Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Linh Sơn Đại Tạng › Bộ Bảo Tích
Đại Tập 45 · Bộ Bảo Tích IV · Số 313–320
- Dịch giả
- Thích Tịnh Hạnh
- Thông tin
- Ghi trên sách: Sa Môn Thích Tịnh HạnhHội Văn Hóa Giáo Dục Linh Sơn Đài Bắc, 2000
Phụ Tử Hợp Tập Kinh - Quyển 8 - Phẩm 14: Thọ Ký Bốn Đại Thiên Vương
PHỤ TỬ HỢP TẬP KINH
QUYỂN 8
Phẩm 14: THỌ KÝ BỐN ĐẠI THIÊN VƯƠNG
Khi ấy, bốn Đại Thiên vương cùng với chín vạn Thiên tử quyến thuộc thấy các A-tu-la vương cho đến Bảo Anh Lạc thiên ở chỗ Thế Tôn phát tâm cúng dường; lại nghe Như Lai thọ ký cho họ thành Phật, tâm rất hoan hỷ thật chưa từng có, thấy oai thần của Đức Phật sinh lòng tôn trọng sâu sắc, đối với pháp Phật muốn cầu xuất ly, phát tâm dũng mãnh siêng năng tu tập. Ví như có người bơi một chiếc thuyền bằng đất giữa dòng thác lớn, muốn vượt qua bờ bên kia, người ấy suy nghĩ: “Thuyền đất này nó không chắc chắn, không lâu nó sẽ rã ra, vậy ta phải vượt cho nhanh, dùng sức gấp rút để thoát khỏi nạn này.” Tâm dũng mãnh cũng lại như vậy.
Lúc đó, bốn Thiên vương và các Thiên tử vì cúng dường Đức Phật nên dùng sức thần thông hóa ra chín vạn tràng báu, các màu xen nhau, trang trí bằng các báu rộng lớn thật hiếm có trên đời. Nào là màn trân châu đỏ, màn châu ma-ni, màn phệ-lưu-ly, màn kim cang báu, màn vàng ròng. Hóa các màn báu như vậy rồi, ở trên hư không tấu lên những âm nhạc vi diệu để cúng dường. Lại mưa các loại hoa như: hoa Mạn-đà-la, hoa Ma-ha mạn-đà-la, hoa Mạn-thù-sa, hoa Ma-ha mạn-thù-sa rải lên Đức Phật, rải rồi lại rải nữa, nhiễu quanh Đức Phật ba vòng, rồi đứng qua một bên, chắp tay hướng lên Đức Phật dùng kệ khen:
Kính lễ Đấng Lưỡng Túc
Hay cứu người thế gian
Lìa trạo cử hôn trầm
Và tham dục dối trá,
Hay đoạn các hữu kết
Nhổ gai độc các căn
Xô gãy cờ ngã mạn
Phá vô minh tối tăm.
Bốn đại khéo điều hòa
Không tiện lợi cấu uế
Không bao giờ trúng độc
Chín lỗ thường thanh tịnh
Giải thoát trói phiền não
Dứt sạch tận gốc khổ
Người cang cường khó hòa
Mâu-ni trước nhiếp thọ.
Các Thiên nhân chúng con
Đi đến chỗ Đức Phật
Chiêm ngưỡng công đức Phật
Tán thán không cùng tận,
Đối ba giải thoát môn
Không, Vô tướng, Vô nguyện
Chỉ Phật mới chứng biết
Thông đạt không chướng ngại.
Chân như thật tế đó
Làm chỗ nương các pháp
Nếu người ngu được nghe
Như nai sợ thợ săn,
Chúng sinh chấp các tướng
Không thể đạt pháp tánh
Khởi lên bốn điên đảo
Đó là nghiệp luân hồi.
Phật biết rõ pháp tánh
Quán đời như hư không
Các uẩn xưa nay không
Xứ giới cũng như vậy,
Nếu pháp cùng phi pháp
Dùng danh tự để nói
Tất cả pháp như vậy
Phật chưa nói lời nào.
Như người làm trò huyễn
Hóa đủ các hình tượng
Đó thật không chủ tể
Chỉ giả danh bày ra,
Như vậy uẩn cùng xứ
Cùng với mười tám giới
Đều từ huyễn vọng sinh
Thể tánh không chắc chắn.
Cũng như người họa sĩ
Vẽ ra hình người nữ
Thân thể đẹp tròn trịa
Tướng mạo đều đoan chánh,
Tướng này không thật có
Chỉ lừa mắt người ngu
Người trí khéo biết rõ
Pháp giới vốn bình đẳng.
Người khác nào pháp Phật
Không có nghi hoặc gì
Ví như đem đặt trái
Am-la vào bàn tay,
Như Lai trí sáng suốt
Chiếu sáng loại quần sinh
Chuyển pháp luân tối thượng
Khiến họ được hiểu rõ.
Con nguyện khi thành Phật
Cũng nói pháp như vậy
Hóa tất cả chúng sinh
Đồng thành Vô thượng giác.
Khi ấy, Đức Thế Tôn biết được tâm niệm của các Thiên tử, liền từ nơi mặt phóng ánh sáng lớn chiếu khắp chúng hội.
Tôn giả Tỳ-kheo Mã Thắng thấy tướng này rồi, chắp tay hướng lên Đức Phật dùng kệ thưa hỏi:
Đại Thánh Vô Thượng Tôn
Cớ gì hiện điềm này
Chắc là có lý do
Xin vì chúng con nói.
Nay các Thiên vương này
Và Thiên tử quyến thuộc
Thấy Phật phóng tịnh quang
Đều sinh tâm nghi hoặc.
Người nào phát đại tâm
Và sẽ được thọ ký
Ai nay hàng các ma
Xin vì chúng con nói.
Người nào ở chỗ Phật
Phát tâm cúng rộng lớn
Khéo điều phục các căn
Mong Phật hiện điềm này.
Rồi đây Phật Thế Tôn
Thọ ký cho chư Thiên
Xin Đấng Lưỡng Túc nói
Nghe rồi đều hoan hỷ.
Khiến tất cả chúng sinh
Thành thục các nghĩa lợi
Cầu chứng đạo Bồ-đề
Như Phật không khác gì.
Lúc đó, Đức Thế Tôn vì Tỳ-kheo Mã Thắng nói kệ rằng:
Đại Tỳ-kheo Mã Thắng
Khéo hỏi việc như vậy
Nay ta phóng ánh sáng
Sẽ vì ông chỉ rõ.
Chín ức Thiên tử kia
Đều đến chỗ của ta
Nói nhân duyên phóng quang
Và thọ ký thành Phật.
Các chúng Thiên tử này
Đã từng gặp chư Phật
Thông đạt các pháp không
Nói kệ khen Đức Phật.
An trụ trong pháp Phật
Tâm tin hiểu quyết định
Vì cầu đạo Bồ-đề
Phát tinh tấn dũng mãnh.
Lại ở đời vị lai
Phụng thờ hà sa Phật
Nếu người không cúng dường
Thề không thành Chánh giác.
Cúng dường như vậy rồi
Sẽ được thành Phật đạo
Hiệu là Trì Quang Minh
Tối thắng ở thế gian.
Đức Phật kia xuất thế
Như đèn thường chiếu sáng
Độ thoát chúng Thanh văn
Số đủ tám mươi hội.
Các chúng Tỳ-kheo này
Khéo tu trí như thật
Ở thân cuối cùng này
Đều được Pháp nhãn tịnh.
Trong quốc độ Phật ấy
Tất cả các chúng sinh
Thọ mạng rất lâu dài
Trọn đủ tám ức năm.
Sau khi Phật diệt độ
Thảy đều hoài thương nhớ
Xây vô số tháp nước
Và cúng dường tôn trọng.
Vô số các hữu tình
Hộ trì chánh pháp Phật
Hoặc người phát đại tâm
Hoặc người nhập Niết-bàn.
Bốn Đại Thiên vương ấy
Muốn Như Lai thọ ký
Tâm rất sinh vui thích
Kính thuận đảnh lễ Phật.
❧
Phẩm 15: THỌ KÝ TAM THẬP TAM THIÊN
Khi ấy, chúa trời Đế Thích Tam thập tam thiên cùng với tám mươi ức Thiên tử quyến thuộc đến chỗ hội Phật, thấy các A-tu-la vương cho đến bốn Đại Thiên vươn ở chỗ Thế Tôn cúng dường rộng lớn; lại nghe Đức Như Lai thọ ký cho họ, ở trong hội Phật pháp cùng tăng trưởng mến mộ, phát tâm hy hữu cầu đạo vô thượng.
Lúc đó, chúa trời Đế Thích vì cúng dường Đức Phật, dùng sức thần thông hóa ra tám mươi ức màn báu. Các màn báu này hiếm có số một, lấy các báu làm thành anh lạc, hoặc tran châu đỏ làm anh lạc, hoặc phệ-lưu-ly, hoặc châu ma-ni, hoặc dùng vàng ròng làm anh lạc treo khắp trong màn báu thả rủ xuống, hoặc hóa tám mươi ức lầu gác thanh tịnh, cửa, vách, lan can trang trí bằng các báu, tàn lọng, tràng phan trang nghiêm theo thứ lớp. Mỗi mỗi lầu gác đều có tòa Sư tử vi diệu tối thượng, các linh, lưới báu treo phủ lên trên, bên mỗi tòa có vô số Thiên nữ đứng hầu hạ. Sau lầu gác lại hóa tám mươi ức xe báu, trên xe được cắm các tàn lọng nhiều màu, dùng ngựa điều thuận móc vào. Lại hóa ra tám mươi ức ái La-phược-noa đại long tượng vương, mỗi một tượng vương có tám mươi cái đầu, mỗi một đầu đều có sáu ngà, trên mỗi ngà đều có bảy ao, trong mỗi ao đều có bảy hoa sen ngàn cánh, trong mỗi cánh đều có bảy Thiên nữ; mỗi Thiên nữ đều có bảy người hầu hạ, thân được trang nghiêm bằng các
loại báu anh lạc. Trong cánh sen và trong lầu gác có các Thiên nữ hoặc có Thiên nữ cầm tràng phan, màn báu, hoặc ca múa, hoặc tấu âm nhạc, hoặc rảy nước chiên-đàn, trầm thủy, hoặc rải hoa trời Mạn-đà-la, cho đến hoa làm bằng bảy báu ở trong hư không rải xuống như mưa khắp cả thành Ca-tỳ-la rộng sáu mươi do-tuần, rải rồi lại rải nữa hoa phủ đến ngang gối.
Lúc đó, tám mươi ức Thiên tử vì muốn cúng dường, cũng dùng thần lực hóa ra tám mươi ức long tượng, trên mỗi long tượng đều có cắm tràng phan bảo cái, cũng dùng các báu trang nghiêm. Lại hóa ra tám ức xe báu vi diệu tối thượng. Lại hóa ra tám ức Thiên nữ đẹp tuyệt vời. Lại hóa ra tám ức thứ kỹ nhạc của chư Thiên. Các Thiên nữ đều đi xe báu, trổi nhạc ca múa rải các hương hoa, ở trong hư không nhiễu quanh bên phải ba vòng. Như vừa rồi đã nói sự cúng dường này không khác gì A-tu-la vương. Thiên chủ và các Thiên tử cúng dường rồi lại suy nghĩ: “Các hóa Thiên nữ này cúng dường rồi, lại còn hiểu rõ các pháp như thật đã nói đều như huyễn hóa, lại quán tự thân cũng đồng huyễn hóa, biết những món cúng dường và thân Như Lai cũng là huyễn hóa, pháp mà Đức Phật đã nói cũng là huyễn hóa.”
Biết đầy đủ rồi lìa mọi nghi hoặc, ở chỗ Đức Thế Tôn nhiễu quanh bên, phải ba vòng, đảnh lễ cung kính đứng qua một bên chắp tay hướng lên Đức Phật dùng kệ khen rằng:
Hóa nhân đã khởi các cúng dường
Biến hiện khéo léo không ai bằng
Cho đến quán sát tướng tự thân
Thảy đồng huyễn hóa có khác gì.
Nếu như Phật nói tất cả pháp
Cùng với việc thọ ký thành Phật
Khiến chư Thiên phát tâm hoan hỷ
Tất cả đều đồng như huyễn hóa.
Đây nói Mâu-ni thân thanh tịnh
Và việc nói pháp đều như huyễn
Cúi xin Như Lai dứt chúng nghi
Đối với thọ ký tâm khai mở.
Với các người ngu dị sinh kia
Mê nơi sở hành hạnh chân thật
Do đó không rõ pháp như huyễn
Mới nói thế gian không thọ ký.
Nếu như hữu học và vô học
Và cầu đệ tử của Duyên giác
Họ đều biết rõ pháp như huyễn
Đối với pháp Phật không nghi hoặc.
Nếu người thích tu hạnh vắng lặng
Một mình cầu chứng quả Độc giác
Họ hay biết rõ pháp như huyễn
Đối với pháp Phật không nghi hoặc.
Có người thích hành hạnh Bồ-tát
Lợi lạc thế gian không phóng dật
Như vậy Phật tử rõ pháp huyễn
Đối tất cả pháp không phân biệt.
Tối thượng Thiện Thệ Điều Ngự Sư
Đầy đủ đại Bi không ai bằng
Mười lực thắng tuệ khó nghĩ bàn
Đối với pháp này đạt tự tánh.
Hoặc có người sống A-lan-nhã
Lìa các nhiệt não không mong cầu
Vì họ biết rõ pháp như huyễn
Đối với pháp Phật không nghi hoặc.
Nếu đạt các pháp như huyễn hóa
Thật không được một pháp nhỏ nào
Liền được xa lìa tất cả nghi
Đối với Phật dạy sinh tôn trọng.
Con nguyện thành Phật xuất thế gian
Thường nói các pháp đều như huyễn
Đều khiến giải thoát nhân hư vọng
An trụ cảnh giới Phật chân thường.
Khi ấy, Đức Thế Tôn biết được tâm niệm sâu xa của Thiên chủ và các Thiên tử, nên từ mặt phóng ra ánh sáng thanh tịnh. Tôn giả
Tỳ-kheo Mã Thắng thấy tướng này rồi, liền chắp tay hướng lên Đức Phật dùng kệ thưa hỏi:
Mâu-ni đầy đủ đại danh xưng
Hôm nay bỗng phóng ánh sáng này
Vì lý do gì phóng ánh sáng
Cúi xin Đại Từ vì con nói.
Từ mặt Như Lai hiện điềm này
Chúng hội thấy rồi hoặc có nghi
Chúng con mong nói lý do ấy
Người nghe đều được tâm thanh tịnh.
Chư Thiên xưng tán công đức Phật
Cúng dường rộng lớn thật vi diệu
Khi Đức Như Lai phóng quang này
Khiến các Thiên tử tâm vui sướng.
Phật phóng vô biên ly cấu quang
Ánh sáng thanh tịnh hơn Kha nguyệt
Lúc đó chư Thiên đạt pháp huyễn
Mười Lực ấn khả thường ban cho.
Mâu-ni tích tập hạnh Bồ-đề
Thường tu bố thí tâm không lận
Cúi xin Như Lai quyết chúng nghi
Khiến đối pháp Phật khéo an trụ
Khi ấy, Đức Thế Tôn vì Tỳ-kheo Mã Thắng mà nói kệ rằng:
Hay thay, Đại Tỳ-kheo Mã Thắng
Ông hay thỉnh hỏi việc phóng quang
Ta nay vì nói lý do ấy
Thọ ký các Thiên tử thành Phật.
Như vậy các chúng Thiên tử kia
Rõ được tất cả pháp như huyễn
Thành tựu vô biên trí tuệ sáng
Diệt các tối tăm trừ nghi hoặc.
Từng bị sinh tử trong quá khứ
Thân cận phụng trừ hà sa Phật
Từ đó nghe pháp suy nghĩ đúng
Biết rõ được các pháp như huyễn.
Nay ở trước ta khởi cúng dường
Cũng biết các pháp đều như hóa
Đối với pháp Phật lìa các nghi
Tâm được quyết định không tổn giảm.
Các Thiên tử này đời vị lai
Được thành tối thượng đạo Bồ-đề
Hiệu là Đế Tràng Vương Như Lai
Công đức vời vợi rất cao xa,
Giáo hóa vô biên các chúng sinh
Vì nói pháp như huyễn như vậy
Các Thiên tử này cùng danh hiệu
Lần lượt đều sẽ được thành Phật.
Chư Thiên các ông bỏ phóng dật
Quán các cảnh giới cũng như huyễn
Dần dần tu tập Xa-ma-tha
Mau được vô thượng quả Bồ-đề.
❧
Phẩm 16: THỌ KÝ DIỆM-MA THIÊN
Khi ấy, Diệm-ma Thiên vương cùng bốn ức Thiên tử đến chỗ Phật, thấy các A-tu-la vương cho đến chúa trời Đế Thích Tam thập tam thiên ở chỗ Thế Tôn cúng dường rộng lớn, lại nghe Đức Như Lai thọ ký cho họ, hoan hỷ phấn khởi thật chưa từng có, sinh mến mộ sâu sắc đối với pháp Phật. Lại suy nghĩ: “Đức Phật chứng được pháp cam lồ tối thượng đệ nhất, đối với thế gian không có một pháp nhỏ nào mà không biết, không có cái gì là không thấy, không có điều gì là không hiểu, không có cái gì là không hiện chứng. Do Đức Thế Tôn đối với thế tục đế và thắng nghĩa đế thông đạt rõ ràng không có hạn ngại.”
Thế tục đế nghĩa là hạnh thế gian, hoặc nghiệp hoặc báo đã sinh, chưa sinh đều biết rõ ràng không có sai lầm.
Thắng nghĩa đế là thanh tịnh đệ nhất không thể đem thức để phân biệt, không thể đem trí để biết, không thể bàn nói, không thể chỉ bày, không phải thấy, không phải nghe, không phải lấy, không phải bỏ, không phải động, không phải tịnh, không phải được; không phải mất, không phải đến, không phải đi, không phải nhẹ, không phải nặng, không phải chê, không phải khen, không phải lợi, không phải suy, không phải khen, không phải trách, không phải vui, không phải khổ, không phải sắc, không phải không sắc, không phải số, không phải không số, không phải phân biệt, không phải lìa phân biệt, không phải phiền não, không phải lìa phiền não, dứt các hý luận, vượt ra ngoài ngôn thuyết, cho đến cái gọi là sắc tướng cũng không thể được, tương thọ, tưởng, hành, thức cũng không thể được, nhãn tướng cũng không thể được, tướng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý cũng không thể được, sắc tướng cũng không thể được, thanh, hương, vị, xúc, pháp tướng cũng không thể được; nhãn thức không thể được, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức cũng không thể được; nhãn xúc không thể được, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc cũng không thể được; nhãn xúc sinh ra các thọ cũng không thể được, nhĩ, tỷ, thiệt, thân,ý xúc sinh ra các thọ cũng không thể được; sắc tưởng cũng không thể được, cho đến pháp tưởng cũng không thể được; địa giới không thể được, thủy, hỏa, phong, không, thức, giới cũng không thể được; dục giới tướng không thể được, Sắc giới, Vô sắc giới tướng không thể được; hữu vi tướng không thể được, vô vi tướng cũng không thể được.
Nếu người nào đối với pháp thắng nghĩa này, tìm cầu các pháp và tự tánh đều không thể được. Lại các người ngu dị sinh, vô văn nghe pháp này chắc sinh kinh sợ, đối với pháp Phật tâm sinh hối hận áo não, đối với Nhất thiết trí liền thoái lui, các hàng trời người đều sinh khinh chê hủy báng. Người như vậy luôn ở trong luân hồi, bị các khổ trói buộc.
Lúc đó, Diệm-ma Thiên và các Thiên tử quán sát thế gian tất cả chúng sinh thường ở trong sinh tử các khổ bức bách, đối với pháp Phật sinh tôn trọng sâu sắc, dùng sức thần thông cúng dường rộng lớn không khác gì sự cúng dường của Tam thập tam thiên. Các Thiên tử này cúng dường rồi, nhiễu quanh bên phải ba vòng, đảnh lễ sát
chân Đức Thế Tôn, rồi đứng qua một bên, chắp tay hướng lên Đức Phật dùng kệ khen rằng:
Quán Phật các uẩn đều vắng lặng
Xứ, giới các pháp cũng như vậy
Các căn cảnh giới thường vắng lặng
Thì thấy tánh chân thật Như Lai.
Người trí thế gian đối Phật pháp
Không từ người khác tự nhiên hiểu
Đó là Thế tục và Thắng nghĩa
Lìa nó không có pháp thứ ba.
Như Lai xuất hiện ở thế gian
Tùy cơ diễn nói pháp Thế tục
Chúng sinh nếu phát tâm thanh tịnh
Thường được khoái lạc của trời người.
Nhân Trung vô úy Thích Sư Tử
Dựa Thế tục đế nói sáu nẻo
Chư Thiên, Người và A-tu-la
Địa ngục, ngạ quỷ cùng bàng sinh,
Giàu sang sung túc dòng tôn quý
Dòng họ thấp hèn nhà nghèo cùng
Nô tỳ, sai sử, người kỹ nhạc
Và bị tàn tật các đau khổ.
Như vậy đã nói pháp thế tục
Rộng vì lợi ích người phàm phu
Do chúng sinh khởi tâm khát ái
Không lìa tám pháp của thế gian,
Đó là lợi, suy và khen, chê
Tán tụng, gièm pha, khổ, vui thảy
Người được càng tăng tâm ham thích
Người mất lại sinh ra khổ não.
Dựa vào thế tục nói chân đế
Do vì ngu si khởi điên đảo
Bất tịnh là tịnh, khổ là vui
Đối pháp vô ngã chấp là ngã,
Còn pháp vô thường cho là thường
Khởi tưởng hư vọng lại chấp trước
Dù họ đã nghe được Phật dạy
Tâm sinh kinh sợ không tin thọ.
Do hủy báng chánh pháp Như Lai
Ở trong địa ngục chịu các khổ
Người tham dục ngu si như vậy
Lần lượt chìm đắm mãi không thôi.
Nếu có ai đối với pháp Phật
Dùng tuệ lựa chọn không điên đảo
Lìa bỏ luân hồi nhân khổ não
Dần dần tu tập đạo Bồ-đề.
Tự tánh các pháp vốn thanh tịnh
Và Thắng nghĩa đế không tuyên bày
Nếu người nghe sinh tâm ham thích
Nên biết người này chân Phật tử.
Con nương Như Lai nói lời này
Chư Thiên nhất tâm sẽ mong cầu
Nếu hay như lý hành đúng pháp
Rốt ráo đều sẽ thành Phật đạo.
Biết được tâm niệm sâu sắc của các Thiên tử, Đức Thế Tôn liền từ nơi miệng phóng ra ánh sáng thanh tịnh chiếu khắp chúng hội. Tôn giả Tỳ-kheo Mã Thắng thấy ánh sáng này rồi, nhất tâm chắp tay dùng kệ thưa hỏi:
Hôm nay Như Lai phóng ánh sáng
Chúng hội thấy rồi sinh nghi hoặc
Xin vì chúng con nói việc ấy
Khiến đại chúng này tâm an ổn.
Hoặc nếu chư Thiên được thọ ký
Thảy đều tôn trọng sinh tùy hỷ
Người đủ trí tuệ cũng hy vọng
Đối với pháp Phật thường tinh tấn.
Các Thiên tử này đứng trước Phật
Đều là người công đức tối thượng
Cúi xin Như Lai xiển đại Từ
Dùng tiếng Phạm âm thương nhiếp thọ.
Họ nghe Đức Phật tâm vui thích
Con đây sẽ không còn nghi ngờ
Nếu được Như Lai thọ ký cho
Dũng mãnh siêng năng không thoái chuyển.
Lớn thay, Vô thượng Thiên Nhân Sư
Phá người dị luận về chánh lý
Chúng hội muốn nghe âm vi diệu
Mau nói việc thọ ký chư Thiên.
Đức Thế Tôn vì Tỳ-kheo Mã Thắng nói kệ rằng:
Tỳ-kheo Mã Thắng nên lắng nghe
Ta vì tuyên nói việc phóng quang
Các Thiên nhân hội hợp lớn này
Muốn nghe công đức của Như Lai.
Đời có người phàm phu hạ liệt
Nghe công đức Phật không ham thích
Luôn bị tham nhuế nó thiêu đốt
Trong trăm ngàn đời nhiều tranh cãi.
Nếu đối pháp Phật sinh tin thích
Người này nhiều kiếp từng huân tập
Đại Bi nguyện lực thường tương ưng
Nên được công đức Phật như vậy.
Nếu thấy người thế gian suy khổ
Thường khởi tâm Bi vì thương xót
Khen công đức Phật chẳng nghĩ bàn
Khiến họ tịnh tín sinh ham thích
Chư Thiên từng ở Phật quá khứ
Tu tập các căn lành to lớn
Nay nghe Phật, đức khó nghĩ bàn
Cũng như vòng hoa đội lên đảnh.
Diệm-ma thiên kia và quyến thuộc
Ở trong pháp ta cần được độ
Đầy đủ tịnh tuệ tâm đại Bi
Nhàm chán thế gian các hữu kết,
Phụng thờ cúng dường các Như Lai
Cũng như hằng hà sa số lượng
Tích tập vô biên nhân thắng phước
Vì cầu Vô thượng đạo Bồ-đề.
Nhân Trung Sư Tử xuất thế gian
Bày ra vô biên pháp tịch tĩnh
Chúng sinh chìm đắm trong phiền não
Dùng tâm đại Bi mà cứu vớt.
Quán các chúng sinh hoặc nghiệp trói
Khi thuyết pháp xuất ly tối thượng
Họ nghe pháp rồi suy nghĩ đúng
Biết các pháp không lìa tự tánh,
Các căn tịch tĩnh không đắm trước
Rõ tất cả pháp đều như huyễn
Đều thông đạt pháp tánh vốn không
Do đó hiểu được tướng chân thật.
Các Thiên tử kia ở trước ta
Đã phát tâm cúng dường rộng lớn
Đến đời vị lai kiếp Tinh tú
Được thành vô thượng quả Bồ-đề.
Các Như Lai này hiện thế gian
Trọn đủ bốn mươi bốn ức kiếp
Độ thoát vô lượng khổ chúng sinh
Đều khiến thanh tịnh lìa các hoặc.
Diệm-ma thiên kia được thọ ký
Đồng hiệu Đại Tiên Hàng Oán Phật
Nay vì Mã Thắng đáp nghi này
Đại chúng đến hội đều vui thích.
❧
Phụ Tử Hợp Tập Kinh - Quyển 9 - Phẩm 17: Thọ Ký Đổ-Sử-Đa Thiên
PHỤ TỬ HỢP TẬP KINH
QUYỂN 9
Phẩm 17: THỌ KÝ ĐỔ-SỬ-ĐA THIÊN
Khi ấy, trong chúng hội có tám mươi ức Đổ-sử-đa Thiên thấy các A-tu-la vương cho đến Diệm-ma thiên ở chỗ Thế Tôn cúng dường rộng lớn; lại nghe Đức Thế Tôn thọ ký thành Vô thượng Bồ-đề, tâm rất hoan hỷ thật chưa từng có. Các Thiên tử suy nghĩ: “Pháp Bồ-đề này vốn không sắc tướng; thọ, tưởng, hành, thức cũng lại không tướng, vậy thì hôm nay Đức Thế Tôn sẽ dùng pháp nào để thọ ký? Vì sao? Vì sắc vốn không sinh, Bồ-đề cũng không sinh; cho đến thức không sinh cho nên Bồ-đề cũng không sinh. Tại sao pháp không sinh mà được Bồ-đề ư? Như vậy, sắc không diệt nên Bồ-đề cũng không diệt, cho đến thức không diệt cho nên Bồ-đề cũng không diệt; tại sao pháp không diệt mà có thể được Bồ-đề? Như vậy, sắc vắng lặng cho nên Bồ-đề cũng vắng lặng, cho đến thức vắng lặng cho nên Bồ-đề cũng vắng lặng. Như vậy, sắc không hai cho nên Bồ-đề cũng không hai, cho đến thức không hai cho nên Bồ-đề cũng không hai. Như vậy, sắc không động nên Bồ-đề cũng không động, cho đến thức không động nên Bồ-đề cũng không động. Như vậy sắc không thể thấy cho nên Bồ-đề cũng không thể thấy, cho đến thức không thể thấy nên Bồ-đề cũng không thể thấy. Tướng Bồ-đề kia lìa tự tánh thì sao nói không sinh, không diệt, tịch diệt, không hai vắng lặng không động và không thể thấy. Đối với các pháp cái nào gọi là danh sắc? Tự tánh sắc không; thọ, tưởng, hành, thức cũng đều không. Sao gọi là Phật? Sao gọi là Bồ-tát? Sao gọi là thọ ký? Phật tự tánh Phật không, người tự tánh Bồ-tát không, Bồ-đề tự tánh Bồ-đề không, thọ ký tự tánh thọ ký không.
Điều mà gọi là Phật là chỉ dựa vào thế tục giả danh kêu gọi hy
vọng phân biệt. Những người có trí thức nghe các pháp không không sinh chấp trước, còn người ngu si nghe liền nổi sân giận không thể hiểu được.
Ví như có người trong mộng hưởng thọ năm thứ dục lạc khoái thích, đến khi thức giấc nhớ lại thật không được gì. Người trí biết rõ nên không sinh buồn khổ mà an trụ vào Bồ-đề thừa, rõ tánh Bồ-đề xưa nay vắng lặng thật không sở đắc. Không sinh lo sợ cũng lại như vậy. Vì sao? Vì biết rõ các pháp đều như mộng. Sự lãnh hội của người phàm phu ngu si đều khác, đối với các vọng pháp mà sinh chấp trước, các pháp như vậy đều không thể được. Phàm phu không thể được, pháp phàm phu cũng không thể được; Thanh văn không thể được, pháp Thanh văn cũng không thể được; Duyên giác không thể được; pháp Duyên giác cũng không thể được; Bồ-tát không thể được, pháp Bồ-tát cũng không thể được; Phật không thể được, pháp Phật cũng không thể được; Bồ-đề không thể được, pháp Bồ-đề cũng không thể được; Niết-bàn không thể được, pháp Niết-bàn cũng không thể được.” Đổ-sử-đa thiên nghĩ như vậy rồi liền bạch Thế Tôn:
–Bạch Thế Tôn! Con nay đối với Đệ nhất nghĩa không có nghi hoặc, phát tâm thanh tịnh cúng dường các món vi diệu tối thượng hơn cả Diệm-ma thiên không thể so sánh.
Cúng dường rồi, cung kính đảnh lễ sát chân Phật Thế Tôn, nhiễu quanh bên phải ba vòng, rồi đứng qua một bên chắp tay hướng lên Đức Phật dùng kệ tán thán:
Nếu người phụng hành lời Phật dạy
Thì là an trụ công đức Phật
Đối với ba pháp môn giải thoát
Thâm đạt nghĩa vị không trở ngại.
Trong đó không sắc và thọ, tưởng
Cũng không hành, thức, tâm cùng cảnh
Rõ năm uẩn kia chỉ giả danh
Đây là trí tuệ Nhân Sư Tử.
Như vậy trí tuệ thắng trượng phu
Không chấp phần nhỏ tướng Bồ-đề
Đã ngộ uẩn không được thiện lợi
Đối công đức Phật không nghi hoặc.
Thâm đạt Bồ-đề nghĩa thật tướng
Không khởi hy vọng, không khen chê
Cũng không vui thích tâm mặc tình
Đó là khéo trụ hạnh Bồ-đề.
Nếu người bình đẳng thấy pháp tánh
Thì đối các pháp không sợ gì
Phật tử đối với thế gian này
Tu chứng đầy đủ thắng công đức.
Thông đạt sắc tướng thảy đều không
Đối các cảnh dục đều xả bỏ
Quán sát luân hồi trong ba cõi
Cũng không mong cầu, không ham thích.
Nếu người rõ được pháp năm uẩn
Phật và Bồ-đề cùng thọ ký
Người nói người nghe thảy đều không
Hiểu rõ như vậy không ngại gì.
Pháp công đức Phật pháp phàm phu
Tất cả tướng này vốn không sinh
Hay rõ pháp tánh môn tối thượng
Thì mới gọi là chân Phật tử.
Lại nữa, biết rõ pháp như vậy
Năm uẩn, xứ, giới vốn không diệt
Phật và Bồ-đề lời thọ ký
Các pháp như thế đều đồng nhau.
Người trí hiểu được pháp môn này
Nhưng không xa lìa hành Bồ-đề
Do rõ pháp tánh là không diệt
Đối Phật Bồ-đề không thể được.
Lại nữa, các uẩn và xứ giới
Phật và Bồ-đề đều vắng lặng
Nếu người không mong cầu pháp này
Tức là trì chánh pháp của Như Lai.
Các uẩn, xứ, giới đều vô tác
Phật và Bồ-đề việc thọ ký
Các pháp như thế thảy đều không
Hiểu biết như vậy là Phật tử.
Các uẩn, xứ, giới tự tánh không
Phật và Bồ-đề việc thọ ký
Người trí quyết định khéo biết rõ
Đó mới gọi là chân Phật tử.
Các uẩn, xứ, giới đều hư vọng
Cùng với Đấng Lưỡng Túc tối thắng
Bồ-đề thọ ký cũng như vậy
Hiểu biết như thế là Phật tử.
Pháp này phi ly, phi bất ly
Cũng không phải có, không phải không
Không tướng hữu vi và vô vi
Hiểu biết như vậy là Phật tử
Như Lai xuất hiện ở thế gian
Thông đạt nghĩa vi diệu như vậy
Đây là Bậc Trượng Phu tối thắng
Kham nhận cúng dường của chư Thiên.
Con nay khen ngợi công đức Phật
Được các phước báo lợi quần sinh
Chỉ có Như Lai mới chứng biết
Hồi hướng mình người đều thành Phật.
Khi ấy, Đức Thế Tôn biết được tâm niệm của các chư Thiên muốn được Đức Như Lai thọ ký thành Phật, từ ngay tòa phóng ra ánh sáng thanh tịnh. Thấy được tướng này, Tôn giả Mã Thắng chắp tay hướng lên Đức Phật dùng kệ thưa hỏi:
Hôm nay Thế Tôn vì duyên gì
Dùng sức thần thông hiện điềm này
Xin vì chúng hội nói việc ấy
Tất cả thế gian đều vui thích.
Thấy trong miệng Phật phóng tịnh quang
Chư Thiên thảy đều sinh nghi hoặc
Tất cả chiêm ngưỡng từ dung Phật
Nhất tâm muốn nghe lời Phật dạy.
Ví như người bệnh gặp lương y
Mong được cứu chữa trao linh dược
Nay đây các chúng đứng trước Phật
Khát ngưỡng cần cầu cũng như vậy.
Các chúng trời người đến tập hội
Đều được đầy đủ tuệ thanh tịnh
Nhất tâm lắng nghe không duyên ngoài
Những gì Phật dạy hay hiểu được.
Như Lai thường dùng tâm đại Bi
Phá trừ tất cả lưới nghi hoặc
Khi họ nghe rồi đều phụng trì
Nhiếp các dị luận sinh chánh kiến.
Khi ấy, Đức Thế Tôn vì Tỳ-kheo Mã Thắng nói kệ rằng:
Mã Thắng ông nay hỏi việc này
Vì lợi thế gian làm ánh sáng
Người trí hay dứt các chúng nghi
Nên được trời người đều tôn trọng.
Đổ-sử Thiên vương và Thiên tử
Đạt pháp tối thượng vị cam lồ
Cúng dường rộng lớn diệu trang nghiêm
Thế nên nay ta sẽ thọ ký.
Hay dùng thắng tuệ quán thế gian
Tuy thấy pháp tánh nhưng không trước
Khéo đạt ba pháp môn giải thoát
Điều này người ngu không thể biết.
Họ ở chỗ Phật thời quá khứ
Đã từng thỉnh hỏi nghĩa như vậy
Quán các pháp tánh rốt ráo không
Như những gì Phật trước đã nói.
Nay ở chỗ ta lại cúng dường
Tối thượng tối thắng không gì bằng
Hay thường nghĩa không khen Như Lai
Đều vì lợi lạc các hữu tình.
Tất cả các pháp đều không sinh
Phật và Bồ-đề cùng thọ ký
Cho đến người tu tập Bồ-đề
Bản tánh không sinh cũng bằng nhau.
Nếu người rõ pháp tánh như vậy
Quyết định chứng được đại Bồ-đề
Các Thiên tử kia xưa nghe trì
Nên hay tuyên dương Đệ nhất nghĩa.
Hay dùng tuệ sáng khéo lựa chọn
Biết rõ pháp tánh thường không giảm
Các Thiên tử kia lìa các nghi
Tự nhiên thành tựu trí vô sư.
Pháp tánh chẳng nắm cũng chẳng cầu
Rốt ráo không nương lìa phân biệt
Các Thiên tử kia lìa các nghi
Người ngu tâm hay sinh sợ hãi.
Tất cả các pháp lìa tự tánh
Bồ-đề và tâm Bồ-đề kia
Các Thiên tử ấy khéo biết rõ
Xưa nay thanh tịnh không nhiễm trước.
Đổ-sử Thiên vương và Thiên tử
Trụ tuệ kiên cố không sở trụ
Không lâu sẽ được Phật Bồ-đề
Thành tựu đầy đủ Nhất thiết trí.
Vào đời vị lai kiếp Tinh tú
Lần lượt xuất hiện ở thế gian
Độ thoát vô biên các chúng sinh
Đồng hiệu Quyết Định Trí Vương Phật.
Như Lai biết được tâm niệm họ
Nên liền phóng ánh sáng thanh tịnh
Vì họ thọ ký nhân thành Phật
Khiến cho chúng hội sinh vui thích.
❧
Phẩm 18: THỌ KÝ LẠC BIẾN HÓA THIÊN
Khi ấy, Lạc biến hóa Thiên chủ cùng bảy mươi ức Thiên tử quyến thuộc thấy các A-tu-la vương cho đến Đổ-sử-đa Thiên và các Thiên tử ở chỗ Phật cúng dường rộng lớn, tùy hỷ sâu sắc phấn khởi vô lượng, lại nghe Như Lai thọ ký cho họ. Các Thiên tử nghe lời nói này rồi thân ý thư thái, được trụ thật tế, đối với pháp thắng nghĩa lìa các nghi hoặc.
Khi ấy Lạc biến hóa Thiên vương từ chỗ ngồi đứng dậy đảnh lễ sát chân Đức Thế Tôn chắp tay cung kính bạch rằng:
–Bạch Thế Tôn! Như con hiểu được nghĩa Đức Phật đã nói, tất cả các pháp gọi là thật tế, là vô lượng tế, vô ngại tế, vô trụ tế, vô tận tế, vô nhị tế, phi tế, vô tế gọi là thật tế.
Thưa Thế Tôn! Nói thật tế nghĩa là không điên đảo. Vô lượng tế là không có phần hạn. Vô ngại tế là không phải hòa hợp. Vô trụ tế là lìa tự tánh. Vô lượng tế là không có sinh. Vô nhị tế là chỉ có một tướng. Phi tế là thể chẳng phải có. Vô tế là vốn vô cùng cực.
Thưa Thế Tôn! Pháp thật tế này là khắp mọi nơi, hữu vi vô vi thông đạt vô ngại, không có một pháp nào là không phải thật tế, cho đến Bồ-đề cũng là thật tế.
Pháp nào gọi là Bồ-đề? Tất cả pháp gọi là Bồ-đề, cho đến nghiệp ngũ vô gián cũng gọi là Bồ-đề. Vì sao? Vì pháp Bồ-đề lìa tự tánh, nghiệp ngã vô gián cũng lìa tự tánh. Thưa Thế Tôn! Lại nghiệp ngũ Vô gián tức là cảnh giới Vô dư Niết-bàn. Vì sao? Vì tánh của các pháp lìa tướng tội. Thế nên, nghiệp vô gián gọi là cảnh Niết-bàn. Thưa Thế Tôn! Người trụ luân hồi có thể cầu Niết-bàn. Trong thật tế ấy không có hai tướng, không có sinh tử có thể lìa, không có Niết-bàn có thể chứng. Vì sao? Vì lìa tự tánh. Thưa Thế Tôn! Nay
con đối với lý thật tế này không có nghi hoặc. Nếu người nào đối với pháp này mà lìa nghi hoặc, nên biết người này đã từng ở chỗ Phật quá khứ, được thọ ký Chánh đẳng Chánh giác.
Khi ấy, Đức Thế Tôn nghe Thiên vương nói lời như vậy, muốn khiến cho đại chúng tịnh tâm tin hiểu thanh tịnh hoan hỷ, liền từ nơi tòa phóng ánh sáng lớn. Tôn giả Tỳ-kheo Mã Thắng dùng kệ thưa hỏi:
Điều Ngự Sư thương xót thế gian
Ở giữa đại chúng hiện điềm này
Trong miệng phóng ra ánh sáng lớn
Tướng này không phải là không nhân.
Nay đây những người đến tập hội
Đều sinh tâm cung kính thanh tịnh
Xin nói nhân duyên phóng quang này
Để trừ tất cả các nghi hoặc.
Nếu như họ nghe lời Phật dạy
Nhất tâm lắng nghe và tin thọ
Tôn trọng lời Phật phụng hành theo
Thệ cầu quả Vô thượng Bồ-đề.
Cúi xin Như Lai mau diễn nói
Thương xót quần sinh tâm khát ngưỡng
Chư Thiên thân ta đều thư thái
Quyết định tự biết sẽ thành Phật.
Khi ấy, Đức Thế Tôn vì Tỳ-kheo Mã Thắng nói kệ rằng:
Mã Thắng nay hỏi việc phóng quang
Như Lai phóng quang đều có nhân
Ông nay lắng nghe chớ nghĩ gì
Nay ta thọ ký cho chư Thiên.
Hóa Lạc Thiên vương và quyến thuộc
Lần lần thành tựu Nhất thiết trí
Ở trong đại chúng các trời người
Rống tiếng sư tử nhiếp dị luận.
Ví như tất cả trong hang núi
Không sinh châu ngọc không có lầm
Như vậy Hóa lạc các trời người
Quyết định đương lai sẽ thành Phật.
Ví như khi mặt trời lặn xuống
Thì không lâu mặt trăng xuất hiện
Các Thiên tử ấy đạt pháp tánh
Tự biết nhất định thành Chánh giác.
Ví như thế gian mặt trời sáng
Quán sát sắc tượng đều thấy rõ
Các Thiên tử ấy đạt pháp tánh
Sẽ được Như Lai Nhất thiết trí.
Ví như thế gian khi trời tối
Hữu tình đều biết mặt trời lặn
Các Thiên tử kia đạt pháp tánh
Sẽ được minh tuệ chiếu sáng tỏ.
Ví như thế gian các suối sông
Thảy đều chảy ra ngoài biển cả
Các Thiên tử kia đạt pháp tánh
Nhất định mau chứng đại Bồ-đề.
Như dùng ngói gạch ném hư không
Lực hết rớt xuống ắt như vậy
Các Thiên tử kia đạt pháp tánh
Không lâu thành Phật không còn nghi.
Nếu người thông đạt pháp tánh này
Nhập Phật tri kiến lìa hý luận
Họ sẽ chứng được công đức lớn
Hướng đến Bồ-đề không bao xa.
Giả sử hai mươi na-do-tha
Tệ ma nói ta không thành Phật
Do đủ chánh kiến đạt pháp tánh
Không thể thoái chuyển tâm Bồ-đề.
Như vậy các chúng Thiên tử kia
Hiểu rõ pháp tánh tâm không trước
Mỗi mỗi hy vọng được thọ ký
Ta chuyển cố gắng sinh vui thích.
Các Thiên tử ấy tu từ lâu
Không từ người khác mà hiểu rõ
Tự biết quyết định được Bồ-đề
Những người có trí đều tùy hỷ.
Tỳ-kheo Mã Thắng nên biết rõ
Nếu người cầu Bồ-đề vô thượng
Thường ưa thân cận Phật Thế Tôn
Quán các pháp tánh không chướng ngại.
Tự mình biết rõ được chánh lý
Lại khiến người khác khéo thông đạt
Tùy theo năng lực mà hiểu biết
Đó là người hành pháp đệ nhất.
Nếu trăm ngàn kiếp hành khổ hạnh
Đem thân máu thịt mà bố thí
Trong khoảng sát-na rõ pháp tánh
Phước này rộng lớn lại hơn kia.
Tất cả chư Phật thời quá khứ
Hiện tại cứu độ các chúng sinh
Cho đến vị lai các Thế Tôn
Thảy đều theo đó mà tu tập.
Hóa Lạc Thiên vương và quyến thuộc
Nay ở trước ta khởi cúng dường
Thuở xưa đã từng trồng nhân phước
Nên nói hiểu rõ pháp thậm thâm này.
Những người trí tuệ ở thế gian
Phải nên tu chứng Tam-ma-địa
Nếu nương vào Đẳng trì tối thắng
Người này đến được đường Phật đi.
Tỳ-kheo Mã Thắng nên biết rõ
Các Phật tử này ngộ pháp tánh
Thường hay thọ chơi cảnh giới Phật
Nhiếp phục tất cả các dị luận.
Thế nên siêng tu nghiệp thanh tịnh
Nhất định xa lìa nghiệp khổ não
Thích luôn thân cận thầy nói pháp
Được thành đạo Bồ-đề vô thượng.
❧
Phẩm 19: THỌ KÝ THA HÓA TỰ TẠI THIÊN
Khi ấy, Tha hóa tự tại Thiên vương cùng tám mươi vạn Thiên tử quyến thuộc, thấy các A-tu-la vương cho đến Lạc biến hóa Thiên vương ở chỗ Như Lai cúng dường rộng lớn và lại nghe Như Lai thọ ký cho họ, hoan hỷ phấn khởi thật chưa từng có, liền bạch Thế Tôn:
–Bạch Thế Tôn! Lạc biến hóa Thiên vương đã nói thật tế, nay con đối với thật còn không được thì làm sao nói có tế? Vì sao? Thưa Thế Tôn! Nếu người nào thấy Phật tức là thấy tế. Nên biết, người này trụ vào hai tướng, đã trụ vào hai tướng thì làm sao hiểu được Bồ-đề. Nên biết, nếu nói như vậy là chẳng phải đạo hạnh. Nếu thiện nam tử nào lìa hai tướng này tức là khéo an trụ, trụ không sở trụ thì không có ngôn thuyết. Người cầu Bồ-đề không có một pháp nhỏ nào có thể thấy, có thể giác ngộ được Bồ-đề ấy. Vì sao? Vì pháp thật tế này không phải có, không phải không, lìa tất cả tướng, không phải quá khứ, không phải hiện tại, không phải vị lai, không phải hữu vi, không phải vô vi, không phải đem thức để nhận thức, không phải dùng trí để biết, không phải quán sát tế, không phải hiện chứng, không có một pháp nhỏ nào là đối trị, cũng không có một pháp nhỏ nào là bị trị. Vì sao? Vì pháp không phải bị phiền não làm nhiễm ô, pháp không có tự tánh không thể được. Nếu mỗi mỗi pháp có chỗ đối trị thì có pháp nhỏ có thể thấy tự tánh.
Thưa Thế Tôn! Nếu sắc sinh thì sắc kia lìa sinh tướng; thọ, tưởng, hành, thức sinh thì thọ, tưởng, hành, thức lìa sinh tướng.
Thưa Thế Tôn! Nếu sắc diệt thì sắc kia lìa diệt tướng; thọ, tưởng, hành, thức diệt thì thọ, tưởng, hành, thức lìa diệt tướng.
Thưa Thế Tôn! Nếu quá khứ thì lìa tướng quá khứ, vị lai thì lìa tướng vị lai, hiện tại thì lìa tướng hiện tại.
Thưa Thế Tôn! Nếu hữu vi thì lìa tướng hữu vi, vô vi thì lìa tướng vô vi. Như vậy, năm uẩn sở nhiếp, ba tế sở nhiếp, hữu vi sở nhiếp, vô vi sở nhiếp. Các pháp như thế đều không thể được. Do không thể cho nên pháp kia không thể biết, không thể thấy, không thể nói, không thể hiểu, không thể quán, không thể chứng.
Thưa Thế Tôn! Nếu thiện nam, thiện nữ nào vì cầu Bồ-đề, phát tâm quyết định. Tu hành như vậy thì gọi là khéo an trụ Bồ-tát thừa.
Khi ấy, Tha hóa tự tại Thiên tử nói pháp đã ngộ rồi, chắp tay hướng lên Đức Phật dùng kệ khen rằng:
Như Lai chỉ bày luận hồi tế
Vô thỉ kiên cố khó vượt thoát
Các phàm phu vô trí thế gian
Ưa trụ biển sinh tử ba cõi.
Các uẩn xưa nay tự tánh không
Tất cả hữu tình không thế được
Không có pháp nhỏ để đối trị
Nên biết các pháp đều không tướng.
Sắc tự tánh không vốn không có
Không trí, không thức, không quán sát
Không thấy, không chứng, không phải không
Nương chánh lý này khéo hiểu rõ.
Bồ-đề không tướng có thể được
Pháp phần Bồ-đề cũng như vậy
Phật, Bồ-tát, Tăng chỉ giả danh
Lìa tâm giữ tướng đều không tướng.
Người ngu trước dục chấp các tướng
Tự cho ta được tâm Bồ-đề
Là đi trong cảnh giới điên đảo
Nhiễm tuệ khó chứng lý chân thường.
Người đối cảnh giới Phật là tướng
Thì là người trí hành theo pháp
Xa lìa các tướng như không tướng
Và cũng lìa không và bất không.
Nương đó tu tập hạnh Bồ-đề
Đạt được vui tối thượng đệ nhất
Tất cả ngoại đạo không thể biết
Cũng không phải pháp Thanh văn học,
Không phải Bích-chi-ca-phật-đà
Tâm khéo giải thoát lìa trần cấu
Không phải A-la-hán vô lậu
Đối với chánh lý hay biết rõ.
Mâu-ni vô tướng hành Bồ-đề
Chỉ người đại trí khéo biết rõ
Nếu nương chánh lý mà nói không
Không phải sở đắc của Nhị thừa.
Thông đạt thật tướng chẳng nghĩ bàn
Rõ tất cả pháp không tự tánh
Thiển thức không thể biết Bồ-đề
Thượng căn thông tuệ nghe liền hiểu.
Khi ấy, Đức Thế Tôn biết được tâm niệm của các Tha hóa tự tại Thiên tử, liền từ chỗ ngồi phóng ra ánh sáng thanh tịnh. Thấy tướng này rồi, Tỳ-kheo Mã Thắng chắp tay hướng lên Đức Phật dùng kệ thưa hỏi:
Phật biết ý vui Tha hóa Thiên
Bỗng phóng ánh sáng lớn thanh tịnh
Chỉ có Như Lai tự chứng biết
Xin vì chúng hội phân biệt nói.
Chư Thiên đều khởi tâm suy nghĩ
Lẽ nào không nhân Phật phóng quang
Cốt vì nhiêu ích các quần sinh
Khiến sinh niềm tin tâm khát ngưỡng.
Nay đại chúng này còn do dự
Do thấy nhân hy hữu Như Lai
Miệng phóng ánh sáng thanh tịnh này
Thọ ký thành Phật cho chư Thiên.
Họ đều rời bỏ nẻo luân hồi
Hướng đến tịch tĩnh thành Niết-bàn
Đợi nghe tiếng Phạm âm Như Lai
Vô ngại biện tài mau diễn nói.
Chúng con tôn trọng lời Phật dạy
Đạt các pháp tánh không có nghi
Văn trì kiên cố tâm tin hiểu
Khen biển công đức của Mâu-ni.
Như Lai chánh giáo chẳng nghĩ bàn
Khiến chúng sinh đến chỗ an ổn
Nếu hay tu hành dùng như lý
Rốt ráo được thành đạo Vô thượng.
Khi ấy, Đức Thế Tôn vì Tôn giả Mã Thắng nói kệ rằng:
Hay thay, Đại Tỳ-kheo Mã Thắng
Thưa hỏi vì lợi các quần sinh
Nay ta phóng ánh sáng lớn này
Là thọ ký Bồ-đề tối thượng.
Tha Hóa Tự Tại các Thiên chủ
Tin hiểu kiên cố đều lợi căn
Đều hay phụng trì lời chư Phật
Tu tập Bồ-đề đã từ lâu.
Hiểu rõ thế gian các vọng tưởng
Như thấy sóng nắng biết không đạt
Người ngu tưởng nước khởi tâm vọng
Người cầu Bồ-đề chớ như vậy.
Những người chấp trước vào tưởng kiến
Vô trí lại sợ nơi vô tướng
Người ngu vọng tưởng hướng phi đạo
Lìa đó sẽ được đạt Bồ-đề.
Vọng tưởng nghĩ tà là gốc khổ
Tùy sinh phân biệt tức là trói
Người trí biết rõ đó là không
Được thắng tổng trì vui tịch tĩnh.
Nếu tâm vọng tưởng không bình đẳng
Nhất định đọa lạc vào các nẻo
Trong trăm ngàn đời làm duyên khổ
Ba đời Như Lai đều nói thế.
Nếu người còn chấp trước vào tưởng
Thì bị ấm giới nó trói buộc
Người khéo quán sát dứt vọng chuyên
Tất cả đều không, không có tướng.
Do tưởng tướng nên các hoặc tăng
Lại còn tổn giảm các phước nghiệp
Nếu đối các tướng là hồ nghi
Mau chứng quả Bồ-đề vô thượng.
Nếu người phân biệt cầu Thánh đạo
Phân biệt cầu đạo tức là trói
Người trí tại dục nhưng hành thiền
Tức là khéo tu hạnh vô tướng.
Các pháp không thể, không thể nói
Phân biệt tánh các pháp đều không
Pháp không tướng ấy lìa suy nghĩ
Như vậy Bồ-đề không thể được.
Nghe Phật Thế Tôn nói như vậy
Chúng lìa nghi hoặc được vô ký
Như đem vòng hoa Đảm-bác-ca
Trao rồi vui thích đeo vào đảnh.
Các Thiên chúng này tâm khai ngộ
Khiến ở chỗ Phật khởi cúng dường
Rõ biết pháp tánh xưa nay không
Đến đời vị lai đều thành Phật.
❧
Phụ Tử Hợp Tập Kinh - Quyển 10 - Phẩm 20: Thọ Ký Đại Phạm Thiên Vương
PHỤ TỬ HỢP TẬP KINH
QUYỂN 10
Phẩm 20: THỌ KÝ ĐẠI PHẠM THIÊN VƯƠNG
Khi ấy, trong hội có sáu mươi ức chúng Phạm Thiên tử, thấy các A-tu-la cho đến Tha hóa tự tại thiên cúng dường Thế Tôn, lại nghe Đức Như Lai thọ ký cho họ, hoan hỷ phấn khởi kinh ngạc chưa từng có. Ở đời chư Phật quá khứ, các Thiên tử này thân cận cúng dường tích tập căn lành, tu tập thiền định sâu xa, vượt pháp thế tục; đối với chánh pháp của Đức Phật đều được pháp lạc tối thượng thậm thâm, thông đạt lìa mọi lý luận, sinh lòng tin hiểu quyết định. Biết rõ các pháp không phải làm, không phải không làm; không phải sinh, không phải không sinh; không phải được, không phải không được; không phải tận, không phải không tận, không phải lìa, không phải không lìa, không phải dơ không phải không dơ; không phải ngu, không phải không ngu, không phải trí; không phải không trí, không phải thấy không phải không thấy; không phải thủ, không phải không thủ; không phải không, không phải không không, không phải tướng, không phải không tướng; không phải nguyện, không phải không nguyện. Các Thiên tử này biết như vậy cho nên tâm không đắm trước, xa lìa các tưởng, không có chỗ nương tựa mong cầu, không có các thứ cầu tưởng, không có tác giả tưởng, không có pháp tác giả tưởng, không có phàm phu tưởng, không có pháp phàm phu tưởng, không có Thanh văn tưởng, không có pháp Thanh văn tưởng, không có Duyên giác tưởng, không có pháp Duyên giác tưởng; không có Bồ-tát tưởng, không có pháp Bồ-tát tưởng; không có Như Lai tưởng, không có pháp Như Lai tưởng; không có Niết-bàn tưởng, không có pháp Niết-bàn tưởng; không có luân hồi tưởng, không có pháp luân hồi tưởng. Các Thiên tử này rõ được pháp tánh như hư không, không
có nhiễm trước, đối với pháp Phật lìa tưởng phân biệt.
Lúc đó, Phạm Thiên vương chắp tay hướng lên Đức Phật với ý vắng lặng nói kệ khen Phật:
Như Lai đầy đủ tuệ bình đẳng
Tu hạnh vắng lặng đến bờ giác
Thuyết pháp tịch tĩnh độ quần sinh
Quán các thế gian thường vắng lặng.
Bồ-đề tịch tĩnh vốn không nhiễm
Nương cảnh vắng lặng không động loạn
Thường ăn vị cam lồ tịch tĩnh
Đối với tất cả đều thông đạt.
Đạo tịch tĩnh tối thượng như vầy
Người khéo quán sát được diệu lạc
Nương tám Chánh đạo từng huân tu
Hay đoạn phiền não trói thế gian.
Tu pháp tịch tĩnh chứng Bồ-đề
Đó là lời Phật trước đã nói
Nhất định đến được thành Niết-bàn
Như Phật Thế Tôn không có khác.
Nếu người chánh giác giáo của Phật
Thọ trì đọc tụng siêng tu tập
Cầu hướng vắng lặng môn giải thoát
Tất cả thế gian không ai bằng.
Khéo tu bình đẳng đạo vắng lặng
Các căn hóa vui thường thanh tịnh
Đủ các phước tuệ trang nghiêm khắp
Như Na-la-diên có sức mạnh.
Nếu rõ pháp cam lồ tịch tĩnh
Thì mới dứt sạch các hữu tướng
Quán sát thế gian không chỗ nương
Là con tối thượng của Như Lai.
Người này đã từng gặp chư Phật
Gieo trồng vô biên thắng thiện căn
Đạt môn Đẳng trì vắng lặng này
Dứt trừ các hoặc không nhiễm trước.
Do đủ chánh niệm lực tinh tấn
Lìa mọi siểm khúc tưởng biếng nhác
Biết rõ sinh tử tức Niết-bàn
Hay lìa xa các tướng thế gian.
Chư Phật xuất hiện ở thế gian
Diễn nói pháp vắng lặng giải thoát
Người trí thông đạt không có nghi
vĩnh thoát biển sinh tử luân hồi.
Nếu người dối uẩn cầu giải thoát
Đối pháp tịch tĩnh không ham thích
Chỉ ngộ pháp uẩn không chắc chắn
Đối Phật Bồ-đề sinh sợ hãi.
Lìa dục tâm tịnh cầu giải thoát
Hay dùng minh tuệ khéo lựa chọn
Các người ngu trước dục chấp tướng
Nên Phật chưa khai thị cho họ.
Nếu chấp tịch diệt cũng là trói
Không thể thành tựu Nhất thiết trí
Không khởi tất cả tâm chấp trước
Đó là khéo trụ hạnh vô tướng.
Hay đến chỗ vô danh an ổn
Đạt được công đức Phật thanh tịnh
Dứt trừ tranh luận phục ma oán
Hay đoạn tất cả trói phiền não.
Con dùng ý tịch tĩnh bình đẳng
Tán thán công đức tụ Mâu-ni
Hồi hướng pháp giới các hữu tình
Đồng chứng quả Bồ-đề vô thượng.
Lúc đó, Đại phạm Thiên vương biết các Phạm chúng Thiên tử khát ngưỡng công đức của Phật, chắp tay hướng lên Đức Phật nói kệ rằng:
Mâu-ni rõ được pháp thế gian
Quyết định hư giả như hư không
Cũng như mây thu và điện chớp
Phật thường chỉ rõ dứt các vọng.
Như người trong mộng bị đói bứt
Gặp thức ăn ngon thật tối thượng
Nhưng thật không ăn cũng không người
Pháp Như Lai chứng cũng như vậy.
Lại như người trong mộng đói khát
Được uống nước cam lồ mát mẻ
Nên biết khát uống thảy đều không
Pháp Như Lai chứng cũng như vậy.
Như ở trong mộng nghe tiếng hay
Những lời nói ấy thật không được
Cũng không người nói và người nghe
Rõ pháp như vậy không nghi hoặc.
Lại như tiêu sáo phát tiếng hay
Tiếng ấy vốn không có tự tánh
Người trí quán uẩn lý như vậy
Biết uẩn tự tánh không thể được.
Không làm không thọ không chúng sinh
Không có tạo nghiệp và thọ báo
Cũng không người thọ quả báo kia
Đức Phật biết rõ được lý này.
Ví như ma-ni thể trong suốt
Để nó trên áo tùy sắc biến
Tự tánh các pháp vốn không trần
Tùy theo phân biệt nhiễm càng tăng.
Lại như thổi ốc phát tiếng lớn
Nhưng tìm tiếng vang không được gì
Tự tánh tiếng ấy xưa nay không
Phật rõ các pháp cũng như vậy.
Lại như thức ăn ngon thế gian
Bởi do các vị hợp lại thành
Quán tự tánh nó xưa nay không
Phật rõ các pháp cũng như vậy.
Như tràng Đế Thích cực kỳ cao
Vô tư mà hiện các sắc tượng
Tự tánh tràng ấy xưa nay không
Thế Tôn chứng pháp cũng như vậy.
Ví như thân mượn các duyên thành
Tìm thể tướng ấy không thể được
Nên biết các uẩn vốn như vậy
Pháp Như Lai chứng cũng như thế.
Như khi đánh trống phát ra tiếng
Làm cho người nghe sinh vui thích
Nhưng tiếng vang ấy xưa nay không
Pháp Như Lai chứng cũng như vậy.
Như người dùng đùi đánh vào trống
Hãy tìm xem tiếng hiện nơi đâu
Đến khi tiếng lặng hướng phương nào
Pháp Như Lai chứng cũng như vậy.
Lại như tiếng trống không yêu ghét
Lìa duyên ẩm ướt tiếng mới vang
Thân này hư giả cũng như vậy
Pháp Như Lai chứng cũng như thế.
Như người đánh trống phát tiếng vang
Tiếng ấy mặc tình không sở triệu
Rõ thân như thế tự tánh không
Pháp Như Lai chứng cũng như vậy.
Khi ấy, Đức Thế Tôn biết được tâm niệm của các Phạm chúng Đại Phạm vương với ý tịch tĩnh khen ngợi Như Lai, liền từ trong miệng phóng ra ánh sáng lớn, khiến chúng hội thấy ánh sáng này rồi, chánh kiến kiên cố, tuệ thanh tịnh tăng trưởng.
Lúc đó, Tôn giả Tỳ-kheo Mã Thắng dùng kệ thưa hỏi:
Hôm nay Như Lai hiện tướng lạ
Phóng quang thanh tịnh rất hiếm có
Các hàng trời, người, rồng, quỷ, thần
Thấy thần biến này đều nghi hoặc.
Mâu-ni tối thượng Điều Ngự Sĩ
Hiện điềm tốt này vì nhân gì
Xin Phật khai diễn nhân phóng quang
Khiến các chúng hội tâm vui thích.
Chúng con nhất tâm sinh khát ngưỡng
Chiêm ngưỡng từ dung không tạm rời
Nếu được nghe tiếng phạm âm Phật
Mỗi mỗi trừ nghi sinh tin hiểu.
Như Lai hiện việc thần thông này
Là vì tự niệm các chúng sinh
Duyên gì phóng quang thanh tịnh này
Nay đã đúng lúc xin khai thị.
Đại Thánh Mâu-ni phương tiện lực
Khiến thời có phát tâm tăng thượng
Các chúng chắp tay đứng trước Phật
Cúi xin Như Lai mau diễn nói.
Lúc đó, Đức Thế Tôn vì Tỳ-kheo Mã Thắng nói kệ rằng:
Mã Thắng ông thấy ánh sáng này
Vì muốn thành thục hết hữu tình
Chúng hội nếu nghe lời ta nói
Thì đối Bồ-đề không thoái chuyển.
Đại phạm Thiên vương các phạm chúng
Thông đạt pháp tánh trừ nghi hoặc
Ở trong vô lượng vô biên kiếp
Tu tập vô biên hạnh thanh tịnh.
Đối các cảnh giới không nhiễm trước
Tâm như hư không không trở ngại
Thường ưa lợi lạc các hữu tình
Nhưng lại không chứng quả Bồ-đề.
Như vậy họ ở đời vị lai
Quá hơn vô lượng hằng sa kiếp
Tu chứng đầy đủ môn giải thoát
Thành tựu vô biên nhẫn lực lớn.
Rồi sau mới thành đạo vô thượng
Hiệu là Đại Nhẫn Lực Như Lai
Điều phục nhiếp hóa các quần sinh
Quán các thế gian đều vắng lặng.
Phật ấy thọ mạng rất lâu dài
Xưa cùng tu hành các kiếp số
Đủ đại oai đức và danh xưng
Cứu khổ sinh tử của hữu tình.
Cõi Phật kia thật là nghiêm tịnh
Giàu có sung túc không ai bằng
Dù có trải qua vô lượng kiếp
Nói công đức ấy không thể hết.
Phật kia nói pháp chẳng nghĩ bàn
Tự tánh không tịnh không chỗ nương
Tất cả chúng sinh trong cõi ấy
Thành thục thiện căn không tổn giảm.
Dứt sạch tận nguồn khổ luân hồi
Không còn ai thọ thân sau nữa
Cũng không tên quỷ, súc, địa ngục
Chỉ có các hành khổ Thiên lưu.
Do ngộ các hành là vô thường
Đều phát thắng nguyện sinh nhàm chán
Thế nên hữu tình ở cõi kia
Vĩnh viễn xa lìa già, bệnh, chết.
Lại hữu tình kia khéo tu hành
Tai không nghe đến các tiếng khác
Chỉ nghe vô ngã và vô thường
Khổ, không, tịch tĩnh pháp vô tướng.
Phụng trì lời Phật không buông lung
Thường tu thuần định hạnh chân thật
Hướng cầu cam lồ môn giải thoát
Tối thượng tối thắng đạo Bồ-đề.
Tất cả chùa tháp ở cõi kia
Hoặc tường, hoặc vách và cây rừng
Đều phát tiếng Phạm âm thanh tịnh
Người nghe đều lên địa không thoái.
Là sức thần thông của Như Lai
Diễn tám thứ tiếng Phạm âm này
Nghe rồi xả bỏ dòng sinh tử
Cầu chứng tịch tĩnh vui chân thường.
Tất cả chúng sinh ở cõi ấy
Ở thời quá khứ hằng sa kiếp
Vì Bồ-đề nên từng tu hành
Nay theo thứ tự được thành Phật.
Đại Phạm Thiên vương các Phạm chúng
Do thường tu chứng lý tịch diệt
Lúc đó Phật kia và chúng sinh
Đồng ăn vị cam lồ tịch diệt.
Lại quán chúng sinh giới vốn không
Chưa từng tạm khởi tưởng mệt mỏi
Nên hay biến nhập các pháp tánh
Thường tu hạnh vô tướng vắng lặng.
❧
Phẩm 21: THỌ KÝ QUANG ÂM THIÊN
Khi ấy, trong hội có tám mươi ức Quang âm thiên, thấy các A-tu-la vương cho đến Phạm Thiên vương ở chỗ Đức Thế Tôn đều hiện thần biến cúng dường các món; lại nghe Như Lai thọ ký cho họ thành Chánh đẳng Chánh giác, hoan hỷ phấn khởi thật chưa từng có.
Lúc đó, Thiên chủ từ chỗ ngồi đứng dậy, bày vai phải cúi đầu đảnh lễ, rồi đứng trước Đức Phật bạch rằng:
–Bạch Thế Tôn! Có Tam-ma-địa tên là Chiếu sáng các pháp. Nếu có Bồ-tát nào khéo tu tập Tam-ma-địa này thì có khả năng hiểu được tất cả các pháp, lại còn có thể đạt được vô lượng biện tài như: Vô trước biện tài, Gia trì biện tài, Thiện xảo biện tài, Mỹ diệu biện tài, Thích ý biện tài, Ly phược biện tài, An ổn biện tài, Thậm thâm biện tài, Vi diệu biện tài, Vô đẳng biện tài, cho đến đạt được Như Lai sở hữu tối thượng biện tài.
Thưa Thế Tôn! Sao gọi là Tam-ma-địa Chiếu sáng các pháp? Nếu Đại Bồ-tát nào được Tam-ma-địa này, đối với tất cả pháp không có tầm từ và tác ý. Nếu lìa những tâm sở ấy thì không có nghi hoặc. Như vậy đối với các pháp đoạn trừ nghi hoặc, đối với tất cả mọi nơi thông đạt không ngại. Vì sao? Vì các pháp lìa tự tánh. Nếu rõ được các pháp tự tánh không có thì Bồ-tát ấy có thể hiểu được nghĩa môn chữ A.
Chữ A là vô tác, A là biến khắp, A không phải là hữu vi, A không phải vô vi, A không phải không thành tựu, A không chỗ nương tựa, A là không động, A là không loạn, A không phải phân biệt, A không phải lìa phân biệt, A không phải rốt ráo, A không phải tan hoại, A không phải hình sắc, A không phải hiển sắc, A không phải trụ trì, A không phải định trụ, A không phải biết,A không phải thấy, A không phải ngôn thuyết, A không phải lìa ngôn thuyết, A không phải nghĩ bàn, A không phải lìa nghĩ bàn, A không phải đến đi, A không phải ra vào, A không phải hữu biểu, A không phải vô biểu, A không phải danh, A không phải tướng, A không phải đối trị, A không phải che lấp, A không phải tận, A không phải vô tận, A không phải hai, A không phải không hai, A không phải chân thật, A không phải hư vọng, A không phải cấu, A không phải tịnh, A không phải lìa tịnh, A không phải chấp, A không phải lìa chấp, A là không sinh, không thể không sinh, không có một pháp nhỏ nào có thể sinh, A là không diệt, không thể không diệt, không có một pháp nhỏ nào có thể diệt, A là bất không, không thể bất không, A là không tướng, không thể không tướng, A là không nguyện, không thể không nguyện. Khi hiểu
được như vậy rồi biết không phải là hý luận. Đó gọi là hiểu được nghĩa môn chữ A.
Thưa Thế Tôn! Lại các pháp từ ý mà sinh, do chữ A cho nên dẫn sinh chữ Đạt. Nếu có thể hiểu được chữ Đạt thì có thể hiểu được tất cả giáo pháp.
Điều mà gọi là hiểu rõ pháp hữu vi, pháp vô vi, pháp hữu biểu, pháp vô biểu, pháp thế tục, pháp thắng nghĩa.
Thưa Thế Tôn! Pháp thắng nghĩa chỉ là một chân như. Dùng lời nói để diễn đạt cho rõ thì do đâu mà có thể hiểu.
Thưa Thế Tôn! Như người trong mộng làm tất cả mọi việc. Cảnh mộng không phải thật, chỉ có giả danh. Khi thức rồi biết rõ đều do tâm tạo.
Thưa Thế Tôn! Như tiếng vang trong hang trống, tự tánh không thật, do hòa hợp mà sinh.
Thưa Thế Tôn! Như người huyễn hóa làm việc huyễn, người ngu không rõ cho là có thật.
Thưa Thế Tôn! Như sóng nắng vọng sinh tưởng là nước, người trí biết rõ thể của nó vốn không.
Thưa Thế Tôn! Lại như các sắc tượng hiện trong gương, vọng sinh phân biệt thật không thể được. Các pháp tánh không cũng lại như vậy, chỉ làm cho người ngu vui thích, các pháp xưa nay rốt ráo vắng lặng.
Thưa Thế Tôn! Con xưa từng nghe Phật trước đã nói pháp thắng nghĩa đế, thấy được chân thật.
Các Thiên tử này nói vậy rồi, Đức Phật liền ấn khả, cúi đầu đảnh lễ dùng kệ khen Phật:
Thế Tôn thông đạt Đệ nhất nghĩa
Nên hay lần lượt nói các pháp
Những người chân Phật tử thông tuệ
Đối lời Phật dạy hay du hý.
Người đời ngu si lại ít trí
Do trước ngã nên không thể hiểu
Ngã và ngã sở xưa nay không
Tìm cầu mười phương không thể được.
Như thấy sóng nắng không phải nước
Người ngu vọng tưởng cho là nước
Điên đảo như vậy chấp là ngã
Đều do nhiễm tuệ mê chân trí.
Đối với năm dục sinh ham thích
Chịu mọi sinh tử các khổ độc
Tự tánh các uẩn xưa nay không
Người ngu đọa lạc vào các nẻo.
Do không chánh trí tâm cuồng loạn
Đối các cảnh khổ vọng là vui
Bị ba lửa độc luôn thiêu đốt
Chưa từng giác ngộ sinh sợ hãi.
Người ngu không chán các cấu hoặc
Như theo giặc oán làm bạn thân
Nghe Như Lai nói thắng nghĩa không
Hoặc sinh sợ hãi, hoặc khinh chê.
Cũng như người yếu đuối thế gian
Tuy cầm kiếm bén tâm lo sợ
Như Lai diễn nói pháp chân chánh
Đó là một chữ A vi mật.
Phát sinh tuệ tối thượng chân thật
Cũng như đất bằng sinh cây cao
Khéo hay điều phục các quân ma
Mau chứng đạo Vô thượng Bồ-đề.
Mâu-ni có các đệ tử giỏi
Thông đạt đệ nhất nghĩa như vậy
Đã tự tiêu phục cấu ba độc
Thấy người bị độc ban pháp dược.
Dùng tám Chánh đạo làm thuyền lớn
Chuyên chở quần sinh thoát biển khổ
Khiến biết các pháp xưa nay không
Dứt các dị luận vọng phân biệt.
Người sáng bỏ tà về chánh đạo
Do xưa đã tu căn lành ấy
Rõ thể tánh pháp xưa nay không
Tâm không đắm trước liền giải thoát.
Nếu đạt pháp tánh tức bằng Phật
Đây là đại trí Na-la-diên
Các pháp tánh không không thể không
Cũng không trói buộc và người trói.
Chân như vắng lặng lìa các tướng
Thể không cấu nhiễm cũng không tịnh
Do vì pháp ấy vốn như vậy
Không phiền não trói cũng không đoạn.
Biết rõ các pháp tánh như vậy
Người này không lâu được Bồ-đề
Tự mình được độ lại lợi tha
Bàn bạc chánh lý không mong đáp.
Hữu tình thường sinh tưởng hư vọng
Đối cảnh chấp trước tướng nam nữ
Tăng trưởng ngu si tâm nhiễm ô
Cũng như quá khát theo sóng nắng.
Do tạo mỗi nghiệp sinh các nẻo
Nghiệp này đều do vọng tưởng sinh
Rõ thể tánh nghiệp xưa nay không
Rốt ráo không thể có tác giả.
Chúng con đã hiểu nghĩa Phật dạy
Biểu thị pháp môn khó nghĩ bàn
Quy mạng Mâu-ni Đại Đạo Sư
Các căn vắng lặng không đắm trước.
Như Lai thanh tịnh không cấu uế
Thành tựu vô biên biển công đức
Làm đèn sáng soi cho ba cõi
Kham nhận cúng dường của chư Thiên.
Chúng con nay ở trong đại hội
Tán thán Năng Nhân đại phước tụ
Lành thay, Vô tỷ Đấng Lưỡng Túc
Rốt ráo các pháp nghĩa thật tướng.
Do vậy nên được sức thiện căn
Hồi hướng chúng sinh trong ba cõi
Nguyện đời vị lai ở cõi tịnh
Nhất định thành tựu quả Bồ-đề.
Biết được tâm niệm của Quang âm Thiên tử, thông đạt được pháp Phật, đầy đủ biện tài thù thắng to lớn, hy vọng được Như Lai thọ ký thành Phật, Đức Thế Tôn từ trong miệng phóng ra ánh sáng lớn. Tôn giả Tỳ-kheo Mã Thắng thấy việc này rồi, liền chắp tay hướng lên Đức Phật dùng kệ thưa hỏi:
Đại Bi cứu hộ khắp thế gian
Thành tựu công đức tụ tốt đẹp
Dùng sức phương tiện dứt các nghi
Phóng ánh sáng này rất hy hữu.
Chúng hội đều nghe lời Phật dạy
Tâm sinh tịnh tín nhất định hiểu
Siêng Tu-diệu hạnh hướng Bồ-đề
Vượt khỏi biển sinh tử luân hồi.
Tất cả Trời, Người, A-tu-la
Bị già bệnh chết nó bức bách
Như Lai thường dùng tâm đại Bi
Cứu giúp khiến tu tám Thánh đạo.
Do nhờ dũng mãnh siêng tinh tấn
Thâm tâm kiên cố không thoái lui
Ưa tu pháp môn hay như vậy
Thệ chứng Bồ-đề cầu trí Phật.
Khiến chúng hội này không nghĩ khác
Nhất tâm chiêm ngưỡng từ dung Phật
Nguyện nghe âm vi diệu Như Lai
Cắt đứt lưới nghi sinh vui thích.
Thấy Phật hiện việc thần biến này
Từ miệng phóng quang rất thanh tịnh
Thí như bệnh nặng gặp lương y
Cũng như con thơ nhìn cha mẹ.
Người nào thỉnh hỏi pháp tạng sâu
Đầy đủ rộng lớn sức Bi nguyện
Đạt được môn bí mật tối thượng
Cảm Phật hiện việc hy hữu này.
Chúng hội tâm đều rất hoan hỷ
Muốn nghe Phật nói nhân phóng quang
Đều được đầy đủ tâm thanh tịnh
Tu tập Tam-ma-địa như vậy.
Lúc đó, Đức Thế Tôn vì Tỳ-kheo Mã Thắng nói kệ rằng:
Mã Thắng đầy đủ diệu biện tài
Hay hợp quần tâm nên thưa hỏi
Nay chính là lúc nói nhân này
Đây là sức thần biến Như Lai.
Các chúng Quang Âm Thiên tử này
Thuở xưa từng cúng vô số Phật
Quán sát khổ chúng sinh thế gian
Thệ cầu Phật đạo mà cứu độ.
Đã tu hạnh chân thật rộng lớn
Quyết định sẽ được Nhất thiết trí
Vì họ đã bám chặt vào tà kiến
Chỉ bày đều khiến về chánh đạo.
Và cũng nhờ nghe chánh giáo Phật
Thâm nhập nghĩa vị sinh tôn trọng
Cũng như các người nữ thế gian
Muốn được sinh nam tâm đầy đủ.
Các Thiên tử này tâm thanh tịnh
Chí cầu vô thượng Phật Bồ-đề
Từng trong vô lượng vô biên kiếp
Tu tập lợi tha hạnh thù thắng.
Giáo hóa chúng sinh không hạn lượng
Đều hay phát khởi tâm Đại thừa
Đầy đủ phước trí tướng nghiêm thân
Đến kiếp Tinh tú đều thành Phật.
Các Thiên tử ấy khi thành Phật
Quốc độ vô lượng trăm ức kiếp
Rộng lớn thù diệu khó nghĩ bàn
Trang nghiêm mọi thứ không gì bằng.
Các cõi Phật kia chưa từng nghe
Đến ba đường ác và tám nạn
Cũng không người chứng quả Nhị thừa
Mỗi mỗi đều lên địa không thoái.
Lại ở trong các cõi Phật kia
Thọ lượng hữu tình đều bằng nhau
Đầy đủ mười ức hằng hà sa
Thường hay phụng thờ các Đức Phật.
Nếu khiến vô số các chúng sinh
Y pháp Nhị thừa thủ diệt độ
Không bằng giáo hóa nơi một người
Hoặc nam hoặc nữ tu đại hạnh.
Đem phước tụ kia so với đây
Trăm ngàn vạn phần không bằng một
Huống nữa là khuyên nơi nhiều người
An trụ Đại thừa đạo Bồ-tát.
Mã Thắng ông nay nên lắng nghe
Như Lai xuất thế rất hiếm có
Ví như hoa Ưu-đàm-bát-la
Trải vô biên kiếp khó gặp được.
Phương tiện khéo léo mà nói pháp
Khai thị đạo chân thật vô vi
Người chí cầu Bồ-tát tịch tĩnh
Phải nên cung kính luôn thân cận.
Vô biên vô số các Thiên tử
Tung y báu đẹp trên không xuống
Lại dùng kệ hay rất thanh tịnh
Khen ngợi công đức của Như Lai.
Phật nói pháp cam lồ tịch tĩnh
Trừ khử nhiệt phiền não chúng sinh
Nếu phụng hành theo lời Phật dạy
Lần lần được thành Vô thượng giác.
❧
Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.
