Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Sách Phật họcTrang 11/17

Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tịnh độ

Một Trăm Ngày Niệm Phật Và Một Trăm Bài Pháp

Tác giả
HT Giác Quang
Thông tin
Nguồn: Pháp Thí Hội — ebook EPUB (Đợt 20, 14/10/2026)

Ngày Thứ Sáu Mươi Tám: Hiện tượng ngoại cảm

Vấn: Nhiều thông tin về các nhà ngoại cảm, gia công tìm hài cốt liệt sĩ hiệu quả góp phần làm giảm bớt đau thương cho nhiều gia đình liệt sĩ. Tuy nhiên gần đây, theo thông tin có một vài vị phán đoán những việc đại sự như hú gió đuổi mây, di dời thiên nhiên mưa bão đi nơi khác nhân kỷ niệm 1000 năm Thăng Long Hà Nội…rất nhiều việc mà chúng con có quá trình gần gũi quý Sư tu hành, chưa từng nghe, chưa từng biết, chưa từng nghĩ suy. Xin Sư từ bi chỉ giáo?

Đáp: - Sư sẽ nương vào kinh nghiệm tu học hành đạo của mình từ trên năm mươi năm qua mà nhận định để giúp Phật tử không còn nghi ngờ! Đồng thời có lời khuyên đầu tiên đến với Phật tử: “… là đệ tử Phật có thọ giới pháp; quá trình tu học Phật, chúng ta không học những pháp nào không thuộc của nhà Phật. Tuy nhiên, chúng ta có quyền tìm hiểu các pháp đúng thì học, không đúng thì không học, nhưng đừng bao giờ phê phán, đánh giá, xem nhẹ, chê bai... chỉ vì việc làm đó của các nhà ngoại cảm…”

Năm 1973, Sư đứng lớp giảng dạy về luật học cho Lớp giáo lý Phật học phổ thông (niên khóa 1970-1973) “môn luật học” tại Long Sơn cổ tự, xã Thái Hòa, Tân Uyên, xưa là Biên Hòa, nay là Bình Dương, có giảng bài Pháp tỳ ni Xuất sanh. Người đệ tử Đức Phật trước khi thọ thực, phải làm việc thí thực, đọc chú, biến 7 hạt cơm thành thật nhiều hạt cơm trong khắp mười phương. Theo sách Tỳ Ni Hương Nhũ, trang 253,Thích Thiện Chơn soạn dịch ngày 10 tháng 7 (nhuần), năm Mậu Thân (1968), sở dĩ, trước lúc thọ thực của chư Tăng Ni có làm việc “thí thực” là do các nguyên nhân sau:

1 …lúc bấy giờ có nhiều phụ nữ đã làm mẹ, nhưng rất khổ đau vì mất con, con của họ bị quỹ tử mẫu Khoáng Dã bắt uống máu, ăn thịt, trong quá trình các con còn bị nhốt, các bà mẹ đến xin Phật cứu con của mình. Vì muốn cứu con của dân làng, đức Phật dùng thần thông bắt con của quỷ tử mẫu Khoáng Dã nhốt vào bát của Phật, quỷ mẹ Khoáng Dã khóc lóc quá, xin Phật thả con. Phật nói: nhà ngươi mất con đau khổ như thế, tại sao lại ăn thịt con của người khác. Quỷ trả lời do nghiệp lực của con phải ăn như thế, nay gặp Phật, con nguyện xin quy y và xin hứa từ nay không ăn thịt trẻ con nữa. Nhưng nếu không thịt trẻ con làm sao đảm bảo mạng sống chúng con?

Phật nói: “...các Sa môn đệ tử ta trước khi thọ thực sẽ thí cơm cho các ngươi...”

2..một xứ nọ, có loài chim đại bàng, khi cất cánh làm mát cả một vùng thế gian, thường ra biển tìm loài rồng ăn thịt, mỗi lần rồng nỗi lên trên mặt biển, bị đại bàng gắp đem về tổ để ăn. Nhà rồng khổ sở lắm, đến bạch Phật sự tình như thế, Phật bèn lấy những cọng chỉ trong chiếc Y thất điều ban cho quyến thuộc rồng, mỗi nhà rồng một cọng chỉ của Y quấn trên đầu; kể từ đó chim đại bàng không còn ăn thịt rồng được nữa! Đại bàng đói, khổ quá đến bạch Phật: “...rồng là thức ăn nuôi sống quyến thuộc chúng con, nay Phật làm như thế, chúng con phải chịu đói!”.

Phật dạy từ đây, trước mỗi buổi cơm trưa, Sa môn đệ tử của ta sẽ bố thí cơm cho các ngươi hết đói!

Từ đó, trong chốn thiền lâm, trước giờ thọ thực buổi trưa, chư Tăng Ni có gấp 7 hạt cơm để vào chén nước nhỏ, làm phép biến thực từ 7 hạt thành nhiều hạt cơm khắp trong mười phương cho loài quỷ tử mẫu Khoáng Dã và thần Kim Súy Điểu thọ dụng, nên có bài kệ chú:

Pháp lực bất tư nghì

Từ bi vô chướng ngại

Thất liệp biến thập phương

Phổ thí châu sa giới.

Quỷ tử mẫu Khoáng Dã

Thần Kim súy điểu vương

Tất linh giai bảo mãn

Án độ lợi ích tá ha (3 lần)

Chúng sanh có hai loại chính: một là chúng sanh có mang thân được sinh ra trong hành tinh trái đất, hai là chúng sanh không mang thân trong thế giới ta bà.

Đức Phật thì có ba thân: Pháp thân, Báo thân, Ứng hóa thân. Thân Ứng hóa là thân diệu dụng tùy cơ ứng hiện, đức Phật có định lực sung mãn, tiếp độ chúng sanh ở thế giới khác, thị hiện thân người, thân thú cầm, thân chư thiên (không hình tướng, không thân tứ đại) như hiện nay Phật hiện thân người (vào cung vua làm thái tử sau đó đi tu) để độ sanh, Phật còn hiện thân thiên thần giúp cho chúng thiên thần tiến hóa làm lành lánh dữ; xa hơn nữa Ngài còn tiếp độ chúng sanh thượng cầm hạ thú giúp cho chúng đắc phục nhân thân, có cuộc sống vượt ra khỏi nghiệp lực của chúng. Đức Phật là bậc toàn tri, nhứt thiết trí, chánh biến tri, nên sự tiếp độ đó là phương tiện hóa giải nghiệp lực, điều phục chúng sanh, giúp chúng vượt ra ngoài nghiệp chủng của chúng mà giải thoát sanh tử luân hồi.

Việc của Phật thì rất mầu nhiệm, bất khả thuyết bất khả tư nghì, không phải ở thế gian mà suy lường hay đong đo tính đếm được, các ngài là bậc đắc đạo, cao hạ, thần thông diệu dụng,ï có đẳng cấp tu hành, nhưng rất khiêm cung từ tốn với thế gian.

Trong kinh Địa Tạng, bản kinh tụng năm 1969, nói: “…cũng có đôi khi đức Phật nhập thiền đến cung trời Đạo Lợi, thăm thánh mẫu Maya là mẹ của ngài, rồi thuyết pháp cho mẹ nghe, chư thiên chúng, chúng sanh cung trời ấy cũng đồng nghe…”

Năm 1973 dự học khóa giáo lý Tịnh độ, Sư được học về tiểu sử các bậc Đại sư của Liên tông Tịnh độ trong đó có đại sư Vân Thê Châu Hoằng, tổ sư thứ tám Tịnh độ tông: Đại sư tự là Phật Huệ, hiệu Liên Trì, người đời Minh, con nhà họ Trầm, ở xứ Nhân hòa tại Hàng châu. Năm mười bảy tuổi được bổ làm giáo thọ, nổi tiếng là người học hạnh kiêm toàn. Năm ba mươi hai tuổi xuất gia, rồi đi tham học Phật pháp với các bậc danh đức. Sau cùng đến học đạo với Tiếu Nham Nguyệt Tâm thiền sư, tham cứu câu “Niệm Phật là ai?”. Năm Long Khánh thứ năm, đại sư đi khất thực ngang qua đỉnh núi Vân Thê, thấy cảnh nước non cực kỳ u nhã, quyết ý cất am ở tu. trong núi ấy có nhiều cọp, ngài hành phép Du già (Yoga) thí thực, từ đó các loài thú dữ không còn quấy hại nữa. Mấy năm sau, gặp lúc nắng hạn lâu, cư dân quanh vùng đến am cầu xin đảo võ. Ngài đáp: “Tôi chỉ biết niệm Phật, không có tài chi khác!”. Mọi người vẫn nài nĩ cố thỉnh. Đại sư cảm lòng thành của dân chúng, ra khỏi thảo am gõ mõ đi dọc theo bờ ruộng mà niệm Phật. Bước chân của ngài đi đến đâu, mưa lớn rơi theo đến đó. Nhân dân vui mừng kính đức, cùng nhau hiệp xây cất điện chùa. Tăng chúng các nơi lần lượt nương về, không bao lâu chổ ấy thành đại già lam trang nghiêm thanh tịnh.

Trên thế giới hiện nay có nhiều quốc gia như Trung Quốc, Ấn Độ, các quốc gia ở vùng Trung cận đông, Tây Á, thậm chí đến các quốc gia Âu Mỹ cũng có nhiều hiện tượng ngoại cảm xuất hiện. Ở Việt Nam hiện tượng ngoại cảm hiện đang phát triển. Theo nhà Phật, mọi sự việc diễn ra trên thế gian thuộc về hữu vi pháp, hữu vi là hiện tượng, thường gọi là hiện tượng vật lý, sinh lý; hiện tượng thiên thể, thiên nhiên; mà hiện tượng thì lúc nào cũng thay đổi, đổi mới trong từng giờ, từng phút, từng niệm hơi thở, những yếu tố quá khứ kết duyên những yếu tố tương lai…thành mới rồi lại trở thành quá khứ, khiến cho chúng sanh trong cõi ta bà nếu không là người tu Phật có đẳng cấp thì không thể tìm được những giây phút hiện tại; nên gọi hiện tượng ngoại cảm là mới, là lạ; thế thường gọi là hiện tượng lạ. Hiện tượng thì có lúc: tan hợp, có không, thật giả, tốt xấu, phải quấy, mất còn, không thật của vũ trụ và nhân sinh, cuối cùng chỉ là sự giả hợp, không thật! Là hiện tượng thì có cái gì là thật? Chẳng có pháp nào thật cả; chẳng qua cái nầy có thì cái kia có, cái nầy không thì cái kia không, vạn hữu không có tự tánh, không thật hữu…

Vậy ngoại cảm là gì? Là người có sự cảm niệm nghe, thấy, hiểu biết về thế giới bên ngoài của con người, hay bên ngoài của người đó chăng?

Theo tư liệu của Học Viện Phật Giáo Việt Nam tại Tp.Hồ Chí Minh, nói về hiện tượng ngoại cảm, thần bí khoa học trong tác phẩm “Đời sống sau nầy” của Bác sĩ Raymond A Moody đã dày công nghiên cứu 150 người trên thế giới, đã từng chết lâm sàng. Người sắp chết, đến phút cuối cùng nghe thấy Bác sĩ, hoặc những người xung quanh tuyên bố rằng mình đã chết nghe thấy những tiếng ồn khó chịu, thấy bản thân mình bị lưu động rất nhanh qua một đường hầm đen tối…. Hiện tượng nầy có được vì người ấy chết, nhưng còn ở gần bên sự sống, nên họ có thấy biết nhưng sự sống rất mong manh. Còn nhà ngoại cảm thì có sự thấy biết cõi âm nên gọi linh hiển, có sự sống lâu dài. Những người chết đi rồi sống lại còn gọi là hồi dương:

* Hồi dương là chết rồi, có khi sống lại rồi chết liền.

* Có người hồi dương sống lại với thời gian dài, như những nhà ngoại cảm hiện nay, thường là các vị có bệnh gần như chết rồi và sống lại bình thường như mọi người khác, nhưng đặc biệt có những hiện tượng lạ đến với nội tâm của họ, như: mắt thấy cõi âm, tai nghe tiếng nói của người cõi âm, thân đi vào cõi âm…các vị làm được việc tiên đoán, phán đoán, nghe, thấy, nói tiếng âm…

Tại Việt Nam cũng có những nhà ngoại cảm không do chết đi sống lại mà phán đoán cũng rất đúng, trường hợp nầy thì hiếm.

* Có những trường hợp người tu Phật, giữ được chánh niệm, có đẳng cấp cao, đắc đạo, xuất thần nhập hóa, du hí thần thông…

Năm 2004 tại Quan Âm Tu Viện, Biên Hòa, hai vị Phật tử Hữu Từ và Tâm Hảo phiên dịch quyển sách Tây phương Du ký, Ni Trưởng Thích Nữ Huệ Giác, Viện chủ Quan Âm Tu Viện viết lời giới thiệu, nội dung: Ngài Đại lão Hòa Thượng Khoan Tịnh tu Tịnh độ, nhưng bổng nhiên vào ngày 25/10 âl (1967) Ngài mất tích. Nhà cầm quyền Trung Quốc và các đội cứu hộ trên bờ dưới sông của địa phương, mọi người thân thiết, đệ tử quyết tâm tìm kiếm, nhưng không gặp. Cho đến ngày 8/4 âl (1973) Hòa Thượng xuất hiện trong hang Di Lặc, núi Cửu Tiên, tỉnh Phước Kiến, mọi người đến thỉnh ngài về lại chùa, thời gian ngài mất tích là sáu năm, năm tháng. Từ đó về sau, ngài thường đi du thuyết các nước Malaysia, Singapore…thuật lại cảnh giới Tây phương Cực lạc mà ngài đã từng gặp trong thời gian mọi người cho rằng ngài đã chết. Những thời thuyết pháp của Hòa thượng được Phật tử Lưu Thiếu Hoa đúc kết ghi lại thành sách, nhan đề Tây phương du ký khuyên mọi người tinh tấn tu niệm Phật nhiều hơn nữa sẽ được vãng sanh thật sự về cõi nước Tây phương Cực lạc của Phật A Di Đà.

Trường hợp nầy nhà Phật không gọi là ngoại cảm nữa, mà là do sự dày công tu tập thiền định, niệm Phật, phát nguyện tu hành đắc đạo của người đệ tử Phật có đẳng cấp cao nên có niệm lực, định lực, huệ lực, thấy biết được những thế giới Phật ở ngoài thế giới phàm phu.

* Có những trường hợp hồi dương sống lại rồi kể những chuyện ở âm phủ như là chuyện ở thế gian, hoặc giả là kể chuyện đạo đức khuyên người trần tục làm lành lánh dữ để hưởng quả lành trong tương lai, khi chết khỏi phải bị đọa địa ngục, quỷ sứ hành hình…

* Đời nhà Đường ở Ung châu, thuộc huyện Trường an có Ông Cao Pháp Nhãn đi thi, lúc cởi ngựa về nhà, gần chùa Hóa Độ, giữa đường gặp bọn xấu cởi ngựa rượt bắt, Ông vội vàng chạy về nhà té mê ngất rồi chết giả; người nhà truy hô đem về nhà tưởng chết thật dự định làm tang chay, nhưng đến sáng hôm sau ông sống lại, kể: “…Ta bị bắt đến địa ngục bị vua Diêm La xử tội do đến chùa ăn trái cây của thường trụ, bắt ta nuốt 400 hòn sắt nóng, nhưng rồi lưỡi không cháy, ta vẫn sống - tiếp đến có bọn quỷ sứ dắt ta đến cho Diêm Vương xử tiếp lỗi khác, vì ta có nói lỗi xấu của chư Tăng nên bị tội phải cày lưỡi, cày lưỡi nhưng ta vẫn sống - tiếp đến xử tội ta nói việc hay dở Tam bảo, Diêm Vương bảo lấy cày sắt cày lưỡi ta, nhưng không đứt; bảo đem búa lớn chặt lưỡi, cũng không đứt; bảo lấy búa thẻo nhỏ bỏ vào nồi nước sôi nấu cho tiêu, nhưng nấu mãi không rã…”. Diêm Vương lấy làm lạ hỏi, ở thế gian ông còn làm việc gì nữa? Ông Cao Pháp Nhãn thưa: “Tôi từng đọc kinh Pháp Hoa một bộ”. Diêm Vương không tin, vội lấy sổ bộ đời của ông ra tra kỹ, thấy trong án có ghi: Cao Pháp Nhãn đọc một bộ Kinh Pháp Hoa. Diêm Vương hốt hoảng, liền thả cho về trần gian, ông sống lại và kể cho mọi người nghe như thế! Từ đó ông và mọi người trong gia đình tu hành niệm Phật tinh tấn…

Trường hợp tại tỉnh Tiền Giang, thuộc miền tây Nam phần Việt Nam thì Hòa Thượng Pháp sư Thích Nhật Long, Viện chủ chùa Long Hòa, Cai Lậy là Giảng sư tốt nghiệp khóa Như Lai Sứ giả đầu tiên tại Saigon, do Giáo Hội Tăng Già Nam Việt tổ chức; trong thời gian Hòa Thượng còn đi thuyết giảng khắp nơi, gặp Cô Ba cháo gà là người chuyên giết gà, bán cháo gà. Đến tuổi già, Bà đi thiếp, tức là xuất hồn đi vào cõi âm, thường gọi là âm phủ, sau đó trở lại thế gian; đi thiếp cũng là hiện tượng chết, nhưng chết rồi sống lại. Bà kể cho mọi người nghe, trong đó Bà có kể mọi việc ở âm phủ, những việc người làm ác ở nhân gian khi chết linh hồn họ bị âm phủ hành phạt; nhưng cõi âm phủ đối đãi tốt với người hành thiện… cho Hòa Thượng Pháp Sư nghe, Hòa Thượng ghi lại thành quyển sách “Địa ngục ký” phổ biến trong nhân gian. Đây cũng là hiện tượng ngoại cảm thân tiếp xúc với cõi âm biết được chuyện ở ngoài thế gian. Cuối cùng Bà nghe lời dạy của Hòa thượng phát tâm tu hành, quy y Tam bảo, giữ giới cấm, sám hối tội lỗi sát sanh, tu niệm Phật tinh tấn cho đến khi quy Tây trước ngày hòa bình 30/4/1975.

Câu chuyện Rashomon (Lã Sinh Môn), do nhà văn Nhật Bản Akutagawa Kyunosuke viết vào năm 1915, vào khoảng 35 năm sau Kuro Kawa Akira thực hiện thành phim, nội dung: Tòa án tối cao Nhật Bản cho phép ngồi đồng để cho linh hồn vị võ sĩ hoàng gia bị giết chết nhập đồng chỉ mặt ai là người giết võ sĩ, do Võ sĩ tự sát? do tướng cuớp giết? hay do vợ Võ sĩ đam mê đi theo tình nhân mà giết Võ sĩ? Trong đó còn có lão tiều phu là người chứng kiến vụ giết Võ sĩ, nhưng không khai báo vì lão tham lam, lấy trộm gươm báu của Võ sĩ và muốn vật báu nầy thuộc về mình…nhưng cuối cùng rồi cũng vạch mặt đúng tội nhân. Những tình tiết trong lời khai của mỗi người, trong đó có người ngồi đồng và mọi người khai báo không ăn khớp với nhau...(theo truyền thống văn hóa Nhật, thì các nhà văn thường viết những câu chuyện, trong đó các nhân vật của cốt truyện ít khi nào đổ lỗi cho nhau, thường là dành cho độc giả suy nghĩ)…Ngồi đồng thuộc về: ý thức tiếp xúc với cõi âm nên cũng gọi là ngoại cảm.

Ở miền Nam Việt Nam, thiêng liêng cũng là hiện tượng mang tên khác của ngoại cảm cũng lắm hiển linh, nhưng đa số người Phật giáo thì ít tin tưởng. Trường hợp của cư sĩ Pháp Đoan, Đạo tràng Tịnh Độ, Quận Nhứt, Tp.Hồ Chí Minh là cư sĩ nhà Phật có cảm tính thiêng liêng có làm việc tiên đoán giúp người cứu người, nhưng cư sĩ có thọ trì ngũ giới cấm, lúc nào cũng lập hạnh tu hành tinh chuyên niệm Phật, gia trì thần chú Đại bi; cư sĩ giúp người bằng cách khuyên người làm lành thì được hưởng quả báo lành, trước khi muốn giúp cho một người thoát hoạn nạn, cư sĩ nhập thất niệm Phật và gia trì chú Đại bi, nhiều là một tuần lễ, ít là một đêm rồi giúp cho người thoát khổ, nên việc làm của cư sĩ Pháp Đoan cuối cùng rất có hiệu quả và giúp cho người kia được thoát nạn quy y Phật pháp, ăn chay niệm Phật, làm lành lánh dữ. Vì có tu hành theo chánh pháp nên cư sĩ giữ được cảm tính hiển linh giúp người cho đến khi từ trần.

Còn nhiều sách nói về việc người chết rồi sống lại, kể chuyện âm phủ, như sách Hồi Dương nhân quả, do quỷ sứ bắt nhầm người phàm có đạo đức Lâm Tự Kỳ, thay vì bắt hồn tội nhân Lâm Sĩ Kỳ do ở thế gian làm việc ác, đem xuống âm phủ để hành hình. Sau đó Lâm Tự Kỳ được trả trở lại thế gian, có kể lại những chuyện âm phủ, quỷ sứ hành hình tội nhân, rồi khuyên người đời làm việc thiện tránh ác, gọi là sách Hồi dương nhơn quả.

Trường hợp của Bà Phan Thị Bích Hằng, Ông Nguyễn Văn Liên…một số nhà ngoại cảm thì ra sao thưa Sư?

Trường hợp của Bà Phan Thị Bích Hằng, khi còn trẻ đi đường cùng với bạn, cả hai bị chó dại cắn: bạn chết, Bà không chết vì bệnh dại nhưng cũng rất xây xát vật vã; Thầy Liên bị bệnh, té gãy tay, Đổ Bá Hiệp bị bệnh nặng thập tử nhất sinh, Đổ Văn Chiều bị điện giựt, Tôn nữ Hoàng Hương bị chết lâm sàng, Blaga Đimitrva bị bệnh nặng…các vị thay vì chết, nhưng không chết, nên có hiện tượng lạ: thấu thị cõi âm, nghe tiếng nói người cõi âm, thân tiếp xúc cõi âm, làm việc với cõi âm…đến với các vị.

Các vị có quyền sống ở một thế giới khác, thế giới sau khi chết rồi sống lại, “mắt, tai, ý thức các vị đã xả bỏ những kiếp sống cũ nặng nề, phàm trược của cha mẹ sinh”. Kiếp lai sinh của họ là kiếp sống được tái sinh từ thiên nhiên đất trời (mắt, tai của các vị…không còn là cơ thể của cha mẹ sinh nữa!), từ đó mà có cảm tính hiển linh, hay ý thức mới vụt bừng sáng.

Trường hợp như nhà ngoại cảm Nguyễn Văn Nhã ở Tp.Hồ Chí Minh? - Ông Nhã ở Tp.Hồ Chí Minh là người làm cách mạng, nhưng cũng là người tu Phật, Ông và gia đình lúc nào cũng niệm Phật, nên việc hiển linh đến với Ông là chuyện bình thường, do chính niệm mà tiếp xúc với người bên kia thế giới!

Ở Việt Nam, các nhà ngoại cảm họ có lý, khi các vị có công giúp cho Chính phủ, Bộ, Sở Lao động Thương binh, các gia đình người thân của các anh hùng liệt sĩ, tìm mộ anh em liệt sĩ, đem về quê hương, hay đem vào các nghĩa trang liệt sĩ địa phương chôn cất, góp phần làm giảm đau thương của các gia đình cha, mẹ, vợ, con, người thân của những người hy sinh vì đại nghĩa, cho tổ quốc được thống nhất độc lập tự do.

- Thưa Sư! Việc làm có nghĩa, nhưng vì sao có vị đoán đúng 80 %, có vị phán đoán không kết quả, chỉ đặng 30 %, trong đó còn có nhà khoa học Nguyễn Vũ Tuấn Anh, ông nói sẽ giúp đuổi gió đuổi mây, ngăn không cho mưa bão, trong 7 ngày diễn ra đại lễ 1000 năm Thăng Long-Hà Nội, cuối cùng thì không kết quả?

Những vị tìm mộ liệt sĩ đúng 80% do giữ được trạng thái chính niệm cao; mức độ chính niệm của các vị tuy không phải và không bằng nhà tu Phật, nhưng có chính niệm. Những vị phán đoán sai do không có chính niệm.

Trường hợp của Ông Nguyễn Vũ Tuấn Anh, theo nhà Phật, có thể do tự ngã hơi cao nên mất chính niệm; cảm tính tự cao ấy che án sự siêu xuất mất rồi!

Đứng về gốc độ khoa học tâm linh, vì là tâm linh nên nhà ngoại cảm chỉ có thể biết được có mưa bão hay không để giúp cho tổ chức đại lễ tránh mưa bão; vì là tâm linh nên con người không thể ngăn mưa bão, giữa cái hữu cơ hữu hình và tâm linh vô hình lúc nào cũng một mất một còn, thì không bao giờ gặp nhau, làm sao giải quyết ngăn mưa bão. Muốn ngăn mưa bão cần phải đủ yếu tố “trí tuệ” hài hòa cùng sự tiến bộ của khoa học “vật chất” mới thực hiện hiệu quả. Tuy nhiên khoa học cũng chỉ thực hiện việc ngăn mưa bão giới hạn trong một không gian và thời gian cố định nào đó mà thôi. Tuyên bố ngăn mưa bão của Ông Nguyễn Vũ Tuấn Anh do bản ngã cao, đã lỡ tuyên bố…, nên khi trở về với thực tại để rút lại lời nói không kịp với báo chí!

Nếu thật sự các vị hiển linh siêu xuất thì chắc chắn các vị đã không từ chối làm cho không có mưa bão, không còn người chết đuối, không hư hại mùa màng hằng năm; nhất là thiên tai bão lụt đã và đang đến từ tỉnh Nghệ an, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế, từ Phú Yên đến Bình Thuận trong tháng 9, 10/2010 vừa qua.

Theo nhà Phật thì các pháp, dù là thần thông diệu dụng cũng chỉ là phương tiện, kể cả pháp có đẳng cấp cao, siêu xuất nhất của Phật cũng là phương tiện giáo hóa cho người đệ tử Phật đạt đến cứu cánh: chính niệm, an tâm, định lực cao, tu hành đạt hiệu quả và đắc đạo. Hành trình đi đến đắc đạo của người đệ tử nhà Phật là do tu Giới, Định, Tuệ, chính là đỉnh cao trong suốt thời gian tu hành; nhơn giữ Giới sanh Định, nhơn Định phát Tuệ. Tuệ giác chính là sức mạnh đưa chúng sanh đến chổ tự làm chủ được chính mình. Không pháp thần thông cao viễn nào bằng, tự mình có khả năng đưa mình ra khỏi bờ vực sanh tử luân hồi. Các pháp của Phật là phương tiện, mà phương tiện tức là “không thật” (qua sông bỏ thuyền), huống chi là những hiện tượng hữu vi pháp ở thế gian.

Các nhà ngoại cảm như Ông Nguyễn Văn Liên, Bà Phan Thị Bích Hằng một số các nhà ngoại cảm có tiếng tăm, đã và đang làm chẤn Động quần chúng trong vấn đề tìm mộ liệt sĩ, tiên đoán, phán đoán sự việc, sự kiện... Tuy nhiên, không làm chẤn Động các nhà “Phật học cấp cao”, các nhà “học Phật có đẳng cấp”; vì các vị hiểu rất rõ các hiện tượng “linh hiển” là phương tiện giúp đời ở một chừng mực nào đó, nhà Phật gọi là phép ngũ thần thông. Tuy nhiên các phép thần thông ấy, các phương tiện hữu vi ấy vốn “không thật”, không tồn tại, tự sanh tự diệt.

Trong Đại luật, sinh thời Đức Phật đã không cho phép các môn đệ sử dụng thần thông để thu bát. Bát là pháp khí quan trọng trong đời người tu của Sa môn đệ tử Đức Phật, dùng làm đi khất thực, khất thực là Phật sự của Phật Thích Ca và ba đời chư Phật…Chuyện kể: …có một vị ngoại đạo treo cái bát trên cao ra điều kiện, nếu ai hiện thần thông lấy được thì bát ấy thuộc về mình. Có một vị Tỳ kheo dùng thần thông bay lên lấy bát về và bị Phật quở. Từ đó Ngài kiết giới cấm hiện thần thông làm việc giống như thế…(Cương yếu giới luật, NXB Tôn giáo, 2002, trang 80, HT Thích Thiện Siêu biên soạn)

Như trong kinh Kim Cang Bát nhã (trích trong sách Phật học Phổ thông quyển thứ 12, trang 180 bản dịch và chú giải của Đại lão Hòa thượng Thích Thiện Hoa), Phật dạy: “Tất cả pháp hữu vi như mộng, huyễn, bọt bóng, sương mai, điển chớp...”. Tất cả các pháp trong vũ trụ đều hư giả, như chiêm bao, như huyễn thuật, như bọt nước, như bóng tối, như sương mai và như điện chớp…đều “không thật”.

Nam mô Tây Phương Cực Lạc Thế Giới Giáo Chủ Thọ Quang Thể Tướng, Vô Lượng Vô Biên Từ Thệ Hoằng Thâm, Tứ Thập Bát Nguyện Độ Hàm Linh, Đại Từ, Đại Bi Tiếp Dẫn Đạo Sư A Di Đà Như Lai Biến Pháp Giới Tam Bảo.

Ngày Thứ Sáu Mươi Chín: Pháp kệ Phổ Đà sơn

Vấn: - Trên ba mươi năm tu cư gia cùng với Liên tông Tịnh độ Non Bồng, khi vào nghi thức khai kinh chúng con lúc nào cũng tụng kinh Phổ Đà. Tuy nhiên, chúng con chưa biết nguồn gốc của kinh Phổ Đà xuất phát từ đâu, xin Sư từ bi hoan hỷ giảng giải cho Phật tử chúng con được biết để tụng đọc?

Đáp: - Kinh Phổ Đà, chúng ta không gọi “Kinh”, chỉ có những lời dạy của Đức Phật mới gọi “Kinh”; nói cho đúng hơn là bài kệ pháp, thi văn nói về cảnh trí Phổ Đà sơn, nơi Đức Quán Thế Âm tu hành hiển thánh, bài thơ diễn tả cảnh trí an lành thật sâu xa mầu nhiệm, dù cú pháp có ít, nhưng khi người gia tâm tụng niệm có cảm giác khinh an, mát mẻ, phiền não vụt tắt khi tâm và miệng niệm từng chữ từng câu một. Tuy nhiên, theo cảm niệm của Sư, pháp kệ nầy cũng không phù hợp mấy đối với các nhà học Phật chốn thị thành; pháp kệ chỉ phù hợp với nhà học Phật ở non núi, nơi non xanh cẩm tú với hồn thiêng, Non Bồng nước nhược.

Sư vốn nhà tu núi, tụng pháp kệ Phổ Đà nầy trên năm mươi năm rồi, đến nay nhiều người góp ý bỏ đi, thì Sư xin thưa vì pháp kệ đã làm cho mình tu hành tinh tấn “không bỏ Phật, bỏ đạo” từ trên năm mươi năm qua rồi, mỗi khi đọc lên cảm thấy mình đang ở thế giới thật gần gũi với Đức Bồ tát nơi Phổ Đà sơn!

Đến nay thì nhiều người thưa thỉnh nói về pháp kệ và nguồn gốc bài pháp kệ, nên Sư sẽ vì các Phật tử mà thuyết giảng một số việc có ảnh hưởng đến pháp kệ.

Pháp kệ thứ nhứt: trong những năm 1960 đến 1963, tại tổ đình Linh Sơn núi Dinh, Sư thường nghe quý Trưởng lão Đại Đức Thích Từ Ân, Trụ trì Trường Sanh Phật tự, Thành phố Mỹ Tho, Trưởng lão Thượng Trang Thanh, núi Thị Vải (tu sĩ Cao đài nương về tu Phật với Tôn sư), cư sĩ Hùng Dũng, Hốc Môn, cư sĩ Bạch Thủy, cư sĩ Nhứt Thiện và đạo tràng ở Gò Công…trước khi về cầu pháp với Tôn sư, các vị tu hành theo giáo phái đạo Tứ Ân Hiếu Nghĩa của Giáo chủ Ngọc Thanh, ở vùng núi Tượng Văn liên Bảy núi.

Ngoài ra, theo lời quý Sư Thiện Thành, Sư Thiện Nhàn ở Bắc Mỹ Thuận xưa ở miền Tây thuật lại thì chùa Thành Hoa, cù lao Ven, An Giang của Đức Phật Nằm (nơi đây rất quý trọng quý Sư chư Tôn Đức giáo phẩm Tăng Ni, khi quý sư đến phát nguyện nhập thất tu hành thì chùa sẽ cung cấp vật chất, am thất và thị giả để hộ trì trong quá trình nhập thất), quý tu sĩ xuất gia cũng như tại gia cũng có tụng pháp kệ Phổ Đà. Có một lần, vào năm 1970 khi cầm được quyển kinh “Linh sơn Hội thượng” của Đức Bổn Sư núi Tượng, xuất bản lần thứ nhứt, trong đó cũng có in bài tụng pháp kệ Phổ Đà.

Cuối năm 1963 Sư cùng với giáo đoàn Khất sĩ Non Bồng về Am Đại Quang Minh, núi Trà sư thăm viếng Đức Sư Ông thượng Bửu hạ Đức, cũng nghe quý vị tu sĩ bên Phật giáo Tứ Ân, Đức Cô Hai Diệu Nguyệt, Bà Cô Mười Hương, huynh đệ ở gần Sư Ông; sau nầy còn có Ông Tư Tăng đạo hiệu Bửu Tường, đệ tử Bà Cô Mười Hương, thuộc tịnh xá Ngọc Hồng tụng niệm bài pháp kệ Phổ Đà, nay xin lưu lại bài pháp kệ Phổ Đà thứ nhứt, các tu sĩ ở miền Tây nam phần Việt Nam thường tụng như sau:

Nam mô Đại đế phụng vương tây trước

Phổ Đà đạt đạo ngự non châu.

Cửu khúc trùng trùng thủy vang tân.

Cúc nở nhị bông ve véo vắt.

Đờn ngâm suối đá

Trên Quán Âm Phật ngự long cung giá.

Dưới Phổ Đà cảnh hảo vô biên.

Trên thông reo gió thổi tự nhiên.

Dưới rồng chầu phụng múa.

Mây áng hồng lồ lộ.

Mấy thứ lá nhụy nở hây hây.

Đào đơm bông cúc nở thơm cây.

Nghe vắng vẻ tiếng người gìn giữ.

Trên Đức Phật Từ Bi quảng đại.

Dưới rồng chầu phụng múa tiêu thiều.

Cảnh Thiên Thai vàng chuộng báu yêu.

Cõi Tây trước văn ly chầu-chực.

Nam mô lấy san hô làm cột.

Lấy hổ phách làm sườn.

Lược đồi mồi làm ngói che sương.

Bông sen nở làm thuyền Bát Nhã.

Bình tịnh thủy rưới qua Tây Hớn.

Nước cam lồ dành để cứu dân.

Máy thiên địa có giao lân.

Trời có sanh có diệt.

Chuông Nam tào khởi động thành tây.

Trống Bắc đẩu tiền đồ phóng xả.

Điểm điểm thất tinh như càn long mã.

Hổn độn sơ khai Đẩu xuất tam cung.

Lấy bát quái lập làm tứ trụ.

Án đà ra đế dạ bà ha.

Thỉnh Quán Âm Phật thông tra.

Án hồng rị hồng rị thông hồng tá ha.

Nam mô Quán Thế Âm Bồ Tát.

Pháp kệ Phổ Đà (bài thứ hai): là bài pháp kệ do Trang website diễn đàn Văn hóa phương Đông, tác giả ký hiệu phoquang đăng tải, nhưng không nói xuất xứ bài pháp kệ, mà chỉ nói đến những ý nghĩa của xứ sở, môi trường Phổ Đà sơn (núi Phổ Đà lạc ca). Tác giả có công tìm kiếm, giảng giải các từ Phật học trong bài pháp kệ, nói chung tác giả đã làm một việc hữu ích đạo đời, biến hóa bài pháp kệ thành một tác phẩm văn học, trong văn đàn “Văn hóa Phương Đông”, bài thứ hai như sau:

Nam mô Đại đế phụng vương tây trước

Phổ Đà Lạc đạo ngự non châu.

Cửu khúc trùng trùng thủy vạn tận.

Cúc nở nhị bông ve véo-vắt.

Đờn ngâm suối đá

Trên Quán Âm Phật ngự long cung giá.

Dưới Phổ Đà cảnh hảo vô-biên.

Trên thông reo gió thổi tự nhiên.

Dưới rồng chầu phụng múa.

Mây áng hồng lồ lộ.

Mấy thứ lá nhụy nở hây hây.

Đào đơm bông cúc nở thơm cây.

Nghe vắng vẻ tiếng người gìn giữ.

Trên Đức Phật Từ Bi quảng đại.

Dưới rồng chầu phụng múa tiêu thiều.

Cảnh Thiên Thai vàng chuộng báu yêu.

Cõi Tây Trước vang ly chầu-chực.

Nam mô lấy san hô làm cột.

Lấy hổ phách làm sườn.

Lược đồi mồi làm ngói che sương.

Bông sen nở làm thuyền Bát Nhã.

Bình tịnh thủy rưới qua Tây Hớn.

Nước cam lồ dành để cứu dân.

Máy thiên địa có giao lân.

Trời có sanh có dưỡng (tiếng chuông).

Chuông Nam tào khởi động thành tây.

Trống Bắc đẩu tiền đồ phóng xả.

Điểm thất tin như càng long mã.

Hổn-độn sơ khai Đẩu xuất tam cung.

Lấy bát quái lập làm tứ trụ.

Ấn đà ra đế dạ bà ha.

Thỉnh Quán Âm Phật ngự thông tra.

Án hồng rị hồng rị thông hồng tá ha.

Nam mô Đại Từ Đại Bi Quảng Đại Linh Uy Quán Thế Âm Bồ Tát.

Nam mô Phổ Đà Sơn Lưu Ly Thế Gíới, Đại Từ Đại Bi Quán Thế Âm Bồ Tát.

Nam mô Nhất Niệm Tâm Vô Quái Ngại, Quán Âm Như Lai, Thường Cư Nam Hải Nguyện.

Tháng giêng năm 1958, khi còn là Phật tử thì Sư cũng đã tụng bài pháp kệ Phổ Đà, do Cô Ba Diệu Hòa vâng lịnh Đức Tôn sư đem về Mỹ Tho đến nhà của Sư khuyên tụng pháp kệ nầy; Sư tu được một phần cũng nhờ bài pháp kệ đã từng làm cho lòng mình “thanh tâm mát dạ”. Cho đến ngày 30 tháng 7 năm Canh Tý (1960) về núi xuất gia, tiếp tục đọc tụng bài pháp kệ Phổ Đà (thứ ba) là bài được Đức Tôn sư tiếp nhận từ Thầy Tổ bên miền Tây nam phần Việt Nam đem về miền Đông núi Dinh cho Tăng Ni, Phật tử tụng niệm. Theo nghi thức tụng niệm của Đạo Phật Non Bồng thì khi hành giả tụng kinh Tịnh độ, vào chuông mõ xong, tụng bài tán Dương chi, tiếp đến tụng pháp kệ Phổ Đà rồi mới tụng chú Đại bi, Khai kinh …bài pháp kệ Phổ Đà thứ ba như sau:

Nam mô Đại đế phụng vương tây trước

Phổ Đà Lạc đạo ngự non châu.

Cửu khúc trùng trùng thủy vang tân.

Cúc nở nhị bông ve véo-vắt.

Đờn ngâm suối đá

Trên Quan Âm Phật ngự long cung giá.

Dưới Phổ Đà cảnh hảo vô biên.

Trên thông reo gió thổi tự nhiên.

Dưới rồng chầu phụng múa.

Mây áng hồng lồ lộ.

Mấy thứ lá nhị nở hay hay.

Đào đơm bông cúc nở thơm cây.

Nghe vắng vẻ tiếng người gìn giữ.

Trên Đức Phật Từ bi quảng đại.

Dưới rồng chầu phụng múa tiêu thiều.

Cảnh Thiên thai vàng chuộng báu yêu.

Cõi Tây trước văn ly chầu chực.

Nam mô lấy san hô làm cột.

Lấy hổ phách làm sườn.

Lược đồi mồi làm ngói che sương.

Bông sen nở làm thuyền Bát nhã.

Bình tịnh thủy rưới hoa Tây hớn.

Nước cam lồ dành để cứu dân.

Máy thiên địa có giao lân.

Trời có sanh có dưỡng.

Chuông Nam tào khởi động thành tây.

Trống Bắc đẩu tiền đồ phóng xả.

Điểm điểm thất tinh như càn long mã.

Hổn độn sơ khai Đẩu xuất tam cung.

Lấy bát quái lập làm tứ trụ.

Án dà ra đế dạ bà ha.

Thỉnh Quán Âm Phật ngự thông tra.

Án hồng rị hồng rị thông hồng tá ha.

Nam mô Quán Thế Âm Bồ Tát (ba lần)

Tiếp đến hành giả tu Tịnh độ Non Bồng tụng chú đại bi. Bài thứ ba là bài pháp kệ mà Đức Tôn sư phổ biến cho chư Tăng Ni, Phật tử trong tông phong Non Bồng tụng đọc từ trên 50 năm qua, hiện nay thì 150 chùa của môn phong trên toàn quốc đều tụng niệm như vậy.

Sư đưa ra ba bài pháp kệ để Phật tử tiện đối chiếu:

- Bài thứ nhứt là bài pháp kệ chính, những người tu ở chùa Thành Hoa (cù lao Ven), các chùa thuộc hệ thống đức Bổn Sư núi Tượng miền Tây Nam phần Việt Nam tụng niệm.

- Bài thứ hai là bài pháp kệ được tác giả phoquang, đăng trên trang website Văn hóa phương đông, có nhiều câu không giống bài pháp kệ chính, ví dụ câu: “…điểm thất tin như càng long mã…”, đọc lại: “…điểm điểm thất tinh nhà càng long mã…”

- Bài thứ ba, tụng niệm thường xuyên tại Tịnh độ Non Bồng, Đức tôn sư có sữa chữa một số từ ngữ Phật học, so với bài pháp kệ chính, ví dụ câu: “…trời có danh có diệt…”, đọc lại: “…trời có sanh có dưỡng…” “…điểm điểm thất tinh như càng long mã…”, đọc lại: “… điểm điểm thất tinh như càn long mã…” “…thỉnh Quan âm Phật thông tra…”, đọc lại: “…thỉnh quan âm Phật ngự thông tra…” Phổ Đà sơn, Phổ Đà Lạc già, Phổ Đà Lạc ca, tức núi Phổ Đà, dịch là Quang Minh sơn tên một tòa núi hình bát giác là một danh sơn ném về hải đảo phía nam xứ Ấn Độ. Phổ Đà sơn còn là một trong “tứ đại danh sơn” (Phổ Đà ở tỉnh Triết Giang, Ngũ Đài ở Sơn Tây, Nga Mi ở Tứ Xuyên và Cửu Hoa ở An Huy). Được mệnh danh là Hải Thiên Phật Quốc (Nước Phật Biển Trời), nằm cạnh biển Đông, là một đạo tràng Phật Giáo được khai sáng từ đời Đường, cách đây hơn 1000 năm trước, thuộc huyện Định Hải, thành phố Đan Sơn tỉnh Chiết Giang Trung Quốc, là nơi đức Quán Thế Âm hiển thánh tùy cơ ứng hiện độ đời:

Ngàn chổ cầu xin, ngàn chổ hiện

Biển khổ thường làm người đưa đò.

Núi cao nằm ở giữa hải đảo, rừng núi thanh u cô tịch, thật là thánh cảnh nước reo pháp Phật, gió khua nhạc trời; rất xứng đáng với danh xưng, cũng là nơi để cho người lánh xa thế giới phàm phu, thiền định bát nhã giai không, lánh tục tầm tiên học đạo.

Xưa chư vị Tổ sư Thiền tông, Tịnh độ tông của Phật giáo, như ngài Ấn Quang đại sư, ngài Hoằng Nhứt đại sư, ngài Hư Vân đại lão Hòa thượng, ngài Pháp sư Khoan Tịnh thường vãng lai hành đạo. Đặc biệt nơi đây còn có nhiều cảnh trí thiên thai, Non Bồng, a luyện nhã, nhiều chùa chiền dành cho chư Tăng Ni đến tĩnh tu. Có bài thơ:

Trong núi Phổ Đà thường nhập định

Tùy duyên cứu độ khắp hằng sa

Nghe tiếng kêu cầu liền ứng hiện

Sáng cả hồng danh Quán Thế Âm

Núi Phổ Đà lớn nhỏ hơn ba trăm ngôi chùa, mười hai tháp Phật. Trong số ấy thì chùa Phổ Tế, chùa Pháp Vũ, Tuệ Tế Thiền Viền là trứ danh hơn cả. Những Am Viện lợp tranh kết cỏ khác thì phân biệt do chùa Phổ Tế núi trước, chùa Pháp Vũ núi sau, Tuệ Tế Thiền Viện núi Phật Đỉnh quản hạt, đó đây liền nhau mạch lạc, trông nom tương trợ, hợp lực trong phạm vi phòng bị, trật tự rành mạch. Du khách quyên góp, hiến dâng được thống nhất phân phối, tuyệt không có ý tranh nhau.

Mỗi năm thuyền khách hành hương đông đúc vào tháng Hai âm lịch, khí trời lúc ấy tạnh ráo ôn hòa, du khách kéo đến như vậy, thật là nước triều dâng tràn núi, các chùa đều phải gặp nạn đầy khách. Người đi Nam Hải dâng hương, hơn một nửa là từ Thượng Hải hoặc Ninh Ba thuyền đi qua Thẩm Gia Môn, từ đây đi về phái Đông đến thẳng Phổ Đà, ở trên thuyền đã có thể trông thấy từ xa núi xanh chập chùng trùng điệp, hơi biếc vây quanh như giải lụa xanh điểm hồng, núi báu lập rừng chùa viện.

Phổ Đà sơn, tiếng Trung Hoa gọi là Tiểu Bạch hoa. Vì trên núi có nở một loài hoa Tiểu Bạch. Trong vùng này có một điện thờ được kiến tạo trong hang đá gọi là điện Từ Ái, tôn thờ Đức Quán Thế Âm hiển thánh, bên trong giống như Thiên cung của Diệu Trang Nghiêm vậy, được làm bằng thất bảo, người phàm mắt thịt rất khó đến được nơi này.

Năm 1958, khi trùng tu di tích Tổ đình Linh Sơn, Đức Tôn sư tạo cảnh trí Đại hùng bửu điện, đặt danh hiệu là Đạo tràng Tây phương Bồng Đảo, núi Bồng Lai, suối Bồng Lai hay Non Bồng, đức hiệu nầy đến nay đã nói lên tâm niệm Đức tôn sư vừa kết hợp với thiên nhiên, tạo dựng cảnh trí núi Bồng Lai Tây phương bồng đảo, vừa song đối với cảnh trí nên thơ của núi Thiên thai Thiên bửu tháp, đến nay đã trên năm mươi năm rồi, cảnh trí vẫn còn nguyên vẹn, vang vọng trong hàng triệu tấm lòng ngưỡng mộ của Tăng Ni, Phật tử. Sau đó Đức tôn sư dùng đức hiệu của núi non mà lập thành môn phái “Liên tông Tịnh độ Non Bồng” cho Tăng Ni, Phật tử tâm niệm tu hành.

Người Phật tử Tây phương Bồng đảo xưa tu pháp “lễ bái niệm Phật”, thường hay hướng về cảnh núi non thanh lãnh, thắng tích non xanh hùng vĩ, thiêng liêng mầu nhiệm, siêu xuất trần gian vừa đảnh lễ đức Bồ tát vừa đảnh lễ biệt hiệu Đức tôn sư, các vị niệm: “…chí tâm đảnh lễ Nam mô Phổ Đà Sơn Nam Hải (Bồ tát Quan Âm) Mẫu Trầu (Đức Tôn sư) tác đại chứng minh…”

Núi Phổ Đà cũng là nơi ứng tích Thiện Tài Đồng Tử nghe Đức Quán Âm thuyết pháp. Cũng gọi là rừng Chiên Đàn trúc tía ở phía Tây biển Đông; hiện nay cảnh trí thiên nhiên là sự thật có ở phía đông huyện Định Hải và cách huyện lỵ hơn một trăm dặm, sừng sững giữa biển trời bao la.

Lời ca tụng cảnh trí núi Phổ Đà bên Tây trước (Ấn Độ), cảnh trí núi Phổ Đà bên Đông Độ (Trung Quốc) trở thành bài pháp kệ Phổ Đà; chư Tăng Ni, Phật tử trân trọng dùng làm bài pháp kệ tụng. Khi tụng pháp kệ làm cho tâm hành giả mát mẻ, nhẹ nhàng khinh xuất, tự tánh tâm linh ảnh hiện, mọi phiền trược tiêu vong, cấu nhiễm không còn, nội lực đạo tràng trang nghiêm thanh tịnh, tịnh chúng nghiêm trang tĩnh lự. Tuy nhiên, chúng ta còn phải tìm hiểu nhiều về xuất xứ bài kinh, tác giả là vị ẩn sĩ hay tu sĩ sáng tác?

Tại Việt Nam hiện nay chỉ có chùa Thành Hoa (cù lao Ven) miền Tây; các Tự Viện, chư Tăng Ni, Phật tử Liên tông Tịnh độ Non Bồng miền Đông, nhất là tại Tổ đình Linh Sơn, Quan âm Tu viện, ở miền Trung như Bình thuận, Đà Nẵng, Hà Tĩnh, Lâm Đồng và trên 150 Tự Viện của tông phong tụng niệm pháp kệ nầy trên năm mươi năm rồi. Những người tu trên non núi, những vùng năm non bảy núi, núi Văn Liên, núi Sập…rất trân trọng và vẫn còn tụng niệm.

Nam mô Tây Phương Cực Lạc Thế Giới Giáo Chủ Thọ Quang Thể Tướng, Vô Lượng Vô Biên Từ Thệ Hoằng Thâm, Tứ Thập Bát Nguyện Độ Hàm Linh, Đại Từ, Đại Bi Tiếp Dẫn Đạo Sư A Di Đà Như Lai Biến Pháp Giới Tam Bảo.

PHẦN XV. PHẬT PHÁP

Ngày Thứ Bảy Mươi: Phát lòng Bồ đề

Vấn: - Trong các bài thuyết pháp, chúng con thường nghe qúy sư giảng về sự phát tâm của người Phật tử, như: phát tâm tu hành, phát tâm cúng dường, phát tâm làm việc từ thiện, phát tâm làm lành lánh dữ, phát tâm hộ trì Tam bảo, thậm chí đến việc phát tâm học đạo giải thoát, phát tâm tu hành giải thoát sanh tử…tất cả những việc Phật sự của chúng con đều gắn liền với chữ phát tâm, những việc phát tâm làm Phật sự thì chúng con đều làm được; việc phát tâm tu cầu giải thoát thì khó quá xin Sư hoan hỷ giảng giải về sự phát tâm tu cầu giải thoát sanh tử luân hồi. Hạnh lành nào là cơ sở cho chúng con tu giải thoát cực tắc?

Đáp: - Việc phát tâm tu hành, phát tâm cúng dường, phát tâm làm việc từ thiện, phát tâm làm lành lánh dữ, phát tâm hộ trì Tam bảo, thậm chí đến việc phát tâm học đạo giải thoát, phát tâm tu hành giải thoát sanh tử đều là những hạnh lành của những người tu Phật. Phát tâm làm Phật sự, cho đến cầu giải thoát cũng là Phật sự đối với chúng sanh. Thành tựu đỉnh cao của Phật sự chính là đạt chí nguyện, cũng là thành quả tu hành của Bồ tát, cũng chính là kết quả tu hành của Phật tử, của những người con Phật.

Phát là sanh khởi, Tâm là tấm lòng, Bồ đề là trí giác thanh tịnh, tức là giác ngộ, khởi tâm làm Phật, học làm Phật.

Phát tâm bồ đề là khởi tâm thanh tịnh, sự thanh tịnh nầy là một định lực phát sanh trí tuệ tuyệt vời sau thời gian công phu tu hành hiệu quả, trí tuệ tức là đỉnh cao của sự giải thoát luân hồi bên trong tâm trí người con Phật. Sự khởi tâm thanh tịnh tạo cho thân khẩu ý của Phật tử hướng về đức Phật một cách hoan hỷ, dù người đó còn ở trong thế giới phàm phu, nhưng tâm trí người ấy đã giải thoát tự bao giờ.

Người khởi tâm thanh tịnh thì làm việc gì cũng thanh tịnh, Phật sự thành tựu, kết quả cao, giúp được cho nhiều người, cho quần chúng xã hội nhơn luân; ngược lại thì người đó lo cho mình không xong, làm sao có cơ sở tế khổ cho chúng sanh. Kinh Viên Giác, Phật dạy: “Tùy kỳ tâm tịnh tức Phật độ tịnh, tâm thanh tịnh thì thế giới thanh tịnh”; ví như Phật tử muốn làm việc bố thí cho “người nghèo”, thì chí ít các vị phải có số dư trong gia đình, rồi mới trích phần dư ấy giúp cho “người nghèo”. Người học đạo giải thoát thì siêng năng cần mẫn, thường tu tập các pháp lành, thường xuyên thính pháp, tinh chuyên tụng kinh niệm Phật; tâm khởi lành, miệng nói lời lành, làm việc lành…người thường xuyên làm việc lành có ích cho mọi người nên đi đến đâu mọi người đều mến thích, từ đó ta mới có cơ sở khuyến khích người khác làm lành, những hạnh lành được nhân lên từ chổ ít oi đến trở thành vô số người làm lành sẽ tạo thành một thế giới Tịnh độ ở nhân gian, mà gần nhất là bản thân và gia đình chúng ta.

Đó là sự phát tâm làm Phật sự của người tu Phật hay Phật tử. Riêng về người Phật tử phát tâm cầu tu giải thoát là việc đáng trân trọng, xưa nay không ít, nhiều gương lành trong các sách Tịnh độ, như “Đường về Cực lạc của HT Thích Trí Tịnh”, “Hương quê Cực lạc của HT Thích Thiền Tâm”, “Long thơ Tịnh độ”, hay “Vạn Thiện Đồng quy Tập”; trong Liên tông Tịnh độ Non Bồng có sách “Còn mãi những hoa sen của HT Thích Giác Quang”, v.v… để lại cho chúng ta những bài học đáng giá ngàn vàng.

Nay Sư sẽ vì các Phật tử phát bồ đề tâm tu cầu giải thoát sanh tử luân hồi mà giới thiệu cho quý vị pháp tu để lập thành nhân hạnh, trở thành tài sản vô giá cho từng liên hữu Tịnh độ.

Tông Tịnh độ Trung Hoa có 13 vị Đại sư hoằng truyền pháp tu Tịnh độ, trong đó có Ngài Tĩnh Am, húy Thiệt Hiền là vị Đại sư thứ mười có giảng về sự phát bồ đề tâm, nay Sư xin trích giảng giúp Phật tử tu học.

Nói về tâm nguyện: Tâm nguyện của mỗi người tu có nhiều biểu hiện tướng trạng khác nhau, có tám biểu hiện đó là: Tà, Chánh, Chân, Ngụy, Đại, Tiểu, Thiên, Viên.

1/ Có người trước tu, nhưng sau khi vào chùa chẳng tu hành chi cả, chẳng biết xét tâm mình, gội rữa thân tâm, chuyên lo tạp vụ, tạo nên nhiều ngoại cảnh chi phối. Hoặc cầu cho sướng thân, hoặc ham nổi tiếng, ỷ cậy quyền thế, thế lực thế gian, ưa thích dục lạc, hoặc cầu mong quả vị mai hậu. Phát tâm tu như thế gọi là TÀ.

2/ Người tu Phật danh lợi không ham, quả vui chẳng thiết, chì mong cầu giải thoát, đạt đến đạo quả Bồ đề. Phát tâm như thế gọi là CHÁNH.

3/ Người tu Phật, tinh chuyên niệm niệm liên tục, ngước lên thì cầu Phật đạo, cúi xuống thì độ chúng sanh. Hướng về Phật đạo cao siêu, không sanh lòng bi quan thối chuyển; độ chúng sanh khó độ, chẳng sanh mệt mõi yếu lòng. Người gia công hành trì niệm Phật như người trèo lên đỉnh núi cao vút, phải quyết tâm leo lên cho tột đỉnh, như leo tháp chín tầng, phải quyết lòng lên đến nóc tháp. Người phát tâm như thế gọi là CHÂN.

4/ Người tu không biết lạy sám hối, không biết cải sữa lỗi lầm, không hồi tâm lánh xa tội chướng. Bên ngoài làm như là bậc thiền gia chân chánh, áo bả gai sòng, nhưng bên trong tấm lònh không chân thật, nhơ nhuốc, toan tính điều sái quấy vời đạo đức, khi mới tu siêng năng, tu lâu lần lần biếng nhác bê trể. Tấm lòng tuy có tốt, nhưng đa phần chuốc lấy những đường danh nẽo lợi, nói pháp tuy hay, nhưng còn đi theo những oan trái ái dục bùn nhơ, lúc nào cũng vọng niệm làm phủ mờ chơn tánh. Phát tâm như thế gọi là NGỤY.

5/ Cõi chúng sanh hết, nguyện của ta mới hết, đạo bồ đề mới thành, nguyện ta mới thành. Phát tâm như thế gọi là ĐẠI.

6/ Người tu phát khỏi học hạnh nguyện Phổ Hiền vương Bồ tát, khi nào nghiệp chúng sanh cùng tận, hạnh nguyện của người tu mới cùng tân, khi nào chúng sanh không còn trong thề giới ta bà, thì mới an vui vị trí niết bàn giải thoát. Ngược lại người tu chỉ muốn lo cho mình an lạc, không lo cho chúng sanh, không có tâm báo ân Phật Tổ, báo hiếu tổ Thầy, vượt qua đạo lý của Phật giáo hóa, không phát huy giáo lý Phật thừa. Phát tâm như thế gọi là TIỂU.

7/ Người tu Phật khởi tâm ý tiểu thừa, hạn hẹp, cố chấp thấy có chúng sanh cần phải độ, thấy có Phật đạo phải đắc thành, mê lầm trong các tướng tu tướng độ để củng cố danh vọng địa vị trong giáo pháp của Phật, không lo gội rữa nghiệp dĩ chúng sanh, mà lo độ chúng sanh, rốt rồi như người không biết lái đò mà cứ tìm cách đưa người qua sông, không biết lội nước mà đòi đưa người qua bến. Phát tâm như thế gọi là THIÊN.

8/ Người tu khi biết rõ nghiệp chúng sanh nổi lên là do tự mình sanh khởi, liền niệm tự tánh Phật để vượt qua; biết rõ tự tánh thanh tịnh là chơn tâm; chơn tâm chính là Phật, từ đó phát nguyện tu cầu Phật đạo. Hiểu rõ chân lý đại thừa. Pháp giới xuất phát từ tự tánh thanh tịnh, không thấy có pháp nào ngoài tâm để tu; không thấy có chúng sanh nào để độ; không thấy có phiền não nào để diệt; không thấy có niết bàn nào để chứng đắc, rốt ráo chứng quả chơn không; cũng không còn có tướng chơn không để tu cầu chứng quả. Phát tâm như thế gọi là VIÊN.

Người tu khi đã tu thấu lý đạt tình, biết được tâm tướng khác nhau như trên mà thực hành tu tĩnh thì mới gọi là bậc chân tu thật đức, hiện tiền cũng như tương lai quyết định thấy Phật. Sự phát tâm như thế hiếm có trong đời; trường hợp như có người phát bồ đề tâm trên thì được Chư Bồ tát, Hiền thánh Tăng trong khắp pháp giới mười phương, chư Thiên, thiện thần lai hộ trì, hộ pháp già lam ủng hộ thánh chúng nương về giúp cho người đó hoàn thành sứ mạng “tác Như Lai sứ hành Như Lai sự”, giữ gìn chánh pháp và pháp môn tu thiên thu bất hoại.

Như trên đã hướng dẫn, nói rõ về tám cách phát tâm, tâm nào lớn, tâm nào nhỏ, phát tâm nào đúng, phát tâm nào sai. Nay nói về các pháp để làm nhơn hạnh, duyên tu cho hành giả (xuất gia và tại gia) tiến bước.

Mười nhơn hạnh duyên tu là:

1/ Người tu Phật nghĩ đến ơn của Phật?

Đức Phật của chúng ta khi mới phát tâm, vì tất cả chúng ta mà tu hành đạo Bồ tát, trải qua muôn vạn kiếp nếm đủ mùi cay đắng gian lao. Khi ta gây nghiệp, Ngài rất xót xa, tìm cách giáo hóa, như ta u mê ám chướng, chẳng chịu tin nghe. Ta đọa địa ngục, Ngài càng xót đau hơn, muốn thay ta chịu khổ, nhưng nghiệp ta quá nặng nên việc cứu vớt thật vô phương. Ta sanh cõi người, Ngài dùng phương tiện giúp ta trồng gieo căn lành. Đời đời kiếp kiếp, Ngài theo dõi ta, không lúc nào bỏ, khi Ngài xuất thế, ta còn đắm chìm, nay được làm người, thì Phật đã diệt. Tội lỗi gì khiến ta sanh vào đời mạt pháp, phước đức nào đưa ta vào hàng ngũ làm người con Phật? Nghiệp chướng gì khiến ta không được thấy thân vàng của Phật, may mắn nào xui ta được cung chiêm xá lợi của Ngài? Suy nghĩ như thế rồi mới rõ lẽ. Giả sử quá khứ ta không trồng thiện căn, thì sao hôm nay lại được nghe Phật Pháp? Không nghe Phật Pháp, thì làm sao biết mình thường thọ ân Phật? Ân đức ấy, non cao khó sánh. Trừ phi tự mình phát tâm rộng lớn, hành đạo Bồ tát, xây dựng pháp tràng, cứu độ chúng sanh, dù cho có bị thịt nát xương tan, cũng khó mà đền đáp cho xứng. Đó là nhân duyên thứ nhất của sự phát tâm bồ đề.

2/ Nghĩ đến công ơn cha mẹ?

Thương thay cha mẹ, sanh ta ngọc nhằn, mười tháng cưu mang, ba năm bồng ẫm, cho con bú mớm, bên ướt mẹ nằm bên ráo con lăn. Ngậm đắng nuốt cay, ngọt bùi chẳng tưởng. Khổ công nhường ấy, cho ta thành người, trưởng thượng khôn ngoan. Hy vọng về sau, tiếp nối gia phong, lo phần tế tự. Vây mà nay ta lại xuất gia (đi tu), lạm xưng Thích tử, nhục hiệu Sa môn, ngọt bùi không cung cấp, giỗ chạp chẳng thừa đương. Lúc còn sống, ta đã không chu toàn được miếng cơm manh áo; khi chết rồi ta cũng không đủ sức tiếp dẫn giác linh. Đối với thế gian, ta là kẻ ăn hại, về mặt xuất thế cũng chẳng được lợi ích chi. Hai đường đều mất, tội nặng khó thoát. Suy ngjĩ như thế mới thấy còn một cách, là thường hành Phật đạo trong trăm kiếp ngàn đời, độ khắp chúng sanh trong mười phương ba cõi. Như vậy không những cha mẹ một đời, mà cha mẹ nhiều kiếp đều được siêu thăng. Không những cha mẹ một người, mà cha mẹ của tất cả đều được cứu vớt. Đó là nhân duyên tứ hai của sự phát tâm bồ đề.

3/ Nhớ nghĩ đến công ơn Sư Trưởng (Hòa thượng, Ni trưởng)?

Cha mẹ ta tuy sanh ta ra, và nuôi ta khôn lớn, nhưng nếu có Giáo thọ thế gian thì chữ nghĩa, lễ nghĩa không biết; không có Sư trưởng (Hòa thượng, Ni trưởng) xuất thế thì Phật pháp không hay. Không biết lễ nghĩa, khác gì cầm thú, không tĩnh Phật pháp, tương đồng người phàm. Chúng ta ngày nay, Phật pháp có hiểu sơ qua, lễ nghĩa có biết tạm đủ. Thân mặc chiếc áo ca sa đượm nhuần giới phẩm, tâm tính hoan hỷ giới thể sanh khởi không phạm lỗi lầm, công ơn ấy chính nhờ Sư trưởng (Hòa thượng, Ni trưởng) mà có. Nếu cầu quả nhỏ thì được lợi mình. Nay theo đại thừa, nguyện đem lợi lạc đến khắp quần sanh, thì bậc Thầy thế gian (Thầy dạy chữ, dạy lễ nghĩa), Sư trưởng (Hòa thượng, Ni trưởng) cả hai đều được lợi ích, do ta phát tâm mà làm cho các Ngài rạng rỡ. Đó là nhân duyên thứ ba của sự phát tâm Bồ đề.

4/ Nghĩ đến công ơn thí chủ (đàn na, xã hội)?

Chúng ta ngày nay, sử dụng các nhu cầu hằng ngày chẳng phải do ta tự cấp, cháo cơm ba buổi, quần áo bốn mùa. Thuốc men trị bệnh, chi phí linh tinh. Hết thảy đều so sức lực kẻ khác làm ra, mang đến cho ta chi dùng. Người nông phu dốc sức cấy cày, mà đói khổ chẳng đủ ăn, còn ta thì ngồi không mà an hưởng, vậy mà lòng không thỏa mãn. Người thợ dệt, thợ may không ngưng tay mà suốt đời gian khổ, ta thì may mặc đến thừa mứa mà lòng dạ chẳng tiếc thương. Người người thì nhà tranh cửa lá, ta thì sân rộng nhà dài, thong thả quanh năm. Đem sức lao nhọc khó khổ ủa người để cung cấp cho sự sống an nhàn của ta, lòng sao yên được. Đem cái lợi lộc của người khác để bồi dưỡng cho thân ta sung sướng, lý có thuận chăng? Nếu chẳng phải tự mình vận dụng tu hành bi trí, trang nghiêm hai quả phước huệ, để đàn na tín thí xã hội nhờ ơn, mọi người cùng thọ hưởng thì dù gạo chỉ một hột, vải chỉ một ô, mà mình đã nhận thọ cúng trước kia, đến nay đều phải trả đủ, không thì ác báo khó trốn. Đó là nhơn duyên tứ tư của sự phát bồ đề tâm.

5/ Nhớ nghĩ công ơn chúng sanh?

Ta với chúng sanh từ bao kiếp trước, hết đời nọ qua đời kia, từng làm cha mẹ của nhau. Ơn qua nghĩa lại, nhiều lớp nhiều tầng. Nay vì cách xa nhiều đời, cho nên không còn nhận ra nhau. Cứ lý mà suy, há không đền đáp. Như các loài vật nay trở thành loài mang lông đội sừng, biết đâu muôn đời trước lại là cha mẹ ta? Thường thấy bao kẻ, trẻ lìa gia đình, lúc lớn trở về, dung mạo đổi khác, không thể nhận ra, huống chi là cha mẹ cửu huyền nhiều đời trước, ngày nay kẻ thì sanh ra họ nầy họ khác, làm sao nhớ được? Có khi người đang gào thét trong chốn địa ngục a tỳ, hoặc đang đắm chìm trong chốn ngạ quỹ, khổ đau không ai hay biết, đói khát không biết kêu ai? Ta tuy không thấy không nghe, những lời cầu xin cứu vớt, nhưng chắc chắn không phải là không có. Nếu người không tu, chỉ mang tâm ý tà vạy làm sao biết cái nổi khổ luân trầm của chúng sanh. Cho nên chỉ có tầm nhìn của người có tấm lòng Bồ tát mới thấu suốt, mới có đủ sức thấy chúng sanh quá khứ toàn là cha mẹ và nguyện tu thành Phật trong tương lai, vũ hành phương tiện, tìm cách giúp đỡ để báo đền ơn chúng sanh. Đó là nhơn duyên thứ năm của sự phát bồ đề tâm.

6/ Nghĩ đến sự khổ đau sanh tử?

Ta cùng chúng sanh từ bao kiếp trước, sanh tử luân hồi, không bao giờ thoát khỏi. Khi ở cõi trời, lúc sanh cõi người, nơi kia chốn nọ ra vào muốn mối, lên xuống nữa giây. Khi thì làm trời, khi thì làm người, khi thì chui vào địa ngục ngạ quỷ súc sanh. Sáng ra chiều vào những nơi đen tối, hang sắt mới khép đã mở. Leo lên núi dao thì toàn thân không còn mãnh da nguyên vẹn, vịn vào cây kiếm thì các thớ thịt rách bươm. Hoàn sắt nóng không trừ được đói, nuốt vào rồi gan duột nát tan, nước đồng sôi không giải được cơn khát, uống vào rồi thịt xương nhừ ngấu. Cưa bén xẻ thây, đứt xong liền nối; gió nghiệp thổi mặt, chết rồi lại sanh. Trong thành rực lửa, thảm thê tiếng hét rú lên; trên bàn ngào nướng, tê tái tiếng gào vang vọng. Băng giá đông lại, thì thân hình xanh như sen kết nhụy, máu thịt rữa ra, thì mình mẫy đỏ trợ sen hồng trổ hoa. Trong chốn địa ngục, một đêm chết sống, kể cả vạn lần, so với nhân gian, một buổi thọ hình, lâu tròn thế kỷ. Bao phen lính ngục ra tay nhọc mệt, nào ai chịu tin lời Diêm chúa răn khuyên. Lúc thọ báo mới kêu van khổ, nhưng dù hối cũng chẳng kịp nào, khi thoát rồi liền vội quên ngay, vẫn nghiệp cũ như gây như trước. đánh lừa vàng máu, đâu hay chính mẹ mình đương khóc thảm; xưa heo vào lò, nào ngờ chính cha mình sắp rả thây. Aên thịt con mà không biết, Văn vương còn như thế; ăn thịt cha mà chẳng hay, phàm phu cũng thế thôi. Năm xưa ân ái nay thành oan gia; hôm qua oán cừu, nay thành ruột thịt. Đời trước là mẹ nay là vợ, thuở xưa là cha, nay lại là chồng. Lấy trí túc mạng mà soi thì đáng hổ thẹn biết mầy; lấy mắt thiên nhãn mà nhìn thì đáng chán, đáng cười biết bao! Trong bụng đầy phẩn, mười tháng rúc chui, hết còn chịu nổi; qua đường ngập máu, một phen chúi xuồng, thương thật là thương! Nhỏ dại biết chi, trước sau chẳng rõ, lớn khôn dần hiểu, tham dục bèn sanh. Lóang thóang mới đó, mà già đau đã đến kiếm, thình lình xuất hiện, gã vô thường lại hỏi thăm. Gió lửa trong lúc giao tranh, thần thức tơi bời rối loạn. Khí huyết bên trong vơi cạn; xương thịt bên ngoài teo khô. Không một kẻ chân lông nào không bị kim đâm; không một nơi khiếu huyệt nào không bị dao cắt. Rùa già đem nầu, lột được võ ra, tưởng e còn dễ, thần thức sắp đi, phải lìa khỏi xác, khó gấp bội phần. Tâm là ông chủ vô thường, giống chú lái buôn khắp nơi bôn tẩu, thân là cái hình vô định, khác nào phòng ốc, rày đổi mai thay. Chỉ như mảy bụi như cõi ba ngàn, thân nọ quay cuồng qua lại vô tận vô cùng, nhấp nhô như sóng trên khắp bốn biển, nước mắt ly biệt trào tuôn, kể sao cho xiết! Cao quá núi cao, chất ngất xương chồng; dày hơn đất dày, rậm rịt thây sắp rã. Giả sử, không được nghe lời Phật, việc ấy ai thấy phải nghe, không được xem kinh Phật, lý đó ai hay biết? Vậy mà lắm kẻ vẫn tham luyến như xưa, si mê không bỏ. Chỉn e, ngàn đời muôn kiếp mới được làm người, một lầm hai lỡ dây dưa trăm kiếp. Thân người khó được mà dễ mất; vận may dễ qua mà khó tìm. Đường đời mờ mịt, ly biệt dài lâu. Ác báo ba đường, rồi phải tự thọ. Khổ hết chổ nói, ai chịu thay đây? Nhân hứng mà nói dông dài, đến đây không thể không thấy lòng mình giá buốt. Cho nên phải dứt dòng sanh tử, vượt nẻo ái hà, mình người cùng thoát, bờ giác cùng lên. Công lao muôn kiếp, chính được bắt đầu, từ buổi hôm nay. Đó là nhân duyên thứ sáu của sự phát tâm bồ đề.

7/ Tôn trọng tánh linh của mình?

Tâm của chúng ta trong hiện tiền, so với Đức Thế tôn Thích Ca, không hai không khác. Thế thì vì sao, Thế tôn đã thành chánh giác, từ vô lượng kiếp; còn chúng ta thì điên đão hôn mê vẫn làm phàm phu? Lại nữa, Thế tôn thì đủ vô lượng thần thông trí tuệ, công đức trang nghiêm; còn chúng ta thì chỉ có vô lượng phiền não, nghiệp chướng, sanh tử buột chặt. Tâm tánh chỉ một, mà mê ngộ trời vực cách xa. Cứ im lặng mà suy, há chẳng đáng xấu hổ sao? Ví như ngọc báu vô giá, rơi xuống bùn nhơ, xem đồng ngói gạch, chẳng được quý yêu. Cho nên phải dùng vô lượng thiện pháp, mà đối trị vô lượng phiền não. Có gia công tu đức, thì tánh đức mới sáng ra. Như ngọc báu được lau chùi, treo trên phướn cao, ánh sáng rực chiếu, che lập tất cả. Thế mới đáng gọi là không phụ sự giáo hóa của Phật, chẳng phụ tánh linh của mình. Đó là nhân duyên thứ bảy của sự phát tâm bồ đề.

8/ Sám hối nghiệp chướng?

Kinh dạy, phạm đột kiết la, như bốn thiên vương, năm trăm tuổi thọ, mà rơi vào địa ngục. Đột kiết la tội nhỏ mà còn như thế, huống nữa tội nặng, báo lớn đến đâu? Chúng ta ngày nay, trong nếp sống hằng ngày, nhứt cử nhứt động, thường trái luật Phật! Khi ăn lúc uống phạm giới bao phen. Kể các vi phạm trong một ngày, cũng đã vô lượng, huống nữa trọn đời nhiều kiếp, tội lỗi gây ra, khó mà nói hết. Chỉ lấy riêng ngũ giới, cứ mười người giữ, đã có chín người phạm. Phát lộ thì ít, dấu diếm thì rất nhiều. ngũ giới là giới tại gia, mà còn không giữ nổi, huống nữa các giới Sa di, Tỳ kheo, Bồ tát, thôi khỏi bàn chi! Hỏi đến danh nghĩa, thì rằng ta đây Tỳ kheo; hỏi về thực chất, thì chưa xứng để làm một tại gia đệ tử. Há chẳng đáng hổ thẹn sau? Nên biết rằng giới Phật, không thọ thì thôi, đã thọ thì không được hủy phạm, không phạm tì thôi, đã phạm thì khó tránh đọa sa. Nếu không thì xót mình thương người, mà miệng van lơn, thân quỳ lại, khóc lóc bi thiết, cùng với chúng sanh, cầu xin sám hối, thì dù ngàn đời muôn kiếp, ác báo khó bề tránh khỏi. Đó là nhân duyên thứ tám của sự phát tâm bồ đề.

9/ Cầu sanh tịnh độ?

Tu ở cõi nầy sự tiến tu quá khó, nhưng vãng sanh cõi kia, việc thành Phật cũng dễ thôi. Đễ cho nên một đời có thể đạt được; khó cho nên muôn kiếp chưa chắc tựu thành. Vì vậy mà thánh hiền đời trước, ai ai cũng thú hướng về đây; ngàn kinh muôn luận, đâu đâu cũng giải bày nghĩa nầy. Việc tu hành trong đời mạt pháp, không pháp nào hơn được pháp ấy. song kinh còn dạy thêm, điều lành nhỏ khó khiến sanh lên; phước đức dày mới đưa đến đó. Nói phước đức dày, thì không chi bằng chấp trì danh hiệu; nói điều lành nhiều thì phát tâm rộng lớn chiếm ưu tiên. Cho nên chấp trì danh hiệu trong chốc lát, hơn hẳn công đức bố thí cả trăm năm; phát được tâm bồ đề rộng lớn, vượt trội công đức tu hành trong nhiều kiếp. Bởi vậy niệm Phật là mong đựoc làm Phật, nếu tâm lớn không phát, thì dù niệm cũng chẳng ích chi; phát tâm là nhằm mục đích tu, nếu tịnh độ không sanh, thì tuy có phát nhưng cũng dễ thôi. Thế thì gieo giông bồ đề, phải cày bừa bằng cày niệm Phật, đạo quả tự nhiên tăng trưởng; cởi thuyền đại nguyện. Vào được biển lớn tịnh độ. Tây phương quyết định vãng sanh.

10/ Chánh pháp tồn tại lâu dài?

Đức Thế tôn chúng ta từ vô lượng kiếp, vì tất cả chúng ta, mà tu đạo bồ đề. Ngài làm được việc khó làm; nhẫn được việc khó nhẫn. Cho nên khi nhân tròn quả đủ, ngài mới thành Phật. Sau khi thành Phật, giáo hóa hoàn tất, ngài vào Niết bàn. Nay thì chánh pháp tượng pháp đã qua. Chúng ta đang ở trong đời mạt pháp. Phật pháp còn đó, mà không người tu hành. Tà chánh lộn xộn, phải trái khó phân. Ganh đua nhân ngã, toàn là lợi danh. Ngước mắt nhìn quanh, mọi người đều vậy, chẳng ai thoát khỏi. Mịt mù chẳng biết Phật là ông nào, pháp nghĩa ra sao, tăng là cái gì? Suy tàm đến thế, nói ra bất nhẫn. Nhưng mỗi khi nghĩ đến bất giác lệ tuôn. Ta là con Phật, mà không thể đến đáp ân Phật? Trong không ích cho mình, ngoài chẳng ích cho người. Sống không ích cho đương thời; chết chẳng ích cho hậu thế. Trời tuy cao, không che nổi ta, đất tuy dày, không chở nổi ta. Cái đứa cực ác, không ta thì ai? Do đó lòng đau không thể chịu nổi, mà toan tính thì cũng chẳng đề xuất được kế gì. Bổng nhiên vụt quên rằng mình quê mùa, vụt phát tâm chí rộng lớn. Tuy chưa thể vãn hồi mạt vận ngay trong lúc nầy, nhưng quyết định phải hộ trì được chánh pháp mai sau. Cho nên cùng các liên hữu dắt nhau đến đạo tràng, soạn thuật sám pháp, lập pháp hội nầy. Phát bốn mươi tám đại nguyện, nguyện nào cũng nhằm hóa độ chúng sanh, cầu trăm nghìn kiếp thâm tâm, tâm nào cũng hướng cứu cánh làm Phật. kể từ hôm nay, cho đến cùng tận đời vị lai, phải thanh toán cho xong cái hình hài nầy, thề quyết phải sanh về an dưỡng. Sau khi lên chín phẩm sen vàng, phát nguyện trở lại cõi ta bà. Mặt trời Phật pháp sẽ được sáng lại, cửa vào chánh pháp lại được mở toan. Biển lòng tăng giới lặng trong cõi nầy; nhân dân đông độ được tiến hóa ngay tại chổ. Vận hội nhờ đó mà kéo dài ra thêm; chánh pháp nhờ đó mà tồn tại lâu dài. Đây là tâm nguyện chân thành, từng được thiết tha ấp ủ. Đó là nhân duyên thứ mười của phát tâm bồ đề.

Đây là mười hạnh lành duyên tu của Đại sư Thiệt Hiền – Tế Tĩnh, các liên hữu phát tâm học thuộc mà tu hành đến bờ đến bến. Trên “thế gian” nầy dù ai có tài năng lỗi lạc bao nhiêu cũng chỉ gọi là “tài trí”, nhưng nếu không vượt khỏi “khoảng cách” sanh tử luân hồi thì không gọi là “thượng trí”.

Nam mô Tây Phương Cực Lạc Thế Giới Giáo Chủ Thọ Quang Thể Tướng, Vô Lượng Vô Biên Từ Thệ Hoằng Thâm, Tứ Thập Bát Nguyện Độ Hàm Linh, Đại Từ, Đại Bi Tiếp Dẫn Đạo Sư A Di Đà Như Lai Biến Pháp Giới Tam Bảo.

Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.