tướng tức là Như Lai.
Nói tóm lại, như vậy không danh, không tướng, không dơ, không sạch, không thương, không ghét, pháp giới không thể biết cũng lại không thể tri.
Thưa Thế Tôn! Chân như tức là Như Lai, tất cả các pháp tức là chân như. Thế nên tất cả pháp tức là Như Lai.
Thưa Thế Tôn! Thật tế tức là Như Lai, tất cả các pháp tức là thật tế. Thế nên tất cả các pháp tức là Như Lai.
Thưa Thế Tôn! Tùy theo pháp sở hữu tức là Như Lai, trong pháp ấy có tất cả pháp. Thế nên tất cả pháp tức là Như Lai.
Thưa Thế Tôn! Nếu có người nói Như Lai chứng Chánh đẳng Chánh giác thì nên biết người này chấp trước kiến. Vì sao? Vì Như Lai không hai, Bồ-đề cũng không hai. Do không hai cho nên không có sở đắc.
Thưa Thế Tôn! Nếu có người nói Như Lai chuyển pháp luân vô thượng thì nên biết người này chấp trước kiến. Vì sao? Vì thật ra không có một pháp nhỏ nào Như Lai được. Do tánh các pháp không phải tùy chuyển.
Thưa Thế Tôn! Nếu có người nói Như Lai hóa độ vô lượng chúng sinh thì nên biết người này chấp trước kiến. Vì sao? Vì thật không có chúng sinh mà Như Lai hóa độ.
Thưa Thế Tôn! Nếu có người nói Như Lai duyên hết nhập Bát-niết-bàn thì nên biết người này là chấp trước kiến. Vì sao? Vì pháp tánh thường trú chẳng phải sinh diệt. Nếu có chúng sinh ở chỗ ta mà
nói pháp yếu như vậy, ai có khả năng tin hiểu thì nên biết người này không còn thoái chuyển đối với Chánh đẳng Chánh giác.
Thưa Thế Tôn! Giả sử pháp giới có sự biến đổi ấy, nếu thiện nam, thiện nữ thâm tín pháp này mà còn thoái chuyển đối với Bồ-đề thì không có điều đó.
Lúc đó, các Quảng quả Thiên tử ở trước Như Lai nói về pháp thắng nghĩa mà mình đã chứng rồi đảnh lễ sát chân Phật, nhiễu quanh bên phải ba vòng, nhất tâm chắp tay dùng kệ khen Phật:
Quy mạng Mâu-ni đại Thánh Chúa
Đầy đủ thắng tuệ không ai bằng
Thương xót các hữu tình thế gian
Thường nói Đệ nhất nghĩa như vậy.
Thánh tựu vô lượng công đức tụ
Cứu vớt luân hồi các nhân khổ
Tự mình thông đạt tánh các pháp
Lại hay khai thị các quần mê.
Tự tánh năm uẩn vốn không có
Nên biết chỉ người cuồng ngu ấy
Ví như bôi keo trên thân khỉ
Không trí nghi hoặc không thể thoát.
Tìm cầu thể uẩn không thể được
Không chỗ nương tựa dứt phan duyên
Đem anh lạc trang sức hư không
Người trí từ đó được giải thoát.
Lại nữa, Như Lai nói như vầy
Tự tánh các nhập thảy đều không
Cũng như tiếng vang trong hang sâu
Tìm tiếng vang đó có từ đâu.
Ngu si phàm phu do đó trói
Đối pháp chân đế không biết rõ
Như đem châu báu trang nghiêm gió
Người trí quán đó không đắm trước.
Bậc Nhất Thiết Trí nói như vầy
Các giới xưa nay thường vắng lặng
Như nắm hư không chỉ có tên
Lừa dối trẻ ngu thật không được.
Phàm ngu vọng tưởng chấp là có
Do đối thắng nghĩa không thể hiểu
Lần lượt luân hồi trong ba cõi
Ví như khách buôn lần biển cả.
Lại nữa, Như Lai nói lời này
Tự tánh các căn thường thanh tịnh
Như các hình bóng hiện trong gương
Tìm mãi rốt cuộc vốn không có.
Vô trí nghi hoặc không thể hiểu
Mê pháp chân thật vọng sinh ái
Như cá vực sâu dính vào lưới
Do bị trói buộc thoát từ đâu.
Chúng sinh vốn không, pháp cũng không
Nương nghĩa chân thắng không thể được
Như hình sĩ phu dựa vào vách
Người trí quán biết không có ngã.
Người ngu chấp trước sinh vui thích
Đều do không đạt nơi chánh giáo
Tự tánh nhân duyên không chỗ nương
Như loài noãn sinh ra khỏi trứng.
Pháp duyên sinh trong sát-na có
Mới khởi liền diệt không chắc chắn
Như người trong mộng thọ ngũ dục
Thức dậy tìm cầu có vui gì.
Hữu tình vô thỉ vọng phân biệt
Luôn bị cảnh giới nó trói buộc
Nếu hay thông đạt pháp tánh không
Như loài phi cầm thoát lồng lưới.
Các pháp vắng lặng lìa ngôn thuyết
Phật đối với đó chứng pháp tánh
Các pháp vắng lặng xưa nay không
Phật hay như vậy về vắng lặng.
Các pháp tịch tĩnh lìa các tướng
Phật hay tuyên xướng Đệ nhất nghĩa
Phật đối ba cõi không đắm trước
Như Lai do vậy hiện thế gian.
Phật đối các pháp lìa lo sợ
Do không khởi lên tưởng tự tha
Rộng tuyên chánh giáo phá quần mê
Nên xứng bậc khéo dắt chúng sinh.
Phật đối các pháp lìa phân biệt
Mà hay trợ hiển Đệ nhất nghĩa
Là môn phương tiện của Như Lai
Không phải cảnh giới của phàm phu.
Hoặc có chúng sinh nói như vầy
Như Lai đã chứng đại Bồ-đề
Hoặc có chúng sinh nói như vầy
Như Lai hay chuyển diệu pháp luân,
Hoặc có chúng sinh nói như vầy
Như Lai đã độ hà sa chúng
Hoặc có người nói lời như vầy
Phật thoát luân hồi đã từ lâu,
Nhiêu ích vô lượng chúng sinh rồi
Nhập vào tịch tĩnh đại Niết-bàn
Đều là phàm phu sở chấp kiến
Luôn bị lũ ma nó dắt dẫn.
Đối pháp thắng nghĩa không biết rõ
Do không rõ nên không biết Phật
Nếu có người đạt chánh pháp này
Người này quyết định được Bồ-đề,
Rộng hay cứu độ các thế gian
Đầy đủ công đức tụ tối thắng
Pháp tốt đẹp vắng lặng như vậy
Thể tức chân như không biến đổi.
Chỉ có Mâu-ni mới chứng biết
Ta đã thông đạt nghĩa thật tướng
Nay Quảng quả các Thiên tử này
Đối pháp thậm thâm tâm quyết định
Cung kính chắp tay không duyên ngoại
Đang đứng trước Phật rộng tuyên nói.
Khi ấy, Đức Thế Tôn biết Quảng quả các Thiên tử rốt ráo ngộ nhập Đệ nhất nghĩa đế và có khả năng tăng trưởng các căn lành, liền từ trong miệng phóng ra ánh sáng lớn. Thấy tướng này rồi, Tôn giả Mã Thắng chắp tay hướng lên Đức Phật dùng kệ thưa hỏi:
Đầy đủ phước trí Vô Thượng sĩ
Nhân gì hiện thần biến tướng này
Thuở xưa con từng nghe lời Phật
Nếu phóng tịnh quang là đại lợi.
Như Lai hiện tướng lạ này rồi
Hay khiến chúng hội tâm thư thái
Các hàng Trời, Người, A-tu-la
Đều nguyện đích thân nghe Phật nói.
Hôm nay Mâu-ni vì cớ gì
Trong miệng bỗng phóng quang thanh lương
Đại chúng chắp tay đứng trước Phật
Chiêm ngưỡng dung nhan không tạm rời.
Phật là vô lượng Thiên Nhân Sư
Nguyện mau nói tướng hy hữu này
Tất cả Tịch tuệ ở thế gian
Nếu nghe Phật nói trừ do dự.
Nay đây các vị trời Quảng quả
Mỗi mỗi tự biết việc thành Phật
Họ không sở chứng cũng không tu
Người nào làm gì được cái gì.
Tám thứ tiếng Phạm âm Như Lai
Chúng sinh nghe rồi đều ham thích
Tùy thuận chánh lý làm như pháp
Đều hay hộ trì lời Phật dạy.
Các hội chúng con sinh khát ngưỡng
Muốn ở chỗ Phật đích thân nghe
Nếu được Phật nói nhân tu xưa
Trời người tăng trưởng các thiện lợi.
Các Thiên tử ấy đã gieo trồng
Quyết định thành tựu Nhất thiết trí
Sẽ độ vô lượng chúng sinh khổ
Khiến ngộ chân như tự tánh pháp.
Khi ấy, Đức Thế Tôn vì Tỳ-kheo Mã Thắng nói kệ rằng:
Hay thay, Mã Thắng hỏi việc này
Ta sẽ vì ông phân biệt nói
Vì lợi Quảng quả các trời người
Ở trong đại chúng hiện điềm này.
Như Lai đầy đủ Nhất thiết trí
Có ba nguyên nhân phóng ánh sáng
Tùy thuận quán sát cơ duyên ấy
Hiện việc thần biến tốt đẹp này.
Hoặc có người ưa trụ Niết-bàn
Hoặc người tiểu trí cầu Thanh văn
Hoặc lại có người thích im lặng
Chí cầu Duyên giác quả Bồ-đề,
Hoặc làm Đạo sư cho thế gian
Cầu Phật Bồ-đề lợi hàm thức
Nếu ta quán sát thiện căn ấy
Tùy theo ham thích mà đặt ra.
Nếu người cầu Thanh văn được độ
Vì những hạng ấy phóng hạ quang
Vì người cầu Duyên giác giải thoát
Phóng quang trung phẩm mà tế độ.
Mã Thắng nên biết tối thượng quang
Là thọ ký chư Thiên thành Phật
Như vậy thứ lớp hạ trung thượng
Hiển thị ba thừa được chứng quả.
Nếu vì Thanh văn phóng ánh sáng
Quang ấy phóng rồi nhập vào chân
Nếu vì Bích-chi-phật tịnh quang
Hiện rồi liền nhập vào nơi rún.
Nếu vì người cầu đạo Vô thượng
Quang ấy nhập vào đảnh của Phật
Tùy theo thắng liệt mà nêu ra
Nay thọ ký chư Thiên thành Phật.
Tỳ-kheo Mã Thắng nên biết rõ
Ta nay lại nói tướng ánh sáng
Nếu như ánh sáng càng tăng rộng
Uyển chuyển trên không quay bên phải.
Ngang bằng thân Phật trang nghiêm khắp
Rực rỡ cũng như đống vàng ròng
Biến hiện ánh sáng tịnh như vậy
Nên biết ký biệt quốc độ Phật.
Nếu quang phóng rồi như cái lọng
Che phủ phía trên thân Như Lai
Có quang như hoa trụ hư không
Rực rỡ hiển phát tướng đoan nghiêm.
Hoặc quay ba vòng vào thân Phật
Đây là ký biệt Phật thọ mạng
Nên biết Như Lai hiện các tướng
Khéo ứng quần cơ tâm vui tin.
Nay đây Quảng quả các Thiên tử
Đầy đủ tám mươi câu-chi số
Đã trải qua vô lượng số kiếp
Phụng thờ cúng dường các Đức Phật.
Thường ưa nói pháp thắng nghĩa này
Hóa lợi hàm thức không mệt mỏi
Thệ cầu Vô thượng đại Bồ-đề
Dũng mãnh siêng tu không thoái chuyển.
Trải qua ba mươi sáu ức kiếp
Tu đủ phước tuệ trồng căn lành
Cứu độ vô biên các hữu tình
Đều khiến lìa khổ được an vui.
Về sau đều sẽ được thành Phật
Cùng đồng danh hiệu Na-la-diên
Kiếp ấy tên là Thắng kim chàng
Đều ở cõi khác thành Chánh giác.
Mỗi Đức Như Lai hiện thế gian
Quốc độ thanh tịnh trang nghiêm đẹp
Thân Phật cũng như mặt trời sáng
Đầy đủ trí sáng công đức tụ.
Các Như Lai ấy thọ lâu dài
Trụ thế quá hơn vô số kiếp
Mỗi mỗi hóa độ các Thanh văn
Số ấy quá nhiều không hạn lượng.
Giả sử thầy toán và học trò
Tỷ dụ tính đếm không thể biết
Hóa chúng Bồ-tát cũng vô biên
Bằng chúng Thanh văn có khác gì.
Như vậy các chúng Bồ-tát này
Tu hành đồng với chư Phật trước
Do nhờ tâm Bồ-đề kiên cố
Đều được thành tựu Nhất thiết trí.
Các Như Lai ấy hóa duyên xong
Chánh pháp tồn tại mãi thế gian
Trong mười hai na-do-tha kiếp
Vì các Phật tử thường giữ gìn,
Nên chánh pháp ấy lưu bố mãi
Có người phát đại tâm Bồ-đề
Số lượng cũng như hằng hà sa
Mỗi mỗi siêng tu hạnh Bồ-tát.
Như vậy Phật kia diệt độ rồi
Những người chứng ngộ quả Thanh văn
Thảy đều cầu hướng vào Niết-bàn
Cũng như củi hết lửa liền tắt.
Đại chúng hôm nay nghe Phật nói
Đều phát địa tâm sinh tin hiểu
Hoan hỷ đang đứng ở trước Phật
Nhất tâm đảnh lễ chân Như Lai.
Cúng dường vô lượng không ai bằng
Dâng lên Điều Ngự Thiên Nhân Sư
Đều phát tâm tinh tấn dũng mãnh
Như cứu đầu cháy cầu thoát khỏi.
Siêng tu Thắng tuệ ba-la-mật
Thường ưa thân cận bậc Pháp sư
Đây là môn chân thật tối thượng
Tỳ-kheo các ông khéo tu học.
❧
Phụ Tử Hợp Tập Kinh - Quyển 13- Phẩm 24: Tịnh Cư Thiên Tử Nói Kệ Khen Phật (phần 1)
PHỤ TỬ HỢP TẬP KINH
QUYỂN 13
Phẩm 24: TỊNH CƯ THIÊN TỬ NÓI KỆ KHEN PHẬT (Phần 1)
Khi ấy, trong hội có vô số Tịnh cư Thiên tử và vô lượng chúng sinh đối với pháp Phật tâm được giác ngộ, lìa mọi nghi hoặc, sinh lòng ưa thích sâu xa, hoan hỷ phấn khởi thật chưa từng có, nhất tâm chắp tay đứng trước Đức Phật đều dùng kệ khen Phật:
Thiên tử Thiện Thí nói kệ:
Xưa Phật xả thân mạng
Đất nước và vợ con
Viên mãn hạnh thí ấy
Nên con đảnh lễ Ngài.
Thiên tử Tịnh Giới nói kệ:
Trì tịnh giới kiên cố
Lìa tất cả cấu nhiễm
Vượt qua bờ giác ngộ
Đảnh lễ Bậc đủ giới.
Thiên tử An Nhẫn nói kệ:
Phật tu mọi hạnh nhẫn
Vì người đoạn chi tiết
Không sinh tâm oán hận
Được thành Tuệ vô thượng.
Thiên tử Tinh Tấn nói kệ:
Đại hùng mãnh Thế Tôn
Bỏ gánh nặng sinh tử
Siêng tu không thoái chuyển
Mau đạt đến Bồ-đề.
Thiên tử tĩnh Lự nói kệ:
Như Lai oai đức lớn
Thường sống trong thiền định
Không đắm trước thế gian
Ba tế đều bình đẳng.
Thiên tử Thắng Tuệ nói kệ:
Sức thắng tuệ Như Lai
Biết các hạnh chúng sinh
Như nghiệp mà thọ báo
Tùy giới thú lưu chuyển.
Thiên tử Minh Phước Nghiệp nói kệ:
Nếu tu phước nghiệp ấy
Thắng báo thường hiện tiền
Ngoài ra không ai biết
Đó là cảnh giới Phật.
Thiên tử Liễu Tội Tánh nói kệ:
Chúng sinh do hoặc nghiệp
Thường tham cầu vật ấy
Nếu liễu ngộ được tâm
Tất cả đều thông đạt.
Thiên tử Thiện Xảo Trí nói kệ:
Nếu người đối trí Phật
Khéo suy nghĩ phân biệt
Thường nhớ như vật mình
Bồ-đề rất dễ được.
Thiên tử Thiện Xả Hạnh nói kệ:
Nếu khởi các hoặc nghiệp
Nội tâm không suy nghĩ
Rõ tội tánh vốn không
Đó là người chứng pháp.
Thiên tử Biến Thú Hạnh nói kệ:
Nếu người tạo các nghiệp
Theo thiện ác lưu chuyển
Chịu quả báo tốt xấu
Phật nhãn đều thấy biết.
Thiên tử Ly Phan Duyên nói kệ:
Nếu đối với thọ báo
Biết rõ được phan duyên
Tuy sinh vào các nẻo
Thường cùng trí tùy chuyển.
Thiên tử Tùy Thuận Thiện Xảo nói kệ:
Nếu tạo ra các ác
Hoặc tu tập các thiện
Đều là do nghiệp trước
Tùy chỗ sinh thọ quả.
Thiên tử Nghiệp Thiện Xảo nói kệ:
Rõ hạnh nghiệp ba đời
Đoạn trừ không tạo mới
Ngu phu không chánh tuệ
Theo ác chịu vần xoay.
Thiên tử Quả Thiện Xảo nói kệ:
Hoặc nhân ít quả nhiều
Hoặc nhân nhiều quả ít
Không biết rõ điều đó
Là ngu si ngoại đạo.
Thiên tử Liễu Tri Nghiệp Hạnh nói kệ:
Nhân lành sinh chỗ tốt
Nghiệp ác sinh hiểm nạn
Tùy hành nghiệp chúng sinh
Như Lai đều biết rõ.
Thiên tử Kiến Pháp Lạc nói kệ:
Nếu người thọ phước báo
Mà không rõ thiện pháp
Đó là tự dối gạt
Không lâu sẽ đọa lạc.
Thiên tử Thiện Thọ Sinh nói kệ:
Nếu tạo các thắng nghiệp
Thuận sinh thọ báo ấy
Chỉ Phật mới biết đúng
Thế gian không thể hiểu.
Thiên tử Thiện Thọ Danh nói kệ:
Nếu nghiệp trải nhiều đời
Hoặc vô số ức kiếp
Lần lượt đến thân này
Thọ báo Phật đều rõ.
Thiên tử Thọ Báo Thành Thục nói kệ:
Nếu nghiệp này hòa hợp
Hữu tình ấy thọ sinh
Đều từ nhân duyên xưa
Như Lai đều hiểu rõ.
Thiên tử Căn Vị Thành Thục nói kệ:
Căn ấy chưa thành thục
Ưa làm hạnh bất thiện
Lìa xa Đấng Lưỡng Túc
Không mong cầu giải thoát.
Thiên tử Thiện Thành Thục nói kệ:
Nếu nghiệp đã thành thục
Và người chưa thành thục
Nghiệp tánh xưa nay không
Đều tùy tâm tạo ra.
Thiên tử Quyết Định Thọ nói kệ:
Chúng sinh tạo tác nghiệp
Hoặc nặng hoặc rất nhẹ
Như Lai đều chứng biết
Thọ báo không sai khác.
Thiên tử Liễu Tội Tướng nói kệ:
Nếu tạo các hạnh ác
Sẽ đọa vào đường ác
Hoặc người gặp duyên tốt
Chuyển nặng khiến chịu nhẹ.
Thiê n tử Minh Nghiệp Báo nói kệ:
Tích tập các tội ác
Nhất định chịu trói buộc
Không sợ khổ vị lai
Là tà kiến ngoại đạo.
Thiên tử Thiện Tư Duy nói kệ:
Khéo lựa chọn thiện hạnh
Thiểu thiện chiêu thắng báo
Như dùng những giọt nước
Đổ xuống biển không giảm.
Thiên tử Nhập Giải Chư Pháp nói kệ:
Nếu người vĩnh viễn tận
Nghiệp hữu lậu phân biệt
Sẽ chứng quả Vô học
Là lời Như Lai dạy.
Thiên tử Chứng Phật Trí nói kệ:
Phật nhãn đều hiểu rõ
Các nghiệp quả ba đời
Chủng tập không dư lại
Kính lễ Bậc Biến Tri.
Thiên tử Nghiệp Vô Dư nói kệ:
Các hữu tình thế gian
Hoặc sinh đây chết kia
Như Lai đã dứt hẳn
Được xưng Bậc Vô Úy.
Thiên tử Ly Phan Duyên Hạnh nói kệ:
Hành nghiệp của chúng sinh
Chỉ hướng đến sinh diệt
Quả báo như mộng huyễn
Là lời Như Lai dạy.
Thiên tử Phục Chư Hoặc nói kệ:
Ngu si đắm trước dục
Như khát nước uống muối
Thế nên Điều Ngự Sư
Quán nó như việc mộng.
Thiên tử Ly Phân Biệt nói kệ:
Do lỗi lầm tham si
Khởi phân biệt chấp trước
Người trí khéo biết rõ
Trong mộng có vui gì.
Thiên tử Tức Hư Vọng nói kệ:
Trong mộng nói việc mộng
Khởi lên từ điên đảo
Như Lai đã chỉ dạy
Nên cầu pháp vắng lặng.
Thiên tử Quán Sát Lậu Tận nói kệ:
Như người ở trong mộng
Thấy trời đổ mưa to
Rõ mộng thể vốn không
Nên biết lậu không có.
Thiên tử Liễu Mộng Cảnh nói kệ:
Cảnh mộng vốn là giả
Từng thấy gì lậu ấy
Lần lượt vọng tưởng sinh
Mà hiểu được lậu ấy.
Thiên tử Đạt Chân Thường nói kệ:
Như đồng nữ thế gian
Mộng thấy sinh con trai
Sinh rồi lại chết yểu
Sao có khổ biệt ly?
Thiên tử Tầm Mộng Cảnh nói kệ:
Như người ở trong mộng
Bị người chặt đầu mình
Kia biết vốn không có
Vậy ai là người chặt?
Thiên tử Chánh Quán Sát nói kệ:
Người trí rõ các pháp
Như cảnh mộng hòa hợp
Không vui không biệt ly
Đây là nghĩa chân thắng.
Thiên tử Trí Tâm nói kệ:
Nghe chánh pháp từ Phật
Tâm rõ như hư không
Trong mộng tìm nhân mộng
Pháp tánh vốn như thật.
Thiên tử Ý Hỷ nói kệ:
Hàng trời người các ông
Thường vui trong thiền định
Biết rõ thế gian kia
Cũng như bóng trong gương.
Thiên tử Thiện Tuệ nói kệ:
Như Lai đã nói pháp
Như tiêu, sáo phát tiếng
Nhiêu ích các trời người
Nên con xưng tán lễ.
Thiên tử Liễu Huyễn Hóa nói kệ:
Người huyễn làm trò huyễn
Người ngu không thể rõ
Người trí đã biết rõ
Tất cả đều như huyễn.
Thiên tử Định Trung Biến Hóa nói kệ:
Như Lai hiện thế gian
Như trong mộng thấy huyễn
Người thông đạt lý Phật
Không nghi hoặc điều này.
Thiên tử Như Huyễn Hóa nói kệ:
Người huyễn biết pháp huyễn
Đối huyễn hay biến hiện
Do biết rõ huyễn ấy
Là thấy tánh các pháp.
Thiên tử Phân Biệt Quán Trí nói kệ:
Ngươi quán Phật thế gian
Khởi suy nghĩ phân biệt
Trong mộng thấy thân Phật
Đối với pháp nói gì.
Thiên tử Ly Tư Duy nói kệ:
Không vật không sinh tham
Do tham mà tích tụ
Không nghĩ cũng không tham
Thấy Phật cũng như thế.
Thiên tử Chánh Trí nói kệ:
Hang sâu vốn không tiếng
Cũng không người nghe tiếng
Như vậy đạt lý Phật
Đối thế gian không trước.
Thiên tử Thiện Thuyết nói kệ:
Nếu người nghe tiếng vang
Tiếng ấy không thể được
Người ngu không biết rõ
Vọng chấp cho là thật.
Thiên tử Các Các Nhập Giải nói kệ:
Các người ngu chấp trước
Không đạt pháp thắng nghĩa
Nếu người rõ pháp tánh
Mình người không nghi hoặc.
Thiên tử Cầu Lợi Ích nói kệ:
Pháp thắng nghĩa tối thượng
Bằng chư Phật không khác
Không nói cũng không nghe
Và không người lãnh ngộ.
Thiên tử Nhập Giải Pháp nói kệ:
Đoạn các cấu phiền não
Phân biệt sở phân biệt
Lìa nhiễm được thanh tịnh
Mâu-ni đã nói thế.
Thiên tử Thiện Tư Duy nói kệ:
Đối danh số các pháp
Đoạn phiền não hữu lậu
Tâm tịnh không dơ uế
Đây là chân Phật tử.
Thiên tử Vô Y Chỉ nói kệ:
Tâm bằng với hư không
Không đắm trước ba cõi
Khéo thí không mong đáp
Bậc tịch tĩnh vô úy.
Thiên tử Vô Nhiễm Ô nói kệ:
Đối dục lìa các tham
Sắc vô sắc cũng vậy
Tâm Mâu-ni bình đẳng
Như không, không chướng ngại.
Thiên tử Vô Hy Vọng nói kệ:
Đối dục không hy vọng
Sắc vô sắc cũng vậy
Lìa hòa hợp tương ưng
Quy y Vô Thượng Vương. Thiên tử Bạt Ái Dục nói kệ:
Do đoạn ái cấu đó
Nhổ tên độc ba cõi
Kính lễ Điều Ngự Sư
vĩnh viễn qua bờ giác.
Thiên tử Hàng Phục Ái nói kệ:
Phát tinh tấn tối thượng
Trừ tham ái thế gian
Thường khởi tâm đại Bi
Ngài là bậc cứu thế.
Thiên tử Ly Tương Ưng Ái nói kệ:
Lìa ái dục tương ưng
Không lại thọ luân hồi
Quy y Bậc Vô Thượng
Như sen vượt nước bùn.
Thiên tử Đạt Pháp Tánh nói kệ:
Quy y Bậc lìa trói
Thông đạt nghĩa thật tướng
Hiểu rõ tánh các pháp
Tâm ấy không sợ gì.
Thiên tử Siêu Dục Nê nói kệ:
Tham dục như bùn nhơ
Dũng mãnh hay thoát khỏi
Kính lễ Đấng Mâu-ni
Không sinh lại ba cõi.
Thiên tử Khí Trân Ngoạn nói kệ:
Nếu người truy tìm xa
Thì hay lìa các ác
Không tham lam trân ngọc
Tâm tịnh hơn thế nữa.
Thiên tử Ly Ưu nói kệ:
Nếu người đối cảnh dục
Tâm không sinh buông lung
Thì vượt khỏi lưới ma
Đây là bậc Đại trí.
Thiên tử Thí Vô Úy nói kệ:
Mình người tu chánh hạnh
Lìa nhiệt não lo sợ
Phật dùng vô ngại biện
Khiến chúng sinh hiểu rõ.
Thiên tử Trì Dự nói kệ:
Nếu nghe lời Phật dạy
Khéo suy nghĩ phân biệt
Người này ở thế gian.
Hay tận các gốc khổ.
Thiên tử Vô Sở Úy nói kệ:
Thích Sư Tử cứu thế
Biển trí rộng mênh mang
Quyết định rõ các pháp
Hay khởi đạo đối trị.
Thiên tử Ly Chư Bố nói kệ:
Kính lễ Thiên Trung Tôn
Vô cấu không đắm trước
Khéo nhổ tên phiền não
Lìa tất cả sợ hãi.
Thiên tử Vô Sở Trước nói kệ:
Nếu chư Thiên, Ma, Phạm
Thỉnh Phật chuyển pháp luân
Giữa đại chúng tập hội
Chỉ Phật được vô úy.
Thiên tử Sư Tử Phấn Tấn nói kệ:
Khéo nói tất cả pháp
Thành tựu Nhất thiết trí
Kính lễ Thích Sư Tử
Ba cõi không ai bằng.
Thiên tử Trừ Kinh Bố nói kệ:
Sư tử ở hang núi
Tâm không có sợ gì
Rống vang dội rừng núi
Các thú nhỏ chạy dài
Thánh chúa Thích Sư Tử
Trí tuệ khó nghĩ bàn
Diễn pháp các ma sợ
Hàng phục các ngoại đạo.
Thiên tử Hàng Phục Ma Oán nói kệ:
Như Lai chứng đắc pháp
Thế gian không ai bằng
Nên con cúi đầu lễ
Bậc Thánh hơn các Thánh.
Thiên tử Sư Tử Tuệ nói kệ:
Kính lễ Mâu-ni chúa
Đạo sư của các Thánh
Thành tựu Nhất thiết trí
Thông đạt pháp vô biên.
Thiên tử Tùy Phật Thọ Sinh nói kệ:
Như Lai chứng các pháp
Không ai có thể hỏi
Tùy chỗ Phật thọ sinh
Thỉnh tuyên nghĩa diệu pháp.
Thiên tử Trì Tạng nói kệ:
Phật trì tạng chánh pháp
Vô úy khéo tuyên nói
Hữu tình trăm ngàn ức
Đều khiến sinh giác ngộ.
Thiên tử Tùy Pháp Hành nói kệ:
Tùy pháp tu các hạnh
Hay phát tâm Bồ-đề
Dũng mãnh ở thế gian
Là trượng phu tối thượng.
Thiên tử Nhạo Pháp Lạc nói kệ:
Chúng sinh đại tâm ấy
Do nghe lời Phật dạy
Như pháp mà tu học
Được thành quả vô thượng.
Thiên tử Tịnh Tâm nói kệ:
Tiếng Phạm âm Như Lai
Nghe rồi tâm thanh tịnh
Tuy vạn loại cơ duyên
Không ai có thể hỏi.
Thiên tử Thanh Tịnh Quyến Thuộc nói kệ:
Phật ở trong nhiều kiếp
Như lý tu các hạnh
Đủ tướng đẹp sáng ngời
Được viên mãn quyến thuộc.
Thiên tử Vô Lậu Pháp nói kệ:
Như Lai tận các lậu
Rống tiếng rống Sư tử
Đối pháp vị tằng hữu
Phân biệt trừ nghi hoặc.
Thiên tử Đạt Thắng nghĩa nói kệ:
Như Lai đạt trí lực
Rõ tự tánh các pháp
Các hàng trời và người
Không có ai bằng Phật.
Thiên tử Tận Chư Lậu nói kệ:
Đại Sa-môn tối thắng
Rốt ráo tận các lậu
Nay trong đại hội này
Không ai khởi chất vấn.
Thiên tử Thường Dũng Mãnh nói kệ:
Đại hùng đại trí lực
Thấy rõ được các pháp
Dứt sạch tận nghiệp hoặc
Đối vấn nạn không não.
Thiên tử Tịch Ý nói kệ:
vĩnh viễn lìa lỗi tham
Sân si cũng như vậy
Không suy nghĩ ác nghiệp
Kính lễ Bậc Tịch tĩnh.
Thiên tử Tương Ưng Hạnh nói kệ:
Quy y Thiện Thệ Sư
Dứt sạch các hoặc nghiệp
Thường tương ưng chánh hạnh
Đạt đến Nhất thiết trí.
Thiên tử Tương Ưng Trí nói kệ:
Vô biên hạnh tương ưng
Là hành xứ của Phật
Chủng hiển tập đều trừ
Được thành Nhất thiết trí.
Thiên tử Tương Ưng Tuệ nói kệ:
Phật dùng tuệ tương ưng
Làm ánh sáng thế gian
Căn bản nhân các hoặc
Rốt ráo vĩnh viễn trừ.
Thiên tử Tịch tĩnh Thọ nói kệ:
Đọan sạch tất cả hoặc
Thân tâm thường vắng lặng
Phật tử siêng tinh tấn
Như vậy còn sợ gì.
Thiên tử Trí Hiện Chứng nói kệ:
Phật tận các phiền não
Chủng hiện và câu sinh
Phá vô minh chúng sinh
Đại Bi không ai bằng.
Thiên tử Bạt Trừ Tùy Hoặc nói kệ:
Mâu-ni Thiên Trung Thiên
Dùng trí để giác ngộ
Đoạn tăng thượng tùy hoặc
Và trừ tập khí khác.
Thiên tử An Ẩn Trụ nói kệ:
Năng Nhân hiện thế gian
Đoạn các nhân hữu lậu
Thị hiện từ mẹ sinh
Là vì lợi hữu tình.
Thiên tử Ly Chư Nhiễm nói kệ:
Điều Ngự Thiên Nhân Sư
Lìa phiền não sợ hãi
Thiêu sạch gốc rễ khổ
Không còn chủng tử nào.
Thiên tử Trừ Hư Vọng nói kệ:
Phật dùng Nhất thiết trí
Vứt sạch cấu vô minh
Sống với hạnh thanh tịnh
Là Bậc khéo điều phục.
❧
Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.
