Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Sách Phật họcTrang 1/17

Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tịnh độ

Một Trăm Ngày Niệm Phật Và Một Trăm Bài Pháp

Tác giả
HT Giác Quang
Thông tin
Nguồn: Pháp Thí Hội — ebook EPUB (Đợt 20, 14/10/2026)

Một Trăm Ngày Niệm Phật Và Một Trăm Bài Pháp

Một Trăm Ngày Niệm Phật

&

Một Trăm Bài Pháp

Trọn Bộ

HT Giác Quang

Mục Lục

LỜI NÓI ĐẦU

TẬP 1

PHẦN I. PHÁP MÔN NIỆM PHẬT LỢI ÍCH BA CĂN

Ngày Thứ Nhất: Danh xưng pháp môn niệm Phật

Ngày Thứ Hai: Mọi giới đều niệm Phật

PHẦN II. PHẬT TỬ PHẢI THỌ QUY GIỚI

Ngày Thứ Ba: Liên Hữu Tịnh Độ vẫn phải thọ quy giới

Ngày Thứ Tư: Ý nghĩa Tam Bảo và quy y Tam Bảo

Ngày Thứ Năm: Tín đồ Phật tử quy y Tam Bảo

Ngày Thứ Sáu: Giới luật dành cho người tu tại gia

PHẦN III. CƯ SĨ LẬP HẠNH XUẤT GIA

Ngày Thứ Bảy: Do nguồn Bát Quan Trai giới

Ngày Thứ Tám: Bát Quan Trai giới

Ngày Thứ Chín: Lợi ích của đời sống thọ học Bát quan Trai giới

PHẦN IV. TÔNG CHỈ TỊNH ĐỘ NON BỒNG

Ngày Thứ Mười: Bá Nhựt Trì Danh hiệu Phật

Ngày Thứ Mười Một: Đạo tràng niệm Phật là thuyết pháp

Ngày Thứ Mười Hai: Niệm Phật thích nghi với các bạn trẻ

Ngày Thứ Mười Ba: Liên Tông Tịnh Độ Non Bồng

Ngày Thứ Mười Bốn: những bậc khai sơn liên tông tịnh độ non bồng

Ngày Thứ Mười Lăm: Tông chỉ pháp môn niệm Phật

PHẦN V. GIÁO LÝ CĂN BẢN TỊNH ĐỘ TÔNG

Ngày Thứ Mười Sáu: Bốn cõi Tịnh Độ

Ngày Thứ Mười Bảy: Nam hành đạo (khó tu) và Dị hành đạo (dễ tu)

Ngày Thứ Mười Tám: Lễ bái môn (pháp môn tu lễ bái niệm Phật)

Ngày Thứ Mười Chín: Pháp lễ lạy của các tông phái

PHẦN VI. GIÁO LÝ PHỔ THÔNG

Ngày Thứ Hai Mươi: Nói về các uế trược các sự khổ ở Ta Bà

Ngày Thứ Hai Mươi Mốt: Giáo pháp Tứ Diệu Đế

Ngày Thứ Hai Mươi Hai: Giáo pháp Đạo đế

Ngày Thứ Hai Mươi Ba: Giáo pháp Thập Nhị Nhơn Duyên

Ngày Thứ Hai Mươi Bốn: Giáo pháp Lục Độ Ba La Mật

Ngày Thứ Hai Mươi Lăm: 1. Bố Thí Ba-la-mật

Ngày Thứ Hai Mươi Sáu: 2. Trì Giới Ba-La-Mật

Ngày Thứ Hai Mươi Bảy: 3. Nhẫn Nhục Ba-La-Mật

Ngày Thứ Hai Mươi Tám: 4. Tinh Tấn Ba-La-Mật

Ngày Thứ Hai Mươi Chín: 5. Thiền Định Ba-La-Mật

Ngày Thứ Ba Mươi: 6. Trí Tuệ Ba-La-Mật

Ngày Thứ Ba Mươi Mốt: Những công hạnh của Đại Bồ Tát

Ngày Thứ Ba Mươi Hai: Những hạnh lành của người con Phật Hiếu đạo.

Ngày Thứ Ba Mươi Ba: Các ngày trì trai

Ngày Thứ Ba Mươi Bốn: Tiết độ

Ngày Thứ Ba Mươi Lăm: Tu tập hạnh lành của Bồ Tát

Ngày Thứ Ba Mươi Sáu: Giáo Lý Hạnh Quả

Ngày Thứ Ba Mươi Bảy: Pháp môn tứ vô lượng tâm

PHẦN VII. BỒ TÁT ĐẠO

Ngày Thứ Ba Mươi Tám: Hạnh lợi tha của người con Phật

Ngày Thứ Ba Mươi Chín: Tín Tâm

Ngày Thứ Bốn Mươi: Mười Pháp Trụ

Ngày Thứ Bốn Mươi Mốt: Mười hạnh lành của Bồ tát

Ngày Thứ Bốn Mươi Hai: Pháp tu Hồi hướng

Ngày Thứ Bốn Mươi Ba: Mười quả vị Thánh xuất thế gian

Ngày Thứ Bốn Mươi Bốn: Đẳng giác (Bồ tát)

Ngày Thứ Bốn Mươi Lăm: Diệu Giác (Phật)

PHẦN VIII. GIẢI NGHI

Ngày Thứ Bốn Mươi Sáu: Tịnh Độ và Khất Sĩ

Ngày Thứ Bốn Mươi Bảy: Mười tám (sáu) vị A La Hán

Ngày Thứ Bốn Mươi Tám: Luân hồi và Số mệnh

Ngày Thứ Bốn Mươi Chín: Nghiệp báo

Ngày Thứ Năm Mươi: Quả vị tu chứng của Cư sĩ

TẬP 2

LỜI NÓI ĐẦU

PHẦN IX. NHỮNG PHƯƠNG PHÁP TU TỊNH ĐỘ

Ngày Thứ Năm Mươi Mốt: Tông chỉ Liên tông Tịnh độ Non Bồng

PHẦN X. HÓA GIẢI NHỮNG NGHI NGỜ

Ngày Thứ Năm Mươi Hai: Nhị thừa, căn thiếu và nữ căn cầu sanh Tịnh Độ?

Ngày Thứ Năm Mươi Ba - Giới thiệu sơ lược tiểu sử Chư Đại sư Tịnh Độ tông truyền đăng bên Trung Hoa

Ngày Thứ Năm Mươi Bốn: Ảnh hưởng giáo lý Tịnh độ niệm Phật sau Phật nhập diệt (7 ngày)

Ngày Thứ Năm Mươi Lăm: Các kinh nói về Tịnh Độ

PHẦN XI. GIÁO NGHĨA ĐẠI THỪA CỦA PHÁP MÔN NIỆM PHẬT

Ngày Thứ Năm Mươi Sáu : Pháp ngữ Tịnh độ

Ngày Thứ Năm Mươi Bảy : Pháp chánh hạnh và trợ hạnh

Ngày Thứ Năm Mươi Tám : Đức Phật & Pháp môn niệm Phật

PHẦN XII. PHÁP KHÍ THIỀN MÔN

Ngày Thứ Năm Mươi Chín: Ý nghĩa Tích trượng

Ngày Thứ Sáu Mươi: Chuông

Ngày Thứ Sáu Mươi Mốt: Trống

Ngày Thứ Sáu Mươi Hai: Mõ gia trì

PHẦN XIII. SỰ THỊ HIỆN CỦA BỒ TÁT

Ngày Thứ Sáu Mươi Ba: Thân tướng Quan âm bồ tát

Ngày Thứ Sáu Mươi Bốn: Ứng hóa sanh thân trong thơ nôm Quan Âm Thị Kính

Ngày Thứ Sáu Mươi Lăm: Giới thiệu thơ nôm Quan Âm Thị kính

Ngày Thứ Sáu Mươi Sáu: Thân tướng Đức Di Lặc

PHẦN XIV. PHÁP THẾ GIAN ẢNH HƯỞNG PHẬT PHÁP

Ngày Thứ Sáu Mươi Bảy: Những tập tục tế lễ

Ngày Thứ Sáu Mươi Tám: Hiện tượng ngoại cảm

Ngày Thứ Sáu Mươi Chín: Pháp kệ Phổ Đà sơn

PHẦN XV. PHẬT PHÁP

Ngày Thứ Bảy Mươi: Phát lòng Bồ đề

Ngày Thứ Bảy Mươi Mốt: Sự thành tựu của Phật Thích Ca

Ngày Thứ Bảy Mươi Hai: Chủ trương của Phật giáo

PHẦN XVI. ĐẠO PHẬT VÀ DÂN TỘC VIỆT NAM

Ngày Thứ Bảy Mươi Ba: Tính cách của Đạo Phật

Ngày Thứ Bảy Mươi Bốn: Người Việt Nam và Đạo lý nhà Phật

Ngày Thứ Bảy Mươi Lăm: Khơi nguồn Phật giáo Việt Nam

Ngày Thứ Bảy Mươi Sáu: Thời điểm cực thịnh của Phật giáo

Ngày Thứ Bảy Mươi Bảy: Thời kỳ chấn hưng Phật giáo

PHẦN XVII. NHỮNG NGÔI CHÙA CỔ (ÍT ĐƯỢC NÓI ĐẾN)

Ngày Thứ Bảy Mươi Tám: Tổ đình Quốc Ân Kim Cang

Ngày Thứ Bảy Mươi Chín: chùa Quốc Ân Khải Tường

Ngày Thứ Tám Mươi : chùa quốc ân khải tường (phần 2)

Ngày Thứ Tám Mươi Mốt : Tứ ân với người con Phật

Ngày Thứ Tám Mưới Hai: Tổ đình Bửu Quang (Thị trấn Ba Chúc)

Ngày Thứ Tám Mươi Ba: Đức Sư ông Bửu Đức (Đức Ông Ba)

Ngày Thứ Tám Mươi Bốn: Các bậc siêu nhân kiệt xuất trong thời điểm Đức Sư Ông ra đời.

Ngày Thứ Tám Mươi Lăm: Nơi Đức Sư Ông tu hành và khai sơn tạo tự An Sơn

Ngày Thứ Tám Mươi Sáu: Chùa Ông Bác hay Tổ đình Bửu Quang

PHẦN VIII. ĐẠO LÝ CƠ BẢN CỦA NHÀ PHẬT

Ngày Thứ Tám Mươi Bảy: Phật pháp bất ly thế gian giác

Ngày Thứ Tám Mươi Tám: Chí hướng thượng

PHẦN XIX. HÀNH HƯƠNG VỀ NGUỒN

PHẦN XX. NGƯỜI TU TỊNH ĐỘ NIỆM CHÚ

Ngày Thứ Tám Mươi Chín: Thần chú vãng sanh

Ngày Thứ Chín Mươi: Thần chú vãng sanh (tiếp theo)

Ngày Thứ Chính Mươi Mốt: Cách thức tụng niệm Thần chú vãng sanh.

Ngày Thứ Chín Mươi Hai: Tín ngưỡng Phật Mẫu Chuẩn Đề

Ngày Thứ Chín Mươi Ba: Cách thức trì tụng Thần Chú Vãng Sanh (tiếp theo)

Ngày Thứ Chín Mươi Bốn: Công đức tụng niệm Phật Mẫu Chuẩn Đề (2)

Ngày Thứ Chín Mươi Lăm: Bài xưng tán Phật Mẫu Chuẩn Đề

Ngày Thứ Chín Mươi Sáu: Pháp kệ xưng tán Phật Mẫu Chuẩn Đề (2)

Ngày Thứ Chín Mươi Bảy: Bửu Thủ Tháp Đức Tôn Sư

Ngày Thứ Chín Mươi Tám: Ý nghĩa Thiện Nữ Thiên Chú

PHẦN XXI. NIỆM PHẬT VÀ TUỔI TRẺ

Ngày Thứ Chín Mươi Chín: Tuổi trẻ với pháp môn niệm Phật

Ngày Thứ Một Trăm: Tuổi trẻ với pháp môn niệm Phật (2)

Quyển sách “Một Trăm Ngày Niệm Phật & Một Trăm Bài Pháp -Tập I” đã xuất bản và phát hành vào mùa thu, năm Canh Dần (2010), và tái bản vào đầu năm Tân Mão (2011). Trong đó có 50 bài pháp ít nhiều làm hài lòng giới Phật học và giới chân tu thạc đức. Làm vui lòng chư liên hữu Liên tông Tịnh độ Non Bồng, các vị vốn đã biết được tông chỉ tu hành của mình đang tu rồi, nhưng lại được thông thái hơn những nội dung Phật Pháp xưa nay mình ít biết đến; hóa giải những nghi ngờ về pháp môn tu có tính cách biệt truyền của Tịnh độ Non Bồng.

Ở phần nói đầu của Quyển “Một Trăm Ngày Niệm Phật & Một Trăm Bài Pháp - Tập II” xin được nói về hành trạng của “Tịnh độ Non Bồng”.

“Liên tông Tịnh độ Non Bồng” xuất phát từ thành ngữ “Đạo Phật Non Bồng”, môn phong có truyền thống tu hành Pháp môn niệm Phật từ năm 1920, tức là khoảng 91 năm qua. Năm 1957 Đức Tôn Sư Hòa Thượng thượng Thiện hạ Phước khai sơn môn phong, cho đến ngày 23 tháng 7 năm Đinh mùi (1967) tổ chức đại hội lần thứ nhất tại Tây viện Quan Âm Tu Viện, lúc bấy giờ có thành lập thêm Giáo đoàn Du Tăng Khất sĩ Non Bồng sinh hoạt trong tổ chức Hội Phật giáo Tịnh Độ Tông Việt Nam.

Tịnh độ Non Bồng quản lý 140 Tự Viện, 623 Tăng Ni 832.000 Phật tử. Tổ chức Đoàn Du Tăng Khất sĩ Non Bồng sinh hoạt cho đến ngày 6-7/10/1981, môn phong tự giải thể và đăng ký sinh hoạt theo Hiến chương Giáo hội Phật giáo Việt Nam.

Năm 1986, Đức tôn sư viên tịch, năm 1989 Ni trưởng Huệ Giác và chư Tăng Ni trong Tông phong đứng ra tổ chức đại hội lần thứ hai tại Hội trường Hội đồng Tông phong (cũ, đang xây dựng). Về danh hiệu được thay đổi thành Liên tông Tịnh độ Non Bồng; lúc bấy giờ Hội đồng chỉ đạo HT Giác Quang biên soạn nội quy làm việc trong nội bộ Hội đồng Tông phong, quy định hằng năm vào ngày mùng 9 tháng giêng họp mặt Tông phong tại Tổ đình Linh Sơn, núi Bồng Lai (núi Dinh, Bà Rịa).

Năm 2001 bước sang thế kỷ 21, HT Thích Giác Quang thành lập “Tủ sách Non Bồng”, tủ sách hiện có 68 đầu sách do Tăng Ni, Phật tử trong môn phong Non Bồng soạn dịch, trên 500 đề tài băng, đĩa thuyết giảng Tịnh độ, hằng trăm bài viết về Tịnh độ…

Như đã phát nguyện, vào mùa thu năm Tân Mão (2011) sẽ xuất bản và phát hành quyển sách “Một Trăm Ngày Niệm Phật & Một Trăm Bài Pháp -Tập II” từ chương thứ IX đến chương thứ XXI, có 50 bài thuyết giảng, nhằm tiếp tục cống hiến cho quý độc giả những tinh hoa giáo lý Đức Phật, giáo lý cơ bản Tịnh độ, tông chỉ Tịnh độ Non Bồng giúp cho chư Tăng Ni, Phật tử trong và ngồi tông môn được thông suốt, hóa giải những nghi vấn xưa nay, giúp cho mọi người hữu duyên tu hành công viên quả mãn.

Xin chân thành cảm ơn quý Nam Nữ Phật tử, những vị tìm đọc và trân quý quyển sách, Nam Nữ Phật tử, các nhà mạnh thường quân, nhà hảo tâm có danh sách ở các trang cuối phát tâm ủng hộ cúng dường tịnh tài để in quyển I năm 2010, sách dày 300 trang tái bản vào cuối năm 2011. Quyển II, sách dày trên 600 trang sẽ xuất bản phát hành vào tháng 8 năm 2011.

Khắp nguyện thiên hạ thái bình, vạn dân an lạc ấm no hạnh phúc, phát tâm tu hành quy y Tam bảo, bồ đề tâm kiên cố, ý chí vững bền, tu hành hiệu quả thành công; hiện tiền cũng như tương lai được diện kiến Phật A Di đà phóng quang thọ ký.

NAM MÔ THƯỜNG TINH TẤN BỒ TÁT MA HA TÁT.

Quan Âm Tu Viện - Biên Hòa, mùa thu năm Tân Mão (2011)

Hòa Thượng Thích Giác Quang

Cẩn bút

LỜI NÓI ĐẦU

Giáo lý nhà Phật thật là mênh mông, mênh mông như trời cao đất rộng, như biển cả sông dài. Được học giáo lý nhà Phật, học hoài học mãi không bao giờ chấm dứt hết chữ nghĩa, cho dù nền giáo lý chỉ là khuôn thước trong tam tạng thánh điển.

Trong đời học Phật, học làm Phật của vị Tăng hay vị Ni, gọi là những vị có học, nhưng cũng không biết làm sao đọc cho hết tạng Kinh, tạng Luật, tạng Luận, huống chi là người không học gì cả. Người tu có học giáo lý để biết, biết những lời dạy của Phật sao mà vi diệu, mở thông trí tuệ, soi đèn sáng cho chúng sanh, cho những người không học biết dò đường để đi đêm; người nghe rồi đều phát tâm vào đạo tu hành, người nghe rồi phát tâm cầu học đạo giải thoát, tìm cầu lý mầu cao siêu mà dẩn dắt chúng sanh vào biển pháp.

Đối với người Phật tử dù tu ở hệ phái nào đi nữa thì cũng lắm gia duyên bận buộc, khó mà tìm cầu được lý chân giải thoát, lánh xa thế giới tham sân si, thu thúc mình vào am thanh cảnh vắng, lánh xa khói bụi mịt mờ, ngựa xe như nước áo quần như nêm, sống đời sống đạo hạnh, tịnh hạnh như chư Tăng Ni chốn thiền lâm. Thêm vào đó việc xã hội, việc thế gian, việc gia đình, bạn bè hương thân gia tộc… là những sợi dây vô hình ràng buộc tạo nên dẫy đầy những trở ngại cho bước chân đi suốt cuộc đời, thì làm gì có thời gian rổi rảnh mà dành cho Phật tử nghiên cứu sưu tầm giáo lý học tu, hoặc nghe thuyết pháp tỏ sáng lý mầu tịnh niệm.

Với các lẽ trên, nhân khóa niệm Phật “Bá nhựt trì danh hiệu Phật”,

được tổ chức hằng năm tại Nhứt Nguyên Bửu Tự, dành cho những người Cư sĩ thâm niên học Phật, những người Phật tử trẻ tuổi, những người có duyên với pháp môn niệm Phật Tịnh độ ham thích niệm Phật phát tâm đến đó tham dự kinh hành niệm Phật, dành cho những cư sĩ không luận trẻ già nam nữ, đến đó mà “tinh chuyên niệm Phật”; chúng tôi mạo muội biên soạn quyển sách Phật nhan đề “Một trăm ngày niệm Phật & một trăm bài pháp”, tức là mỗi ngày niệm Phật trong khóa lễ “Bá nhựt trì danh”, quý Phật tử được học một bài pháp, có ý nghĩa sát hợp với tầm hiểu biết, khẳng định lý nghĩa Phật pháp, vừa sức cho người đọc, văn cú không dài cũng không ngắn, đọc học thì hiểu ngay, dứt nghi… vì tất cả những “áo nghĩa” ẩn ý của kinh sách Phật đều được giải bày.

Mỗi ngày niệm Phật là học một bài pháp có liên quan đến sự tìm hiểu về giáo lý Phật học, hay học Phật pháp để tu sẽ giúp cho người Phật tử thấu hiểu những gì mà mình xưa nay chưa biết, suy nghiệm chưa ra lẽ, hoặc chưa được nghe Thầy thuyết giảng hoằng hóa.

Quyển “Một trăm ngày niệm Phật & một trăm bài pháp” được chia thành hai tập: tập I sẽ ấn bản vào cuối thu năm Canh Dần (2010), tập II sẽ ấn bản vào cuối mùa thu năm Tân Mão (2011).

Ở tập I nầy, chúng tôi biên soạn chia thành 18 chương, với 50 bài pháp, mỗi bài pháp ứng với một ngày niệm Phật, xem hết năm mươi bài pháp, tức là dự khóa niệm Phật đã đến ngày thứ năm mươi rồi.

Các bài pháp trong mỗi chương đều có những ý tưởng Phật pháp liên tục, cung cấp thứ tự bài cho Phật tử liên hữu từng đẳng cấp đọc học từ thấp lên cao, quá trình tu hành hiểu rõ ràng tánh tướng, có không, thực có thực không, thấu tình đạt lý.

Đức Bổn sư Thích Ca và chư vị Tổ sư Tịnh độ từng tuyên thuyết: "… nếu chúng ta chỉ dùng tự lực để liễu sanh thoát tử, siêu phàm nhập thánh thời rất khó đặng. Có một pháp môn tự lực nương tha lực rất viên đốn, rất huyền diệu, dễ thực hành mà thành công cao, dùng sức ít mà mau có hiệu quả, chính là pháp môn niệm Phật Tịnh độ cầu vãng sanh…”

Nhiều vị Phật tử liên hữu xưa nay gọi là “Phật tử liên hữu” nhưng chưa thông suốt giáo lý, thậm chí chưa hiểu đến “pháp tu” mà mình đang tu học xuất phát từ đâu? Do các vị chưa từng được hướng dẫn học Phật pháp, nay có duyên được học Phật pháp. Tất cả những nghi ngờ về đạo Phật, về giáo lý Đức Phật, về pháp môn niệm Phật, về Liên tông Tịnh độ Non Bồng… sẽ được hiển bày rõ ràng khúc triết, tạo cho người đọc không còn thấy mình xa lạ với Phật pháp nữa.

Tống Cao Tăng truyện, ghi lời Đức Văn Thù Sư Lợi dạy: “Nếu thiện nam tín nữ nào nguyện mau thành Phật không gì qua tu môn “niệm Phật”, niệm Phật thời có thể mau chóng chứng quả bồ đề”. Trong pháp giáo Đường Về Cực Lạc của Hòa thượng Thích Trí Tịnh biên soạn, trang 18 có bài xương minh về Tịnh độ, ghi lời trong sách Ấn Quang văn sao nói: “Chín giới chúng sanh rời pháp môn nầy không thể tu thành Phật, Mười phương chư Phật bỏ pháp môn nầy không thể độ chúng sanh”. Các bậc Đạo Sư, Thầy Tổ xưa nay, cũng như Đức tôn sư Tịnh độ Non Bồng cũng rất ưu tư về việc tu hành của những người con Phật mà luôn sẵn sàng truyền bá pháp môn tu.

Tịnh Độ tông cũng chính là giáo lý nhà Phật là môn học có nền tảng vững vàng, nhưng cũng cực tắc, thực dụng giúp cho người đọc học dễ tu, những Phật tử liên hữu có tâm ý từ bỏ học tập giáo lý Phật như “rùa mù tìm bọng cây giữa biển khơi” gọi bọng cây là bờ, từ bờ khổ mà vào bến khổ; rồi lầm tưởng cho rằng mình là Bồ tát “chịu khổ thế cho chúng sanh”.

Người tu mà từ chối không học giáo lý Phật, thì cứ như “người mù rờ voi”, chẳng biết voi là gì? Người Phật tử hằng ngày dành quá ít thời gian tham học Phật pháp, hoặc không học giáo lý Phật học thì tu hành cả đời chỉ có “võ đoán việc Phật pháp mà thôi”. Tuy cũng làm Phật tử hai mươi năm, ba mươi năm nhưng mà chẳng biết Phật pháp là gì, sinh hoạt của chùa nơi mình quy y ra sao, thật quá tiêu phí công lao quy y Phật!

Có người nói tu tâm, cứ lo tu rồi Phật cho biết pháp Phật như thế nào, lại dùng câu “ngoại giáo biệt truyền bất lập văn tự” của Thiền tông mà truyền bá; câu nầy là của Tổ sư Bồ Đề Đạt Ma, cũng như của các bậc Đại đạo sư thiền tông bên Trung Hoa đã đắc đạo rồi như Ngũ Tổ Hoằng Nhẫn, Lục tổ Huệ Năng mới công bố sử dụng; hoặc câu “không tu, không chứng, không đắc…” cũng thế… thật rất đau lòng cho đời mạt pháp! Họ đâu có hay rằng các bậc Tôn giả, Trưởng lão, Tổ sư, Tôn túc xưa là bậc đắc đạo rồi đó, mà vẫn: “Thật vì sanh tử phát bồ đề tâm, dùng tín sâu nguyện thiết mà chuyên trì hồng danh A Di Đà Phật” (pháp giáo Đường Về Cực Lạc của Hòa thượng Thích Trí Tịnh biên soạn, trang 19)

Mỗi ngày niệm Phật là học một bài pháp, được thiết lập bố cục theo tình tiết: “Cư sĩ vấn, Nhà Sư đáp”, cú văn thực tiển, dễ hiểu, nghĩa lý sáng tỏ. Rất mong quyển sách nầy đến với quý Phật tử để làm quà tặng “gối đầu giường” trong những ngày tham dự niệm Phật và cũng là hành trang trọn đời phát nguyện tu Tịnh độ niệm Phật.

Nam mô Tây Phương Cực Lạc Thế Giới Giáo Chủ Thọ Quang Thể Tướng, Vô Lượng Vô Biên Từ Thệ Hoằng Thâm, Tứ Thập Bát Nguyện Độ Hàm Linh, Đại Từ, Đại Bi Tiếp Dẫn Đạo Sư A Di Đà Như Lai Biến Pháp Giới Tam Bảo.

NAM MÔ A DI ĐÀ PHẬT

Đồng Nai, Việt Nam, cuối mùa Thu, năm Canh Dần (14/10/2010)

Hòa Thượng Thích Giác Quang

TẬP 1

PHẦN I. PHÁP MÔN NIỆM PHẬT LỢI ÍCH BA CĂN

Ngày Thứ Nhất: Danh xưng pháp môn niệm Phật

VẤN: Bạch Sư! Chúng con nghe quý Giảng sư thuyết giảng: “pháp môn Tịnh Độ khế cơ và khế lý trong từng thời đại, là pháp môn dễ tu dễ chứng, phù hợp với mọi căn cơ trình độ chúng sanh, nhất là đối với những vị sĩ, nông, công, thương, các thành phần trong xã hội. Người độn căn lợi căn đều có thể tu niệm Phật được; bậc thượng căn nghiệp dứt tình không, bậc hạ căn chướng sâu tội nặng đều có thể phát tâm tu hành không trở ngại. Tuy nhiên chúng con là người có biết pháp môn tu, nhưng chưa quy y Tam Bảo, thọ trì ngũ giới cấm có thể tu niệm Phật được hay không…?”

ĐÁP : Quý Thầy giảng Tịnh Độ rất kỹ, không bao giờ dùng từ ngữ Phật học pháp môn Tịnh độ, mà dùng cụm từ “pháp môn niệm Phật” Tịnh độ tông.

Thật sự pháp môn niệm Phật dễ tu dễ chứng, phù hợp với quảng đại quần chúng, nhất là quần chúng của thế kỷ hai mươi mốt, một thế kỷ mà mọi người phải vật vã lo toan cho cuộc sống; lo ăn lo mặt, lo cho gia đình, cho xã hội. Gần như là con người trên hành tinh không còn và không có thời gian để trở về với nội tại tâm linh. Cho nên vấn đề tu Phật là điều cần tìm hiểu và tìm một lối thoát cho người muốn tu học Phật, lo cho con đường về của mình, có một lối thoát khả dĩ, hóa giải những căng thẳng hằng ngày xâm lấn làm tiêu hao nội lực, tâm linh lu mờ, làm cho con người mau cằn cỗi, mau già đi với thời gian và trong không gian thu hẹp.

Pháp môn niệm Phật là pháp môn có thể áp dụng hằng ngày, hằng giờ xen kẽ vào đời sống vật chất, trong đó có thời gian nghỉ ngơi, thời gian dành cho cuộc sống, thời gian dành cho hơi thở điều hòa, một chút thời gian ấy chính là thời gian mà con người dành riêng cho cá nhân cuộc sống, chính là cuộc sống tâm linh, chính là hơi thở của cuộc đời.

Cần trích quỹ thời gian từ hai mươi đến ba mươi phút niệm Phật, niệm danh hiệu Nam mô A Di Đà Phật, niệm danh hiệu Quan Thế Âm Bồ Tát. Chính những giây phút ấy, những phút giây hiện tại, những phút giây trở về với thực tại, hít thở không khí vũ trụ phi thời gian, ngắm nhìn không gian, nhìn về thế giới của vô biên, của bao la, sự hoan hỉ của thế giới Cực lạc như Đức Phật Thích Ca đã diễn đạt giới thiệu thế giới Cực lạc trong kinh A Di Đà: “thế giới không có khổ, chỉ toàn là những điều vui, nên gọi là Cực lạc…”

Pháp môn niệm Phật, niệm A Di Đà, ai cũng tu được, người quý phái người bình dân, từ chúng sanh bậc thượng căn đến chúng sanh phiền não nghiệp chướng sâu nặng đều tu được, không bị trở ngại, thậm chí đến người chưa giác ngộ, người chưa biết Đạo Phật, cũng đều phát tâm niệm được, nếu người ấy phát tín tâm muốn niệm.

Huống chi nói đến người chưa quy y Tam Bảo. Người chưa quy y, chứ không phải không quy y. Người chưa quy y vẫn niệm Phật được, nếu có cơ duyên Phật pháp, niệm Phật rồi sau đó phát tâm quy y cũng không muộn; niệm Phật là quy y tánh đấy.

Như vậy người chưa quy y Tam Bảo vẫn niệm Phật được. Tuy nhiên sau đó sẽ quy y và gần gũi Phật Pháp, học Phật Pháp. Niệm Phật thanh tịnh thuần thục pháp lành sanh khởi. Pháp lành là phát tâm quy y Tam Bảo, thọ trì ngũ giới cấm, muôn đời sống trong chánh pháp.

Trong bộ Tỳ Bà Sa Luận của ngài Tổ sư Long Thọ, Thánh tổ Tịnh Độ tông có trứ tác bài phát nguyện, dành cho những người có tín tâm phát nguyện niệm Phật và xưng tán Đức Phật A Di Đà, như sau:

Nếu ai nguyện làm Phật

Tâm niệm A Di Đà

Phật liền hiện thân đến

Cho nên tôi quy mạng

Do bổn nguyện của Phật

Nên thập phương Bồ tát

Đến cúng dường nghe pháp

Vì thế tôi cúi đầu

Bồ tát ở Cực lạc

Thân xinh đẹp trang nghiêm

Đủ cả các tướng hảo

Nay tôi quy mạng lễ

Bồ tát ở Cực lạc

Ngày ngày trong ba thời

Cúng dường thập phương Phật

Nên tôi cúi đầu lạy

Nếu người trồng căn lành

Nghi thì hoa không nỡ

Người tín tâm thanh tịnh

Thời hoa nỡ thấy Phật

Hiện tại thập phương Phật

Vì muốn độ chúng sanh

Mà ca tụng Di Đà

Nên tôi quy mạng lễ

Cõi đó rất trang nghiêm

Thanh tịnh hơn thiên cung

Công đức rất sâu dầy

Nên tôi lạy chơn Phật

Nam mô Tây Phương Cực Lạc Thế Giới Giáo Chủ Thọ Quang Thể Tướng, Vô Lượng Vô Biên Từ Thệ Hoằng Thâm, Tứ Thập Bát Nguyện Độ Hàm Linh, Đại Từ, Đại Bi Tiếp Dẫn Đạo Sư A Di Đà Như Lai Biến Pháp Giới Tam Bảo.

Ngày Thứ Hai: Mọi giới đều niệm Phật

VẤN: Bạch Sư! Chúng con nghe bạn bè truyền đạt lại là: “pháp môn niệm Phật chỉ dành cho giới cư sĩ phát tín tâm tu hành, ăn chay niệm Phật, làm lành lánh dữ vậy thôi. Những suy nghĩ nầy có đúng không? Xin Sư từ bi hoan hỷ giảng giải?

ĐÁP: Thật ra thì nền đạo đức của Đức Phật, trước tiên bao giờ cũng cân nhắc cho người Phật tử khởi tín tâm lánh dữ về lành, làm lành lánh dữ, thương người, cứu người, cứu vớt người khổ, người đang trong vòng lao lý của cõi sanh tử luân hồi.

Có điều là mọi người phải có chút ít tâm giác ngộ, ý tứ tự giác, tưởng niệm Đức Phật dù là Phật A Di Đà hay Phật Thích Ca, nhất là Quán Thế Âm Bồ Tát.

Trong giáo pháp Đức Phật Thích Ca thường cân nhắc chúng sanh làm lành, vì làm lành tức là gieo nhân tốt, gieo nhân tốt thì hưởng quả tốt là điều kiện tất yếu mà giáo lý Đức Phật hằng khuyến giáo. Cũng rất phù hợp với pháp vô sanh, bất sanh bất diệt. Ác không sanh thì không cần diệt ác đi tìm thiện, mà làm thiện…”. Cũng như nói tam nghiệp không khởi ác, làm ác thì không có gì phải giữ giới, vì đấy chính là giới và giữ giới. Mục tiêu hoằng giới của Đức Phật chính là ở chỗ nầy: “Giữ giới như vậy chính xác hơn”.

Trở lại với pháp niệm Phật: niệm Phật, niệm danh hiệu Phật A Di Đà thì ai mà niệm không được, người ở trong chỗ tam đồ (thủy đồ, hỏa đồ, đao đồ), bát nạn (địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh, đui, điếc câm ngọng, bắc-câu lô-châu, trường thọ thiên, thế trí biện thông, sanh trước và sau Phật) nếu còn có chút ít tín tâm thì được hướng dẫn niệm Phật. Người câm thì nhìn Phật cũng là niệm Phật; người điếc thấy Phật cũng là niệm Phật, người già ngồi niệm Phật không kham, thì nằm nghe máy niệm Phật cũng là niệm Phật; người sắp trút hơi thở cuối cùng được bạn lành trợ lực niệm Phật cũng được đới nghiệp vãng sanh. Người lâm nạn biết hướng về Phật cũng được gần Phật thoát hóa; trường hợp người lâm nạn thì đâu luận là cư sĩ hay Tỳ kheo, Tỳ kheo ni, tại gia hay xuất gia lâm nạn, người có căn lành hay không căn lành, người đã quy y hay chưa quy y Tam Bảo… nếu biết phát tâm xưng niệm Phật thì cũng có cơ duyên được Phật tế khổ.

Thế nên pháp môn niệm Phật, Tịnh độ tông thuộc bồ tát tạng nhiếp cả ba căn thượng trung hạ. Người nghiệp dứt tình không, căn khí thông lanh thì gọi là thượng căn. Người tâm chí hay lui sụt, kém hèn, nghiệp lực dẫy đầy, si mê biếng nhác gọi là hạ căn… gọi chung cũng là nghiệp lực chúng sanh. Các loại nghiệp lực chúng sanh trên dù ở phương trời nào, nếu chí tâm niệm Phật cũng đều được nhiếp thọ vãng sanh.

Trong sách Phật học Tinh hoa của Thu Giang Nguyễn Duy Cần, có nhắc đến câu nguyện: “Chàng đạo sĩ trẻ tuổi gặp Phật…”.

- Một ngày nọ, vào buổi chiều vị đạo sĩ trẻ tuổi dừng bước chân du phương trì bình khất thực, ghé vào một lò gạch địa phương xin tạm trú ngụ qua đêm. Cùng thời gian ấy, Đức Thế Tôn cũng xuất hiện, ghé vào lò gạch cũng để trú ngụ qua đêm, gặp vị đạo sĩ trẻ tuổi, Đức thế tôn gạn hỏi:

- Vị Đạo sĩ trẻ tuổi đáng quý ơi! Anh từ đâu đến đây, là đệ tử của ai, tại sao lại mặc pháp y nhà Phật, đi du tăng khất thực, Anh là đệ tử của ai, vị nào là Thầy của Anh?

- Bạch Ngài! Tôi là nhà du tăng khất sĩ, nghe danh Đức Thích Ca Mâu Ni mà phát tâm tu theo Đạo của Ngài, hiện tôi đang theo học Đạo của Ngài, chính Ngài là Bổn Sư của tôi.

- Đức Thế Tôn vui lòng, chấp nhận vị đạo sĩ trể tuổi thông thái, Ngài nói: “Nếu trường hợp Anh gặp được Bổn sư của Anh thì sao? – Gặp Phật thì tôi xin gieo năm vóc kính lễ và bước chân theo Ngài, vì từ trước đến giờ, tôi chỉ nghe danh của Ngài mà tu hành, nay nếu gặp Ngài tôi sẽ đảnh lễ và đi theo Ngài cầu học đạo giải thoát”.

- Ta là Phật, Thầy của Ông đây!

- Vị đạo sĩ trẻ quỳ sụp lạy xin quy y, đi theo Đức Thế Tôn du hóa tu hành và đắc quả vô sanh A La Hán.

Chưa gặp Phật, chưa biết Phật, ở xa Phật kể cả không gian và thời gian mà vị đạo sĩ trẻ tuổi phát tín tâm tin tường, còn tu hành hiệu quả như thế, huống chi chúng ta phát tâm học Phật, cầu đạo giải thoát, chí tâm niệm Phật thì làm gì không được kết quả thành công.

Thế nên, khi người phát tín tâm tu niệm Phật thì được Phật nhiếp thọ, nếu là được nhiếp thọ thì dù tu sĩ xuất gia hay tại gia cư sĩ cũng đều được gần Phật, thấy Phật. Nhiếp thọ cũng chính là ngự phục (hàng phục) được các căn si cuồng, tham ái, sân hận, phú não… chìm đắm trong sanh tử.

Nhiếp thọ làm cho nhãn, nhĩ, tỉ, thiệt, thân, khẩu, ý lặng trong sáng suốt, ngự phục làm cho nhãn, nhĩ, tỉ, thiệt, thân, khẩu, ý dũng mãnh tinh tiến. Hạnh nhiếp thọ và ngự phục không chỉ giới hạn dành cho giới tu hành tại gia, mà cho cả giới xuất gia. Người tại gia thì giữ giới của người tại gia (nếu đã thọ giới cấm); người xuất gia thì giữ giới của người xuất gia (Tỳ kheo, Tỳ kheo ni…). Giữ giới làm cho tam nghiệp thanh tịnh, xem chừng nghiệp lực chúng sanh không dấy sanh đấy là ngự phục. Niệm Phật thì nhiếp hóa thân khẩu ý chuyển phàm thành thánh, cả hai đều có ý nghĩa tĩnh tu; tĩnh tu thì không phân biệt xuất gia hay tại gia. Tĩnh tu chính là quá trình tu chứng, công phu tịnh niệm. Người tĩnh tu tức là người giác ngộ, niệm Phật, niệm Pháp, niệm Tăng, niệm giới, niệm thí, niệm thiên, niệm hơi thở ra, niệm hơi thở vào, niệm thân, niệm chết…

Tu học từ pháp môn niệm Phật, Tịnh độ tông làm cho các liên hữu hành giả phấn khởi ở chỗ: “Người xuất gia tu chứng theo người xuất gia, người tại gia tu chứng theo người tại gia. Nói cách khác, thì người xuất gia tu thành Phật theo phẩm hạnh cung cách người xuất gia, người tại gia tu thành Phật theo phẩm hạnh cung cách người tại gia. Đấy chính là giáo lý bình đẳng lợi tha của nhà Phật, rất công tâm và trực tâm.

Vã lại trong pháp hội Tịnh Độ, tại kinh đô Xá Vệ, khi thuyết pháp đề tài Tịnh Độ, Đức Phật Thích Ca có giới thiệu về thế giới Cực Lạc của Đức Phật A Di Đà và nói về nhân hạnh Đức Phật A Di Đà, tuy bản kinh không có ai hỏi mà do đức Phật tự nói, nhưng nói cho các vị Bồ tát, cho 1250 vị Thinh văn (Thinh văn tức là đại đệ tử chính thức của Đức Phật thuộc vào hàng xuất gia), rồi mới nói đến chư vị Cư sĩ, bát bộ thiên long, các bộ chư Thiên, các chúng sanh khác trong mười phương đều đến thính pháp văn kinh.

Từ trước đến đây là một trong những hành trình tu chứng của người Thích Tử, không phân biệt tại gia hay xuất gia, trong các hành trình tu chứng, trong đó có pháp niệm Phật. Chẳng lẽ ngày nay người đệ tử đức Phật lại thay đổi lời Phật dạy trong kinh A Di Đà thuyết tại kinh đô Xá Vệ xưa, đem pháp môn niệm Phật sắp xếp lại để dành cho người tại gia tu hành? Vậy còn người xuất gia tu pháp nào? Thật không có lý do trên!

Ngài Giác Minh Diệu Hạnh Bồ Tát dạy: “Pháp môn niệm Phật Tịnh độ thật là tâm tông của chư Phật. Là con đường đi đến quả vị giải thoát tắc nhứt của mọi người tu…” (Đường về Cực lạc, trang 118).

Nam mô Tây Phương Cực Lạc Thế Giới Giáo Chủ Thọ Quang Thể Tướng, Vô Lượng Vô Biên Từ Thệ Hoằng Thâm, Tứ Thập Bát Nguyện Độ Hàm Linh, Đại Từ, Đại Bi Tiếp Dẫn Đạo Sư A Di Đà Như Lai Biến Pháp Giới Tam Bảo.

PHẦN II. PHẬT TỬ PHẢI THỌ QUY GIỚI

Ngày Thứ Ba: Liên Hữu Tịnh Độ vẫn phải thọ quy giới

VẤN: Bạch Sư! Chúng con muốn xin quy y, nhưng trước khi thọ pháp quy y chúng con muốn hiểu về ý nghĩa Tam Quy Ngũ giới. Tại sao làm con Đức Phật phải quy y Tam Bảo, thọ trì ngũ giới cấm. Chỉ xin quy y Tam Bảo được không? Có người nói chỉ thọ giới tâm, không thọ giới tướng?

ĐÁP : Đức Phật dạy, ba cõi không yên, như ở trong nhà lửa. Chúng sanh muốn xa lìa cõi khổ, thì phải nương về ngôi Tam Bảo. Người muốn thoát khỏi những sanh tử khổ đau nơi bến sanh tử luân hồi, không thể bỏ qua sự việc thọ trì giới pháp mà được. Giới như chiếc bè báu đưa người qua bể khổ, giới như đất bằng phẳng, muôn vật đều từ đấy mà phát sinh, giới như ngọn đèn sáng, chiếu phá các chỗ tối tăm, giới là con đường tắt đưa đến cõi nhơn thiên, là cửa ngỏ vào cảnh giới Niết Bàn. Cho nên trong kinh nói rằng: nếu có chúng sanh nào muốn dứt trừ các khổ, hưởng sự vui vô thượng Niết Bàn, thì phải thọ trì Tam Quy và ngũ giới cấm. Nếu người nào giữ giới được thanh tịnh, cho đến trong giây phút quy y Tam Bảo, ở đời vị lai cũng được chứng quả Niết Bàn.

Giới là một bằng chứng, là báu vật cụ thể nâng phẩm chất giá trị con người trong quá trình tu chứng, quá trình đi trong đạo giới nhà Phật, là cương lĩnh duy nhất khu phân giữa thế gian và giải thoát thế gian; giới cũng khẳng định cho chánh pháp Phật, nên giới luật Phật còn lưu lại tại thế gian thì chánh pháp Phật còn, giới luật Phật mất thì chánh pháp mất. Nên người tu Phật dù tại gia hay xuất gia đều phải nương nhờ giới pháp để khẳng định bản lĩnh tu hành của Nhà Sư, thọ trì giới pháp để khẳng định người tu đúng chánh pháp Phật. Người tu không thọ pháp quy y Tam Bảo, không thọ các giới để khu phân cương lĩnh tu hành, thì người đó tu hành không đúng chánh pháp Phật.

Giới là diệu dược phương thang, để trị lành các chứng bệnh nan y tham sân si của thế gian, người tu không thọ giới như người bệnh không muốn tìm Thầy thuốc chữa bệnh, làm Thầy thuốc không biết bốc thuốc chữa trị bệnh nhân, nên người ấy phải mắc bệnh trầm kha muôn đời, và đi đến cõi chết lặng trong khổ đau.

Trong nhà Phật, chư Đại sư hoằng giới, trước khi truyền giới cho tín đồ, thì vị giới sư dạy đệ tử phải phát lồ sám hối cho thân tâm được thanh tịnh. Cũng như muốn chứa đựng vị cam lộ trong cái bình, trước phải súc bình cho thật sạch. Còn người khi thọ quy giới, trước cần phải sám hối trừ phiền não cho tâm được thanh tịnh, mới có thể lãnh thọ quy giới thanh tịnh.

Tuy nhiên trước khi làm lễ sám hối, người tín đồ Phật giáo cần phải hiểu ý nghĩa sám hối là gì?

Sám là sám ky tiền căn, có nghĩa là ăn năn lỗi lầm đã tạo, hối kỳ hậu quá, tự thú tội ra, chừa bỏ các lỗi đã làm, chẳng những sám hối các tội lỗi trong một đời, mà cho đến các tội nhiều kiếp về trước cũng cần phải sám.

Hối nghĩa là hối hận, biết rõ ràng những lỗi lầm mà người sám hối sẽ sửa đổi lại cho trở nên tốt. Cải sửa những cái xấu ác, mà thực hành những pháp thiện lành.

Ví như việc uống rượu, rượu là thức uống làm cho con người say sưa điên đảo, rối loạn tâm thần, rượu cũng là một phần lễ nghĩa của gia đình xã hội, con người tự ngàn xưa dùng rượu đãi nhau nói lên lễ nghĩa mà đãi bạn, rượu cũng là thức uống bổ dưỡng, làm thuốc chữa bệnh, làm vui cửa vui nhà, vui xóm vui làng, bạn bè đãi nhau, thân nhau qua chun rượu, uống rượu để giải sầu, rượu là nguồn vui của những người thích tiêu dao non cảnh. Tuy nhiên, xưa nay đại đa số hành động của người uống rượu trở thành một tập tính xấu, thường là làm việc ác, làm mất nhân phẩm đạo đức gia đình, nhân cách bản thân, tự thân uống rượu đã là xấu ác; đối với tha nhân thì lúc nào cũng làm khổ vợ khổ con, động làng động xóm, gia đình tan nát. Cũng có khi con người dùng rượu để giải quyết một vấn đề như: sát hại lẫn nhau, nói xấu chửi bới lẫn nhau… Nhưng khi người nghiệm rượu biết sám hối tội ác do uống rượu làm tổn hại xã hội, họ phát tâm không uống nữa, từ đó môi trường gia đình trở nên an lạc, ổn định hạnh phúc, xã hội vui tươi.

Người tĩnh thức không uống rượu, thường là được gặp nhà Phật khuyên giải, họ nghe theo và được gần Phật Pháp, họ phát tâm thọ pháp quy y, sám hối các lỗi lầm, trở thành người tín đồ Phật giáo. Khi sám hối, các tín đồ phải đọc như vầy:

Đệ tử chúng con kể từ vô thỉ cho đến ngày nay, lỡ tạo những điều tội lỗi, ngày hôm nay thành tâm sám hối, thề tránh các điều dữ, nguyện làm các việc lành, cúi xin Tam bảo từ bi gia hộ, khiến cho đệ tử chúng con tội diệt phước sanh, căn lành thêm lớn, tai qua nạn khỏi, tật bệnh tiêu trừ, hiện tiền phước huệ trang nghiêm, một hậu sanh về cõi Phật. Nam mô Cầu Sám Hối Bồ Tát ma ha tát. Hoặc có thể đọc bài thi kệ:

Vãng tích sở tạo chư ác nghiệp

Giai do vô thỉ tham sân si

Tùng thân ngữ ý chi sở sanh

Nhứt thiết ngã kim giai sám hối

Nam mô Cầu Sám Hối Bồ Tát ma ha tát.

Tội lỗi đã làm từ trong muôn vạn kiếp, một khắc sám hối thì không thể hết.

Đối với người thiếu niềm tin thì không bao giờ chấm hết tội lỗi.

Tuy nhiên, do trong một niệm của chúng sanh có 4.900.000.000 (bốn tỷ, chín trăm triệu) lần sống chết, cũng tức là sống 4.900.000.000 kiếp (Phật Học tinh hoa - tác phẩm của Thu Giang Nguyễn Duy Cần). Nay do người khởi tâm thanh tịnh, không vọng niệm phát sanh, khởi tâm tốt mà sám hối; do trong một niệm thanh tịnh (chánh niệm) mà tiêu trừ tội lỗi trong ba đời quá khứ, hiện tại và vi lai. Xưa một kiếp làm tội lỗi, nay một kiếp tu hành thì lỗi ấy ắt tiêu tan; xưa nhiều kiếp làm tội lỗi, nay nhiều kiếp tu hành thì chắc chắn thành tựu viên mãn, lỗi lầm cũng không còn. Lời của Phật Pháp là chân thật ngữ.

Tiện đây, xin giới thiệu một vài cách tu hành sám hối thù thắng khác, sám hối lỗi lầm có nhiều cách,như Đại lão Hòa Thượng Thích Thiện Hoa đã từng giảng, sám hối bằng tâm niệm:

Nôm:

Tội tùng tâm khởi tùng tâm sám

Tâm nhược diệt thời tội diệt vong

Tội vong tâm diệt lưỡng câu không

Thị đắc danh vi chơn sám hối.

Nghĩa:

Tội do tâm khởi cũng do tâm sám

Tâm không có thì tội ấy cũng không còn

Tội không còn tâm cũng không có

Đây mới thật sự là sám hối tội lỗi.

Ngoài ra còn có những cách khác như là:

- Thủ tướng sám hối (tự sám hối, ăn năn lỗi lầm cho đến khi thấy Phật xuất hiện trên đỉnh đầu thì thành tựu pháp sám hối)

- Hồng danh sám hối (lạy 89 danh hiệu Phật trong kinh Hồng Danh Bửu Sám từ Nam mô Phổ Quang Phật… đến… Nam mô Pháp Giới Tạng Thân A Di đà Phật)

- Phát lồ sám hối (tự phát tâm sám hối trước Phật, trước Thầy Bổn sư)… mỗi mỗi cách đều có hiệu quả dành cho người tu Phật dành cho người tu thâm niên hay mới tu đều có thể thực hiện được.

- Bạch sư! Nghe lời sư dạy, chúng con đã hiểu tường tận thế nào là sám hối hết tội, rất phấn khởi tin tưởng và phát lòng tự tin thành tâm sám hối, chúng con sẽ cùng gia đình thân bằng quyền thuộc, cùng các bạn thân sẽ đến Tu Viện xin thọ pháp quy y nhà Phật vào ngày rằm tháng bảy năm nay.

Nam mô Tây Phương Cực Lạc Thế Giới Giáo Chủ Thọ Quang Thể Tướng, Vô Lượng Vô Biên Từ Thệ Hoằng Thâm, Tứ Thập Bát Nguyện Độ Hàm Linh, Đại Từ, Đại Bi Tiếp Dẫn Đạo Sư A Di Đà Như Lai Biến Pháp Giới Tam Bảo.

Ngày Thứ Tư: Ý nghĩa Tam Bảo và quy y Tam Bảo

VẤN: Bạch Sư! Chúng con đã hiểu tại sao tín đồ Phật giáo phải quy y, làm lễ quy y. xin Sư giảng giải ý nghĩa quy y Tam Bảo?

ĐÁP : Phàm làm người trong thế gian, thế gian là khoản cách giữa Đời và Đạo, giữa những người tu Phật và những người không tu Phật, những người chưa phát tâm tu Phật, khi làm việc gì cũng phải cân nhắc chuẩn bị kỹ lưỡng rồi mới thực hiện công việc. Vấn đề quy y Tam Bảo là việc trọng đại trong đời nhất là đời người. Bởi vì người ấy được Nhà Phật truyền trao một nhân cách sống giữa con người và con người, giữa con người và xã hội, gia đình, tập thể, quần chúng, công đồng. Đào tạo con người bằng chính năng lực của mình để thay đổi môi trường sống, chuyển hóa từ thế giới ta bà khổ đau thành thế giới an lạc thanh tịnh vui tươi.

Cho nên trước khi quy y Tam Bảo thì quý vị đã sám hối cho thân tâm trong sạch rồi, thân có trong thì ánh sáng chân lý hiển lộ, tâm có sạch thì trí tuệ hiện bày, có thể quyết định được cuộc đời, thay đổi được môi trường sống của đời người, làm cho thọ mạng con người trường cữu thêm lên.

Trước khi quy y Tam Bảo, người tín đồ Phật giáo cần phải biết rõ ý nghĩa quy y là gì?

Quy y nói cho đủ là quy y Tam Bảo, quy là trở về, y là nương tựa; Tam Bảo là ba ngôi Phật Pháp Tăng. Quy Tam Bảo là trở về nương tựa Phật Pháp Tăng. Chúng ta đã nhiều đời nhiều kiếp, say mê lầm lạc, trôi nổi giữa biển đời mênh mông không định hướng, nay cần phải quay về với chánh pháp, nương về Tam Bảo, quy hướng cội nguồn. Người đời nương tựa với cha mẹ, vợ chồng, anh chị em bầu bạn thì không hoàn toàn an lành; sống thì gọi chung thỉ chân thành với nhau, thuộc về ruột rà thân thích, nhưng đến khi trút hơi thở cuối cùng thi biệt ly, đường ai nấy đi, không còn che chở cho nhau như thời sinh tiền xuân sắc nữa, nên gọi không hoàn toàn an lạc. Nên phải nương về với Phật là một đấng từ bi bình đẳng, như vị cha lành,. Nương tựa với pháp là phương pháp giải khổ, như thuốc hay chữa lành bệnh tật. Nương tựa với Tăng là bậc đại trí, hoằng pháp lợi sanh, mới thật là hoàn toàn an lành.

Phật Pháp Tăng nghĩa là gì? Phật, theo tiếng Pali là Buddha, Trung Hoa dịch là Phật-đà, gọi tắt là Phật, có nghĩa là người giác ngộ, là đấng giác ngộ hoàn toàn, toàn năng, toàn trí, toàn giác, Ông cha lành của muôn loại chúng sanh, đạt đến chổ chân thiện mỹ. Phật cũng là bậc đại đạo sư của pháp giới mười phương. Phật cũng là đạo hiệu chung cho tất cả những bậc tu hành đã giác ngộ. Phật cũng là một đức hiệu trong mười đức hiệu: Như Lai, Ứng cúng, Chánh biến tri, Minh hạnh túc, Thiện thệ, Thế gian giải, Vô thượng sĩ, Điều ngự trượng phu, Thiên nhơn sư, Phật thế tôn.

Pháp nghĩa là gì? Pháp là khuôn phép, khuôn thước, mẫu mực, chính là những lời của Đức Phật Thích Ca chỉ dạy. Nếu mỗi người, mỗi chúng sanh y theo giáo pháp của Phật mà tu hành thì quyết định sẽ thoát ly sanh tử, chứng thành Phật quả. Cho nên trong Kinh nói rằng: “Pháp là mẹ sanh ra chư Phật”.

Tăng nghĩa là gì? Tăng nói cho đủ là hòa họp Tăng già, một một tập thể có từ bốn người trở lên, bốn người nói ở đây là bốn vị Tỳ kheo, bốn vị tu sĩ đệ tử của Đức Phật, bốn nhà sư thành viên của Tăng đoàn, sống hòa hợp không chống trái lẫn nhau, tâm nhiều người như một, tuy hai mà một, như nước hòa với sửa. Tăng là những người đứng trung gian giữa Phật và chúng sanh, thực hành những lời chỉ dạy của của Đức Phật và thay mặt Đức Phật, diễn nói những pháp giải thoát sanh tử luân hồi, giải thoát những khổ đau phiền não, có tình có lý, có sự có lý cho mọi người tu học.

Tăng là một đức hiệu trong tổ chức của những người đệ tử của Đức Phật, bên xứ Tây Vức, dù người có đạo hay không có đạo, dù không phải đệ tử của Phật, nhưng người ta vẫn có cách sống thành từng nhóm, nhóm của những người ở thế gian cũng gọi là Tăng (nhóm bốn người), tuy nhiên nhóm bốn người nầy là người ngoài đời, không có tu hành, không có học đạo giải thoát của Phật và không giải thoát được những khổ đau phiền não quả báo ở thế gian. Tăng già của Phật là những người học đạo giải thoát, là những bậc được thọ ký “thiện lai Tỳ kheo”, râu tóc đã rụng, sống có nề nếp kỷ cương, tinh nghiêm chuyên trì giới luật, hoằng hóa giới hạnh đi trong nhân gian, phiền não không còn, không còn vướng bận việc thế gian, Tăng già là đoàn người bước đi ngược lại thế gian, hướng về cố quán, hành trình đến Niết bàn hay Tây phương Cực lạc… do sống có tổ chức nên gọi là tăng già, Tăng đoàn.

Tam Bảo theo nghĩa của Tịnh Độ, giảng giải như sau:

Phật hay Phật đà: Một Đức Phật hoặc tất cả chư Phật, nghĩa là bậc đại giác, đại ngộ, bậc hiểu biết tất cả, gọi là nhất thiết trí.

Pháp hay gọi là Đạt ma: Giáo pháp mà Đức Phật đã thuyết.

Tăng hay Tăng già: Tăng chúng, Tăng đoàn, những vị xuất gia tu học giáo pháp của Phật, cùng hòa hợp nhau, chung cùng nhau mà tu học.

Đọc trọn là Phật bảo, Pháp bảo, Tăng bảo. Như nói, quy y Tam Bảo là nương mình theo Tam Bảo, hướng về Tam Bảo Phật Pháp Tăng, Tam Bảo là cội nguồn của người tín đồ đệ tử Đức Phật.

Về sự nghĩa là: gởi thân nơi Đức Phật, vào Đạo Phật, vào Tăng đoàn của Phật.

Về lý, nghĩa là: Nương theo đức giác ngộ có đủ Phước và Huệ, nương theo sự chánh, không theo tà kiến, nương theo đức tịnh, không nhiễm trước, không chấp nê. Như vậy Phật tức là Giác, Pháp tức là Chánh, Tăng tức là tịnh.

Có ba thứ Tam Bảo:

* Đồng thể Tam bảo (ba ngôi quy báu đều như nhau):

1/ Phật: Lý chơn như tự tánh khai giác

2/ Pháp: Đức dùng phải lối, đúng phép, tự tánh chân chánh

3/ Tăng: Cử động không trái, không tranh, tự tánh thanh tịnh

* Xuất thế Tam Bảo (ba ngôi quý ra khỏi thế gian):

1/ Phật: Pháp thân, báo thân, hóa thân

2/ Pháp: bốn đế, mười hai nhân duyên, sáu độ

3/ Tăng: Các vị thánh hiền chứng đạo, đắc quả

* Thế gian Trụ Trì Tam Bảo (ba ngôi báu ở thế gian):

1/ Phật: Tượng cốt, hình vẽ trên giấy, khánh thờ

2/ Pháp: Quyển vàng, cuốn đỏ, kinh in ở tại nhà in

3/ Tăng: Nhà sự thọ Tỳ kheo, thọ giới theo pháp thập nhân thọ, có đầy đủ tam sư thất chứng. Nói khác: “Đầu tròn áo vuông”.

Trong sách Lục Đạo Tập nói: thế gian đều gọi châu ngọc là bảo, quý báu, nhưng đó chỉ là vật để xem chơi mà thôi chớ đâu có ích gì.

Còn chúng sanh biết quy y Phật thì khỏi đọa vào địa ngục, biết quy y Pháp thì khỏi đọa vào ngạ quỷ, biết quy y Tăng thì khỏi đọa vào súc sanh. Công đức của ba ngôi báu như vậy, nên gọi Phật Pháp Tăng là Tam Bảo.

Kinh Đại Bát Niết Bàn, Phật dạy: Phật Pháp Tăng ba ngôi ấy đều như sau (vô hữu sai biệt). Tánh tướng của Tam Bảo là: thường, lạc, ngã, tịnh.

Bạch Sư! Chúng con đã hiểu tại sao người tín đồ phải quy y Tam Bảo và hiểu rõ ý nghĩa Tam Bảo, chúng con xin nhất tâm đảnh lễ.

Nam mô Tây Phương Cực Lạc Thế Giới Giáo Chủ Thọ Quang Thể Tướng, Vô Lượng Vô Biên Từ Thệ Hoằng Thâm, Tứ Thập Bát Nguyện Độ Hàm Linh, Đại Từ, Đại Bi Tiếp Dẫn Đạo Sư A Di Đà Như Lai Biến Pháp Giới Tam Bảo.

Ngày Thứ Năm: Tín đồ Phật tử quy y Tam Bảo

VẤN: Bạch Sư! Chúng con có một đôi lần chứng kiến Sư tác pháp lễ quy y cho tập thể tín đồ Phật tử, nhất là ở Quan Âm Tu Viện, mỗi lần tác lễ có đến 400 đến 500 Phật tử xin đăng ký quy y do Sư thay Sư Bà thuyết giảng và truyền giới. Chúng con nhận thấy sự lý quy y quá ư là kỹ. Xin Sư chỉ dạy cho chúng con? Chúng con xin quy Tam Bảo?

ĐÁP: Quy y là sinh hoạt linh động nhất chốn thiền môn đối với người Phật tử, vì khi chưa quy y người Phật tử được gọi là Phật tử tín đồ; nhưng sau tác pháp lễ quy y người tín đồ Phật tử phát tâm thọ pháp Tam quy rồi họ sẽ trở thành người Phật tử bổn đạo của Chùa ấy, suốt đời gắn bó với chùa mình đã quy y, kể cả con cháu, hậu duệ của người Phật tử đó từ đời nầy sang đời khác cũng đều là Phật tử bổn đạo của chùa.

Có sáu thứ bậc Phật tử:

* Thứ nhất: Phật tử bổn đạo là những người Phật tử đã có thọ pháp quy y Tam Bảo, thọ trì ngũ giới cấm (không sát sanh - không trộm đạo - không tà tịnh hạnh - không nói dối, khoe khoang, đâm thọc, rủa sả - không uống rượu tham lam sân giận, si mê) từ đời nầy sang đời khác, cả dòng họ luôn gắn bó hộ trì nơi chùa đã quy y. Trường hợp có đi lễ nơi chùa khác là do người Phật tử ngày nay thường phát tâm đi hành hương nhiều chùa, gọi là đi cúng thập tự, cúng thập nhị tự cầu an cho ông bà cha mẹ tại tiền, cầu siêu cho cửu huyền thất tổ quá thế nhiều đời siêu sanh lạc quốc. Nhất là ngày nay người Phật tử còn hướng dẫn cha mẹ, vợ chồng con cái đi chùa cúng dường Tam Bảo, cúng dường tịnh tài tịnh vật xây chùa, in kinh, ấn tống kinh, ủng hộ in kinh sách của quý Thầy, quý Sư sáng tác, biên soạn, dịch thuật, giảng dạy; đi chùa xin quy y, đi chùa nghe thuyết pháp, đi chùa học giáo lý Phật học, nhưng không bỏ quên Thầy bổn sư của mình, nơi quy y buổi ban đầu.

* Thứ hai: Phật tử tín đồ là người Phật tử phát tín tâm đi theo Đức Phật, phát tâm học giáo lý Đức Phật, biết ăn chay, biết tham dự niệm Phật… nhưng chưa thọ pháp quy y Tam Bảo, thọ trì ngũ giới cấm.

* Thứ ba: Phật tử tín đồ cũng có khi là những người thường xuyên đi lễ các chùa, nhiều chùa trong nước và ngoài nước, chùa nào họ cũng tín tâm lễ lạy ngôi Tam Bảo, chỉ có điều họ chưa quy y.

* Thứ tư: Phật tử phát tín tâm tu một pháp nào của Đạo Phật, như: tu Thiền, tu Tịnh độ, tu Mật tông… nhưng chưa tác pháp lễ quy y.

* Thứ năm: Phật tử chuyên nghiên cứu kinh điễn của Phật, nghiên tầm giáo lý Phật đà, ấn tống kinh, dịch kinh, sáng tác sách Phật… nhưng chưa thọ pháp quy y.

* Thứ sáu: những người có thiện cảm, có tình cảm thân quen với đạo Phật hay một ngôi chùa Phật mà họ có nhân duyên.

Những thứ bậc Phật tử đại để được kể như trên cho chúng ta thấy, khi làm người đệ tử của Đức Phật thật rất quan trọng, và rất ấn tượng với lễ quy y, cho thấy việc tác pháp làm lễ quy y quan trọng đến bậc nào.

Để trở thành người Phật tử chính thức, trước đó người Phật tử được Thầy bổn sư ban cho một pháp danh (tên được đặt trong đạo Phật), giữ gìn pháp danh đó từ ba tháng đến sáu tháng, thậm chí cả năm, gọi là “sơ quy y”. Tuy nhiên không nhất thiết về thời gian đối với người Phật tử, có khi vừa được ban pháp danh thì đã có lễ quy y nên người Phật tử được thọ pháp quy y; sau khi được thọ pháp Tam quy và ngũ giới cấm, tức đã “quy y chính thức”, người đó được gọi là Phật tử “Bổn đạo”, là người “Con” của Phật, hay người “đệ tử” của Đức Phật “Bổn sư” Thích Ca.

Theo Hội Phật giáo Tịnh độ tông Việt Nam xưa, thì mỗi khi tiếp nhận người tín đồ Phật tử, phải có hai người Phật tử Bổn đạo của Hội giới thiệu mới được chấp nhận trở thành người tín đồ Phật tử của Hội, đấy là do có tổ chức Hội tu niệm Phật, nên có điều lệ nội quy, quy định về tín đồ Phật tử hay bổn đạo Phật tử khi đến quy y. Ngày nay việc giới thiệu chẳng qua là hình thức, vì Đạo Phật là Đạo giác ngộ, chúng sanh giác ngộ quy y, Phật tử giác ngộ quy y, người có căn lành quy y, người có nhân duyên với Phật, với Sư Thầy phát tâm quy y, người có gia đình thuộc truyền thống đạo Phật… thì được chấp nhận ngay.

Xưa nay, sở dĩ khi quy y bắt buộc có người giới thiệu là để thanh lọc người xấu, người phạm pháp luật trên mọi phương diện, người ngoại đạo… bước vào hàng ngũ Đức Phật rắp tâm phá Phật, phá giáo pháp Phật, làm mất thanh danh Đạo Phật, nên mới có việc khi người phát tâm quy y Phật phải có sự giới thiệu với Nhà chùa.

Theo quan niệm của những bậc xuất thế, mỗi lần quy y là một lần được Đức Phật xoa đầu thọ ký, người đã được Phật xoa đầu thọ ký thì tương lai người ấy cũng thành Phật. Căn lành trong muôn vạn kiếp ảnh hiện, sự an lạc đến với người, sự thành đạt sẽ xuất hiện trong trái tim trí tuệ của người con Phật, họ như người đi trong đêm tối mà có ánh trăng rằm sáng soi. Thậm chí họ còn trở thành những ngọn đuốc sáng khi đêm dài trăng lặn, như câu thơ của vị thiền sư khuyết danh đã nói:

Cuộc sống cần vui, xin nguyện làm chim hót

Sõi đá khô cằn xin chuyển hóa màu xanh

Nguyện làm hoa khi vườn lá trơ cành

Làm đuốc sáng khi đêm dài trăng lặn

Bốn câu thơ trên như là hạnh nguyện ngàn đời của người con Phật. Những ai phát nguyện làm con Phật, làm con Phật vĩnh viễn trong muôn vạn kiếp, làm con Phật cũng chính là làm lợi lạc cho chúng sanh.

Người khởi tâm quy y, phát một lòng thành tín trở thành người có nhiệm mệnh cao cả. Khi quy y nên quỳ thẳng chắp tay hướng về ngôi Tam Bảo, tỏ tấm lòng chân thật, lắng tâm trong sách nói lời: ”đệ tử chúng con tên...... pháp danh……………xin nguyện một đời quy y Phật – Đệ tử chúng con tên……pháp danh……xin nguyện suốt đời quy y pháp – Đệ tử chúng con tên……pháp danh………. xin nguyện suốt đời quy y Tăng”

Sau khi đã nói theo giới sư, lời xin quy Tam Bảo rồi, Phật tử tiếp tục nói theo giới sư như sau: “Đệ tử chúng con tên……pháp danh……xin nguyện suốt đời quy y Phật rồi - Đệ tử chúng con tên……pháp danh……xin nguyện suốt đời quy y Pháp rồi - Đệ tử chúng con tên……pháp danh……xin nguyện suốt đời quy y Tăng rồi”

Sau khi đã quy y, không bị sa vào tam ác đạo, Phật tử tiếp tục nói theo vị giới sư như sau: “Đệ tử chúng con tên……pháp danh……xin nguyện suốt đời quy y Phật rồi khỏi đọa vào địa ngục - Đệ tử chúng con tên……pháp danh……xin nguyện suốt đời quy y Pháp rồi khỏi đọa vào ngạ quỷ - Đệ tử chúng con tên……pháp danh……xin nguyện suốt đời quy y Tăng rồi khỏi đọa vào súc sanh”.

Người Phật tử khi đã quy y thọ pháp rồi, suốt đời sống trong rừng công đức “đại bửu lâm”, trí tuệ sáng suốt tuyệt vời, lòng từ trải rộng như trời đất, lòng bi thương xót muôn loài như muốn ra tay tế khổ độ mê.

Đồng thời, người Phật tử khi đã quy y thọ pháp rồi, từ nay trở đi thà bỏ thân mạng, trọn không quy thiên thần quỷ vật. Vì thiên thần quỷ vật còn luân hồi sinh tử, không phải là bậc thánh nhân ra khỏi thế gian, họ cũng có những sinh hoạt gần giống như sinh hoạt trong Đạo Phật, nhưng không tu hành chi cả, họ có cuộc sinh hoạt tâm linh, sự sinh tồn giả tạm như “ốc mượn hồn”, như “chùm gởi”, mượn thân cây để đeo bám cuộc sống”.

Quý vị đã quy y pháp rồi, thà bỏ thân mạng chớ không quy y theo kinh điễn, lời nói của ngoại đạo tà giáo, không quy y theo các triết lý, tư tưởng, học thuyết của thế gian, những việc thờ cúng ở thế gian. Vì sao, vì kinh điển ngoại đạo tà giáo ở thế gian không phải là pháp môn tu vô lậu giải thoát.

Quý vị đã quy y Tăng rồi, thà bỏ thân mạng, chớ suốt đời không quy y đồ chúng ngoại đạo. Vì đồ chúng ngoại đạo không phải là người giải thoát chứng quả Thinh văn, Duyên giác, Bồ tát, họ sẽ dẫn dắt quý vị vào con đường tối tăm nguy hiểm. Nghĩa là suốt đời làm con Phật mà chẳng biết giới luật Phật là gì, chẳng biết câu kinh, giáo lý Phật ra sao, vào chùa chẳng biết kính Phật trọng Tăng, chẳng biết giáo pháp Phật là gì, tu hành ra sao?

Ôi đúng là thời mạt pháp, có người làm xằng bậy, không học Phật pháp mà đi nói Phật pháp thật là tu hành thiếu nền nếp, ứng khẩu không lề lối, không đúng chánh pháp, không học đạo mà nói nói đạo, nói năng không ra gì lại bảo là soi căn, đoán mò, chẳng đúng đâu vào đâu, mà bảo là biết quá khứ vị lai của Phật tử, những sinh hoạt tín ngưỡng ấy dành cho một vài người nhẹ dạ thuộc diện thích “mê tín”… vậy mà vẫn ung dung sống trong Đạo Phật làm bẩn mắt Đức Thế Tôn.

Mặc khác, có người nói: “Đến xin phép làm ăn, trong đời người có giàu mới sanh lễ nghĩa”, nhưng khi có tiền, họ sinh ngã mạn, đi nghinh, đi ngang trong chùa, gặp quý Sư không chắp tay xá bái, còn cho rằng ta đây đã có cúng tiền cho chùa; trong khi chùa không mong cầu sự cúng kiến đó, cúng theo cung cách “có tiền thảy vào chùa”, gọi là trả lễ, trả xong muốn làm gì thì làm. Nhưng họ không biết chùa ngày nay, nhất là những trung tâm có truyền bá pháp môn tu “biệt truyền”, có tông chỉ… không cần có sự cúng kiến ấy. Họ không biết quý trọng Sư Trụ trì; quý Sư có bao giờ chấp nhận họ là Phật tử đâu?

Người Phật tử khi đã biết đi chùa lễ Phật và có phát tâm quy y Tam Bảo rồi, khi gặp chư Tăng bất cứ ở chùa nào, xứ sở nào, hay quốc gia nào cũng đều quý kính, đừng nên chỉ quý trọng chư Tăng ở chùa mình cầu quy y Tam Bảo mà thôi, hoặc thích ai thì kính nấy, vô lề lối thiếu đạo đức lắm các bạn ạ… đi chùa không nên thiếu lễ nghi khuôn phép như thế mới đúng là một người Phật tử hiểu biết chân chánh. Đừng nên gặp quý Sư, gặp Đại sa môn, Sa môn mà không quý kính, như vậy thì thật là uổng công đức đi chùa, phí công đi chùa, cũng như không hiểu biết gì về Phật Pháp. Cung phước đức của các bạn sẽ dần dần mất hẳn nơi các bạn và gia đình, các bạn ạ!

Ở Việt Nam, đại đa số ngày nay chỉ còn có Phật tử của phái Thiền hay phái Tịnh đều có quy y Tam Bảo, thọ trì ngũ giới cấm; các vị tu hành nghiêm túc lắm, các vị lánh xa đường tà, chăm chỉ học giáo lý Phật học, học Phật pháp, giữ giới để tu. Vì họ đã hiểu “Giới” là giáo pháp Đức Phật, “Giới” là hàng rào ngăn cấm không cho con người bước đến vùng nguy hiểm của cuộc đời, giúp cho con người và gia đình hạnh phúc; “Giới là biên cương hòa bình, ngăn cách giữa Đời và Đạo; “Giới” giúp cho con người làm chủ vận mệnh, làn chủ gia đình, thay đổi môi trường từ môi trường xấu trở nên tốt, môi trường không trong lành êm ấm, trở thành môi trường trong lành êm ấm, hạnh phúc. Giới làm cho chúng sanh vượt khỏi khổ đau phiền não, ra khỏi biển sanh tử, không còn luôn hồi trong sáu nẽo (thiên, nhơn, a-tu-la, địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh…).

Một ngày nọ, Đức Thế Tôn khi đã lớn tuổi nên dẫn môn đệ hành đạo lần về kinh thành Câu Thi Na; lúc ấy thân Đức Phật đã 80 tuổi, bệnh yếu đau nhức, Đức Phật sắp nhập Niết Bàn, như thế giới đều tối tăm, các cung trời chư Tiên đều rũ rượi, chư đệ tử trong đó có Đức A Nan vật vã than khóc: “Đức Thế Tôn nhập diệt! Đức Thế Tôn nhập diệt! Chúng con không còn biết hỏi giáo lý với ai nữa để tu hành! Ôi sao mà đau đớn thay! Mặt trời chánh pháp sắp tắt hẳn!

Lúc bấy giờ Đức Phật kêu đại chúng và Ông A Nan dạy: “A Nan, các ông không nên cho rằng Đức Thế Tôn nhập diệt là chánh pháp không còn trụ thế; sau khi Ta nhập diệt các Ông hãy lấy giới luật làm Thầy, giới luật còn là Ta còn, giới luật mất là Ta mất!

Xem trên chúng ta thấy, người con Phật có thọ quy giới, có giữ giới thì chánh pháp còn, chánh pháp còn là Đức Phật còn. Thế nên người con Phật dù xuất gia hay tại gia không nên không thọ giới pháp để tu hành.

Phước lành của người Phật tử

…Ngày xưa, tại nước Xá Vệ có một gia đình Trưởng Giả, Bà vợ của Ông năm đó sinh được cháu trai, khôi ngô tuấn tú. Giữa lúc sinh, trên trời tự nhiên hoa rơi xuống đầy sân, nhân hảo tướng nầy Ông Bà đặt tên cho con là “Hoa Thiên”.

Dân làng ai cũng khen Trưởng Giả nhiều phước đức, sinh được con quý, Trưởng Giả rất vui, nuôi con một cách đường hoàng trân quý, hy vọng sau nầy làm nên danh giá cho vọng tộc. Ông Bà lúc nào cũng không rời lòng yêu thương trìu mến con, luôn luôn làm những việc lành để hồi hướng cho con. Song tính nết của Hoa Thiên cũng rất ngoan, hiếu kính mẹ cha, lại có óc thông minh và hiền hậu. Đối với mọi người trong nhà cũng như hàng xóm, không làm mất lòng ai bao giờ, lại hay có tâm giúp đỡ người, nhất là những người cô bần, nghèo khó, nên được nhiều người kính mến, cảm phục.

Sau khi lớn tuổi học hành tiến đạt, một hôm theo người thân đi cúng dường Phật. Tới chốn Phật, nhìn thấy Ngài có oai đức phi thường đầy đủ tướng từ bi, quang minh xán lạng, tự phát tâm ngưỡng mộ, vui mừng hớn hở rồi thầm nghĩ rằng:

“…Người ta sinh trên đời, được gặp Phật là một sự khó, những người được hạnh ngộ là có túc duyên lắm vậy…”

Nghĩ xong Hoa Thiên tới trước Phật, sụp lạy thưa rằng:

“Kính lạy Đức Thế Tôn! chúng con không biết có phước lành gì mà hôm nay được tới đây chiêm ngưỡng Ngài, cúi xin Ngài từ bi giáo hóa cho chúng con được biết đường hướng tu hành, thoát khổ, đời đời được an lạc…”

Phật dạy, hay lắm! Ngươi có duyên lành, muốn được an vui, hãy ghi nhớ những lời ta nói:

“Con người phú quý hoặc bần tiện cũng do tự mình tạo tác, giữ gìn ngũ giới được sinh làm người, tạo mười điều lành được sinh thiên, tham lam bỏn xẻn đọa thành ngạ quỷ, sát nhân hại vật, sân si phải đọa địa ngục, tà kiến vô nhân đạo làm loài súc sinh…”

Hoa Thiên nghe xong như người đói được ăn, khát được uống, quỳ lên bạch Phật rằng:

“Kính lạy Thế Tôn, ngày mai chúng con thành kính sắm sữa trai nghi, cúi xin Ngài và quý Sư dời gót ngọc tới tới nhà con chứng trai, thọ thực và sau đó ban bố bài pháp lành để cho cha mẹ con, lục thân quyến thuộc được ân triêm công đức…”

Phật dạy: “Hoa Thiên có lòng thành kính Ta và quý chư Tăng sẽ chứng minh công đức”

Hoa Thiên lễ tạ lui ra, về nhà trình bày cùng cha mẹ công việc thỉnh Phật và quý Sư ngày mai, thì Ông Bà rất vui lòng. Đêm ấy cả nhà đều tấp nập bày biện kim tòa, trải chiếu tới sáng mới xong. Tuy nhiên, trong nhà chưa sửa soạn các món ăn, Ông Bà liền hỏi con:

“Hoa Thiên đáp: ” Thưa Cha Mẹ, việc ấy để con lo liệu, Cha Mẹ không phải lo…”

Khi Phật và quý Sư quang lâm, do phước báo của Hoa Thiên, trên trời hóa hiện ra những tòa ngồi, bằng thất bảo, nơi nằm, nơi nghỉ, trang nghiêm, vô cùng rực rỡ. Phật và quý Sư thăng tòa ngồi yên lặng, lúc bấy giờ các món ăn tự nhiên hiện ra.

Dùng cơm xong, Phật thuyết pháp nói về “Tứ Diệu Đế”; Hoa Thiên và đại chúng nghe xong, được chứng quả Nhập Lưu (được bước vào dòng nước Thánh)

Sau khi Phật và quý Sư về Tịnh xá, Hoa Thiên xin cha mẹ theo Phật xuất gia cầu học đạo giải thoát, vì Ông Bà đã hiểu đạo, nên hoan hỷ cho Hoa Thiên xuất gia theo Phật tu hành. Hoa Thiên lạy Cha Mẹ rồi đến tịnh xá cúi đầu lễ Phật xong thưa rằng:

“Kính lạy Đức Thế Tôn! Xin Ngài từ bi hoan hỷ cho con được xuất gia nhập đạo tu hành, vì đã được sự đồng ý của Cha Mẹ con”

Phật dạy: “Thiện lai Tỳ kheo!

Ngài nói dứt lời, tóc trên đầu Hoa Thiên tự nhiên rụng hết, áo mặc trong thân biến thành áo Ca sa, thành hình tướng Sa môn, tu hành thật tinh tiến, chẳng bao lâu chứng quả Vô sanh A La Hán.

Thấy việc Hoa Thiên tu hành và chứng quả một cách mau lẹ như vậy, ngài A Nan lấy làm lạ, nên tới trước Phật làm lễ bạch rằng:

“Kính lạy Thế Tôn, Hoa Thiên Tỳ Kheo, thuở trước làm phước đức gì mà lúc sơ sinh có hoa sen trên trời bay xuống, khi cúng dường Phật tự nhiên lại có giường tòa và các món ăn thịnh soạn, kính xin Ngài chỉ dạy cho chúng con được am tường”

Phật dạy: “Ở trang nghiêm kiếp của Ta, thuở đó có Đức Phật hiệu là Tỳ Bà Thi. Phật ứng thế độ sanh, thường thường cùng chư Tăng đi vào các làng ấp để giáo hóa, những nhà tôn quý và nhân dân không phân biệt giàu nghèo sang hèn đem các món ăn và vật dụng cúng dường.

Lúc ấy có một người Phật Tử nhà nghèo thấy mọi người sùng kính cúng dường Phật và quý Sư, trong lòng rất hoan hỷ, nhưng hận vì mình nghèo, không có tiền bạc, tài sản dâng cúng để lập phước duyên cho tương lai. Vị Phật Tử kia đi tới đi lui suy nghĩ mãi, không biết làm gì để có phẩm vật dâng cúng Phật. Ngồi lại bên đường, cạnh chổ ngồi có một mớ hoa cỏ, Ông liền hái số hoa cỏ bên lề đường, một lòng thành kính lễ lạy, tung hoa cúng Phật và quý Sư. Lúc bấy giờ được Đức Phật chứng minh, Ông rất hoan hỷ và xin được phép ngồi xuống nghe Phật thuyết pháp.

Nầy A Nan, người nghèo khó cúng hoa cỏ thuở đó, nay là Hoa Thiên Tỳ Kheo, đấy cũng do đời quá khứ có lòng tin kính cúng hoa dâng lên Phật, chí tâm cầu nguyện, từ đó đến nay đã trải qua chín mươi mốt kiếp, Hoa Thiên được phước báo sanh vào thế giới nào thân thể cũng tốt đẹp, ý muốn dùng gì cũng được đầy đủ, thức ăn uống giường tòa các dụng cụ, trang trí nội thất, vừa nghĩ đến tự nhiên có, và lúc sơ sinh có hoa trên trời bay xuống do phước duyên đó mà nay gia đình thật hạnh phúc và Hoa Thiên tu hành được đắc đạo.

Thật mầu nhiệm thay! quý hóa thay, làm con Phật bạn ạ!

Nam mô Tây Phương Cực Lạc Thế Giới Giáo Chủ Thọ Quang Thể Tướng, Vô Lượng Vô Biên Từ Thệ Hoằng Thâm, Tứ Thập Bát Nguyện Độ Hàm Linh, Đại Từ, Đại Bi Tiếp Dẫn Đạo Sư A Di Đà Như Lai Biến Pháp Giới Tam Bảo.

CHƯƠNG THỨ BA

Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.