SỐ 2128 — NHẤT THIẾT KINH ÂM NGHĨA (tiếp theo)

KINH BẤT KHÔNG QUYẾN TÁC ĐÀ LA NI

Tuệ Lâm soạn - Lý Vô Siểm dịch.

Cai nhị: Ngược lại âm trên cải lai. Giả quỳ chú giải sách Quốc ngữ rằng: cai là chứa đủ muôn vật. Sách Phương Ngôn cho rằng: bao gồm sách Thuyết Văn cho rằng: chữ viết từ bộ ngôn thanh khác.

Thánh hạch: Ngược lại âm hoành cách. Sách Nhĩ Nhã cho rằng: cánh chim vốn gọi là hạch. Sách Thuyết Văn cho rằng: cuống lông chim, cọng lông chim; chữ viết từ bộ vũ thanh cách.

Liên nhụy: Ngược lại âm nhuy dùng. Sách Thuyết Văn cho rằng: nhụy hoa rũ xuống, chữ viết từ bộ thảo đến bộ mịch thanh nhụy. Kinh văn viết chữ nhụy này là sai lầm, âm nhụy ngược lại âm tài qui.

Đức phúc: Ngược lại âm phù vụ.

Quỳnh ngạc: Ngược lại âm ngang các, gọi là kiểu ngồi liên hoa, ngồi kiết già. Sách Giai Uyển Chu Tòng cho rằng: hoa của loài cây cỏ, dưới đều có phụ thêm ngạc là dư thừa, tên của loài hoa ngạc. Sách Thuyết Văn cho rằng: chữ viết từ bộ huyên đến bộ nghịch đến bộ thảo. Kinh văn viết chữ ngạc là văn thường hay dùng, âm huyên là âm huyên, âm nghịch là âm nghịch.

KINH BẤT KHÔNG QUYẾN TÁC ĐÀ LA NI

Bể lễ đa: Âm trên là tất, tiếng Phạn, không tương đương. Đường Huyền Trang cho rằng: tên chung của loài ngạ quỉ. Kinh văn viết từ khẩu viết thành chữ lễ là chuyển lưỡi đọc.

Canh mễ: Ngược lại âm trên canh hoành. Theo Thanh Loại cho rằng: canh là loại lúa không dẻo. Sách Thuyết Văn cho rằng: thuộc loại lúa lùn; chữ viết từ bộ hòa thanh khanh văn thường hay dùng viết chữ canh.

Bạch cốc: Ngược lại âm hồng ốc. Thích Danh cho rằng: cốc là sợi tơ. Sách Thuyết Văn cho rằng: sợi dây nhỏ để buộc; chữ viết từ bộ mịch đến cốc, thanh tĩnh, âm phược ngược lại âm trực chuyển.

Biển hổ: Ngược lại âm trên biên miến, ngược lại âm dưới thể lê. Sách Khảo Thanh cho rằng: biển hổ là dẹp mỏng. Kinh văn viết từ bộ nhục viết thành chữ biển đệ là chẳng phải.

Dị thần: Ngược lại âm trên thời nhĩ. Cố Dã Vương cho rằng: dùng cái lưỡi mà liếm thức ăn. Sách Thuyết Văn cho rằng: chữ viết từ bộ thiệt thanh dị, hoặc là viết chữ đà. Nay trong kinh văn viết chữ để là văn thường hay dùng, ngược lại âm dưới là thù thâu.

Tắng hiềm: Ngược lại âm trên tắc tăng. Kinh văn viết chữ tăng này là sai, ngược lại âm dưới diệp kiêm. Trong kinh văn hoặc viết chữ hiềm.

Uất kim: Ngược lại âm trên quân vật. Sách Khảo Thanh cho rằng: uất kim hương là tên của loài cỏ, cũng viết chữ uất văn thường hay dùng.

Thước chỉ để phan: Ngược lại âm trên thương chước. Kinh văn viết chữ thước dịch không đúng. Ngược lại âm kế là kinh dĩ, lại âm giữa là đinh lễ. Ngược lại âm dưới phù viên, tiếng Phạn. Giống như loại cờ xí nhỏ cột trên cây đao, cây thương làm dấu hiệu.

Cữu ban: Ngược lại âm trên cưu hữu. Sách Thuyết Văn cho rằng: đốt lửa cháy sáng rực, chữ viết từ bộ hỏa thanh cữu, ngược lại âm dưới bạn mạn. Thiên Thương Hiệt ghi rằng: bàn là vết sẹo. Sách Thuyết Văn cho rằng: vết thương; chữ viết từ bộ tật thanh bàn. Kinh văn viết chữ bàn này là văn thường hay dùng.

Tác tiếu: Ngược lại âm tiều tiếu. Sách Thuyết Văn cho rằng: tiếu là (T566)cúng tế; chữ viết từ bộ dậu thanh tiều cũng viết chữ tiều.

Hiệp quả: Âm quả.

Sửu miến: Ngược lại âm trên sưu hữu dùng nước hòa khuấy với bột, viết đúng là chữ sửu.

Ngưu phẩn: Ngược lại âm phân vấn. Kinh văn viết chữ phẩn văn thường hay dùng cho rằng chẳng phải.

Cam phát: Âm trên là cam lam.

Liệu lý: Ngược lại âm trên liễu tiêu, viết đúng là chữ liệu.

Dầu lâu: Ngược lại âm lâu đậu. Quách Phác chú giải kinh Sơn Hải rằng: lâu khối u. Sách Thuyết Văn cho rằng: cổ bé sưng lên, cổ bị bệnh bứu; chữ viết từ bộ tật thanh lâu.

Lại gián: Âm trên lại âm dưới là nhàn đều là bệnh phong.

Sao công: Ngược lại âm trên sơ giao. Quảng Nhã cho rằng: sao là đoạt lấy. Sách Thuyết Văn cho rằng: cầm giữ; chữ viết từ bộ kim thanh thiếu.

Tác quyển: Ngược lại âm quyện viên, cũng viết chữ quyền.

Nhị uyển: Ngược lại âm uyển hoán, viết đúng là chữ quyền âm quyển ngược lại âm uyển quan.

KINH BẤT KHÔNG QUYẾN TÁC ĐÀ LA NI TỰ TẠI CHÚ QUYỂN THƯỢNG

Tuệ Lâm soạn.

Kiết tường bình: Ngược lại âm tinh minh. Sách Phương Ngôn cho rằng: cái chai nhỏ gọi là bình. Cố Dã Vương cho rằng: chỗ gọi là dụng cụ đựng nước. Sách Thuyết Văn cho rằng: chữ viết từ bộ bình đến bộ phữu thanh tinh.

Bạch tiển: Ngược lại âm tiên tiển. Trịnh Chúng chú giải sách Chu Lễ rằng: thiểm là sợi chỉ xỏ xuyên qua. Xưa nay Chánh Tự viết từ bộ mịch thanh tiển cũng viết chữ tuyến. Kinh văn viết chữ diên là chẳng phải âm diên là âm diên.

Ế nê da: Ngược lại âm trên khẩn kế, âm giữa nê lễ, tiếng Phạn gọi là màu sắc vàng óng ánh của con nai. Kinh văn viết chữ ế này là sai.

Bạch mạn: Ngược lại âm mãn bán, gọi là tấm vải lụa không có hoa văn, chữ viết từ bộ mịch thanh mạn.

Tranh tiền: Ngược lại trích canh. Kinh văn viết chữ tranh là chẳng phải, âm tranh ngược lại âm khách canh, thanh cầm sắc. Nếu cho rằng: chữ tranh này là giống thì nơi nghĩa có phần quái lạ. Nay đều dùng chữ tranh nầy hơi tương cận một chút nơi ý nghĩa, thuận theo tục là thanh khứ.

KINH BẤT KHÔNG QUYẾN TÁC ĐÀ LA NI TỰ TẠI CHÚ QUYỂN TRUNG

Họa bảng: Ngược lại dưới bàng giảng. Theo Khảo Thanh cho rằng: cây gậy lớn hoặc là viết chữ báng bang. Sách Thuyết Văn cho rằng: chữ viết từ bộ mộc đến bộ bảng. Kinh văn viết từ bộ thủ viết thành chữ bảng là sai vậy.

Họa toàn: Ngược lại âm thất đoạn. Sách Vận Lược cho rằng: toàn là cây giáo nhỏ ngắn, hình như giống cây thương mà lưỡi đao rộng hơn. Quảng Nhã cho rằng: toàn gọi là cây thuổng. Xưa nay Chánh Tự viết từ bộ giáo thanh toàn. Tự Thư cho rằng: viết chữ toàn âm toàn đồng với âm trên. Kinh văn viết chữ toàn này chẳng phải, âm diên là âm diên.

Sách lệ: Ngược lại âm lực chế. Cố Dã Vương cho rằng: lệ cũng giống như là khuyến khích. Đỗ Dự chú giải sách Xuân Thu rằng: cùng nhau khuyến khích. Xưa nay Chánh Tự viết từ bộ lực thanh lệ.

KINH BẤT KHÔNG QUYẾN TÁC ĐÀ LA NI TỰ TẠI CHÚ QUYỂN HẠ

Ma ma hê: Ngược lại âm trên ma bà, ngược lại âm dưới kế hề, tiếng Phạn, tên của vị tôn giả trong kinh Kim Cang.

Nhĩ đang: Âm đang.

Họa hội: Ngược lại âm hồi đối. Sách Khảo Thanh cho rằng: hội cũng là họa nghĩa là vĩ. Sách Thuyết Văn cho rằng: chữ viết từ bộ mịch thanh hội.

Nhiếp họa: Ngược lại trên niêm triếp. Sách Thuyết Văn cho rằng: nhiếp là giẫm đạp lên, chữ viết từ bộ túc thanh nhiếp.

Khiếp tứ: Ngược lại âm trên khiên giáp. Sách Thuyết Văn cho rằng: khiếp là cái rương nhỏ; chữ viết từ bộ trúc thanh khiếp. Lại cũng viết chữ khiếp này. Ngược lại âm dưới tư tý. Cố Dã Vương cho rằng: cái rương đựng nhiều y phục gọi là tứ. Sách Thuyết Văn cho rằng: chữ viết từ bộ trúc thanh tứ.

Mậu dịch: Ngược lại âm mao hầu. Sách Thuyết Văn cho rằng: mua bán trao đổi hàng hóa chữ viết từ bộ bối thanh mậu, âm mậu văn cổ viết chữ mậu. Kinh văn viết chữ mậu là văn thường hay dùng.

Canh thực: Ngược lại âm thừa chứa, gọi là thực là trồng cây. Kinh văn viết chữ thực này cũng thông dụng.

Yêu ký: Ngược lại âm trên yếu nhiêu. Đỗ Dự chú giải Tả Truyện rằng: yêu cầu mời. Xưa nay Chánh Tự cho rằng: chữ viết từ bộ xước thanh yêu.

Yểm mị: Ngược lại âm trên yểm diễm. Tục tự cho rằng: các chữ trong sách đều không có chữ này, lại dựa theo kinh văn viết,ngược lại âm dưới là mi mi. Trong kinh Sơn Hải cho rằng: mị là con vật làm thân người đầu đen tới con mắt. Sách Thuyết Văn và sách Khảo Thanh cho rằng: vật tinh quái. Chữ viết từ bộ quỉ, cho rằng con quỉ mọc lông, đến bộ sam viết đúng là chữ mị này.

Trĩ lậu: Ngược lại đà dĩ. Sách Thuyết Văn cho rằng: bệnh trĩ lậu, chữ viết từ bộ tật thanh tự, ngược lại âm dưới là lậu.

KINH BẤT KHÔNG QUYẾN TÁC THẦN CHÚ TÂM

Huyền Trang dịch.

Nhuyễn thảo: ngược lại âm trên nhi nhuyễn.

Ngận ngạc: Ngược lại âm trên khất cân. Thiên Thương Hiệt ghi rằng: ngận là chân răng. Sách Thuyết Văn cho rằng: nướu răng; chữ viết từ xỉ thanh cân, ngược lại âm dưới ngang các. Sách Khảo Thanh cho rằng: ngạc là hàm ếch trong miệng nướu răng.

Âm khoan: Ngược lại âm khâm quan. Bì Thương cho rằng: khoan là chỗ tận cùng của xương sống ở mông đít. Sách Thuyết Văn viết chữ khoan nghĩa là xương đùi trên, chữ viết từ bộ cốt thanh khoan. Kinh văn viết chữ khoan cũng là thông dụng thường hay dùng.

Yên hạng: Ngược lại âm trên giá hiền. Theo Thanh Loại cho rằng: yên là cuống họng. Xưa nay Chánh Tự viết từ bộ nhục thanh nhân, ngược lại âm dưới là học giảng. Sách Thuyết Văn cho rằng: hạng là phía sau cổ, chữ viết từ bộ hiệt thanh công.

Tiên tích: Ngược lại âm trên liệt viên. Cố Dã Vương cho rằng: là bệnh, gọi là thân thể bị bệnh câu thúc lại, cong co giựt lại. Ngược lại âm dưới là thất diệu. Theo Thanh Loại cho rằng: ăn quá no nên không tiêu. Xưa nay Chánh Tự viết chữ tích cũng thông dụng.

Pháo sang: Ngược lại âm trên bào nhi. Hứa Thúc Trọng giải thích rằng: trên mặt nổi mụt mụn. Sách Khảo Thanh cho rằng: trên mặt nổi mụt mụn nhỏ. Sách Thuyết Văn viết từ bộ bì thanh bao, hoặc viết chữ bao âm bao, ngược lại âm bạch mao.

Thư quyên: Ngược lại âm trên chữ như, ngược lại âm trên quyện viên. Văn trước đã giải thích đầy đủ rồi.

Tứ phương huy: Ngược lại âm hủy vi. Cố Dã Vương cho rằng: huy là dùng ngón tay chỉ huy. Sách Thuyết Văn cho rằng chữ viết từ bộ thủ thanh vi.

Biên cổ: Âm cổ, Trịnh Huyền chú giải sách Chu Lễ rằng: cổ là lưới võng. Xưa Bao Hy Thị viết chữ kiết thằng là cổ. Xưa nay Chánh Tự viết từ bộ võng thanh cổ. Kinh văn viết từ bộ kiết viết thành chữ cổ là chẳng phải.

Tiểu đương lụy: Ngược lại âm trên tiều tiểu. Sách Khảo Thanh cho rằng: tiểu là tiêu diệt, dứt sạch, cắt ra, phân ra. Xưa nay Chánh Tự viết từ bộ đao thanh bào, ngược lại âm dưới luật vị.

Tiêm túc ương: Ngược lại âm trên tiếp liêm. Theo Mao Thi Truyện cho rằng: tiêm là giết sạch, diệt sạch. Sách Thuyết Văn viết từ bộ ngạt thanh tiêm, âm tiêm ngược lại âm tức liêm.

Chúng mạc: Ngược lại âm vong bác. Theo Mao Thi Truyện cho rằng: mạc là bệnh. Xưa nay Chánh Tự viết từ bộ tật thanh mạc.

Hổn hào: Ngược lại âm trên hồn ổn, viết đúng chữ hồn này ngược lại âm dưới, hiệu giao viết đúng là chữ hào này gọi là hổn tạp vẫn đục tạp loạn.

Mạc tích: Ngược lại âm dư tích. Lại cũng là đàn nhiệt. Sách Thuyết Văn cho rằng: sáng tỏ rõ, sáng rõ ràng; chữ viết từ bộ nhựt thanh tích cũng viết chữ tích này.

Giám đồ: Ngược lại âm trên lam xám. Đỗ Dự chú giải Tả Truyện rằng: giám là cái gương để chiếu sáng. Sách Thuyết Văn viết chữ giám này gọi là cái bồn lớn để chứa nước. Cũng gọi là xem xét các việc, cũng gọi là có thể làm gương sáng sạch, chiếu sáng từ nơi mặt trăng, chữ viết từ bộ kim thanh giám.

KINH BẤT KHÔNG QUYẾN TÁC CHÚ

- Tuệ Lâm soạn.

Tử cương mộc: Ngược lại âm trên cường ương. Trong kinh Sơn Hải nói rằng: núi Anh Sơn có rất nhiều cây tử cương. Sách Thuyết Văn cho rằng: cây vang; chữ viết từ bộ mộc thanh cương, âm phương là âm phương.

Hàm thủy: Ngược lại âm hạp giam. Sách Nhĩ Nhã cho rằng: hàm là mặn, lớp muối mặn. Quách Phác chú giải kinh Sơn Hải rằng: khổ tức là ngày xưa khi dùng có tang cha mẹ gọi là đại hàm, khổ lớn. Sách Thuyết Văn cho rằng: ở phương Bắc cho rằng vị mặn; chữ viết từ bộ lỗ thanh hàm.

Táo: Âm tảo.

KINH BẤT KHÔNG QUYẾN TÁC

- Huyền Ứng soạn.

Bổ đa: Ngược lại âm bổ hồ tên núi, núi Bổ-đa-la. Yết di: Ngược lại âm xương thị.

Tát bà: Ngược lại âm bổ hà, bồ hà hai âm. Trà ma: Ngược lại mạc ngã.

Đa nam: Ngược lại âm nô hàm.

Túy đa: viết đúng nghi là túy, ngược lại âm sở một. Mai thất: ngược lại âm đinh kiết.

Yên trá: Ngược lại âm ư nhân. Địa đế: Ngược lại âm thang lịch. Hiệt lợi: Ngược lại âm hình kiết.

Cấp bà: Ngược lại âm tang hợp, ngược lại âm dưới là bổ ngã. Suất mụ: Ngược lại âm nữ lục, lại âm nô cố.

A kiết: Ngược lại âm kỳ ất.

Trà đá: Ngược lại âm lạt giá.

Yên hề: Ngược lại âm hồ hề, dựa theo chữ gọi là bệnh vàng da. Bà phù: Ngược lại âm phữu quang.

Tử khoáng: Ngược lại âm cổ mãnh, thuộc cây bà la xà, cây dùng để lấy dầu tinh nấu dầu. Cây này màu sắc rất đỏ dùng để nhuộm vải v.v... người ta lấy da cây nấu lấy nước để nhuộm.

Tông lũ: Ngược lại âm tổ tống, gọi là go sợi khi dệt, tức là dệt sợi nọ (T567) với sợi kia, tức giữa sợi ngang đừng để sai thớ, cũng gọi là sửa chữa, tổng quát, chỉnh lý.

KINH QUÁN TỰ TẠI BỒ TÁT CẦU THÀNH TỰU

(Không có chữ có thể giải thích âm.)

NHẤT THIẾT KINH ÂM NGHĨA

Phiên dịch kinh Sa môn Tuệ Lâm soạn.

QUYỂN 40

Kinh Quán Thế Âm Bồ tát Bí Mật Tạng Thần Chú Trừ Phá Tất Cả Ác Nghiệp Đà-la-ni.

Kinh Quán Thế Âm Như Ý Luân Đà-la-ni - một quyển.

Kinh Quán Tự Tại Bồ tát Như Ý Tâm Đà-la-ni chú.

Kinh Quán Tự Tại Bồ tát Tâm Đà-la-ni Niệm Tụng Nghi Quỹ.

Kinh Quán Tự Tại Như Ý Luân Niệm Tụng Nghi Quỹ.

Kinh Quán Tự Tại Bồ tát Tùy Tâm Chú - một vị tăng tên là Đa- lợi-tâm (Bất Không) Tam tạng dịch.

Kinh Thập Nhất Diện Quán Thế Âm - Huyền Ứng.

Kinh Thập Nhất Diện Thần Chú Tâm.

Kinh Thập Nhất Diện Quán Tự Tại Bồ tát Tâm Mật Ngữ Nghi Quĩ - ba quyển.

Kinh Thỉnh Quán Âm Tiêu Độc Hại.

Kinh Thiên Nhãn Thiên Tý Quán Thế Âm Thần Bí Chú Ấn - ba quyển.

Kinh Thiên Thủ Thiên Nhãn Quán Thế Âm Bồ tát Mụ Đà-la-ni Thân.

Kinh Thiên Thủ Thiên Nhãn Quán Thế Âm Bồ tát Quảng Đại Viên Mãn Vô Ngại Đại Bi Tâm Đà-la-ni - Huyền Ứng soạn.

Pháp Kim Cang Đảnh Du Già Bí Mật Tam Ma Địa Niệm Tụng - chư tôn quán tưởng mỗi mỗi sai biệt.

Pháp Quán Tự Tại Đa-la Bồ tát Niệm Tụng - một tên nữa Pháp Khu yếu.

Kinh A-lợi Đa-la Đà-la-ni A lỗ lực.

Kinh Quán Tự Tại Cầu Văn Trì Bất Không Pháp Thánh Ca Ni Kim Cang Đồng Tử Cầu Thành Tựu.

Kinh Kim Cang Đồng Tử Niệm Tụng Nghi Quỉ.

Kinh Thánh Uy Đức Kim Cang Đồng Tử Đà-la-ni.

Kinh Văn Thù Sư Lợi Diêm Mạn Đức Ca Đại Minh Vương Thành Tựu.

Kinh Mạn Thù Thất Lợi Bồ tát Diêm Mạn Đức Ca Phẫn Nộ Chơn

Ngôn Nghi Quỉ.

Kinh Đại Uy Nộ Ô-sô-sáp-ma Thành Tựu Nghi Quỉ.

Kinh Đại Uy Lực Ô-sô-sáp-ma - ba quyển - (khuyết còn thiếu.).

Kinh Đại Lực Kim Cang Thành Tựu.

Kinh Đại Lực Kim Cang Cầu Thành Tựu.

Kinh Đại Lực Kim Cang Thành Tựu Chư Nguyện.

Pháp Niệm Tụng Vô Động Tôn trong Kinh Kim Cang Thủ Quang Minh Quán Đảnh.

Kinh Để Lị Tam muội Da, kinh Bất Động Sứ Giả Niệm Tụng.

Kinh Thánh Bất Động Tôn Sứ Giả Thành Tựu.

Kinh Phật Thuyết Tỳ-sa Thiên Vương Thành Tựu.

Kinh Tỳ Sa môn Thiên Vương.

Kinh cam Lộ Quân Trà Lợi Cúng Dường Niệm Tụng Thành Tựu Nghi Quỉ.

Kinh Từ Thi Bồ tát Đà-la-ni Cầu Thượng Sanh.

Kinh Đại Phương Quảng Mạn Thù Thất Lợi Quán Tự Tại Bồ tát Thụ Ký.

Kinh Quán Thế Âm Bồ tát Thọ Ký.

Kinh Quán Tự Tại Bồ tát Thuyết Phổ Hiền Đà-la-ni.

Kinh Sư Tử Trang Nghiêm Vương Bồ tát Thỉnh Vấn.

Kinh Bát Đại Bồ tát Mạn-trà-la.

Kinh Nhất Thiết Như Lai Bạch Hào Thủy Sanh Quán Tự Tại Bồ Tát Chơn Ngôn - (cũng có tên Kinh Điện Quang Xí Thanh Khả Úy Hình La Sát Tư.)

Kinh Ma Lợi Chi Thiên Nữ. Kinh Đại Kiết Tường Thiên Nữ.

Kinh Đại Kiết Tường Thiên Nữ Thập Nhị Khế Nhất Bách Bát Danh Vô Cấu Đại Thừa.

Kinh Ma Lợi Chi Thiên.

Kinh Đại Kiết Tường Thiên Nữ Thập Nhị Danh Hiệu ( Không có từ âm nghĩa).

Kinh Cứu Diệu Nhiên Ngạ Quỉ Đà-la-ni Thần Chú.

Kinh Diệm Khẩu Ngã Quỉ.

Kinh A-trá-bà-câu Quỉ Thần Đại Tướng Thượng Phật Đà-la-ni.

Kinh Xưng Tán Như Lai Công Đức Thần Chú.

Kinh Thập Nhị Phật Danh Thần Chú Trừ Chướng Diệt Tội.

Kinh Giảo Lượng Sở Châu Công Đức - bên phải năm mươi hai kinh, năm mươi lăm quyển đồng âm với quyển này.

KINH QUÁN THẾ ÂM BỒ TÁT BÍ MẬT TẠNG THẦN CHÚ TRỪ PHÁ TẤT CẢ ÁC NGHIỆP ĐÀ LA NI

Tuệ Lâm soạn.

Phó diện: Ngược lại âm trên bằng bắc. Sách Thuyết Văn cho rằng: phó là đốn ngã, chữ viết từ bộ nhơn thanh bốc.

Đàm âm: Âm trên là đàm. Sách văn Tự Tập Lược: trong ngực có đàm, chất dịch đàm, ngược lại âm dưới ư cấm.

Qua dưỡng: Ngược lại âm quả hòa. Thiên Thương Hiệt ghi rằng: qua là vết thương lỡ loét, mụt nhọt. Xưa nay Chánh Tự viết từ bộ tật thanh qua. Kinh văn viết chữ oa cũng là văn thường hay dùng. Ngược lại âm dưới dương tưởng. Sách Nhĩ Nhã cho rằng: dưỡng là bệnh ngứa. Sách Khảo Thanh cho rằng: vết thương rất là đau nhức. Sách Thuyết Văn viết chữ dưỡng từ bộ do thanh dương.

Tri thù: Âm trên là tri, âm dưới là chu. Sách Khảo Thanh cho rằng: tri thù là con nhện giăng tơ. Sách Thuyết Văn cho rằng: tri thù là con sâu đục gốc, thường ăn gốc lúa; chữ từ bộ mãnh đến bộ tri thanh tĩnh, chữ thù viết từ bộ mãnh thanh chu, cũng viết chữ tri thù. Kinh văn viết chữ tri viết thành chữ tri là chẳng phải âm tri là âm trí.

KINH NHƯ Ý LUÂN ĐÀ LA NI

- Tuệ Lâm soạn.

Kê lạt tư: Ngược lại âm giữa lan cát.

Tích địa: Ngược lại âm trên bể diệc. Sách Vận Lược cho rằng: tích là té ngã nhào. Sách Thuyết Văn viết chữ tích gọi là người không thể đi được, chữ viết từ bộ chỉ thanh tích.

Chưng tế: Trên lấy chữ chưng thanh thượng. Đỗ Dự chú giải Tả Truyện rằng: chưng là trợ giúp. Sách Phương Ngôn cho rằng: dùng tay kéo nắm lên cứu giúp kẻ chết chìm gọi là chưng. Sách Thuyết Văn cho rằng: viết đúng là chữ thăng gọi là đưa lên cao, chữ viết từ bộ thủ thanh thăng. kinh văn viết chữ chưng ngược lại âm chức nhưng là chẳng phải là nay không dùng.

Tần phi: Ngược lại âm trên tẩn dân. Ngược lại âm dưới phương vi. Theo Mao Thi Truyện cho rằng: tần là người đàn bà có chồng. Trịnh Huyền chú giải sách Lễ ký rằng: người đàn bà có xưng là pháp độ, tức là phi ngự của vua, cũng gọi là thế phụ. Xưa nay Chánh Tự đều viết từ bộ nữ đều là thanh tân dĩ.

Di tự: Ngược lại âm phan bát, tiếng Phạn. Chữ chơn ngôn, hoặc viết chữ bát.

Tinh thấu: Ngược lại âm sưu hựu. Sách Thuyết Văn cho rằng: thấu gọi súc miệng, chữ viết từ bộ thủy thanh thấu.

Tiệt sái: Âm trên tiết, ngược lại âm dưới sa giả.

Quan dược: Ngược lại âm dương chước. Trịnh Huyền chú giải sách Lễ (T568)ký dược là cái khóa. Sách Thuyết Văn cho rằng: chữ viết từ bộ môn, thanh dược. Kinh văn viết chữ dược văn thường hay dùng, âm dược với âm trên.

Các phó: Ngược lại âm phó. Trịnh Huyền chú giải sách Lễ ký rằng: phó là đến kịp, đến ngay tức khắc. Xưa nay Chánh Tự viết từ bộ ngôn thanh bốc, cũng viết chữ phó này.

Tương trụ: Ngược lại âm chu lũ.

Toàn niết: Ngược lại tồ hoàn. Xưa nay Chánh Tự cho rằng: toàn là gom lại, nói gom lại tụ hợp lại như năm ngón tay mà bấm hạt châu tức lần tràng hạt; chữ viết từ bộ mộc thanh toàn. Kinh văn viết từ bộ thủ viết thành chữ toàn âm toàn là chẳng phải, ngược lại âm dưới ninh diệp.

Giảo linh: Ngược lại âm trên giao xảo. Thực thời: Ngược lại trên thừa chức.

Quyết địa: Ngược lại âm trên lâu nguyệt.

Điền trúc: Âm trên là điền, chữ thường hay dùng viết đúng là chữ điền này dưới là âm trúc.

Bình điền: Ngược lại điền luyện.

Ô ba: Ngược lại âm trên ô cổ. Kinh văn viết chữ ô này văn thường hay dùng.

Tố mạc: Ngược lại âm vũ phát.

Đảo sư: Ngược lại âm đao lão. Kinh văn viết chữ điêu văn thường hay dùng ngược lại âm dưới sư tể.

Liễm thượng: Ngược lại âm cư nghiễm. Sách văn Tự Tập Lược cho rằng: kiểm là da mí mắt ngoài; chữ viết từ bộ mục.

Hà ế: Ngược lại âm trên hạ nha, ngược lại âm dưới khẩn kế.

Tranh hại: Ngược lại âm trên trạch canh,ngược lại âm dưới lương trượng.

Bạch vựng: Ngược lại âm vân quận. Sách sử ký cho rằng: khí sáng chiếu quanh mặt trời, mặt trăng. Xưa nay Chánh Tự viết từ bộ nhựt thanh quân.

Si lệ: Ngược lại âm trên xỉ chi. Sách Khảo Thanh cho rằng; trong con mắt có ghèn. Sách Thuyết Văn cho rằng: con mắt có ghèn nên mờ mịt, chữ viết từ bộ mục thanh đa.

Xích mạc: Ngược lại âm trên mang bát. Kinh văn viết từ bộ mục viết thành chữ mạc là chẳng nghĩa kinh.

Ôn dược: Ngược lại âm trên ôn khổn. Sách Thuyết Văn cho rằng: chìm xuồng; chữ viết từ bộ thủ thanh ôn. Kinh văn viết từ bộ mộc viết thành chữ ôn là chẳng phải.

Khinh tiết: Ngược lại âm tiên liệt, Quảng Nhã cho rằng: tiết là thấm ướt, thoát ra. Theo chữ tiết đó là người chớ có dễ vui khinh thường tiết ra chất dịch, viết đúng là chữ tiết, tiết này có nghĩa là khinh mạn, nói rằng có chỗ thu hoạch được tất nhiên là người khinh mạn.

Hiệu nghiệm: Ngược lại âm trên hào giáo. Sách Khảo Thanh cho rằng: người chứa nhiều kinh nghiệm làm việc kinh văn viết hiệu, nghĩa là kinh nghiệm truyền dạy chẳng phải nghĩa là kinh nghiệm truyền dạy chẳng phải nghĩa kinh.

KINH QUÁN TỰ TẠI BỒ TÁT NHƯ Ý TÂM ĐÀ LA NI CHÚ

Ung ánh: Ngược lại âm trên ủng cung, ngược lại âm dưới ánh cảnh. Sách Thuyết Văn cho rằng: cổ có bướu, chữ viết từ bộ tật thanh anh, âm lưu là âm lưu.

Thư tiên: Ngược lại âm trên thất dư. Sách Thuyết Văn cho rằng: thư là bệnh lâu ngày thành ung, chữ viết từ bộ tật thanh thư, ngược lại âm dưới là tiên tiện.

Phiền đông: Ngược lại âm đồ đông.

Phúc thướng: Ngược lại âm trương lượng.

KINH QUÁN TỰ TẠI BỒ TÁT TÂM ĐÀ LA NI

NIỆM TỤNG NGHI QUỸ

Ngũ cổ xử: Âm giữa là cổ.

Khiêu trịch: Ngược lại âm trên là điều. Thiên Thương Hiệt ghi rằng: khiêu là nhảy, vọt lên. Sách Thuyết Văn cho rằng: vượt qua; chữ viết từ bộ túc thanh khiêu, ngược lại âm dưới trì kích. Cố Dã Vương cho rằng: trịch là nhấc chân cao lên. Sách Thuyết Văn cho rằng: chữ viết từ bộ túc thanh đích, cũng viết chữ trịch này. Kinh văn viết từ bộ thủ viết thành chữ trịch tục dùng chữ này là chẳng phải.

Hám tước: Ngược lại âm trên đàm lãm. Ngược lại âm dưới tường lược.

KINH QUÁN TỰ TẠI NHƯ Ý LUÂN BỒ TÁT

NIỆM TỤNG NGHI QUỸ

- Bất Không dịch.

Kiểu hữu: Ngược lại âm trên nhiễu liễu. Sách Khảo Thanh cho rằng: kiểu là sợi dây buộc ngựa, tức là sợi dây cương. Sách Vận Thuyên cho rằng: chữ viết từ bộ cân viết thành chữ kiểu giải thích nghĩa cũng đồng.

Xa lộ: Âm lộ.

Bàn ư: Ngược lại bán bác. Trịnh Huyền chú giải sách Lễ ký rằng: bàn là uốn khúc. Cố Dã Vương cho rằng: uyển chuyển vòng quanh uốn lượn. Quảng Nhã cho rằng: uốn cong. Xưa nay Chánh Tự viết từ bộ trùng thanh phan.

KINH QUÁN TỰ TẠI BỒ TÁT TÙY TÂM CHÚ

Còn có tên Đa Lợi Tâm. Bất Không Tam Tạng dịch. Tam lăng thảo: Âm giữa lạt đăng.

Ôn tô: Ngược lại âm trên ôn khổn.

Nhất cách: Ngược lại âm sửu cách. Sách Khảo Thanh cho rằng: khai phá rừng, cũng viết chữ sách. Kinh văn viết chữ sách văn thường hay dùng.

Trì bảng: Ngược lại âm bàng giảng, tục viết chữ bảng, kinh văn viết từ bộ thủ viết thành chữ bảng là chẳng phải.

Oản đậu: Ngược lại âm trên oán hoàn. Quảng Nhã cho rằng: đậu lưu. Xưa nay Chánh Tự viết từ bộ đậu thanh oản.

Cốt quá tử: Âm giữa là trắc qua.

Kim đính: Ngược lại âm đình dĩnh. Sách Thuyết Văn cho rằng: đồng thiếc chì còn nguyên chất chưa biến chế, chữ viết bộ kim thanh đình.

Giác thắng: Ngược lại âm trên giang nhạc. Sách Khảo Thanh cho rằng: giác là vật có góc cạnh, dùng nếm thử, dò xét. Kinh văn viết từ thủ viết thành chữ giác là chẳng phải. Ngược lại âm dưới là ngoại chứng.

KINH THẬP NHẤT DIỆN QUÁN THẾ ÂM

- Huyền Ứng soạn.

Hoán y: Ngược lại âm hồ quán. Sách Thuyết Văn cho rằng: hoán là trao đổi, cũng gọi là thay đổi. Kinh văn viết chữ quan. Sách Nhĩ Nhã cho rằng: là chạy trốn, cũng gọi là đi xa quan là chẳng phải thể chữ.

Độn tô: Ngược lại âm đồ tổn, viết đúng là chữ ôn, ngược lại âm ô muôn. Tự Lâm cho rằng: ôn là chìm xuống, chữ độn cũng giống như tục ngữ nói vậy. Kinh văn viết chữ đồ vậy.

Bát khỏa: Ngược lại âm khẩu hỏa, khỏa là từ số đếm, dùng cho vật có hình tròn nhỏ, hạt, hột, viên, giọt... lại viết chữ quả. Kinh văn viết chữ khỏa, ngược lại âm ư ngọa. Khỏa này nghĩa là bụi trần cũng gọi là tên đất, khỏa này chẳng phải nghĩa của kinh văn.

KINH THẬP NHẤT DIỆN THẦN CHÚ

- Tuệ Lâm soạn.

Pháo sang: Ngược lại âm trên bổ giáo, pháo là nốt phồng lên ở trên da mặt. Kinh văn viết từ bộ tật viết thành chữ pháo, văn thường hay dùng.

Dương tiên: Âm trên là dưỡng. Sách Thuyết Văn cho rằng: là mụt nhọt nổi trên đầu. Chữ viết từ bộ tật thanh dương. Ngược lại âm dưới tiên thiển. Sách Thuyết Văn cho rằng: tiên là loại bệnh nấm trên da, lần lần lan to ra; chữ viết từ bộ tật thanh tiên.

Hám phong: Ngược lại âm trên hồ lam. Sách Khảo Thanh cho rằng: hám là ngu si. Xưa nay Chánh Tự cho rằng: viết từ bộ tâm thanh cảm. Kinh văn vốn viết chữ cảm là chẳng phải nghĩa đây dùng.

Quân trì: Ngược lại âm táo bình.

Vân đài: Âm trên là vân, ngược lại âm dưới đại lai.

KINH THẬP NHẤT DIỆN QUÁN TỰ TẠI BỒ TÁT

TÂM MẬT NGỮ NGHI QUỸ QUYỂN THƯỢNG

- Tuệ Lâm soạn.

Chiêm bặc: Ngược lại âm trên chư liên, ngược lại âm dưới bồ bắc, tiếng Phạn gọi là loại hoa, nước kia không có loại hoa này.

Thư hoại: Âm trên là từ dữ, ngược lại âm dưới hoại quái.

Năng nịch: Ngược lại âm ninh đích. Sách Khảo Thanh cho rằng: bị chìm đắm. Sách Thuyết Văn cho rằng: viết đúng là chữ một gọi là chìm dưới nước; chữ viết từ thủy thanh nhơn.

Yểm đảo: Ngược lại âm trên ô diễm ngược lại âm dưới là đao lão, gọi là cầu phúc.

Lỗi lịch: Ngược lại âm trên lực chùy, ngược lại âm dưới linh đích. Sách văn Tự Tập Lược cho rằng: lỗi là loại bệnh tràng nhạc, một loại bệnh lao hạch. Thịt lồi lên không có bằng: lịch là bệnh gân rút lại co thắt lại và sách Khảo Thanh cho rằng: da kết lại kết lại với thịt. Xưa nay Chánh Tự đều cho rằng: chữ viết đều từ bộ tật đều là thanh luy dịch.

Anh lạc: Ngược lại âm trên ích doanh, âm dưới là lạc. Sách Khảo Thanh cho rằng: đồ trang sức của người đàn bà đeo trên cổ. Sách Thuyết Văn cho rằng: chữ viết từ hai bộ bối. Kinh văn viết chữ anh lạc là thông dụng văn thường hay dùng.

Phi lũ: Ngược lại âm trên phi vi. Tự Thư cho rằng: Sợi chỉ màu may vá có màu sắc. Ngược lại âm dưới lực cũ. Cố Dã Vương cho rằng: lũ là sợi chỉ kết nối lại. Sách Thuyết Văn cho rằng: chữ viết đều từ bộ mịch đều thanh thiên lũ.

Hữu sai: Ngược lại âm sang hà. Xưa nay Chánh Tự cho rằng: sai là dùng tay sờ mó. Chữ viết từ bộ thủ thanh sai. Kinh văn viết chữ sai là lầm lẫn sai. Chẳng phải nghĩa đây dùng.

KINH THẬP NHẤT DIỆN QUÁN TỰ TẠI BỒ TÁT

TÂM MẬT NGỮ NGHI QUỸ QUYỂN TRUNG

Kiều đại chỉ: Ngược lại âm trên kỳ diệu. Quảng Nhã cho rằng: kiều là đưa cao lên. Xưa nay Chánh Tự viết từ bộ vũ thanh nhiêu.

Thức thần: Ngược lại âm trên thư dực, âm dưới thuận luân. Sách Thuyết Văn cho rằng: thần là đầu môi, chữ viết từ bộ nhục thanh thần.

Chữ viết từ bộ nhục thanh thần. Tâm tể: Ngược lại âm tình hề.

Thiếu loan: Ngược lại âm quan hoàn. Sách Khảo Thanh cho rằng: eo biển. Xưa nay Chánh Tự viết từ bộ thủy thanh loan. Bổn kinh viết chữ loan nghĩa giương cây cung để bắn, chẳng phải ý nghĩa của kinh văn.

Ưng sí: Ngược lại âm thi cổ. Sách Thuyết Văn cho rằng: cánh chim; chữ viết từ bộ vũ thanh chi hoặc viết chữ sí này nghĩa cũng đồng.

Tước xỉ: Ngược lại âm tường dược. Tục tự viết đúng là chữ tước này. Nghĩa răng nhai thức ăn.

KINH THẬP NHẤT DIỆN QUÁN TỰ TẠI BỒ TÁT

TÂM MẬT NGỮ NGHI QUỸ QUYỂN HẠ

Tỳ nữu: Tiếng Phạn, nói theo. Dựa theo lời nói, ngược lại âm nữ cửu.

Xa lộ: Âm lộ.

Hoán lạn: Ngược lại âm lan thả sáng rực, cũng gọi là tràn đầy. Thỉ lược: Ngược lại âm trên thời chỉ âm dưới là lược. Kinh văn viết từ bộ trùng viết thành chữ để là chẳng phải.

Sổ ứng: Ngược lại âm trên sở giác, ngược lại âm dưới ức lăng.

Dũng lược: Ngược lại âm trên dung lũng, ngược lại âm dưới dương lược. Đỗ Dự chú giải sách Tả Truyện rằng: dũng là nhảy vượt qua. Xưa nay Chánh Tự đều viết từ bộ túc đều là thanh dũng. Kinh văn viết chữ dũng này cũng thông dụng.

KINH THỈNH QUÁN ÂM

- Huyền Ứng soạn.

Thiệt cấm: Ngược lại âm cự ẩm, gọi là không thể nói được. Xỉ điệt: Ngược lại âm đô ngạ. Kinh văn chữ xỉ.

Thiềm bà: Ngược lại âm chi tháp. Phan trà: Ngược lại âm bổ bàn.

Nhiếp bề: Ngược lại âm bổ mê. Khư kha: Ngược lại âm trúc canh. Ma đát: Ngược lại âm chi liệt.

Dạ thước: Ngược lại âm thi dược. Câu bệ: Ngược lại âm bổ mê.

KINH THIÊN NHÃN THIÊN TÝ QUÁN THẾ ÂM

THẦN BÍ CHÚ QUYỂN THƯỢNG

Tuệ Lâm soạn.

Tích hào: Ngược lại âm trên tinh lịch. Khổng An Quốc chú giải sách Thượng Thư rằng: phân tích. Sách Thuyết Văn cho rằng: chữ viết từ bộ mộc thanh cân. Kinh văn viết chữ tích này là sai.

Đào muội: Ngược lại âm trên đạo đao. Sách Mạnh Tử cho rằng: đào là người hung ác chẳng biết gì hết, luôn cắn xé nhau. Sách Thuyết Văn cho rằng: chữ viết từ bộ mộc thanh đào. Ngược lại âm dưới mai bối. Quảng Nhã cho rằng: muội tối tăm. Theo Tả Truyện cho rằng: không phân biệt được năm màu sắc cho rằng: mặt trời bị che khuất nên mờ mờ. Sách Thuyết Văn cho rằng: chữ viết từ bộ nhựt thanh vị.

Tế cao: Ngược lại âm trên tề hề. Sách Thuyết Văn cho rằng: tế là cầm nắm lấy giữ lấy vật chữ viết từ bộ bối đến bồ tề thanh tĩnh, hoặc là viết chữ tế cũng đồng, ngược lại âm dưới cao đạo. Sách sử ký cho rằng: khiến cho Khuất Nguyên ôm hận nhảy xuống sông tự vẫn; chữ viết thuộc thảo đến bộ chữ này chưa rõ xác định được. Cố Dã Vương cho rằng: cao giống như loài cây cỏ. Sách Thuyết Văn cho rằng: chữ viết từ bộ hòa thanh cao, hoặc là viết chữ cao cũng thông dụng.

Nhược da: Ngược lại âm trên nhi giả. Bát lạt: Ngược lại âm lãng cát.

Yết la ba: Ngược lại âm ninh giản. Đát la: Ngược lại âm đan át.

Kiết đế: Ngược lại âm kinh dĩ. Yên hê: Ngược lại âm trên y kế.

Tương trụ: Ngược lại âm chu lũ. Kinh văn viết trụ cũng thông dụng, văn thường hay dùng.

Khướt cân: Âm trên viết đúng là chữ khướt, âm dưới là chữ căn.

KINH THIÊN NHÃN THIÊN TÝ QUÁN THẾ ÂM

THẦN BÍ CHÚ QUYỂN HẠ

Cấp bà ha: Ngược lại âm trên tô hạp, âm giữa là bà, tiếng Phạn, gọi là chất thô không mịn màng.

Hòa bại: Ngược lại âm bài mại. Đỗ Dự chú giải Tả Truyện rằng: bại là loại cỏ giống như lúa ngũ cốc. Khảo Thanh cho rằng: bại chẳng phải lúa, loại lúa mọc hoang có hạt nhỏ. Chữ viết từ bộ hòa.

Tưu thủy: Ngược lại âm tứu do. Theo chữ tưu đó tức là ao nước mát chỗ rồng ở hoặc là ở trong hang sâu, trong khe núi chỗ trũng thấp lấy làm ao rồng ở, hoặc là đất bằng, dùng làm ao nước mát, nhưng có rồng ở là ao trở nên nước mát lạnh hơn. Nên gọi là tưu cũng gọi là tựu là nơi phước trời ban cho. Sách Thuyết Văn cho rằng: vùng đất nhỏ hẹp trũng và ẩm chữ viết từ bộ thủy thanh thanh thu.

Bà thước: Ngược lại âm thương chước.

Hạp bán: Trên âm Phạm không phải chữ như tiếng sử tử rống, hoặc viết chữ ngưu cũng đồng, ngược lại âm dưới phan mạt.

KINH THIÊN THỦ THIÊN NHÃN QUÁN THẾ ÂM BỒ TÁT MỤC ĐÀ LA NI THÂN

- Tuệ Lâm soạn.

Đố thiết: Ngược lại âm trên đô cố âm dưới bệ liệt. Sách Phương Ngôn cho rằng: thiết là buồn bực, ngu đần ác. Quách Phác chú giải rằng: người có tính nóng nảy. Xưa nay Chánh Tự cho rằng: chữ viết từ bộ tâm thanh tệ.

Sắc giá: Ngược lại âm tri giả.

Chiến điệu: Ngược lại âm chiêu diệu.

Cơ miệt: Ngược lại âm trên bao hàm chú giải sách Luận ngữ rằng:

cơ là kiêu mạn, ngược lại âm dưới miên kiết. Theo Mao Thi Truyện cho rằng: miệt là khinh thường, khinh dễ; chữ viết từ tâm thanh miệt, âm tâm là âm tâm.

Sưu hòa: Ngược lại âm trên sưu hữu.

Huyễn hoặc: Ngược lại âm trên huyền biến. Thiên Thương Hiệt ghi rằng: huyễn là xem xét quan sát không rõ ràng. Sách Thuyết Văn cho rằng: con mắt không có thường trù; chữ viết từ bộ mục thanh huyền.

Phách khai: Ngược lại âm trên phăng mạch. Tự Thư cho rằng: phách là dùng tay tách vật ra, phá ra, xẻ ra. Sách Thuyết Văn cho rằng: chữ viết từ bộ thủ thanh tích.

La nhạ: Ngược lại âm từ hà, tiếng Phạn, tên của vị vua. Kế tân: Ngược lại âm trên cư lê.

Tức đản: Ngược lại âm đương lang. Sách Khảo Thanh cho rằng: nói thẳng gọi là nói lời lẽ ngay thẳng, cũng có thể viết chữ đảng.

Trách khai: Ngược lại âm trên trúc cách. Quảng Nhã cho rằng: trách là căng ra. Xưa nay chữ viết từ bộ thạch thanh kiệt.

Sao chi: Ngược lại âm trên sở xảo. Sách Phương Ngôn cho rằng: sao là dùng lửa làm cho khô, như rang, xào, nướng. Sách Thuyết Văn cho rằng: cũng viết chữ sao này gọi là làm khô đi; chữ viết từ bộ cách thanh sô, cũng viết chữ sao này cũng viết chữ thư gọi là sang nướng âm cách là âm cách.

Dịch lệ: Âm trên là dịch, ngược lại âm dưới là lực chế. Trịnh Huyền chú giải sách Chu lễ rằng: lệ đó là bệnh tật do thời tiết không ôn hòa, bệnh dịch lây lan. Sách Thuyết Văn cho rằng: tật bệnh quái ác, chữ viết đều từ bộ tật đều thanh thù vạn.

KINH THIÊN THỦ THIÊN NHÃN QUÁN THẾ ÂM BỒ TÁT

VÔ NGẠI ĐẠI BI TÂM ĐÀ LA NI

- Tuệ Lâm soạn.

Bổ-đà-lạc-sơn: tiếng Phạn.

Thính hứa: Ngược lại âm trên lễ kinh. Trịnh Huyền chú giải sách Lễ ký rằng: thính cũng giống như hầu hạ phục dịch. Sách Thuyết Văn cho rằng: nghe theo lời dạy bảo; chữ viết từ bộ đức đến bộ nhĩ thanh nhậm, âm đức là âm đức. Văn cổ viết chữ đức âm vương ngược lại âm đinh dĩnh.

Dũng dược: Ngược lại trên dung thủng, âm dưới là dược.

Thôi chiết: Ngược lại trên tồ ổi. Sách Khảo Thanh cho rằng: bẻ gảy đoạn lìa, tổn hại, bại hoại; chữ viết đều từ bộ thủ.

Ngoan yết: Ngược lại âm trên ngũ quan, ngược lại âm dưới hiên yết. Sách Tập Huấn cho rằng: là loài côn trùng cắn chích người, tức là con bò cạp. Xưa nay Chánh Tự viết từ bộ trùng thanh yết. Bổn kinh viết chữ hạt này, âm khác là chẳng phải nghĩa của kinh văn vậy.

Phần nhiêu: Ngược lại âm trên phù văn. Cố Dã Vương cho rằng: phần là thiêu đốt. Sách Thuyết Văn cho rằng: thiêu đốt cỏ đồng ruộng, chữ viết từ bộ hỏa trong bộ lâm, lâm cũng là thanh, ngược lại âm dưới là thất diêu. Sách Thuyết Văn cho rằng: phiêu là trôi nổi trên mặt nước; chữ viết từ bộ thủy thanh phiêu, âm phiêu đồng với âm trên.

Ô sô: Ngược lại âm sơ vu, tiếng Phạn.

Ương câu thi: Ngược lại âm trên ư cương, tiếng Phạn. Thường ca la: tiếng Phạn.

Ma hê: Ngược lại âm dưới hinh hề, tiếng Phạn.

Bà cấp bà: Âm cập ngược lại âm tô hạp, tiếng Phạn. Cưu lan: Tiếng Phạn.

Phùng trị: Ngược lại âm trì trí. Cố Dã Vương cho rằng: đương lúc vật giá, giá trị. Xưa nay Chánh Tự viết từ bộ nhơn thanh trực.

Nguyên miết: Âm trên là nguyện, ngược lại âm dưới biên diệt. Sách Thuyết Văn cho rằng: hai chữ đều từ bộ mãnh, đều thanh nguyên miết. Kinh văn viết chữ miết này cũng thông dụng, văn thường hay dùng.

Nữu giới già tỏa: Âm trên là sửu, ngược lại âm kế giai giới, âm giá là âm da, ngược lại âm dưới tô quả tô quả.

Ung sang: Âm trên là ung. Tư Mã Bưu cho rằng: nóng nhiệt nổi phù lên phòng lên, không thông là ung. Sách Thuyết Văn cho rằng: sưng thủng; chữ viết từ bộ duy viết thành chữ ung là sai lầm.

Nông huyết: Ngược lại trên nãi công. Xưa nay Chánh Tự cho rằng: (T570) bệnh ung thư đã vỡ mủ máu chảy ra; chữ từ bộ nhục thanh nông.

Tam thóa: Ngược lại âm thổ ngọa. Sách Thuyết Văn cho rằng: nước dãi trong miệng chảy ra; chữ viết từ khẩu thanh thóa.

Sắc tiển: Ngược lại âm tiên tiển, cũng viết chữ tuyết. Kinh văn viết chữ diện là chẳng phải.

Tác tác: Ngược lại âm tang lạc. Cố Dã Vương cho rằng: dùng sợi dây để quấn quanh buộc lại gọi là tác. Sách Sở Từ cho rằng: dùng sợi tơ thắc cúc áo gọi là tác ; chữ viết từ bộ phi thanh mịch âm phi, ngược lại âm phi vị, âm nữu ngược lại âm ni lân.

Hệ hạng: Ngược lại âm trên kê nghê, ngược lại âm dưới học giảng.

Vị giai: Âm giai.

Dũng phất: Ngược lại âm trên dung thũng, ngược lại âm dưới phi vị. Sách Thuyết Văn cho rằng: dũng là nước bắn lên, chữ viết từ bộ thủy thanh dũng âm dũng đồng với âm trên.

Trường sanh lạc: âm lạc.

Họa địa: Ngược lại âm trên hoành quắc.

Trịch trước: Ngược lại âm trên tinh kích. Sách Thuyết Văn cho rằng: trịch là ném, chữ viết từ bộ thủ thanh trịnh ngược lại âm dưới là trương lược.

Bạt kỳ: Ngược lại âm trên biện bát. Sách Thuyết Văn cho rằng: bạt là đề bạt, cất lên, cất nhắc lên, nắm kéo dẫn tới. Đề cử những người có tài năng đặc biệt lạ thường; chữ viết từ bộ thủ thanh bạt.

Nhiên tác: Ngược lại âm trên niên điển.

Báng bài: Ngược lại âm trên bổ đường, ngược lại âm dưới bại mai. Sách Khảo Thanh cho rằng: là loại binh khí ngày xưa dùng để chống đỡ đao thương. Kinh văn viết chữ báng bệ là chẳng phải.

Việt phủ: Ngược lại âm trên viên nguyệt viết đúng là chữ việt này.

Bảo khiếp: Ngược lại âm hiềm giáp.

Bảo loa: Ngược lại âm trên lô qua. Bổn kinh viết chữ luy văn thường hay dùng.

Độc lâu: Âm trên độc âm dưới là lâu.

Bảo đạt: Ngược lại âm đường lạc. Sách Chu Lễ cho rằng: đạt là cái linh lớn, dùng làm hiệu lịnh, trong chùa hoặc dùng làm cái trống lớn. Sách Thuyết Văn viết từ bộ kim thanh đạt.

Huỳnh thân: Ngược lại âm trên huỳnh dinh. Sách Khảo Thanh cho rằng: dùng sợi dây buộc lại. Sách Thuyết Văn cho rằng: tóm thâu lại, quấn vây quanh; chữ viết từ bộ mịch đến bộ mịch thanh tĩnh.

Kha diệp: Ngược lại âm trên các hà. Sách Thuyết Văn cho rằng: là cánh nhánh cây; chữ viết từ bộ mộc thanh.

Thi chú: Âm trên là thi âm dưới là chú. Hồi trùng: Âm trên là hồi.

Giảo tâm: Ngược lại âm trên nha giảo, cũng viết từ bộ khẩu viết thành chữ giảo.

Lệ tác: Ngược lại âm trên lân kiết.

PHÁP KIM CANG ĐẢNH DU GIÀ BÍ MẬT TAM MA ĐỊA NIỆM TỤNG - CÁC PHÁP QUÁN TƯỞNG MỖI MỖI SAI BIỆT

Tuệ Lâm dịch.

Đồ thức: Ngược lại âm thư lực. Trịnh Huyền chú giải sách Nghi lễ rằng: thức là lau chùi sạch sẽ. Quách Phác chú giải rằng: thức chỗ gọi là thanh khiết. Xưa nay Chánh Tự viết từ bộ thủ thanh thức cũng viết chữ sức.

Át già Ngược lại âm trên an cát, cũng viết chữ át là cái bồn lớn nhét kín chứa nước.

Hột li: Trên là ngận nhập, thanh dưới là ly, hai chữ hợp lai cong lưỡi lên đọc.

Đảnh đái: Ngược lại âm đương đái. Giả quỳ chú giải sách Quốc ngữ rằng: đái là bưng bê. Tự Thư cho rằng: đội trên đầu gọi là đái, lưu tâm cho rằng: đội trên đầu chỗ để người ta chiêm ngưỡng ngắm nhìn. Sách Thuyết Văn cho rằng: chữ viết từ bộ dị thanh tể trụ văn viết chữ đái âm tể ngược lại âm tể lai.

Vô ngại: Cũng viết chữ ngại, cũng đồng nghĩa, ngược lại âm ngũ đại kinh văn viết ngại cũng thông dụng văn thường hay dùng.

Hà điếm: Ngược lại âm trên hạ da. Trịnh Huyền chú giải rằng: là viên ngọc có tỳ vết; viên ngọc nhỏ màu đỏ; chữ viết từ bộ ngọc thanh hà, ngược lại âm dưới đinh đàm. Sách Thống Tự cho rằng: điếm là viên ngọc có tì vết khuyết không tròn; chữ viết từ ngọc thanh chiêm.

Lưỡng kiên: Ngược lại âm kiết yên. Sách Thuyết Văn cho rằng: kiên là xương bả vai; chữ viết từ nhục, chữ tượng hình kinh văn viết từ bộ hộ viết thành chữ kiên cũng thông dụng văn thường hay dùng.

Lưỡng bể: Ngược lại trên bề mễ. Sách Khảo Thanh cho rằng: xương bắp đùi. Sách Thuyết Văn viết chữ bể này; chữ viết từ bộ cốt thanh ty. Kinh văn vốn viết chữ bệ là chẳng phải.

PHÁP QUÁN TỰ TẠI ĐA LA BỒ TÁT NIỆM TỤNG

Tuệ Lâm soạn.

Khu yếu: Ngược lại âm trên xương chu, ngược lại âm dưới nhất thao.

San định: Ngược lại âm trên sản gian.

Nữu thành: Ngược lại âm trên ni cữu.

Tu tập: Ngược lại âm xâm lập. Trịnh Tiển chú giải Mao Thi Truyện rằng: tập là kết nối lại. Sách Nhĩ Nhã cho rằng: tập sáng sủa. Xưa nay Chánh Tự cho rằng: kết nối, tiếp nối theo. Chữ viết từ bộ mịch thanh tập, âm tập đồng với âm trên.

Tham nhuế: Ngược lại âm nhất quý. Thiên Thương Hiệt ghi rằng: nhuế là nổi giận. Sách Thuyết Văn cho rằng: âm hận chữ viết từ bộ tâm thanh nhuế.

Dũng mãnh: Ngược lại âm trên dung cũng. Cố Dã Vương cho rằng: hùng dũng quả cảm, quyết đoán. Kinh Thái Huyền nói rằng: các việc quyết đoán mạnh mẽ. Sách Ích Pháp nói rằng: biết việc nguy hiểm mà không tránh gọi là dũng. Sách Thuyết Văn cho rằng: khí lực sức mạnh; chữ viết từ bộ lực thanh dũng văn cổ viết chữ dũng, hoặc viết từ bộ qua viết thành chữ dùng, âm khí là âm khí, âm dũng đồng với âm trên.

Khuất thâm: Ngược lại âm trên quần vật.

Chí tất: Ngược lại âm tân nhất, viết đúng là chữ tất. Sách Thuyết Văn cho rằng: xương đầu gối, khuỷu chân; chữ viết từ bộ tiết thanh tất hoặc là viết từ bộ nhục viết thành chữ tất.

Khang tỷ: Âm trên là khang, âm dưới là tỳ vĩ. Tồn cứ: Âm trên là tồn ngược lại âm dưới cư ngụ.

Các vật: Ngược lại âm trên cưu lục. Theo Mao Thi Truyện cho rằng: nắm đầy trong tay gọi là cúc. Trịnh Huyền chú giải sách Lễ ký rằng: vốc đầu trong tay. Hàn Thi truyện cho rằng: chứa trong hai tay gọi là cúc ; chữ viết từ bộ bao âm bao là âm bao, đến bộ mễ, cũng viết từ bộ thủ viết thành chữ cúc.

Kỳ tai: Ngược lại âm tắc lai. Sách Khảo Thanh cho rằng: thịt trong mang con cá. Sách Thuyết Văn viết chữ tai gọi là trong góc xương của con cá, chữ viết từ bộ giác thanh tư, Pháp bổn viết chữ tai nầy, kiểm lại các chữ. Tự Thư cho không có, e rằng viết sai.

Đàn chỉ: Ngược lại âm trên đường chu. Kinh văn viết từ bộ cung viết thành chữ đàn này là chẳng phải nghĩa của kinh văn.

Hoàn giáp: Âm trên là hoạn.

Khiêu trịch: Ngược lại âm trên đồ liễu. Thiên Thương Hiệt cho rằng: nhảy vượt qua. Quảng Nhã cho rằng: nhảy cao lên. Sách Thuyết Văn cho rằng: trật ngã, vấp té; chữ viết từ bộ túc thanh triệu. Kinh văn viết từ bộ trác viết thành chữ trác là chẳng phải. Ngược lại âm dưới trình kích. Cố Dã Vương cho rằng: chần chừ không quyết, do dự không muốn cất bước, không muốn nhấc chân lên, mà cũng không muốn tiến tới. Sách Thuyết Văn cho rằng: viết chữ trích cũng đồng nghĩa, chữ viết từ bộ túc thanh đích.

Nhân một: Ngược lại âm trên nhân kiến. Sách Khảo Thanh cho rằng: một là chìm vào trong nước. Kinh văn viết chữ nhân nghĩa là nuốt vào chẳng phải nghĩa nhân một. Nay không dùng.

Tiển túc: Ngược lại trên tiên điển. Sách Thuyết Văn cho rằng: lấy chân chấn đất, nghĩa là đi chân không, không mang giày dép; chữ viết từ bộ túc thanh tiên.

Nhất hống: Ngược lại âm hồ cấu cũng viết chữ cấu, hoặc viết chữ hống.

Khích diễm: Ngược lại âm trên hưng ức. Theo Mao Thi Truyện cho rằng: khích là màu sắc đỏ. Xưa nay Chánh Tự cho rằng: chữ viết từ bộ xích thanh sắc, ngược lại âm dưới diêm tiệm. Bổn kinh viết chữ diễm cũng thông dụng văn thường hay dùng.

Ma kiệt ngư: Ngược lại âm kiền nghiệt tên của loài cá lớn, chữ viết từ bộ lập kinh văn viết từ bộ mộc viết thành chữ kiệt là chẳng phải.

Bảo tỏa: Ngược lại tô quả. Quảng Nhã cho rằng: tỏa là xiềng xích liên kết với nhau. Tự Thư cho rằng: cái vòng tròn. Sách Thuyết Văn cho rằng: chữ viết từ bộ ngọc thanh tỏa, cũng viết chữ tỏa là chẳng phải âm tỏa đồng với âm trên.

Hoàn bội: Ngược lại âm trên là hoàn. Sách Nhĩ Nhã cho rằng: một loại ngọc tốt có hình vòng tròn, cái vòng, chiếc khuyên. Trịnh Huyền chú giải sách Chu Lễ rằng: hoàn là cái vòng tròn. Trịnh Huyền cho rằng: cái vòng vây quanh. Hà Hưu chú giải Công Dương Truyện rằng: vây quanh. Sách Thuyết Văn viết từ bộ ngọc thanh hoàn. Kinh văn viết từ chữ úy viết, thanh chữ úy là chẳng phải âm hoàn là âm quỳnh.

Đăng đình: Ngược lại âm trên trực thăng, ngược lại âm dưới định kinh. Bì Thương cho rằng: đình là nước bị ứ đọng lại, ngăn lại. Tự Thư cho rằng: nước ngưng trệ lại không có chảy. Xưa nay Chánh Tự đều viết từ bộ thủy đều thanh đăng đình.

Trâm tự: Ngược lại âm trên trắc kim, lấy nghĩa kinh Phạn âm mà gọi cùng với pháp Du-già cũng đồng. Nay bổn kinh viết là trắc kim là chẳng phải.

Tề thượng: Ngược lại âm trên tề tây.

Đốt lỗ yễm: Ngược lại âm trên đô một, âm giữa là lỗ hai chữ hiệp lại mà đọc Phạn âm. Kinh văn viết chữ đông lộng, hai chữ hiệp lại đọc mất đi nghĩa.

Độn căn: Ngược lại âm trên đô khốn. Diễm ma: Ngược lại âm trên diêm chiêm.

Lệ oán: Ngược lại âm trên lân niết âm dưới là oán hoán.

KINH A LỢI ĐA LA ĐÀ LA NI A LỖ LỰC

- Tuệ Lâm soạn.

Tam lăng: Ngược lại âm lạt đăng. Sách Thuyết Văn cho rằng: lăng là vật có góc cạnh, móng vuốt, chữ viết từ bộ mộc thanh lăng, cũng viết chữ lăng. Bổn kinh viết chữ lăng này là sai âm lăng là âm lăng, âm trảo ngược lại âm cổ hồ.

Bộc lệ: Ngược lại âm phùng mộc, ngược lại âm dưới lê kế. Tự Thư cho rằng: bộc là người làm nô dịch. Sách Thuyết Văn cho rằng: người phụ giúp; chữ viết từ bộ đãi thanh lệ. Triện văn viết lệ này âm đãi là âm đệ. Kinh văn viết chữ lệ là thông dụng văn thường dùng.

Mậu vong: Ngược lại âm trên mi hựu. Cố Dã Vương cho rằng: mậu cũng giống như là lạ lùng, hiếm, lừa dối. Trịnh Huyền chú giải rằng: sai lầm. Sách Thuyết Văn cho rằng: là người cuồng điên hay quên, nói dối; chữ viết từ bộ ngôn thanh mậu.

Tam điềm: Ngược lại âm điệp kiêm. Quảng Nhã cho rằng: điền là ngọt. Sách Thuyết Văn cho rằng: ngon; chữ viết từ bộ cam đến bộ thiệt dùng lưỡi nếm là biết vị ngọt ngon.

Giác thẳng: Ngược lại giang nhạc. Lã Thị Xuân Thu ghi rằng: giác cũng giống như nếm thử. Cố Dã Vương cho rằng: giác là sức mạnh, cũng giống như cạnh tranh hơn thua. Sách Thuyết Văn cho rằng: loài thú có sừng, chữ tượng hình. Trong kinh văn viết chữ giác là chẳng phải ngược lại âm (T571)dưới là thăng chứng.

Hạt tiệt: Âm trên là cát, ngược lại âm dưới tiền tiết. Theo Mao Thi Truyện cho rằng: tiệt là sửa trị. Trịnh Tiển chú giải rằng: tiệt sửa chữa tề chỉnh. Sách Thuyết Văn cho rằng: tiệt là đoạn lìa, chữ viết từ bộ qua thanh tước. Kinh văn viết từ bộ tể viết thành chữ tiệt là sai.

Y hiệt y: Y ngược lại âm y ký âm kế là hiền kiết. Sách Khảo Thanh cho rằng: ràng buộc cũng gọi là dùng tấm vải lụa nhuộm làm hoa văn đường viền của gấu áo.

Thâu thạch mạt: Ngược lại âm trên thang hầu. Bì Thương cho rằng: thâu cũng giống như kim loại vàng óng ánh, chữ viết từ bộ kim.

Niết tố: Ngược lại âm trên niên kiết. Sách Khảo Thanh cho rằng:

niết là ấn xuống, vo tròn. Xưa nay Chánh Tự viết từ bộ thủ thanh niết, âm niết đồng với âm trên; hoặc là viết từ bộ thổ viết thành chữ niết.

Uyển đậu: Ngược lại âm trên ô quan. Quảng Nhã cho rằng: loại đậu lựu. Loại đậu thân leo, lá kép hình lông chim, trồng khoảng bốn năm tháng có hoa ở nách lá, hoa chùm từ hai trở lên màu tím, quả dùng để ăn. Lại đậu này cây con có lá uyển chuyển nên mới có tên uyển. Xưa nay Chánh Tự viết từ bộ đậu thanh uyển, âm lưu là âm lưu.

Cốt quá: Ngược lại âm trắc qua. Na nga: Ngược lại âm ngư hà.

PHÁP QUÁN TỰ TẠI CẦU VĂN TRÌ BẤT VONG

(Không có chữ có thể giải thích âm.)

KINH THÁNH CA NI KIM CANG ĐỒNG TỬ CẦU THÀNH TỰU

Tuệ Lâm soạn.

Phược bạc: Ngược lại âm trên phòng dược: Ngược lại âm dưới bàng giảo. Thống Tự cho rằng: ném xuống đất. Xưa nay Chánh Tự viết từ thủ thanh phốc.

Quan kiện: Ngược lại âm càng kiển.

Trịnh Chúng chú giải sách Chu Lễ rằng: kiện là mấu chốt, cái khóa. Sách Phương Ngôn cho rằng: từ quan ải mà đến Đông Trần Sở gọi cái khóa là kiện. Sách Thuyết Văn cho rằng: cái quai vật dùng để xâu vào tai của cái đỉnh; chữ viết từ bộ kim thanh kiện, cũng viết chữ kiện. Kinh văn viết chữ từ bộ môn viết thành chữ kiện là văn chữ cổ.

Khỏa lộ: Ngược lại âm trên hoa quả. Sách Thuyết Văn lại viết chữ loa tên của vị tổ. Theo Thanh Loại viết chữ khỏa, hoặc viết chữ khỏa. Bổn kinh viết chữ khỏa này. Tự Thư cho rằng: các chữ đều là xưa đều là âm lực quả.

Thước để: Ngược lại âm trên: thương chước hoặc là viết chữ thước tiếng Phạn gọi là đoạn giáo ngắn.

Khủng tủng: Ngược lại âm trên phiến cũng. Sách Thuyết Văn cho rằng: khủng là lo sợ, chữ viết từ bộ tâm thanh khủng cũng viết chữ khủng này, ngược lại âm dước túc dũng. Đỗ Dự chú giải Tả Truyện rằng: tủng cũng là lo sợ. Sách Thuyết Văn viết chữ tủng này nghĩa cũng là lo sợ; chữ viết từ bộ tâm đến bộ song thanh tĩnh. Tự Thư viết chữ tũng, âm khủng là âm cũng.

Túc mi: Ngược lại âm trên thúc bộ. Theo Hàn Thi truyện cho rằng: túc là thâu gom lại. Tự Thư cho rằng: co rút lại. Sách Thuyết Văn cho rằng: lọan; chữ viết từ bộ mịch thanh túc, cũng viết chữ túc này.

Dĩ tháp: Âm tháp, đây gọi là móng vuốt của sư tử, ấn xuống, dùng tay ấn xuống đất.

Tý bác: Ngược lại bổ các. Sách Thuyết Văn cho rằng: bác là xương vai; chữ viết từ bộ cốt thanh bác, kinh văn viết chữ bác này là chẳng phải.

Sách liệt: Ngược lại sỉ các. Quảng Nhã cho rằng: sách là phân ra. Sách Khảo Thanh cho rằng: đất nứt ra. Sách Thuyết Văn cho rằng: chữ viết bộ thổ thanh sách, âm sách là âm xích hoặc từ bộ thủ viết thành chữ sách.

Hòa sao: Ngược lại âm xướng nhiêu. Bì Thương cho rằng: bột lúa mì. Văn Tự Điển nói rằng: bột mì làm khô; chữ viết từ bộ mạch thanh tù. Bổn kinh viết từ bộ thiếu viết thành chữ sao, văn thông dụng thường hay dùng, sơ sơ đều âm sở giảo.

Hoạn thân: Ngược lại âm quan hoạn. Xuân Thu truyện nói rằng: hoạn là mặc áo giáp cầm nắm binh khí. Đỗ Dự chú giải rằng: họan thông suốt. Giả quỳ chú giải sách Quốc ngữ rằng: mặc áo giáp. Sách Thuyết Văn cho rằng: cố chấp tức chết tính nóng vội; chữ viết từ bộ thủ thành hoàn.

Như ngột: Ngược lại âm ngô cốt. Sách Khảo Thanh cho rằng: ngột là cây khô héo, rút ngắn lại, tức là cây đã bị đoạn đầu.

Môn khổn: Ngược lại khôn ổn, gọi là cửa hẹp, cũng viết chữ khổn.

Tần thích: Âm tần chữ viết đúng thể. Bổn kinh viết chữ tần là sai, ngược lại âm dưới tử lục.

Nhiên thành: Ngược lại âm trên niên điển.

Yếu thao: Ngược lại thảo điếu. Sách Khảo Thanh cho rằng: dệt sợi tơ làm sợi dây. Sách Thuyết Văn cho rằng: bện sợi tơ; chữ viết từ bộ mịch thanh du. Bổn kinh viết chữ thao là bao của cây cung, chẳng phải nghĩa kinh.

Khư trá: Ngược lại âm trên khương ca, ngược lại âm dưới độn la.

Sở khiết: Ngược lại âm nghiên kiết. Kinh văn viết từ bộ khẩu viết thành chữ khiết thông dụng thường hay dùng.

Cấu như: Ngược lại âm câu hầu. Sách Khảo Thanh cho rằng: lấy sữa bò, sữa dê. Bổn kinh viết chữ cấu là chẳng phải.

Qua mạn: Ngược lại âm trên cổ hoa. Quảng Nhã cho rằng: móng rồng, móng cọp, xương dê, đầu thỏ, xương cốt đầu chồn v.v... Thuộc về móng vuốt. Sách Thuyết Văn cho rằng: qua là loại dây leo, chữ tượng hình. Kinh văn viết chữ qua là chẳng phải ngược lại âm dưới là vạn.

Tích lịch: Ngược lại âm trên thất diệc, ngược lại âm dưới lịch. Bổn kinh viết tích lịch văn thường hay dùng.

Khu tẩn: Ngược lại âm trên khưu vu, ngược lại âm dưới tân ấn. Nhiễu não: Ngược lại trên nãi liễu.