Một Trăm Ngày Niệm Phật Và Một Trăm Bài Pháp

PHẦN X. HÓA GIẢI NHỮNG NGHI NGỜ

Ngày Thứ Năm Mươi Hai: Nhị thừa, căn thiếu và nữ căn cầu sanh Tịnh Độ?

Vấn: - Chúng con nghe chư giảng sư pháp môn niệm Phật Tịnh độ giảng: “cõi tịnh độ không có nhị thừa, căn thiếu và nữ căn? Nhị thừa tu pháp tứ đế, lánh xa cõi thế, tìm chốn an lạc; căn thiếu thì không đủ yếu tố học đạo giải thoát, khó tu chứng đạo; nữ căn thì chướng sâu tội nặng…như vậy thì không có lối thoát cho những chúng sanh trên hay sao?

Đáp: - “Nhị thừa” thì tịch diệt, tu tự lợi, chán bỏ cõi khổ tìm chổ an lạc riêng mình, không phát bồ đề tâm để độ sanh, tức là không đạt cứu cánh rốt ráo.

“Thiếu căn” chúng sanh thiếu căn lành, không phải là pháp khí của Phật pháp, không có trí tuệ để tìm cầu giải thoát, khinh mạn đại thừa, chướng sâu tội nặng, chê bai giáo pháp Đức Phật, không đủ yếu tố căn thân để gánh vác đạo đức.

“Nữ căn” theo xưa trong giáo pháp Đức Phật dùng ngôn từ “nữ căn” để chỉ cho chủng tánh chúng sanh không có tướng trượng phu, nhiều tính dục ái, ý tứ Phật nói chúng sanh nhiều dục ái. Theo quan niệm của Thượng tọa bộ thì người nữ nhiều ái dục, chướng sâu tội nặng khó tìm cầu học đạo giải thoát. Theo Đại chúng bộ thì nói chúng sanh nhiều ái dục, không riêng gì người nữ. Công đức tu thành Phật, học đạo giải thoát, cầu vãng sanh Tịnh độ, thành Phật thì không phân biệt tướng nam tướng nữ tướng trẻ tướng già, đủ căn hay thiếu căn. Tất cả chúng sanh trong thế giới ta bà đều có thể tu đạt hiệu quả vãng sanh tịnh độ, thành Phật, chỉ có sự giác ngộ mới thành Phật và nói lên chơn lý đại thừa rốt ráo của Đạo Phật. Trong sách “Những lời dạy của Đức Tôn sư: “…tánh Tỳ kheo không phân biệt tướng nam tướng nữ, tướng trẻ, tướng già…”

Vã lại, trong Vãng Sanh Tịnh Độ luận của Thiên Thân Bồ tát dạy: “…chúng sanh đã sanh về thế giới Cực Lạc tây phương không có tướng người nữ, căn thiếu và nhị thừa”. Có người không hiểu nghĩa này giải sai nói nhị thừa, căn thiếu, các người nữ không được vãng sanh tây phương, nghĩ suy như thế, chẳng lẽ giáo pháp Đức Phật hữu biên hay sao? quan niệm nầy sai lầm!

Vãng sanh Tịnh độ luận nói: “Người tu Phật nhất là phát tâm đại thừa cầu sanh đến thế giới Cực Lạc tây phương là người có tâm tốt, tâm tốt là tâm có đủ 32 tướng của bậc Bồ Tát cầu đạo nên không có tướng người nữ, căn thiếu và nhị thừa không đủ phước báu; chứ không phải nói người nữ, căn thiếu và nhị thừa ở cõi này hoặc ở phương khác không được vãng sanh về Cực Lạc! Đã sanh về Cực Lạc tuy cõi phàm phu, nhị thừa, căn thiếu khác nhau, nhưng tất cả đều tiến vào Đại thừa rốt ráo thành Phật. Vì thế, Thế giới Cực Lạc đều do vô lậu thiện căn Đại thừa mà thành tựu, vì đây là cảnh giới thiện căn của Đại Thừa, nên không thể có thể tính người nữ, căn thiếu và nhị thừa, mà danh xưng người nữ, căn thiếu, nhị thừa cũng không có, chỉ có danh xưng của Bồ Tát, thượng thiện nhơn mà thôi….”

Trong kinh Diệu Pháp Liên hoa, quyển IV, phẩm Đề Bà Đạt Đa, trang 327, 328 – bản dịch của HT Thích Trí Tịnh. Lúc bấy giờ Ngài Văn Thù Sư Lợi vừa đi thuyết giảng từ cung rồng Ta Kiệt La về và có đến trước đại chúng nói: “Tôi du thuyết ở biển thường tuyên nói Kinh Diệu Pháp Liên Hoa cho chúng sanh trong cõi ấy nghe và có nhiều người nghe rồi đắc đạo không thể kể xiết.

Ngài Bồ tát Trí Tích hỏi Văn Thù Sư Lợi: “Kinh nầy rất sâu vi diệu là quý báu trong các kinh, trong đời rất ít có, vậy khi Ngài thuyết giảng có chúng sanh nào nghe rồi siêng năng tinh tấn tu hành, đọc tụng kinh nầy mau thành Phật chăng? Xin Ngài giới thiệu người tiêu biểu?

Ngài Văn Thù Sư Lợi nói: “Có con gái của vua rồng Ta Kiệt La mới tám tuổi mà căn tánh lanh lẹ, có trí tuệ, khéo biết các căn tánh hành nghiệp của chúng sanh, đặng pháp tổng trì,, các tạng pháp kín rất sâu của các Phật nói đều có thể thọ trì, sâu vào thiền định, rõ thấu các pháp. Trong khoảng sát na phát tâm Bồ đề đặng bực bất thối chuyển, biện tài vô ngại, thương nhớ chúng sanh như con đỏ, công đức đầy đủ, lòng nghĩ miệng nói pháp nhiệm mầu rộng lớn, từ bi nhơn đức khiêm nhường, ý chí hòa nhã, nàng ấy có thể đến Bồ đề. Trí Tích Bồ tát nói rằng: “Tôi thấy Đức Thích Ca Như Lai ở trong vô lượng kiếp làm những hạnh khổ khó làm, chứa nhiều công đức để cầu đạo Bồ đề chưa từng có lúc thôi dứt; tôi xem trong cõi tam thiên đại thiên thế giới nhẫn đến không có chỗ nhỏ bằng hộ cải, mà không phải là chổ của Bồ tát bỏ thân mạng để vì lợi ích chúng sanh, vậy sau mới đặng thành đạo Bồ đề. Chúng tôi chẳng tin Long nữ đó ở trong khỏang giây lát chứng thành bậc chánh giác”.

Nói luận chưa xong, lúc đó con gái của Long vương thị hiện thần thông, bỗng hiện ra nơi trước, gieo năm vóc kính lễ Phật rồi đứng một bên nói: “…sự đắc đạo của người nữ chúng con chỉ có Phật mới biết đặng, hiện nay mọi người đều tôn kính con, con có khả năng nói pháp đại thừa, độ tất cả chúng sanh được giải thoát…”.

Lúc bấy giờ ngài Xá Lợi Phất nói với Long nữ rằng: “Người nói không bao lâu chứng đặng đạo vô thượng, việc đó khó tin. Vì sao? Vì thân nữ nhơ uế chẳng phải là pháp khí, thế nào có thể đặng thành đạo vô thượng chánh giác? Đạo Phật sâu rộng phải trải qua vô lượng kiếp cần khổ chứa nhóm công hạnh, tu đủ các độ, vậy sau mới thành được. Lại thân gái có năm điều chướng: một, chẳng đặng làm Phạm thiên vương, hai chẳng đặng làm Đế thích, ba chẳng đặng làm Ma vương, bốn chẳng đặng là Chuyển luân Thánh vương, năm chẳng đặng làm Phật. Thế nào thân gái đặng mau thành Phật?”

Lúc đó, Long nữ có một hột châu báu, giá trị bằng cõi tam thiên đại thiên đem dâng lên Đức Phật. Phật liền nhận lấy. Long nữ nói với Trí Tích Bồ tát cùng tôn giả Xá Lợi Phất: “Tôi cúng dường châu báu, đức Thế tôn nạp thọ, việc đó có mau chăng?” – Rất mau! – Long nữ nói: “Lấy sức thần của các ngài xem tôi thành Phật lại mau hơn việc đó…”

Qua bài kinh, cho chúng ta thấy việc tu thành Phật, đắc đạo theo giáo nghĩa Đại chúng bộ không còn phân biệt các tướng nữa.

Long nữ là đại diện cho các tầng lớp chúng sanh tu Phật, cũng là đại diện cho “phái nữ” tu hành; việc Long nữ thành Phật mau trong một niệm giác ngộ, một hành động dâng ngọc ngà châu báu, một phong cách gieo năm vóc đảnh lễ đức Thế tôn…tất cả đều là hạnh lành mà mọi người đều có thể làm được. Tuy nhiên cần có sự giác ngộ như Long nữ; chúng ta sanh trong thế giới ta bà không nên tự ti mặc cảm “tự nghĩ là khó thành Phật” rồi không tu hoặc tu cầm chừng cho có lệ; ngược lại cần có sự quyết chí thì sở cầu như ý nguyện. Hoặc chúng sanh “xem nhẹ” Phật pháp cho Phật pháp là một môn triết học như các môn học khác, ví như người không biết sử dụng “ngọc quý”, cho “ngọc quý” là “đá cuội” rồi không tin tưởng hoặc mất niềm tin.

Tính đặc biệt của giáo pháp đức Phật là: “Tất cả chúng sanh đều có Phật tánh, đồng thể tánh không phân biệt các tướng, tất cả chúng sanh đều có thể tu thành Phật như đức Phật Thích Ca, nếu chúng sanh đó có ý thức tiến hóa giác ngộ…”. Tất cả chúng sanh tu hành đều đặng giải thoát, nếu chúng sanh ấy cầu học đạo giải thoát.

Theo Tịnh độ tông, “cõi Tây phương Cực lạc không có nhị thừa, thiếu căn, nữ căn…” cũng chính là bổn nguyện trong 48 lời đại nguyện của Đức Phật A Di Đà và chư Phật trong mười phương an lập Tịnh độ; cũng là pháp giáo rốt ráo trong quá trình Đức Giáo chủ Phật Thích Ca Mau Ni hoằng hóa chúng sanh trong thế giới ta bà.

Nam mô Tây Phương Cực Lạc Thế Giới Giáo Chủ Thọ Quang Thể Tướng, Vô Lượng Vô Biên Từ Thệ Hoằng Thâm, Tứ Thập Bát Nguyện Độ Hàm Linh, Đại Từ, Đại Bi Tiếp Dẫn Đạo Sư A Di Đà Như Lai Biến Pháp Giới Tam Bảo.

Ngày Thứ Năm Mươi Ba - Giới thiệu sơ lược tiểu sử Chư Đại sư Tịnh Độ tông truyền đăng bên Trung Hoa

Vấn: - Nghe Sư giảng, chúng con hiểu được Tịnh độ tông du nhập Việt Nam chậm nhất vo thế kỷ thứ 11, pháp môn mà chúng con đang tu hành đã có mặt sớm tại qu hương nầy rồi. Tuy nhiên có lần nghe Sư thuyết giảng về chư Đại sư Trung Hoa thừa kế Tịnh độ tông từ thế kỷ thứ sáu đến cận đại, nhưng chúng con chưa biết về lai lịch của Ngài, nay xin Sư từ bi thuyết giảng về mười ba vị Đại sư Trung Hoa truyền đăng tục diệm Pháp môn niệm Phật, Tịnh độ tông?

Đáp: - Mười ba vị đại sư Trung Hoa truyền đăng tục diệm pháp môn tu niệm Phật Tịnh độ tông. Nói là truyền đăng tức là đèn của người sau tiếp nối lửa của đèn người trước, người sau hiểu được, thấu suốt thâm ý lời giáo nghĩa về pháp môn tu do người trước truyền bá. Người trước dù có truyền lại cho vị kế tục hay không, không là vấn đề; vấn đề quan trọng ở chổ người sau tiếp nhận, công nhận phương pháp tu học hành đạo theo ý tưởng người trước, giữ gìn quy cũ v pht triển mơn phong php phi của người trước…đây chính là điểm chính yếu trong sự hoằng truyền pháp môn niệm Phật tịnh độ tông.

Cách thức truyền đạo nầy không còn: “Một người truyền y bát cho một người, mà có thể một người truyền đăng cho nhiều người…”, như bên Thiền tông, Đức Ngũ tổ Hoằng Nhẫn, Đức Lục tổ Huệ Năng không còn truyền y bát cho một vị như sự truyền thừa của chư lịch đại Tổ sư Tây thiên, Đông độ, từ Tổ sư Ca Diếp đến Tổ sư Hoằng Nhẫn trước đó nữa, mà truyền đăng pháp ấn cho nhiều người hành đạo…

Trong sách Zen của Thượng tọa Thiên Ân Đoàn Văn An, nhà xuất bản Đông Phương phát hành năm 1964, trang 17, 19, 20 nói: “Sau Lục tổ Huệ Năng, môn hạ của ngài có đến 50 người, tất cả đều là những bậc đức hạnh viên toàn, trí đức cao minh. Trong số 50 người ấy có ngài Nam Nhạc Hoài Nhượng và ngài Thanh Nguyên Hành Tư là người được liệt vào những bậc ưu tú nhất”.

Xét trong lịch sử chúng ta thấy: Phái Zen chia thành hai dòng pháp năm tôn phái; trong đó năm tôn phái bắt đầu từ các ngài Nam Nhạc Hoài Nhượng, ngài Thanh Nguyên Hành Tư. Ngài Nam Nhạc và ngài Mã Tổ Đạo Nhất phát triển sanh ra hai giáo phái Lâm Tế Nghĩa Huyền, Qui sơn Linh Hựu, Ngưỡng sơn Huệ Tịch.

Về sau theo chủ trương của các ngài Thanh Nguyên Hành Tư chủ trương “tất cả những động tác trong nhật dụng hằng ngày như ăn cơm, uống nước, mặc áo… đều là Phật sự”; ngài Thạch Đầu Hy Thiên khởi xướng công cuộc thống nhất giưa giáo phái “Nam Năng” và “Bắc Tú”, đề cao thuyết lý hổ tương quan hệ giữa linh nguyên và chi phái. Linh nguyên tức là chỉ cho căn nguyên linh diệu của vạn pháp; chi phái tức là chỉ cho các tướng trạng sai biệt của vạn pháp…cũng do chủ trương nầy về sau sanh ra nhiều tôn phái như: Vân môn, Tào động, Pháp nhãn.

Xem qua, Đức Lục Tổ Huệ Năng có 50 vị đệ tử thì không có lý gì mà Tổ sư truyền cho một người, mà chắc chắn sẽ “truyền đăng” cho nhiều người… Qua các chủ trương truyền đạo trên, chúng ta thấy chư lịch đại Tổ sư rất linh động trong sự truyền bá giáo pháp Phật; các ngài chỉ vì muốn cho pháp Phật mở rộng mà canh tân cách truyền đạo.

Sách Liên tông tam thập tổ, trang 13, 14 của soạn giả Thích Thiền Tâm, nói: “Kể từ ngài Lô Sơn Huệ Viễn Đại sư thừa vâng theo Kinh văn và Phật ý mà khai sáng ra tông môn Tịnh độ, cho đến nay lịch đại “ghi nhận” và “suy tôn” lên được tất cả la 13 vị Tổ sư của Liên tông…”

“…Tịnh độ tông không có sự truyền thừa như chư vị Tổ sư bên thiền tông. Sở dĩ có chư Tổ sư Tịnh độ là do chư Tăng Ni và Phật tử tu môn niệm Phật đời sau họp lại suy tôn những vị tu hành siêu xuất….(Liên tông tam thập tổ, trang 27).

Như ngài Ấn Quang Đại sư sau khi viên tịch, chư vị Cao tăng thật đức, chư Liên hữu bên Trung Hoa xét thấy đức hạnh ngài trang nghiêm, có công lớn với Tịnh độ, mới họp nhau lại, đồng suy tôn ngài vào ngôi vị Tổ thứ mười ba tịnh độ tông ….(Liên tông tam thập tổ, trang 29).

Do đó chúng ta thấy rằng Thiền tông truyền pháp từ “một người đắc đạo” cho “một người đệ tử tâm đắc”, “tâm ấn tâm” chúng ta thường nghe từ ngữ “tổ ấn trùng quang”, hay “tổ tổ tương truyền sư sư tương thọ”, gọi là “đắc pháp”.

Tịnh độ tông truyền đạo từ “một người đắc đạo” cho “nhiều người đệ tử ưu tú”, gọi là “đắc đạo”; trong lịch sử Tịnh độ tông ít có việc truyền đạo từ “một người” cho “một người” là vậy.

Sau đây là lịch trình chư đại sư truyền thừa pháp môn niệm Phật Tịnh Độ tông, xin trích sơ lược về lai lịch các Ngài để chúng ta có ý thức về các thế hệ trước hoằng truyền Tịnh độ tông ở Trung Hoa.

Nhất tâm đảnh lễ chư Tôn giả, chư Đại sư hoằng giáo Tịnh độ tông:

1 - Huệ Viễn Đại sư

Đại sư Huệ Viễn (334-416) người Nhạn Môn, Sơn Tây. Thuở nhỏ tinh thông Nho, Lão cùng Bách gia chư tử. Trưởng thành xuất gia với Pháp sư Đạo An, chùa Nghiệp Trung, Hằng Sơn.

Năm Thái Nguyên thứ 6 (nhà Tấn) Đại sư du hóa đến Tầm Dương, Giang Tây, thấy cảnh Lô Sơn rộng rãi đến lập tịnh xá tu trì. Sau ngài đến phía Đông Lô Sơn lập chùa tên Đông Lâm Thần Vận tự.

Tại chùa Đông Lâm, Đại sư Huệ Viễn đã lập Bạch Liên xã, xiển dương pháp môn niệm Phật, trước tác kinh luận hoằng dương Phật pháp như các bộ: Đại trí luận yếu lược, Pháp tánh luận, Sa môn bất bái vương giả luận… cho đến ngày vãng sanh.

2 - Thiện Đạo Đại sư

Đại sư Thiện Đạo (613-681), người đời Đường. Năm Trinh Quán, nhân đọc Tịnh độ Cửu phẩm đạo tràng của Thiền sư Đạo Xước, ngài nhận ra:

“Đây mới thật là cửa mầu đi vào cảnh Phật”.

Từ đó ngài tinh cần niệm Phật và truyền bá pháp môn

3 - Thừa Viễn Đại sư

Đại sư Thừa Viễn (712-802), người đời Đường. Lúc mới xuất gia, Đại sư theo học với Đường thiền sư ở Thành Đô, sau đến Kinh Châu tham học với Chân thiền sư ở chùa Ngọc Tuyền.

Sau khi ngộ đạo, Đại sư Thừa Viễn đến Hoành Sơn hoằng hóa. Ngài lập nguyện khổ hạnh, tùy theo căn cơ chúng sanh mà chỉ dạy Thiền hoặc Tịnh. Về sau ngài dựng chùa Di Đà, khuyến hóa mọi người niệm Phật đông đến hàng vạn tín đồ. Hơn ba mươi năm, Đại sư vừa hóa đạo, vừa chuyên tu, chưa từng ngủ nghỉ. Có đến hàng vạn người theo ngài tu tập niệm Phật.

4 - Pháp Chiếu Đại sư

Đại sư Pháp Chiếu (747-821) người đời Đường, tu tập ở chùa Văn Phong tại Hồng Chu.

Năm Đại Lịch thứ năm, Đại sư đến chùa Phật Quang ở huyện Ngũ Đài. Tại đây, Đại sư được Bồ tát Văn Thù khai thị pháp môn niệm Phật, cầu vãng sanh Tây phương.

Từ đó về sau, Đại sư chuyên tâm niệm Phật và mở nhiều đạo tràng niệm Phật từ dân gian cho đến hoàng cung, hóa độ cho vô số người.

5 - Thiếu Khang Đại sư

Đại sư Thiếu Khang (?-805) họ Châu, người đời Đường. Tuổi nhỏ đã xuất gia, căn tánh lanh lợi, 15 tuổi đã thông suốt được năm bộ kinh.

Sau Đại sư đến viếng cha Bạch Mã ở Lạc Dương. Nhân đọc Tây Phương Hóa Đạo của Đại sư Thiện Đạo nên phát nguyện hoằng truyền pháp môn niệm Phật.

Về sau, Đại sư thành lập Tịnh độ đạo tràng ở Ô Long Sơn. Tín chúng phát tâm niệm Phật rất đông.

6 - Diên Thọ Đại sư

Đại sư Diên Thọ (904-975), tự Xung Huyền, người đời Tống. Lúc thiếu thời, thích tụng kinh Pháp Hoa. Sau xuất gia với Thiền sư Thúy Nham, tham học với Thiều Quốc sư ở Thiên Thai, tỏ ngộ tâm yếu. Năm Kiến Long thứ hai, trụ trì chùa Vĩnh Minh, trước tác Tông cảnh lục, Vạn thiện đồng quy… mỗi ngày đêm tụng một bộ kinh Pháp Hoa, niệm 10.000 câu Phật hiệu. Người đương thời tôn xưng Diên Thọ Đại sư là Phật A Di Đà ứng hóa.

7 - Tỉnh Thường Đại sư

Đại sư Tỉnh Thường (959-1020), tự Thứu Vi, người đời Tống. Bảy tuổi xuất gia, sau trụ trì chùa Chiêu Khánh, thành lập Liên xã. Nhân việc trích máu chép phẩm Tịnh Hạnh của kinh Hoa Nghiêm nên đổi tên Liên xã thành Tịnh Hạnh xã. Đại sư hóa độ hàng vạn người đều tu tập theo pháp môn niệm Phật.

8 - Châu Hoằng Đại sư

Đại sư Châu Hoằng (1532-1612), hiệu Liên Trì, người đời Minh. Tuổi trẻ thông minh học rộng, có căn duyên với pháp môn Niệm Phật. Năm 32 tuổi, Đại sư xuất gia, học đạo với Tiếu Nham thiền sư, tham cứu câu “Niệm Phật là ai?” đạt ngộ. Niên hiệu Long Khánh thứ năm, Đại sư trú tại núi Vân Thê, trước tác bộ Phật thuyết A Di Đà kinh sớ sao, tận lực xiển dương pháp môn Tịnh độ.

9 - Trí Húc Đại sư

Đại sư Trí Húc (1599-1655), tự Ngẫu Ích, người đời Thanh. Thuở niên thiếu học Nho, sau nhân xem bộ Trúc song tùy bút của Đại sư Liên Trì vừa đọc kinh Địa Tạng phát ý xuất trần, phát tâm niệm Phật.

Về sau, Đại sư trụ trì trải qua các nơi: Ôn Lăng, Chương Châu, Thạch Thành, Thánh Khê, Trường Thủy và Tân An, rộng truyền giáo pháp Thiên Thai và pháp môn niệm Phật.

10- Hành sách Đại sư

Đại sư Hành Sách (1628-1682), tự là Triệt Lưu, người đời nhà Thanh. Năm 23 tuổi, xuất gia với Hòa thượng Nhược Am ở chùa Lý An.

Niên hiệu Khang Hy thứ hai, Đại sư cất am ở núi Pháp Hoa, tại Hàng Châu, chuyên tu Tịnh độ. Sau Đại sư trụ trì chùa Phổ Nhãn ở Ngư Sơn, đề xướng thành lập Liên xã. Học giả các nơi hưởng ứng tu tập niệm Phật rất đông.

11- Thật Hiền Đại sư

Đại sư Thật Hiền (1686-1734), hiệu Tĩnh Am, người đời Thanh. Khi xuất gia, tham cứu câu “Niệm Phật là ai?” được tỏ ngộ. Kế tiếp, Đại sư nhập thất ba năm ở chùa Chân Tịch, ngày đọc kinh, đêm chuyên trì danh hiệu Phật

Đại sư lập Liên xã, soạn văn “Khuyên phát lòng Bồ đề” để khuyến khích tứ chúng, trọn đời tinh tấn tu tịnh nghiệp.

12- Tế Tỉnh Đại sư

Đại sư Tế Tỉnh (1741-1810), tự Triệt Ngộ, hiệu Nạp Đường, người đời Thanh.

Thuở bé ngài đã thông thuộc kinh sử. Sau khi xuất gia, tham học với Tụy Như Thuần thiền sư ở Quảng Thông, tỏ ngộ thấu suốt, được truyền tâm ấn.

Đại sư trụ trì chùa Giác Sanh, kế đến là chùa Tư Phước ở Hồng Loa Sơn. Tăng chúng về nương ngày càng đông, khiến nơi đây trở thành đại tòng lâm. Đại sư chuyên tu tịnh nghiệp, chủ trương Liên tông, hàng ngày chuyên tâm lễ sám, niệm Phật. Vì pháp lợi sanh, Đại sư hoằng hóa không mệt mỏi, tất cả đều dùng Tịnh độ làm chỗ quy thọ.

13- Ấn Quang Đại sư

Đại sư Ấn Quang (1862-1940), hiệu Thường Tàm. Thuở bé Ngài học Nho, 21 tuổi xuất gia với Hòa thượng Đạo Thuần tại chùa Liên Hoa Động ở núi Chung Nam. Nhờ xem bộ Long Thơ Tịnh Độ, biết rõ công đức niệm Phật, nên quy hướng Tịnh độ, và khuyên người niệm Phật. Từ đó, Đại sư tiến bước trên đường tu học trải qua các danh lam như chùa Từ Phước, Long Tuyền, Viên Quảng và sau cùng đến chùa Pháp Vân ở Phổ Đà Sơn.

Đại sư khuyến hóa đồ chúng giữ trọn luân thường, tin chắc nhân quả, lánh dữ làm lành, tín nguyện niệm Phật, cầu sanh Tây phương.

Sau Đại sư thành lập Tịnh Độ đạo tràng tại chùa Linh Nham, rộng truyền pháp môn niệm Phật.

Nam mô Tây Phương Cực Lạc Thế Giới Giáo Chủ Thọ Quang Thể Tướng, Vô Lượng Vô Biên Từ Thệ Hoằng Thâm, Tứ Thập Bát Nguyện Độ Hàm Linh, Đại Từ, Đại Bi Tiếp Dẫn Đạo Sư A Di Đà Như Lai Biến Pháp Giới Tam Bảo.

Ngày Thứ Năm Mươi Bốn: Ảnh hưởng giáo lý Tịnh độ niệm Phật sau Phật nhập diệt (7 ngày)

Vấn: - Chúng con nghe nhiều thời giảng về Tịnh Độ niệm Phật, thì Tịnh độ tông thuộc đại thừa giáo, nếu là đại thừa giáo Bồ tát tạng thì được chư tôn giả kết tập vào lúc nào; trong khi kết tập về Thinh văn tạng thì có, có đến sáu lần kết tập kể từ sau Phật nhập diệt…xin Sư hoan hỉ chỉ giáo cho chúng con được học?

Đáp: - Sau Phật nhập diệt bảy ngày, chư tôn giả đứng đầu là ngài Ca Diếp tổ chức kết tập lần thứ nhất, trùng tuyên lại lời của Phật thuyết giảng trong 49 năm hoằng hóa Nhơn Thiên.

Thời điểm bấy giờ trong Tăng đoàn chỉ có ngài A Nan đà là vị tôn giả từng là thị giả hầu cận một bên Đức Phật, A Nan đà đa văn bậc nhất lão thông kinh điển, nhớ tất cả lời Phật dạy, tuy nhiên vì chưa đắc đạo; nên vì muốn giáo pháp Đức Phật tồn tại lâu bền, giữa đại chúng chư tôn giả, ngài Ca Diếp có ý kiến với ngài A Nan đà: “…ngài A Nan đà phải trở về vị trí tu hành cho đến khi nào đắc đạo, trở lại đây trùng tuyên lời Phật…”.

Ngài A Nan đà buồn lắm, một mặt Phật vừa tịch diệt, nhưng cũng vì Phật và vì muốn cho chánh pháp lưu thông trong đời có hiệu quả, nên nghe lời chỉ giáo của ngài Ca Diếp, trở lại am thất tu hành (đắc hay không đắc không là vấn đề. Vấn đề là ngài A Nan đà có nghe lời ngài Ca Diếp hay không? Cuối cùng Ngài A Nan đà có nghe!)

Sau khi ngộ được pháp giáo đại thừa, tâm cởi mở, ngài A Nan đà sanh lòng hoan hỉ trở lại dự đại hội kết tập lần thứ nhất, để trùng tuyên lời Phật.

Ngài Ca Diếp rất vui mừng vì thấy ngài A Nan đà tiến bộ, nên mời ngài vào trùng tuyên lời Phật, đó là lần kiết tập thứ nhất thuộc Thinh văn tạng, địa điểm bên trong hang Thất La Phiệt, kinh thành Vương Xá. Lần kiết tập nầy có thời gian là bảy tháng.

Lúc bấy giờ ở ngoài hang, chư vị Bồ tát Văn thù Sư lợi Bồ tát, Phổ Hiền Bồ tát, Di Lặc Bồ tát…hướng dẫn Tôn giả An Nan đà đến núi thiết vi để kết tập đại thừa tam tạng, tức gọi là Bồ tát tạng (Di đà Sớ sao, trang 8, bản dịch HT Thích Hành Trụ).

Trong Di đà sớ sao, Tổ sư Vân Thê Châu Hoằng chú thích kinh A Di Đà thuộc Bồ tát tạng, được kết tập ngay sau Phật nhập diệt bảy ngày.

Kinh A Di Đà là một trong ba bộ kinh, mà phái Tịnh Độ tông lấy làm tông chỉ thú hướng. Căn cứ vào sự xác định của ngài Vân Thê, chúng ta có thể khẳng định Tịnh Độ tông thuộc Đại thừa Bồ tát tạng.

Về phần kết tập Thinh văn tạng lần thứ hai có 700 vị Tỳ kheo họp tại kinh thành Tỳ xá ly, do ngài Trưởng lão Da Xá vận động, sau Phật nhập diệt 100 năm. Lần kiết tập nầy còn gọi là “thất bách kiết tập”, nội dung lần kiết tập thứ hai gồm có: Kinh tạng, Luật tạng, Đại pháp tạng, Tạp tạng và Bồ tát tạng.

Lần kiết tập thứ ba, tại kinh thành Hoa Thị, sau Phật nhập diệt năm trăm năm do nhà vua A Dục bảo hộ, ngài Mục Liên Đế Tu chủ trì, có 1000 Tăng chúng tham dự, lần kiết tập nầy thời gian chín tháng thì hoàn thành. (có thuyết nói chỉ một trăm năm), thuyết nầy ít thuyết phục.

Ngoài các lần kiết tập trên, chư vị Đại bồ tát còn tổ chức kiết tập với Mật Tạng, nhưng không thấy nói năm nào và kiết tập ở nơi đâu?

Về Thinh văn tạng được kiết tập tất cả bốn lần trong nội bộ các Vương quốc thuộc Ấn Độ ngày nay. Lần kiết tập thứ tư tại nước Kasmitra được nhà vua Kaniska bảo hộ, ngài Hiếp tôn giả chủ trì (Lịch sử Phật giáo Ấn Độ, HT Thích Thanh Kiểm biên soạn, NXB Quê Hương xuất bản năm 1965, trang 159). Riêng phần kiết tập lần thứ năm, lần thứ sáu, thì được chư tôn giả hiện đại kiết tập tại Tích Lan, Miến Điện (Lịch sử Phật giáo Ấn Độ).

Kiết tập tức là chư Tăng tổ chức hội nghị (đại hội) trùng tuyên lời Phật dạy, mỗi lần như vậy được Hội nghị tăng già giảo nghiệm thật kỷ lưỡng lời đức Phật dạy từ ngàn xưa, sắp xếp lại những kinh, luật, luận cho có thứ lớp, hoặc in lại, hoặc đưa vào tam tạng kinh điển những bộ luận giải giá trị của chư tôn giả biên soạn, thuyết giảng, nhưng kinh khắc trên bản gổ, bản đá, trên lá bối, hay in trên giấy…

Mỗi lần kiết tập, là chư tăng Trưởng lão, đại đức, những vị tu hành đắc đạo câu hội thật đông để cử người có uy tín, đạo hạnh khiêm cung trùng tuyên và nghe người trùng tuyên và giải chính lại cho đúng…

Từ ngữ Phật học tổ chức kiết tập, đồng nghĩa với các tổ chức đại hội của Phật giáo, hội nghị chư Tăng già ngày nay nhằm để củng cố lại tổ chức, thu thập những dữ liệu, kinh nghiệm hay, trên đường hoằng pháp lợi sanh mà đưa vào những luận giải, những bài pháp bổ sung cho tam tạng giáo điển của Đức Phật mỗi ngày thêm phong phú.

Mô Phật, chúng con hân hạnh được học hiểu, xin thành tâm kính lễ Sư!

Nam mô Tây Phương Cực Lạc Thế Giới Giáo Chủ Thọ Quang Thể Tướng, Vô Lượng Vô Biên Từ Thệ Hoằng Thâm, Tứ Thập Bát Nguyện Độ Hàm Linh, Đại Từ, Đại Bi Tiếp Dẫn Đạo Sư A Di Đà Như Lai Biến Pháp Giới Tam Bảo.

Ngày Thứ Năm Mươi Lăm: Các kinh nói về Tịnh Độ

Vấn: - Pháp môn niệm Phật là pháp môn tối thắng, lưu thông cả ba căn; trên thì chư Phật rời pháp môn nầy thì không thể độ sanh, dưới chúng sanh rời pháp môn nầy không thể tu thành Phật. Vậy mà ở thế kỷ 21 có những người cũng là tu sĩ lại chê pháp môn niệm Phật là quyền giáo, xin Sư từ bi khai thị cho chúng con được học tu, đấy cũng là phước đức vô lượng của chúng con?

Đáp: - Pháp môn niệm Phật là pháp tu “cực tắc tối thắng” ở giữa thế kỷ 21 nầy, đấy cũng chính là lời huyền ký của Đức Phật trong thời mạt pháp, pháp nhược ma cường, các pháp tu cao viễn đối với chúng sanh đã từng làm cho họ không thể nghĩ suy đến, vói tay không tới, không có phương tiện để tu tập; chỉ có pháp niệm Phật là phong phú, phổ cập rộng rãi, trong chốn thiền môn. Thế nên cho dù anh đi đâu, chị đi về đâu, thì cũng không quên vào lúc 19 giờ là có thời Tịnh độ được các nhà thiền thực hiện, đồng thời dành riêng cho nam nữ Phật tử gần xa đều có thể đến tham dự tu được dễ dàng và thông thóang.

Trong đời có câu:

Người khéo tu dù nặng như đá qua sông vẫn được (tu Tịnh độ, hoặc tu thiền mà có thêm tịnh độ).

Người vụng tu (tu mà hay chê bay phái nầy phái nọ, do vậy mà sanh ra ngã mạn, nên gọi là vụng tu) dù nhẹ như hạt cát cũng vẫn chìm (chê trách Tịnh độ, mà chỉ phát tâm tu thiền, bày xích tu Tịnh độ)

Lẽ ra thì cũng không nên đem Phật pháp dẫn chứng cho Phật pháp, những đã hơn nghìn năm rồi giữa “Thiền và Giáo”, bên “Hữu tông”, bên “Không tông” bao giờ cũng có những trăn trở ban đầu đối với những người Phật tử tập tu; nên chúng tôi xin mạo muội giải bày, trích những lời kinh nói về Tịnh độ để lần lượt xóa đi những nghi ngờ trong tâm tưởng của người Phật tử về giáo pháp Đức Phật.

* Kinh Đại bổn A Di Đà, Phật dạy: “Vào đời đương lai, khi kinh đạo diệt hết, Ta dùng lòng từ bi thương xót, riêng lưu trụ kinh nầy trong khoảng một trăm năm. Nếu có chúng sanh nào gặp kinh nầy, tùy ý sở nguyện, đều được đắc độ”.

* Kinh Đại Tập Nguyệt Tạng Kinh, Phật dạy: “Trong đời mạt pháp, tuy có ứu ức người tu hành, song ít có người nào được đắc đạo, duy chỉ có nương theo pháp môn niệm Phật mà thoát khỏi luân hồi”.

* Kinh Hoa Nghiêm, Phật dạy: “Bồ tát Phổ Hiền khích lệ Thiện Tài đồng tử và đại chúng trong hải hội nên phát mười điều nguyện lớn; đến khi lâm chung, tất cả các căn đều tan rã, tất cả oai thế đều tiêu mất, chỉ có mười nguyện lớn nầy theo mãi không rời mà thôi. Trong tất cả thời, nguyện lớn nầy dẫn đường đi trước. Khoảng một giây phút liền được vãng sanh về thế giới Cực lạc. Người ấy tự thấy mình hóa sinh trong hoa sen được Phật thọ ký. Khi được thọ ký rồi, trải qua vô số kiếp độ khắp chúng sanh ở mười phương thế giới nhiều đến không kể xiết, tùy theo tâm niệm của chúng sanh mà vận dụng trí tuệ để làm lợi ích cho đến có thể dấn thân vào biển lớn phiền não thống khổ để cứu vớt chúng sanh, đưa họ thoát khỏi sanh tử và được sanh về thế giới Cục Lạc”. Lại nữa, Trưởng giả Giải Thoát nói rằng: “Nếu ta muốn thấy thế giới An Lạc của Vô Lượng Thọ Như Lai thì tùy ý liền thấy. Tất cả thế giới trong mười phương như thế đều có Như Lai, nếu ta muốn thấy thì tùy ý liền thấy. Ta có thể biết rõ các việc thần thông, cõi nước trang nghiêm của Như Lai không đến cũng không đi, không có hành xứ cũng không có trụ xứ, cũng như thân ta cũng không đến cũng không đi, không có hành xứ cũng không có trụ xứ…”

* Kinh Pháp Hoa, Phật dạy: “…Người nghe kinh điển nầy tu tập đúng như lời Phật, đến khi viên mãn mạng căn, người ấy lập tức sinh về thế giới An Lạc của Phật A Di Đà, nơi đó có các vị Bồ tát bao quanh. Người ấy sinh trong hoa sen, ngồi trên tòa báu, chứng vô sanh nhẫn, thần thông của Bồ tát…”

* Kinh Lăng Nghiêm, Phật dạy: “Bồ tát Đại Thế Chí bạch với Phật rằng: Con nhớ thuở xa xưa, số kiếp như cát sông Hằng, có Phật Vô Lượng Quang ra đời. Thuở ấy có mười hai Đức Như Lai kế tiếp nhau thành Phật trong một kiếp. Đức Phật sau cùng là Siêu Nhật Nguyệt Quang Như Lai dạy con tu pháp niệm Phật tam muội, ví như một người chuyên nhớ, một người hay quên. Hai người ấy hoặc có gặp nhau cũng như không gặp, hoặc có thấy nhau cũng như không thấy. Nếu cả hai người đều nhớ nhau, cứ nhớ mãi sâu vào tâm niệm cũng như hình với bóng thì từ đời nầy đến đời khác không bao giờ cách xa nhau. Như Lai khắp cả mười phương thương tưởng chúng sanh như mẹ hiền thương nhớ con thô. Nếu con thơ cương quyết trốn tránh mẹ thì mẹ hiền có thương nhớ đến cũng vô ích mà thôi. Nếu con thơ nhớ tưởng đến mẹ hiền cũng như mẹ hiền nhớ nghĩ đến con thì đời đời mẹ con không cách xa. Nếu tâm chúng sanh nhớ Phật, niệm Phật thì hiện tại hay vị lai nhất định thấy Phật, cách Phật không xa, không nhờ phương tiện nào khác mà đóa hoa của tâm linh tự bừng nở, như người xức nước hoa thì thân có mùi thơm, đây gọi là Hương Quang trang nghiêm. Bản thân con là vận dụng tâm niệm Phật để chứng nhập vô sanh nhẫn…Hiện nay con ở cõi nầy tiếp dẩn người tu niệm Phật về Tịnh độ. Phật hỏi về viên thông, con thu nhiếp sáu căn, không có lực chọn, tịnh niệm nối tiếp không ngừng, vào tam ma địa đây là hơn cả…”.

Kinh Bảo Tích, Phật dạy: “Phật bảo Phụ Vương:

- Tất cả chúng sanh đều là Phật. Bây giờ, phụ vương nên niệm Phật A Di Đà ở thế giới phương Tây, siêng năng tinh tiến sẽ đắc đạo.

Vua hỏi:

- Tất cả chúng sanh tại sao là Phật?

Phật đáp:

- Tất cả pháp không có sinh, không có lay động, không có nắm lấy, xả bỏ, không có hình tướng, không có tự tánh, phải an trụ tâm ấy trong Phật pháp, Phụ vương chớ nên tin tưởng vào các pháp khác.

Khi ấy, Phụ vương và bảy vạn người họ Thích nghe nói pháp nầy thì tin hiểu, vui mừng, tỏ ngộ vô sinh nhẫn. Phật mỉm cười, nói kệ:

Họ Thích trí quyết định

Nên đối với Phật pháp

Tâm an trụ đức tin

Sau khi bỏ thân nầy

Sinh về nước An Lạc

Diện kiến Phật A Di Đà

Chứng nhập vô sở úy

Thành tựu đạo giác ngộ

Lại nữa, Phật còn dạy Di Lặc phát mười tâm sẽ được vãng sanh về Cực Lạc. Mười tâm là:

1/Đối với chúng sanh khởi lòng đại từ không làm tổn hại

2/ Đối với chúng sanh khởi tâm bi rộng lớn không làm bức não

3/ Đối với chánh pháp của Phật không tiếc thân mạng, vui vẻ giữ gìn.

4/ Đối với tất cả pháp phát tâm thắng nhẫn, tâm không dính mắc.

5/ Không tham lợi dưỡng, cung kính, tôn trọng, cho nên tâm ý thanh tịnh an vui.

6/ Vì cầu Phật trí nên không quên mất chánh niệm trong bất cứ lúc nào.

7/ Đối với tất cả chúng sanh tôn trọng, cung kính, không hề khinh khi.

8/ Không dính mắc vào thế luận, đối với thành phần tuệ giq1c sanh tâm quyết định.

9/ Vun trồng căn lành, tâm tư thanh tịnh, không có tạp nhiễm.

10/Đối với các Đức Như Lai xa lìa các tướng, khởi tâm niệm Phật…

(Tây phương Hiệp luận, của Viên Hoành Đạo, bản dịch Thích Trí Thông trang 70, 71, 72, NXB Tổng Hợp Tp.Hồ Chí Minh, xuất bản năm 1999)

* Ngài Thiên Như Duy Tắc Thiền Sư dạy: “Mạt pháp về sau, các kinh diệt hết, chỉ còn lưu lại bốn chữ A Di Đà Phật để cứu độ chúng sanh. Nếu kẻ nào không tin, tất sẽ bị đọa vào địa ngục…”

Kinh sách nói về Tịnh độ, xương minh Tịnh độ, dẫn chứng pháp môn tu hành, phù hợp và lợi ích ba căn đối với thế nhân trong thế kỷ hai mươi mốt thì vô lượng lời Phật Thích Ca giáo hóa. Nay chỉ trích dẩn một ít lời Phật, Tổ sư dạy, trong các kinh sách Phật nói về Tịnh độ để khắp khuyên tứ chúng đồng tu hành tinh chuyên niệm Phật bất thối chuyển, không còn nghi ngờ về pháp tu niệm Phật.

Phổ nguyện chư liên hữu tinh tiến niệm hồng danh A Di Đà Phật không lùi bước, hứa hẹn sen hồng khai hoa nở nhụy nơi ao liên trì xanh ngát, khách hồng trần niệm Phật vững chảy, nương thuyền từ đến bến Tây Phương Nam mô Tây Phương Cực Lạc Thế Giới Giáo Chủ Thọ Quang Thể Tướng, Vô Lượng Vô Biên Từ Thệ Hoằng Thâm, Tứ Thập Bát Nguyện Độ Hàm Linh, Đại Từ, Đại Bi Tiếp Dẫn Đạo Sư A Di Đà Như Lai Biến Pháp Giới Tam Bảo.

PHẦN XI. GIÁO NGHĨA ĐẠI THỪA CỦA PHÁP MÔN NIỆM PHẬT

Ngày Thứ Năm Mươi Sáu : Pháp ngữ Tịnh độ

Vấn: - Pháp môn niệm Phật là pháp môn tu tối thắng, tối phương tiện là kim chỉ nam cho chúng sanh cõi ta bà tìm cầu nương dựa mà tu học. Chín giới chúng sanh rời pháp môn nầy thì không thể tu thành Phật; mười phương chư Phật rời pháp môn nầy thì không thể độ chúng sanh.

Chủ yếu các pháp môn tu là phương tiện, làm cho chúng sanh lìa ái (chi mạt vô minh) dứt vô minh (cội gốc) như pháp môn niệm Phật là phương tiện lớn của chư Phật ba đời, giúp cho chúng sanh trong cõi ta bà dễ tiếp nhận pháp tu, phát nguyện tinh chuyên niệm Phật để chuyển hóa ta bà thành Tịnh độ; xin Sư từ bi hoan hỷ khai thị cho chúng con về pháp môn niệm Phật Tịnh độ tông?

Đáp: - Ngài Đại sư U Khê dạy: Tất cả pháp môn tu hành đều là tên thuốc để trị bịnh mà Như Lai giả lập ra. Do vì bịnh nhiều nên thuốc cũng lắm. Muốn tìm cầu con đường thẳng tắt nhưng lại chính yếu nhất, thì không gì hơn pháp môn niệm Phật cầu sanh Tịnh độ. Có thể nói đây là bí quyết để mau thành tựu Phật đạo. Bởi vì muốn thoát ly sanh tử, cần phải nhờ vào ba lực, đó là tự lực, tha lực và công đức lực.

Nếu chỉ cốt mong khai mở được tâm địa, xé thủng lưới vô minh, ra khỏi sông ái dục mà làm Phật làm Tổ thì gọi là tự lực. Đây là những bậc long tượng của tông môn, đại trượng phu trong Phật pháp. Những người đó, là những bậc đại Bồ-tát, Thanh văn, bậc đại Tổ sư trong thời Phật tại thế hay thời kỳ chánh pháp. Trong thời tượng pháp, mạt pháp, căn khí chúng sanh ngày càng hạ liệt, có người tu nhưng không liễu ngộ, hoặc có liễu ngộ nhưng không sâu xa. Quán chiếu tự tâm tựa hồ giải thoát, nhưng khi đối cảnh lại vẫn hoàn mê. Dẫu có không mê thì cũng chẳng khác nào đồ gốm chưa nung. Bồ-tát còn mê khi cách ấm, Sơ quả còn muội lúc thập thai, thì bác địa phàm phu hèn gì không trôi theo dòng nghiệp. Đó là tự lực nhưng nào có ích chi, xuất trần nhưng làm gì có xuất. Một sai lầm thì muôn ngàn sai lầm, thật là ớn lạnh!

Thế nên, chư Phật, Bồ-tát mới lập bày phương tiện, thi thiết ra pháp môn nương nhờ tha lực. Đối với pháp môn này, kinh luận diễn thuyết cũng nhiều, bao phen dặn đi dặn lại, hết lời tán thán ngợi khen. Tổ tổ hoằng dương, người người sùng phụng. Chỉ có một môn niệm Phật cầu sanh Tây phương mới là cứu cánh. Mỗi lời mỗi lời đều xiển dương duy tâm Tịnh độ, từng câu từng câu đều diễn thuyết bổn tánh Di-đà. Kẻ ngộ thì liễu ngộ tâm chúng sanh, tâm Phật hoàn toàn bình đẳng; tâm độ Phật đạo nào có khác đâu. Người tu thì đạt được diệu quán và diệu cảnh khế nhau, tự lực và tha lực cùng có. Huống gì là công đức tự lực vốn có. Tánh cụ từ vô thỉ nhân đây mà rỡ ràng, công đức từ muôn đời nhờ đây mà đốn phát. Cho nên mãn báo ta-bà thì Tịnh độ hiện tiền, hóa sanh trong hoa sen mà không mê trong sanh ấm. Một nhập thì vĩnh viễn nhập, chẳng bao giờ còn thối chuyển. Vì vậy mà những người vãng sanh đều là a-bệ-bạt-trí đông không kể xiết. So với sự nhập đạo ở ta-bà, thì trong cõi này cảnh trần thô thô trược, ác đảo hiểm nạn ở đâu cũng có, nên cố nhiên không nhứ cõi Cực lạc. Thế nhưng, nói không khó, thực hành mới khó. Đây chính là chỗ người xưa chỉ dạy, người nay nên theo. Dương Thứ Công nói rằng: “Ái không nặng thì không sanh ta bà, niệm không nhất thì không sanh Cực lạc”.

Phàm niệm Phật chính là làm cho cái tâm của mình chuyên nhất. Cần phải khẩn thiết trì danh, chuyên tâm bất loạn. Còn như có chí nguyện mà không thường niệm, niệm nhưng không chuyên nhất, thì chẳng khác nào bị tình ái dẫn đi. Hễ làm cho tâm ái nhẹ đi tức là loại trừ được vọng tưởng, chặt đứt được tình căn, thoát ra khỏi lưới ái. Còn như niệm không nhưng không thể quên, quên nhưng không quên hết, thì chẳng khác nào tâm không được chuyên nhất. Ta-bà còn một niệm ái nặng, thì khi lâm chung bị niệm ái này dẫn dắt, huống gì là nhiều tâm ái ư? Cực lạc còn một niệm không chuyên nhất, thì khi lâm chung bị niệm này lưa chuyển, huống gì còn nhiều niệm ư?

Ái có nhẹ, có nặng, có mỏng, có dày, có chánh báo, có y báo. Đơn cử trước mắt như: Cha mẹ, vợ con, anh em bè bạn, công danh phú quý, văn chương thi phú, đạo thuật nghề nghiệp, ăn uống, áo quần, nhà cửa vường ruộng, suối rừng hoa cỏ, của cải bạc vàng, nhiều không kể xiết. Hễ còn nhớ nghĩ một vật tức là còn tâm ái tức niệm không chuyên nhất. Hễ còn một niệm không chuyên nhất thì không được vãng sanh. Ôi! Hai câu “Ái không nặng thì không sanh ta-bà, niệm không nhất thì không sanh Cực lạc” thật là kim vàng chữa bịnh mờ mắt, là Thánh dược trị bịnh nan y. Nhưng người có chí nguyện cầu sanh Cực lạc, nên viết trên vách, khắc trong xương, ngày ngày cung kính đọc tụng, niệm niệm cần phải khắc ghi. Ái của ta-bà ngày càng nhẹ, niệm của Cực lạc ngày một chuyên, thì đó lại đã nhẹ lại càng nhẹ hơn để đạt đến vô niệm; đã chuyên nhât lại càng chuyên nhất để đạt dân đến chỗ cùng tột. Dù chưa ra khỏi uế độ nhưng không phải là khách ở mãi trong ta-bà, tuy chưa sanh trong bảo sở nhưng đã là tân khách ở Cực lạc. Lâm chung chánh niệm hiện tiền thì chắc chắn vãng sanh Cực lạc.

Có người hỏi rằng: phải chăng là làm cho ái được nhẹ?

* Làm cho ái được nhẹ đâu bằng làm cho niệm chuyên nhất.

* Vậy thì làm cho niệm chuyên nhất là đúng ư?

* Làm cho niệm chuyên nhất đâu bằng làm cho ái được nhẹ.

Có người mỉa mai rằng: Sư nói kiểu chuột có hai đầu, người học không biết phải theo đầu nào mới đúng đây.

Sư đáp: Đó không phải là hai đầu, mà muốn nói đến nhất niệm. Bởi vì, sở dĩ niệm không chuyên nhất là do tán tâm chạy theo duyên mà ra. Tán tâm chạy theo duyên là do loạn tưởng chạy theo cảnh mà có. Ta-bà có một cảnh thì chúng sanh có một tâm, chúng sanh có một tâm thì ta-bà có một cảnh. Muôn duyên náo động bên trong nên rong ruổi tìm cầu ở bên ngoài. Tâm và cảnh theo nhau, thì ái giống như trần sa. Cho nên muốn làm nhẹ tâm ái đó thì gì bằng đoạn cái tâm duyên theo cảnh đó. Muôn cảnh đều định, vạn duyên đều tịnh thì nhất niệm tự thành. Nhất niệm mà thành thì ái duyên đều đứt. Cho nên nói: “Muốn làm chuyên nhất cái niệm của mình thì không gì hơn làm nhẹ cái tâm ái của mình. Muốn làm nhẹ tâm ái của mình thì không gì hơn làm chuyên nhất cái niệm. Cái thế của ái và niệm không cùng tồn tại, giống như tướng sáng và tối đối nghịch nhau”.

Có người hỏi: Bít lấp muôn cảnh có đúng chăng?

Ta nói bít lấp muôn cảnh là không phải ngăn trừ vạn hữu, cũng không phải là nhắm mắt không nhìn, mà chính là gặp cảnh thì phải liễu tri rằng nó rỗng không, gặp gốc thì phải thấu triệt được ngọn.

Vạn pháp vốn chẳng tự có, sở dĩ có là do tình chấp. Cho nên tình có thì vật có, tình không thì vật không. Một khi vạn pháp rỗng không thì bản tánh hiện tiền. Bản tánh hiện tiền thì tình niệm liền dứt. Nó vốn tự nhiên như vậy chứ không hề miễn cưỡng. Kinh Lăng nghiêm gọi đó là cái thấy và cảnh bị thất đều là tướng vọng tưởng, như hoa đốm giữa hư không, vốn không thật có. Cái thấy và cảnh bị thấy này nguyên là thể giác ngộ nhiệm mầu thanh tịnh sáng suốt. Như vậy thì tại sao trong đó lại có phải có quấy? Do đó, muốn bít lấp cảnh này thì không gì hơn liễu đạt được vật vốn rỗng không thì tình chấp tự dứt. Tình chấp mà dứt thì ái chấp không sanh, mà đó chỉ là do tâm hiện, và niệm chuyên nhất được thành tựu.

Trong Kinh Viên Giác chép: “Biết huyễn liền lìa, chẳng bày phương tiện, lìa huyễn tức giác, vốn chẳng thứ lớp. Cái này mất đi, cái kia tồn tại, không thể suy lường, hiệu nghiệm mau chóng, giống như đánh trống”. Vì vậy người học cần nên dốc tâm nghiên cứu.

Lại hỏi: Làm nhẹ tâm Ái và làm cho niệm chuyên nhất giống nhau hay khác nhau?

* Có thể làm nhẹ tâm ái cõi ta-bà nhưng chưa chắc đã có thể làm chuyên nhất niệm ở Cực lạc. Có thể làm chuyên nhất niệm ở Cực lạc tất có thể làm nhẹ tâm ái ở ta-bà. Đây là đứng giữa có chí nguyện và không chí nguyện mà nói nhu vậy. Chứ thật ra tâm ái nếu không phải nhất niệm thì không thể quên. Niệm nếu chẳng phải quên ái thì không chuyên nhất. Vì vậy phương pháp hành trì hỗ tương cho nhau khong hề gián đoạn.

Lại hỏi: Như làm nhẹ tâm ái thì được rồi, còn làm cho niệm chuyên nhất thì sao?

* Phương pháp làm cho niệm chuyên nhất có ba, đó là Tín, Hạnh và Nguyện. Không nghi ngờ gọi là Tín. Nếu còn một nghi ngờ thì tâm không thể nào chuyên nhất được. Do đó khi cầu sanh Tịnh độ, thì tâm thuần tín đứng đầu. Thế nên hành giả cần phải tụng khắp Kinh điển Đại thừa, học rộng giáo môn chư Tổ. Hễ gặp những kinh sách luận về Tịnh độ, đều phải nghiên cứu kỹ lưỡng. Liễu đạt được Cực lạc nguyên là Tịnh độ duy tâm của chính mình chứ không phải ở cõi khác. Thấu triệt được Di-đà nguyên là chân thân Phật của chính bản tánh chúng ta chứ không phải Đức Phật nào khác. Tóm lại có hai ý, một là liễu ngộ được diệu hữu châu biến cùng khắp để làm cội gốc cho việc ưa thích cõi Tịnh; hai là liễu ngộ được chơn không lìa xa tất cả để làm nền tảng cho việc xả bỏ cõi Uế.

Nam mô Tây Phương Cực Lạc Thế Giới Giáo Chủ Thọ Quang Thể Tướng, Vô Lượng Vô Biên Từ Thệ Hoằng Thâm, Tứ Thập Bát Nguyện Độ Hàm Linh, Đại Từ, Đại Bi Tiếp Dẫn Đạo Sư A Di Đà Như Lai Biến Pháp Giới Tam Bảo.

Ngày Thứ Năm Mươi Bảy : Pháp chánh hạnh và trợ hạnh

Sư sẽ giảng tiếp về hạnh môn, trong đó có chánh hạnh và trợ hạnh để trợ duyên cho các liên hữu.

Tu hành đến khi tâm tánh thuần thục thì gọi là thuần tính, thuần tính giống như con mắt để nhìn, tu hành giống như dôi chân để đi. Tín mà không hạnh, cũng như có mắt mà không có chân. Hạnh mà không có Tín, cũng như có chân mà không có mắt. Cho nên khi có Tín giải đầy đủ, cần phải niệm Phật tu hành, giống như có đủ mắt và chân thì mới có thể đến được Cực lạc. Hạnh môn có hai, đó là Chánh hạnh và Trợ hạnh.

Chánh hạnh lại có hai:

1. Xưng danh: Như trong Kinh A Di-đà nói đến thất nhật trì danh, Nhất tâm bất loạn, có cả Sự nhất tâm và Lý nhất tâm. Nếu miệng xưng niệm danh hiệu Phật, buộc tâm phải bất loạn, giả sử tâm duyên theo ngoại cảnh, thì phải nhiếp tâm về lại với câu niệm Phật. Chỗ này cần phát sinh tâm quyết định mới thành. Dứt trừ niệm vọng đời sau, vứt bỏ hết việc đời, buông bỏ các tâm duyên, khiến cho tâm niệm dần dần tăng trưởng. Từ dần dần cho đến lâu ngày, từ ít mà trở thành nhiều, từ một ngày hai ngày cho đến bảy ngày, đến khi nào Nhất tâm bất loạn mới thôi. Đây chính là sự nhất tâm.

Nếu được như vậy rồi, tức là Tịnh nhân của Cực Lạc đã thành tựu. Lúc sắp mạng chung nhất định có chánh niệm, thân không có bịnh khổ, không bị ác nghiệp trói buộc, biết trước giờ chết, thân tâm hoan hỷ, an nhiên mà đi, ngồi thẳng mà mất. Lại đích thân thấy Phật A Di-đà phóng quang tiếp dẫn, tất sanh về Tịnh độ. Lý nhất tâm cũng chẳng có gì khác cả, chỉ có điều trong Sự nhất tâm, niệm niệm đều liễu đạt được Tâm năng niệm, Phật sở niệm, ba đời đều bình đẳng, mười phương đều tương đồng, chẳng phải không, chẳng phải có, chẳng phải tự, chẳng phải tha, không đến không đi, không sanh không diệt. Tâm của một niệm hiện tiền chính là Tịnh độ của vị lai. Niệm mà chẳng niệm, chẳng là niệm mà niệm. Vô sanh nhưng mà sanh, sanh nhưng mà vô sanh. Ngay trong chỗ không thể niệm đó nhưng dũng mãnh cầu sanh. Đó là trong Sự nhất tâm lại hiển bày Lý nhất tâm.

2. Quán tưởng: Như trong Kinh Quán Vô Lượng Thọ Phật có nói rất đầy đủ mười sáu cảnh Sở quán. Quan trọng nhất trong pháp quán Phật đó chính là quán Phật Di-đà thân cao một trượng sáu, toàn thân có màu Tử mà kim bao phủ, đứng trên hoa sen duỗi tay để tiếp dẫn. Thân ngài có ba mươi hai tướng của đại nhân, mỗi tướng có tám mươi vẻ đẹp tùy hình. Quán tượng như vậy cũng có tợng và có Lý. Sự quán thì buộc tâm theo Phật. Trước tiên quán dưới chân Phật bằng phẳng như đáy chậu, kế đến quán tướng ngàn hoa dưới lòng bàn chân. Như vậy mà lần lượt quán ngược lên đến tướng nhục kế trên đỉnh đầu. Lại từ tướng nhục kế mà quán xuống đến tướng bằng phảng dưới lòng bàn chân. Trong lúc quán phải phân minh rõ ràng không được tán tâm.

Còn như Lý quán, trong kinh chép: Chư Phật Như Lai là pháp giới thân, thể nhập trong tâm tưởng của tất cả chúng sanh. Cho nên lúc tâm tưởng đến Phật, thì tâm tức là ba mươi hai tướng tốt, tám mươi vẻ đẹp. Khi tâm tác quán Phật thì tâm ấy là Phật. Nghĩa lý này có nói rõ trong “Vi Diệu Tam Quán”. Như trong Quán Kinh Sớ Diệu Tông Sao nói rằng: Hai thứ chánh hạnh này phải ngay trên tướng mà tiến tu. Trong lúc đi đứng nằm ngồi phải nhất tâm xưng niệm danh hiệu. Trong lúc ngồi kiết già phải tâm tâm tác quán. Đi mệt thì ngồi kiết già mà quán Phật, ngồi xong lại đi kinh hành mà xưng niệm. Nếu trong bốn oai nghi tu hành không gián đoạn, thì nhất định được vãng sanh.

Trợ hạnh cũng có hai:

1. Hạnh của thế gian: Như hiếu thuận với cha mẹ, làm những viêc nhân từ, tâm từ không sát hại, giữ gìn các giới cấm, tất cả các việc làm lợi ích đó, nếu đem hồi hướng về Tây phương Tịnh Độ, thì đó đều là nhân hạnh trợ giúp cho đạo quả.

2. Hạnh xuất thế gian: Như lục độ vạn hạnh, vô số các công đức khác, đọc tụng kinh Đại thừa, tu tập các sám pháp, cũng cần phải dùng tâm hồi hướng để trợ tu, thì đó đều là nhân hạnh của Tịnh độ.

Lại có một thứ trợ hạnh vi diệu nữa, đó là: Ngay trong lúc phan duyên theo ngoại cảnh, ở bất cứ nới nào cũng phải dụng tâm. Như gặp quyến thuộc, phải tác quán đó là pháp quyến của Tây phương, dùng pháp môn Tịnh độ mà khai hóa, dẫn dắt họ, khiến cho tâm Ái nhẹ đi, niệm được chuyên nhất. Họ mãi mãi là quyến thuộc Vô sanh trong tương lai

Nếu lúc khởi tâm ân ái, thì phải nhớ nghĩ rằng quyến thuộc của Tịnh độ không có tình ái, đâu phải đến lúc vãng sanh Tịnh độ mới xa lìa ân ái này?

Nếu lúc khởi tâm sân hận, thì phải nhớ nghĩ rằng quyến thuộc của Tịnh độ không có chỗ nào, đâu phải đến lúc vãng sanh Tịnh độ mới lìa tâm sân hận này?

Nếu lúc chịu khổ, phải nhớ nghĩ rằng Tịnh độ không có các thứ khổ, chỉ có an vui; khi được an vui phải nhớ nghĩ rằng sự an ủi trong cõi Tịnh độ không thể tính kể, không có đối đãi.

Lúc phan duyên theo ngoại cảnh đều dùng những tâm niệm tương tợ như vậy tùy cảnh mà tác quán, thì bất cứ lúc nào, bất cứ ở đâu cũng đều là trợ hạnh của Tịnh độ.

Thứ ba là Nguyện. Con thuyền Tịnh độ cần phải dùng Tín làm bánh lái, Hạnh làm cột buồm mái chèo, Nguyện làm cánh buồm đón gió. Nếu không có bánh lái thì không thể điều khiển con thuyền đi đúng hướng. Nếu không có cột buồm mái chèo, thì thuyền không thể chuyển động. Nếu không có cánh buồm đón gió thì thuyền không thể cỡi sóng lướt tới. Cho nên sau Hạnh phải nói đên Nguyện.

Nguyện có chung, riêng, rộng, hẹp, có cùng khắp, có hạn cuộc. Chung, chẳng hạn như Cổ đức lập ra lời văn nguyện riêng. Rộng, như bốn hoằng thệ nguyện, trên cầu Phật đạo, dưới hóa độ chúng sanh. Hẹp, như mỗi người tự lượng sức mình mà quyết chí vãng sanh. Hạn cuộc, như tụng theo thời khóa, theo chúng mà phát nguyện. Cùng khắp, thì lúc nào cũng phát nguyện, ở đâu cũng phát tâm, nhưng cần phải tường ứng với bốn hoằng thệ nguyện, không được tự ý tự chuyên mà vọng lặp ra. Nhìn chung các nguyện được phát ra, thì riêng thù thắng hớn chung. Bởi vì phát nguyện của người khác. Còn phát nguyện riêng thì tự mình phát tâm. Thế nhưng còn tùy theo lời văn phát nguyện chung đó mà sanh quyết chí, thì tuy chung nhưng lại mà riêng. Nếu trong lời văn phát nguyện riêng mà được nhiều người phát nguyện giống như vậy thì riêng đã trở thành chung. Lại nữa, phát nguyện rộng thì thù thắng hơn phát nguyện hẹp. Rộng từ phát tâm từ lớn được quả cao, hẹp thì phát Bi nguyên cạn cho nên được quả thấp. Lại phát nguyện cùng khắp thì thù thắng hơn phát nguyện hạn cuộc. Vì hạn cuộc thì thường bị gián đoạn, cùng khắp thì niệm niệm đều viên thành.

Ba cách phát nguyện như vậy, đủ để kỳ vọng sanh Tịnh độ, mau được thấy Phật A Di đà. Tất cả pháp môn Tịnh độ đều không ngoài mà ở tại nơi đây.

Những năm tu ở non núi Đức tôn sư thường dạy chư Tăng Ni, Phật tử phát nguyện: nguyện tu cho đến ngày thành đạo, nguyện sống cũng ở non, chết cũng ở non tu hành cho đến công viên quả mãn. Nếu phải duyên trần thế đón đưa thì các ông các bà cũng phải phát nguyện một long không xa rời chánh pháp mà độ sanh. Mang Phật pháp đi vào đời phải có hạnh lành như “dầu với nước” dầu và nước tuy ở chung nhưng dầu thì lúc nào cũng nổi trên mặt nước một cách bình lặng an nhiên tự tại. Được như vật các ông các bà mới hóa độ tha nhân. Tâm mình có rảnh rang mới có cơ hội độ đời, tâm không rãnh rang thì độ mình không xong làm gì có chuyện độ sanh.

Nam mô Tây Phương Cực Lạc Thế Giới Giáo Chủ Thọ Quang Thể Tướng, Vô Lượng Vô Biên Từ Thệ Hoằng Thâm, Tứ Thập Bát Nguyện Độ Hàm Linh, Đại Từ, Đại Bi Tiếp Dẫn Đạo Sư A Di Đà Như Lai Biến Pháp Giới Tam Bảo.