Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Pháp Bảo (VBeta)Trang 23/26

Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Linh Sơn Đại Tạng › Bộ Bảo Tích

Đại Tập 45 · Bộ Bảo Tích IV · Số 313–320

Dịch giả
Thích Tịnh Hạnh
Thông tin
Ghi trên sách: Sa Môn Thích Tịnh HạnhHội Văn Hóa Giáo Dục Linh Sơn Đài Bắc, 2000

Phụ Tử Hợp Tập Kinh - Quyển 11- Phẩm 22: Thọ Biến Tịnh Thiên

PHỤ TỬ HỢP TẬP KINH

QUYỂN 11

Phẩm 22: THỌ KÝ BIẾN TỊNH THIÊN

Lúc đó, trong hội có mười hai ức Biến tịnh Thiên tử, thấy các A-tu-la vương cho đến Quang âm thiên ở chỗ Thế Tôn cúng dường các thứ, lại nghe Đức Như Lai thọ ký cho họ thành Phật, tâm sinh hoan hỷ thật chưa từng có. Các Thiên tử này đã từng gặp vô lượng chư Phật thời quá khứ trồng các đức căn bản, hiểu rõ chánh pháp, đầy đủ pháp tài, có đại thần lực, tự tại vô ngại, từ chỗ ngồi đứng dậy đảnh lễ sát chân Phật thưa:

Thưa Thế Tôn! Có Tam-ma-địa tên là Siêu chư pháp lạc. Nếu có Bồ-tát nào chứng được Tam-ma-địa vi diệu này thì có khả năng làm được mọi sự nghiệp, lìa các phan duyên, được vui tối thượng không sinh khổ thọ, không có một nhân nào là không phải tưởng vui. Giả sử có vào các địa ngục, chịu đủ mọi hình phạt khổ cực bức bách, do nhờ sức Tam-ma-địa của Bồ-tát nên tất cả mọi khổ não thảy đều thành vui thích. Như các loại hữu tình ở thế gian kia tạo ra các ác, không làm theo luật nghi, cướp đoạt tài sản của người khác, bị phép vua bắt chém, hoặc cắt tai, mũi, hoặc chặt tay chân, hoặc bị đánh đập, hoặc bị trói buộc, bị các ngục tốt tống vào tù. Tuy bị khổ sở như vậy nhưng tâm không hối hận, hay bị tham lam che lấp, ngược lại tưởng là vui; hoặc các hữu tình tự dùng sức lực đi làm thuê mướn, vượt qua mọi gian truân đau khổ để tìm cầu, lấy khổ làm vui như các nghề may vá, làm đèn đuốc, ép nước mía, làm kỹ nhạc, làm các món thức ăn, hoặc cho voi uống rượu, hoặc đốt đèn tô và đèn dầu. Những người như vậy làm tất cả mọi việc, hoặc không như pháp, hoặc biếng nhác bị chủ quở trách chửi mắng đuổi việc, chịu mọi sự lăng nhục đều tưởng như vui. Lại như những

người phường chèo ở thế gian, làm vui cho người khác, thay hình đổi dạng, vẽ mặt hình con cò tai mèo, hoặc mặt sư tử, hoặc đánh, hoặc trói, nhưng lại tưởng là vui. Vì sao? Vì chúng sinh ấy tạo nghiệp quyết định, bị tham sai khiến, tâm không hối hận. Đại Bồ-tát cũng như vậy, vì lợi hữu tình mà nhiều kiếp ở trong sinh tử, tu tập mọi khổ hạnh khó làm, chí cầu Chánh đẳng Chánh giác, cho đến cứu giúp chúng sinh đói khát, cho họ ăn thịt uống máu mình, thường sinh tưởng vui; hoặc đối với Bồ-tát chửi mắng đánh đập trói buộc và giết chết. Tuy chịu khổ não nhưng vẫn sinh tưởng vui, đầy đủ nguyện lực rộng lớn như vậy, có thể cùng với mọi vui thích chúng sinh. Đến khi lớn lên tu hành không có gián đoạn thì mới có thể đạt được Tam-ma-địa đó không bị ác ma làm động loạn, lại còn có khả năng phá hoại tất cả ma nghiệp. Nhờ thế mà được năm thứ tự tại:

1. Thọ mạng tự tại.

2. Chỗ sinh ra được tự tại.

3. Nghiệp báo tự tại.

4. Tầm từ tự tại.

5. Thọ dụng tự tại

Bồ-tát kia nếu cầu một đời thành Chánh đẳng Chánh giác, nhờ Tam-ma-địa vi diệu này nên được như ý mãn nguyện. Nếu Bồ-tát không chóng cầu Bồ-đề vô thượng thì có thể sống lâu vô lượng, vô số a-tăng-kỳ kiếp lợi lạc hữu tình, trang nghiêm thanh tịnh cõi Phật. Vì sao? Vì Bồ-tát ấy từ khi mới phát tâm đã vì nhiếp thọ hết tất cả hữu tình, không sợ đường ác, thọ sinh vào trong đó đều khiến tập học các hạnh Bồ-tát, phương tiện khéo léo, thông đạt các pháp, thành thục Bát-nhã ba-la-mật-đa. Đây là người khéo trụ Bồ-tát thừa.

Thưa Thế Tôn! Nếu Bồ-tát thích tu Tam-ma-địa như vậy, nên biết người này đều là nhờ sức gia trì công đức oai thần của Như Lai thì mới có thể quyết định hiểu được các pháp tự tánh vốn không, không có nghi hoặc.

Biến tịnh Thiên tử nói như vậy rồi, liền chắp tay đảnh lễ khen ngợi Đức Phật:

Chúng con Biến tịnh các Thiên tử

Biết rõ được chánh pháp của Phật

Cúi đầu đảnh lễ Điều Ngự Sư

Các căn vắng lặng không sợ gì.

Như Lai dùng sức đại trí tuệ

Hay phá hoại các bọn ma quân

Quy y Đấng Tối Thượng Mâu-ni

Dẫn dắt quần sinh lên bờ giác.

Tự tánh các pháp không có gì

Cũng lại rốt ráo không chỗ trụ

Vọng tưởng phan duyên đều biết rõ

Như người ảo thuật biết việc huyễn.

Như vậy chúng sinh ở sáu nẻo

Đều từ nhân duyên hư vọng có

Tìm cầu tiếng vang tự tánh không

Như Lai chứng pháp cũng như vậy.

Nhân Trung tối thượng Thích Sư Tử

Quán các pháp vọng thảy đều không

Nó không ngã tướng cũng không nhân

Không tưởng chúng sinh và thọ giả.

Như Lai đại Từ không ai bằng

Vì độ người ngu hiện thế gian

Diễn pháp thật tướng khó nghĩ bàn

Tất cả đều không thể lường được.

Phật quán chúng sinh giới bình đẳng

Thường khởi Vô duyên từ thanh tịnh

Nên hay thương xót các thế gian

Rốt ráo không thấy tướng chúng sinh.

Nay con đối biển trí tuệ Phật

Tâm không cấu nhiễm lìa các nghi

Từ môn thanh tịnh lợi hữu tình

Kham nhận cúng dường của chư Thiên.

Như Lai tối thắng Thiên Trung Thiên

Đối với chúng sinh khởi từ hộ

Nhưng ở trong mười phương thế giới

Tìm tánh khổ kia không thể được.

Đã không chúng sinh cũng không khổ

Thế nên Như Lai không sở duyên

Có thể trừ khử mọi nghi lo

Chứng được chân thường vui tịch tĩnh

Phật ở các nẻo không thấy khổ

Cũng không sở chứng đại Bồ-đề

Đem lòng thương xót các hữu tình

Đều khiến lìa bỏ trói sinh tử.

Không khổ, không cứu, không chúng sinh

Cũng không Bồ-đề có thể được

Phật biết pháp tánh vốn như vậy

Nên con cung kính cúng dường Phật.

Như Lai xuất hiện ở thế gian

Dùng bốn vô lượng lợi hàm thức

Không thấy tâm Từ, Bi, Hỷ, Xả

Cũng không thấy có tướng chúng sinh,

Cũng không thấy có người buông lung

Cũng lại không thấy tu Thánh đạo

Biết môn phương tiện Phật như vậy

Nên con cúng dường lên Đức Phật.

Như Lai thường nói bốn Niệm xứ

Quán thân rốt ráo không thể được

Nay con biết rõ lời Phật dạy

Nên khởi cúng dường Bậc Cứu Thế.

Phật nói quán thọ không thể được

Vì thọ không có tánh chân thật

Cho đến thọ giả cũng như vậy

Nên con cúng dường Đức Thế Tôn.

Phật nói quán tâm và quán giới

Tìm hai tướng đó không thể được

Cũng không thấy có chỗ tu niệm

Cho đến người an trụ Niệm xứ.

Con nay không thấy có các pháp

Cũng lại không thấy người tu pháp

Phật dùng Niệm xứ độ chúng sinh

nghĩ rằng tự tánh thường vắng lặng.

Lại nói niệm cùng pháp hòa hợp

Muốn cầu giải thoát nên tu tập

Nên con biết được lời Phật dạy

Nay được cúng dường Nhất Thiết Trí.

Niệm xứ một còn không thể được

Thì làm gì có hai ba bốn

Thế nên con nay đạt ý Phật

Rốt ráo không còn thọ khổ vui.

Như Lai thường nói bốn Chánh cần

Có các Tỳ-kheo chuyên tu tập

Đây chính là nhân của giải thoát

Thoát khỏi biển sinh tử luân hồi.

Như vậy không mở cũng không buộc

Không Phật, không pháp và Bồ-đề

Nhưng giả danh ấy lại không hoại

Nên con cung kính đảnh lễ Phật.

Phật nói như ý bốn Thần túc

Thù thắng tối thượng vui an ổn

Các căn tịch tĩnh được giải thoát

Nên tu như vậy được Niết-bàn.

Còn như ý và thần túc kia

Quán kỹ thể ấy không thể thấy

Không động, không tịnh, không vô tác

Hiển hiện như vậy khó nghĩ bàn.

Nay chúng hội các Thiên tử này

Lại không thấy có tưởng chúng sinh

Con đã biết rõ lời Phật dạy

Nên hay xa lìa mọi nghi hoặc.

Đó là pháp cúng dường tối thượng

Chỉ Phật kham thọ cúng dường này

Như Lai diệu trí không ai bằng

Nên con nhất tâm sinh tán thán.

Lại nữa, Mâu-ni nói năm Căn

Pháp này có thể được Bồ-đề

Phát sinh phước trí hai tư lương

Người khéo quán sát trừ nghi hoặc.

Đó là tín, tấn, niệm, định, tuệ

Không thấy năng tu và sở đắc

Con đối pháp Phật không có nghi

Thế nên con nay khởi cúng dường.

Như Lai tuyên nói năm thứ Lực

Trừ khử tà kiến tâm siểm khúc

Dứt các phiền não phá các ma

Hướng đến vô vi đạo tịch tĩnh.

Như vậy các lực không khuất phục

Không có bị trói và người trói

Con đối pháp Phật lìa nghi ngờ

Nay con cúng dường Điều Ngự Sĩ.

Thế Tôn khai thị bảy Giác phần

Thanh tịnh tối thượng đạo Bồ-đề

Nên các hữu tình khéo tu tập

Được chứng chân thường chỗ an ổn.

Mâu-ni lại nói tám Thánh đạo

Thành thục chúng sinh các thiện căn

Thường tu Thánh trí hiện ra trước

Dứt sạch nguồn khổ các trói buộc.

Thánh trí như vậy và các hoặc

Rốt ráo thanh tịnh không có gì

Chư Thiên từ đó không còn nghi

Nên con cúng dường Nhân Trung Thánh.

Khéo hay tu tập Xa-ma-tha

Tỳ-bát-xá-na cũng như vậy

Như Lai nhiều kiếp đã viên thành

Hay đoạn các hoặc và tập khí.

Như vậy tương ứng nhân và quả

Và người quán sát thảy đều không

Chư Thiên nhờ đó không còn nghi

Nên con cúng dường Mâu-ni chúa.

Nói quán bất tịnh trừ tham dục

Từ tâm đối trị các giận dữ

Dùng trí tuệ kia dứt ngu si

Vì lợi chúng sinh Phật đã nói.

Nhưng rồi tội tác không tội tướng

Thế nên không dơ cũng không sạch

Chư Thiên nhờ thế không còn nghi

Do đó cúng dường Vô Thượng Sĩ.

Lại nữa, Phật nói mười bất thiện

Sát, đạo, dâm, vọng và lưỡng thiệt

Ác ngôn, ỷ ngữ, tham, nhuế, si

Như vậy gọi là mười nghiệp đạo.

Chúng sinh không có cũng không sát

Còn chín lỗi ác lý cũng vậy

Không tướng thiện ác không đối trị

Vì tánh tội kia vốn vắng lặng.

Nghĩa này chính là lời Phật dạy

Nhưng nó không hoại pháp thể tánh

Pháp Mâu-ni tối thượng như vậy

Tuyên dương dẫn dắt các quần mê

Như lý tác ý suy nghĩ đúng

Đây là tối thượng chân Phật tử.

Khi Biến tịnh chư Thiên nói kệ này rồi đều im lặng đứng qua một bên.

Lúc đó, Đức Thế Tôn biết được tâm niệm của các Thiên tử

mong được Phật thọ ký, liền từ trong miệng phóng ra ánh sáng thanh tịnh. Thấy việc này rồi, Tôn giả Mã Thắng chắp tay hướng lên Đức Phật dùng kệ thưa hỏi:

Hay thay, Điều Ngự Đại Thánh Chúa

Vì lợi quần sinh hiện thế gian

Trí tuệ thậm thâm khó nghĩ bàn

Hóa độ điều phục các Thiên chúng.

Cũng tận các pháp bậc cứu thế

Hiện tướng lạ này vì nhân gì

Đạo sư dẫn dắt các chúng sinh

Cúi xin Năng Nhân vì diễn nói.

Các chúng Biến tịnh Thiên tử này

Chắp tay tán thán rất hiếm có

Chiêm ngưỡng Như Lai núi công đức

Nghe rồi nhất tâm mà đảnh tho.ï

Phật là tối thượng Thiên Nhân Sư

Thông đạt các pháp không trở ngại

Nên nguyện thương xót các chúng sinh

Nói việc phóng quang thần biến này.

Người nào từ đó sinh tịnh tâm

Hiểu rõ cam lồ vi diệu ấy

Ở trong mười phương thế giới đó

Sẽ được viên minh Nhất thiết trí.

Ai ở vị lai quốc độ Phật

Nhiêu ích nhiếp thọ các quần mê

Khéo tuyên diệu pháp luân vô thượng

Hàng phục ma quân và dị luận.

Các Thiên tử này nghe Phật dạy

Thâm nhập nghĩa vị tâm quyết định

Cúi xin Như Lai chấn pháp âm

Khiến các chúng hội trừ lưới nghi.

Trăm phước trang nghiêm Vô Thượng Sĩ

Từ tâm phủ khắp các thế gian

Tám thứ tiếng Phạm âm công đức

Đều nguyện nghe trì lời Phật dạy.

Nếu có chúng sinh ở chỗ Phật

Muốn nghe chánh pháp siêng tu tập

Tâm Bồ-đề vững chắc không lùi

Dần dần thành tựu Nhất thiết trí.

Như Lai khéo nói pháp vi diệu

Dứt sạch khổ sinh tử hữu tình

Phật tử tịnh tâm nên phụng trì

Khiến cho Phật chủng mãi không đoạn.

Khi ấy Đức Thế Tôn vì Tỳ-kheo Mã Thắng nói kệ rằng:

Mã Thắng khéo hỏi việc phóng quang

Ta vì lợi lạc các trời người

Phước ông có được khó nghĩ bàn

Tỷ dụ nói ra còn không hết.

Hay thay, Tôn giả ứng căn cơ

Tất cả đại chúng tâm vui thích

Các chúng Biến tịnh trời người này

Ở trong pháp ta được giải thoát.

Thuở xưa từng cúng dường chư Phật

Số ấy ngàn ức na-do-tha

Đạt các pháp tánh không có nghi

Đối với Phật ấy hỏi nghĩa này.

Do nhờ nhân duyên thuở xưa ấy

Dùng kệ vi diệu tán thán Phật

Đời này lại đem tâm thanh tịnh

Xưng dương các Thiện Thệ hiền kiếp.

Về sau kiếp Ưu-đàm-bát-la

Thành Phật hiệu là Na-la-diên

Giáo hóa vô số ức chúng sinh

Đều chứng vô vi vui tịch tĩnh.

Đồng cùng một kiếp hiện thế gian

Đều hiệu Pháp Tràng Chánh Đẳng Giác

Hóa độ chúng sinh số bằng nhau

Lần lượt đều sẽ thành Phật đạo.

Các Như Lai này hóa duyên xong

Phân bố di hình các xá-lợi

Xây dựng vô lượng vô số tháp

Như rải hoa trang nghiêm cõi Phật.

Như vậy tất cả loại chúng sinh

Đều khởi cúng dường nơi xá-lợi

Đều lên cửa cam lồ thanh tịnh

Tất cả Như Lai đều khen ngợi.

Nếu có ai xưng danh Phật ấy

Phát sinh tâm tịnh tín hoan hỷ

Nên biết nhờ nhân duyên thiện ấy

Đương lai được gặp Phật Di-lặc.

Họ được Từ Tôn nhiếp thọ cho

Siêng năng tinh tán đoạn các kết

Thích tu tịch tĩnh Xa-ma-tha

Lần lần được thành quả vô học.

Từ một cõi Phật đến cõi Phật

Cúng dường thân cận không mệt mỏi

Ở trong các trời, người, đại chúng

Khen ngợi công đức Phật tối thượng.

Nay đây các Biến tịnh Thiên tử

Đều đủ oai đức danh tiếng lớn

Thâm đạt Phật trí không nghĩ bàn

Đều đảnh lễ sát chân Như Lai.

❧

Phẩm 23: THỌ KÝ QUẢNG QUẢ THIÊN

Lúc đó trong hội có tám ức Quảng quả Thiên tử, thấy các A-tu-la cho đến Biến tịnh Thiên tử ở chỗ Thế Tôn bày ra các thứ cúng

dường dâng lên Như Lai, lại nghe Như Lai thọ ký cho họ thành Phật, tâm rất hoan hỷ thật chưa từng có. Các Thiên tử suy nghĩ: “Đức Như Lai đã nói tất cả các pháp ở trong ba tế cầu không thể được, tất cả các căn đều không thể nói. Nếu ai hiểu rõ pháp giới ấy thì có thể thông đạt tất cả các pháp. Nếu có thể biết rõ tất cả các pháp thì có thể chứng được bốn Đế chân thật. Đó là: Khổ đế, Tập đế, Diệt đế và Đạo đế. Như Thế Tôn nói, tất cả các pháp thảy đều vắng lặng, không ngã, không nhân, không chúng sinh, không thọ giả, không tưởng, không tác. Thiên tử chúng con đối với pháp này tâm được quyết định không sinh nghi hoặc.”

Thưa Thế Tôn! Vì các chúng sinh vốn vắng lặng cho nên không có khổ, nên biết như vậy. Vì sao? Vì chúng sinh không cho nên khổ đế cũng không. Do không cho nên tập đế cũng không. Vì sao? Vì không có nhân này cho nên không có quả kia.

Thưa Thế Tôn! Do tập không cho nên diệt đế cũng không. Vì sao? Nếu không có tập đế thì không có đoạn tập. Do không diệt cho nên đạo đế cũng không. Vì sao? Vì không có đạo này cho nên không có đoạn tập.

Thưa Thế Tôn! Nghiệp phiền não kia không thể được, đoạn phiền não diệt cũng không thể được. Vì diệt không thể được cho nên đạo cũng không thể được, chưa có đạo này thì không có quả kia. Bốn Thánh đế này chỉ là phân biệt giả danh thi thiết mà có. Do không có cho nên không thể nói là quá khứ, hiện tại và vị lai. Vì sao? Vì quá khứ đã diệt, hiện tại không dừng trụ, vị lai thì chưa đến; đối với ba tế đều không thể được, dựa vào thế tục tế mà có đủ các tướng. Nếu ba tế không có thì nó không sinh cũng không diệt, không tướng, không làm, không thí, không nhận, không nói, không nghe, không có nói pháp, không người giác ngộ. Do vì ba đời chưa từng có hoặc pháp hoặc không đều không thể nói. Chúng sinh điên đảo không thể hiểu được, không nhân, không duyên, không danh, không tướng, không có nêu ra, không chỗ hướng đến. Vì lìa tự tánh cho nên đều không thể được. Kia không thể được thì đây cũng không thể được. Vì sao? Vì chúng sinh giới vốn không có. Nếu mỗi mỗi pháp kia đều không thể được thì không có nhiễm tịnh, không làm, không chứng, không địa vị

phàm phu, không địa vị Thanh văn, không địa vị Duyên giác, không địa vị Bồ-tát, không địa vị Như Lai, không địa vị không phải không địa vị. Đây là vô tướng tịch tĩnh chân như. Nếu nói hữu biểu, hữu vị hạn lượng thì gọi là Như Lai. Đó là dựa vào Thế tục tế mà nói chứ không phải trong Thắng nghĩa đế nói có Như Lai. Vì sao? Vì pháp không được. Nếu Đức Như Lai tuyên nói rộng lớn sắc giới cho đến thức giới, như vậy ý giới cho đến pháp giới. Nếu không pháp giới, không nơi nương tựa, cũng không nêu ra, không bốn Đế, không năm Căn, không duyên sinh. Thưa Thế Tôn! Tất cả pháp kia tùy theo nơi nào mà an bố kiến lập đủ mọi danh tự nhưng không thể hoại tánh của pháp giới ấy. Thưa Thế Tôn! Như địa giới tùy theo phương xứ nào kiến lập danh tự cũng không hoại bản tánh của địa giới ấy. Như vậy thủy giới, hỏa giới, phong giới, không giới, lập thành danh tự khác cũng lại như vậy.

Thưa Thế Tôn! Nếu người chứng nhập pháp giới ấy thì mới có thể hiểu được hai mươi hai căn. Đó là: Nhãn căn, nhĩ căn, tỷ căn, thiệt căn, thân căn, nữ căn, nam căn, mạng căn, khổ căn, lạc căn, ưu căn, hỷ căn, xả căn, ý căn, tín căn, tinh tấn căn, niệm căn, định căn, tuệ căn, vị tri đương tri căn, dó tri căn, cụ tri căn.

Thưa Thế Tôn! Hoặc nhãn, thể của nhãn không thể được; hoặc căn, thể của căn không thể được. Vì sao? Vì nhãn lìa tự tánh không thể thấy. Nếu tự tánh pháp không có thì không phải vật. Do không phải vật cho nên không thể làm. Nếu không thể làm thì không sinh. Nếu không sinh thì không diệt. Do không sinh diệt thì không thể nói là quá khứ, hiện tại, vị lai; ở trong ba đời không có sinh diệt. Đó tức là không phải nhãn cũng không phải nhãn căn thì làm gì có tác dụng thế tục nêu ra.

Thưa Thế Tôn! Ví như trong hư không không có vật, chỉ là cuồng ngu của trẻ con, chỉ là giả danh mà thôi. Trong Thắng nghĩa đế cho đến hư không, chỗ lập danh tự cũng không thể được. Như vậy, cho đến nhãn và nhãn căn ở trong thắng nghĩa cũng lại không có.

❧

Phụ Tử Hợp Tập Kinh - Quyển 12- Phẩm 23: Thọ Ký Quảng Quả Thiên (Tiếp Theo)

PHỤ TỬ HỢP TẬP KINH

QUYỂN 12

Phẩm 23: THỌ KÝ QUẢNG QUẢ THIÊN (Tiếp Theo)

Thưa Thế Tôn! Như vậy sắc uẩn không có phần lượng, không có nắm giữ, cũng không phải hiểu rõ. Vì sao? Vì tự tánh của sắc không thể được. Nếu các pháp không phải thi tác thì không tích tụ. Do không tích tụ cho nên gọi là uẩn. Cũng như thế gian xây dựng nhà ở, cung điện, lầu gác, cửa, tường vách, lan can, vườn rừng, khe rạch, tường thành bao quanh, nhiều vật tích tụ lại gọi là thành ấp. Nên biết, ấp ấy xưa nay không có. Vậy lại dùng pháp nào mà gọi là tích tụ? Do không tích tụ cũng không có uẩn, thọ, tưởng, hành, thức cũng lại như vậy. Nếu hiểu rõ được các uẩn, sở tạo tịnh sắc, nắm giữ tự tánh đều không thể được. Nên biết, địa giới, tánh địa giới rốt ráo thanh tịnh; cho đến phong giới, tánh phong giới đều rốt ráo thanh tịnh. Vì sao? Vì lìa tự tánh. Sao lại nói có quá khứ, hiện tại, vị lai, sinh diệt các tướng. Thế nên, sắc uẩn không thể phân biệt; thọ, tưởng, hành, thức cũng không thể phân biệt.

Thưa Thế Tôn! Nếu nhãn xứ tự tánh không phải có, xưa nay thanh tịnh, cũng không có khổ chỉ là thế tục giả danh, hiển thị danh và thể ấy đều không thể được. Vì sao? Vì thật ra không có một pháp nhỏ nào được gọi là nhãn, cũng không có một pháp nhỏ nào gọi là xứ. Như vậy nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý; sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp tự tánh không có, xưa nay thanh tịnh khổ và tên khổ đều không thể được.

Thưa Thế Tôn! Lại nhãn giới kia không có pháp nhỏ nào có thể được. Vì sao? Vì nhãn lìa nhãn tánh, hoặc giới lìa giới tánh, cho đến pháp giới cũng lại như vậy. Do lìa tự tánh cho nên không có vật. Do không vật cho nên không phải sở tác; không có sở tác thì

không có sinh, nếu không sinh thì không diệt; nếu không sinh không diệt thì không quá khứ, hiện tại, vị lai kiến lập đặt ra. Nên biết, các pháp vốn lìa tự tánh. Nếu Phật lìa tự tánh thì không có danh tướng, không có tác dụng, không thể nói, không khen ngợi, không thọ ký.

Các Thiên tử nói vậy rồi, người trong hội nghe tâm sinh vui thích hoan hỷ phấn khởi quyết định được thiện lợi.

Lúc đó, Thiên chủ từ chỗ ngồi đứng dậy, đến trước Phật bạch rằng:

–Bạch Thế Tôn! Có Tam-ma-địa tên là Vô lượng nghĩa môn. Nếu Đại Bồ-tát nào hay tu tập Tam-ma-địa này thì có thể được vô lượng biện tài như: Tương tục biện tài, Tương ưng biện tài, Chánh thuyết biện tài, Vô trước biện tài, Bất mậu biện tài, Vi mật biện tài, Thậm thâm biện tài, Thiện xảo biện tài, Mỹ diệu biện tài, Chánh luận biện tài.

Được các biện tài thù thắng vi diệu như vậy, mỗi mỗi đều hiểu rõ vô lượng pháp môn, đầy đủ chánh kiến, đạt các pháp tánh, xả bỏ phan duyên, diệt trừ si ám, hiểu pháp môn tổng trì nghĩa thù thắng thậm thâm, hiểu rõ uẩn, hiểu rõ xứ, hiểu rõ giới, hiểu rõ các căn, hiểu rõ bốn đế, hiểu rõ duyên sinh, hiểu rõ chúng sinh, hiểu rõ không chúng sinh, hiểu rõ có tưởng, hiểu rõ không tưởng, hiểu rõ có hình, hiểu rõ không hình, hiểu rõ ngã, hiểu rõ vô ngã, hiểu rõ không, hiểu rõ bất không, hiểu rõ tướng, hiểu rõ không tướng, hiểu rõ nguyện, hiểu rõ không nguyện, hiểu rõ xuất ly, hiểu rõ không xuất ly, hiểu rõ hữu vi, hiểu rõ vô vi. Đối với lời dạy của Như Lai không thể nêu ra, chỉ là giả danh thế tục phân biệt không phải ngôn thuyết, không phải không ngôn thuyết, không phải nghĩ bàn, không phải không nghĩ bàn, không thấy, không phải không thấy, không nghe, không phải không nghe, không giác, không phải không giác, không biết, không phải không biết, không liễu biệt, không phải không liễu biệt, không ngộ, không phải không ngộ; không được, không phải không được; không đối, không phải không đối; không chứng, không phải không chứng; không phải trắng, không phải đen; không phải sáng, không phải tối; không phải cạn, không phải sâu, không phải

sạch, không phải dơ; không phải yên, không phải động; không phải buộc, không phải mở, không phải thuận, không phải nghịch, không phải nhiễm, không phải tịnh, không phải đến, không phải đi, không phải sinh, không phải diệt, không phải trí, không phải ngu, không phải thành, không phải hoại, không phải đạo, không phải không đạo, không phải chấp, không phải lìa chấp, không phải chúng sinh, không phải không chúng sinh, không phải thọ giả, không phải không thọ giả, không phải ngã, không phải vô ngã, không phải có, không phải không có, không phải không, không phải không không, không phải tướng, không phải không tướng, không phải nguyện, không phải không nguyện, không phải xuất ly, không phải không xuất ly, không phải hữu vi, không phải vô vi, không phải đoạn, không phải thường, không phải tà, không phải chánh, không phải chân, không phải giả, không phải thật, không phải vọng, không phải trụ, không phải không trụ, không phải y chỉ, không phải không y chỉ, không phải giải thoát, không phải lìa giải thoát, không phải giám sát, không phải hiện chứng, không phải luân hồi, không phải Niết-bàn, không phải cảnh giới phàm phu, không phải cảnh giới Thanh văn, không phải cảnh giới Duyên giác, không phải cảnh giới Bồ-tát, không phải cảnh giới Phật, không phải cảnh giới, không phải không cảnh giới. Nếu hiểu rõ pháp giới như vậy thì mới có thể hiểu được mười hai duyên sinh. Đó là vô minh duyên hành, hành duyên thức, cho đến ưu, bi, khổ, não là khổ tụ lớn.

Thưa Thế Tôn! Tánh vô minh kia không thể được. Vì sao? Vì lìa tự tánh. Nếu lìa pháp tự tánh thì không phải vậy. Do không phải vật cho nên rốt ráo thanh tịnh, cũng không sinh diệt, không phải nhiếp ba đời, không danh, không tướng, không thể hiển thị, cũng không ký biệt, chỉ là vì thành thục người ngu dị sinh giả danh an lập sinh các hý luận, ở trong thắng nghĩa thật, không thể được.

Thưa Thế Tôn! Nếu vô minh không có tự tánh thì làm sao có thể sinh chi hành kia? Do vô minh không cho nên chi hành cũng không cho đến không có sinh duyên lão tử.

Thưa Thế Tôn! Nếu pháp không sinh thì làm sao có già. Nếu không có già thì cũng không có bệnh và chết. Ba đời chư Phật Bồ-đề

chỉ dựa theo danh tự Thế tục đế mà đặc ra, chứ trong Thắng nghĩa đế không nói như vậy.

Điều mà gọi là vô minh tức là Bồ-đề, các chi hữu cũng là Bồ-đề. Như vậy, hiểu rõ mười hai duyên sinh tức là hiểu rõ pháp giới chân thật.

Thưa Thế Tôn! Như Lai không sinh, tất cả pháp không sinh. Thế nên pháp không sinh tức là Như Lai. Như Lai không diệt, tất cả pháp không diệt. Vì tất cả pháp không diệt nên gọi là Như Lai.

Thưa Thế Tôn! Như Lai không tướng, tất cả pháp cũng không tướng. Thế nên pháp không tướng tức là Như Lai.

Nói tóm lại, như vậy không danh, không tướng, không dơ, không sạch, không thương, không ghét, pháp giới không thể biết cũng lại không thể tri.

Thưa Thế Tôn! Chân như tức là Như Lai, tất cả các pháp tức là chân như. Thế nên tất cả pháp tức là Như Lai.

Thưa Thế Tôn! Thật tế tức là Như Lai, tất cả các pháp tức là thật tế. Thế nên tất cả các pháp tức là Như Lai.

Thưa Thế Tôn! Tùy theo pháp sở hữu tức là Như Lai, trong pháp ấy có tất cả pháp. Thế nên tất cả pháp tức là Như Lai.

Thưa Thế Tôn! Nếu có người nói Như Lai chứng Chánh đẳng Chánh giác thì nên biết người này chấp trước kiến. Vì sao? Vì Như Lai không hai, Bồ-đề cũng không hai. Do không hai cho nên không có sở đắc.

Thưa Thế Tôn! Nếu có người nói Như Lai chuyển pháp luân vô thượng thì nên biết người này chấp trước kiến. Vì sao? Vì thật ra không có một pháp nhỏ nào Như Lai được. Do tánh các pháp không phải tùy chuyển.

Thưa Thế Tôn! Nếu có người nói Như Lai hóa độ vô lượng chúng sinh thì nên biết người này chấp trước kiến. Vì sao? Vì thật không có chúng sinh mà Như Lai hóa độ.

Thưa Thế Tôn! Nếu có người nói Như Lai duyên hết nhập Bát-niết-bàn thì nên biết người này là chấp trước kiến. Vì sao? Vì pháp tánh thường trú chẳng phải sinh diệt. Nếu có chúng sinh ở chỗ ta mà

nói pháp yếu như vậy, ai có khả năng tin hiểu thì nên biết người này không còn thoái chuyển đối với Chánh đẳng Chánh giác.

Thưa Thế Tôn! Giả sử pháp giới có sự biến đổi ấy, nếu thiện nam, thiện nữ thâm tín pháp này mà còn thoái chuyển đối với Bồ-đề thì không có điều đó.

Lúc đó, các Quảng quả Thiên tử ở trước Như Lai nói về pháp thắng nghĩa mà mình đã chứng rồi đảnh lễ sát chân Phật, nhiễu quanh bên phải ba vòng, nhất tâm chắp tay dùng kệ khen Phật:

Quy mạng Mâu-ni đại Thánh Chúa

Đầy đủ thắng tuệ không ai bằng

Thương xót các hữu tình thế gian

Thường nói Đệ nhất nghĩa như vậy.

Thánh tựu vô lượng công đức tụ

Cứu vớt luân hồi các nhân khổ

Tự mình thông đạt tánh các pháp

Lại hay khai thị các quần mê.

Tự tánh năm uẩn vốn không có

Nên biết chỉ người cuồng ngu ấy

Ví như bôi keo trên thân khỉ

Không trí nghi hoặc không thể thoát.

Tìm cầu thể uẩn không thể được

Không chỗ nương tựa dứt phan duyên

Đem anh lạc trang sức hư không

Người trí từ đó được giải thoát.

Lại nữa, Như Lai nói như vầy

Tự tánh các nhập thảy đều không

Cũng như tiếng vang trong hang sâu

Tìm tiếng vang đó có từ đâu.

Ngu si phàm phu do đó trói

Đối pháp chân đế không biết rõ

Như đem châu báu trang nghiêm gió

Người trí quán đó không đắm trước.

Bậc Nhất Thiết Trí nói như vầy

Các giới xưa nay thường vắng lặng

Như nắm hư không chỉ có tên

Lừa dối trẻ ngu thật không được.

Phàm ngu vọng tưởng chấp là có

Do đối thắng nghĩa không thể hiểu

Lần lượt luân hồi trong ba cõi

Ví như khách buôn lần biển cả.

Lại nữa, Như Lai nói lời này

Tự tánh các căn thường thanh tịnh

Như các hình bóng hiện trong gương

Tìm mãi rốt cuộc vốn không có.

Vô trí nghi hoặc không thể hiểu

Mê pháp chân thật vọng sinh ái

Như cá vực sâu dính vào lưới

Do bị trói buộc thoát từ đâu.

Chúng sinh vốn không, pháp cũng không

Nương nghĩa chân thắng không thể được

Như hình sĩ phu dựa vào vách

Người trí quán biết không có ngã.

Người ngu chấp trước sinh vui thích

Đều do không đạt nơi chánh giáo

Tự tánh nhân duyên không chỗ nương

Như loài noãn sinh ra khỏi trứng.

Pháp duyên sinh trong sát-na có

Mới khởi liền diệt không chắc chắn

Như người trong mộng thọ ngũ dục

Thức dậy tìm cầu có vui gì.

Hữu tình vô thỉ vọng phân biệt

Luôn bị cảnh giới nó trói buộc

Nếu hay thông đạt pháp tánh không

Như loài phi cầm thoát lồng lưới.

Các pháp vắng lặng lìa ngôn thuyết

Phật đối với đó chứng pháp tánh

Các pháp vắng lặng xưa nay không

Phật hay như vậy về vắng lặng.

Các pháp tịch tĩnh lìa các tướng

Phật hay tuyên xướng Đệ nhất nghĩa

Phật đối ba cõi không đắm trước

Như Lai do vậy hiện thế gian.

Phật đối các pháp lìa lo sợ

Do không khởi lên tưởng tự tha

Rộng tuyên chánh giáo phá quần mê

Nên xứng bậc khéo dắt chúng sinh.

Phật đối các pháp lìa phân biệt

Mà hay trợ hiển Đệ nhất nghĩa

Là môn phương tiện của Như Lai

Không phải cảnh giới của phàm phu.

Hoặc có chúng sinh nói như vầy

Như Lai đã chứng đại Bồ-đề

Hoặc có chúng sinh nói như vầy

Như Lai hay chuyển diệu pháp luân,

Hoặc có chúng sinh nói như vầy

Như Lai đã độ hà sa chúng

Hoặc có người nói lời như vầy

Phật thoát luân hồi đã từ lâu,

Nhiêu ích vô lượng chúng sinh rồi

Nhập vào tịch tĩnh đại Niết-bàn

Đều là phàm phu sở chấp kiến

Luôn bị lũ ma nó dắt dẫn.

Đối pháp thắng nghĩa không biết rõ

Do không rõ nên không biết Phật

Nếu có người đạt chánh pháp này

Người này quyết định được Bồ-đề,

Rộng hay cứu độ các thế gian

Đầy đủ công đức tụ tối thắng

Pháp tốt đẹp vắng lặng như vậy

Thể tức chân như không biến đổi.

Chỉ có Mâu-ni mới chứng biết

Ta đã thông đạt nghĩa thật tướng

Nay Quảng quả các Thiên tử này

Đối pháp thậm thâm tâm quyết định

Cung kính chắp tay không duyên ngoại

Đang đứng trước Phật rộng tuyên nói.

Khi ấy, Đức Thế Tôn biết Quảng quả các Thiên tử rốt ráo ngộ nhập Đệ nhất nghĩa đế và có khả năng tăng trưởng các căn lành, liền từ trong miệng phóng ra ánh sáng lớn. Thấy tướng này rồi, Tôn giả Mã Thắng chắp tay hướng lên Đức Phật dùng kệ thưa hỏi:

Đầy đủ phước trí Vô Thượng sĩ

Nhân gì hiện thần biến tướng này

Thuở xưa con từng nghe lời Phật

Nếu phóng tịnh quang là đại lợi.

Như Lai hiện tướng lạ này rồi

Hay khiến chúng hội tâm thư thái

Các hàng Trời, Người, A-tu-la

Đều nguyện đích thân nghe Phật nói.

Hôm nay Mâu-ni vì cớ gì

Trong miệng bỗng phóng quang thanh lương

Đại chúng chắp tay đứng trước Phật

Chiêm ngưỡng dung nhan không tạm rời.

Phật là vô lượng Thiên Nhân Sư

Nguyện mau nói tướng hy hữu này

Tất cả Tịch tuệ ở thế gian

Nếu nghe Phật nói trừ do dự.

Nay đây các vị trời Quảng quả

Mỗi mỗi tự biết việc thành Phật

Họ không sở chứng cũng không tu

Người nào làm gì được cái gì.

Tám thứ tiếng Phạm âm Như Lai

Chúng sinh nghe rồi đều ham thích

Tùy thuận chánh lý làm như pháp

Đều hay hộ trì lời Phật dạy.

Các hội chúng con sinh khát ngưỡng

Muốn ở chỗ Phật đích thân nghe

Nếu được Phật nói nhân tu xưa

Trời người tăng trưởng các thiện lợi.

Các Thiên tử ấy đã gieo trồng

Quyết định thành tựu Nhất thiết trí

Sẽ độ vô lượng chúng sinh khổ

Khiến ngộ chân như tự tánh pháp.

Khi ấy, Đức Thế Tôn vì Tỳ-kheo Mã Thắng nói kệ rằng:

Hay thay, Mã Thắng hỏi việc này

Ta sẽ vì ông phân biệt nói

Vì lợi Quảng quả các trời người

Ở trong đại chúng hiện điềm này.

Như Lai đầy đủ Nhất thiết trí

Có ba nguyên nhân phóng ánh sáng

Tùy thuận quán sát cơ duyên ấy

Hiện việc thần biến tốt đẹp này.

Hoặc có người ưa trụ Niết-bàn

Hoặc người tiểu trí cầu Thanh văn

Hoặc lại có người thích im lặng

Chí cầu Duyên giác quả Bồ-đề,

Hoặc làm Đạo sư cho thế gian

Cầu Phật Bồ-đề lợi hàm thức

Nếu ta quán sát thiện căn ấy

Tùy theo ham thích mà đặt ra.

Nếu người cầu Thanh văn được độ

Vì những hạng ấy phóng hạ quang

Vì người cầu Duyên giác giải thoát

Phóng quang trung phẩm mà tế độ.

Mã Thắng nên biết tối thượng quang

Là thọ ký chư Thiên thành Phật

Như vậy thứ lớp hạ trung thượng

Hiển thị ba thừa được chứng quả.

Nếu vì Thanh văn phóng ánh sáng

Quang ấy phóng rồi nhập vào chân

Nếu vì Bích-chi-phật tịnh quang

Hiện rồi liền nhập vào nơi rún.

Nếu vì người cầu đạo Vô thượng

Quang ấy nhập vào đảnh của Phật

Tùy theo thắng liệt mà nêu ra

Nay thọ ký chư Thiên thành Phật.

Tỳ-kheo Mã Thắng nên biết rõ

Ta nay lại nói tướng ánh sáng

Nếu như ánh sáng càng tăng rộng

Uyển chuyển trên không quay bên phải.

Ngang bằng thân Phật trang nghiêm khắp

Rực rỡ cũng như đống vàng ròng

Biến hiện ánh sáng tịnh như vậy

Nên biết ký biệt quốc độ Phật.

Nếu quang phóng rồi như cái lọng

Che phủ phía trên thân Như Lai

Có quang như hoa trụ hư không

Rực rỡ hiển phát tướng đoan nghiêm.

Hoặc quay ba vòng vào thân Phật

Đây là ký biệt Phật thọ mạng

Nên biết Như Lai hiện các tướng

Khéo ứng quần cơ tâm vui tin.

Nay đây Quảng quả các Thiên tử

Đầy đủ tám mươi câu-chi số

Đã trải qua vô lượng số kiếp

Phụng thờ cúng dường các Đức Phật.

Thường ưa nói pháp thắng nghĩa này

Hóa lợi hàm thức không mệt mỏi

Thệ cầu Vô thượng đại Bồ-đề

Dũng mãnh siêng tu không thoái chuyển.

Trải qua ba mươi sáu ức kiếp

Tu đủ phước tuệ trồng căn lành

Cứu độ vô biên các hữu tình

Đều khiến lìa khổ được an vui.

Về sau đều sẽ được thành Phật

Cùng đồng danh hiệu Na-la-diên

Kiếp ấy tên là Thắng kim chàng

Đều ở cõi khác thành Chánh giác.

Mỗi Đức Như Lai hiện thế gian

Quốc độ thanh tịnh trang nghiêm đẹp

Thân Phật cũng như mặt trời sáng

Đầy đủ trí sáng công đức tụ.

Các Như Lai ấy thọ lâu dài

Trụ thế quá hơn vô số kiếp

Mỗi mỗi hóa độ các Thanh văn

Số ấy quá nhiều không hạn lượng.

Giả sử thầy toán và học trò

Tỷ dụ tính đếm không thể biết

Hóa chúng Bồ-tát cũng vô biên

Bằng chúng Thanh văn có khác gì.

Như vậy các chúng Bồ-tát này

Tu hành đồng với chư Phật trước

Do nhờ tâm Bồ-đề kiên cố

Đều được thành tựu Nhất thiết trí.

Các Như Lai ấy hóa duyên xong

Chánh pháp tồn tại mãi thế gian

Trong mười hai na-do-tha kiếp

Vì các Phật tử thường giữ gìn,

Nên chánh pháp ấy lưu bố mãi

Có người phát đại tâm Bồ-đề

Số lượng cũng như hằng hà sa

Mỗi mỗi siêng tu hạnh Bồ-tát.

Như vậy Phật kia diệt độ rồi

Những người chứng ngộ quả Thanh văn

Thảy đều cầu hướng vào Niết-bàn

Cũng như củi hết lửa liền tắt.

Đại chúng hôm nay nghe Phật nói

Đều phát địa tâm sinh tin hiểu

Hoan hỷ đang đứng ở trước Phật

Nhất tâm đảnh lễ chân Như Lai.

Cúng dường vô lượng không ai bằng

Dâng lên Điều Ngự Thiên Nhân Sư

Đều phát tâm tinh tấn dũng mãnh

Như cứu đầu cháy cầu thoát khỏi.

Siêng tu Thắng tuệ ba-la-mật

Thường ưa thân cận bậc Pháp sư

Đây là môn chân thật tối thượng

Tỳ-kheo các ông khéo tu học.

❧

Phụ Tử Hợp Tập Kinh - Quyển 13- Phẩm 24: Tịnh Cư Thiên Tử Nói Kệ Khen Phật (phần 1)

PHỤ TỬ HỢP TẬP KINH

QUYỂN 13

Phẩm 24: TỊNH CƯ THIÊN TỬ NÓI KỆ KHEN PHẬT (Phần 1)

Khi ấy, trong hội có vô số Tịnh cư Thiên tử và vô lượng chúng sinh đối với pháp Phật tâm được giác ngộ, lìa mọi nghi hoặc, sinh lòng ưa thích sâu xa, hoan hỷ phấn khởi thật chưa từng có, nhất tâm chắp tay đứng trước Đức Phật đều dùng kệ khen Phật:

Thiên tử Thiện Thí nói kệ:

Xưa Phật xả thân mạng

Đất nước và vợ con

Viên mãn hạnh thí ấy

Nên con đảnh lễ Ngài.

Thiên tử Tịnh Giới nói kệ:

Trì tịnh giới kiên cố

Lìa tất cả cấu nhiễm

Vượt qua bờ giác ngộ

Đảnh lễ Bậc đủ giới.

Thiên tử An Nhẫn nói kệ:

Phật tu mọi hạnh nhẫn

Vì người đoạn chi tiết

Không sinh tâm oán hận

Được thành Tuệ vô thượng.

Thiên tử Tinh Tấn nói kệ:

Đại hùng mãnh Thế Tôn

Bỏ gánh nặng sinh tử

Siêng tu không thoái chuyển

Mau đạt đến Bồ-đề.

Thiên tử tĩnh Lự nói kệ:

Như Lai oai đức lớn

Thường sống trong thiền định

Không đắm trước thế gian

Ba tế đều bình đẳng.

Thiên tử Thắng Tuệ nói kệ:

Sức thắng tuệ Như Lai

Biết các hạnh chúng sinh

Như nghiệp mà thọ báo

Tùy giới thú lưu chuyển.

Thiên tử Minh Phước Nghiệp nói kệ:

Nếu tu phước nghiệp ấy

Thắng báo thường hiện tiền

Ngoài ra không ai biết

Đó là cảnh giới Phật.

Thiên tử Liễu Tội Tánh nói kệ:

Chúng sinh do hoặc nghiệp

Thường tham cầu vật ấy

Nếu liễu ngộ được tâm

Tất cả đều thông đạt.

Thiên tử Thiện Xảo Trí nói kệ:

Nếu người đối trí Phật

Khéo suy nghĩ phân biệt

Thường nhớ như vật mình

Bồ-đề rất dễ được.

Thiên tử Thiện Xả Hạnh nói kệ:

Nếu khởi các hoặc nghiệp

Nội tâm không suy nghĩ

Rõ tội tánh vốn không

Đó là người chứng pháp.

Thiên tử Biến Thú Hạnh nói kệ:

Nếu người tạo các nghiệp

Theo thiện ác lưu chuyển

Chịu quả báo tốt xấu

Phật nhãn đều thấy biết.

Thiên tử Ly Phan Duyên nói kệ:

Nếu đối với thọ báo

Biết rõ được phan duyên

Tuy sinh vào các nẻo

Thường cùng trí tùy chuyển.

Thiên tử Tùy Thuận Thiện Xảo nói kệ:

Nếu tạo ra các ác

Hoặc tu tập các thiện

Đều là do nghiệp trước

Tùy chỗ sinh thọ quả.

Thiên tử Nghiệp Thiện Xảo nói kệ:

Rõ hạnh nghiệp ba đời

Đoạn trừ không tạo mới

Ngu phu không chánh tuệ

Theo ác chịu vần xoay.

Thiên tử Quả Thiện Xảo nói kệ:

Hoặc nhân ít quả nhiều

Hoặc nhân nhiều quả ít

Không biết rõ điều đó

Là ngu si ngoại đạo.

Thiên tử Liễu Tri Nghiệp Hạnh nói kệ:

Nhân lành sinh chỗ tốt

Nghiệp ác sinh hiểm nạn

Tùy hành nghiệp chúng sinh

Như Lai đều biết rõ.

Thiên tử Kiến Pháp Lạc nói kệ:

Nếu người thọ phước báo

Mà không rõ thiện pháp

Đó là tự dối gạt

Không lâu sẽ đọa lạc.

Thiên tử Thiện Thọ Sinh nói kệ:

Nếu tạo các thắng nghiệp

Thuận sinh thọ báo ấy

Chỉ Phật mới biết đúng

Thế gian không thể hiểu.

Thiên tử Thiện Thọ Danh nói kệ:

Nếu nghiệp trải nhiều đời

Hoặc vô số ức kiếp

Lần lượt đến thân này

Thọ báo Phật đều rõ.

Thiên tử Thọ Báo Thành Thục nói kệ:

Nếu nghiệp này hòa hợp

Hữu tình ấy thọ sinh

Đều từ nhân duyên xưa

Như Lai đều hiểu rõ.

Thiên tử Căn Vị Thành Thục nói kệ:

Căn ấy chưa thành thục

Ưa làm hạnh bất thiện

Lìa xa Đấng Lưỡng Túc

Không mong cầu giải thoát.

Thiên tử Thiện Thành Thục nói kệ:

Nếu nghiệp đã thành thục

Và người chưa thành thục

Nghiệp tánh xưa nay không

Đều tùy tâm tạo ra.

Thiên tử Quyết Định Thọ nói kệ:

Chúng sinh tạo tác nghiệp

Hoặc nặng hoặc rất nhẹ

Như Lai đều chứng biết

Thọ báo không sai khác.

Thiên tử Liễu Tội Tướng nói kệ:

Nếu tạo các hạnh ác

Sẽ đọa vào đường ác

Hoặc người gặp duyên tốt

Chuyển nặng khiến chịu nhẹ.

Thiê n tử Minh Nghiệp Báo nói kệ:

Tích tập các tội ác

Nhất định chịu trói buộc

Không sợ khổ vị lai

Là tà kiến ngoại đạo.

Thiên tử Thiện Tư Duy nói kệ:

Khéo lựa chọn thiện hạnh

Thiểu thiện chiêu thắng báo

Như dùng những giọt nước

Đổ xuống biển không giảm.

Thiên tử Nhập Giải Chư Pháp nói kệ:

Nếu người vĩnh viễn tận

Nghiệp hữu lậu phân biệt

Sẽ chứng quả Vô học

Là lời Như Lai dạy.

Thiên tử Chứng Phật Trí nói kệ:

Phật nhãn đều hiểu rõ

Các nghiệp quả ba đời

Chủng tập không dư lại

Kính lễ Bậc Biến Tri.

Thiên tử Nghiệp Vô Dư nói kệ:

Các hữu tình thế gian

Hoặc sinh đây chết kia

Như Lai đã dứt hẳn

Được xưng Bậc Vô Úy.

Thiên tử Ly Phan Duyên Hạnh nói kệ:

Hành nghiệp của chúng sinh

Chỉ hướng đến sinh diệt

Quả báo như mộng huyễn

Là lời Như Lai dạy.

Thiên tử Phục Chư Hoặc nói kệ:

Ngu si đắm trước dục

Như khát nước uống muối

Thế nên Điều Ngự Sư

Quán nó như việc mộng.

Thiên tử Ly Phân Biệt nói kệ:

Do lỗi lầm tham si

Khởi phân biệt chấp trước

Người trí khéo biết rõ

Trong mộng có vui gì.

Thiên tử Tức Hư Vọng nói kệ:

Trong mộng nói việc mộng

Khởi lên từ điên đảo

Như Lai đã chỉ dạy

Nên cầu pháp vắng lặng.

Thiên tử Quán Sát Lậu Tận nói kệ:

Như người ở trong mộng

Thấy trời đổ mưa to

Rõ mộng thể vốn không

Nên biết lậu không có.

Thiên tử Liễu Mộng Cảnh nói kệ:

Cảnh mộng vốn là giả

Từng thấy gì lậu ấy

Lần lượt vọng tưởng sinh

Mà hiểu được lậu ấy.

Thiên tử Đạt Chân Thường nói kệ:

Như đồng nữ thế gian

Mộng thấy sinh con trai

Sinh rồi lại chết yểu

Sao có khổ biệt ly?

Thiên tử Tầm Mộng Cảnh nói kệ:

Như người ở trong mộng

Bị người chặt đầu mình

Kia biết vốn không có

Vậy ai là người chặt?

Thiên tử Chánh Quán Sát nói kệ:

Người trí rõ các pháp

Như cảnh mộng hòa hợp

Không vui không biệt ly

Đây là nghĩa chân thắng.

Thiên tử Trí Tâm nói kệ:

Nghe chánh pháp từ Phật

Tâm rõ như hư không

Trong mộng tìm nhân mộng

Pháp tánh vốn như thật.

Thiên tử Ý Hỷ nói kệ:

Hàng trời người các ông

Thường vui trong thiền định

Biết rõ thế gian kia

Cũng như bóng trong gương.

Thiên tử Thiện Tuệ nói kệ:

Như Lai đã nói pháp

Như tiêu, sáo phát tiếng

Nhiêu ích các trời người

Nên con xưng tán lễ.

Thiên tử Liễu Huyễn Hóa nói kệ:

Người huyễn làm trò huyễn

Người ngu không thể rõ

Người trí đã biết rõ

Tất cả đều như huyễn.

Thiên tử Định Trung Biến Hóa nói kệ:

Như Lai hiện thế gian

Như trong mộng thấy huyễn

Người thông đạt lý Phật

Không nghi hoặc điều này.

Thiên tử Như Huyễn Hóa nói kệ:

Người huyễn biết pháp huyễn

Đối huyễn hay biến hiện

Do biết rõ huyễn ấy

Là thấy tánh các pháp.

Thiên tử Phân Biệt Quán Trí nói kệ:

Ngươi quán Phật thế gian

Khởi suy nghĩ phân biệt

Trong mộng thấy thân Phật

Đối với pháp nói gì.

Thiên tử Ly Tư Duy nói kệ:

Không vật không sinh tham

Do tham mà tích tụ

Không nghĩ cũng không tham

Thấy Phật cũng như thế.

Thiên tử Chánh Trí nói kệ:

Hang sâu vốn không tiếng

Cũng không người nghe tiếng

Như vậy đạt lý Phật

Đối thế gian không trước.

Thiên tử Thiện Thuyết nói kệ:

Nếu người nghe tiếng vang

Tiếng ấy không thể được

Người ngu không biết rõ

Vọng chấp cho là thật.

Thiên tử Các Các Nhập Giải nói kệ:

Các người ngu chấp trước

Không đạt pháp thắng nghĩa

Nếu người rõ pháp tánh

Mình người không nghi hoặc.

Thiên tử Cầu Lợi Ích nói kệ:

Pháp thắng nghĩa tối thượng

Bằng chư Phật không khác

Không nói cũng không nghe

Và không người lãnh ngộ.

Thiên tử Nhập Giải Pháp nói kệ:

Đoạn các cấu phiền não

Phân biệt sở phân biệt

Lìa nhiễm được thanh tịnh

Mâu-ni đã nói thế.

Thiên tử Thiện Tư Duy nói kệ:

Đối danh số các pháp

Đoạn phiền não hữu lậu

Tâm tịnh không dơ uế

Đây là chân Phật tử.

Thiên tử Vô Y Chỉ nói kệ:

Tâm bằng với hư không

Không đắm trước ba cõi

Khéo thí không mong đáp

Bậc tịch tĩnh vô úy.

Thiên tử Vô Nhiễm Ô nói kệ:

Đối dục lìa các tham

Sắc vô sắc cũng vậy

Tâm Mâu-ni bình đẳng

Như không, không chướng ngại.

Thiên tử Vô Hy Vọng nói kệ:

Đối dục không hy vọng

Sắc vô sắc cũng vậy

Lìa hòa hợp tương ưng

Quy y Vô Thượng Vương. Thiên tử Bạt Ái Dục nói kệ:

Do đoạn ái cấu đó

Nhổ tên độc ba cõi

Kính lễ Điều Ngự Sư

vĩnh viễn qua bờ giác.

Thiên tử Hàng Phục Ái nói kệ:

Phát tinh tấn tối thượng

Trừ tham ái thế gian

Thường khởi tâm đại Bi

Ngài là bậc cứu thế.

Thiên tử Ly Tương Ưng Ái nói kệ:

Lìa ái dục tương ưng

Không lại thọ luân hồi

Quy y Bậc Vô Thượng

Như sen vượt nước bùn.

Thiên tử Đạt Pháp Tánh nói kệ:

Quy y Bậc lìa trói

Thông đạt nghĩa thật tướng

Hiểu rõ tánh các pháp

Tâm ấy không sợ gì.

Thiên tử Siêu Dục Nê nói kệ:

Tham dục như bùn nhơ

Dũng mãnh hay thoát khỏi

Kính lễ Đấng Mâu-ni

Không sinh lại ba cõi.

Thiên tử Khí Trân Ngoạn nói kệ:

Nếu người truy tìm xa

Thì hay lìa các ác

Không tham lam trân ngọc

Tâm tịnh hơn thế nữa.

Thiên tử Ly Ưu nói kệ:

Nếu người đối cảnh dục

Tâm không sinh buông lung

Thì vượt khỏi lưới ma

Đây là bậc Đại trí.

Thiên tử Thí Vô Úy nói kệ:

Mình người tu chánh hạnh

Lìa nhiệt não lo sợ

Phật dùng vô ngại biện

Khiến chúng sinh hiểu rõ.

Thiên tử Trì Dự nói kệ:

Nếu nghe lời Phật dạy

Khéo suy nghĩ phân biệt

Người này ở thế gian.

Hay tận các gốc khổ.

Thiên tử Vô Sở Úy nói kệ:

Thích Sư Tử cứu thế

Biển trí rộng mênh mang

Quyết định rõ các pháp

Hay khởi đạo đối trị.

Thiên tử Ly Chư Bố nói kệ:

Kính lễ Thiên Trung Tôn

Vô cấu không đắm trước

Khéo nhổ tên phiền não

Lìa tất cả sợ hãi.

Thiên tử Vô Sở Trước nói kệ:

Nếu chư Thiên, Ma, Phạm

Thỉnh Phật chuyển pháp luân

Giữa đại chúng tập hội

Chỉ Phật được vô úy.

Thiên tử Sư Tử Phấn Tấn nói kệ:

Khéo nói tất cả pháp

Thành tựu Nhất thiết trí

Kính lễ Thích Sư Tử

Ba cõi không ai bằng.

Thiên tử Trừ Kinh Bố nói kệ:

Sư tử ở hang núi

Tâm không có sợ gì

Rống vang dội rừng núi

Các thú nhỏ chạy dài

Thánh chúa Thích Sư Tử

Trí tuệ khó nghĩ bàn

Diễn pháp các ma sợ

Hàng phục các ngoại đạo.

Thiên tử Hàng Phục Ma Oán nói kệ:

Như Lai chứng đắc pháp

Thế gian không ai bằng

Nên con cúi đầu lễ

Bậc Thánh hơn các Thánh.

Thiên tử Sư Tử Tuệ nói kệ:

Kính lễ Mâu-ni chúa

Đạo sư của các Thánh

Thành tựu Nhất thiết trí

Thông đạt pháp vô biên.

Thiên tử Tùy Phật Thọ Sinh nói kệ:

Như Lai chứng các pháp

Không ai có thể hỏi

Tùy chỗ Phật thọ sinh

Thỉnh tuyên nghĩa diệu pháp.

Thiên tử Trì Tạng nói kệ:

Phật trì tạng chánh pháp

Vô úy khéo tuyên nói

Hữu tình trăm ngàn ức

Đều khiến sinh giác ngộ.

Thiên tử Tùy Pháp Hành nói kệ:

Tùy pháp tu các hạnh

Hay phát tâm Bồ-đề

Dũng mãnh ở thế gian

Là trượng phu tối thượng.

Thiên tử Nhạo Pháp Lạc nói kệ:

Chúng sinh đại tâm ấy

Do nghe lời Phật dạy

Như pháp mà tu học

Được thành quả vô thượng.

Thiên tử Tịnh Tâm nói kệ:

Tiếng Phạm âm Như Lai

Nghe rồi tâm thanh tịnh

Tuy vạn loại cơ duyên

Không ai có thể hỏi.

Thiên tử Thanh Tịnh Quyến Thuộc nói kệ:

Phật ở trong nhiều kiếp

Như lý tu các hạnh

Đủ tướng đẹp sáng ngời

Được viên mãn quyến thuộc.

Thiên tử Vô Lậu Pháp nói kệ:

Như Lai tận các lậu

Rống tiếng rống Sư tử

Đối pháp vị tằng hữu

Phân biệt trừ nghi hoặc.

Thiên tử Đạt Thắng nghĩa nói kệ:

Như Lai đạt trí lực

Rõ tự tánh các pháp

Các hàng trời và người

Không có ai bằng Phật.

Thiên tử Tận Chư Lậu nói kệ:

Đại Sa-môn tối thắng

Rốt ráo tận các lậu

Nay trong đại hội này

Không ai khởi chất vấn.

Thiên tử Thường Dũng Mãnh nói kệ:

Đại hùng đại trí lực

Thấy rõ được các pháp

Dứt sạch tận nghiệp hoặc

Đối vấn nạn không não.

Thiên tử Tịch Ý nói kệ:

vĩnh viễn lìa lỗi tham

Sân si cũng như vậy

Không suy nghĩ ác nghiệp

Kính lễ Bậc Tịch tĩnh.

Thiên tử Tương Ưng Hạnh nói kệ:

Quy y Thiện Thệ Sư

Dứt sạch các hoặc nghiệp

Thường tương ưng chánh hạnh

Đạt đến Nhất thiết trí.

Thiên tử Tương Ưng Trí nói kệ:

Vô biên hạnh tương ưng

Là hành xứ của Phật

Chủng hiển tập đều trừ

Được thành Nhất thiết trí.

Thiên tử Tương Ưng Tuệ nói kệ:

Phật dùng tuệ tương ưng

Làm ánh sáng thế gian

Căn bản nhân các hoặc

Rốt ráo vĩnh viễn trừ.

Thiên tử Tịch tĩnh Thọ nói kệ:

Đọan sạch tất cả hoặc

Thân tâm thường vắng lặng

Phật tử siêng tinh tấn

Như vậy còn sợ gì.

Thiên tử Trí Hiện Chứng nói kệ:

Phật tận các phiền não

Chủng hiện và câu sinh

Phá vô minh chúng sinh

Đại Bi không ai bằng.

Thiên tử Bạt Trừ Tùy Hoặc nói kệ:

Mâu-ni Thiên Trung Thiên

Dùng trí để giác ngộ

Đoạn tăng thượng tùy hoặc

Và trừ tập khí khác.

Thiên tử An Ẩn Trụ nói kệ:

Năng Nhân hiện thế gian

Đoạn các nhân hữu lậu

Thị hiện từ mẹ sinh

Là vì lợi hữu tình.

Thiên tử Ly Chư Nhiễm nói kệ:

Điều Ngự Thiên Nhân Sư

Lìa phiền não sợ hãi

Thiêu sạch gốc rễ khổ

Không còn chủng tử nào.

Thiên tử Trừ Hư Vọng nói kệ:

Phật dùng Nhất thiết trí

Vứt sạch cấu vô minh

Sống với hạnh thanh tịnh

Là Bậc khéo điều phục.

❧

Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.