Đại Tập 45 · Bộ Bảo Tích IV · Số 313–320

Phật Thuyết Đại Thừa Bồ-Tát Tạng Chánh Pháp Kinh - Quyển 20 - Phẩm: Trì Giới Ba-La-Mật-Đa (Phần 3)

PHẬT THUYẾT ĐẠI THỪA BỒ-TÁT TẠNG CHÁNH PHÁP KINH

QUYỂN 20

Phẩm 7: TRÌ GIỚI BA-LA-MẬT-ĐA (Phần 3)

Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Bảy là, Bồ-tát phát tâm như vầy: Chúng sinh trong thế gian nên nghĩ: Ta trong nhiều kiếp xa lìa Thiện tri thức, gần ác tri thức, sinh ra biếng nhác, tinh tấn mòn dần, ngu si tối tăm. Như người câm ngọng, không có kiến thức, không biết nhẫn nhục, cũng không thương yêu, không biết ác nghiệp ác báo, không biết thiện nghiệp thiện báo, không tạp nghiệp tạp báo. Tự mình đã không biết mà lại không chịu học hỏi Sa-môn, Bà-la-môn, các bậc A-xà-lê về những điều gì là thiện, điều gì là bất thiện, việc nào có tội, việc nào không tội, người nào nên thân cận, người nào không nên thân cận, việc nào nên làm, việc nào không nên làm, làm việc gì rồi trong nhiều kiếp không có nghĩa lợi, sinh các khổ não. Do đó ngã mạn càng thêm tăng trưởng, không thể nhận thức được thiện nghiệp căn bản, chỉ tạo ra bao nhiêu nghiệp bất thiện. Dù được thân người nhưng các căn tàn tật, lại ở trong loài người không thể tự nuôi sống, không thể thực hành bố thí, lại làm người đui, điếc, câm, ngọng không có các sắc tướng, không thể biết được lời nào thiện, lời nào ác, vì lý do đó cho nên không ưa bố thí. Nay ta trở lại phát tâm này: Thân cận Thiện tri thức, nếu được làm thân người các căn trọn vẹn, có khả năng tự nuôi sống tập hạnh bố thí, không tiếc thân mạng, đầy đủ các sắc lực, biết rõ ràng về lời ác lời thiện, lại hay thỉnh hỏi Tôn sư trí giả về những gì là thiện, những gì là bất thiện, cái nào có tội, cái nào không có tội, người nào nên thân cận, người nào không nên thân cận, làm những việc nào là trái với pháp Thanh văn, Duyên giác, mà lại thuận hướng với nghĩa Bồ-tát tạng, thân cận

hầu hạ A-xà-lê, làm những việc cần làm, nhàm chán cái thân không chân thật này, mong cầu thân kiên cố chân thật, cho đến dâng trà nước. Đây là phát tâm thứ bảy của Bồ-tát.

Khi ấy, Đức Thế Tôn muốn làm sáng tỏ nghĩa trên liền lập lại bằng kệ rằng:

Muốn gần bạn hiền làm lợi ích

Ta phải xa lìa trăm ngàn kiếp

Không nên thỉnh hỏi môn thiện ác

Có tội không bị các quả báo

Tâm tăng thượng mạn đọa địa ngục

Bàng sinh, ngạ quỷ trong các nẻo

Thân cận bạn bè tạo tội nghiệp

Chịu khổ nhiều kiếp không cùng tận

Dù được thân người, căn tàn tật

Phải chịu luân hồi trong nhiều kiếp

Không nhận xét được môn thiện ác

Có tội không tội và quả báo

Nếu được thân người lìa gian khổ

Các căn trọn vẹn đủ tướng tốt

Nhân tướng đầy đủ lìa các nạn

Như rùa chột mắt gặp cây nổi

Được thấy đèn sáng chiếu thế gian

Nghe lời Phật dạy pháp vô nhiễm

Lúc đó thỉnh hỏi thế gian tôn

Các quả báo thiện và bất thiện

Những kẻ keo kiệt hướng về đâu

Người không keo kiệt hay bố thí

Tham dối, phá giới như thế nào

Người không phá giới lại ra sao

Tại sao nhuế ác tâm không động

Tại sao biếng nhác tâm tán loạn

Tinh tấn thiền định vui thế nào

Ác tuệ ngu si sẽ ra sao

Làm sao để được tuệ chân thật

Làm sao Bồ-đề hành phương tiện

Sáu thứ hiền hạnh rồi ra sao

Từ tâm rộng lớn hơn thế gian

Chúng sinh nẻo ác làm sao cứu

Làm sao vui pháp tâm không chán

Hành tàng Bồ-đề siêng năng cầu

Trong mười phương cõi khéo an trụ

Làm sao đích thân đến chỗ Phật

Làm sao lễ phụng tạo các phước

Phổ Hiền hạnh môn lại ra sao

Như ta ngày nay khéo thân cận

Làm sao thỉnh hỏi A-xà-lê

Nguyện nghe Tôn sư tôn trọng thờ

Sinh tâm hoan hỷ A-xà-lê

Tâm này sinh rồi chơn Phật tử

Phước lực, trí lực càng thêm tăng

Từ đó thành tựu trí to lớn

Trí lực mạnh mẽ phát thắng tâm

Hầu hạ trà nước sinh hoan hỷ.

Này Xá-lợi Tử! Đây là trí lực thứ bảy của Bồ-tát.

Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Tám là, Bồ-tát phát tâm như vầy: Chúng sinh trong thế gian nên nghĩ thế này: Ta trong nhiều kiếp xa lìa Thiện tri thức, gần kẻ ác tri thức, ít có siêng năng, sinh ra biếng nhác, ngu si tối tăm như người câm ngọng. Tất cả văn cú ở thế gian cùng với nghĩa cú hợp, pháp cú hợp. Vì pháp cú hợp cho nên trụ vào vắng lặng, cùng với lìa tham hợp, chánh trí tịch diệt, cùng với Sa-môn, Bà-la-môn đồng trụ Niết-bàn. Vì chấp ngã cho nên đối với tất cả xứ sở không thể hiểu biết văn nghĩa cú hợp, cho đến đồng trụ Niết-bàn, cũng lại không thọ trì đọc tụng, cũng lại không có sức lực, không có tinh tấn, không có lực dụng của Sĩ phu, không có thế của Sĩ phu, không có siêng năng dũng mãnh của Sĩ phu. Không có tinh tấn tối thượng không nhân, không duyên, các phiền não của chúng sinh

cũng không nhân không duyên; chúng sinh tạp nhiễm không nhân không duyên. Chúng sinh thanh tịnh không nhân không duyên, các nhân này dựa vào các kiến không thể biết rõ những nghiệp thiện đã làm, chỉ tạo ác nghiệp, dầu được thân người, nhưng các căn bị tàn tật khiếm khuyết, chính bản thân không thể tự nuôi sống, không thể thực hành bố thí, si mê che lấp, đui điếc câm ngọng, không có sắc lực, không thể hiểu văn nghĩa cú hợp, cho đến không đồng trụ Niết-bàn, cũng không thể thọ trì đọc tụng. Vì lý do đó, cho nên không thể thân cận học tập thực hành thiện pháp. Ta nay lại phát tâm này, tiếp xúc thiện pháp, cho đến không tiếc thân mạng, biết rõ văn nghĩa cú hợp, đồng trụ Niết-bàn xuất ly, cần cầu tu tập, thọ trì đọc tụng chánh pháp Bồ-tát tạng siêng năng tinh tấn, thân cận hầu hạ A-xà-lê, thọ trì đọc tụng Chánh pháp Bồ-tát tạng, nhàm chán thân không chân thật này, mong được thân chắc chắn chân thật, đầy đủ phước trí thắng lực. Do phước trí thắng lực được đầy đủ cho nên mọi thao tác tu tập được ràn rẽ, có khả năng tích tập chánh pháp Bồ-tát tạng, thân cận hầu hạ các bậc A-xà-lê, làm những việc cần làm, cho đến dâng trà nước. Đây là phát tâm thứ tám của Bồ-tát.

Khi ấy, Đức Thế Tôn muốn làm sáng tỏ nghĩa trên, liền lập lại bằng kệ rằng:

Bởi do pháp nghĩa ấy tương ưng

Đối với chánh đạo tu đạo hạnh

Trong lý tịch diệt được tu chứng

Đạt được chân thật đạo Niết-bàn

Nếu ai xa lìa các pháp này

Thì đối các pháp không được lợi

Nếu tương ưng với không nghĩa lợi

Thì không gần được với chánh pháp

Không lực, cũng lại không tinh tấn

Thế dụng sĩ phu cũng đều không

Không người dũng mãnh cũng như vậy

Đối nhất thiết xứ không được gì

Nên thấy không Phật cũng không pháp

Không cha, không mẹ và tông thân

Do đó thiện ác nghiệp đều không

Tất cả đều không các báo ứng

Thấy các tội nghiệp như thế đó

Mỗi mỗi thân cận tội căn sâu

Hướng đến gian ác ngày càng nhiều

Đọa vào địa ngục qua nhiều kiếp

Địa ngục hết, chịu báo bàng sinh

Trong loài ngạ quỷ tội càng nhiều

Về sau nếu được làm thân người

Tai điếc, ngu si lại không lưỡi

Ngoài ra còn chịu báo câm ngọng

Ngu si khuyết lậu khổ càng tăng

Trở lại chịu tai ương địa ngục

Bởi do không hiểu nên đọa lạc

Trải qua nhiều kiếp sau mới được

Thân người trọn vẹn đủ tướng tốt

Các căn đầy đủ sức thù thắng

Nương thời tịnh trụ lại suy nghĩ

Nếu đối các pháp nghĩa tương ưng

Liền được đồng về đạo xuất ly

Tu đạo Bồ-đề chứng Bồ-đề

Ta nên suy nghĩ việc như vậy

Tất cả các Đại Bồ-tát tạng

Chánh pháp hòa hợp nghĩa thậm thâm

Trải qua câu-chi trăm ngàn kiếp

Phát sinh tịnh tín thật khó được

Nếu còn nhiều thứ các khổ khác

Diệu pháp chư Phật chẳng nghĩ bàn

Tùy theo tu tập hay thọ trì

Vì Phật Bồ-đề quả thù thắng

Ta nên thân cận và vâng theo

Tôn trọng tín phụng A-xà-lê

Chư Phật Bồ-tát cũng như vậy

Liền được tín thanh tịnh tối thượng

Phát sinh tịnh tâm như vậy rồi

Đó là tâm Bồ-đề rộng lớn

Thắng tuệ phương tiện đều viên thành

Hầu hạ trà nước thường tinh tấn.

Này Xá-lợi Tử! Đây là phát tâm thứ tám của Bồ-tát.

Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Chín là, Bồ-tát phát tâm như vầy: Thương thay! Tất cả chúng sinh trong thế gian, bởi do chấp trước luyến ái thân mạng, thường làm tất cả hạnh không nghĩa lợi, chạy theo điên đảo.

Cái gì là hạnh không nghĩa lợi? Đó là chúng sinh luyến tiếc chấp trước vào thân mạng, không ham thích pháp phần Bồ-đề. Đó là do ngã kiến dẫn dắt, tâm chấp trước ngu si che lấp, chạy theo các việc suy đồi phá hoại. Đây gọi là hạnh không nghĩa lợi.

Lại nữa, chúng sinh luyến tiếc thân mạng là do ngã kiến dắt dẫn, luyến ái vợ, con, trai, gái, tri thức. Do tâm luyến ái chấp trước che lấp, ngu si tối tăm, xa lìa các việc nhiêu ích. Đây là hạnh không nghĩa lợi.

Lại nữa, chúng sinh luyến tiếc chấp trước thân mạng, bởi do ngã kiến dẫn dắt, thích làm người nô tỳ để làm các việc, coi ngó giữ gìn. Đây là làm việc không nghĩa lợi.

Lại nữa, tất cả chúng sinh trong thế gian luôn đeo đuổi hạnh nghĩa lợi, hoặc có chúng sinh không tiếc thân mạng, ham thích pháp phần Bồ-đề, với tâm Bồ-đề là trước hết, khéo tu ba nghiệp thân, miệng, ý. Đây gọi là hạnh có nghĩa lợi.

Lại nữa, chúng sinh không tiếc thân mạng luôn ham thích pháp phần Bồ-đề, tâm Bồ-đề là trước hết, tích tập Bố thí ba-la-mật-đa. Đây gọi là hạnh có nghĩa lợi.

Lại nữa, chúng sinh không tiếc thân mạng, thường ham thích pháp phần Bồ-đề với tâm Bồ-đề là trước hết, thực hành bố thí, ái ngữ, lợi hành, đồng sự, nhiếp hóa hết tất cả chúng sinh. Đây gọi là hạnh có nghĩa lợi.

Lại nữa, chúng sinh không tiếc thân mạng, thường ham thích

pháp phần Bồ-đề, với tâm Bồ-đề là trước hết, tu tập Niệm xứ, Chánh cần, Thần túc, Căn lực, Giác đạo, Bồ-đề phần thù thắng. Đây gọi là hạnh có nghĩa lợi.

Lại nữa, chúng sinh không tiếc thân mạng, thường ham thích pháp phần Bồ-đề, với tâm Bồ-đề là trước hết, lắng nghe vâng lời dạy bảo của cha mẹ và các bậc A-xà-lê; lễ bái, khen ngợi, cung kính, chấp tay, phụng hành các việc. Đây gọi là hạnh có nghĩa lợi.

Lại nữa, chúng sinh không tiếc thân mạng, thường ham thích pháp phần Bồ-đề, với tâm Bồ-đề là trước hết, thường đem tâm thanh tịnh làm việc Tam bảo. Đây gọi là hạnh có nghĩa lợi.

Lại nữa, chúng sinh nghĩ như vầy: Ta vì tiếc thân mạng, cho nên việc không nghĩa lợi luôn theo đuổi ta; vậy ta nên siêng năng tinh tấn, thân cận hầu hạ A-xà-lê, không tiếc thân mạng, làm những việc cần làm, nhàm chán thân không chân thật này mong cầu thân chắc chắn chân thật, phước trí thắng lực sẽ được đầy đủ. Do đầy đủ cho nên mọi thao tác tu tập đều được thành tựu, đến Bồ-đề tràng, sẽ chứng Thánh quả.

Này Xá-lợi Tử! Đây là phát tâm thứ chín của Bồ-tát.

Khi ấy, Đức Thế Tôn muốn làm sáng tỏ nghĩa trên, liền lập lại bằng kệ rằng:

Nếu người còn luyến tiếc thân mạng

Pháp phần Bồ-đề không ham thích

Ba nghiệp bất thiện đều tạo đủ

Đó là kẻ ngu si dị sinh

Luyến ái thân mình và vợ con

Và các trai gái cùng quyến thuộc

Tâm chấp trước này không nghĩa lợi

Kẻ ngu si xoay chuyển ba cõi

Lại làm nô tỳ làm mọi việc

Bởi tâm bất giác thường luyến tiếc

Dính mắc vào việc không nghĩa lợi

Nuôi sống cho các loài bốn chân

Chứa nhóm tiền của lúa thóc nhiều

Mình không thọ dụng không cho ai

Không nghĩa lợi này ái trước sâu

Che dấu âm thầm không lộ ra

Nhiễm trước vào không nghĩa lợi này

Tâm kẻ ngu si thường ái tiếc

Ngược lại với thiện ý Bồ-tát

Xả bỏ không thể sinh yêu thích

Nếu người không tiếc cả thân mạng

Ham thích Bồ-đề phần thù thắng

Ba pháp thiện nghiệp tạo đầy đủ

Điều này gọi là có nghĩa lợi

Thí, giới, nhẫn nhục và tinh tấn

Thiền định, thắng tuệ cũng như vậy

Cùng với phương tiện hạnh tương ưng

Điều này gọi là có nghĩa lợi

Phụng thờ cha mẹ là trước hết

Vâng lời Tôn sư cũng như vậy

Suy nghĩ kỹ lưỡng môn Tam bảo

Điều này gọi là có nghĩa lợi

Các Đại Bồ-tát tạng thậm thâm

Nhiếp hết tất cả pháp thù thắng

Thọ trì đọc tụng rộng tuyên dương

Điều này gọi là có nghĩa lợi

Các thắng hạnh có nghĩa lợi này

Chính là chư Phật đã tuyên nói

Như trên đã nói nghĩa tương ưng

Đây là Phật tử hạnh to lớn

Phát sinh đại tâm như vậy rồi

Lại phát tâm thanh tịnh chắc chắn

Thân cận hầu hạ A-xà-lê

Cung phụng trà nước làm các việc.

Này Xá-lợi Tử! Đây là phát tâm thứ chín của Bồ-tát.

Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Mười là, Bồ-tát phát tâm như vầy:

Thương thay! Tất cả chúng sinh trong thế gian không thể điều phục tâm ý như lý, trái nghịch với lời dạy của A-xà-lê, những người này sẽ không được Thánh tài của A-xà-lê. Những gì gọi là thánh tài của A-xà-lê? Đó là tín tài, giới tài, văn tài, xả tài, tuệ tài, tàm tài, quý tài. Bảy pháp này là Thánh tài của A-xà-lê. Do không được thánh tài như vậy, cho nên phải chịu nghèo cùng bức bách tâm ý. Người trí nên khéo điều phục tâm, tùy thuận với lời dạy của A-xà-lê tập hạnh bố thí, làm các việc thiện. Vì sao? Vì nếu có khả năng điều phục tâm, tùy thuận lời dạy, tu hạnh bố thí, người này liền được Thánh tài của A-xà-lê. Sao gọi là Thánh tài của A-xà-lê? Đó là chánh pháp Bồ-tát tạng, nhiếp hết tất cả pháp khéo điều phục của Bồ-tát. Biết như vậy rồi siêng năng tu tập chánh pháp Bồ-tát tạng, tuyên nói rộng rãi cho mọi người. Nếu ai có khả năng an trụ Bồ-tát tạng thì đoạn trừ được nghèo khổ rốt ráo, hướng đến Chánh đẳng Chánh giác. Phát tâm như vậy rồi thì có khả năng tùy thuận của A-xà-lê, hành bố thí, nhàm chán thân không chân thật này, mong cầu thân chắc chắn chân thật, thân cận hầu hạ A-xà-lê, cho đến dâng trà nước.

Này Xá-lợi Tử! Đây là phát tâm thứ mười của Bồ-tát.

Khi ấy, Đức Thế Tôn muốn làm sáng tỏ nghĩa trên, liền lập lại bằng kệ rằng:

Tất cả chúng sinh khó điều phục

Trong lòng dối trá lại hiểm ác

Trái với lời dạy của Tôn sư

Không thể kham nhận và nhẫn nhục

Biết được khó điều phục này rồi

Phải nên tùy thuận lời thầy dạy

Đem lời chỉ dạy để tuyên dương

Liền được Thánh tài của Như Lai

Đó là tín tài và giới tài

Văn tài, xả tài cũng như vậy

Trong đó tối thắng là tuệ tài

Tàm quý Thánh tài là bảy pháp

Biết rõ Thánh tài như vậy rồi

Bảy thứ phục tàng dùng không hết

Nếu như không biết rõ như vậy

Thì đó không phải là pháp khí

Nếu chúng sinh này là pháp khí

Thì được đầy đủ pháp chư Phật

Không dối, khéo điều phục xưng dương

Siêng năng tinh tấn tu thí hạnh

Dục tâm tôn trọng pháp vi diệu

Vứt bỏ thân mạng không khó gì

Tu Bồ-đề Phật thành pháp khí

Biết rồi tu trì không gián đoạn

Pháp giới bình đẳng không sai biệt

Phật Điều Ngự Tôn đã tuyên nói

Môn chánh pháp Bồ-tát tạng này

Hay khéo an trụ trong Bồ-đề

Như trên đã nói pháp rộng lớn

Đó là chân thật tài chư Phật

Vì tất cả pháp là vô ngã

Không tướng, cũng lại không không tướng

Không có thọ mạng, không tác giả

Cũng không hý luận, không hàm tàng

Đối với tự tánh tất cả pháp

Không sinh, không tướng vốn như vậy

Các pháp không thành cũng không hoại

Quán kỹ các pháp vốn không tướng

Người khéo điều phục vâng lời dạy

Tùy theo lời dạy khéo tu tập

Nếu được thấy Phật trí tự nhiên

Tùy tự cảnh vào cửa giải thoát

Như là tín tài và giới tài

Văn, xả, tàm quý, tuệ bảy tài

Thánh tài vô thượng báu như vậy

Đầy đủ bảy pháp dùng không hết

Nghe pháp tạng ấy rộng bố thí

Khéo điều tâm ý đều tùy thuận

Luôn luôn thân cận các bạn lành

Và thường tu tập các thiện hạnh

Tôn trọng đại Bồ-đề vô thượng

Siêng hành các pháp cũng như vậy

Phát sinh tâm thù thắng như vậy

Như khát nhớ nước không biết mệt

Nước sạch chứa đầy trong bình sạch

Tâm rộng lớn ham thích hiến dâng.

Này Xá-lợi Tử! Đây là phát tâm thứ mười của Bồ-tát. Do phát tâm rồi cho nên siêng năng tu tập chánh pháp Bồ-tát tạng, thân cận phụng thờ A-xà-lê, làm các việc cần làm cho đến hầu hạ trà nước. Nhờ sức thiện căn tối thắng này, cho nên người tu tập hạnh Bồ-tát đạt được bốn pháp:

1. Như A-xà-lê đã dạy, mau chóng đạt được tất cả thiện pháp.

2. Vâng lời dạy của A-xà-lê.

3. Tu hành mau chóng được thành tựu.

4. Tu hành nhân chánh pháp đầy đủ.

Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Người tu hạnh Bồ-tát sinh vào nhân gian, đạt được bốn pháp:

1. Dạy dỗ nhiều người, tất cả thiện pháp tùy theo khả năng mà an trụ.

2. Ở trong núi sâu, được nhiều người hoan hỷ.

3. Vì tâm rộng lớn cho nên cả ngày lẫn đêm được nhiều người đến.

4. Không có chỗ sinh ra, đến khi mạng chung được sinh lên cõi trời.

Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Người tu hạnh Bồ-tát sinh lên cõi trời đạt được bốn pháp:

1. Được Thiên chúng dâng cúng tòa tối thượng.

2. Mọi chỗ đi đến được Thiên chúng chiêm ngưỡng tướng đẹp vi diệu.

3. Tùy theo lời nói ra mọi người đều lãnh thọ rõ ràng.

4. Chỉ đến chỗ chúa trời Đế Thích thưa hỏi những điều nghi, chứ không đến chỗ của các trời khác, được thọ dụng cung điện ở trong cõi trời.

Này Xá-lợi Tử! Người tu hạnh Bồ-tát sinh lên cõi trời được bốn pháp như vậy, nếu sinh vào cõi người được vô lượng trăm ngàn pháp môn.

Khi ấy, Đức Thế Tôn muốn làm sáng tỏ nghĩa trên, liền lập lại bằng kệ rằng:

Được tòa tối thắng trong cõi trời

Lại được Thiên chúng luôn cung kính

Tất cả Thiên chúng đều chiêm ngưỡng

Thường nghe nói thiện pháp như vậy

Tất cả việc làm đều là trí

Hỏi pháp Đế Thích tâm không tiếc

Được cung điện thù thắng ở cõi trời

Diệt ở cõi trời sinh cõi người

Lại được sinh vào chỗ tối thắng

Làm Chuyển luân vương nhiếp bốn châu

Sau khi chết rồi sinh trở lại

Ở trên cõi trời hưởng vui sướng

Cõi trời không có các khổ não

Tôn trọng Tôn sư gieo nhân này

Bốn môn thù thắng vi diệu này

Thường được việc rộng lớn như vậy

Do tâm không khởi lên chấp trước

Tôn trọng Tôn sư khéo tu tập

Với tâm thanh tịnh dâng trà nước

Ham thích tôn trọng thường không chán

Thường được các hàng trời, người, rồng

Tôn trọng cung kính và cúng dường

Khi được sinh lên cõi trời kia

Cũng lại được bốn thứ pháp ấy

Tại sao gọi là bốn thứ pháp?

Biết rõ những nghiệp trước đã làm

Tích tập hạnh thiện và nhân thiện

Việc làm hiện tại thường không giảm

Lại nữa vì do thiện pháp này

Cho nên biết rõ chỗ sinh diệt

Hiện sinh không động cũng biết rõ

Thế nên biết rõ các pháp hành

Tuyên nói rộng rãi cho chư thiên

Y pháp hiển bày và dạy dỗ

Rộng làm lợi ích hạnh thù thắng

Rồi sau diệt độ từ cõi trời.

Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Người tu hạnh Bồ-tát được bốn pháp:

1. Sau khi diệt độ từ cõi trời rồi, sinh vào nhân gian, cùng cấm giới, cùng phần sinh.

2. Sinh vào cõi người rồi, hiện tại được năm loại Bi pháp:

a) Hiện tại được sinh trong thiện pháp.

b) Hiện tại đầy đủ tướng oai nghi.

c) Hiện tại được đầy đủ tịnh giới.

d) Hiện tại quyến thuộc đông nhiều.

e) Hiện tại khởi tâm Từ quán đối với chúng sinh.

3 + 4. (*)

Lại nữa, sẽ được năm pháp không phá hoại:

1. Thiện hữu tri thức thường không phá hoại.

2. Thân lâu hoại.

3. Thọ dụng giàu có sung sướng, nhưng không phá hoại.

4. Phát tâm Bồ-đề chắc chắn không thể phá hoại.

5. Đối với lúc đói khát liền được pháp lạc sung túc no đủ.

Lại nữa, sẽ được năm pháp hy hữu:

———

(*)Trong văn này nêu lên bốn pháp, nhưng chỉ có pháp một và hai, còn pháp ba và bốn nguyên bản Phạm không có.

1. Đem bình không để nơi một chỗ, tự nhiên có đầy nước thanh tịnh, trong nước đó lại chứa đầy các loại trân báu vi diệu.

2. Lúc khát cần đến nước thì tự nhiên có nước tám công đức hiện ra trước.

3. Thân lìa các nạn nhiệt não như độc, đao, lửa, nước, ẩm phục oai quan, ăn nuốt sợ hãi.

4. Hoặc gặp lúc đao binh, kiếp tật dịch, kiếp đói khát, kiếp hỏa tai, kiếp thủy tai, kiếp phong tai, kiếp nghèo thiếu, kiếp nóng bức, nạn Dạ-xoa, hiện sinh trong cõi Diêm-phù-đề, liền được sinh lên cõi trời thọ mọi sự sung sướng khoái lạc, hưởng thọ vui vi diệu như Kim cang du hý. Đây là pháp hy hữu.

(*)5.Người tu hạnh Bồ-tát, nhờ căn lành này nên lìa mọi chướng nạn trong hiện tại; hiện tại không đọa đường ác, ác tác không thể nhiễu loạn động tâm, mau chóng được xuất ly.

Năm pháp hy hữu như vậy, người tu hạnh Bồ-tát, nhờ sức thiện căn đó cho nên đều được viên mãn.

———

(*)Đoạn này theo bản Hán thuộc đầu quyển 21, nay đưa vào cuối quyển 20 để đoạn văn được rõ hơn.

❧

Phật Thuyết Đại Thừa Bồ-Tát Tạng Chánh Pháp Kinh - Quyển 21- Phẩm 7: Trì Giới Ba-La-Mật-Đa (phần 4)

PHẬT THUYẾT ĐẠI THỪA BỒ-TÁT TẠNG CHÁNH PHÁP KINH

QUYỂN 21

Phẩm 7: TRÌ GIỚI BA-LA-MẬT-ĐA (Phần 4)

Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Nhờ sức thiện căn này cho nên được bốn pháp không lìa Đẳng dẫn (thiền định):

1. Bồ-tát đồng thấy điều đó, khởi tâm đại Bi đối với các chúng sinh khổ não.

2. Quyến thuộc nam nữ đều sinh tâm tôn trọng mến mộ.

3. Tướng già ập đến, càng thêm suy yếu, nhưng nhờ sức thiện căn này làm cho sức lực càng tăng.

4. Được tài lợi trăm lần, càng tăng thêm từ một cho đến gấp ba lần.

Lại nữa, được ba pháp không tổn hại:

1. Tham không tổn hại.

2. Sân không tổn hại.

3. Si không tổn hại.

Lại nữa, được bốn pháp an lạc:

1. Lớn lên lìa các bệnh khổ não.

2. Thân thể không khô gầy.

3. Thọ dụng được đầy đủ.

4. Không bị nạn vua, nạn giặc cướp và các nạn khác đến bức bách.

Lại nữa, được bốn pháp tôn trọng:

1. Làm Chuyển luân vương thống lãnh bốn đại châu, đem chánh pháp cai trị hóa độ, đầy đủ bảy báu. Bảy báu là xe báu, voi

báu, ngựa báu, châu báu, nữ báu, chủ tạng thần báu, chủ binh thần báu, được ngàn người con vây quanh, người nào cũng đều dũng mãnh mạnh mẽ, đầy đủ vô úy, sắc tướng tối thượng, có khả năng nhiếp phục quân địch; mọi việc làm và hành động của chúng sinh trong bốn đại châu đều thuận vương hóa; tể tướng đại thần và các tiểu vương cho đến quốc thành dân thứ đều tôn trọng tin theo.

2. Không bị chìm đắm trong bảy thứ dục lạc. Năm dục là mắt thấy sắc, tai nghe tiếng, mũi ngửi hương, lưỡi nếm vị, thân giác xúc, thọ năm cảnh này nhưng không đắm trước, phát tâm tinh tấn, hâm mộ xuất gia, mau chóng đạt được năm thứ thần thông, được nhân và phi nhân tôn trọng.

3. Dù sinh ra nơi nào, tất cả đều tối thắng, trí tối thắng, tuệ tối thắng, năm thần thông tối thắng. Những kết quả như vậy đều là do đời quá khứ đã tu tập các thiện hạnh, đầy đủ danh tiếng, được vương vị Chuyển luân vương tối thượng, được tể tướng, quan lại, quốc thành, dân chúng tôn trọng.

4. Cho đến chứng quả Chánh đẳng Chánh giác Tối tôn Tối thượng, tối thắng hơn tất cả các hàng Trời, Rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, Nhân phi nhân, đại chúng… Tu tập giới, định, tuệ, giải thoát, giải thoát tri kiến, trong các pháp này cũng đều được tối thắng. Lại còn có khả năng thành tựu pháp tối thắng giới, định, tuệ, giải thoát, giải thoát tri kiến.

Bốn pháp tôn trọng này là do tôn trọng phụng thờ A-xà-lê, sư trưởng, làm các việc cần làm, hầu hạ trà nước, tích tập vô lượng công đức, đem pháp nhiếp thọ để thành tựu pháp lợi ích, hoặc đến, hoặc đi, như trên đã nói, không sinh trái nghịch.

Lại nữa, nhờ căn lành này nên được bốn pháp duyên đầy đủ:

1. Đầy đủ duyên làm vua, đầy đủ duyên làm vua tức là đầy đủ duyên làm tiên.

2. Vứt bỏ dục lạc, phát sinh lòng tin thanh tịnh, ham thích xuất gia, đây tức là pháp duyên đầy đủ.

3. Người tu hạnh Bồ-tát, sinh ra nơi nào, hoặc sinh nơi này, hoặc sinh nơi khác và sinh bất cứ nơi nào cũng đều được túc mạng trí

thông, không xả bỏ tâm đại Bồ-đề, đây tức là đầy đủ niệm duyên.

4. Cho đến chứng quả Chánh đẳng Chánh giác, được bốn chúng vây quanh tôn trọng, cung kính tin theo cho đến tất cả Trời, Rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, Nhân phi nhân… thường vây quanh tôn trọng cung kính.

Lại nữa, người tu hạnh Bồ-tát, ở chỗ của A-xà-lê, cho đến ghi nhận từ một cho đến bốn câu kệ, phải vâng lời A-xà-lê chỉ dạy, bảo đến là đến, bảo đi là đi, điều này là thiện căn, điều này không thiện căn, việc này có tội, việc này không có tội, người này nên thân cận, người này không nên thân cận, nếu làm việc này thì không có nghĩa lợi, sinh các nẻo khổ, nếu làm việc này thì được lợi ích an lạc. Như lời đã dạy không nên làm điều bất thiện, nên làm thiện pháp không có các chướng ngại, cũng không có trái nghịch. Nhờ thiện này nên được đầy đủ bốn pháp thù thắng:

1. Tịnh giới thù thắng.

2. Thân tướng thù thắng.

3. Thân tướng đầy đủ.

4. Được đại tuệ căn, được tuệ nhanh chóng, tuệ mạnh mẽ lanh lợi, tuệ rất nhanh chóng, tuệ thậm thâm, tuệ khéo lựa chọn, khi thân hoại mạng chung được sinh lên cõi trời.

Lại nữa, được bốn pháp không thể thấy:

1. Được bí mật nội tạng.

2. Nhờ thiện căn này cho nên cha mẹ và các bậc tri thức, cho đến Trời, Rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, Nhân phi nhân v.v… với tâm thanh tịnh nhưng đều không thể quán thấy đảnh tướng của người tu hạnh Bồ-tát.

3. Nhờ sức thiện căn này, cho nên tùy theo các việc làm, cha mẹ, Thiện tri thức, cho đến Nhân phi nhân dùng tâm thanh tịnh hoặc tâm không thanh tịnh đều không quán thấy được mặt và hai chân của người tu hạnh Bồ-tát. Vì sao? Vì họ không đủ sức để quán tướng hy hữu của Bồ-tát, đầy đủ tướng sĩ phu, lời nói sĩ phu.

4. Người tu hạnh Bồ-tát, do đầy đủ sức thiện căn, cho nên khi Bồ-tát sinh ra không nhờ người đỡ bồng nhưng vẫn đứng vững trên

đất, nhìn khắp bốn phương, được trí tối thắng. Vì sao? Vì đời trước Bồ-tát đã trải qua sự tu hành không dối trá, đa văn Thánh đạo, được nhãn căn không siểm khúc, nhãn cảnh không siểm khúc cho đến nhìn khắp tam thiên đại thiên thế giới không có chướng ngại, Thiên nhãn thanh tịnh hơn hẳn mắt thường. Bồ-tát đã được đại trí nhanh chóng, do đầy đủ đại trí cho nên đối với tâm yêu thích của chúng sinh, Bồ-tát đều biết rõ. Vì sao? Vì Bồ-tát đã từng làm các việc thiện, cho nên có thể nhiếp thọ tất cả tâm, tôn trọng cũng như tưởng thuốc Thánh vi diệu, tưởng các trân báu, tưởng rất khó được. Như đã nói đường thiện, các chúng sinh tưởng, chánh pháp xuất hiện, phải khéo lắng nghe và giữ gìn.

Thế nên Bồ-tát đạt được trí thiện quyết trạch như vậy, do đầy đủ trí quyết trạch cho nên Bồ-tát cùng với các chúng sinh đồng tịnh giới, cho đến đồng với văn, định, tuệ, giải thoát, giải thoát tri kiến; đồng với giới hòa hợp, cho đến đồng với giới, văn, định, tuệ, giải thoát, giải thoát tri kiến hòa hợp; đồng với giới không lay động của tất cả chúng sinh, cho đến đồng với văn, định, tuệ, giải thoát, giải thoát tri kiến không động. Vì đồng với giới không động của tất cả chúng sinh, cho nên giới không động của tất cả chúng sinh tăng trưởng cũng lại đồng nhau, cho đến đồng nhau với văn, định, tuệ, giải thoát, giải thoát tri kiến không động tăng trưởng; đồng nhau với oai nghi đạo hạnh, tu hành tinh tấn của tất cả chúng sinh, tức là tất cả chúng sinh cùng nhau tìm cầu, nhưng giới, văn, định, tuệ, giải thoát, giải thoát tri kiến, hòa hợp của tất cả chúng sinh, giới… không động của tất cả chúng sinh, giới… không động tăng trưởng của tất cả chúng sinh, oai nghi đạo hạnh tu hành tinh tấn của tất cả chúng sinh nhiếp hết tất cả phước uẩn đối với nhất thiết xứ tìm cầu bình đẳng, bình đẳng cũng không thể thấy bình đẳng.

Lại nữa, đối với tất cả căn bản cùng cực tất cả chúng sinh cùng nhau tìm cầu chỗ có ngã tướng bình đẳng, bình đẳng cũng không có thể thấy bình đẳng. Do vậy, người tu hạnh bình đẳng trong khoảng sát-na mau chóng được tất cả nghiệp báo, thành tựu trí sinh, trong khoảng khảy móng tay biết rõ ngàn thứ tâm hạnh của tất cả chúng sinh. Như vậy tất cả tìm cầu ngã tướng đều bình đẳng, bình đẳng cũng không thể thấy bình đẳng, trụ ở chỗ tối thượng biết rõ ngã

không. Thế nên Bồ-tát như sư tử, như đại long, vừa mới sinh ra bước đi bảy bước, phát khởi Bồ-đề tràng, quả báo thù thắng, nhất tâm thanh tịnh, đứng ngay ngắn rồi nói lời như vầy: “Ta là bậc tối thắng tối thượng trong hàng trời người, ta có khả năng nói về sự sinh, già bệnh, chết khổ não bức bách của chúng sinh.”

Này Xá-lợi Tử! Về sau hoặc các Bồ-tát, hoặc các Đức Như Lai, ở trong tam thiên đại thiên thế giới, nói ra âm thanh vi diệu thanh tịnh, chỉ bày tất cả. Lúc đó, đại địa chấn động, đều sinh kinh sợ, lông trên thân dựng đứng, âm nhạc của chư Thiên tự nhiên trổi lên liên tục, nhưng chỗ của Bồ-tát đứng, Bồ-tát đi thảy đều chấn động, phát ra ánh sáng, màu sắc thân tướng vi diệu. Bồ-tát vẫn an nhiên không lay động, tại nơi ấy tất cả đều nhìn thấy, cho đến chứng quả Chánh đẳng Chánh giác, tất cả chúng sinh đều không thể thấy. Đây là pháp không thể thấy thứ tư.

Bốn pháp không thể thấy như vậy đều do đời trước Bồ-tát lắng nghe lời chỉ dạy của A-xà-lê, hoặc đến hoặc đi, làm những việc cần làm. Nhờ sức thiện căn đó cho nên đạt được bốn pháp mau chóng của Như Lai:

1. Tùy thuận lắng nghe ghi nhận lời không hư dối tuyên nói chánh pháp của Như Lai.

2. Nhờ sức thiện căn Phật tự tuyên nói: “Lành thay, Bí-sô đã đến!”, tức thời râu tóc liền rụng, thân mặc ca-sa, tay cầm bình bát, thành tướng Bí-sô.

3. Nhờ sức thiện căn, Như Lai ở trong ba thời biết rõ tâm ý của tất cả chúng sinh.

4. Ý khởi thiện giải phương dược thù thắng vi diệu, diệt sạch bệnh khổ cho tất cả chúng sinh.

Lại nữa, nhờ sức thiện căn cho nên đạt được bốn pháp không lỗi lầm. Nếu có người cho rằng Như Lai bị bốn nạn lửa, gió, đao, độc, thì điều này là không thể có.

Lại nữa, đạt được bốn pháp không lỗi lầm:

1. Nếu có người cho rằng Như Lai có thể khiến chúng sinh vô văn nghe chánh pháp, chúng sinh ngu si thọ pháp cú thì điều này không thể có.

2. Người không trụ tâm Đẳng dẫn, Như Lai khiến nhất niệm phát tâm, điều này không thể có.

3. Như Lai thường trụ tâm Đẳng dẫn, nếu nói rằng Như Lai không có hạnh Từ, Bi, Hỷ, Xả thì không thể có.

4. Nếu có người cho rằng Như Lai nhiếp hết thân sắc tướng của tất cả chúng sinh, điều đó không thể có.

Lại nữa, đạt được năm pháp thù thắng vô lượng của Như Lai:

1. Như Lai giới văn vô lượng.

2. Định vô lượng.

3. Tuệ vô lượng.

4. Giải thoát vô lượng.

5. Giải thoát tri kiến vô lượng.

Lại nữa, đạt được bốn pháp trí nguyện:

1. Được tri kiến tùy chuyển không đắm trước không chướng ngại của chư Phật quá khứ.

2. Được tri kiến tùy chuyển không đắm trước không chướng ngại của chư Phật vị lai. 3. Được tri kiến tùy chuyển không đắm trước, không chướng ngại của chư Phật hiện tại.

4. Thành tựu môn chẳng thể nghĩ bàn này nên đầy đủ trí Chánh đẳng Chánh giác bình đẳng ba đời. Nhưng trí Chánh đẳng Chánh giác ấy không lệ thuộc vào người khác. Nhờ trí chẳng thể nghĩ bàn này nên Như Lai biết rõ các pháp. Nếu đầy đủ trí chẳng thể nghĩ bàn như vậy thì có thể biết rõ tất cả việc mưa gió ở thế gian.

Thế gian có gió tên là Thuận thứ, thổi chúng sinh thế gian, gió này thổi cuộn cao đến ba câu-lô-xá, quay tròn trên hư không.

Lại nữa, có gió tên là Như vân thổi thế gian, gió này thổi cuộn cao đến năm câu-lô-xá quay tròn trên hư không.

Lại nữa, có gió tên là Si minh, thổi ập thế gian, gió này thổi cuộn cao đến mười du-thiện-na, quay tròn trên hư không.

Lại nữa, có gió tên là Hư không tướng, thổi ập thế gian, gió này thổi cuộn cao đến ba mươi du-thiện-na, quay tròn trên hư không.

Lại nữa, có gió tên là Như Lai thổi ập thế gian, gió này thổi

cuộn cao đến bốn mươi du-thiện-na, quay tròn trên hư không.

Này Xá-lợi Tử! Trí tuệ sở nhiếp của Như Lai, Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác có thể biết rõ sáu mươi tám ngàn câu-chi sự tướng của gió xoáy. Phương Tây có gió tên là Châu quảng, thổi ập vào thế gian, gió này thổi quật cao đến sáu mươi tám ngàn du-thiện-na, rồi dừng lại ở đại địa thủy luân, từ thủy luân thổi lên cao đến sáu mươi tám ngàn du-thiện-na.

Này Xá-lợi Tử! Như trước đã nói quá hơn sự tính đếm trong tam thiên đại thiên thế giới, Đức Đại Uẩn Như Lai Chánh Đẳng Chánh Giác hiện tại nói pháp giáo hóa chúng sinh. Tuổi thọ của Đức Phật ấy đến ba mươi câu-chi năm, có ba mươi câu-chi na-do-đa chúng đại Thanh văn, đều là A-la-hán, đã hết các lậu, không còn phiền não, cho đến tâm được tự tại, đến bờ giác ngộ. Có trăm câu-chi chúng Đại Bồ-tát đều đã trụ Bồ-tát tạng hiểu nghĩa quyết định, tuyên nói pháp hải đa văn thậm thâm, khéo tu hạnh thù thắng Không, Vô tướng, Vô nguyện. Đức Phật ấy trụ thế một ngàn năm rồi nhập Niết-bàn. Sau khi Đức Phật ấy nhập Niết-bàn, chánh pháp tồn tại ở thế gian trải qua trăm ngàn năm, sau đó Xá-lợi của Như Lai ấy được lưu bố rộng rãi. Như ta hiện nay, sau khi Niết-bàn Xá-lợi lưu bố cũng lại như vậy.

Này Xá-lợi Tử! Thánh trí vô ngại của Như Lai tối thượng vô lượng, trí của Như Lai thổi vào Mạn-noa-la rộng lớn đầy đủ, các cõi Phật cũng đều đầy đủ.

Này Xá-lợi Tử! Phương trên có thế giới hiện nay không có Phật ra đời, cõi đó có ngàn chúng Duyên giác, hiện tại giáo hóa chúng sinh, đối với các chúng sinh ấy gieo trồng căn lành, dùng trí nhiếp hóa.

Này Xá-lợi Tử! Trí nhiếp hóa của Như Lai không những biết phương trên hằng hà sa số Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác hiện đang nói pháp, mười phương vô lượng không thể tính đếm, không thể nghĩ bàn, không thể so sánh, mà Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác hiện tại nói pháp thảy đều biết rõ.

Khi ấy, Tôn giả Xá-lợi Tử bạch Đức Phật:

–Bạch Đức Thế Tôn! Người tu hạnh Bồ-tát trồng bao nhiêu căn

lành thì mới có thể đầy đủ trí không chướng ngại của Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác?

Đức Phật dạy:

–Này Xá-lợi Tử! Người tu hạnh Bồ-tát nếu có thể điều phục tâm, khởi ý tưởng tôn trọng, từ nơi pháp phát sinh tưởng Thánh dược vi diệu, tưởng đại trân báu, tưởng rất khó được, tưởng thiện căn thù thắng, tưởng như điều đã dạy, tưởng rất tôn trọng, tưởng nhiếp thọ chánh pháp, phải nên siêng năng tinh tấn dũng mãnh như vậy.

Này Xá-lợi Tử! Trí Như Lai rộng lớn tối thượng, trí không đoạn tối thượng tối thắng, vô lượng vô số không thể nghĩ bàn, không thể so sánh, không thể nói; trong khoảng khảy móng tay tất cả mười phương hằng hà sa số các cõi Phật, hoặc tới hoặc lui, hoặc đi hoặc đứng đều được giải thoát.

Này Xá-lợi Tử! Ta đã giải thoát từ văn trì cho nên mau chóng được giải thoát, mau chóng giải thoát gọi là thiện giải thoát. Sao gọi là giải thoát? nghĩa là giải thoát tất cả khổ.

Này Xá-lợi Tử! Nếu người nào nghe lời này khởi tâm tôn trọng, trong khoảng thời gian nghe đó liền phát tâm tin thanh tịnh, nếu như nghe sở trụ thì không bao giờ xa lìa chánh pháp của chư Phật, tùy theo các tướng nào, danh, cú, văn, nghĩa đều có thể thọ trì các chánh pháp ấy. Nhờ sức thiện căn thù thắng này cho nên được bốn pháp tuệ thù thắng:

1. Được đại tuệ.

2. Nhờ tuệ thù thắng này cho nên được thấy Đức Phật thân cận nhiếp thọ.

3. Nhờ tuệ thù thắng này cho nên phát lòng tin thanh tịnh xuất gia.

4. Nhờ tuệ thù thắng này cho nên chứng quả Chánh đẳng Chánh giác.

Đây là bốn pháp tuệ thù thắng.

Lại nữa, được bốn pháp không chướng ngại:

1. Được sinh trong loài người không bị chướng ngại.

2. Gặp Phật ra đời thân cận tín phụng không bị chướng ngại.

3. Phát lòng tin thanh tịnh xuất gia không bị chướng ngại.

4. Thành Chánh đẳng Chánh giác không chướng ngại.

Đây là bốn pháp không chướng ngại.

Lại nữa, được bốn Thánh pháp phần:

1. Được làm Chuyển luân vương đầy đủ kim luân thù thắng.

2. Được làm Phạm vương thống lãnh Phạm thế.

3. Được làm chủ trời Đế Thích.

4. Được chứng quả Chánh đẳng Chánh giác, được cảnh giới thần thông liễu tri đầy đủ, được mắt chân thật trong hàng trời, người.

❧

Phật Thuyết Đại Thừa Bồ-Tát Tạng Chánh Pháp Kinh - Quyển 22- Phẩm 7: Trì Giới Ba-La-Mật-Đa (phần 5)

PHẬT THUYẾT ĐẠI THỪA BỒ-TÁT TẠNG CHÁNH PHÁP KINH

QUYỂN 22

Phẩm 7: TRÌ GIỚI BA-LA-MẬT-ĐA (Phần 5)

Khi ấy, Đức Thế Tôn nói nghĩa này rồi, lại dạy thêm cho các Đại Bồ-tát bằng kệ rằng:

Nên quán thế gian hay cứu hộ

Tất cả hữu tình nhân tối thắng

Các trí vô biên đều biết rõ

Đạt được Niết-bàn vui vô lượng

Đến đi thù thắng được diệu quả

Đoạn hẳn các nhân khổ thế gian

Khéo hay điều phục sinh cõi trời

Sát-na xa lìa các đường ác

Ta nay chóng được thấy chư Phật

Xa lìa tất cả nhân khổ nạn

Phục tạng thế gian không giới hạn

Tùy ý tự tại đều đạt được

Tất cả tiền tài và trân báu

Tùy niệm hiện ra ở thế gian

Nước tám công đức cũng như vậy

Sông, suối, ao, hồ đều lặng yên

Tránh khỏi tất cả nhân xấu xa

Tất cả không sinh các khổ não

Đui điếc bệnh ghẻ các nhân duyên

Người nghèo điều phục được diệu quả

Tất cả hoạn nạn ở thế gian

Chúng sinh toàn diện hay khuyết tật

Lưng gù chân quẹo thân hình xấu

Các nhiễm trước thảy đều giảm mất

Xa lìa tất cả tướng dị loại

Nên được quả tối thắng tối thượng

Diện mạo tròn đầy và đẹp đẽ

Người khéo điều phục được quả tốt

Sắc tướng đoan nghiêm danh tiếng lớn

Chư Thiên đều đến xin cúng dường

Tám bộ đều sinh tâm cung kính

Tất cả hữu tình cũng như vậy.

Lại nữa, người khéo điều phục được quả lợi này, trừ diệt tất cả các đường ác rồi sau đó được sinh lên các cõi trời, mau chóng thành tựu quả đại Bồ-đề. Người khéo điều phục được quả lợi này, hiểu rõ tâm của tất cả hữu tình, có thể thông đạt các hành nghiệp của hữu tình, bước đi bảy bước rồi, ở giữa thế gian cất tiếng nói lớn, trong các thức đạt được đại trí tuệ giải thoát tối thắng đều được thành tựu trí tuệ tối thượng, cùng với các hữu tình thảy đều biết rõ, đối với trí tuệ có thể an lập trí tuệ tối thắng thảy đều thanh tịnh, ở chỗ chư Phật đều thành tựu, đối với thể tánh trí tuệ hiểu rõ, đối với tự tha thảy đều thành tựu. Nếu các hữu tình đầy đủ năng lực trí tuệ, thì đối với các tác dụng thảy đều thành tựu, có thể tuyên nói nghĩa như vậy. Hữu tình thiểu dục đều không có nguyện lực, hữu tình nhiều tham đều bị si mê chấp trước, nhân duyên tội nghiệp càng ngày càng tăng, tích tập ác nghiệp vô lượng vô biên, đối với chánh pháp không thể tín thọ. Nếu có hữu tình ít dục, không sinh tôn trọng chánh pháp, đối với các hữu tình không sinh cung kính, nổi tướng sân giận, sinh tâm nhiễm trước, tự cho mình đắc quả A-la-hán, mỗi tướng suy, già, bệnh các khổ não lớn ở thế gian đều tích tập trong thân. Người ấy bị quả báo như vậy rồi, tất cả các tướng bất thiện, luống dối thọ nhận các món cúng dường như đồ ăn thức uống tạo nghiệp bất thiện, sẽ đọa vào địa ngục, đến lúc đó không thể trì giới hạnh thanh tịnh, thì có đâu đến chứng quả A-la-hán. Nếu sinh lòng tin hiểu, tạo dựng các tháp miếu, phát tâm cung kính, được sinh

vào chỗ thiện, tu trì tịnh giới hành các thiện nghiệp.

Này Xá-lợi Tử! Các Đại Bồ-tát cầu chánh pháp tạng Đại thừa, nên thân cận các bậc mô phạm thì thường được vô lượng thiện pháp, tán thán công đức như vậy, như vậy, đều được các quả báo thiện. Sau đó công đức càng tăng thêm vô lượng vô biên không thể nghĩ bàn, không thể so lường không thể tính đếm, thành tựu như vậy.

Này Xá-lợi Tử! Đại Bồ-tát an trụ tạng Bồ-tát khéo điều phục thanh tịnh, giới hạnh viên mãn và được thành tựu các hạnh Bồ-tát.

Sao gọi giới hạnh thanh tịnh đều được viên mãn?

Này Xá-lợi Tử! Đại Bồ-tát có mười tướng hạnh:

1. Tất cả hữu tình ở chỗ Bồ-tát không sinh nhiễu hại.

2. Bồ-tát ở chỗ hữu tình có của cải châu báu không sinh tham trước.

3. Bồ-tát xa lìa tất cả quyến thuộc của hữu tình.

4. Bồ-tát không sinh dối gạt khinh khi hữu tình.

5. Bồ-tát đối với các hữu tình và quyến thuộc của mình không khởi ly gián và nói các lời ác.

6. Trong vô lượng kiếp, Bồ-tát luôn dùng lời nhu nhuyến hóa độ lợi ích hữu tình.

7. Bồ-tát không nói lời thêu dệt đối với các hữu tình.

8. Bồ-tát không sinh tham ái đối với các hữu tình có đời sống vật chất đầy đủ.

9. Bồ-tát không sinh sân nhuế đối với các hữu tình và có thể kham nhẫn lời phỉ báng.

10. Bồ-tát xa lìa tà kiến cũng không quy y các cõi trời.

Này Xá-lợi Tử! Mười pháp này đều là tướng giới hạnh thanh tịnh đầy đủ của Đại Bồ-tát.

Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Đại Bồ-tát có mười giới hạnh thanh tịnh:

1. Bồ-tát kiên trì giới hạnh không hủy phạm, không bị vô minh xâm nhập quấy nhiễu.

2. Bồ-tát kiên trì giới hạnh dứt các tỳ vết đối với các hiểm nạn lại không sinh.

3. Bồ-tát kiên trì cấm giới, xa lìa mọi phiền não tạp nhiễm.

4. Bồ-tát trì giới hạnh thanh tịnh, không xa lìa bạch pháp.

5. Bồ-tát trì cấm giới, thường hành bình đẳng, tùy tâm tự tại.

6. Bồ-tát kiên trì cấm giới, không sinh hủy báng các người trí, nhờ thế càng thêm an ổn.

7. Bồ-tát kiên trì cấm giới, xa lìa mọi lỗi lầm.

8. Bồ-tát kiên trì cấm giới, mật hộ các căn làm cho nó không khởi.

9. Bồ-tát kiên trì cấm giới, phòng hộ các căn, đầu, giữa, cuối đều thành tựu.

10. Bồ-tát kiên trì cấm giới, luôn trong chánh niệm, nhiếp hết tất cả đều viên mãn.

Này Xá-lợi Tử! Mười pháp này Bồ-tát đều thành tựu.

Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Đại Bồ-tát lại có mười tướng trì giới hạnh:

1. Bồ-tát trì cấm giới luôn biết thiểu dục tri túc đối với các thứ ăn uống.

2. Bồ-tát kiên trì cấm giới, đoạn trừ thâm, sân, si, sinh tâm hoan hỷ.

3. Bồ-tát kiên trì cấm giới không sinh tham ái đối với thân tâm.

4. Bồ-tát kiên trì cấm giới xa lìa tất cả người nữ, đi, đứng, nằm, ngồi trong đồng hoang.

5. Bồ-tát kiên trì cấm giới, thực hành hạnh đầu đà, thường không quên mất các công đức.

6. Bồ-tát kiên trì cấm giới, thành tựu các thiện căn tự tại.

7. Các Bồ-tát kiên trì cấm giới, thường sinh hoan hỷ đối với chủng tộc thù thắng, cũng không nhìn thẳng vào các tướng đẹp khác.

8. Bồ-tát kiên trì cấm giới, ngôn hạnh tương ưng, không sinh khi dối đối với trời người.

9. Bồ-tát kiên trì cấm giới, luôn suy xét đối với tự thân, tự tâm quyết định, không sinh lỗi lầm, cũng không chê trách lỗi lầm

của người khác, mà phải che chở bảo hộ.

10. Bồ-tát kiên trì cấm giới, dùng tứ nhiếp pháp hóa độ lợi ích hữu tình không có xả bỏ.

Này Xá-lợi Tử! Mười pháp này, Đại Bồ-tát đều viên mãn, giới hạnh thanh tịnh.

Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Đại Bồ-tát lại có mười tướng giới hạnh viên mãn thanh tịnh:

1. Đại Bồ-tát kiên trì cấm giới, đối với tín giải của Đức Phật không sinh tâm thoái lui.

2. Bồ-tát kiên trì cấm giới, thường hay ủng hộ chánh pháp.

3. Bồ-tát kiên trì cấm giới thường sinh tôn trọng đại chúng.

4. Bồ-tát kiên trì cấm giới, hướng đến cầu Bồ-đề, chú ý nhu hòa, tâm không tạm xả quả vô thượng.

5. Bồ-tát kiên trì cấm giới, thường hay thân cận các bạn tốt, lại hay tích tập các công đức thiện căn.

6. Bồ-tát kiên trì cấm giới, luôn xa lìa các kẻ ác và xả bỏ các pháp bất thiện.

7. Bồ-tát kiên trì cấm giới, luôn khởi tâm Từ và niềm thương xót đối với các hữu tình.

8. Bồ-tát kiên trì cấm giới, thường khởi bi tâm, cứu các hữu tình ra khỏi hiểm nạn.

9. Bồ-tát kiên trì cấm giới, ham thích chánh pháp như ham thích đi du ngoạn vườn cảnh đẹp.

10. Bồ-tát kiên trì cấm giới, đối với cảnh nghịch thuận, tâm luôn xả ly thảy đều bình đẳng.

Này Xá-lợi Tử! Mười tướng giới hạnh này, Đại Bồ-tát đều có khả năng thanh tịnh viên mãn.

Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Đại Bồ-tát lại có mười tướng hạnh thanh tịnh:

1. Bồ-tát kiên trì cấm giới, đối với thí độ có thể điều phục tất cả hữu tình.

2. Bồ-tát kiên trì cấm giới, thường hành nhẫn nhục đối với tự thân và tâm luôn phòng hộ.

3. Bồ-tát kiên trì cấm giới, đối với các thiện pháp luôn tinh tấn, không lui sụt.

4. Bồ-tát kiên trì cấm giới, đối với các định tụ thường luôn gia hạnh không sinh tán loạn.

5. Bồ-tát kiên trì cấm giới, thường vui đa văn, đối với tuệ thù thắng không biết nhàm chán.

6. Bồ-tát kiên trì cấm giới, thường cầu chánh pháp Bồ-tát tạng, thường tu văn tuệ kiên cố không biếng nhác.

7. Bồ-tát kiên trì cấm giới, thường hay nghiên cứu truy xét các pháp vô thường, chí cầu Bồ-đề không tiếc thân mạng.

8. Bồ-tát kiên trì cấm giới, thường quán xét thọ mạng như mộng, như huyễn, sinh diệt sát-na.

9. Bồ-tát kiên trì cấm giới, đối với ý nguyện của chính mình và các hữu tình, viên mãn thanh tịnh tất cả thiện pháp.

10. Bồ-tát kiên trì cấm giới, dùng sức trì giới, nguyện đời đương lai sinh vào trong hội Phật và các hữu tình đều viên mãn thanh tịnh giới hạnh.

Này Xá-lợi Tử! Đại Bồ-tát đều có thể viên mãn mười giới tướng thanh tịnh như vậy.

Này Xá-lợi Tử! Đại Bồ-tát viên mãn giới hạnh thanh tịnh như vậy, sẽ được các quả thù thắng vi diệu tốt đẹp ở cõi trời và cõi người. Bồ-tát tuy biết rõ các sự nghiệp thế gian và ban cho các dục vi diệu thế gian, nhưng lại không đắm trước tất cả hữu tình. Khi Bồ-tát hành hạnh Từ cùng với các hữu tình hành hạnh từ, thương xót lẫn nhau, không làm tổn hại nhau. Khi Bồ-tát thực hành hạnh Bồ-tát, tin chánh pháp sâu xa không có hư vọng, lại đối với tất cả hữu tình đều sinh tưởng như cha mẹ, lại tùy thuận sinh lòng tin yêu đối với tất cả hữu tình, đối với pháp hữu vi niệm niệm sinh tưởng vô thường, đối với hạnh hữu vi đều sinh giác ngộ, đối với thân mạng của chính mình thường hay xả bỏ, đạt được giới hạnh thanh tịnh viên mãn.

Khi ấy, Đức Thế Tôn muốn làm sáng tỏ nghĩa trên liền lập lại kệ rằng:

Ánh sáng sắc tướng đẹp vô cùng

Tuyên nói chánh pháp của chư Phật

Cấm giới thanh tịnh vững hộ trì

Pháp thân thượng diệu sẽ đạt được

Xa lìa ngu si các khổ não

Trăm thứ bệnh hoạn không xâm nhập

Cấm giới thanh tịnh nguyện hộ trì

Sẽ được các căn đều trọn vẹn

Thế lực to lớn không ai bằng

Oai đức lừng lẫy cũng như vậy

Trí tuệ lanh lợi hơn thế gian

Nhiếp phục tất cả các ma chướng

Dùng sức tuệ ái nhiếp các động

Cắt đứt tất cả lưới nghi hoặc

Trời, rồng, tám bộ đều quy y

Quốc vương quyến thuộc đều cúng dường

Hay lìa tất cả các sợ hãi

An trụ cấm giới không thoái chuyển

Không đọa vào tất cả đường ác

Thực hành đại pháp tiếng tăm lớn

Tất cả hữu tình ham ngủ nghỉ

Bồ-tát lúc nào cũng cảnh giác

Lại hay dạo đi khắp bốn phương

Vì lợi hữu tình cầu thiện pháp

Thân báu tối thượng và thê thiếp

Lìa mọi chấp ngã đều hay xả

Vì cầu đại Bồ-đề vô thượng

An trú giới thanh tịnh viên mãn

Vì muốn cầu chánh pháp vô thượng

Sinh tâm tôn trọng lời Phật dạy

Luôn luôn làm thầy trong thế gian

Cúng dường rộng rãi nơi tháp miếu

Hay trừ tất cả tâm sân nhuế

Đối với việc ác đều nhẫn chịu

Dùng sức nhẫn nhục để tự an

Tất cả phỉ báng đều không động

Đối với ngôn hạnh đều tương ưng

Lúc nào cũng không có hư vọng

Khi ngồi đại Bồ-đề đạo tràng

Ba ngàn thế giới đều chấn động

Mong cầu tận cùng các pháp Phật

Cũng không quy y các cõi trời

Xả bỏ tâm tà kiến ngoại đạo

Bồ-đề vô thượng thệ thành tựu

Tất cả cây gậy và thuốc độc

Là loại hữu tình hại lẫn nhau

Bồ-tát cứu hộ hữu tình ấy

Thế nên gọi là bậc Đại trí

Ta ở trong câu-chi đa kiếp

Thương nhớ tất cả loài hàm sinh

Nếu khi thấy chúng chịu khổ não

Đem thân thay họ không mệt mỏi

Tất cả hữu tình nhiều dối gạt

Đến chỗ Bồ-tát muốn xâm đoạt

Tạo các nghiệp ác trong Diêm-phù

Chỉ có pháp Phật hay trừ đoạn

Ban cho tất cả các trân báu

Luôn luôn thân cận các bạn lành

Nếu khi các hữu tình xâm hại

Nhất định không khởi ý giận dữ

Tất cả hữu tình thân biên xứ

Nhưng thường xả bỏ pháp ngu si

Diệu hạnh chư Phật được viên thành

Cụ túc thanh tịnh thường không bỏ

Luôn luôn sống trong pháp chư Phật

Đối với các pháp đều tùy chuyển

Hạnh nguyện Bồ-đề luôn thực hành

Chứng thành quả chánh giác Bồ-đề

Tịnh chứng ba minh pháp cam lồ

Cũng thường sống trong các giới uẩn

Tất cả pháp tập đều thành tựu

Được sự cúng dường của trời người

Vì cầu tất cả pháp vô thượng

Luôn luôn hiểu rõ các sự nghiệp

Hiểu rõ hữu tình tâm thủ xả

Kham nhận cúng dường của trời người

Tuyên nói pháp cam lồ tối thượng

Luôn luôn thanh tịnh với giới uẩn

Giác ngộ nhân Vô thượng Bồ-đề

Tất cả ma chướng đều xa lìa

Đến cây Bồ-đề ngồi yên rồi

Ví như nhật nguyệt chiếu thế gian

Đủ đại oai đức chiếu rực rỡ

Ở trong thế gian là tối thượng

Mắt tuệ tối thượng xuất thế gian

Trước hết thành tựu lời vô úy

Chỉ chánh đạo rồi đều viên thành

Thí các vô úy cho hữu tình

Bồ-tát không khởi tâm yêu thích

Thân mạng tiền của hay xả bỏ

Không tham lam trân báu thế gian

Sẽ chứng quả Bồ-đề vô thượng

Các chúng không xả đạo Bồ-đề

Trì giới đầy đủ thường tinh tấn

Luôn luôn an trụ trong chánh pháp

Xa lìa tất cả các dối gạt

Bồ-tát an trụ trong giới uẩn

Thế gian nếu có người dối gạt

Nhưng khi đến chỗ của Bồ-tát

Nói lời chân thật mà chỉ dạy

Hoặc có người thường cầm bình bát

Nhưng luôn dối gạt không chân thật

Muốn cúng Bồ-tát nhưng không cúng

Bồ-tát chánh niệm không lay động.

Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Đại Bồ-tát viên mãn các giới hạnh thanh tịnh như vậy rồi, đối với các pháp hữu vi thế gian không sinh nhiễm ái, đối với các hữu tình thường sinh tưởng như cha mẹ, đối với năm dục sinh ý tưởng không đắm trước, biết rõ pháp thế gian đều là vô tướng, tâm hành bình đẳng không có hiểm ác, hiện tiền thành tựu hạnh của Bồ-tát. Vì sao? Vì Đại Bồ-tát khi thực hành tâm bình đẳng không lìa Niết-bàn. Nếu tâm nhiễm ô sinh chấp trước khiến các hiểm ác chuyển càng tăng thêm, mắt đắm trước sắc. Bồ-tát biết rõ rằng nó là từ tâm thức sinh phiền não hư dối. Vì lìa tự tánh cho nên đều đoạn diệt, đối với các phan duyên sinh ra chấp trước, chẳng phải pháp chân thật mà là thiện pháp. Bồ-tát biết nó là hư vọng, từ trong tâm khởi sinh ra sự hiểu biết thù thắng, dứt sạch các phiền não, liền được giải thoát, thân cũng giải thoát, dứt sạch tham, sân, si. Vì sao? Vì dứt sạch các tham này trong sát-na, hoặc riêng có pháp, hoặc riêng có pháp tận, thảy đều chân thật. Pháp tham như vậy nên biết rõ chân thật, dứt sạch chân thật.

Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Nhưng pháp tham này không phải từ trong tâm chân thật khởi lên, mà là biến kế. Người ấy đối với pháp hoặc sinh phân biệt cũng không phải chân thật, hoặc đối với chân thật biết không phải chân thật, đối với các khổ não thảy đều giải thoát. Nếu người nào lìa khổ não thì gọi là chân thật, chân thật ấy không có các khổ não, tánh vốn thanh tịnh là nghĩa Niết-bàn, vốn không phải là pháp tham. Vì sao? Vì trong Niết-bàn không phải tưởng niệm. Nếu dứt sạch tham tức là Niết-bàn. Nếu thấy hết tham mà không phải hết tham, thấy Niết-bàn mà không phải Niết-bàn, thì đó mới là Niết-bàn chân thật. Vì sao? Vì tham và Niết-bàn tự tánh không khác, bản tánh hòa hợp. Người trí đối với pháp này biết tự tánh ấy mà cầu Niết-bàn. Nếu chẳng phải chân thật thì là hư giả, trong cái hư giả ấy tự tánh là không. Sao gọi là không? Vì chấp trước

ngã và ngã sở, hoặc chấp ngã tánh là thường, hoặc chấp ngã tánh là đoạn, hoặc chấp tất cả các pháp đều không biến đổi, hoặc không ngã, nhân và thọ giả, rốt ráo không sinh tham, sân, si. Pháp ấy nếu sinh thì nhất định pháp này có. Thế nên lại sinh ra ngã, ngã sở, đối với ngã và ngã sở đều khởi tất cả hành nghiệp.

Này Xá-lợi Tử! Khởi tất cả hành là do bốn hành tích tập:

1. Thân tích tập hành.

2. Miệng tích tập hành, vì đối với tâm Từ mà không ra lời thô ác, tạo ra hành nghiệp nhiễu não người khác.

3. Tâm tích tập hành.

4. Tưởng tích tập hành, vì đối với mình người mà kế chấp tưởng niệm, các hữu tình đều bị trói buộc. (*)

Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Đại Bồ-tát thấy các hữu tình sắc tướng như vậy, chấp tưởng như vậy, điên đảo như vậy, không thể cùng tu hạnh thù thắng với Bồ-tát, mà sinh hiểu rõ. Vì sao? Vì Đại Bồ-tát nếu cùng tu hạnh thù thắng với hữu tình, sợ rằng họ bị tổn giảm, mà ta thường cầu pháp vô úy.

Này Xá-lợi Tử! Vì lý do đó, cho nên Đại Bồ-tát đối với các hữu tình sinh lòng tin tôn trọng không có nghi hoặc.

Này Xá-lợi Tử! Sao gọi là Đại Bồ-tát sinh lòng tin tôn trọng? Vì Đại Bồ-tát tưởng tất cả hữu tình như cha mẹ.

Này Xá-lợi Tử! Đại Bồ-tát không bỏ rơi tất cả hữu tình, từ xưa đến nay vô biên thế giới, tất cả hữu tình đã từng là cha, mẹ, quyến thuộc của ta. Lúc đó, hữu tình vì tham ái cho nên sinh quên mất, không nhớ rằng từng là cha, mẹ, quyến thuộc, lại có lúc nổi lên sân hận, cũng đều quên mất đã từng làm cha, mẹ, quyến thuộc bèn sinh ruồng bỏ.

Này Xá-lợi Tử! Đại Bồ-tát đem nhân duyên đó để ví dụ. Phải nên biết rõ, Đại Bồ-tát đối với tất cả hữu tình thường sinh ý tưởng quen thuộc.

———

(*)Văn trên nêu ra bốn hành, nhưng chỉ giải thích có hai hành còn hai hành thiếu giải thích, Phạm văn vốn để nguyên.

Này Xá-lợi Tử! Thời quá khứ vô lượng vô số a-tăng-kỳ kiếp chẳng thể nêu bày, chẳng thể nêu bày hết, rộng lớn vô biên chẳng thể nghĩ bàn. Lúc đó, có Đức Phật hiệu là Tối Thượng Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật Thế Tôn, xuất hiện ở thế gian, trụ thế chín mươi câu-chi năm, có chín mươi câu-chi na-do-đa đại chúng Thanh văn, các Đại Bồ-tát đều đến tập hội. Lúc đó, trong hội có một Đại Bồ-tát được trụ chánh niệm, sinh vào cung vua, dòng họ thù thắng. Lúc mới sinh ra, nhà vua và hoàng hậu đều sai tám vạn bốn ngàn thể nữ ẵm bồng bảo vệ. Lúc đó, thái tử sắc tướng thù thắng vi diệu, thân thể ngay thẳng, trắng sạch, tròn đầy, các tướng trọn vẹn, ai nấy cũng thích ngắm nhìn. Do đó, quyến thuộc ngoại tộc thấy sắc tướng oai nghiêm nên đều đến thân cận ẵm bồng bảo vệ.

Này Xá-lợi Tử! Lúc đó, thái tử có ba người bạn tốt cùng ở chung trên lầu gác thù thắng vi diệu. Các lầu đó được thiết kế phù hợp theo các mùa. Như lầu ở vào mùa nóng, mùa mưa, mùa lạnh, làm thế nào để trong ba mùa đều được vui thích, đi đứng vui chơi đều được thích nghi. Lại có ngàn vạn người đến đúng thời, đến tấu lên âm nhạc, cùng nhau vui chơi cười giỡn, thân cận hầu hạ, cung cấp, các âm thanh vi diệu lan ra khắp nơi, các tiếng đều hòa hợp.

Lúc đó, thái tử bỗng nhiên suy nghĩ về pháp sinh diệt: “Khi tiếng nhạc dứt, thì tiếng nhạc ấy từ đâu mà đến, từ đâu mà phát sinh, từ đâu mà diệt? Sao gọi là sinh? Sao gọi là diệt?”, thái tử ngày đêm cứ suy nghĩ về vấn đề đó không có ngủ nghỉ, suy nghĩ vô thường nhàm chán sinh diệt.

Này Xá-lợi Tử! Đại Bồ-tát này được chánh niệm rồi, trong bốn vạn năm tâm thường nhàm chán âm nhạc, lại trong bốn vạn năm không thích các thứ dục lạc thế gian. Lúc Bồ-tát chưa xuất gia, thường siêng năng tu tập bốn Thiền định thành tựu năm Thần thông, từ trong cung vua bay lên hư không, đến chỗ của Đức Như Lai Tối Thượng Chúng, thân cận chiêm ngưỡng, lễ bái cúng dường và hỏi Đức Thế Tôn về các pháp yếu.

Này Xá-lợi Tử! Lúc đó Đức Như Lai Tối Thượng Chúng đã

Niết-bàn rồi, Bồ-tát đến thỉnh hỏi các đại Tỳ-kheo và các thiện nam rằng: “Tối Thượng Như Lai đã Niết-bàn rồi ư?”

Này Xá-lợi Tử! “Tối Thượng Chúng Như Lai của chúng tôi đã vào Niết-bàn rồi.” Nghe lời ấy xong, Bồ-tát thương xót khóc lóc sầu muộn, nằm bất tỉnh trên đất, lâu lắm mới tỉnh lại.

Lúc đó, Bồ-tát nhớ nghĩ Như Lai liền nói kệ rằng:

Thế Tôn chiếu sáng khắp thế gian

Vượt tất cả pháp đến bờ giác

Xa lìa tất cả hạnh viễn ly

Diệu quả thanh tịnh được thành tựu

Con trong trăm ngàn câu-chi kiếp

Khó gặp Như Lai xuất thế gian

Không gặp cúng dường chướng nhiễm sâu

Tự bỏ Như Lai ai cứu hộ

Thế gian không mẹ hiền bạn tốt

Cũng không khen ngợi Đức Như Lai

Chánh pháp nhiều đời chưa từng nghe

Đối Phật Thế Tôn khó được gặp

Thế gian không cha lành bạn hiền

Khiến con chìm đắm trong năm dục

Xuôi theo năm dục tâm nhiễm tăng

Khiến con không thấy tướng Như Lai

Phật đủ sáu mươi thứ diệu âm

Chưa từng được nghe lời Phật dạy

Nên không phân biệt được thiện ác

Khiến con chìm đắm biển sinh tử

Lại trong nhiều kiếp không gặp Phật

Đối với thế gian sinh thương xót

Và luôn thực hành lòng thương xót

Rõ tất cả pháp đến bờ giác

Con ở trong nhiều câu-chi kiếp

Không từng thân cận cúng dường Phật

Vì do phóng dật trải nhiều đời

Bởi vậy chướng sâu không thấy Phật

Con nghe Như Lai xuất thế gian

Khi đến chỗ Phật đã Niết-bàn

Cha mẹ ân ái bị trói buộc

Khiến con không được thấy Điều Ngự

Nếu gặp Như Lai lâu ở đời

Con nhất định được nghe chánh pháp

Cúng dường rộng rãi luôn thân cận

Sáu mươi diệu âm nghe đầy đủ

Sáu mươi diệu âm vốn thanh tịnh

Ba đời Như Lai đều đầy đủ

Con tuy sinh ra ở thế gian

Nhưng không đích thân nghe Phạm âm

Con sinh duyên nghiệp nhiều chướng nặng

Phật diệt độ rồi mới đến đây

Chư Phật chánh pháp tạng thậm thâm

Không ai chỉ dạy cho chúng con.

❧