SỐ 2128 — NHẤT THIẾT KINH ÂM NGHĨA (tiếp theo)

KINH CÚC ĐỘT DA ĐÀN ĐÁT LA

Trùng khoa: Ngược lại âm trên là trục dung. Kinh văn viết chữ trùng này. Tục Truyện cho rằng: Sai. Ngược lại âm dưới là khổ hòa. Sách Thuyết Văn cho rằng: khoa cái hang trống, ở trong hang gọi là khoa. Ở trên cây gọi là sào, tức ổ chim, chữ viết từ bộ Huyệt thanh quả.

Hàm giảm: Ngược lại âm trên là giáp giam. Sách Thượng Thư cho rằng: dưới rỉ nước ướt làm chất mặn. Sách Thuyết Văn cho rằng: Người phương Bắc gọi là vị mặn, chữ viết từ bộ Lỗ thanh hàm. Ngược lại âm dưới là giáp trảm. Bì Thương cho rằng: Chất kiềm mặn. Sách Khảo Thanh cho rằng: Đất mặn, chữ hình thanh.

Dư thắng: Ngược lại âm thừa chứng. Gọi là tràn đầy ra ngoài; đất có nhiều dư thừa. Sách Thuyết Văn cho rằng: Chữ viết từ bộ Bối thanh thắng, âm thắng đồng với âm trên. Trong kinh văn viết từ hai bộ Bối viết thành chữ thắng là chẳng phải.

Đan đàm: Ngược lại âm trên là Thán nan. Sách Nhĩ Thất cho rằng: Cát theo nước chảy ra gọi là đan chữ hình thanh, âm dưới là đàm. Vương Dật chú giải sách Sở Từ rằng: đàm là thâm sâu, người ở Nam nước Sở gọi là nước sâu là đàm, thâm sâu, vực sâu, cũng là chữ hình thanh. Viết chữ nan đó là chẳng phải, chữ của văn cổ.

Hiên từ: Ngược lại âm trên hiển kiêu. Vốn không có chữ này. Người Hồ gọi Thần là Hiên. Ở đất Quang trung gọi Trời là Hiên. Thiên là đọc chuyển ngữ, gọi Thiên là Hiên. Trước gọi là Hiền. Theo âm trong sách chữ này rút ra. Từ bộ Thị đến bộ Thiên là lấy theo sách khác, âm dưới là từ. Ngược lại âm tự tư. Sách Nhĩ Nhã cho rằng: từ là tế lễ. Bạch Hổ Thông cho rằng: Từ đó là dung hòa là miếu của trăm vị Thần đều gọi là từ. Hà Hưu chú giải Công Dương Truyện rằng: Từ là văn chữ viết từ bộ Thị thanh từ, âm thị là kỳ.

Tôn-bà: Câu này là tiếng Phạm, giáng xuống ba đời, tên Kim cang. Trên là chữ tôn. Đúng Phạm âm gọi là Tố, bèn phải ngậm miệng lại đọc thành hàm thanh. Ở trong yết hầu hàm ếch, chữ lấy khứ thanh tức là như vậy.

Ma-hê: Ngược lại âm dưới là hinh kê. Cũng là tiếng Phạm. Tên của vị vua ở trên cõi trời.

Biện thắng: Ngược lại âm trên là bá manh. Gọi là cang sợi dây màu trắng ra làm ranh giới.

Quyết tử: Ngược lại âm trên là quyền nguyệt. Kinh văn viết chữ thuyên tục dùng là chẳng phải.

Kỳ quán lao: Ngược lại âm trên là Thương hà, âm kế là duật quân.

Ngược lại âm dưới là lão đao. Là cõi trên.

Tử khoáng: Ngược lại âm hổ mãnh. Tên của loại thuốc.

Đơn-nã nhân đầu bảng: đơn-nã là tiếng Phạm. Đường Huyền Trang giải thích rằng: bảng cũng gọi là cây gậy. Ngược lại âm dưới là bạch hạng. Chỗ chấn giữ của cõi trời Diệm ma.

Thước-để: Ngược lại âm thương cân. Ngược lại âm dưới là đinh dĩ. Câu này cũng là tiếng Phạm. Đường Huyền Trang gọi là cây giáo ngắn.

Mang-mạc-chỉ: Ngược lại âm trên là mạc bàng. Ngược lại âm dưới là kinh dĩ. Tiếng Phạm, tên Kim Cang Bộ Mẫu. Kinh văn viết chữ mang nay là sách viết sai, viết chữ mang này cũng được.

Trừ uế phẫn nộ tôn: Xưa dịch tên là Kim cang bất tịnh; hoặc gọi tên là Kim cang uế tích, đều là dịch vụng về không đúng, cũng có đồng nghĩa hủy báng mắng nhiếc Thánh điển. Thật không phải nghĩa như vậy, hoặc gọi tên là Kim cang hỏa đầu, cũng chẳng phải. Dịch đúng Phạm âm gọi là Ô-sô-sáp-ma. Dịch nghĩa là thiêu đốt chất dơ uế xấu ác. Đây gọi là Thánh giả lấy chỉ sâu xa thanh tịnh trong sạch, đại bi, không tránh xa dơ uế mà va chạm tiếp xúc để cứu hộ chúng sanh, lấy ánh sáng đại oai đức giống như ngọn lửa dữ để mà thiêu đốt tiêu trừ phiền não; dùng tâm tiếp kiến phân biệt dơ sạch, sanh diệt cho nên gọi là trừ dơ uế. Lại nữa, tiếng Phạm gọi là Ma-ha-ma-la. Đường Huyền Trang cho rằng: Đại lực, lấy đại bi và sức mạnh giống như ngọn lửa thiêu đốt tiêu trừ dơ uế [T546] xấu ác nghiệp sanh tử, cho nên gọi là Đại lực.

Trách xứ: Ngược lại âm trên là tranh cách. Kinh văn viết chữ trách này là dùng chữ sai. Đúng thể là chữ xứ. Nay viết chữ xứ này là văn thường hay dùng, nghĩa là chỗ chật hẹp.

Ngũ dược: Kinh văn không phân rõ hãy còn thiếu. Nay dựa theo kinh Kim Cang Đảng Du-già nói: ngũ dược là tiếng Phạm gọi là Sa-hạ- tát-la. Một là Sa-hạ-di-phược; Hai là Kiến-trá-ca-ly; Ba là Nghi-ly-yết- la-nã; Bốn là Vật-ly-tháp-hạ-để-nam là tên thuốc ở Tây Vức. Nước này không có thuốc tức lấy linh dược ở xứ này mà thay thế phục linh. Một là chú sa, hai là hùng hoàng, ba là nhân sâm, bốn là xích tiễn. Năm là ấy các thứ một ít đem hòa trộn lại làm thành viên nhỏ để vào chai lọ đem chôn dưới đất gọi là linh dược.

Ngũ bảo thất bảo: Một là kim ngân, hai là trân châu, ba là thủy tinh, bốn là ngọc. Năm thất bảo, cộng thêm hai lưu ly. Sáu phổ phách, tức bảy vận.

Bát phương phan sắc. Phương Đông cây phướn màu trắng. Phương Đông nam màu lửa tức là vàng đỏ. Phương Nam phướn màu đen. Phương Tây nam phướn màu khói tức màu đen nhạt. Phương Tây phướn màu đỏ. Phương Tây bắc màu xanh màu thủy ngân. Phương Bắc phướn màu vàng. Phương Đông bắc phướn màu trắng hồng. Đây là các loại phướn. Nhưng mà chỉ theo màu mà làm không vẽ hình tượng.

Uyên thước: Ngược lại âm trên uyển viên. Uyên là thuộc giống chim phụng hoàng. Ngược lại âm dưới là thương dược. Chim khách, tục chim này hót là có tin mừng. Hai loại chim này đều thuộc linh điểu. Chữ hình thanh.

Sinh nghiệt: Ngược lại âm ngôn yết như ngày 15 tháng thuộc loại sanh nghiệt.

Tự ngưu tinh độc: Âm trên là tự tức là con bò mẹ, âm dưới là độc, tức là bò con, phải biết sắc lông tương tợ đó là trên lưng. Kinh văn nói loại số mười là hương hoa tạp quả. Các loại sắc ăn uống, trong mắt tuy là khó chữ khó tất là không thể âm được lấy hoa hương quả thực nước này đều không có câu này là tiếng Phạm, hoặc là đúng hoặc là không đúng; thiết ám cũng không có, vật đây gọi không có âm.

THỬ HỮU ĐÀ LA NI TẬP

(Tập này chưa hiểu, chưa có giải thích.)

KINH ĐẠI TỲ LÔ GIÁ NA QUYỂN 1

- Vô Úy Tam Tạng dịch.

Bồ-tát chi thân vi sư tử tọa. Cái tòa sư tử đó là chỗ người ngồi chuyển bánh xe Pháp luân. Tục gọi là tòa cao. Kinh văn có mật ngữ là Đức Như Lai xưa khi còn nhân địa. Bồ-tát đạo, kế đến tu hành nhân địa Ba-la-mật. Từ ban đầu địa vị thứ nhất đến địa vị thứ hai mới đến địa vị thứ mười, khi đến địa vị Đẳng giác, địa vị Diệu giác mà thành Chánh giác, thì phải biết đều lấy địa vị trước hành nghiệp làm cơ sở tích lũy trước, công đức của địa vị thứ mười một là thành tựu Diệu giác mà ngồi trên tòa sư tử này, địa vị đều chuyển lần lần vượt qua Diệu pháp luân ngồi an trên pháp tòa này. Cho nên gọi là lấy thân của Bồ-tát mà làm tòa sư tử.

Xã-đát-phạm: Tiếng Phạm, tên của ngoại đạo. Đây cùng biết người ngoại đạo tông kế đại đồng nhưng tên chữ có khác vậy.

Hưu lưu: Âm trên là hưu, âm dưới là lưu. Theo chữ Hưu lưu đó là chim Hoán hầu, giống chim quái lạ thường bay vào ban đêm, cũng tên là Huấn hầu, hoặc tên là Huấn cô, lấy âm thanh tiếng kêu mà đặt tên. Phần nhiều ở trong hang dưới đất, ban ngày nằm ẩn núp trong hang, ban đêm thì bay ra bắt chuột và bắt loại chim sâu nhỏ v.v... làm mồi thức ăn, lông cánh màu tro, lớn như chim ưng, mắt tròn màu đỏ. Chân móng nó giống chim ưng có vuốt nhọn như con diều, thường đậu dưới đất, đồng loại lớn như con sóc tức con chim cú mèo.

Giới tâm: Ngược lại âm nữu giới. Gọi là người ngu chấp không dời đổi giống như xiềng xích buộc bó thân mình.

Thế đạo tâm: Ngược lại âm trên thể kế, dùng dao cạo bỏ lông tóc.

Kinh văn viết chữ thích là chẳng phải.

Yểm lưu: Ngược lại âm ư diễm lưu là ngưng trệ.

Chu ngột: Âm trên là chu. Là cây bị chết gốc rễ, âm dưới là ngũ cốt là cây không có đầu ngọn gọi là ngột, tức cây đã đoạn đầu.

Hệ phược: Âm trên là kế. Kinh viết chữ hệ này là chẳng phải. Tửu trạc: Ngược lại âm tây lễ âm dưới là trọc.

Hỏa tẩn: Ngược lại âm tịch dẫn. Sách Khảo Thanh cho rằng: Đốt lửa củi còn dư lại tro tàn. Kinh văn viết chữ từ chữ tận đến viết chữ tẩn.

Ngưu Lan: Âm lan.

Hà đan: Ngược lại âm thản đan, cát theo nước chảy.

Kiêm tông: Ngược lại âm tông tống. Nói là người thầy đó kiêm thông nội ngoại phần điển, giải rõ ràng tất cả nghệ thuật của thế gian. Sau đó mới có thể làm thầy.

Trùng nghị: Ngược lại âm trên là trục dung. Kinh văn viết chữ trùng. Ngược lại âm dưới là nghi kỹ. Hoặc là viết chữ khải tỷ phù. Gọi con Kiến càng chữ hình thanh.

Cụ-ma-di: Tiếng Phạm. Phân bò dùng để tô chén đất.

Cụ-mạc-đát-la: Tiếng Phạm, Đường Huyền Trang cho rằng: Con trâu trầm dưới nước, kinh đây có viết số trăm đường chân ngôn và Phạm ngữ hoặc có chữ khó đều là ảnh hưởng Phạm ngữ. Phần nhiều không tương đương, đều nói chữ nghĩa xoay vòng Pháp Hoa Hương, tên của người trời. Mục Lâm dựa theo bổn tiếng Phạm tái dịch trong Đà-la-ni.

Đây giải thích không có trùng lập. Âm mạnh giải thích không gần với âm của Phạm ngữ.

Hiển xưởng: Ngược lại âm xương chưởng. Sáng sủa khoáng đạt. Xu lệ: Ngược lại âm xung chu. Quảng Nhã cho rằng: Tốt đẹp.

Sách Tiểu Nhã cho rằng: xu là cô gái xinh đẹp, hoặc là viết chữ xu này.

Cảo tố: Ngược lại âm trên cao khảo. Sách Vận Thuyên cho rằng: cảo là vải lụa trắng thô. Sách Tiểu Nhĩ Nhã cho rằng: Vải lụa dày mà thưa đó gọi là cảo.

Yểm nguyệt: Ngược lại âm y diễm. Nốt ruồi đen; gọi là nổi giận lên đến tột bực, gọi là tôn.

Tháo hội: Ngược lại âm trên tao lão. Sách Khảo Thanh cho rằng: Sắc thái văn chương sáng sủa. Ngược lại âm dưới là hồi tội. Sách Vận Anh cho rằng: Vẽ màu sáng tỏ, chữ tượng thanh, cũng là chữ khứ thanh.

KINH ĐẠI TỲ LÔ GIÁ NA QUYỂN 2

Quyền trí: Ngược lại âm quyện viên. Sách Khảo Thanh cho rằng: Thường hợp với đạo, đánh giá, phán đoán, đo lường, chữ viết từ bộ Mộc.

Phát trách ca: Ngược lại âm trên là phổ mạt âm kế là trương sách.

Ngược lại âm dưới là cương khư. Chân ngôn trong câu thôi hoại.

Hiệt-lợi-bệ: Trên là chữ hiệt chỉ là tiếng Phạm, nên ngược lại âm ngận một. Trong sách cũng có thể chữ hột lị. Dưới là thất mê, chữ khứ thanh.

Khất lị hận nã: Ngược lại âm trên là ngân ngật. Lỵ chuyển lưỡi đọc. Ngược lại âm dưới là Ninh da. Là chân ngôn câu uy phẩm. Trong kinh viết át lật ngận nã, cũng thông dụng tương đối gần câu thúc lại với nhau.

Gian sáp: Ngược lại âm sở hạp nghĩa cấm vào.

Kiêm báo: Âm trên là kiêm. Gọi là vải lụa mịn, thường dùng để vò và viết.

Tồn cứ: Ngược lại âm trên là tồn âm dưới là cứ.

Phược-du-phương: Tiếng Phạm. Đường Huyền Trang cho rằng:

Gió tức từ hướng Tây bắc.

Hạp dĩ xã La phạm. Âm trên là hợp, từ hợp môn thanh hạp, âm hạp đồng với âm trên. Trong kinh văn viết từ bộ Cái là chẳng phải câu này tiếng Phạm. Đường Huyền Trang cho rằng: Cái chai lọ cái chén, bát ở Tây bắc, ngung phong thần lên ngôi vua, làm pháp ngưng, đình chỉ mưa gió, lấy cái lọ, bát hợp lại mà làm pháp.

KINH ĐẠI TỲ LÔ GIÁ NA QUYỂN 3

Phiêu xí: Ngược lại âm trên là tất diêu. Sách Khảo Thanh cho rằng: phiêu là đưa cao lên, chữ viết từ bộ Cân, hoặc là từ bộ Mộc viết thành chữ phiêu, ngược lại âm dưới là xương chí. Tự Thư cho rằng: Xí cũng gọi là phiêu cái phướn ở trên, cũng từ bộ Thanh xí.

Tu nhụy: Ngược lại âm trên là tương du. Gọi là nhụy nhỏ trong hoa. Ngược lại âm dưới là từ chùy nhụy cũng là. Nghĩa là những sợi lông mao rất nhỏ trong cái, gọi là nhụy hoa.

Kế-đô: Tiếng Phạm. Đường Huyền Trang giải thích rằng: Loại cờ ngày xưa, hoặc gọi là cờ hiệu cầm trên tay.

Yết-già: Ngược lại âm trên là khiên-yết. Cũng là tiếng Phạm Đường Huyền Trang giải thích rằng: kiếm tức là người tiên nhân cầm cây kiếm.

Tản cái: Âm trên là tản chữ Thượng thanh. Tục tự cho rằng: Viết đúng là chữ tản này, tản tức cây dù che mưa nắng.

Lý-tỷ: Âm trên là lý, ngược lại âm dưới là sở chỉ. Sách Vận Anh cho rằng: lý là giày dép mang vào không có bó buộc gót chân, thuộc dép da, hoặc là viết chữ tỷ này.

An thiện na: Âm thiện. Đường Huyền Trang giải thích rằng: Loại nhãn dược giống như là khoáng thạch màu xanh đen, cũng giống như kim loại tinh thạch dược.

Lô-giá-na: Đường Huyền Trang cho rằng: Gọi tên là Ngưu Hoàng Số, bát dược vật; đều là tiên nhân cầm giữ sáng suốt, cộng thêm cầm giữ vật tương ưng.

Phi vụ: Ngược lại âm trên là phi vĩ, âm dưới là vụ. Có sương nhẹ.

Vô trạch báo: vô trạch đó nghĩa là không lựa chọn sang hèn.

Nhưng làm đại nghịch tức là vào trong địa ngục tên là vô gián.

Đồng xích: Âm trên là đồng. Đồng cũng là xích tức là màu đỏ. Na-la-giá: Ngược lại âm lan cát. Tiếng Phạm. Tên Phạm là Chày-kim-cang. Cái chày có cáng bằng thiết chì.

Mục-kiệt-lam: Ngược lại âm Lạp đam. Tức là loại khí cụ cây gậy có móc câu, cây kiếm, cây giáo có sợi dây buộc lại.

Quyến cốc: Ngược lại âm hồng ốc. Gọi là tấm lưới thưa, cũng là loại vải thưa.

KINH ĐẠI TỲ LÔ GIÁ NA QUYỂN 4

Khế-già: Ngược lại âm trên là khiên kế. Tiếng Phạm, Đường Huyền Trang cho rằng: Cây kiếm, hoặc gọi tên là lưỡi đao đại tuệ.

Tế-noãn: Âm tề.

Yêu-noãn: Ngược lại âm y diên cũng viết chữ yêu này. Sách Thuyết Văn cho rằng: Giữa eo thân người, giống như eo lưng. Sách Thuyết Văn viết yêu đến viết chữ Giao thanh tĩnh. Trụ văn thì viết chữ giao này từ bộ Nữ đến chữ Giao thanh tĩnh. Nay viết biển thể. Trụ văn dùng chữ giao này.

Quáng mạch: Ngược lại âm trên là quắc mảnh. Ngược lại âm dưới là manh bách. Sách Thuyết Văn cho rằng: Chữ viết từ bộ Hiệp đến bộ Cửu. Nay văn thường dùng viết từ bộ Lai đến bộ Truy viết thành chữ mạch là chẳng phải. Âm truy là âm tuy.

Hà-da-át-lị-phược: Tiếng Phạm. Đường Huyền Trang cho rằng: Mã Đầu Minh Vương.

Đao tiêu: Ngược lại âm tiêu diệu, sách Vận Anh cho rằng: Lưỡi dao trong nhà chữ hình thanh.

Đạt ấn: Ngược lại âm đường lạc, cái linh lớn.

Trùy ấn: Ngược lại âm trực truy. Tục Tự cho rằng: Viết dừng là [T547] tự bộ Mộc đến bộ truy viết thành chữ trùy này, là cái chày.

Kỵ-hà: Ngược lại âm trên là kỳ ký. Giả Quỳ chú giải Quốc Ngữ rằng: Lăng kỵ tức là loại cây ấu, sống trong nước lá nổi trên mặt có hình tam giác. Người nước Sở gọi là Lăng tức có góc cạnh. Đỗ Lâm hoặc là viết chữ đi này.

KINH ĐẠI TỲ LÔ GIÁ NA QUYỂN 5

Viên chỉnh: Ngược lại âm dưới là chinh trình. Sách Khảo Thanh cho rằng: Tề chỉnh, sửa lại cho ngay ngắn. Xưa nay chánh tự cho rằng: chỉnh tức là ngay ngắn, chữ viết từ bộ Thúc đến bộ Chi thanh chánh.

Chu chân: Ngược lại âm dưới là chân nhẫn. Xưa nay chánh tự cho rằng: Gọi mái tóc đẹp gọi là chân, chữ viết từ bộ Hắc thanh chân.

Phiêu chí: Ngược lại âm trên là tất diêu, âm dưới là chí. Sách Vận Anh cho rằng: Ghi nhớ chép lại các sự việc gọi là chí.

Khương-át-lê: Ngược lại âm trên là khiếp khương. Tiếng Phạm, Đường Huyền Trang cho rằng: Con dao nhỏ, giống như cầm trên tay để làm niềm tin.

Nga-hộc: Ngược lại âm trên là ngã-ca. Gọi là con ngỗng dưới nước lông màu trắng như tuyết, nhà người hoặc là nuôi. Ngược lại âm dưới là hồng mộc. Tục Tự gọi là chim hồng cù chim yểng, cũng là con vịt sống dưới nước, giống như chim nhạn mà nhỏ hơn, có chấm đỏ, đầu nhỏ lông màu xanh. Ở trong ở cao trên cây, cổ dài chân cao mỏ dài.

Miên-quảng: Ngược lại âm trên là di tiên. Ngược lại âm dưới là khổ hoảng.

Thái huyễn: Ngược lại âm dưới là huyền quyên. Trịnh Huyền chú giải sách Nghi Lễ rằng: Tơ lụa dệt thành màu sắc rực rỡ gọi là huyễn. Huyễn là y phục có màu rất sáng, chói rực, chữ viết từ bộ Mịch thanh huyễn âm huyễn đồng với âm trên, đều là chữ hình thanh.

Hào thiện: Ngược lại âm trên là hiệu giao. Tục Tự cho rằng: Viết đúng thể đơn viết thành chữ hào. Sách Khảo Thanh cho rằng: Thịt phơi khô, sách Tập Huấn cho rằng: Thuộc loại trái cây phơi khô. Âm dưới là thiện. Trịnh Huyền chú giải sách Lễ Ký rằng: thiện là thức ăn dâng lên, đem vào. Nay gọi là món ăn ngon, đều gọi là chân thiện, chữ viết từ bộ Nhục thanh thiện. Kinh văn viết từ bộ Thực viết thành chữ thiện. Tục Tự cho rằng: Chẳng phải. Sách Nhĩ Nhã cho rằng: Chữ này không có nghĩa. Kinh văn không dùng chữ này.

Thuần tịnh: Ngược lại âm thuận luân chữ viết đúng thể. Kinh văn viết chữ thuần, hoặc là từ bộ Thủy viết thành chữ thuần đều là chữ biến thể. Văn thông dụng thường hay dùng.

Vực thị: Ngược lại âm trên dăng tức. Sách Khảo Thanh cho rằng: Trợ giúp. Sách Thuyết Văn cho rằng: Chữ viết từ bộ Vũ đến bộ Lập, chữ hội ý.

KINH ĐẠI TỲ LÔ GIÁ NA QUYỂN 6

Quyển này kinh văn viết thiếu có chữ khó. Tuy nói là chữ Phạm ba mươi bốn chữ văn trùng lập, nói lại nhiều lần. Giải thích chữ nghĩa thâm sâu. Lại nói trợ giúp Ma pháp ban đầu nói bốn mươi bốn loại thế gian, pháp lửa, thần lửa. Chữ sau lại nói mười hai pháp không thể nghĩ bàn. Xuất thế gian lửa và thần lửa, tương tợ trong chân ngôn, gom lại bên trong giải thích đầy đủ rồi. Trong kinh này nói là tiếng Phạm, dùng chữ phong tương đương, cho nên không lấy âm.

Diện bổ: Ngược lại âm phò vũ. Chữ Tượng Thanh. Sách Vận Anh cho rằng: Xương hai bên má, hoặc là viết chữ liệt này đồng nghĩa.

KINH ĐẠI TỲ LÔ GIÁ NA QUYỂN 7

Khám quật: Ngược lại âm trên là khảm cam. Sách Quảng Thất cho rằng: Khám là xây thành mồ mả, âm thà là âm thành. Sách Khảo Thanh cho rằng: Đục vách núi làm cái hang. Sách Thuyết Văn cho rằng: Hang của rồng nằm, chữ viết từ bộ Kim đến chữ long. Trong kinh văn viết từ bộ Hợp viết thành chữ khám này là chẳng phải. Ngược lại âm dưới là khổ cốt hoặc là từ bộ Thổ viết thành chữ quật. Đỗ Dự chú giải Tả Truyện rằng: Xây nhà bằng đất, lấy đất làm vách tường. Xưa nay Chánh Tự viết từ bộ Huyệt thanh khuất.

Tân phân: Ngược lại âm trên là Thất tân. Ngược lại âm dưới là phấn văn. Tự Thư cho rằng: Hoa bay loạn xạ rơi xuống.

Tiêu cốc: Ngược lại âm trên là tiêu. Trịnh Huyền chú giải sách Lễ Ký rằng: tiêu là tên gọi chung tơ lụa xưa nay. Theo Mao Thi Truyện cho rằng: tiêu là vải lụa mịn, thường dùng để vẽ hoặc viết chữ. Lại gọi là vải lụa hoa. Ngược lại âm dưới là hồng mộc. Thích Danh cho rằng: Cánh buồm, đều là chữ hình thanh.

Bính hiện: Ngược lại âm trên là binh mảnh. Gọi là chiếu sáng rực rỡ.

Nãi tu: Ngược lại âm trên là nãi chữ nãi cổ.

Tam-ma-tỏa-đa: Âm tỏa ngược lại âm tòa dĩ. Tiếng Phạm, Đường Huyền Trang cho rằng: Đẳng dẫn. Trong luận Du-già nói rằng: Gọi là Thắng diệu địa, lìa được trạo cử hôn trầm v.v... bình đẳng, có thể dẫn tới các công đức, cho nên gọi là đẳng dẫn, là tên khác của định vậy.

Đạm phạ: Ngược lại âm trên là đàm lam. Âm dưới là phách. Tâm chí an thần điềm tĩnh. Trong kinh văn viết từ bộ Thủy viết thành chữ đạm bạc là chẳng phải nghĩa kinh dùng.

Cao xa hạt: Ngược lại âm trên là cáo. Sách Khảo Thanh cho rằng: Lấy dầu đặc trơn bỏ vào trục xe là xe chạy mau. Ngược lại âm dưới nhàn kiết. Hoặc viết chữ hạt này cũng thông dụng, gọi là chì của đầu trục xe.

PHÁP BIẾN CHIẾU NHƯ LAI NIỆM TỤNG

Ngài Thiện Vô Úy trước dịch.

Đôn sùng: Ngược lại âm trên là đô côn. Sách Khảo Thanh cho rằng: đôn là kính, tôn trọng. Sách Thuyết Văn cho rằng: Khoan dung, viết đúng chữ đôn này. Kinh văn viết chữ đôn văn thường hay dùng.

Lệ hành: Ngược lại âm lực trệ. Sách Tập Huấn cho rằng: Gắng sức chữ viết từ bộ Lực thanh lệ, âm lệ đồng với âm trên.

Thành khẩn: Ngược lại âm khẳng ngân. Sách Khảo Thanh cho rằng: khẩn là chí thành, tin tưởng. Sách Thuyết Văn cho rằng: Chữ viết từ bộ Tâm thanh khẩn, âm khẩn đồng với âm trên.

Tức liệt: Ngược lại âm liên niết. Tự Thư cho rằng: Bẻ gãy chữ viết từ bộ Thủ.

Bất đàn cù lao: Ngược lại âm trên là đàn lan. Ngược lại âm dưới là cụ ngu.

Loa bôi: Ngược lại âm trên lỗ hòa. Ở trong biển lớn có loại con trai giống như con ốc sên. Sách Nhĩ Nhã cho rằng: Con sò, âm đệ là âm di, âm du là âm du. Là khi con sò mở miệng ra là có ly nước.

Khiết hạ thần: Ngược lại âm nghiên kiết. Gọi là cắn chết.

Vi tiêu: Ngược lại âm tiêu diệu. Sách Vận Thuyên cho rằng: Cái bao dựng lưỡi dao đã giải thích rồi.

Thượng huy hư không: Ngược lại âm hủy vi, dùng tay kéo cánh cửa phòng thất ra.

Tân huân: Âm huân. Thuộc loại rau như: Kinh giới, hành, hẹ, tỏi.

La-bặc: Ngược lại âm dưới là bằng tỷ. Củ cải, hoa màu tím rễ lớn, vốn là loại rau xanh tốt um tùm.

Xuân thái: Ngược lại âm truất luân. Tên của loại cây.

PHÁP TỲ LÔ GIÁ NA NHƯ LAI YẾU LƯỢC NIỆM TỤNG QUYỂN THƯỢNG

Ngài Kim Cang Tam Tạng dịch.

Chữ đảo: Ngược lại âm trên là chư chữ. Sách Khảo Thanh cho rằng: Cồn nhỏ, cũng viết chữ chữ này. Ngược lại âm dưới là đao lão. Sách Thuyết Văn cho rằng: Ở giữa biển có núi có thể dựa vào dừng nghỉ gọi là đảo. Chữ viết từ bộ Sơn thanh điểu, hoặc viết chữ đảo này cũng viết chữ đảo này đều đồng.

Trách thụ: Ngược lại âm trên là trương cách. Gọi là mở ra căng ra, chữ viết từ bộ Thạch đến chữ trách. Ngược lại âm dưới là thù chủ, viết đúng từ bộ Đậu đến bộ Lập chữ viết thường hay dùng.

An ngạch: Ngược lại âm nha cách. Sách Thuyết Văn cho rằng: ngạch là cái trán, chữ viết từ bộ Hiệt đến bộ Cách thanh tĩnh. Kinh văn viết từ bộ Khách viết thành chữ ngạch, văn thường dùng. Xưa nay chánh tự cho rằng chẳng phải.

Giao huyễn: Ngược lại âm dưới là uyễn hoán. Kinh văn viết từ bộ Nhục viết thành chữ uyễn, văn thường hay dùng. Sách Thuyết Văn cho rằng: Cùi chỏ phía sau. Viết đúng từ bộ Thủ đến bộ Xoa thuộc văn cổ, chữ trảo viết từ bộ Mục, chữ hội ý.

Quán ư: Ngược lại âm khai hoạn. Sách Thuyết Văn cho rằng: Thói quen lâu ngày, chữ viết từ bộ Thủ thanh quán.

Tu nhụy: Ngược lại âm dưới là nhuy trùy, những sợi lông nhỏ trong nhụy hoa.

Bỉ khải: Ngược lại âm khai đại. Sách Khảo Thanh cho rằng: khải là áo giáp. Ngược lại âm khang cải.

PHÁP TỲ LÔ GIÁ NA NHƯ LAI YẾU LƯỢC NIỆM TỤNG QUYỂN HẠ

Linh đạt: Ngược lại âm trên là lịch đinh. Âm dưới là Đường lạc.

Sám tự: Ngược lại âm vũ cảm.

Tôn cứ: Ngược lại âm trên tồn, âm dưới là cứ.

Đoàn thực: Ngược lại âm trên là đoạn loan. Quảng Nhã cho rằng: Vắt lại, vắt tròn lại. Sách Lễ Ký cho rằng: Không được có cơm để thành cục. Sách Thuyết Văn cho rằng: Vo tròn lại. Chữ viết từ bộ Thủ thanh đoàn.

Quán sái: Âm trên là quản. Sách Thuyết Văn cho rằng: Rửa tay, chữ viết từ bộ Cửu đến bộ Thủy, đến bộ Mảnh, chữ hội ý. Ngược lại âm dưới là tây lễ, hoặc là viết chữ tẩy này. Sách Thuyết Văn cho rằng: Tẩy rửa quét dọn sạch sẽ, chữ hình thanh.

KINH KIM CANG ĐẢNH LƯỢC DU GIÀ QUYỂN 1

- Kim Cang Trí dịch.

A-xúc-bệ: Ngược lại âm sơ cúc. Ngược lại âm tỳ-mê. Tiếng Phạm, Đường Huyền Trang cho rằng: Vô Động Phật.

Lam tự: Ngược lại âm Lãm tự, uốn cong lưỡi lên đọc, tức là tiếng Phạm.

Xúc-mi: Ngược lại âm tửu dục.

Thấu khẩu: Ngược lại âm sưu trứu, cùng với âm sưu cũng đồng chữ viết từ bộ Thủy là đúng: Cố Dã Vương cho rằng: Lấy nước súc miệng. Kinh văn viết từ bộ Khẩu viết thành chữ. Văn thường hay dùng.

Ốt-câu-trá-tọa: Ngược lại âm ôn-cốt. Tiếng Phạm. Trong chú giải rằng: Cái mông đít không dính đất, không ngồi trên đất, âm đồn, ngược lại âm độn hồn, chữ viết từ bộ Nhục thanh đồn.

Sất khát: Ngược lại âm trên là sân lật. Ngược lại âm dưới là ha cát.

Trừu trịch: Ngược lại âm trên Sửu lưu. Ngược lại âm dưới là Trình kích, đều là chữ hình thanh.

KINH KIM CANG ĐẢNH LƯỢC DU GIÀ QUYỂN 2

Thượng ngạc: Ngược lại âm ảng các. Sách Khảo Thanh cho rằng:

Chữ viết từ bộ nhục viết thành chữ ngạc. Kinh văn viết từ bộ Xỉ viết thành chữ ngạc văn thường hay dùng. Sách Thuyết Văn cho rằng: Viết chữ cốc ngược lại âm cường các. Là hàm ếch trong miệng hàm trên, há miệng ra đọc. Giống như trong văn kinh có sửa đổi lại. Văn cổ vốn không có chữ này. Các bậc tiên hiền trước tùy theo câu tục ngữ mà viết ra sách, hoặc từ bộ Nhục, hoặc từ bộ Xỉ, đều chẳng phải chữ đúng. Tương truyền rằng: Cùng dùng âm ngũ các. Xưa gọi là tiểu.

Luyện lạp: Ngược lại âm trên là liên điện. Cây nến cháy, từ từ chảy ra sáp làm tiêu mòn đi, hoặc là nung kim loại cho chảy ra, khiến cho mềm nhuyễn.

Ngọc chẩm: Ngược lại âm châm nhẫm. Là cái gối kê sau gáy.

KINH KIM CANG ĐẢNH LƯỢC DU GIÀ QUYỂN 3

Xuất thiếu: Ngược lại âm triệu điểu. Sách Tập Huấn cho rằng: Thiếu là nhìn ra xa, chữ viết từ bộ [T548] Mục thanh triệu. Kinh văn viết từ bộ Nguyệt là chẳng phải.

Tứ biên duyên: Ngược lại âm duyệt quyến, chữ Khứ thanh. Trịnh Huyền chú giải sách Lễ Ký rằng: Đường dây tơ viền ở đường biên dùng để trang sức cho đẹp, chữ viết từ bộ Mịch. Chữ mượn âm. Kinh văn viết từ bộ Thủ viết thành chữ truyền. Gọi là Tào Truyền, chẳng phải nghĩa đây dùng.

Khoát khiếp: Ngược lại âm trên là khoan quát. Sách Nhĩ Nhã cho rằng: khoát là lâu ngày cách xa, cũng là rộng rãi: Xưa nay chánh tự cho rằng: Rộng rãi không gò bó, chữ viết từ bộ Môn thanh hoạt.

Phách quá: Ngược lại âm ba mạch. Tách ra, xẻ ra.

Kỵ mạch: Âm mạch. Sách Khảo Thanh cho rằng: Nhảy vượt qua. Sách Thuyết Văn cho rằng: Hoặc là viết chữ mạch này chữ cổ. Chữ viết từ bộ Mã thanh mạc.

Nguyệt vựng: Âm vận. Sách Khảo Thanh cho rằng: Khí quầng sáng bên mặt trời, mặt trăng, hoặc là màu xanh, màu đỏ, quang mặt trời, mặt trăng giống như bánh xe lăn.

Bát khai: Ngược lại âm trên là bát, chữ viết từ bộ Thủ.

Đàn chỉ: Ngược lại âm đản nan. Làm năm đầu ngón tay bẻ co lại, lấy ngón tay cái bắn ra khiến làm ra tiếng.

Kiền chùy: Âm trên can. Ngược lại âm dưới là trụy truy, chữ viết từ bộ Mộc thanh truy. Kinh văn viết chữ truy này, văn thường hay dùng là chẳng phải.

Phi tiết: Ngược lại âm diên kết. Chữ viết từ bộ Thủ. Dùng tay kéo kinh văn viết từ bộ Mịch viết thành chữ tiết là chẳng phải.

KINH KIM CANG ĐẢNH LƯỢC DU GIÀ QUYỂN 4

Hồ ma tiết: Ngược lại âm tiên tiết, đạp giả cho nát vụn ra thành mạt vụn.

Trù lâm: Ngược lại âm Trụ sưu. Thiên Thương Hiệt cho rằng: trù là đông nhiều dày đặc. Quảng Nhã cho rằng: Đông đúc.

Lư lộc: Ngược lại âm trên là lũ trữ. Ngược lại âm dưới là lộc.

Yểm mạt kỳ nhãn: Ngược lại âm loan bát. Sách Khảo Thanh cho rằng: Bó buộc lại.

Xế khai: Ngược lại âm xuông khế, chữ viết từ bộ Thủ, thanh chế.

Nhiên chi: Ngược lại âm niên điển.

Nhãn ế: Ngược lại âm anh kế. Có miếng màn trắng che con mắt. Tạc quân trà: Ngược lại âm trên là tạng lạc. Sách Vận Thuyên cho rằng: Đục xuyên thủng qua. Sách Thuyết Văn cho rằng: Chữ viết từ bộ Nghiệp đến bộ Cửu, đến bộ Thù, đến bộ Kim. Chữ hội ý, chữ quân trù là tiếng Phạm. Đường Huyền Trang cho rằng: Địa hỏa lư tức là Hộ ma lư.

Tân toàn hỏa: Ngược lại âm tổ quan. Đây là lấy ý, tân là sạch không dơ uế, dùng thiết chì đập vào đá khiến cho ra lửa cũng được, hoặc dùng tre cọ xát khiến cho ra lửa cũng được.

Tương bạn: Ngược lại âm bàn mãn bạn là khiến cho hòa nhau đều nhau.

KINH KIM CANG ĐẢNH ĐẠI GIÁO VƯƠNG QUYỂN THƯỢNG

Bất Không Tam Tạng dịch.

Diêu kích: Ngược lại âm dưới là kinh diệc. Cố Dã Vương cho rằng: kích là sạch. Vương Dật chú giải sách Sở Từ rằng: Cảm kích. Sách Thuyết Văn cho rằng: Nước bị ngăn lại tức là nước chảy mau bị ngăn lại nên bắn lên dợn sóng, chữ viết từ bộ Thủy thanh kích.

A-bà-pha-na-già: Tiếng Phạm, Đường Huyền Trang nói rằng: Quán vi tế Kim cang cũng gọi là theo chân khởi dụng.

Sát-na khoảnh: sát-na là tiếng Phạm. Đường Huyền Trang không có phiên dịch đúng; Theo Câu-xá Luận cho rằng: Chứa một trăm hai mươi sát-na thành một Đát-sát-na; chứa sáu mươi Đát-sát-na là một Lạp-phược chứa ba mươi Lạp-phược là một du khoảnh; chứa ba mươi tu du khoảnh thành một ngày một đêm; tính một ngày một đêm có ba mươi mạc-hồ-luật-đa. Chín trăm Lạp-phược, có năm vạn bốn ngàn Đát- sát-na. Có sáu trăm vốn mươi tám vạn sát-na, thì lúc đó trong rất mau không quá sát-na, lấy giờ tý, sửu v.v... là mười hai tiếng đồng hồ, phân ra mỗi một giờ thì trong đó từ giờ mão đến giờ thìn có năm mươi bốn vạn sát-na.

Huy dước: Âm trên là huy. Ngược lại âm dưới là dương dược.

KINH KIM CANG ĐẢNH ĐẠI GIÁO VƯƠNG QUYỂN TRUNG

Phúng vịnh: Ngược lại âm trên là phong phụng. Trịnh Huyền chú giải sách Chu Lễ rằng: Đọc thuộc lòng văn gọi là phúng, lấy âm thanh tiết đọc lên gọi là tụng. Lời tựa Mao Thi Truyện nói rằng: Nói bóng gió trên, nói bóng gió mà hóa ra dưới, dùng lời bóng gió để chê trách người khác. Chữ hình thanh. Theo tựa Mao Thi Truyện nói rằng: Nói không đầy đủ, ý nghĩa cho nên than thở, thở than, không đủ nửa lại ca vịnh, ca vịnh không đủ nửa, cho nên lấy tay mà múa hát, diễn đạt cho người khác hiểu vậy.

Đồng bộc: Âm trên là đồng. Trịnh Tiễn chú giải sách Lễ Ký rằng: đồng là cậu bé chưa quá mười lăm tuổi nên chưa đội mũ trên đầu. Ngược lại âm dưới là phùng mộc. Theo Mao Thi Truyện cho rằng: bộc là người giúp việc. Sách Lễ Ký cho rằng: Người làm việc ở trong nhà gọi là bộc. Cố Dã Vương cho rằng: Người điều khiển xe ngựa. Sách Thuyết Văn cho rằng: Quan Cấp Sử.

Cứ ngạo: Ngược lại âm trên là cư ngự. Quảng Nhã cho rằng: cứ là khinh lờn. Sách Thuyết Văn cho rằng: Không tuân theo, chữ viết từ bộ Thanh cứ. Ngược lại âm dưới là ngũ cáo. Quảng Nhã cho rằng: Ngạo mạn. Đỗ Dự chú giải Tả Truyện rằng: Không cung kính. Sách Thuyết Văn cho rằng: Cũng là khinh lờn, chữ viết từ bộ Nhân thanh ao.

Điền sức: Ngược lại âm trên là điền luyện. Mượn âm dùng vốn là âm điền. Ngược lại âm dưới là thăng chức. Lấy vật báu làm đồ trang sức của phụ nữ, hình hoa bằng kim loại, trên có khảm vàng.

KINH KIM CANG ĐẢNH ĐẠI GIÁO VƯƠNG QUYỂN HẠ

Sâu Trịch: Ngược lại âm trên tạo sưu. Sách Khảo Thanh cho rằng: Lấy ngón tay móc lấy vật, xem tay mà cân lường trên cây đàn, dùng chày Kim cang mà ném quăng đi, làm trò múa hát.

Hoàn bát: Ngược lại âm trên là quan hoạn. Chữ mượn âm. Đỗ Dự chú giải Tả Truyện rằng: hoàn xâu xuyên suốt qua cái áo, vốn là âm hoạn. Sách Thuyết Văn cho rằng: Áo giáp, chữ viết từ bộ Thủ đến bộ Hoàn thanh tĩnh.

PHÁP PHỔ THÔNG CHƯ TÔN DU GIÀ NIỆM TỤNG

Huỳnh triệt: Ngược lại âm uynh hồi. Tống Thúc Trọng chú giải kinh Thái Huyền rằng: Chỗ gọi là huỳnh đó là con đường lờ mờ không sáng tỏ. Quảng Thất cho rằng: Huỳnh là cọ xát mài. Sách Thuyết Văn cho rằng: Chữ viết từ bộ Ngọc đến bộ Huỳnh thanh tĩnh. Ngược lại âm dưới là triền liệt. Sách Vận Thuyên cho rằng: triệt là thấu suốt xuyên qua.

Thúc yên: Ngược lại âm trên là Thăng nhục. Cố Dã Vương cho rằng: Qua lại rất nhanh. Sách Thuyết Văn cho rằng: Con chó chạy, chữ từ bộ Khuyễn thanh thúc âm thúc là âm do.

Xúc như bảo hình: Ngược lại âm tửu dục. Sách Khảo Thanh cho rằng: Cấp tốc mau chóng. Xưa nay chánh tự cho rằng: Cùng khổ bức bách, chữ viết từ bộ Xúc thanh túc.

Quải khinh: Ngược lại âm trên là quái. Sách Khảo Thanh cho rằng: quải là treo lên. Ngược lại âm quái cũng giải thích đồng với âm trên.

Tiệm súc: Ngược lại âm dưới là sở lục. Theo Hàn Thi Truyện cho rằng: Xúc là thâu lại. Giả Quỳ chú giải sách Quốc Ngữ rằng: Súc là thối lui. Sách Thuyết Văn cho rằng: Tung hoành ngang dọc, loạn, chữ viết từ bộ Mịch thanh túc.

Cách tỷ: Trên là chữ cách. Sách Thuyết Văn cho rằng: Lột da con thú, lấy da làm dép, giày. Văn cổ viết chữ cách từ ba bộ Thập. Phàm là ba mươi năm là một đời, mà con đường đạo lại là cái da biến đổi chữ viết từ bộ Cửu. Nay theo tĩnh lược viết chữ cách này. Ngược lại âm dưới là sư tử. Gọi là giày dép, lấy da làm mà làm giày dép, cho nên gọi là giày da, tức là ở nước Ngũ Thiên Trúc. Lấy da làm dép, cho nên trong kinh nói rằng: Không thắt dây lưng bằng da không mang giày dép da.

PHÁP DU GIÀ SÁI DIỆU LƯỢC TU HẠNH

(Không có chữ khó nên không giải thích âm.)

KINH KIM CANG ĐẢNH MẠN THÙ THẤT LỢI NGŨ TỰ TÂM

Như đinh quyết: Ngược lại âm quyền nguyệt. Quảng Nhã cho rằng: quyết là trụ cột buộc trâu. Theo chữ quyết đó là chắc chắn như chì, như trúc, như dây quấn vào cây, như đinh đóng vào cột, và trên vách tường. Xưa nay chánh tự viết từ bộ Mộc thanh quyết. Kinh văn viết chữ thuyên gọi là Cây cấm vào đất là quyết. Khi Triều Thiên Hậu, có người giả tạo bước vào tìm kiếm, bèn dừng lại bị bệnh không thể đi được; nên dùng đây mà nói Ấn quyết Kim cang.

Độc cổ: Âm dưới là cổ. Chỉ có riêng trên dưới chày Kim cang là cao nhất. Chữ viết từ bộ Nhục đến bộ Thù.

Niết tấn lực: Ngược lại âm trên niên kiết, niết là nắn, nặn tượng, vo tròn.

Dung thoán: Ngược lại âm Thô loạn. Sách Tiêu Nhã cho rằng: Thoán là bỏ trốn, chữ tượng hình.

Hạp trí tự: Âm trên là hạp. Gọi là khép cánh cửa lại. Trong pháp niệm tụng này, trong các chữ chân ngôn, rất sai lầm, không thể giải thích âm. Ngài Tuệ Lâm dựa theo bổn tiếng Phạm tái dịch đầy đủ trong chân ngôn trong tập quyển xin mời xem xét lại.

PHÁP VĂN THÙ SƯ LỢI NGŨ TỰ KỆ TỤNG

Tinh tấn khải: Ngược lại âm khổ cải. Gọi là áo giáp.

Ốc thổ: Âm ốc: Ốc là tưới lên ruộng đất phì nhiêu, đã khô cằn hư hoại.

Thải xuyết: Ngược lại âm dưới đô quát. Nhặt lấy, lựa chọn.

Thúc lật: Ngược lại âm trên Túc dũng. Ngược lại âm dưới là lân thất.

Phổ liệu: Ngược lại âm lực điếu chiếu đến chỗ tối là sáng tỏ.

PHÁP KIM CANG ĐẢNH VĂN THÙ SƯ LỢI NGŨ TỰ CHÂN NGÔN

Huýnh thọ: Ngược lại âm huỳnh dĩnh, chữ thượng thanh. Sách Vận Anh cho rằng: Huýnh là đi xa, riêng lẻ chữ viết từ bộ Xước thanh quýnh âm quýnh ngược lại âm quý dinh. Kinh văn viết từ bộ Hướng là chẳng phải.

Vinh triệt: Ngược lại âm trên uynh minh, chữ khứ thanh. Sách Vận Anh cho rằng: Châu ngọc chiếu sáng chữ viết từ bộ Kim đến bộ Uynh thanh tĩnh. Kinh văn viết từ bộ Ngọc, văn thường hay dùng. Ngược lại âm dưới là triền liệt. Sách Vận Thuyên cho rằng: triệt là thông suốt, dấu tích, chữ viết từ bộ Xước thanh triệt.

Lưỡng bát: Âm bác. Gọi là hai vai, chữ viết từ bộ Cốt đến chữ bác thanh tĩnh. Kinh văn viết từ bộ Nhục viết thành chữ bác là chẳng phải, chữ hình thanh.

PHÁP KIM CANG ĐẢNH DU GIÀ TU TẬP TỲ LÔ GIÁ NA TAM MA ĐỊA

Hồ quỳ: Ngược lại âm quỳ vi, đầu gối bên phải quỳ xuống đất, đầu gối bên trái thẳng, có nguy cơ ngồi, hoặc gọi là cùng nhau quỳ.

Chuyển khu: Ngược lại âm xung chu. Gọi là cửa, khuỷu tay. Quách Phác chú giải sách Nhĩ Nhã rằng: Cánh cửa cái then gài cửa. Hàn Khang Bá chú giải sách Chu Dịch rằng: cái theo là chủ đầu máy phát động. Xưa nay chánh tự viết từ bộ Mộc thanh khu, âm phi là âm phi chữ cổ xưa nay.

Bính hiện: Ngược lại âm binh vĩnh. Sách Thuyết Văn cho rằng: Sáng. Sắc thái văn vẻ sáng, rực rỡ. Chữ viết từ bộ Hỏa thanh bính, âm bính đồng với âm trên.

Thượng ngạc: Ngược lại âm trên là ảng các. Tục tự cho rằng: chẳng phải chữ đúng. Sách Thuyết Văn cho rằng: Trong miệng hàm trên há ra tượng hình cũng viết chữ cốc âm cốc ngược [T549] lại âm cường lược. Giống như trong miệng hàm ếch trên.

Uynh nhiễu: Ngược lại âm huỳnh dinh. Sách Khảo Thanh cho rằng: Hai tay đan vào buộc lại quấn quanh buộc chặt lại. Chữ viết từ bộ Mịch đến bộ Dinh thanh tĩnh.

PHÁP TAM THẾ KIM CANG DU GIÀ QUÁN TỰ TẠI TÂM CHÂN NGÔN

- Tịnh Hạnh dịch.

Hám vi linh: Ngược lại âm trên là Hàm cam. Quảng Nhã cho rằng: Hám là dao động. Sách Thuyết Văn cho rằng: Lung lay, lắc lư chữ viết từ bộ Cảm, âm dưới là linh.

Mạt kỳ nhãn: Ngược lại âm Loan bát. Nại chi: Ngược lại âm nan đát.

Phách Liên Hoa: Âm trên là bách dung tay tách ra, xẻ ra. Kê linh: Ngược lại âm lịch đinh. Lông cánh chim.

Xúc như: Ngược lại âm trên là tinh dục. Chữ viết từ bộ Thích thanh túc.

Dẫn dương: Ngược lại âm dương thượng chữ khứ thanh.

KINH KIM CANG ĐẢNH PHÁP QUÁN TỰ TẠI NHƯ LAI TU HÀNH

Hà ế: Ngược lại âm trên Hạ-da. Sách Khảo Thanh cho rằng: Viên châu ngọc có tỳ vết. Chữ viết từ bộ Ngọc thanh hà. Ngược lại âm dưới là anh kế. Giả Quỳ chú giải sách Quốc Ngữ rằng: ế là dùng quạt che lại. Quách Phác chú giải sách Phương Ngôn rằng: Che đậy, dìm che, chữ viết từ bộ Vũ thanh ế, âm ế đồng với âm trên.

PHÁP TU BÁT NHÃ BA LA MẬT DU GIÀ QUÁN HẠNH

(không có âm để giải thích.)

PHÁP QUÁN TỰ TẠI NHƯ Ý LUÂN DU GIÀ

Mãn-nê Tự Tại Vương: Tiếng Phạm, Đường Huyền Trang giải thích rằng: Lễ bái. Tự Tại Vương đó là Phật Vô Lượng Thọ.

Phùng phát khỏa hắc hình. Ngược lại âm trên Lô quả. Mượn âm dùng tránh Phạm tục húy. Ngược lại âm hoa ngõa. Gọi là cởi áo ra để lộ thân thể hoặc viết chữ khỏa này giải thích cũng đồng nghĩa âm trên.

Phân phúc: Ngược lại âm trên phẫn văn. Ngược lại âm dưới là bằng mục chữ phân phúc đó nghĩa là mùi hương thơm ngào ngạt.

Cấp tháo: Trên là chữ cấp. Sách Thuyết Văn cho rằng: Từ chữ cập thanh diệc. Ngược lại âm dưới là tao đáo. Sách Khảo Thanh cho rằng: Tính nóng nảy. Cố Dã Vương cho rằng: Thao động, không an, chữ viết từ bộ túc thanh táo, âm táo ngược lại âm đế đáo.

PHÁP KIM CANG ĐẢNH DU GIÀ ĐẠI NHẠO KIM CANG TÁT ĐỎA NIỆM TỤNG

(Trước đã dịch)

Bội chúng: Ngược lại âm đôn muội, dây thắt lưng lớn gọi là bội chữ viết từ bộ Nhân đến bộ Phàm. bội tất phải có cái khăn, khăn là làm đồ trang sức cho nên chữ viết từ bộ Cân.

Tả khỏa: Ngược lại âm trên khoa hóa. Sách Khảo Thanh cho rằng: Xương bắp đùi trên; hoặc viết chữ khoa này. Lại là nghĩa ngồi. Kinh văn viết từ bộ Nhục viết thành chữ khoa này là chẳng phải.

Khuynh tà: Ngược lại âm trên là khuyển dinh. Ngược lại âm dưới là tịch sa. Tục Tự và sách Thuyết Văn cho rằng: Chữ viết đúng từ bộ Y đến bộ Tà viết lược là chữ tà chữ đúng thể.

Phách định chưởng: Ngược lại âm trên là phạ bách. Sách Thuyết Văn cho rằng: phách là An ủi vỗ về, chữ viết từ bộ Thủ thanh bách.

Đồng trân: Ngược lại âm tiết tiên. Sách Nhĩ Nhã cho rằng: trân đó là đến kịp lúc. Sách Thuyết Văn viết từ bộ Chí thanh tần.

Xúc thành: Ngược lại âm sừ giác. Gọi là nung chảy chất Kim cang ra ấn xuống. Sách Cổ Nhã cho rằng: Làm nhỏ lại.

Trịch tán: Ngược lại âm trên là trình kích. Tục Tự cho rằng: Viết từ chữ trích viết thành chữ trịch. Thời nay thường dùng. Ngược lại âm Trương cách. Thường lẫn lộn với nhau cho nên không dùng. Lại viết từ chữ trịnh này, âm dưới tán chữ chánh thể.

Long ngộ: Ngược lại âm trên là lặc dũng. Sách Khảo Thanh cho rằng: Rất quí. Sách Vận Anh cho rằng: Được yêu quí. Giả quì chú giải sách Quốc Ngữ rằng: Được vinh hạnh. Sách Thuyết Văn cho rằng: Được địa vị, chữ viết từ bộ Miên thanh long.

Bất thuấn: Ngược lại âm thủy nhuận chớp mắt, hoặc là viết chữ thuấn này cũng đồng nghĩa.

Tự phong: Âm phong.

PHÁP HÀNG TAM THẾ ĐẠI MẠN TRÀ LA TRUNG

LIÊN HOA BỘ TÂM

- Tịnh Hạnh dịch không có âm có thể giải thích.

PHÁP KIẾT TƯỜNG THẮNG SƠ DU GIÀ ĐẠI NHẠC KIM CANG TÁT ĐỎA

Vi khứu: Ngược lại âm khải khiếu. Sách Vận Anh cho rằng: Khứu là lỗ hỏng. Sách Thuyết Văn cho rằng: Lỗ trống chữ viết từ bộ Huyệt thanh khiểu.

Phiếm hoa: Ngược lại âm nghiệp phạm. Sách Khảo Thanh cho rằng: phiếm là nổi trên mặt nước. Hoặc là viết chữ phiếm này nghĩa dùng như nhau.

Trắc liệt: Ngược lại âm liên niết hoặc là chữ liệt này, hoặc là viết từ bộ Thủ viết thành chữ liệt. Sách Tập Huấn giải thích rằng: Bẻ gãy. Kinh văn viết từ bộ Mịch viết thành chữ liệt này, này sợi tơ, câu chữ chẳng phải nghĩa đây dùng cho nên không lấy.

Loan cung: Ngược lại âm quyên quan. Thiên Thương Hiệt cho rằng: Kéo cây cung. Xưa nay Chánh Tự cho rằng: Mở cây cung phóng mũi tên chữ viết từ bộ Cung thanh luyến âm luyến là âm luyến.

Nhị bể: Ngược lại âm tỳ mễ. Hoặc là viết chữ bể này. Sách Khảo Thanh cho rằng: Xương đùi. Sách Thuyết Văn cho rằng: Xương đùi ngoài, chữ viết từ bộ Cốt thanh ty. Kinh văn viết từ bộ Nhục viết thành chữ tỳ này là chẳng phải chữ vậy.

Khư-trá-ca: Tiếng Phạm. Lấy nghĩa người dịch rằng: Lấy cổ tay phải, tay trái, tiếp cận với nhau lăn tròn mềm mại tán ra mười đầu ngón tay, cùng với tâm trước lật qua ba lần xoay vòng, tâm múa theo rồi trụ lại vui mừng quán sát.

Chiêm chúc: Âm trên là chiêm, âm dưới là chúc. Sách Khảo Thanh cho rằng: Chiêm chúc là nhìn chăm chú. Kỹ càng tỉ mỉ. Sách Tập Huấn cho rằng: Nhiều con mắt quy tụ lại một chỗ, chữ hình thanh.

Nhuận động: Ngược lại âm nhuy thuần. Sách Vận Anh cho rằng: Con mắt lay động liếc nhìn. Sách Khảo Thanh cho rằng: Vô cớ mắt tự động nháy gọi là nhuận, chữ hình thanh.

PHÁP GIÁNG TAM THẾ QUÁN TỰ TÂM ĐÀ LA NI

Bất Không Tam Tạng dịch.

Vựng đạm: Âm trên là vận. Gọi là lấy màu sắc rực rỡ, màu nhạc mà vẽ lên tấm vải lụa làm bức tranh.

Tăng bạch: Ngược lại âm tình dăng Hàng dệt bằng tơ lụa, vật thái màu trắng.

Phược phốc: Ngược lại âm Lung diêu. Dùng tay đánh ném xuống đất.

Khước tháp: Trên đúng là chữ khước, dưới là âm đàm hạp. Quảng Nhã cho rằng: Giẫm đạp lên.

Điệu: Ngược lại âm điều diệu. Dùng tay lau chùi, vùng lên, hươi, múa.

PHÁP PHỔ HIỀN KIM CANG TÁT ĐỎA DU GIÀ NIỆM TỤNG

Bất Không Tam Tạng dịch.

Tam chế phách hung: Ngược lại âm trên là xương nhiệt: Sách Khảo Thanh cho rằng: Đốn ngã dùng tay kéo ra, chữ viết từ bộ Thủ thanh chế, âm kế là phổ bác. Sách Khảo Thanh cho rằng: Vỗ về an ủi, đánh tác, chữ viết từ bộ Thủ thanh bạch.

Dương diêm: Ngược lại âm diêm tiệm hoặc là viết chữ đạm diêm. Theo chữ dương đó nghĩa ánh sáng rực rỡ của mặt trời mới mọc; là khí dương thắng vượt qua, giống như lửa tụ hội ở trên, trạng thái của lửa và khói.

Sái địch: Ngược lại âm trên là tây lễ, âm dưới là địch. Khổng An Quốc chú giải sách Thượng Thủ rằng: địch là tẩy trừ dơ uế. Hà Hưu chí giải Công Dương Truyện rằng: Địch là tẩy rửa sạch sẽ. Sách Thuyết Văn viết từ bộ Thủy thanh địch.

NGHI QUỸ LIÊN HOA GIÁNG TAM THẾ DU GIÀ

QUÁN TỰ TẠI TÂM

- Bất Không Tam Tạng dịch.

(Không có chữ để giải thích âm)

PHÁP KIM CANG ĐẢNH DU GIÀ QUÁN TỰ TẠI

BỒ TÁT TÂM NIỆM TỤNG

(Không có chữ để giải thích âm)

PHÁP QUÁN TỰ TẠI BỒ TÁT TÂM CHÂN NGÔN THÀNH TỰU

( Không có chữ để giải thích âm.)

NHẤT THIẾT KINH ÂM NGHĨA

Đại Đường phiên dịch kinh,

Sa-môn Tuệ Lâm soạn âm.

QUYỂN 37

- Kinh Âm Quảng Đại Bảo Lầu Các Thiện Trụ Bí Mật Đà-la-ni - ba quyển.

- Kinh Đại Ma-ni Quảng Bác Lầu Các Thiện Trụ Bí Mật Đà-la-ni - ba quyển.

- Kinh Mâu Lê Mạn-đà-la chú - hai quyển. Xưa đề mục một quyển - nay phân hai quyển.

- Kinh Bảo Lầu Các Đà-la-ni Cúng Dường Tu Hành - một quyển.

- Kinh Vô Cấu Tịnh Quang Đà-la-ni - một quyển.

- Kinh Trì Thế Đà-la-ni - một quyển.

- Kinh Vũ Bảo Đà-la-ni - một quyển.

- Kinh Kim Cang Bí Mật Thiện Môn Đà-la-ni - một quyển.

- Kinh Hộ Mạng Pháp Môn Thần Chú - một quyển.

- Kinh Kim Cang Thọ Mạng - một quyển.

- Kinh Kim Cang Diên Mang Niệm Tụng - một quyển.

- Kinh Chủ Phật Tập Hội Đà-la-ni - một quyển.

- Kinh Đông Phương Tối Thắng Như Lai - một quyển.

- Kinh Thiện pháp Phương Tiện Đà-la-ni - một quyển.

- Kinh Đà-la-ni Tập - mười hai quyển.

- Kinh Na-trá Câu-bát-la Cầu Thành Tựu - một quyển.

- Kinh Na-trá Thái Tử Cầu Thành Tựu Đà-la-ni [T550] - một quyển.

- Kinh Tùy Cầu Tức Đắc Đại Tự Tại Đà-la-ni - một quyển.

- Kinh Đại Tùy Cầu Đà-la-ni - một quyển.

- Kinh Phổ Biến Quang Minh Mạn Đại Tùy Cầu - hai quyển.

- Kinh Thất Câu Tri Phật Đại Tâm Chuẩn Đề Đà-la-ni - một quyển.

- Kinh Thất Câu Tri Phật Mẫu Chuẩn Nê Đại Quang Minh Đà-la- ni - một quyển.

- Kinh Thất Câu Tri Phật Mẫu Sở Thuyết Tôn Nê Đà-la-ni - một quyển.

- Kinh Văn Thù Sư Lợi Căn Bổn Nhất Tự Đà-la-ni - một quyển.

- Kinh Mạn Thù Thất Lợi Nhất Tự Chú Vương - một quyển.

- Kinh Chủng Chủng Tạp Chú - một quyển.

- Kinh Bồ-đề Trang Nghiêm Đà-la-ni - một quyển.

- Kinh Bách Thiên Ấn Đà-la-ni - một quyển.

- Kinh Vô Lượng Thọ Tu Hành Nghi Quỹ - một quyển.

- Kinh Nhất Thiết Như Lai Bí Mật Toàn Thân Xá-lợi Bảo Khiếp Đà-la-ni - một quyển.

- Kinh Lục Tự Thần Chú - một quyển.

- Kinh Văn Thù Sư Lợi Bồ-tát Lục Tự Đà-la-ni - một quyển.

- Kinh Khổng Tước Vương Chú - hai quyển.

- Kinh Khổng Tước Vương Chú - một quyển.

- Kinh Nãng Nghê Lợi Đồng Tử Nữ - một quyển.

- Pháp Nãng Nghê Lợi Niệm Tụng - một quyển.

- Kinh Phật Thuyết Đại Kim Sắc Khổng Tước Vương Chú - một quyển.

- Kinh Đại Kim Sắc Khổng Tước Vương Chú - một quyển.

Bên phải là ba mươi chín kinh năm mươi sáu quyển đồng âm với quyển này.

KINH QUẢNG ĐẠI BẢO LẦU CÁC THIỆN TRỤ BÍ MẬT ĐÀ LA NI QUYỂN THƯỢNG

- Tuệ Lâm soạn.

Vô minh xác: Ngược lại âm khổ giác. Sách Gia Uyển Chu Tòng nói rằng: Xác vỏ ngoài của trứng chim. Đây là dụ cho vô minh bao hàm chứa cả phần não giống như xác vỏ cứng của trứng chim chữ viết từ bộ Noản thanh xác.

Tủng thụ: Ngược lại âm trên túc dũng. Quảng Nhã cho rằng: tủng là nhảy lên trên. Sách Khảo Thanh cho rằng: Kinh sợ tâm không an. Sách Thuyết Văn cho rằng: Cung kính, chữ viết từ bộ Lập đến bộ Thúc, nghĩa là tự có buộc lại. Thúc cũng là thanh. Văn cổ viết từ bộ Nhân viết thành chữ tưng. Ngược lại âm dưới là thù dĩu. Sách Thuyết Văn cho rằng: thụ là đứng thẳng, chữ viết từ bộ Thù đến bộ Đậu, viết thành chữ thụ. Trụ văn viết từ bộ Thù viết thành chữ thụ.

Oanh hạp: Ngược lại âm trên là Hồ hoằng. Sách Thuyết Văn cho rằng: Tiếng xe chạy rầm rầm. Chữ viết từ ba bộ Xa. Ngược lại âm dưới là kham hạp. Sách Thuyết Văn cho rằng: Tiếng đá lớn va chạm vào nhau nghe chát chúa, chữ viết từ bộ Thạch thanh hạp.

Thúc nhiên: Ngược lại âm thương nhục. Sách Sở Từ cho rằng: Qua lại rất nhanh. Sách Thuyết Văn cho rằng: Con chó chạy, chữ viết từ bộ Khuyển thanh thúc. Ngược lại âm dưới là nhiệt chiên, chữ hội ý. Sách Thuyết Văn cho rằng: Thịt chó, chữ viết từ bộ Nhục đến bộ Khuyển đến bộ... tiêu âm... tiêu. Ngược lại âm tất diêu.

Bể bệnh: Ngược lại âm tỳ mễ. Sách Thuyết Văn cho rằng: Xương đùi ngoài, chữ viết từ bộ Cốt thanh ty tục dùng viết chữ bể này.

Sao chi: Ngược lại âm Sở giao. Sách Khảo Thanh cho rằng: Nước cuối nguồn tự thư cho rằng: Ngọn cành cây. Ngược lại âm dưới là chi, chữ viết đều từ bộ Mộc.

Thiếu mạc: Ngược lại âm xương nhiêu. Tục Tự cho rằng: Chữ đúng thể từ bộ tù viết thành chữ tù này. Quảng Nhã cho rằng: Thức ăn. Bì Thương cho rằng: Lúa mạch nấu chín thức ăn vụn vặt, chữ tượng hình âm chúc ngược lại âm xoa giảo.

KINH QUẢNG ĐẠI BẢO LẦU CÁC THIỆN TRỤ

BÍ MẬT ĐÀ LA NI QUYỂN TRUNG

Phanh giới đạo: Ngược lại âm bách manh. Khổng An Quốc chú giải sách Thượng thư rằng: phanh là sai khiến. Sách Nhĩ Nhã cho rằng: Đi theo Quách Phác cho rằng: Gọi là cùng nhau đi theo. Sách Thuyết Văn cho rằng: Bắn cung. Theo Thanh loại cho rằng: Hoặc là từ bộ Dương viết thành chữ phanh. Tự thư cho rằng: hoặc từ tinh viết thành chữ phanh cũng thông dụng.

Thượng sáp: Ngược lại âm sở giáp. Theo Thanh loại cho rằng: sáp là cấm vào. Sách Thuyết Văn cho rằng: Đâm vào thịt. Từ bộ đến bộ Cửu âm cửu là âm cựu, chữ tượng hình, chữ viết bộ Thiên là chẳng phải.

Giáp bỉnh: Âm giáp. Các loại bánh hoa, bình, bánh dầu, bỏ nướng.

Phong sóc: Âm trên là phong. Ngược lại âm dưới là song tróc.

Quảng Nhã cho rằng: sóc là cây giáo. Sách Văn Tự Điển nói rằng: Cây kích, cây mâu chữ viết từ bộ Mâu thanh tiêu. Kinh văn viết chữ sóc là văn thường hay dùng.

KINH QUẢNG ĐẠI BẢO LẦU CÁC THIỆN TRỤ

BÍ MẬT ĐÀ LA NI QUYỂN HẠ

Xúc kỳ thượng tiết: Ngược lại âm tinh dục. Lấy hai ngón tay giữa co rút lại như lóng tay hình báu, chữ viết từ bộ Thích đến bộ Túc. Kinh văn có viết từ chữ tựu đến bộ Túc viết thành chữ xúc là chẳng phải.

Trách khai: Ngược lại âm trên là trương cách. Quảng Nhã cho rằng: trách là căng ra. Sách Vận Thuyên cho rằng: Mở ra. Tự Thư cho rằng: Hoặc là viết từ bộ Trá viết thành chữ trách. Văn Tự Điển nói rằng: chữ viết từ bộ Thạch thanh trách. Chữ trách trên từ chữ quyển dưới đến bộ Mộc. Kinh văn viết từ bộ Thủ viết thành chữ trách này là chẳng phải âm suyễn ngược lại âm âm dung nhuyễn.