Phật Giáo Nhập Thế Và Phát Triển (Quyển III)

Niềm tin của người Phật tử Việt Nam

Niềm tin của người phật tử Việt Nam

Trong các loài sinh vật hiện hữu trên trái đất, loài người là thông minh hơn cả vì biết suy nghĩ, biết sáng tạo, biết thăng hoa trí tuệ và đạo đức. Vì vậy, Đức Phật dạy rằng loài người là tối linh trong muôn vật. Trong quá trình tiến hóa của con người, bước đầu đối trước hiện tượng thiên nhiên khắc nghiệt và cuộc sống còn rất nhiều khó khăn không thể vượt qua nổi khiến cho con người đã nảy ra ý tưởng rằng có một vị thần linh nhiều quyền năng chi phối và quyết định mạng sống của con người. Và mỗi dân tộc tùy theo phong tục văn hóa, tùy theo trình độ suy nghĩ mà họ tôn thờ những vị thần khác nhau; đó là thời kỳ đa thần giáo của nhân loại.

Từ ý niệm về sự hiện hữu của nhiều vị thần, người ta mới nảy sinh ý nghĩ rằng phải có một vị thần tối cao để lãnh đạo toàn bộ các thần linh, cũng giống như một bộ tộc phải có một người đứng đầu cai quản vậy. Từ đây, quan niệm về sự hiện diện của Thượng đế hay đấng Sáng thế bắt đầu thành hình, gọi là thời kỳ nhứt

thần giáo. Như vậy, từ chủ trương đa thần giáo, loài người đã chuyển sang quan nhiệm nhứt thần giáo.

Và Đức Phật xuất hiện trên thế gian này, đứng trước hai luồng tư tưởng là đa thần giáo và nhứt thần giáo chi phối hoàn toàn cuộc sống của con người, Ngài đã khẳng định một quan niệm siêu tuyệt phá tan mọi ý nghĩ sai lầm từng là sợi dây xiềng xích mọi người. Đức Phật dạy rằng con người làm chủ tất cả mọi việc, con người làm chủ bản thân mình, con người làm chủ cuộc sống của mình, con người làm chủ xã hội mình đang sống, nếu họ biết phát huy năng lực siêu nhiên của chính mình.

Đức Phật đưa ra một tư tưởng đổi mới hoàn toàn tốt đẹp như vậy và chính Ngài cũng thể hiện tinh thần này trong cuộc sống của Ngài. Từ đó mới có đạo Phật được gọi là đạo trí tuệ chỉ dạy cho hàng đệ tử Phật thực hiện một cuộc sống không lệ thuộc thần linh, không sợ hãi Thượng đế và vận chuyển mọi thế lực vô hình, hữu hình; nhưng đệ tử Phật chưa đắc đạo vẫn nhận được sự hỗ trợ của tất cả thần linh mà kinh điển gọi là Thiên long bát bộ chúng. Nói một cách nào đó, hành giả theo đạo Phật vẫn tôn trọng các thần linh, đồng thời họ vẫn điều động được các thần linh trong việc xây dựng cuộc sống của bản thân và xây dựng xã hội một cách tốt đẹp.

Thật vậy, Phật giáo Việt Nam từ khi du nhập cho đến ngày nay, đã thể hiện sự kết hợp sâu sắc giáo pháp Phật với tín ngưỡng của dân tộc là thờ cúng tổ tiên và

các thần linh, tập họp lại thành một thế giới vô hình của Phật giáo gọi là Tịnh độ. Nghĩa là sự sắp xếp lại một cách trật tự thế giới vô hình và thế giới vật chất; nhờ vậy, ổn định được tâm lý con người và xã hội, mới tạo nên đời sống an lạc thật sự cho người dân Việt, thì đó chính là mô hình Tịnh độ nhân gian. Thực tế cho thấy chỉ vì mọi người không biết chuyển đổi tâm lý theo phương hướng tốt lành và không biết sắp xếp cuộc sống cho hợp tình hợp lý theo Phật dạy, mới tạo thành nghiệp và phiền não. Còn hành giả thể hiện pháp Phật trong cuộc sống chính là người biết sắp xếp trật tự xã hội và trật tự thiên nhiên, mà hai hình thái trật tự này phát xuất từ trật tự tâm lý của hành giả, đã tạo thành cảnh giới Cực Lạc hay Niết bàn của đạo Phật ngay trong đời sống hiện tại này. Nói cách khác, Niết bàn là sự ổn định trật tự thiên nhiên, trật tự xã hội và trật tự trong tâm con người. Và sự ổn định tâm mới là chính yếu. Vì vậy, Phật giáo mới có câu tuyên ngôn bất hủ : Tâm bình, thế giới bình.

Có thể nói rằng niềm tin của người Phật tử Việt Nam từ nghìn xưa cho đến ngày nay luôn luôn hướng về ba đối tượng chính là đất nước, tổ tiên ông bà và Trời Phật. Vì thế, trong tâm khảm người Phật tử Việt Nam đều ghi đậm lòng kính trọng và thực tế là sự thờ phụng đất nước, tổ tiên ông bà và Trời Phật. Thiết tưởng mặc dù sống trong thời văn minh hiện đại, nhưng người Phật tử Việt Nam từ bao đời đã có sự gắn bó mật thiết với đất

nước, ông bà tổ tiên và Trời Phật. Với mối tương quan sâu nặng như vậy, mỗi người trong chúng ta đều dễ dàng cảm nhận được những nỗi khổ niềm đau của ông bà tổ tiên mình ở thế giới vô hình truyền đến, hoặc chúng ta có thể tiếp nhận những tình cảm u uất của các chiến sĩ trận vong, của đồng bào tử nạn vì thiên tai, vì chiến tranh ... Những vong hồn này tin tưởng chúng ta có năng lực tâm linh kết nối được với Trời Phật, cho nên họ kêu cứu chúng ta giúp họ siêu thoát khỏi cảnh giới u tối.

Trong mối tương giao thâm tình như vậy với đất nước, ông bà tổ tiên và Trời Phật, chúng ta tụng kinh, Thiền định để cầu nguyện cho vong linh, nghĩa là chúng ta tiếp nhận tâm khổ đau của vong linh và giới thiệu cho họ tâm từ bi, tâm giải thoát, tâm thanh tịnh của Phật ở các Tịnh độ qua các bài kinh Phật, qua sự quán tưởng pháp Phật. Nương theo tâm thanh tịnh, giải thoát của chúng ta trong thời kinh, hoặc trong Thiền định, tâm của vong linh xả bỏ được tất cả nỗi khổ đau phiền muộn và sẽ được tái sinh vào cảnh giới tốt đẹp theo ý muốn.

Sự an lạc trong gia đình

Sự an lạc trong gia đình

Là đệ tử Phật, chúng ta đều biết rằng thời pháp đầu tiên mà Đức Phật giảng dạy ở Lộc Uyển là pháp Tứ Thánh đế, tức bốn sự thật mà Đức Phật đã chứng đắc được khi thành đạo dưới cội Bồ đề. Một là Ngài nói rõ về kiếp sống khổ đau của con người, hai là nguyên nhân của tất cả khổ đau trên cuộc đời này, ba là Ngài chỉ dạy phương pháp giúp cho mọi người chấm dứt khổ đau trong cuộc sống và cuối cùng, đạt được đời sống an lạc sau khi áp dụng đúng đắn giáo pháp của Đức Phật chỉ dạy. Vì vậy, trong suốt 49 năm thuyết pháp giáo hóa độ sinh, Đức Phật đã triển khai yếu nghĩa của pháp Tứ Thánh đế trong mọi tình huống khác nhau.

Ngày nay, một trong những vấn đề xã hội thường được đặt ra là sự bạo hành trong gia đình, một hình thức khổ đau thường xảy đến cho giới phụ nữ. Đối trước vấn nạn này, hàng đệ tử Phật có suy nghĩ gì và giải quyết cách nào ? Có thể nói bất cứ một vấn đề nào xảy ra cũng đều có nguyên nhân; cũng vậy, tình trạng

bạo hành trong gia đình phát xuất từ đâu, chúng ta phải tìm được nguyên nhân của nó thì mới có phương pháp chấm dứt sự bạo hành để vợ chồng xây dựng được đời sống hạnh phúc trong gia đình.

Mọi người gặp gỡ nhau trong kiếp sống này và sống chung với nhau như vợ chồng, theo đạo Phật, phải có nhân duyên với nhau, hoặc thiện duyên, hoặc ác duyên. Nếu là ác duyên, hay còn gọi là nghiệp chướng tiền khiên, tức do oan nghiệp nhiều đời mà nay gặp lại nhau, thì sẽ trở thành vợ chồng trong hoàn cảnh sống "Oán tắng hội khổ”. Người thế gian cũng có nhận thức về "Khổ duyên vô cùng” của vợ chồng qua câu nói chúng ta thường nghe là "Vô oan trái bất thành phu phụ”.Cho nên, vợ chồng sống chung với nhau trong một gia đình, chẳng những không thể đồng tình với nhau, không thương quý nhau, mà trái lại, họ không bao giờ có cùng suy nghĩ, có cùng niềm vui, cho đến luôn luôn có lời nói và thái độ chống trái nhau, thậm chí thù ghét nhau. Mỗi ngày sống chung trong một mái nhà, mà vợ chồng nhìn nhau bằng cặp mắt bực bội, khó chịu và nỗi oán ghét đó lớn dần và bị dồn ép đến mức độ không chịu đựng được nữa, thì phần lớn người chồng sẽ có hành động "vũ phu”. Sự bạo hành trong gia đình phát xuất từ đây.

Thiết nghĩ để hóa giải vấn đề bạo hành trong cuộc sống vợ chồng, người phụ nữ cần phải chọn người

chồng thích hợp, không cần phải là người giàu có, hay có địa vị trong xã hội, nhưng phải chọn người mình thương yêu được, quý trọng được và người bạn đời cũng thương quý mình, thì đó là mẫu người bạn đời để người phụ nữ chung sống, xây dựng gia đình hạnh phúc. Vì vậy, nếu không chọn được người bạn đời như thế, nhiều người đã chọn đời sống độc thân, chắc chắn sẽ không bị sự bạo hành xảy đến cho họ.

Trong thực tế cuộc sống, chúng ta thấy không ít những phụ nữ đã chọn lầm người bạn đời, hoặc nói đúng hơn là do nghiệp chướng mà phải gặp người chồng hung dữ, độc ác, thù nghịch, nhưng vẫn phải sống trong một nhà với người chồng chuyên đánh đập họ một cách tàn nhẫn. Bạo hành trong gia đình thường xuyên xảy ra một cách tự nhiên mà họ phải gánh chịu như không khí họ hít thở vậy!

Đối với những người phụ nữ đang mang "Túc nghiệp” như thế, Đức Phật dạy họ nên quán sát lý nhân duyên, theo đó, họ sinh lại cuộc đời này là để trả mối oan trái đã tạo ra trong kiếp quá khứ với người chồng của họ. Nghĩa là người vợ chấp nhận thực tế, tức chấp nhận nghiệp đã tạo; vì theo Phật, không có việc gì tự nhiên xảy đến cho mình; mọi việc đều có nhân đời trước, nay hội đủ duyên, mới kết thành quả báo như vậy.

Theo Phật, chấp nhận nghiệp không có nghĩa là thụ động buông xuôi, phó mặc cho số mệnh. Trái lại,

áp dụng pháp Phật dạy, người phụ nữ nhẫn nhục, nhịn chịu và niệm Phật, để nương nhờ Phật lực mà xóa nghiệp. Thường quán sát rằng thân vật chất này hiện hữu trên cuộc đời là để trả nợ; cho nên bình tỉnh để tìm xem người bạn đời muốn gì, cần thì "trả”, kể cả họ cần ly hôn cũng bằng lòng.

Thực tế cho thấy một số nữ Phật tử đã nghe lời tôi khuyên, cố gắng giữ tâm không buồn, không giận, không lo, không sợ và thường nhiếp tâm niệm Phật, cho nên họ đã hóa giải ác nghiệp, được người bạn đời cư xử tốt lại, hoặc có người không phải sống chung với người chồng hung ác nữa thì cũng hết khổ.

Tóm lại, nếu biết thể nghiệm lời Phật dạy trong cuộc sống, mọi người và phụ nữ nói riêng, dù sống trong hoàn cảnh nào, cũng sẽ được tinh thần an lạc và xây dựng được gia đình hạnh phúc ấm êm.

Báo đáp ơn nghĩa sinh thành

Báo đáp ơn nghĩa sinh thành

Theo lời Phật dạy, làm người, chúng ta phải nhớ nghĩ đến bốn ơn, đó là ơn cha mẹ, ơn Thầy bạn, ơn quốc gia và ơn đàn na tín thí. Thật vậy, nhờ có cha mẹ, chúng ta mới có thân người và với sự nuôi dưỡng, chăm sóc, bảo bọc của cha mẹ, chúng ta mới lớn khôn, hưởng được cuộc sống ấm êm trên cuộc đời này. Ngoài ra, nhờ có Thầy bạn hướng dẫn, chỉ dạy, chúng ta mới mở mang trí tuệ, trưởng thành trong xã hội. Công ơn của cha mẹ và của Thầy bạn rất lớn lao mà tất cả mọi người đều phải khắc cốt ghi tâm.

Đặc biệt là mỗi người trên cuộc đời này đều mang sẵn huyết thống và tế bào của ông bà, cha mẹ mình truyền cho; vì thế, tình thương sâu đậm dành cho ông bà, cha mẹ thì hầu như ai ai cũng hằng ấp ủ và trân quý. Chính vì mối tương quan tương duyên giữa ông bà, cha mẹ và con cái một cách khắn khít như vậy, cho nên người Phật tử mỗi khi đến chùa, lễ Phật, tụng kinh thường có cảm giác người thân của mình cũng được nghe kinh, tụng kinh theo mình. Và

qua sợi dây tình thương vô hạn nối liền ông bà, cha mẹ với con cháu, chúng ta dễ dàng cảm nhận được ông bà, cha mẹ của ta có được siêu thoát hay không. Nếu họ siêu thoát thì chúng ta cảm thấy an lạc khi nghĩ về họ và ngược lại, nếu họ rơi vào cảnh giới khổ đau, chắc chắn chúng ta cũng cảm thấy buồn khổ mỗi khi nhớ đến họ.

Ý thức sâu sắc mối tương quan tương duyên cộng tồn đặc biệt giữa chúng ta và người thân đã quá vãng, phương cách tốt nhất là chúng ta nỗ lực tu hành để thân tâm an trụ trong giải thoát, thanh tịnh, thì tổ tiên, ông bà, cha mẹ của chúng ta cũng sẽ được giải thoát, thanh tịnh theo. Và bản thân chúng ta muốn được thanh tịnh, giải thoát, cần phải nương vào lực gia trì của Tam Bảo. Ngài Nhật Liên Thánh nhân dạy rằng ơn Tam Bảo lớn hơn tất cả các công ơn trên cuộc đời này, vì nhờ nương theo lực Tam Bảo, chúng ta tu hành mới được giải thoát, thanh tịnh và tổ tiên, ông bà, cha mẹ của chúng ta qua tình thương gắn bó mật thiết với chúng ta mà họ cũng được thanh tịnh, giải thoát theo. Ý này cũng được người xưa nói rằng nhứt nhơn thành đạo cửu huyền thăng. Nghĩa là chỉ cần một người tu hành đúng pháp, đắc đạo thì tất cả tổ tiên, ông bà, cha mẹ trong gia tộc đều được siêu thăng.

Tu hành đúng pháp là nương theo giáo pháp của Đức Phật thể hiện trong cuộc sống của chúng ta dưới

sự dìu dắt của chư Tăng thanh tịnh; nhờ đó, tâm ta sẽ thanh tịnh trong giáo pháp Phật và tâm của cha mẹ, tổ tiên, ông bà nhiều đời hướng về ta cũng được thanh tịnh theo; từ đó tạo thành thế giới an lạc vô hình. Quả đúng như vậy, trên bước đường tu, khi ta được giải thoát rồi, khi lắng lòng thanh tịnh là sẽ thấy thế giới Phật hiện hữu, trong đó cũng có ông bà, tổ tiên, cha mẹ chúng ta; đó chính là thế giới vĩnh hằng bất tử, nơi hội tụ những tâm hồn thanh tịnh.

Trong mùa Vu lan báo hiếu, mong rằng các pháp lữ được sự dìu dắt của chư Tăng thanh tịnh, đều được thanh tịnh, giải thoát, để tổ tiên, ông bà, cha mẹ quý vị nương theo đạo lực thanh tịnh đó mà được siêu thăng và tất cả đệ tử Phật kẻ còn, người mất đều cùng thâm nhập thế giới vĩnh hằng bất tử theo kinh Pháp Hoa.

Quan niệm về Tịnh độ của kinh Di Đà

Quan niệm về tịnh độ của kinh Di Đà

Sau khi Đức Phật thành đạo, Ngài lập giáo khai tông ở Lộc Uyển. Đức Phật đã đưa ra 37 trợ đạo phẩm để chư Tăng thực tập trên bước đường tu và sau khi hoàn tất 37 trợ đạo phẩm, hành giả sẽ chứng được Niết bàn. Đó chính là giáo pháp đầu tiên của Đức Phật chỉ dạy, trong đó chúng ta nhận thấy Ngài đã triển khai bốn loại Niết bàn là Hữu dư y Niết bàn, Vô dư y Niết bàn, Tánh tịnh Niết bàn và Vô trụ xứ Niết bàn.

Trước hết, nếu thể nghiệm đúng theo lời Phật dạy, hành giả chứng được Niết bàn Diệt đế, thì nghiệp được chấm dứt, tức diệt sạch phiền não trần lao, trong khi thân tứ đại của hành giả vẫn còn hiện hữu. Tuy nhiên, nhờ quá trình tu tập 37 trợ đạo phẩm thành tựu viên mãn, chẳng những tiêu trừ phiền não mà còn tạo được công đức, cho nên hành giả đã sử dụng được sanh thân này như một công cụ để giáo hóa chúng sinh; nói cách khác, hành giả đã chuyển hóa sanh thân thành Pháp thân, tạo thành thế giới sống của mình gọi là Hữu dư y

Niết bàn, một cảnh giơi an lạc, giải thoát ngay khi hành giả đang tu tập trên thế gian này.

Đối với hành giả đã đạt được cảnh giới sống là Hữu dư y Niết bàn, thì sau khi mãn Báo thân này, họ sẽ được hoàn toàn tự do, tự tại trong các thế giới tu chứng, gọi là Vô dư y Niết bàn. Ý này được kinh Di Đà diễn tả là nghe tiếng chim hót, tiếng suối chảy, hay một cơn gió thoảng, thậm chí bất cứ hiện tượng gì ở thế giới Cực Lạc của Phật Di Đà cũng trở thành pháp âm có tác dụng làm cho người ta phát tâm niệm Phật, niệm Pháp, niệm Tăng. Vì vậy mà cảnh giới Cực Lạc được thanh tịnh.

Có thể khẳng định rằng cảnh giới Tịnh độ của Đức Phật Di Đà hình thành là do tâm Phật Di Đà thanh tịnh hoàn toàn, mới tạo thành quốc độ của Ngài thanh tịnh và nhân dân ở đó thanh tịnh theo, và từ đó mà hiện hữu Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát cũng thanh tịnh, cho đến cuối cùng toàn Pháp giới của Ngài đều thanh tịnh.

Do đó, đối với người tu Tịnh độ, thì ý niệm tột cùng là Pháp giới Tạng thân A Di Đà Phật, nghĩa là thân Phật Di Đà bao trùm cả Pháp giới, tạo thành lực thanh tịnh khiến cho Pháp giới được thanh tịnh. Và bất cứ người nào có nhân duyên với Đức Phật Di Đà, nghĩ về Đức Phật Di Đà, niệm Di Đà đều nằm trong Pháp giới thanh tịnh đó; đặc biệt là tịnh nhân của người đó

sẽ được Phật Di Đà cùng Thánh chúng nuôi dưỡng, trưởng dưỡng lớn lần, tạo thành kết quả thù thắng là dù họ sanh nơi đâu thì nơi đó cũng trở thành Tịnh độ, gọi là Vô trụ xứ Niết bàn.

Thể hiện ý này, ở chùa Ấn Quang có câu đối :

Phật hiệu Di Đà Pháp giới tạng thân tùy xứ hiện

Quốc danh Tịnh độ Tịch Quang Chơn Cảnh cá trung quyền.

Nghĩa là thân của Phật Di Đà bao trùm khắp Pháp giới, chỗ nào có hành giả gieo trồng hạt nhân Tịnh độ, chỗ đó hiện thân Di Đà, chỗ đó là Tịnh độ.

Và cao tột hơn cả là Tánh tịnh Niết bàn, hay duy tâm Tịnh độ được Tổ Huệ Đăng diễn tả rằng Y theo giáo pháp Thích Ca, tự nhiên bản tánh Di Đà phóng quang. Khi hành giả thâm nhập được Pháp giới tánh của Đức Phật Di Đà thì việc giáo hóa chúng sinh hoàn toàn tốt đẹp, không còn chướng ngại. Còn không thâm nhập được Pháp giới tánh của Phật Di Đà, thì dù niệm Phật cũng khó thanh tịnh, khó có được Tịnh độ và có khuyên dạy người, họ cũng không phát tâm. Tâm chúng ta thanh tịnh sẽ thâm nhập vào thế giới của Đức Di Đà, mới hiện ra thân Di Đà và giáo hóa được chúng sinh.

Nhân ngày vía Đức Phật Di Đà, tôi mong tất cả mọi người đều trở thành hiện thân của Đức Di Đà, để tạo thành thế giới thanh tịnh ngay tại chỗ mình đang

sống, đó là mô hình Tịnh độ tại Ta bà. Người nào có tịnh nhân và thâm nhập Pháp giới đều là hiện thân của Phật Di Đà và có thể chuyển hóa nơi đó trở thành Tịnh độ. Xây dựng trên nền tảng như vậy, tất cả mọi nơi đều là Tịnh độ.

Tam pháp ấn

Tam pháp ấn

Phật giáo đã có trên 2500 năm do Đức Phật Thích Ca Mâu Ni sáng lập và truyền bá đến nay gần như khắp năm châu bốn biển, nơi nào cũng có đạo Phật hiện diện. Điều cao quý nhất của đạo Phật là với bề dày lịch sử lâu xa như vậy, nhưng chưa hề gây chiến tranh tôn giáo. Kế đến là dù truyền bá dưới hình thức Nam truyền hay Bắc truyền, đạo Phật đến bất cứ nơi nào cũng chỉ nhằm làm lợi ích cho chúng hữu tình, mang an vui cho nhiều người. Có thể khẳng định rằng với mục tiêu cao cả và thành quả tốt đẹp sâu xa của đạo Phật như vậy chính là niềm vinh hạnh của hàng đệ tử Phật. Mặc dù xét về mặt kinh tế, văn hóa, xã hội..., giới Phật giáo chúng ta có thể yếu hơn các tôn giáo khác; nhưng về mặt thăng hoa tâm linh, phải nói Phật giáo đứng hàng đầu.

Một số nước phát triển đứng đầu thế giới đã bắt đầu nghiên cứu từng lời Phật dạy. Riêng đất nước Việt Nam, ngoài nền tảng Phật giáo đã xây dựng vững chắc từ lâu đời, chúng tôi may mắn hơn nữa là có được Giáo

hội hợp nhất nhiều hệ phái của đạo Phật. Ở miền Tây thuộc đồng bằng sông Cửu Long, ban đầu chủ yếu theo hệ Phật giáo Nam truyền từ Kampuchia truyền sang, sau có thêm Phật giáo Bắc tông do người Trung Hoa mang đến. Và sau năm 1945, có thêm Phật giáo Khất sĩ và hội Tịnh độ cư sĩ.

Dù dưới hình thức Phật giáo Nam truyền, Bắc truyền, Khất sĩ, người Hoa... đều là đạo Phật có chung một đấng giáo chủ Thích Ca Mâu Ni, là con một nhà, cùng thờ một vị cha lành. Vì vậy, Tăng Ni, Phật tử phải đoàn kết để bảo vệ nền giáo lý trong sáng, không thể chấp nhận Phật giáo bị chia cắt. Đó là chủ trương của Giáo hội chúng tôi với khẩu hiệu thống nhất tổ chức và lãnh đạo, nhưng pháp tu biệt truyền vẫn được tôn trọng; đó là nguyên tắc để sinh hoạt chung một cách hòa hợp. Đức Phật cũng đã dạy nhiều pháp tu thích hợp từng chỗ, từng lúc, từng người khác nhau, miễn đạt được giải thoát. Kinh Phật thường nói nước bốn biển chỉ có một vị mặn, giáo pháp Phật cũng vậy, có tám muôn bốn ngàn pháp môn để ứng với tám muôn bốn ngàn phiền não trần lao của chúng sanh, nhưng cũng chỉ có một vị giải thoát. Dù tu pháp nào, chúng ta cũng nhớ phải giải thoát, nếu không giải thoát thì không đi trên lộ trình Hiền thánh.

Muốn được giải thoát, Đức Phật dạy chúng ta phải phá phiền não ác và tu tạo các công đức lành. Bước

đầu, phá phiền não là chính, nhất là giới xuất gia từ bỏ thế tục, chúng ta cũng phải bỏ luôn phiền não ác. Xuất gia nhưng mang phiền não ác vào chùa là mang đời vào đạo, làm hư đạo, làm người trong chùa phiền não theo mình và truyền bá phiền não cho Phật tử lây nhiễm theo. Như vậy là mặc áo Phật, làm việc ma, phải đọa. Tăng Ni cần ý thức sâu sắc điều này.

Phá phiền não ác như Phật dạy, chúng ta phải nhớ ba việc : không,vô tác, vô nguyện. Đã tu hành, cuộc đời này đối với chúng ta không có ý nghĩa gì, vì nhận thức được cuộc đời là giả tạm, chết rồi không đem theo được gì. Vì vậy, người tu không bao giờ lưu tâm đến sự nghiệp vật chất thế gian; còn bị vật chất khống chế và phiền não, không phải sa môn. Phải quyết tâm tu, theo Phật từng bước an vui giải thoát, cửa Niết bàn càng gần chúng ta hơn. Biết rõ tất cả đều phải vứt bỏ, chúng ta thực hiện bước thứ hai là vô tác. Tác là hành động bằng tay chân và việc làm bằng tâm. Về hành động mà bên ngoài nhận biết được, Đức Phật dạy người tu không được kinh doanh, không làm ruộng, không làm chính trị; vì những việc này buộc chúng ta nô lệ cuộc sống. Người xuất gia đúng nghĩa chỉ khất thực để không tạo cho mình có cuộc sống vật chất. Phật dạy rõ là cuộc sống của Tỳ kheo chính yếu với một bình bát, ăn cơm ngàn nhà. Hôm nay sống, không biết ngày mai ăn gì và đến với ai. Còn tính ngày mai đến đâu, có quyền lợi gì, không phải người tu.

Cuộc sống của người tu do thập phương tín thí hiến cúng. Không sống như vậy, nhưng chọn đời sống tích lũy, là đã thế tục hóa đạo Phật; gây ra sự đụng chạm với các Thầy là sai đạo. Phải coi tất cả tài sản tạo được là của thường trụ tam bảo. Chùa không phải của trụ trì. Thầy trụ trì là một cán bộ của Giáo hội, được chư Tăng phân công quản lý chùa, không phải của riêng mình. Khi một vị Thượng tọa đến ở chùa nào đó, không phải do Thầy này tạo ra, cũng không phải của ông cha cho; nhưng là của Phật để lại từ quá khứ dẫn đến hiện tại và mãi trong tương lai, đều là của Phật. Nếu là thường trụ Tăng thì được hưởng những quyền lợi phát sinh từ chùa; ngày nào ra đi, thì người khác quản lý. Đừng nghĩ tài sản của ta.

Một số trụ trì kém đạo đức, được Giáo hội phân công trụ trì, liềnnghĩ chùa của mình. Như vậy có khác gì người đời có nhà của họ. Nhà của họ, của ông cha họ để lại, do mồ hôi nước mắt họ tạo dựng thì còn được. Nhưng chùa là của đàn na tín thí dâng cúng, mà lại dám nghĩ của mình thì quả là sai lầm lớn. Thật vậy, xây chùa hay cúng dường tam bảo để Phật pháp cửu trụ, lợi ích cho số đông là mục tiêu của đàn na tín thí dâng cúng. Cúng cho Phật, nhưng Thầy trụ trì nghĩ của mình là phạm tội gian tham, trộm cắp của thường trụ, của tam bảo, của Phật. Đó là phạm giới căn bản trong bốn trọng tội, phải đọa địa ngục. Nợ một người còn trả được, nợ của thập phương thường trụ không thể trả nổi. Thầy trụ

trì có ý niệm sai như vậy và phạm đại tội thì chỉ còn hình thức người tu, thực chất tâm của người tu biến mất, là điều nguy hại nhất. Vì thực chất không phải là Tăng, nhưng mang hình thức tu sĩ, Hộ pháp và chư Phật không thể hộ niệm; Thầy trụ trì sẽ gặp tai ương không lường được. Trước nhất, Phật tử cúng dường vì tam bảo. Thầy trụ trì muốn chiếm hữu làm của riêng, thì họ phải bất bình và kiếm chuyện.

Một số chùa luôn bị thưa kiện vì những chùa này là của tổ tiên họ cúng cho tam bảo, biến nhà thành chùa. Nay con cháu thưa kiện đòi lại. Việc này nếu không giải thích theo đạo, chúng ta không hiểu được. Tại sao trước cúng, nay đòi lại? Theo tôi, họ cúng vì thấy Tỳ kheo chân chính tu hành. Vị này chưa có chùa, tâm hồn hoàn toàn trong sáng. Họ mới cảm đức, phát tâm hiến cúng đất và tiền xây chùa để cầu nguyện cho tổ tiên của họ. Phần lớn các chùa đều ở dạng này và các nhà truyền giáo cũng truyền ở dạng này; nhưng thường thì chỉ trải qua ba đời, khó giữ được lâu. Thật vậy, vị Tổ sư rất thánh thiện, đến đời Thầy thì còn được, nhưng đến đời đệ tử là hư. Vì đời thứ nhất, Tổ tu hành đúng với nghĩa giải thoát, y bát là chính, tức chân truyền. Chúng ta đều biết Đức Phật cũng chỉ truyền y bát, không giao nhà cửa, tiền bạc... Giữ chân truyền như vậy thì đi khắp thiên hạ, nơi nào cũng được cung kính cúng dường, thủ hộ.

Nhưng đến đời thứ hai, có chùa rồi, Thầy trụ trì bắt đầu quan sát xem chùa lớn hay nhỏ, quyền lợi nhiều hay ít, phiền não bắt đầu phát sinh. Tuy nhiên, chỉ một ít phiền não thôi, nên Phật tử còn tín nhiệm và Thầy trụ trì này ráng sửa sang chùa cho lớn hơn.

Và đến đời thứ ba, đệ tử ôm chùa lớn này mà hưởng, ai động đến thì phải bước qua xác chết của Thầy. Đến đây trụ trì đã lạc khỏi con đường đạo, nghĩ rằng chùa này của mình, thì con cháu của người cúng xưa kia cũng nói tài sản này là của ông bà tổ tiên họ để lại. Tranh chấp này đành phải đưa ra luật pháp xét xử và họ đã xử rằng con cháu đúng vì của tổ tiên họ, không phải của Thầy trụ trì. Nếu chùa của Phật, của Giáo hội, Nhà nước phải bảo vệ. Thực tế cho thấy các chùa của Phật giáo Nam tông, hay của Phật giáo Khờ me không bao giờ bị mất vì tu sĩ coi chùa là của chung, của Phật. Nhưng một số chùa thường biến của chung thành của riêng, thì luật pháp và cả Hộ pháp không bảo hộ, con cháu sẽ đòi lại. Người tu luôn nghĩ rằng chùa là của thường trụ tam bảo thì sẽ trường tồn.

Tôi làm việc với Nhà nước, họ dứt khoát rằng chùa là của Giáo hội, của thập phương Tăng và tín đồ, không của riêng ai. Chùa được phân công cho các Thầy quản lý. Tính cách pháp nhân và pháp lý của chùa thuộc về Giáo hội và Thành hội, Tỉnh hội Phật giáo quản lý tất cả chùa và Tăng Ni tỉnh nhà. Khi Tăng Ni và tự viện

thuộc Giáo hội thì luật pháp phải bảo hộ, vì tài sản của Giáo hội là của chung, do đàn na tín thí cúng dường, nên được miễn một số thuế. Thí dụ chúng ta xây chùa chính thức của Giáo hội, Nhà nước miễn thuế. Tăng Ni thuộc Giáo hội quản lý cũng được miễn trừ ngày lao động công ích. Chúng ta giữ đúng điều này, Nhà nước phải tôn trọng.

Trở lại pháp ấn theo Phật dạy về vô tác. Tác là lao động tay chân hay tài sản tạo tác thấy được bằng mắt và tác ý là làm bằng tâm quan trọng hơn. Vì vậy, mặc dù chúng ta không quản lý cơ sở vật chất, nhưng nghĩ nó là của ta thì cũng sai phạm.

Phật dạy người tu để tâm vọng động được vắng lặng, vì biết nó thuộc phiền não. Tâm yên tĩnh là đạo, là thiện. Tâm vọng động là ác. Người tính toán mưu mô thuộc ác. Người vô tâm, vô tư là thiện. Chúng ta tu tập thiền định đưa đến diệt tận định là để tâm đứng yên. Người thấy Tỳ kheo như vậy thì kính trọng; nhưng thấy Tỳ kheo tác ý, khởi nghĩ đủ thứ, họ xem thường. Tâm của Tăng sĩ như mặt nước hồ thu trong suốt, không vẫn bợn. Những gì người đời nghĩ, người đời làm, chúng ta không nghĩ, không làm, là sa môn.

Pháp ấn thứ ba của Tỳ kheo là vô nguyện. Đức Phật dạy chúng ta không có mong muốn gì ở cuộc đời này, vì mong muốn nào cũng dẫn chúng ta đến buồn phiền; mà có muốn nào được thỏa mãn đâu, cứ tăng

trưởng lòng tham không đáy. Nghiệm lại chúng ta thấy rõ, mới tu thì cần am tranh thôi, nhưng có am rồi, lại muốn thỉnh Phật và có tượng Phật này, chúng ta lại muốn thỉnh tượng khác đẹp hơn. Chùa có quá nhiều tượng Phật, phải xây thêm cho rộng hơn để có chỗ thờ.

Đức Phật dạy chúng ta tri túc là vậy. Bản thân chúng ta càng tham,càng suy tính, sẽ không bao giờ tới với Phật được, vì càng tham, tâm càng vọng động, càng cách Phật xa. Tâm người tu không bị sóng tình gợn dậy, luôn phẳng lặng, trong sáng thì Phật mới hiện vào được và thuyết được pháp Phật. Tâm không yên tĩnh, vọng động, có thuyết pháp, người cũng không nghe và dù có thuyết chánh pháp cũng thành tà pháp. Tâm thanh tịnh, người thấy giải thoát của ta liền phát tâm. Tâm vọng động, ham muốn, buồn phiền thì người cũng ham muốn, buồn phiền; kết quả là nghiệp đụng với nghiệp, sanh ra phải trái hơn thua, thể hiện bộ mặt trần gian khổ lụy.

Quan trọng của Tăng Ni tu hành là phải sống đúng chánh pháp, trở thành người tiêu biểu ở thế gian, không kẹt tham, sân, phiền não. Phật dạy người xuất gia gặp việc đáng giận, đáng buồn, đáng ham muốn, nhưng chúng ta không giận, không buồn, không ham muốn, là sa môn. Người tu không được quyền nói tôi khổ quá, buồn quá. Ai muốn hết khổ thì đến gặp sa môn giải thoát. Điển hình như đại luận sư Xá Lợi Phật giỏi

nhất, nhưng vì phiền não trí, biết quá nhiều, nên thành quá khổ. Gặp Mã Thắng tâm trong sáng, Ngài thấy mát lòng, chứng sơ quả. Hoặc vua Trần Thái Tôn bị bao phiền hà của Trần Thủ Độ tạo ra. Vua bỏ lên Yên Tử, gặp Phù Vân quốc sư, ông cảm thấy an lành lập tức. Rõ ràng là ở cuộc đời này làm bao nhiêu việc để phá phiền não, nhưng phiền não không hết mà lại tăng thêm. Đến khi gặp bậc chân tu, không có ý đối phó, tâm hồn tự thanh thản. Trên bước đường tu, tinh thần này rất quan trọng, tâm chúng ta lắng yên, hết phiền não, người thấy tự nhiên nhẹ nhàng theo. Đó là cách truyền đạo bằng tâm thanh tịnh mới là chánh đạo.

Theo Phật, không phá phiền não ác, không phải sa môn. Ý nghĩa của Tỳ kheo là vô sanh, phá ác, bố ma. Ma thua ta không phải vì ta đánh được nó. Ma vương có đủ quyền tự vệ bằng cách ra tay trước, đánh, giết người. Chúng ta thọ giới Tỳ kheo có ba pháp bất hoại, nghĩa là người đánh, chửi, nói xấu ta, ta cũng không làm lại như vậy. Người chưa nói xấu mà mình rêu rao trước thì sai từ căn bản, có tu cũng không được gì.

Đức Phật dạy rằng ác ma nói xấu, ta không nói xấu lại, nhưng để cho họ tự nói lại; nói cách khác, phải thể hiện rõ là ta không sai, mà họ sai. Xưa kia, thời kỳ tôi mới xuất gia, các Thầy tu thường thất học, nên người thường khi dễ Thầy chùa dốt. Tôi nghe vậy rất khó chịu, nỗ lực học, có bằng cấp thì họ không dám nói

vậy nữa. Chúng ta khiêm tốn, không khoe, nhưng tự người thấy ta giỏi. Còn vỗ ngực xưng danh giỏi là tăng thượng mạn, người sẽ ghét liền. Lúc chưa xuất gia, tôi là cậu bé mục đồng, nay đỗ đạt thì khác và tu hành có công đức, họ phải thấy khác nữa.

Trên bước đường tu, phải tự rèn luyện năng lực thành Hiền thánh, thiên hạ phê bình gì, ta lóng nghe để tự sửa mình. Trong Luận Bảo Vương tam muội có dạy rằng oan ức không cần biện minh, vì biện minh thì ác nghiệp càng tăng trưởng.

Cầu mong tất cả chư Tăng Ni luôn an trú trong chánh pháp để được an lạc giải thoát, thăng hoa đạo nghiệp trên con đường thượng cầu Phật đạo,hạ hóa chúng sanh.

Tinh thần từ bi hỷ xả, con đường tốt nhất đi đến hòa bình phát triển và an lạc cho nhân loại

Tinh thần từ bi hỷ xả,

con đường tốt nhất đi đến hòa bình,

phát triển và an lạc cho nhân loại

Phật giáo được truyền bá và phát triển bền vững qua năm châu bốn biển hơn 25 thế kỷ chính là nhờ sự hướng dẫn đúng đắn cho mọi người thể hiện được tinh thần sáng suốt, từ bi và khoan dung trong cuộc sống hàng ngày. Giáo pháp của Đức Phật không hề có chỗ cho sự xung đột trong tư duy hay trong hành động. Chính Đức Phật cùng giáo đoàn của Ngài trên bước đường giáo hóa độ sinh, đến bất cứ nơi nào, cũng thể hiện tấm gương cao quý nhất, thể hiện tinh thần từ bi, hỷ xả, hòa hợp, tôn trọng sự thật, để cảm hóa mọi người đi theo con đường thánh thiện.

Con người ở thời đại nào cũng đều có những nỗi khổ chung về vật chất và tinh thần của kiếp người; vì nguyên nhân chính yếu bắt nguồn từ tâm tham lam vô hạn, tâm sân hận vô cùng và tâm mê muội bất tận của chính con người. Trong các pháp nói về tâm, nổi

bật trong cả hai hệ thống Nam truyền và Bắc truyền Phật giáo là pháp Tứ Vô Lượng Tâm được Đức Phật nhắc đến rất nhiều và đó cũng là pháp hành của chư vị đại Bồ tát dùng để cảm hóa mọi người, là pháp hành của các vị Thanh văn để thanh tịnh hóa tâm mình, tạo được cuộc sống an lạc, giải thoát cho bản thân. Và hiện nay, pháp Tứ Vô Lượng Tâm cũng được Tăng Ni, Phật tử ở khắp năm châu dù theo pháp môn nào cũng đều thể nghiệm trên bước đường tu học chánh pháp. Đặc biệt là pháp Tứ Vô Lượng Tâm có giá trị rất lớn và có công năng giải quyết ổn thỏa nhiều vấn đề bức xúc nhân loại hiện nay.

Trên thực tế, các vụ bạo động vũ lực giữa các phe nhóm đang diễn ra ở nhiều nơi trên thế giới, phần nhiều phát xuất từ tâm tham sân si, tâm cố chấp, Phật giáo gọi là kiến thủ, vì họ không được thấm nhuần tâm từ bi, hỷ xả, dẫn đến hành động tàn phá những ai mang sắc thái khác biệt với họ. Phật giáo hướng dẫn con người thể hiện nếp sống vị tha, nếu không đem lại được an lạc cho người, thì ít nhất cũng không được phép làm cho người ta đau khổ.

Tinh thần từ bi, hỷ xả là yếu tố quyết định cho sự thành tựu mối quan hệ tốt đẹp giữa các cá nhân, giữa các tổ chức, giữa các quốc gia. Nói cách khác, đó là sự tôn trọng mọi hình thái khác biệt, hoan hỷ đối thoại và chấp nhận sự khác biệt của nhau, để có được một

hướng đi chung, tạo được mối quan hệ hỗ tương lâu dài, cùng được hưởng sự lợi lạc.

Ngoài ra, trong những thập niên gần đây, thế giới luôn lên tiếng báo động mọi người, mọi quốc gia cần bảo vệ sự sống và môi trường sinh thái. Nhưng đối với Phật giáo, vấn đề này đã là một điều luật căn bản mà Đức Phật đưa ra từ 25 thế kỷ trước cho hàng đệ tử phải tuân thủ. Đức Phật dạy mọi người phải thể hiện tâm từ bi, không được sát hại, mà phải tôn trọng sự sống của loài người, loài vật, cho đến cỏ cây, muôn loài. Với trí giác vô thượng, Đức Phật nhận chân được muôn loài trong vũ trụ đều đồng nhau ở thể tánh và trên hiện tượng giới, sự sống của muôn loài có mối tương quan tương duyên mật thiết, cùng cộng hưởng, cộng tồn, không thể tách rời. Vì thế, làm hại người khác, làm hại các loài khác, là làm hại chính mình. Lời dạy này của Đức Phật có giá trị tuyệt đối từ hàng ngàn năm trước mà mãi đến bây giờ, con người văn minh mới nhận biết được.

Đặc biệt năm nay, tôi tham gia Diễn đàn Phật giáo thế giới lần thứ hai tại Trung Quốc, nhận thấy tinh thần Hòa bình của Phật giáo được thể hiện rõ nét. Đương nhiên về mặt chính trị, thường có sự đối lập lẫn nhau; nhưng trong Phật giáo, đã là đệ tử Phật thì ít nhiều mỗi người đều chịu ảnh hưởng tinh thần từ bi, hỷ xả. Chúng ta biết rằng người Trung Quốc ở Đài Loan, ở đại lục,

ở Hồng Kông và ở khắp thế giới thường có tư tưởng chống đối nhau, khó chấp nhận nhau, vì quan niệm bất đồng về chính trị. Nhưng tại Diễn đàn Phật giáo lần này, tinh thần bao dung của đạo Phật đã có khả năng đưa mọi người đến gần nhau hơn.

Thật vậy, tại Diễn đàn Phật giáo lần thứ nhất ở Trung Quốc, tôi thấy có chư Tăng người Hoa ở Mã Lai, Singapore, Hồng Kông và một vài vị ở Đài Loan đến tham dự. Nhưng trong Diễn đàn lần này, có sự tiến bộ hơn; vì tất cả tu sĩ Phật giáo người Hoa đã gieo trồng hạt giống từ bi hỷ xả trong tâm, nên bắt đầu nhìn nhau cảm thông hơn. Vì vậy, Diễn đàn Phật giáo thế giới lần thứ hai đã được khai mạc ở Trung Quốc và bế mạc ở Đài Loan; đó là điều đặc biệt mà không ai nghĩ đến. Hai bờ đại lục này thường có khuynh hướng chống nhau, nhưng nhờ tấm lòng từ bi hỷ xả theo Phật làm cho mọi người có thể gần gũi nhau. Người Trung Quốc đã mở cửa đón những Hoa kiều ở thế giới về, ở Đài Loan sang trong tinh thần cởi mở, họ thấy thân nhau hơn. Và tôi sang Đài Loan cũng nhận thấy người Đài Loan mở rộng tấm lòng đón tiếp người Trung Quốc sang. Có thể nói lòng từ bi hỷ xả của Phật dạy đã làm nguội lạnh tâm hận thù của mọi người, ít nhất là trong những khoảnh khắc sống trong giáo pháp tại Diễn đàn Phật giáo năm nay. Và cũng nhờ sự tập họp của chư Tăng trong bầu không khí từ bi hỷ xả, mà ở những địa điểm xa xôi như Vô Tích, người ta chưa

biết đạo Phật, nhưng khi trông thấy nhiều người tu hành giải thoát, họ cũng khởi ý niệm an lạc, hoan hỷ.

Thiết nghĩ hơn bao giờ hết, cần có nhiều người sống với tinh thần Tứ Vô Lượng Tâm, người ta mới không bị dao động trước những đổi thay của cuộc đời, của bản thân, tâm hồn được bình ổn, an vui, mới có được trí sáng suốt và hành xử đúng đắn trong thế giới đầy dao động, nhiều bất trắc này. Đồng thời áp dụng tinh ba của Tứ Vô Lượng Tâm vào việc phục vụ xã hội qua các hoạt động chính trị, văn hóa, giáo dục, xã hội, v.v… mới thiết lập được cho xã hội, cho cộng đồng nhân loại một tương lai hòa bình, hòa hợp, phát triển, an lạc lâu dài.

Tóm lại, tinh thần từ bi, sáng suốt, vị tha mà Đức Phật, chư vị Tổ sư và các bậc cha anh của chúng ta đã thành tựu, nếu được chúng ta tiếp tục thể hiện, chắc chắn sẽ giúp cho nhân loại thoát khỏi những xung đột, hận thù, chiến tranh, khổ đau và xây dựng được ngôi nhà chung an vui, hòa hợp, hòa bình trên trái đất này.

Từ bi và hòa bình trong Phật Ngọc

Từ bi và hòa bình trong Phật ngọc

Trong mùa Phật Đản năm nay, chúng ta vô cùng hân hoan được cung thỉnh tượng Phật Ngọc về an trí tại một số chùa để các Phật tử được chiêm bái. Đây là một phước báu lớn cho đất nước chúng ta và thật vô cùng có ý nghĩa đối với Tăng Ni, Phật tử Việt Nam ở cả ba miền Nam, Trung, Bắc. Ở Thái Lan, Campuchia, Miến Điện cũng có tượng Phật ngọc, nhưng tượng nhỏ, chưa đến một tấn. Trong khi tượng Phật Ngọc đến Việt Nam lần này nặng đến năm tấn, đã được tạc từ khối ngọc thạch quý hiếm nặng đến 18 tấn, mang tên là tượng Phật Hòa Bình. Tượng Phật Hòa Bình có nghĩa là ước mơ của người đệ tử Phật ngày nay cầu mong sao tất cả mọi người trên hành tinh này đều được sống trong cảnh hòa bình.

Tại sao lại chọn Đức Phật tiêu biểu cho hòa bình. Chúng ta đều biết trên thế giới có ba tôn giáo lớn là Phật giáo, Thiên Chúa giáo và Hồi giáo; trong đó Phật giáo là tôn giáo có trước nhất và tồn tại lâu đời nhất. Và Phật giáo chúng ta lại có được vinh hạnh là có một Đức Giáo chủ đặc biệt, khác hơn các vị giáo chủ khác trên trái đất này. Thật vậy, xưa kia Đức Phật xuất thân từ giai cấp cao

nhất trong xã hội Ấn Độ, nhưng Ngài đã từ bỏ ngôi vị đế vương để có thể sống chung và hướng dẫn mọi người, mọi giới thoát khỏi khổ đau luân hồi sinh tử, được an lạc vĩnh hằng. Và Ngài tuyên bố rằng tất cả mọi loài đều có Phật tánh, đều bình đẳng trước chân lý và đều có khả năng thành Phật. Tuyên ngôn này của Đức Phật thể hiện chân lý siêu phàm mà các tôn giáo khác không có.

Và Đức Phật đã nói rằng con người có khả năng siêu việt như thế không phải ở quyền thế, ở tiền bạc, nhưng ở đức hạnh, ở trí tuệ. Cho nên Đức Phật đã từ bỏ địa vị, từ bỏ quyền thế tột đỉnh, từ bỏ tất cả của báu thế gian, từ bỏ tiền bạc, từ bỏ danh vọng để sống cuộc đời thanh bạch của một bậc tu hành đắc đạo, giải thoát. Bấy giờ, đức hạnh của Ngài đã có khả năng cảm hóa tất cả trái tim của mọi người thời ấy và mãi cho đến ngày nay, lời dạy của Ngài vẫn có giá trị nguyên vẹn. Có thể khẳng định rằng không có một vị giáo chủ nào trong lúc đương thời được quần chúng kính ngưỡng như Đức Phật.

Khi Đức Phật tại thế, mặc dù cũng có người chống Ngài, nhưng sau đó, họ lại trở thành tín đồ trung thành nhất với Đức Phật; điển hình là vua A Xà Thế đã từng thả voi say để sát hại Phật, nhưng về sau ông đã quy ngưỡng Phật, làm đệ tử Ngài và trở thành người hộ đạo đắc lực nhất. Cũng có người nghe danh đức của Phật và nhờ có căn lành đời trước, nên họ đã phát tâm Bồ đề và tu hành đắc đạo. Người thương mến Phật thì đắc đạo sớm; còn

người chống đối Phật thì đắc đạo sau; cuối cùng, tất cả mọi người có thiện ý hay có ác cảm với Phật đều quy ngưỡng Ngài. Có thể thấy rõ Đức Phật tiêu biểu cho hòa bình, người mang hận thù trông thấy hình bóng từ bi của Đức Phật, lòng họ cũng vơi nhẹ, để rồi quay về với cuộc sống hỷ xả; đó chính là ý nghĩa cao quý mà người ta chọn tượng Phật tiêu biểu cho hòa bình của nhân loại.

Khi Phật Niết bàn, những người kính ngưỡng Đức Phật chỉ thờ hoa sen tiêu biểu cho Phật là người trong sạch, hoặc thờ lá Bồ đề tiêu biểu cho sự giác ngộ của Phật. Theo quan niệm xưa kia, người ta chỉ thờ biểu tượng, chứ chưa thờ hình người; vì họ nghĩ rằng làm tượng hình người dù có tốt đẹp đến mấy cũng không thể diễn tả được nhân cách siêu tuyệt của Đức Phật một cách trọn vẹn.

Cho đến đầu công nguyên, lịch sử ghi rằng nhà vua xứ Vu Điền vì quá kính ngưỡng Phật, nên ông ao ước được một lần tận mắt trông thấy hảo tướng của Ngài. Tấm lòng thành của ông đã được một vị Thánh Tăng thời đó đáp ứng bằng cách trong giấc chiêm bao, đã đưa ông lên tận cung Trời Đao Lợi cho ông thấy Phật đang thuyết pháp cho chư Thiên. Và từ đó, trở lại nhân gian, nhà vua mới cho người tạc tượng Phật bằng vàng giống như ông thấy trong giấc mộng, gọi là kim thân Phật Tổ. Và ở Trung Quốc, có Hán minh đế ngủ mơ thấy tượng Phật vàng từ Ấn Độ bay sang Trung Quốc. Ông liền cho sứ giả đi sang Ấn Độ tìm thỉnh kinh Phật và tượng Phật mang về Trung Quốc thờ.

Bắt đầu từ đó, người ta mới tạo tượng Phật để tôn thờ, nhưng không theo kiểu mẫu cố định, mà chỉ tạc theo niềm tin của con người để tạo những bức tượng đẹp nhất có thể làm được. Vì vậy, người Ấn tạc tượng Phật giống người Ấn, người Miến Điện tạc tượng Phật giống người Miến Điện, người Thái Lan tạc tượng Phật giống người Thái Lan. Người Trung Quốc, người Nhật Bản, người Việt Nam, v.v… tạc tượng Phật cũng thế, chúng ta thấy tượng Phật của mỗi quốc gia tôn thờ đều mang dáng dấp của người dân quốc gia đó.

Tôn tượng Phật Ngọc này do vị đại thí chủ là vợ chồng Phật tử người Úc thủ đắc khối ngọc báu và được vị Lạt Ma Tây Tạng khuyến khích họ tạo tượng Phật lớn nhất mang tên tượng Phật Hòa Bình để đưa đi khắp thế giới cho mọi người chiêm bái, cầu nguyện, tạo thành tư tưởng hòa bình và cuộc sống hòa bình cho nhân loại. Từ ý niệm cao quý như thế, tôn tượng Phật Ngọc đã được tạc theo mẫu tượng Phật Thích Ca ở Bồ đề đạo tràng, Ấn Độ, là nơi mà Đức Phật thành đạo cách đây hơn 25 thế kỷ. Điều rất đặc biệt, nước Việt Nam là điểm đầu tiên được phước báu cung nghinh tượng Phật Ngọc. Phải nói đây là một niềm vinh hạnh vô cùng lớn lao cho đất nước và Phật giáo Việt Nam. Thật vậy, đất nước chúng ta đã từng trải qua những thời kỳ chiến tranh rất khốc liệt, cho nên tất cả người dân Việt đều có khát vọng hòa bình. Và từ thập niên 60, khởi nguồn từ chiến tranh Việt Nam mà tất cả các phong trào vận động hòa bình trên thế giới đã diễn ra ở

khắp các nước tư bản và các nước xã hội chủ nghĩa. Chính trong thời kỳ đó, tôi cũng là một trong những người đi vận động hòa bình. Rất nhiều người, nhiều phong trào, tùy theo khả năng đều đúc tượng Phật, dù tượng bằng đồng, hay bằng giấy, cũng mang tên Đức Phật Hòa Bình và đi đến đâu, người ta cũng mang tượng Phật Hòa bình theo để vận động hòa bình cho đất nước Việt Nam.

Phải chăng vì ý nghĩa cao đẹp đó đã tạo thành một duyên lành đặc biệt cho đất nước chúng ta được cung nghinh tôn tượng Phật Ngọc trước tiên. Đến Việt Nam, lễ đón rước tôn tượng Phật Ngọc thật long trọng suốt từ Đà Nẵng, miền Trung, về Đại Tùng Lâm, Bà Rịa- Vũng Tàu, cho đến thành phố Hồ Chí Minh, an vị tại chùa Phổ Quang, chùa Hoằng Pháp, rồi đi về tỉnh Đồng Tháp, chùa Vạn An và cung nghinh tôn tượng Phật Ngọc ra tận miền Bắc. Thật là cảm động, nơi nào có tôn tượng Phật Ngọc hiện hữu, thì hàng ngày cũng có cả vạn người đến chiêm bái, cầu nguyện.

Sự chiêm bái và cầu nguyện như vậy thể hiện rõ nét tấm lòng thành của tất cả người đệ tử Phật gởi gấm vào tôn tượng Phật Ngọc. Thật vậy, khi tượng Phật Ngọc được tạc tại Thái Lan, các vị Lạt Ma Tây Tạng và chư Tăng Thái Lan đã tụng kinh và chú nguyện, nghĩa là chư tôn đức đã gởi tâm thanh tịnh giải thoát vào đó. Và tại các ngôi chùa ở Việt Nam được phước duyên an trí tượng Phật Ngọc, chư tôn đức Tăng Ni, Phật tử chúng ta cũng

đặt tất cả niềm tin sâu sắc vào tôn tượng Phật Ngọc. Tiếp theo, tôn tượng Phật Ngọc sẽ được đi vòng quanh thế giới để kêu gọi nhân loại nên sống theo tinh thần Phật dạy, thật sự yêu thương nhau, đùm bọc nhau, giúp đỡ lẫn nhau. Vì vậy, có thể nhận thấy rõ tấm lòng thành của biết bao dân tộc trên thế giới đã và sẽ được hội tụ vào tôn tượng Phật Ngọc, làm cho tôn tượng này trở thành một biểu tượng linh thiêng mầu nhiệm, khiến cho người có duyên thấy tượng cũng phát tâm sống theo tinh thần Phật dạy.

Tôn tượng Phật Ngọc vốn là đá quý hiếm, khi chưa tạc tượng, khối ngọc thạch này đã có người muốn mua với giá một triệu Mỹ kim, nhưng chủ nhân không bán, mà lại đồng ý để cho tạc tượng Phật. Vì thế, chất liệu của tượng Phật Ngọc đã có giá trị rất cao và bước thứ hai, quan trọng hơn, đó là tất cả tấm lòng thành của chư tôn đức Tăng, Ni, Phật tử trên thế giới đầu tư vào tôn tượng này. Và nhờ tâm thanh tịnh, giải thoát của nhiều người đồng hướng về Đức Phật hằng hữu bất tử thông qua pho tượng tiêu biểu là Phật Ngọc, tạo thành lực thu hút mãnh liệt khiến cả vạn vạn người nô nức tìm đến chiêm bái, cầu nguyện. Tuy nhiên, có người chưa được chiêm bái tôn tượng Phật Ngọc, nhưng họ cũng được nghe nói về tôn tượng này, được nhìn thấy hình ảnh của tôn tượng này, cho nên trong tâm trí họ cũng đã có ý niệm tốt đẹp về tượng Phật Ngọc. Mặc dù chúng ta sanh trong thời kỳ cách Phật rất xa, không được trực tiếp thấy Phật, nhưng còn phước duyên chiêm bái tôn tượng Phật, thì cũng cảm thấy lòng vơi nỗi ưu sầu, cho đến lòng

hận thù được giải tỏa, tiến đến tâm hồn được thanh thoát hơn. Đó chính là điều quan trọng nhất của người trông thấy tôn tượng Phật, lễ lạy tôn tượng Phật.

Trong quá trình tôn tượng Phật Ngọc được cung nghinh và an trí tại một số chùa ở Việt Nam, Tăng Ni cùng tín đồ Phật tử trên suốt chiều dài của đất nước chúng ta, đã được diễm phúc chiêm bái, lễ lạy, cầu nguyện trước tôn tượng Phật Ngọc; đồng thời cũng gởi gấm tấm lòng của chúng ta bằng hai chữ Hòa Bình đi khắp thế giới để cầu nguyện cho đất nước Việt Nam được hòa bình, tâm tất cả mọi người được hòa bình, gia đình của mọi người được hòa bình và tất cả nhân loại đều sống trong hòa bình. Đó là mục tiêu cao nhất của chư vị Lạt Ma Tây Tạng, của chư Tăng Phật giáo Thái Lan, của chư tôn thiền đức và Phật tử Việt Nam, của chư tôn đức và Phật tử trên thế giới, của người tạc tượng, của vị Phật tử cúng dường khối ngọc báu muốn nói lên .

Chúng tôi tin tưởng rằng sự hạnh ngộ vô cùng quý báu của mọi người với tôn tượng Phật Ngọc và tâm thành của chúng ta đã gởi gấm vào tôn tượng, sẽ tạo thành năng lực thánh thiện nối kết tất cả tâm hồn của mọi người thành một, một này là Phật, là trí tuệ, là từ bi hỷ xả. Nói cách khác, khi hướng toàn tâm về Đức Phật đến mức độ thanh tịnh nhất, chúng ta sẽ được Phật hộ niệm. Và nhận được lực Phật hộ niệm thì trước tiên tâm chúng ta cảm thấy an lạc, thanh thản, không nghĩ gì khác. Bấy

giờ tâm chúng ta và tâm Phật mới có đồng một tần số, mới tạo thành mối tương giao, mới được Phật hộ niệm.

Và Phật hộ niệm rồi, tâm thanh thoát, thì hóa giải được những tồn tại trong lòng và hóa giải được những vướng mắc trong gia đình, người thân của chúng ta bắt đầu có sự cảm thông và hoan hỷ với chúng ta. Như vậy, hòa bình phải xuất hiện trước nhất từ trong tâm mỗi người chúng ta và kế đến là xuất hiện trong gia đình mình. Từ hòa bình trong cuộc sống gia đình được lan rộng ra xã hội, nghĩa là tất cả mọi người cùng hướng tâm về Phật, thì tâm chúng sinh được chuyển hóa thành tâm vô lượng, từ bi hỷ xả của Phật. Và nơi nào có tâm từ bi hỷ xả dẫn dắt, nơi đó là cảnh sống an lạc, hòa bình, hạnh phúc. Đó là ý nghĩa thật sự của việc mang hòa bình cho nhân loại, mà người chiêm bái tôn tượng Phật Ngọc cần nỗ lực thực hiện cho được.

Tình yêu và giới tính theo tinh thần Pháp Hoa

Tình yêu và giới tính

theo tinh thần Pháp Hoa

Sự giải thoát là bản chất của đạo Phật. Vì vậy, trong Phật giáo có rất nhiều pháp môn tu mà người ta cần thực tập để đạt được cuộc sống giải thoát. Trong các phương pháp đi đến bến bờ giải thoát có hạnh viễn ly giành cho người sơ tâm học đạo, theo đó hành giả phải đoạn dục khử ái, tức cắt đứt mọi ham muốn và dẹp bỏ mọi tình cảm của con người phàm phu để xây dựng được đời sống thanh cao, không bị hệ lụy bởi vật chất và tinh thần của thế nhân. Tuy nhiên, có thể nói đó chỉ là bước ban đầu của người tập tu. Thật vậy, trong kinh Viên Giác, Đức Phật dạy rằng Phật pháp bất ly thế gian giác, ly thế mịch Bồ đề, cáp như tầm thố giác. Nghĩa là sự giải thoát không nằm ngoài thế gian, vì đi tìm giải thoát ngoài thế gian sẽ rơi vào không tưởng, chẳng khác gì đi tìm lông rùa sừng thỏ, rùa làm sao có lông, thỏ làm sao có sừng.

Tinh thần bất ly thế gian giác nhằm chuyển hướng những người tu từ tinh thần yếm thế, xa lánh cuộc đời

sang tinh thần nhập thế của Bồ tát, nghĩa là tình cảm của con người được chuyển hóa trở lại thể trong sáng của chư vị Bồ tát đi vào đời cứu nhân độ thế. Vì sau khi gạn lọc được những tình cảm thấp hèn của con người và dục tính của thế nhân, thân tâm của chư Bồ tát đã trở thành trong sạch, thường được ví như hoa sen không bị nhiễm ô trong bùn nhơ, không còn bị những tình cảm ủy mị tác hại làm khổ bản thân và gây đau khổ cho những người xung quanh. Nhờ vậy, Bồ tát mới có tình cảm trong sáng, cao quý là tâm từ bi bao phủ muôn người muôn loài.

Trong cuộc sống giữa trần gian này, Bồ tát vẫn gần gũi mọi người, nhưng với tình cảm hoàn toàn thanh cao trong sáng, không vướng mắc hệ lụy bất cứ cái gì của thế nhân, cho nên thân tâm Bồ tát luôn tỏa sáng niềm an lạc vô biên và đạo lực giải thoát này của Bồ tát cũng tác động sâu xa đến những người hữu duyên được an lạc theo. Từng bước chân Bồ tát đi vào đời làm cho cuộc đời sáng đẹp hơn; đó chính là hạnh nhập thế tích cực mà Đức Phật luôn nhắc nhở tất cả đệ tử cần thực hiện, gọi là phát tâm Bồ đề.

Trong vô số chư vị Bồ tát dấn thân vào đời làm lợi ích cho chúng hữu tình, nổi bật hình ảnh Bồ tát Quan Âm được mọi người trên khắp năm châu bốn biển tôn thờ, lễ lạy, kính ngưỡng. Quan Âm tiêu biểu cho đức hạnh Bồ tát theo tinh thần Đại thừa, thể hiện rõ nét sự tích cực vào đời trong mọi hoàn cảnh, nhằm làm vơi

bớt nỗi khổ đau cho tất cả mọi người và làm an vui cho muôn loài mọi giới, nhưng không ai có thể chi phối được Ngài; vì Bồ tát luôn an trụ tâm đại từ bi là tình cảm trong sạch tuyệt đối của bậc đại giác luôn hướng đến muôn loài.

Và cũng vì sống vĩnh hằng với tâm đại từ bi thuần tịnh, cho nên Bồ tát Quan Âm không kẹt vào giới tính, mà Ngài tùy loại ứng hiện thân hoàn toàn tự tại vô ngại. Thật vậy, đối với vị đại Bồ tát đã làm chủ sanh tử, đã có đầy đủ đạo lực điều động Pháp giới như Bồ tát Quan Âm thì bản chất của con người không có tướng nam hay tướng nữ, nói chung, Đức Quan Am không bị trói buộc trong bất cứ loại hình cố định nào. Vì thế, Ngài có thể thị hiện 32 ứng hiện thân, từ thân cao quý nhất là thân Phật, hay hiện thân Bồ tát, Thanh văn, cho đến hiện thân đồng nam, đồng nữ, hay ngoại đạo, v.v... 32 ứng hiện thân chỉ là con số tiêu biểu nhằm gợi ý cho chúng ta nhận ra khả năng ứng hiện vô cùng vô tận của Bồ tát Quan Âm để cứu nhân độ thế hoàn toàn tự tại trong mọi tình huống.

Chỉ có những người đã tạo nghiệp nam nữ mới hình thành tướng nam nữ và từ nghiệp tướng nam nữ, nghiệp tâm nam nữ đó mà họ sanh ra tình cảm ái dục, mê đắm, trói buộc nhau, hành hạ nhau. Cứ như vậy mà con người luân chuyển đời đời kiếp kiếp trong sáu đường sanh tử luân hồi, liên tục thay hình đổi đạng và giới tính.

Ngoài Bồ tát Quan Âm, trong kinh Pháp Hoa còn nổi bật hình ảnh Long Nữ 8 tuổi thành Phật ở thế giới Vô Cấu. Có thể hiểu rằng từ thân đau khổ của chúng sinh, Bồ tát tu hạnh viễn ly, không bị xã hội và thiên nhiên chi phối, đạt được thân tâm vô cấu, không còn phiền não nhiễm ô, trong sạch hoàn toàn, không có tướng nam nữ, mới thành tựu quả vị Phật.

Tóm lại, Bồ tát đi ngược dòng thác sanh tử, khởi tu hạnh viễn ly, sống đời phạm hạnh, xây dựng được thân tâm trong sáng cho đến mức độ trở về trạng thái nguyên thể của các pháp. Và từ cội nguồn chơn như ấy, tùy theo hạnh nguyện phát khởi tâm đại bi đối với chúng sinh trong tam giới mà chư Bồ tát thị hiện thân hình tương ưng với thế nhân, để làm lợi ích cho họ, khơi dậy Phật tánh cho họ, giúp họ có được cuộc sống an lạc giải thoát ngay trong hiện đời và muôn kiếp về sau.