Tỏa Ánh Từ Quang

4. Truyện đức Phật Thích-ca: B. Thời kỳ hiện tại: VI. Những chặng đường hóa độ: 41. Đại đức A-nan sao còn là học nhân

Ít phần cũng không có,

Hà huống Nhất thiết trí".

Nếu không có Bát chánh đạo thì ở đó không có đạo quả thứ nhất, thứ nhì, thứ ba, thứ tư. Nếu có Bát chánh đạo, thì ở đó có đạo quả thứ nhất, thứ nhì, thứ ba, thứ tư. Này Tu-bạt-đà, trong pháp của Ta đây có Bát chánh đạo nên ở trong đó có đạo quả thứ nhất, thứ nhì, thứ ba, thứ tư. Trong pháp của các ngoại đạo đều không, không có đạo, không có quả, không có Sa-môn, Bà-la-môn. Ta, ở giữa đại chúng, thật đã cất lên tiếng rống Sư tử như vậy".

Phạm-chí Tu-bạt-đà nghe pháp ấy liền chứng được đạo quả A-la-hán, rồi suy nghĩ: "Ta không nên Bát-niết-bàn sau Phật". Suy nghĩ như vậy xong, ở trước Phật ngồi kiết-già, tự dùng thần lực, từ trong thân xuất ra lửa đốt thân mà thủ lấy diệt độ.

41. Đại đức A-nan sao còn là học nhân? Đại đức A-nan là vị Thầy thứ ba, là vị tướng lãnh về Chánh pháp của đại chúng, từng gieo giống Niết-bàn qua vô lượng kiếp, thường gần Phật, giữ gìn Pháp tạng. Đại đức là bậc lợi căn như vậy sao đến nay vẫn chưa lìa hết dục, mà còn làm học nhân?

Đại đức A-nan vốn nguyện như vầy: "Ta là bậc nhất trong chúng đa văn", lại cũng vì Pháp của chư Phật, các A-la-hán đã làm xong những gì phải làm, thì không nên làm người cung cấp cúng

4. Truyện đức Phật Thích-ca: B. Thời kỳ hiện tại: VI. Những chặng đường hóa độ: 42. A-nan là do ai đặt?

dường, vì các A-la-hán ở trong Phật pháp có thể thành tựu việc lớn, đã phá giặc phiền não, cùng với Phật ngồi trên giường giải thoát.

Lại nữa, Trưởng lão A-nan đối với các kinh đã thường nghe, thọ trì, đọc tụng thông lợi, quán sát nên trí tuệ nhiều mà sự nhiếp tâm ít. Hai thứ công đức này phải bằng nhau, mới có thể được lậu tận; vì lẽ đó mà A-nan còn lại vị học nhân Tu-đà-hoàn.

42. Tên A-nan là do ai đặt? Thích-ca Văn Phật đời trước là người thợ làm ngói tên là Đại Quang Minh (Prabhasa). Bấy giờ có Phật hiệu là Thích-ca Văn, đệ tử tên là Xá-lợi-phất, Mục-kiền-liên, A-nan. Phật và đệ tử cùng đi đến nhà người thợ làm ngói nghỉ một đêm. Bấy giờ người thợ ngói cúng dường Phật và Tỳ-kheo Tăng ba thứ: chiếu cỏ, đèn và mật, rồi phát nguyền rằng: "Đương lai trong đời năm ác, già, bệnh, chết, khổ não tôi sẽ làm Phật cũng hiệu là Thích-ca Văn như Phật ngày nay". Do lời nguyện của chư Phật như vậy mà được tên là A-nan.

Lại nữa, A-nan đời đời lập nguyện rằng: "Ta ở trong chúng đệ tử đa văn của Phật Thích-ca văn, nguyện là bậc nhất và tên là A-nan".

Lại nữa, A-nan đời đời nhẫn nhục, trừ sân hận, vì nhân duyên ấy, khi sanh ra đoan chánh. Cha mẹ

vì chỗ đoan chánh làm cho ai thấy cũng đều hoan hỷ, nên đặt là A-nan.

A-nan, Trung Hoa dịch là Hoan hỷ. Đó là tên do nhân duyên đời trước. Nhân duyên do cha mẹ đặt tên như thế nào? Xưa có vua Nhật Chủng (dòng mặt trời) tên là Sư Tử Hiếp (Simhahanu). Vua có bốn người con trai, người con thứ nhất tên là Tịnh Phạn (Sudhodana), thứ hai tên Bạch Phạn (Suklodana), thứ ba tên là Hộc Phạn (Pronodana), thứ tư tên Cam Lộ Phạn (Amrtodana) và một người con gái tên là Cam Lộ Vị (Amrtàrasa). Vua Tịnh Phạn có hai con trai là Tất-đạt-đa và Nan-đà. Vua Bạch Phạn có hai con trai là Bạt-đề và Đề-sa (Bhadrika và Tisya). Vua Hộc Phạn có hai con trai là Đề-bà-đạt-đa và A-nan (Devadatta và Ananda). Vua Cam Lộ Phạn có hai con trai là Ma-ha-nam và A-nê-lô-đậu (Mahanaman và Anurudha). Công chúa Cam Lộ Vị cso một con trai tên Thi-bà-la (Danapala).

Trong số đó, Bồ-tát Tất-đạt-đa, dần dần lớn lên, bỏ địa vị Chuyển luân Thánh vương, nửa đêm xuất gia, đi đến trong nước Â-lâu-tỳ-la (Uruvela) bên bờ sông Ni-liên-thuyền, sáu năm khổ hạnh.

Vì thương nhớ con nên vua Tịnh Phạn thường sai sứ đi tìm, muốn biết tin tức con mình đắc đạo chăng? Bệnh hay chết? Sứ giả trở về tâu vua: "Bồ-tát chỉ còn da bọc xương gân, thân mạng rất suy vi;

hoặc nay, hoặc mai, chẳng còn bao lâu nữa". Vua nghe nói hết sức sầu nhớ, chìm trong biển ưu não mà than: "Con đã không làm Chuyển luân vương lại không được làm Phật, sao lại chỉ chịu suy nhược khổ sở, không được chi cả, mà chết". Vua ưu não như vậy đến hoang mang, mờ mịt, bối rối, bế tắc!

Lúc ấy Bồ-tát bỏ lối tu khổ hạnh, ăn cháo sữa trăm vị, thân thể no đủ, xuống sông Ni-liên-thuyền tắm rửa xong, đi đến dưới cội Bồ-đề, ngồi tòa Kim-cang mà thề rằng: "Ta thề không bỏ chỗ ngồi kiết-già này cho đến khi thành đạt Nhất thiết trí, nếu không đạt được Nhất thiết trí, thì không rời khỏi chỗ này".

Nghe vậy, Ma vương dẫn chúng mười tám vạn ức đến chỗ Bồ-tát, dám thuyết hơn thua cùng Bồ-tát. Bồ-tát dùng sức trí tuệ cả phá Ma quân. Ma không hơn được phải rút lui mà tự nghĩ: "Không thắng được Bồ-tát thì hãy đến làm khổ cha của người", liền đến chỗ vua Tịnh-phạn nói dối rằng: "Con ông vừa cuối đêm nay đã qua đời rồi". Vua nghe lời ấy, sỡ hãi té trên giường, như cá vùi trong cát nóng. Vua khóc và nói:

" A-di-đà (Ajita-A-tư-đà) nói quấy,

Điềm lành cũng chẳng linh,

Được lợi, tiếng thơm tho,

Tất cả đều chẳng có".

Bấy giờ thọ thần Bồ-đề rất hoan hỷ, cầm hoa trời Mạn-đà-la đến chỗ vua Tịnh Phạn nói kệ:

"Con Ngài đã đắc Đạo,

Đã phá tán chúng Ma,

Sáng như mặt trời mọc,

Soi thấu cả mười phương,

Hoan hỷ được lợi lớn,

Giải thoát hết thảy khổ,

Nay đã chuyển xe pháp,

Không đâu không thanh tịnh".

Vua nói: "Trước đây có một vị Trời đến nói con ta đã chết, nay ngươi nói với con ta há hoại Ma quân, đắc Đạo, hai lời nói trái nhau, biết ai đáng tin?" Thần cây lại nói: "Thật không vọng ngữ. Vị trời trước nói dối đã chết, đó là Ma ôm lòng ganh tỵ, nên đến xúc não. Ngày nay các vị Trời, Rồng và Thần đem hoa hương cúng dường, giăng đầy giữa hư không. Con ngài thân phóng ra ánh sáng chiếu khắp trời đất".

Vua nghe lời ấy, cởi bỏ tất cả tâm ưu sầu khổ não, nói: "Con ta tuy bỏ ngôi Chuyển luân Thánh vương, nay được ngội pháp Chuyển luân vương, thật là đại lợi, chẳng mất mát gì", nên lòng vua rất hoan hỷ.

Ngoài ra có sứ giả của Hộc Phạn vương đến tâu cùng Tịnh-phạn vương: "Hộc-phạn vương vừa

4. Truyện đức Phật Thích-ca: B. Thời kỳ hiện tại: VI. Những chặng đường hóa độ: 43. Bố thí thân mạng

sanh được con trai". Tâm của vua rất hoan hỷ, nói: "Ngày nay thật là đại cát, là ngày hoan hỷ". Vua nói với sứ giả rằng:"Đứa trẻ ấy đặt tên là A-nan", đó là tên cha mẹ đặt.

Nương theo nhân duyên mà đặt tên là như thế nào? Thân hình của A-nan đoan chánh, thanh tịnh, như tấm gương sáng đẹp, dung nhan tướng mạo già hay trẻ, đẹp hay xấu đều hiện rõ trong thân. Thân ấy tươi sáng trong sạch, người nữ trông thấy, dục tâm liền động, cho nên Phật cho phép A-nan mang y che vai.

Vì A-nan thường khiến người khác trông thấy thì tâm và mắt đều hoan hỷ, cho nên gọi là A-nan.

43. Bố thí thân mạng: Vua Thi-tỳ (Sibi) đem thân mà thí cho chim Bồ câu. Bản thân của Bồ-tát Thích-ca Mâu-ni bấy giờ là vua Thi-tỳ. Vua đã được "Quy mạng cứu hộ Đà-la-ni", rất tinh tấn, có tâm từ bi, xem tất cả chúng sanh như mẹ thương con".

Gặp lúc ấy không có Phật, Thích Đề-hoàn Nhơn thọ mạng gần dứt, tự nghĩ: "Nơi nào có Phật, bậc Nhất thiết trí?", rồi tự đi hỏi khắp nơi mà không ai đoạn nghi được nên hết thảy đều không phải là Phật, liền trở lại trên trời, ngồi mà ưu sầu. Bấy giờ có vị Trời tên là Tỳ-thủ-kiết-ma giỏi biến hóa, hỏi: "Thiên chủ vì sao mà ưu sầu?" Đáp: "Ta tìm bậc Nhất thiết trí mà không gặp được nên ưu

sầu". Tỳ-thủ-kiết-ma nói: "Có vị đại Bồ-tát bố thí, trì giới, thiền định, trí tuệ đầy đủ, không lâu sẽ thành Phật". Đế-thích dùng kệ đáp:

"Bồ-tát phát đại tâm

Như trứng cá, bông xoài,

Ba việc, lúc nhân nhiều,

Lúc thành quả rất nhiều".

Tỳ-thủ-kiết-ma đáp: "Vua Thi-tỳ dòng Ưu-thi-na ấy, đầy đủ trì giới, tinh tấn, đại từ, đại bi, thiền định, trí tuệ, không lâu sẽ thành Phật". Thích Đề-hoàn Nhơn nói với Tỳ-thủ-kiết-ma: "Hãy đến thử xem rồi biết có tướng Bồ-tát hay không. Ngươi làm chim Bồ câu, ta làm chim Ó. Ngươi lấy làm bộ sợ hãi chui vào nách vua, ta đuổi theo ngươi". Tỳ-thủ-kiết-ma nói: "Sao lại lấy việc này xúc não vị đại Bồ-tát ấy?"

Thích Đề-hoàn Nhơn nói kệ:

"Ta chẳng phải ác tâm,

Như chân kim, nên thử,

Thử Bồ-tát như vậy,

Để biết tâm định chăng?"

Nói kệ xong, Tỳ-thủ-kiết-ma liền tự biến thân thành chim Bồ câu, mắt đỏ, chân đỏ. Thích Đề-hoàn Nhơn tự biến thành chim ó, bay đuổi theo gấp. Bồ câu bay thẳng chui vào nách vua, thân run sợ, mắt nháo nhác, tiếng kêu khẩn thiết.

"Lúc ấy có nhiều người,

Cùng nói với nhau rằng,

Vua ấy đại nhân từ,

Nên bảo hộ tất cả.

Chim bồ câu nhỏ ấy,

Bay đến như về nhà,

Như vậy tướng Bồ-tát,

Thành Phật chắc không lâu".

Lúc ấy chim ó đậu trên gần đó, nói với vua Thi-tỳ rằng: "Trả bồ câu lại cho tôi, vì của tôi bắt được". Vua nói với chim ó: "Ta bắt được nó trước chứ không phải ngươi. Khi ta vừa phát ý Bồ-tát thì bắt được nó. Tất cả chúng sanh ta đều muốn độ thoát". Chim ó nói:"Vua muốn độ hết thảy chúng sanh, tôi không phải ở trong số hết thảy đó ư? Cớ sao riêng tôi không được vua thương mà nay lại cướp mất bữa ăn của tôi?" Vua nói: "Ngươi cần ăn thứ gì? Ta có thệ nguyện hễ có chúng sanh nào đi đến với ta, ta tất cứu hộ. Ngươi cần ăn thứ gì, ta sẽ cấp cho". Chim ó nói: "Tôi cần thứ thịt nóng vừa mới giết". Vua nghĩ: "Việc này thật khó, không tự sát sanh, làm sao có được? Sao ta lại giết một con mà đem cho một con?" Tư duy tâm định, rồi tự thuyết kệ:

"Xác thịt của ta đây,

Hằng thuộc già, bệnh, chết,

Không lâu sẽ thối rã,

Kia cần, ta sẽ cho".

Suy nghĩ như thế rồi, vua gọi người cầm dao đến, tự xẻ thịt bắp vế cho chim ó. Ó nói với vua: "Vua tuy lấy thịt nóng mà cho tôi, nhưng phải làm theo đạo lý. Để cho thịt nặng nhẹ bằng với bồ câu mới được, chớ dối!"

Vua được mang cân đến, lấy thịt vua cân với bồ câu, bồ câu cứ nặng mãi, thịt vua cứ nhẹ dần. Vua sai người lóc thịt cả hai vế của mình, vẫn nhẹ, không đủ. Thứ đến hai bắp chân, hai mông, hai vai, cổ, lưng v.v... cho đến hết cả thịt ở thân mình mà bồ câu vẫn còn nặng, thịt vua vẫn còn nhẹ. Lúc ấy cận thần, nội thích, giăng che màn sáo, không cho mọi người xem: "Vua Thi-tỳ nói: "Chớ ngăn cản mọi người, cứ để cho họ vào xem", rồi thuyết kệ rằng:

"Trời, Người, A-tu-la,

Tất cả đến xem ta,

Đại tâm vô lượng chí,

Vì cầu thành Phật đạo.

Nếu có cầu Phật đạo,

Hãy nhẫn đại khổ này,

Tâm không thể kiên cố,

Thì hãy dừng ý lại".

Bấy giờ Bồ-tát hai tay vấy máu, vịn vào cân, muốn leo lên, định tâm đem cả thân mình để cân cho bằng bồ câu. Ó nói: "Đại vương, việc ấy khó thành, đâu cần như thế, trả bồ câu lại tôi". Vua nói: "Bồ câu đến với ta, ta nhất định không giao lại cho ngươi. Nay ta muốn đem thân này để cầu đổi lấy Phật đạo". Vua lấy tay vịn cân, bấy giờ Bồ-tát thịt đã hết, gân đã đứt, không tự chế được, muốn leo lên mà cứ ngã xuống, tự trách tâm rằng: "Ngươi hãy tự kiên cường lên, không được mê muội! Tất cả chúng sanh bị đọa vào biển lớn ưu khổ, một mình ngươi lập thệ nguyện muốn cứu độ tất cả, sao lại giải đãi mê muội? Khổ này rất ít, khổ ở địa ngục rất nhiều, đem hai việc ấy so sánh, vẫn không bằng một phần mười sáu. Ta nay có trí tuệ, tinh tấn, trì giới, thiền định, còn lo sợ khổ này, huống những người trong địa ngục, không có trí tuệ, thì làm sao?" Lúc ấy Bồ-tát quyết tâm muốn leo lên cân, bảo người đỡ lên. Tâm Bồ-tát lúc ấy tuyệt không có chút hối hận.

Chư thiên, Long vương, A-tu-la, Quỷ, Thần, nhân dân đều tán thán rằng: "Vì chim nhỏ mà thế, việc ấy thật hy hữu!"

Ngay khi đó, đại địa chấn động sáu cánh, biển lớn nổi sóng, cây khô sanh hoa, trời mưa hương thơm và rải hoa quý, Thiên nữ ca ngợi chắc chắn

được thành Phật. Cùng khi ấy thần tiên khắp bốn phương đều đến ca ngợi: "Ấy là Bồ-tát chơn thật, ắt sớm thành Phật!" Ó nói với bồ câu: "Các thử thách như thế, không tiếc thân mạng, ấy chơn thật là Bồ-tát", liền nói kệ rằng:

"Trong đất từ bi sanh

Mầm cây Nhất thiết trí

Bọn ta nên cúng dường

Không nên làm ưu não".

Tỳ-thủ-kiết-ma nói với Thích Đề-hoàn Nhơn: "Thiên chủ có thần lực, nên làm cho thân của vua ấy bình phục". Thích Đề-hoàn Nhơn nói: "Không cần đến ta. Vị vua ấy tự lập thệ nguyện, đại tâm hoan hỷ, không tiếc thân mạng, cảm đến tất cả để khiến phát tâm cầu Phật đạo". Đế Thích liền nói với vua: "Ông cắt thịt đau đớn, mà tâm có buồn hận không?" Vua nói: "Tâm ta hoan hỷ, không có sầu muộn thối thất?. Đế Thích nói: "Ai tin được tâm ông không thối thất?" Bấy giờ Bồ-tát phát lời thệ nguyện chắc thật rằng: "Tôi lóc thịt, máu chảy mà không hận không buồn, nhất tâm không hối tiếc để cầu Phật đạo. Nếu đúng như vậy, thân tôi sẽ tức khắc bình phục như cũ".

Ngay khi tôi nói lời nguyện ấy, thân liền bình phục như cũ. Trời, người trông thấy đều rất hoan hỷ, tán thán việc chưa từng có: "Đại Bồ-tát ấy

4. Truyện đức Phật Thích-ca: B. Thời kỳ hiện tại: VI. Những chặng đường hóa độ: 44. Bồ-tát không thất hứa

chắc sẽ thành Phật, bọn ta hãy nên tận tâm cúng dường, cầu mong Ngài sớm thành Phật đạo, hãy nhớ đến chúng ta!" Bấy giờ, Thích Đề-hoàn Nhơn, Tỳ-thủ-kiết-ma đều trở về trời.

44. Bồ-tát không thất hứa: xưa có vua Tu-đà-tu-ma tinh tấn trì giới, thường giữ lời chân thật. Một sáng sớm vua cỡi xe, cùng các thể nữ đi vào vườn dạo chơi. Khi ra đến cửa thành, có một Bà-la-môn đến xin, nói với vua: "Vua là người đại phúc đức, thân tôi bần cùng, xin rũ lòng thương cho tôi ít nhiều". Vua nói: "Được! Kính lời dạy Như Lai, ta sẽ bố thí, nhưng hãy đợi ta trở về". Nói xong, vua đi vào vườn, tắm rửa, vui chơi.

Lúc ấy, có con chim chúa có hai cánh rất lớn tên là Châu Nai (Kalmạsa-pàda), từ trên không bay đến giữa đám thể nữ, cắp vua bay đi, giống như chim Kim sí vào giữa biển bắt Rồng. Các thể nữ kêu gào khóc la kinh hãi cả khu vườn, cho đến trong ngoài thành đều lo sợ hoảng hốt. Chân nai mang vua bay giữa hư không, đến chỗ núi nó ở, để vua vào giữa chín mươi chín vị vua bị bắt. Vua Tu-đà-tu-ma khóc ròng như mưa. Chân Nai nói: "Này vua Đại-sát-lợi, sao ông khóc như trẻ con vậy? Người có sanh ra thì có chết, có hội hợp thì có chia lìa!" Vua Tu-đà-tu-ma đáp: "Ta không phải sợ chết, chỉ tự hận là thất tín. Ta từ khi sanh ra đến

nay, không hề nói dối. Sáng nay khi ra cửa thành, có một Bà-la-môn đến theo ta xin, ta hứa khi trở về sẽ cho. Không ngờ bị vô thường phải cô phụ lòng người ấy, tự chuốc lấy tội dối trá, chỉ vì thế mà ta khóc thôi". Chân Nai nói với vua: "Ý ông muốn vậy, sợ dối nói lời ấy, tin lời ông, tôi cho ông trở về trong bảy ngày để bố thí cho Bà-la-môn xong thì trở lại ngay. Nếu quá bảy ngày mà ông không trở lại, tôi có đôi cánh to mạnh, bắt ông trở lại cũng không khó".

Vua Tu-đà-tu-ma được trở lại bản quốc, mặc ý mà bố thí. Chỉ định thái tử lên ngôi kế vị và hội cả nhân dân lại mà sám hối từ tạ rằng: "Trí của ta không khắp đến các loài vật, sửa trị phần nhiều không đúng pháp, xin hãy trung thành tha thứ cho. Như thân ta ngày nay không còn là của mình, nên phải ra đi trở lại". Nhân dân cả nước và các thân thích, dập đầu xin vua ở lại: "Nguyện vua hãy ở lại, thương xót nước này; chớ vì chuyện vua Chân Nai mà lo sợ, nên thiết lập nhà sắt, tinh binh, Chân Nai tuy là thần cũng không sợ nó!" Vua nói: "Không thể được, rồi thuyết kệ:

"Thật ngữ là đệ nhất giới,

Thật ngữ là thang lên trời,

Thật ngữ là bậc Đại nhân,

Vọng ngữ là vào địa ngục.

4. Truyện đức Phật Thích-ca: B. Thời kỳ hiện tại: VI. Những chặng đường hóa độ: 45. Như lai chăm sóc bệnh

Ta nay giữ thật ngữ,

Dù vứt bỏ thân mạng,

Tâm không chút hối hận".

Thuyết kệ xong, vua liền khởi hành, đi đến chỗ Chân Nai. Chân Nai từ xa trông thấy, hoan hỷ nói rằng: "Ông là người nói thật, không mất lời hứa. Mọi người đều tiếc thân mạng, còn ông từ chỗ chết được thoát ra, rồi trở lại với lời hứa. Ông thật là bậc Đại nhân". Bấy giờ vua Tu-đà-tu-ma tán thán thật ngữ rằng: "Thật ngữ ấy là người, phi thật ngữ ấy chẳng phải là người". Đủ các lời như vậy, tán thán thật ngữ, chê trách vọng ngữ. Chân Nai nghe vậy, tín tâm thanh tịnh, nói với vua Tu-đà-tu-ma rằng: "Ông khéo nói những lời như vậy, nay tôi thả ông về. Ông được giải thoát, chín mươi chín vua kia cũng được tha theo ông luôn, tùy ý ai trở về bản quốc nấy". Nói như vậy rồi, trăm vua đều được tha trở về.

45. Như Lai chăm sóc bệnh: Đời trước ưa roi gậy đánh khảo, giam trói, các thứ não hại nên đời nay mắc bệnh. Đời nay mắc bệnh là vì không biết nuôi thân, uống ăn không tiết độ, nằm ngồi đi đứng không chừng mực. Do những việc ấy nên bị các thứ bệnh. Như vậy, có bốn trăm lẻ bốn chứng bệnh, nhờ thần lực của Phật làm cho bệnh được lành. Như truyện kể: Phật ở nước Xá-bà-đề, có một cư sĩ

thỉnh Phật và Tăng dùng cơm tại tinh xá, Phật ở tinh xá tiếp nhận đồ ăn, vì có năm nguyên do: 1- Sắp nhập định. 2-Sắp thuyết pháp cho chư thiên. 3-Sắp du hành quan sát phòng các Tỳ-kheo. 4-Chăm sóc các Tỳ-kheo bệnh. 5-Sắp kiết giới cho các Tỳ-kheo chưa được kiết giới. Khi ấy Phật đẩy cửa vào phòng các Tỳ-kheo, thấy một Tỳ-kheo bệnh khổ, không ai chăm sóc, nằm mà đại tiểu tiện, không ngồi dậy được. Phật hỏi Tỳ-kheo: "Ông bị khổ gì mà không ai chăm sóc cả?" Tỳ-kheo thưa: "Bạch đức Thế Tôn, con có tánh lười biếng, khi người khác bệnh, con không chăm sóc, cho nên nay con bệnh, người khác cũng không chăm sóc". Phật bảo: "Thiện nam tử, Như Lai sẽ chăm sóc ông".

Khi ấy Thích Đề-bà-na-dân đem nước rửa, Phật lấy tay xoa thân Tỳ-kheo kia. Trong khi xoa thân, thì hết thảy bệnh khổ đều tiêu trừ, thân tâm được an ổn. Khi ấy Thế Tôn từ từ đỡ Tỳ-kheo bệnh dậy, đưa ra ngoài phòng, tắm rửa mặc áo, rồi từ từ đưa trở vào, trải niệm bảo ngồi. Phật nói với Tỳ-kheo bệnh ấy rằng: "Lâu nay ông không cần cầu việc chưa được khiến được, việc chưa đến khiến đến, mà phải chịu các khổ nạn. Như vậy sẽ phải còn có thống khổ lớn hơn!" Tỳ-kheo nghe rồi, tâm tự suy nghĩ: "Phật ân vô lượng, thần lực vô số, lấy tay xoa cho ta, bệnh khổ tiêu hết, thân tâm khoái

4. Truyện đức Phật Thích-ca: B. Thời kỳ hiện tại: VI. Những chặng đường hóa độ: 46. Bồ-tát Biến Cát (Phổ Hiền)

lạc!" Vì thế ấy nên nói Phật dùng thần lực khiến người bệnh được lành.

46. Bồ-tát Biến-cát (Phổ Hiền): Chư Phật, Đại Bồ-tát, khi chúng sanh bị cấp nạn như sợ hãi, nhất tâm niệm đến thì tức thời đến cứu độ. Như ở phía Tây nước Đại Nguyệt Chi, trong một xứ Phật, có người bị bệnh phong lác, đi đến bên tượng Biến Cát Bồ-tát, nhất tâm tự quy y, niệm tưởng công đức của Biến Cát Bồ-tát, nguyện trừ bệnh ấy. Khi ấy Biến Cát Bồ-tát liền lấy tay phải sáng chói quý báu to lớn xoa trên thân người kia, bệnh liền được lành. Lại, trong một nước có vị Tỳ-kheo tu ở chốn A-lan-nhã, đọc lớn kinh Đại thừa, vị Quốc vương nước đó thường trải tóc để ngài bước lên mà đi. Có vị Tỳ-kheo nói với vua rằng: "Người ấy Ma-ha-la, không tụng kinh nhiều, cớ sao vua cúng dường lớn lao như thế?" Vua nói: "Ta một hôm giữa đêm muốn gặp vị Tỳ-kheo ấy, liền đi đến chỗ ngài ở, thì thấy vị Tỳ-kheo ở trong động tụng kinh Pháp hoa, và thấy một người sắc vàng sáng chói, cỡi voi trắng chắp tay cúng dường, ta đi dần đến gần thì biến mất, ta hỏi Đại Đức: "Vì sao tôi đến mà người sắc vàng sáng chói biến mất ư?" Vị Tỳ-kheo đáp: "Đó là Bồ-tát Biến Cát. Bồ-tát Biến Cát tự nói rằng: "Có người nào đọc tụng kinh Pháp hoa, thời ta sẽ cõi voi trắng đi đến giáo đạo". Vì tôi tụng

4. Truyện đức Phật Thích-ca: B. Thời kỳ hiện tại: VI. Những chặng đường hóa độ: 47. Cung kính, thận trọng

kinh Pháp Hoa nên Bồ-tát Biến Cát tự đến (Biến Cát trong kinh Pháp Hoa gọi là Phổ Hiền)".

47. Cung kính, thận trọng: Sau khi Phật Bát Niết-bàn một trăm năm, có một thầy Tỳ-kheo tên là Ưu-ba-cúc, là vị A-la-hán chứng được lục thông, làm Đại đạo sư của cõi Diêm-phù-đề lúc bấy giờ. Lúc ấy có một Tỳ-kheo-ni, 120 tuổi, vị Tỳ-kheo-ni ấy lúc nhỏ đã từng thấy Phật. Ngài Ưu-ba-cúc vào nhà bà để hỏi dung nghi của Phật, trước tiên sai đệ tử đến hỏi Tỳ-kheo-ni rằng: "Đại sư tôi là Ưu-ba-cúc muốn đến thăm bà để hỏi về dung nghi của Phật".

Khi ấy vị Tỳ-kheo-ni lấy bình bát đựng đầy dầu mè, đặt dưới cánh cửa để thử coi oai nghi của Ưu-ba-cúc có được rõ ràng chăng? Ưu-ba-cúc đi vào, từ từ đẩy cánh cửa, làm đổ một ít dầu. Ngồi xong Ngài hỏi Tỳ-kheo-ni: "Bà đã từng thấy Phật chăng? Dung mạo giống như thế nào? Xin nói cho tôi được rõ". Tỳ-kheo-ni đáp: "Lúc ấy tôi còn niên thiếu, thấy Phật đi vào làng, mọi người đều nói "Phật đến", tôi theo mọi người chạy ra, trông thấy ánh sáng của Ngài tôi liền lễ bái, chiếc thoa vàng trên đầu tôi rơi xuống đất, tại rừng cây tối mù, ánh sáng của Phật soi đến, mọi vật u ẩn đều được trông thấy, tôi liền lượm được thoa. Từ đó về sau, tôi làm Tỳ-kheo-ni". Ưu-ba-cúc lại hỏi: "Lúc Phật còn ở đời, oai nghi lễ

4. Truyện đức Phật Thích-ca: B. Thời kỳ hiện tại: VI. Những chặng đường hóa độ: 48. Ai đáng tôn kính làm Thầy

pháp của các Tỳ-kheo như thế nào?" Đáp: "Lúc Phật còn ở đời, Lục quần Tỳ-kheo rất là tệ ác, không biết tàm quý, mà oai nghi phép tắc hơn ông bấy giờ. Vì sao mà biết thế? Vì Lục quần Tỳ-kheo đi vào cửa, không làm dầu đổ.Lục quần Tỳ-kheo tuy là tệ ác, mà đúng như nghi pháp của Tỳ-kheo: đi, đứng, ngồi, nằm không mất pháp tắc. Ông tuy là A-la-hán có sáu thần thông mà không bằng bọn họ". Ưu-ba-cúc nghe nói lời ấy, hết sức hổ thẹn. Vì vậy nên nói nhất tâm cung kính thận trọng, là tướng trạng của bậc thiện nhân vậy.

48. Ai đáng tôn kính làm Thầy? Khi Phật mới đắc đạo, tự suy nghĩ rằng: "Người mà không có chỗ để tôn thờ thời sự nghiệp sẽ không thành, nay trong mười phương trời đất ai là kẻ đáng tôn thờ, Ta sẽ kính làm Thầy mà thờ". Khi ấy Phạm-thiên vương cùng chư thiên bạch Phật rằng: "Phật là trên hết, không ai vượt qua Phật". Phật cũng tự dùng Thiên nhãn xem thấy trong ba đời và mười phương trời đất, không có ai hơn Phật. Tâm tự nghĩ rằng: "Ta thực hành Đại Bát-nhã Ba-la-mật mà nay tự mình được làm Phật. Đây là chỗ của ta tôn thờ, tức là thầy của Ta, Ta sẽ cung kính cúng dường tôn thờ pháp ấy". Thí như có một gốc cây tên là Hảo Kiên, ở trong lòng đất một trăm năm, cành lá đầy đủ, một ngày kia ra khỏi lòng đất, cao một trăm trượng. Cây ấy ra khỏi rồi, muốn tìm gốc cây lớn để che mát cho

4. Truyện đức Phật Thích-ca: B. Thời kỳ hiện tại: VI. Những chặng đường hóa độ: 49. Cúng dường nhũ mẫu

mình. Khi ấy trong rừng có vị thần nói với Hảo kiên rằng: "Trong rừng không còn cây nào lớn hơn ngươi, các cây khác đều ở trong bóng mát của ngươi". Phật cũng như vậy; vô lượng A-tăng-kỳ-kiếp, sanh ở trong lòng đất Bồ-tát, một ngày kia, ở tại dưới gốc cây Bồ-đề, ngồi trên chỗ tòa Kim-cang, như thật biết rõ hết thảy các pháp tướng, chứng thành Phật đạo. Bấy giờ tự nghĩ: "Ai đáng tôn thờ để làm thầy, Ta sẽ hầu hạ cung kính cúng dường". Khi ấy Phạm-thiên vương cùng chư thiên bạch Phật rằng:"Phật là vô thượng, không ai hơn Phật".

49. Cúng dường nhũ mẫu: Phật là trên hết, trong ba đời mười phương trời đất không ai hơn Phật để mà thực hành sự cúng dường. Cúng dường có thượng, trung, hạ. Cúng dường người thua mình là cúng dường bậc hạ, cúng dường người hơn mình là cúng dường bậc thượng, cúng dường người ngang mình là cúng dường bậc trung. Cúng như Tỳ-kheo-ni Đại Ái Đạo cùng 500 Tỳ-kheo ni A-la-hán, trong một ngày cùng một lần vào Niết-bàn. Khi ấy hàng Ưu-bà-tắc chứng được ba đạo quả đỡ giường của 500 vị Tỳ-kheo-ni, Tứ thiên vương đỡ giường nhũ mẫu của Phật là Đại Ái Đạo, còn Phật tự ở trước bưng lò hương, đốt hương cúng dường. Phật nói với các Tỳ-kheo: "Các ông hãy giúp Ta cúng dường thân nhũ mẫu". Bấy giờ, các Tỳ-kheo A-la-hán, mỗi người dùng thần lực thần túc, đi đến trên núi Ma-lê,

4. Truyện đức Phật Thích-ca: B. Thời kỳ hiện tại: VI. Những chặng đường hóa độ: 50. Bồ-tát cúng dường

Lấy củi hương chiên-đàn ngưu đầu chất thành đống giúp Phật. Ấy là cúng dường bậc hạ. Do đó, tuy không cầu chứng quả mà vẫn thực hành cúng dường bình đẳng.

Lại nữa, chư Phật nên phải cúng dường Phật, các người khác không biết đức của Phật, như kệ nói:

"Người trí kính người trí,

Trí luận người trí mừng,

Người trí biết được trí,

Như rắn biết chân rắn".

Vì vậy, chư Phật là bậc Nhất thiết trí cúng dường bậc Nhất thiết trí.

50. Bồ-tát cúng dường: Chư Phật là phước điền bậc nhất, nếu ai cúng dường thì được quả báu lớn. Cũng như người sửa sang nhiều nông nghiệp ruộng vườn là để nhiều lúa. Chư Bồ-tát thấy chư Phật cúng dường mà được quả báo làm Phật, cho nên cúng dường.

Lại nữa, Bồ-tát thường kính trọng Phật, như người ta kính trọng cha mẹ. Chư Bồ-tát nhờ nghe Phật thuyết pháp mà được các thứ Tam-muội, các thứ Đà-la-ni, các thứ thần lực. Vì biết ơn Phật cho nên cúng dường rộng khắp. Như trong kinh Pháp Hoa, Bồ-tát Dược Vương từ nơi Phật mà được tam-muội Biến hiện sắc thân, mới suy nghĩ rằng: "Ta

4. Truyện đức Phật Thích-ca: B. Thời kỳ hiện tại: VI. Những chặng đường hóa độ: 51. Hang gạch của Tỷ-kheo Đặc-ni-ca

sẽ cúng dường Phật và Pháp Hoa tam-muội như thế nào?" Liền bay lên giữa trời, dùng sức tam-muội mưa xuống bảy báu, hương hoa, tràng phan, bảo cái, cúng dường Phật. Sau khi ra khỏi Tam-muội, ý còn cho như vậy là chưa đủ,trong một ngàn hai trăm năm ăn những thức ăn thơm, uống các dầu thơm, rồi sau dùng giạ trắng quấn vào mình mà đốt lên và tự phát thệ rằng: "Mong cho ánh sáng của thân tôi chiếu đến tám mươi hằng hà sa thế giới Phật". Chư Phật trong tám mươi hằng hà sa thế giới ấy tán thán rằng: "Lành thay, lành thay! Thiện nam tử! Lấy thân cúng dường, ấy là bậc nhất, hơn đem quốc thành thê tử cúng dường gấp trăm ngàn vạn lần, không thể đem thí dụ so sánh". Trong một ngàn hai trăm năm, thân cháy mãi không tắt.

Lại nữa, sự cúng dường Phật ấy được vô lượng tiếng tăm, phước đức lợi trí. Các việc bất thiện đều diệt trừ hết, các thiện căn được tăng trưởng, đời này đời sau thường được quả báo cúng dường, lâu về sau sẽ được làm Phật.

Cúng dường Phật như vậy, được vô lượng các thứ lợi ích, thế nên các Bồ-tát cúng dường Phật.

51. Hang gạch của Tỳ-kheo Đặc-ni-ca: Tỳ-kheo Đặc-ni-ca làm một cái hang bằng gạch màu đỏ, Phật thấy, đã biết mà cố hỏi A-nan: "Cái đó là

4. Truyện đức Phật Thích-ca: B. Thời kỳ hiện tại: VI. Những chặng đường hóa độ: 52. Xá-lợi-phất và Mục-kiền-liên

vật gì vậy?" A-nan thưa: "Đó là con của người thợ gốm xuất gia, tên là Đặc-ni-ca, làm cái nhà nhỏ bằng cỏ, thường bị bọn chăn trâu phá đi, ba lần làm, ba làm bị phá, do đó mới làm cái nhà gạch ngói này". Phật bảo A-nan: "Hãy phá cái hang gạch ấy đi, vì cớ sao? Vì bọn ngoại đạo sẽ nói: "Khi Phật đại sư còn đó, pháp lọt ra từ chỗ rỉ" Nhiều chỗ như vậy, biết mà cố hỏi.

52. Xá-lợi-phất và Mục-kiền-liên: Xá-lợi-phất là vị trí tuệ bậc nhất trong tất cả đệ tử, như Phật có bài kệ nói:

"Trí hết thảy chúng sanh,

Chỉ trừ Phật Thế Tôn,

Muốn sánh Xá-lợi-phất,

Trí tuệ và đa văn,

Ở trong mười sáu phần,

Còn không bằng được một".

Lại nữa, Xá-lợi-phất có trí tuệ đa văn và công đức lớn. Năm mười tám tuổi, đã tụng mười tám bộ kinh, thông hiểu hết thảy kinh sách nghĩa lý. Khi ấy ở nước Ma-kiệt-đà có anh em Long vương, một tên là Cật-lợi, một tên là A-già-hòa-la. Trời mưa xuống đúng thời, nước không bị mất mùa, nhân dân cảm phục, thường chọn tháng trọng xuân, tất cả họp lại để đi đến chỗ ở của Rồng, mở đại hội,

tấu nhạc, luận nghĩa trọn một ngày. Từ xưa đến nay, sự tập hội ấy chưa rõ, bèn lấy tên Rồng để đặt tên hội này. Lệ thường trong ngày ấy, trải bốn tòa cao, một cho quốc vương, một cho thái tử, một cho đại thần, một cho luận sư. Bấy giờ Xá-lợi-phất với cái thân tám tuổi, hỏi mọi người rằng: "Bốn cao tòa ấy đặt ra cho ai?" Mọi người đáp: "Cho quốc vương thái tử, đại thần, luận sĩ".

Khi ấy Xá-lợi-phất quán sát người đương thời Bà-la-môn v.v... thấy thần tình, đỡm lược, chí hướng của họ, không ai hơn mình, bèn bước lên tòa dành cho luận sĩ, kiết-già phu tọa. Mọi người thấy vậy nghi ngờ lấy làm lạ, hoặc bảo đó là nhỏ dại vô tri, hoặc bảo là có trí tuệ hơn người. Tuy khen cho là thần dị, nhưng vẫn ôm lòng kiêu căng, sợ xấu hổ với tuổi nhỏ kia, không tự mình nói với, mà sai đệ tử niên thiếu chuyển lời để hỏi. Xá-lợi-phất đáp lại đúng chỉ thú, lời lẽ nghĩa lý siêu tuyệt. Khi ấy các luận sư tán thán là chưa từng có. Không luận kẻ ngu người trí, lớn nhỏ tất cả đều phục. Vua rất hoan hỷ, liền ra lệnh quan Hữu ty phong tặng một làng để cung cấp thường xuyên. Vua cỡi xe voi, rung linh tuyên cáo cho tất cả đều rõ. Trong mười sáu đại quốc, sáu đại thành thảy đều vui mừng.

Khi ấy, người con thầy bói tên là Câu-luật-đà, họ Đại Mục-kiền-liên, Xá-lợi-phất kết làm bạn

thân. Xá-lợi-phất thì tài trí thông minh được quý, Mục-kiền-liên thì sáng suốt khoát đạt được trọng. Hai người này tài trí ngang nhau, đức hạnh tương đồng, đi thì cùng đi, ở thì cùng ở, nhỏ lớn quyến luyến, giao ước thủy chung. Về sau cả hai nhàm chán việc đời, xuất gia học đạo, làm đệ tử của Phạm chí. Tinh cần cầu đạo, đã lâu mà chẳng có chứng nghiệm, mới đem hỏi thầy. Thầy tên là Sằn-xà-gia (Sànjaya) trả lời rằng: "Từ khi ta cầu đạo, trải bao nhiêu năm, chẳng biết là đạo quả không có chăng hay ta không phải là người cầu đạo chăng mà ta cũng chẳng được gì!"

Một ngày kia ông thầy mắc bệnh, Xá-lợi-phất đứng ở phía trên đầu, Mục-kiền-liên đứng ở phía dưới chân, thấy thở hổn hển, mạng sắp chết, thương xót mà cười. Hai người đồng lòng cùng hỏi cười vì ý gì? Ông thầy trả lời: "Người đời không có mắt, bị ân ái bức bách, Ta thấy vua nước Kim Địa chết, đại phu nhân của ông tự nhảy vào đống lửa, mong cùng ở một chỗ, nhưng hai người ấy hành nghiệp và quả báo khác nhau, nơi sanh cũng khác nhau. Khi ấy hai người lấy viết ghi lại ý thầy, muốn để nghiệm xem hư thật".

Sau có người khách buôn nước Kim Địa, từ xa đi đến nước Ma-kiệt-đà, hai người lấy sự thật xét nghiệm, quả đúng như lời thầy nói, mới bùi ngùi

than rằng: "Chúng ta chẳng phải là hạng người cầu đạo chăng? Hay là thầy còn giấu chúng ta chăng?" Hai người cùng nhau thề rằng: "Nếu ai gặp được vị cam lồ trước, phải cho nhau cùng nếm".

Lúc ấy, Phật đã độ cả ngàn anh em ông Ca-diếp, đang lần lượt đi qua các nước, đến thành Vương Xá, dừng chân lại ở vườn trúc. Hai thầy Phạm chí nghe Phật ra đời, cùng nhau đi vào thành Vương Xá để biết tin tức. Bấy giờ có một Tỳ-kheo tên là A-thuyết-nhị (Assaja- một trong 5 thầy Tỳ-kheo được Phật độ đầu tiên) mặc y cầm bát, vào thành khất thực. Xá-lợi-phất trông thấy dung nghi y phục khác thường, các căn tịch tịnh, trầm mặc, đi đến hỏi rằng: "Ngài đệ tử ai? Người nào là thầy của ngài? Đáp: "Thái tử dòng họ Thích nhàm chán sự khổ, già, bệnh,chết, xuất gia học đạo, chứng được Vô thượng Cháng đẳng Chánh giác, là Thầy của tôi". Xá-lợi-phất nói: " Thầy ông dạy thế nào nói cho tôi biết với". Tỳ-kheo đáp kệ:

"Tuổi tôi còn trẻ nhỏ,

Ngày thọ giới mới mẻ,

Đâu thể diễn chí chơn,

Nói rộng nghĩa Như Lai".

Xá-lợi-phất nói: "Xin ngài hãy lược nói nghĩa cốt yếu". Bấy giờ Tỳ-kheo A-thuyết-nhị nói kệ:

"Các pháp nhân duyên sanh,

Pháp ấy là nhân duyên,

Pháp ấy nhân duyên diệt,

Đại sư nói như vậy".

Xá-lợi-phất nghe kệ xong liền chứng được Sơ quả, trở về để báo lại với Mục-liên. Mục-liên trông thấy nhan sắc từ hòa vui vẻ, nghinh tiếp và hỏi: "Anh được vị cam lồ ư? Hãy nói cho tôi biết?" Xá-lợi-phất liền nói lại cho bài kệ vừa được nghe. Mục-liên nói: "Hãy nói lại cho lần nữa". Xá-lợi-phất liền nói lại. Mục-liên nghe xong cũng chứng được Sơ quả.

Hai thầy cùng hai trăm năm mươi đệ tử, đều đi đến chỗ Phật. Phật từ xa thầy cùng với đệ tử đi đến, bảo các Tỳ-kheo rằng: "Các ông đã từng thấy hai người ấy ở trước các Phạm chí chăng?" Các Tỳ-kheo thưa:" Bạch Thế Tôn, đã thấy". Phật nói: "Hai người ấy là đệ tử trí tuệ đệ nhất trong hàng đệ tử của Ta".

Hai người cùng đại chúng đệ tử đi dần đến gần Phật, đến rồi cúi đầu và đứng qua một bên, cùng bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn! Chúng con muốn được xuất gia thọ giới ở trong Phật pháp". Phật nói: "Thiện lai Tỳ-kheo!", tức thời râu tóc tự rụng, áo pháp mặc vào thân, y bát đầy đủ, thọ giới thành tựu.

Qua nửa tháng sau, lúc Phật thuyết pháp cho Phạm chú Trường Trão, Xá-lợi-phất chứng đắc đạo quả A-la-hán. Sở dĩ nửa tháng sau mới đắc đạo ấy là

4. Truyện đức Phật Thích-ca: B. Thời kỳ hiện tại: VI. Những chặng đường hóa độ: 53. Tu Bồ-đề đảnh lễ cúng dường Phật

vì người sẽ làm thầy theo Phật Chuyển pháp luân, thì phải ở học địa, phải hiện tiền tự chứng nhập các pháp, mỗi mỗi biết đầu đủ, thế nên nửa tháng sau mới chứng đắc đạo quả A-la-hán.

53. Tu Bồ-đề đảnh lễ cúng dường Phật: Xá-lợi-phất là vị trí tuệ đệ nhất trong hàng đệ tử Phật thì Tu-bồ-đề là vị được Vô tránh tam-muội đệ nhất trong hàng đệ tử Phật. Tướng trạng của Vô tránh tam-muội là thường quan sát chúng sanh, không để tâm sinh phiền não, phần nhiều hành theo tâm lân mẫn. Các Bồ-tát là người mở rộng thệ nguyện lớn để độ chúng sanh, thương xót đồng đều, thế nên Phật sai nói Bát-nhã Ba-la-mật.

Lại nữa, Tu-bồ-đề ưa tu Không tam-muội. Như Phật ở cung trời Đao-lợi, hạ An cư, Thọ tuế xong, trở xuống lại Diêm-phù-đề. Bấy giờ Tu-bồ-đề đang ở trong hang đá, tự suy nghĩ: "Phật từ trời Đao lợi đi xuống, ta nên đi đến chỗ Phật? Hay không nên đi đến chỗ Phật ư?" Lại nghĩ: "Phật thường nói, nếu người dùng con mắt trí tuệ để quán Phật quán thân, thời trong sự thấy Phật đó là hơn cả".

Lúc ấy, vì Phật từ trời Đao lợi xuống, cho nên bốn bộ chúng trong Diêm-phù-đề tập họp, do đó mà chư Thiên thấy người, người cũng thấy chư Thiên. Ngồi ở giữa có Phật và Chuyển luân Thánh vương, chư Thiên, đại chúng. Chúng hội trang

4. Truyện đức Phật Thích-ca: B. Thời kỳ hiện tại: VI. Những chặng đường hóa độ: 54. Sao gọi là Xá-lợi-phất?

nghiêm, từ trước chưa từng có. Tâm Tu-bồ-đề suy nghĩ: "Nay đại chúng này tuy là thù diệu đặc biệt, nhưng thế không thể lâu bền, pháp sanh diệt đều trở về vô thường". Tôn giả nhân bước đầu của phép quán vô thường này, mà được tất cả các pháp đều là không, không có thật. Khi tu phép quán ấy, Tôn giả liền được chứng đạo.

Bấy giờ, tất cả mọi người đều mong muốn thấy Phật để lễ kính cúng dường. Có Tỳ-kheo ni Hoa Sắc muốn trừ sự xấu của cái tiếng nữ, bèn hóa thành Chuyển luân Thánh vương và bảy báu, ngàn đứa con. Mọi người trông thấy đều đứng dậy khỏi chỗ ngồi. Hóa vương đi đến chỗ Phật xong, trở lại thân như cũ, làm Tỳ-kheo-ni trước tiên đảnh lễ Phật.

Khi ấy, Phật nói với Tỳ-kheo-ni: "Chẳng phải ngươi trước kia đảnh lễ Ta, mà chúng Tu-bồ-đề trước tiên đảnh lễ Ta. Vì cớ sao? Vì Tu-bồ-đề quán các pháp Không, ấy là thấy Phật pháp thân, thành chơn cúng dường, hơn hết trong các cúng dường, chẳng phải do cung kính sanh thân là cúng dường vậy.

54. Sao gọi là Xá-lợi-phất? Xá-lợi-phất là tên do cha mẹ đặt hay dựa vào hành vi công đức mà đặt? Đó là tên do cha mẹ đặt. Ở trong Diêm-phù-đề, nơi an lạc nhất có nước Ma-kiệt-đà, trong nước đó có thành viên lớn tên là Vương Xá, vua tên là Tần-

bà-sa-la, có vị luận nghị sư dòng Bà-la-môn tên là Ma-đà-la. Vì người ấy luận nghị giỏi nên vua phong cho một ấp, cách thành lớn không xa. Ma-đà-la còn có gia đình, vợ sanh một người con gái, có con mắt giống mắt chim Xá-lợi, liền đặt tên con gái ấy là Xá-lợi. Lần thứ hai sinh một người con trai, mà xương đầu gối thô to, nên đặt là Câu-hy-la (có nghĩa là đầu gối to lớn).

Bà-la-môn Ma-đà-la đã có gia đình, phải nuôi nấng con trai con gái, nên sở học về kinh sách đều bị cũ xưa không còn được trau dồi mới.

Lúc ấy ở Nam Thiên Trúc có một thầy đại luận nghị Bà-la-môn, đối với người tám thứ đại kinh, thảy đều thông lợi. Người này đi vào thành Vương Xá, trên đầu đội lửa, lấy nịt sắt nịt bụng. Người ta hỏi lý do, bèn nói: "Sở học kinh sách của tôi quá nhiều, sợ bụng bị vỡ ra, cho nên nịt nó lại". Lại hỏi: "Trên đầu vì sao đội lửa?" Đáp: "Vì tối quá". Mọi người nói: "Mặt trời mọc chiếu sáng, tại sao lại tối?" Đáp: "Tối có hai thứ: Một là ánh mặt trời không chiếu đến, hai là ngu si che tối". Mọi người nói: "Chỉ vì ông chưa gặp Bà-la-môn Ma-đà-la, nếu ông gặp thì bụng ông sẽ teo, sáng sẽ tối".

Vị Bà-la-môn ấy đi ngay đến bên chiếc trốn, đánh trống luận nghị lên. Quốc vương nghe hỏi:

"Ấy là người nào?" Các quan thần đáp: "Ở Nam Thiên Trúc có một Bà-la-môn tên Đề-xá, là một đại luận nghị sư, muốn tìm luận xứ, cho nên đáng trống luận".

Đại vương hoan hỷ, liền họp mọi người mà cáo rằng: "Ai có thể vấn nạn, hãy cùng người ấy luận nghị?" Ma-đà-la nghe vậy tự nghĩ: "Ta vì đã cũ xưa, không còn tập luyện đổi mới, không biết nay có thể cùng người ấy luận nghị chăng?" Ông gắng gổ mà đi đến. Giữa đường thấy hai con Trâu đực đang húc bạng nhau, trong tâm khởi ý tưởng tượng: "Con trâu này là ta, con trâu kia là người. Lấy đó bói xem biết được ai thắng?" Nhưng con trâu này không bằng, bèn sầu lo quá, mà tự nghĩ rằng: "Cứ như tướng trạng ấy, ta sẽ không bằng".

Khi sắp đi vào giữa chúng, thấy có người mẹ, ôm một bình nước đứng ngay ở trước, bị khụy chân té nhào xuống đất nên bình vỡ. Lại nghĩ rằng: "Đây cũng là điềm không tốt nữa". Ma-đà-la hết sức không vui.

Khi đã đi vào giữa chúng, thấy luận sư kia, nhan mạo ý chí, khí sắc tướng tốt đầy đủ, tự biết mình không bằng. Nhưng việc chẳng đặng ngừng, phải cùng nhau luận nghị. Luận nghị đã giao ước, liền bị thua. Đại vương hoan hỷ là có được người đại trí sáng suốt từ xa đi vào nước ta, còn muốn

phong cho một ấp. Quần thần nghị bàn: "Một người thông minh đi đến, liền phong cho một ấp, công thần thì chẳng tưởng thưởng, chỉ ưa thích nghị luận, sợ rằng đó không phải là cái đạo an toàn quốc gia. Nay Ma-đà-la bị thua, thì phải dành lại phong ấp cho người thắng. Nếu lại có người khác thắng thì phải dành lại để phong cho". Vua chấp nhận lời ấy, liền dành lại đem phong cho người sau.

Khi ấy Ma-đà-la nói với Đề-xá rằng: "Ông là người thông minh, ta gả con gái cho, con trai chỉ làm lụy nhau. Chi bằng nay ta đi xa đến nước khác để cầu bổn chí".

Đề-xá nhận người con gái kia làm vợ. Người vợ mang thai, nằm mộng thấy một người thân mặc áo giáp, đầu đội mũ trụ, tay cầm Kim cang, xô phá các núi mà đứng một bên núi lớn. Thức dậy nói lại với chồng: "Tôi mộng như vậy". Đề-xá nói: "Bà sẽ sanh con trai, tồi phục hết thảy các luận nghị sư, chỉ không hơn được một người, lại sẽ làm đệ tử người đó".

Xá-lợi mang thai. Vì đứa con trong thai mà mẹ cũng thông minh, rất có khả năng luận nghị. Em trai là Câu-hy-la, cùng với chị luận nghị, mỗi lần luận nghị đều bị thua, không bằng, biết đứa con trong thai chị, chắc chắn là đại trí tuệ, chưa sanh mà đã như vậy, huống gì sanh ra? Câu-hy-la liền bỏ nhà đi học vấn, đến Nam Thiên Trúc, không rảnh để cắt

4. Truyện đức Phật Thích-ca: B. Thời kỳ hiện tại: VI. Những chặng đường hóa độ: 55. Thợ vẽ bố thí

móng tay chuyên đọc mười tám thứ kinh thơ, đều thông suốt, cho nên người thời bấy giờ gọi là Phạm chí Móng tay dài (Trường Trão Phạm chí). Con của chị đã sanh, bảy ngày sau, bọc trong giạ trắng, đem chỉ với cha nó. Cha nó suy nghĩ: "Ta tên Đề-xá, vậy theo tên là Ưu-ba-đề-xá (Ưu-ba Trung Hoa dịch Trụ, có nghĩa là theo, Đề-xá là tên ngôi sao). Ấy là tên do cha mẹ đặt. Mọi người vì thấy người kia do bà Xá-lợi sanh ra, nên đều gọi là Xá-lợi-phất (Phất nghĩa là con, tử).

Lại, Xá-lợi-phất đời đời có bản nguyện làm người đệ tử bậc nhất của Phật Thích-ca Mâu-ni, tự là Xá-lợi-phất. Đó là tên do nhân duyên bản nguyện. Do các lẽ đó nên gọi là Xá-lợi-phất.

55. Thợ vẽ bố thí: Ngày xưa ở trong thành Phất-ca-la của nước Đại Nhục Chi, có một thợ vẽ tên là Thiện-na, đi đến nước Đa-lợi-đà-la ở phương đông, làm khách vẽ suốt mười hai năm, được ba mươi lượng vàng, mang về nước cũ, ngang qua thành Phất-ca-la, nghe có tiếng trống đánh mở đại hội, đi đến trông thấy Tăng chúng, liền sanh lòng tin thanh tịnh, hỏi thầy Duy-na rằng: "Trong chúng này cần bao nhiêu vật thì đủ một ngày ăn?" Thầy Duy-na đáp: "Ba mươi lượng vàng thì đủ một ngày ăn".

Người thợ vẽ liền lấy ba mươi lượng vàng có được, giao thầy Duy-na và nói: " Giúp tôi làm một ngày ăn, sáng mai tôi sẽ đi về nhà".

Người thợ vẽ với hai tay không mà trở về nhà, vợ anh ta hỏi: "Mười hai năm làm nên được thứ gì?" Đáp: "Được ba mươi lượng vàng". Người vợ liền hỏi: "Ba mươi lượng vàng nay đâu rồi?" Đáp: "Đã gieo trong ruộng phước". Vợ hỏi: "Ruộng phước gì?" Đáp: "Thí cho chúng Tăng". Người vợ liền trói chồng đưa đến quan trị tội. Đại quan xử đoán hỏi cớ sự. Người vợ đáp: "Chồng tôi si cuồng, suốt mười hai năm làm được ba mươi lượng vàng, không thương xót vợ con, mà lại đem cho hết người khác. Y như luật quan, tôi bèn trói đưa đến". Đại quan hỏi người chồng: "Ngươi sao không cung cấp vợ con, mà lại đem cho người khác?" Đáp: "Đời trước tôi không làm công đức, nên đời này nghèo cùng chịu đủ cay đắng. Đời này gặp ruộng phước, nếu không gieo phước thì đời sau còn nghèo nữa; cứ nghèo tiếp nghèo mãi không biết ngày nào thoát khỏi. Tôi nay muốn dứt ngay sự nghèo cùng, cho nên đem hết vàng mà thí cho Tăng chúng".

Đại quan là một vị Ưu-bà-tắc, có lòng tin Phật thanh tịnh, nghe xong lời ấy, khen rằng: 'Ấy là rất khó! Siêng năng khó nhọc mới được một ít vậy, mà đem thí hết cho chúng Tăng, ngươi là người thiện!" Liền cởi chuỗi Anh lạc trên thân và xe ngựa, với một thôn đem cho người nghèo ấy, mà nói rằng: "Ngươi mới thí chúng Tăng, chúng Tăng chưa ăn, ấy là hạt lúa chưa gieo mà mầm đã mọc; quả báo lớn đương ở kế sau vậy". Do vậy nên nói

4. Truyện đức Phật Thích-ca: B. Thời kỳ hiện tại: VI. Những chặng đường hóa độ: 56. Không đến bờ kia. 57. Kinh ví dụ Rắn độc

thí hết vật khó kiếm được, thì phước rất nhiều.

56. Không đến bờ kia: Ngài Xá-lợi-phất, trong sáu mươi kiếp hành đạo Bồ-tát, muốn vượt qua sông bố thí, bấy giờ có kẻ ăn xin đến xin con mắt, Xá-lợi-phất nói: "Con mắt không dùng được chi, xin nó làm gì? Nếu cần thân tôi và tài vật, thời tôi sẽ đem cho" Người kia đáp: "Không cần thân ông và tài vật, chỉ muốn được con mắt thôi. Nếu ông thực hành bố thí, hãy lấy con mắt cho tôi". Bấy giờ, Xá-lợi-phất móc một con mắt cho, người ăn xin được mắt, liền ở trước mặt Xá-lợi-phất, ngửi rồi chê thúi, nhổ nước miếng mà quăng xuống đất; lại lấy chân chà đạp. Xá-lợi-phất suy nghĩ rằng: "Hạng người tệ như vậy, khó có thể độ được. Con mắt thật vô dụng, mà cố xin cho được, được rồi quăng đi, lại lấy chân chà đạp, sao tệ lắm thế. Hạng người như vậy, không thể độ được; chẳng bằng tự điều phục, sớm thoát vòng sanh tử". Suy nghĩ thế xong, thối đạo Bồ-tát mà hay còn gọi thối Ba-la-mật. Nếu có thể thẳng tiến không lùi, thành tựu Phật đạo; ấy gọi là đến bờ kia, cũng gọi đáo bỉ ngạn, đắc Ba-la-mật.

57. Kinh Ví dụ Rắn độc: Trong kinh Độc Xà Dụ có nói: "Có người mắc tội với vua, vua sai giữ một cái hòm có bốn con rắn độc, vua bảo người tội chăm sóc nuôi nấng. Người ấy suy nghĩ: "Bốn con rắn ấy khó gần, gần thời bị hại, một con còn không

nuôi được, huống là bốn con!" Người ấy liền quang hòm mà chạy, vua sai năm người cầm dao rượt theo. Lại gặp một người, miệng thì nói thuận theo mà trong lòng muốn người kia bị thương, nên nói với người ấy rằng: "Biết nuôi rắn đúng cách, ấy cũng không khó". Nhưng người kia biết rõ, vẫn rong chạy thục mạng,đến một xóm trống vắng, gặp một người lành, mới nói rằng: "Xóm này tuy trống vắng, nhưng là chỗ giặc ở, nay ngươi ở đấy chắc chắn sẽ bị giặc hại, chớ có ở". Người ấy lại chạy nữa, đến một con sông lớn, bờ bên kia là một nước khác, nước đó an vui, thản nhiên thanh tịnh, không có hoạn nạn. Bấy giờ người ấy gom các cỏ cây, buột lại làm chiếc bè, lấy tay chân bơi tới, hết sức mong vượt qua, khi đã đến được bờ, an vui không còn hoạn nạn.

Vua là ví cho Ma vương, cái hòm là thân người, bốn con rắn độc là thân đại, năm kẻ giặc cầm đao là năm ấm, một người miệng lành tâm ác là sự nhiễm trước. Xóm trống vắng là sáu căn, giặc là sáu trần, một người thương xót nói cho là vị thầy lành, con sông lớn là ái, chiếc bè là tám Thánh đạo, tay chân siêng bơi qua là tinh tấn. Bờ này là thế gian, bờ kia là Niết-bàn. Vượt qua là A-la-hán sạch hết lậu hoặc. Trong pháp của Bồ-tát cũng như vậy. Nếu bố thí còn có ba thứ chướng ngại là chấp có ta cho, kia nhận và tài vật bố thí, thì ấy là rơi vào cảnh giới Ma, chưa lìa khỏi các nạn. Còn như Bồ-tát bố thí, ba

4. Truyện đức Phật Thích-ca: B. Thời kỳ hiện tại: VI. Những chặng đường hóa độ: 58. Tiền thân Phật cứu người

thứ đều thanh tịnh không chướng ngại, thì được chư Phật khen ngợi; ấy là bờ kia. Sáu Ba-la-mật này có thể làm cho người ta qua khỏi biển lớn phiền não nhiễm trước và xan tham v.v... đến nơi bờ kia. Thế cho nên gọi là Ba-la-mật.

58. Tiền thân Phật cứu người: Tiền thân của đức Phật Thích-ca Mâu-ni, làm vị đại y vương, chữa hết thảy bệnh, không cầu danh lợi, mà chỉ vì thương xót chúng sanh. Song người bệnh quá nhiều, sức không cứu khắp, lo nghĩ đến hết thảy, nhưng không làm sao được theo tâm nguyện, áo não mà chết, liền sanh lên cõi trời Đao-lợi, tự suy nghĩ rằng: "Nay ta sanh cõi Trời, chỉ ăn phước báo, không có ích lâu dài", liền tự tìm phương tiện chấm dứt thân mạng, bỏ đời sống cõi trời, hạ sanh làm Thái tử Rồng ở trong cung Long vương Ta-già-đà thân hình to lớn, cha mẹ quý yêu. Thái tử lại muốn lấy cái chết, đi đến vua chim Kim-sí, chim liền bắt Rồng Thái tử đem lên cây Xa-ma-lỵ mà nuốt. Cha mẹ kêu la khóc lóc áo não. Rồng con sau khi đã chết, lại sanh làm Thái tử của vị đại Quốc vương trong cõi Diêm-phù-đề, tên là Năng Thí. Khi sanh Thái tử ra đã nói được, hỏi các người hai bên: "Nay trong nước này có những vật gì đều đem hết lại đây để bố thí". Mọi người sợ hãi, đều bỏ chạy cả. Mẹ Thái tử thương xót, một mình tự giữ con. Thái tử nói với mẹ: "Con không phải quỷ La-sát,

sao mọi người chạy hết? Kiếp trước của con thường ưa bố thí, con là Đàn-việt của mọi người". Mẹ Thái tử nghe lời nói ấy, đem lại nói với mọi người, mọi người liền trở lại.

Bà mẹ khéo nuôi nấng Thái tử. Đến khi khôn lớn, tự mình có được gì Thái tử đều đem bố thí hết. Đến chỗ vua cha, xin vật để bố thí, vua cha chia phần cho lại đem thí hết. Thấy người cõi Diêm-phù-đề nghèo cũng tân khổ, suy nghĩ muốn cấp thí mà tài vật không đủ, Thái tử bèn tự than khóc, hỏi người hai bên rằng: "Làm thế nào để khiến cho hết thảy đầy đủ tài vật?" Các người lão trả lời: "Chúng tôi từng nghe nói có ngọc Như ý, nếu được ngọc ấy thời có thể tùy tâm cầu gì được nấy".

Bồ-tát nghe nói xong, thưa với cha mẹ xin đi vào biển cả tìm ngọc báu Như ý trên đầu Long vương. Cha mẹ trả lời: "Ta chỉ có một mình con, nều vào biển cả, tai nạn khó tránh. Một mai mất con, chúng ta còn sống làm gì, không nên đi! Trong kho của ta hiện còn nhiều vật, sẽ cấp cho con". Thái tử nói: "Vật trong kho có hạn, mà tâm con vô hạn, Con muốn đem của cho đủ hết thảy, không còn ai thiếu thốn. Xin chấp nhận cho con được toại nguyện, làm cho người cõi Diêm-phù-đề, hết thảy sung túc". Cha mẹ biết chí lớn của con, không dám cầm ngăn, bèn để cho đi.

Khi ấy năm trăm khách buôn, vì cho Thái tử là bậc đại nhân phước đức, đều thích đi theo, biết ngày khởi hành của Thái tử, tập họp tại cửa biển. Bồ-tát trước nghe nói trên đầu Long vương Ta-già-đà có ngọc báu Như ý, hỏi mọi người rằng: "Ai biết thủy đạo dẫn đến cung của Rồng kia?" Có một người mù tên là Đà-xá, từng có bảy phen đi vào biển cả, biết rõ hải đạo. Bồ-tát liền bảo cùng đi. Người ấy trả lời: "Tuổi tôi đã già, hai mắt không sáng, tuy từng vào biển nhiều lần, song nay không thể đi được". Bồ-tát hỏi: "Ta nay đi đâu, không vì thân mình mà khắp vì hết thảy tìm ngọc Như ý, để cung cấp đủ cho chúng sanh, để cho thân không còn thiếu thốn. Kế đó ta đem đạo nhân duyên mà giáo hóa họ. Ông là người trí, từ chối sao được ư? Nguyện ta được thành tựu, há chẳng phải nhờ sức của ông sao!" Đà-xá nghe lời Thái tử ước hẹn, vui vẻ đồng tình, nói với Bồ-tát rằng: "Nay tôi đi với ông vào biển cả, chắc thân tôi không toàn, ông hãy đặt thi hài của tôi trên bãi cát vàng trong biển cả".

Việc ra đi tập họp xong, bức sợi dây thứ bảy, thuyền đi như bay, đến các bãi báu. Các khách buôn dành lấy bảy báu, ai nấy đã đủ, hỏi Bồ-tát rằng:"Vì sao không lấy?" Bồ-tát trả lời: "Thứ tôi cầu là ngọc báu Như ý, còn đây là vật có ngày hết, tôi không cần. Các người hãy nên biết đủ, biết độ lượng, đừng để thuyền nặng, không tự thoát khỏi

được". Các khách buôn thưa với Bồ-tát rằng: "Đại đức, hãy chú nguyện cho chúng tôi được an ổn". Rồi cáo từ chia tay. Đà-xá khi ấy nói với Bồ-tát rằng: "Giữ lại chiếc thuyền nhỏ theo đường riêng mà đi. Đợi gió bảy ngày, nương gió qua bờ biển phía nam, đến một chỗ hiểm, sẽ có ven núi chót vót, nhánh cây rừng táo đều phủ trên nước, gió lớn thổi thuyền, thuyền sẽ lật ấp. Ông hãy ngước lên vin cành cây táo, có thể tự cứu được; còn tôi không có mắt, sẽ chết nơi đây. Qua khổ bờ hiểm này, sẽ có bãi cát vàng, có thể đem xác tôi đặt trong cát ấy; cát vàng thanh tịnh, ấy là nguyện của tôi".

Thái tử liền như lời nói ấy, gió đến mà đi. Khi đã đến bờ chót vót, đúng như lời Đà-xá nói, Bồ-tát ngước vịn cành táo, tự được thoát khỏi. Thái tử đặt thây Đà-xá, quàng yên nơi đất vàng, rồi đi một mình. Đúng như lời chỉ dạy của Đà-xá trước đó, nổi trong nước sau bảy ngày; giữa nước ngang hông đi bảy ngày; giữa nước ngang lưng đi bảy ngày; giữa nước ngang đầu gối đi bảy ngày; sát giữa bùn đi bảy ngày. Thấy hoa sen đẹp, xinh tươi mềm dịu, Bồ-tát tự suy nghĩ: "Hoa này mềm bởm ta hãy nhập Hư không tam-muội, tự làm nhẹ mình", Thái tử đi trên hoa sen bảy ngày. Thấy các con rắn độc, Thái tử lại suy nghĩ: "Loại trùng ngậm độc rất đáng sợ". Bồ-tát liền nhập Từ tâm tam-muội, đi trên đầu rắn độc bảy ngày. Rắn độc

ngẫng đầu để cho Bồ-tát đạp lên trên mà đi qua. Qua khỏi nạn này, Bồ-tát thấy có thành báu bảy lớp, có bảy lớp hào; trong hào đầy cả rắn độc; có hai con Rồng lớn giữ cửa. Rồng thấy Bồ-tát hình dung đoan chánh, tướng hảo uy nghi, vượt khỏi các nạn được đến nơi đây; suy nghĩ rằng: "Đây không phải là người phàm phu, chắc là bậc Bồ-tát công đức lớn" liền cho phép bước tới đi thẳng vào cung.

Bấy giờ vợ chồng Long vương vừa mới chôn con, còn đang khóc lóc. Thấy Bồ-tát đến, vợ chồng Long vương có thần thông, biết đó là con, hai vú sữa chảy ra, bảo ngồi xuống mà hỏi rằng: "Con là con ta, bỏ ta mà qua đời, nay sanh ở chỗ nào?" Bồ-tát cũng tự biết kiếp trước, biết đây là cha mẹ, mà trả lời mẹ rằng: "Con sanh trên cõi Diêm-phù-đề, làm Thái tử của đại Quốc vương, thương xót người nghèo cùng, đói rét cực khổ, không được tự tại, cho nên đi đến đây, muốn xin ngọc Như ý". Long mẫu nói: "Trên đầu cha con, có được ngọc báu đó để trang sức đầu, khó có thể cho được. Chắc sẽ đưa con vào các kho báu, tùy ý con muốn, ắt muốn cho con. Con hãy trả lời rằng: Các thứ tạp bảo kia, con không cần, con chỉ muốn được ngọc báu trên đầu phụ vương. Nếu được thương xót, xin lấy cho con, Như thế có thể được".

Bồ-tát liền đến gặp Long phụ, Long vương rất vừa mừng, vừa thương, vui vẻ vô hạn. Thương nghĩ

đứa con, từ xa vượt gian nan mới đi đến được đây, liền đưa tay chỉ các châu bảo tốt: "Tùy ý cho con, cần thì lấy". Bồ-tát nói: "Con từ xa đến , nguyện gặp phụ vương cầu xin ngọc báu Như ý trên đầu. Nếu được thương xót, hãy lấy cho con; nếu không được cho, con không cần vật khác". Long vương trả lời rằng" "Ta chỉ có một viên ngọc, thường trang sức trên đầu, người cõi Diêm-phù-đề bạc phước hạ tiện, không đáng thấy". Bồ-tát nói: "Con vì ngọc đó, xa vượt gian nan, liều chết đến đây, chính vì người cõi Diêm-phù-đề bạc phước bần tiện, để xin được ngọc báu Như ý cứu vớt sự cầu mong của họ; vậy sau lấy nhân duyên Phật đạo mà giáo hóa họ". Long vương cho ngọc và dặn dò rằng: "Nay ta lấy ngọc này cho con, khi con qua đời, hãy đem trả lại cho ta". Bồ-tát thưa: "Kính vâng thưa lời phụ vương nói".

Bồ-tát được ngọc, bay lên hư không, trong khoảnh khắc co duỗi cánh tay, đã đến Diêm-phù-đề. Vua cha mẹ cõi người thấy con yên lành trở về, vui mừng nhày nhót, ôm mà hỏi rằng: "Con được vật gì?" Bồ-tát thưa: "Được ngọc báu Như ý". Lại hỏi: "Nay ở đâu rồi?" Đáp: "Ở trong chéo áo này". Cha mẹ nói: "Sao, nó lớn nhỏ thế nào?" Thưa: "Cốt ở thần đức của nó, không cốt lớn. Thưa cha mẹ, hãy sắc cho trong ngoài thành, quét dọn đốt hương, treo lụa, phan, long, trì trai thọ giới, sáng sớm ngày mai, dựng cây dài làm nêu, lấy