Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Pháp Bảo (VBeta)Trang 4/26

Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Linh Sơn Đại Tạng › Bộ Bát-nhã

Đại Tập 29 · Bộ Bát-nhã XII · Số 220 (Quyển 551–600)

Dịch giả
Thích Tịnh Hạnh
Thông tin
Ghi trên sách: Sa Môn Thích Tịnh HạnhHội Văn Hóa Giáo Dục Linh Sơn Đài Bắc, 2000

Kinh Đại Bát-Nhã Ba-La-Mật-Đa - Quyển 557 - Phẩm 3: Bảo Tháp

KINH ĐẠI BÁT-NHÃ BA-LA-MẬT-ĐA

QUYỂN 557

Phẩm 3: BẢO THÁP

Khi ấy, Thiên đế Thích… trong chúng chư Thiên cõi Dục, Đại Phạm vương… trong chúng chư Thiên cõi Sắc và các Thần tiên khác vui mừng hớn hở, đồng một lúc cao giọng xướng lên rằng:

–Lạ thay! Lạ thay! Tánh của các pháp sâu xa vi diệu! Như Lai xuất hiện ở đời dùng năng lực thần thông gia bị cho Thiện Hiện… tuyên thuyết, chỉ dạy: “Nếu các Bồ-tát không xa lìa Bát-nhã ba-la-mật-đa thì chúng ta sẽ cung kính cúng dường vị đó như Phật Thế Tôn!”

Phật bảo chư Thiên:

–Đúng vậy, đúng vậy! Nếu các Bồ-tát không xa lìa Bát-nhã ba-la-mật-đa thì chư Thiên các ông nên cúng dường như Phật Thế Tôn. Chư Thiên nên biết, Ta thuở xưa, đối với Phật Nhiên Đăng ở đầu ngã tư đường, nơi vương đô Liên hoa, thấy Phật Nhiên Đăng, Ta dâng năm cành hoa và trải tóc che bùn, nghe pháp yếu chân chánh, chẳng xa lìa Bát-nhã ba-la-mật-đa. Khi ấy, Như Lai kia thọ ký cho Ta: “Ngươi ở đời sau, trải qua vô số kiếp sẽ thành Như Lai hiệu là Năng Tịch, tuyên thuyết Bát-nhã ba-la-mật-đa, làm lợi ích lớn cho các hữu tình.”

Chư Thiên đồng bạch Phật:

–Thật lạ thay, kính bạch Thế Tôn! Hiếm có thay, kính bạch Thiện Thệ! Bát-nhã ba-la-mật-đa này đầy đủ oai thần lớn, làm cho các Bồ-tát mau có thể phát sinh và hộ trì trí Nhất thiết trí.

Khi ấy, Thế Tôn biết bốn chúng chư Thiên vân tập, đồng chứng minh cho họ, nên bảo với Thiên đế Thích:

–Kiều-thi-ca, nếu thiện nam, thiện nữ nào đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa có thể chí tâm lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, tinh tấn tu học, tư

duy đúng pháp; lại biên chép, giảng thuyết cho người; thì ma và quyến thuộc cùng Nhân phi nhân… rình tìm lỗi lầm của người đó, hoàn toàn sẽ không thể được. Tai họa, tật dịch… đều không thể làm hại được. Các Thiên tử nào đã phát tâm cầu quả vị Giác ngộ cao tột mà chưa lắng nghe, thọ trì, đọc tụng kỹ Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa thì nên đi đến chỗ thiện nam, thiện nữ này chí tâm lắng nghe, thọ trì, đọc tụng cho thật làu thông và giảng thuyết lại cho người khác.

Này Kiều-thi-ca, thiện nam, thiện nữ nào có thể chí tâm lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, tinh tấn tu học, tư duy đúng pháp Bát-nhã ba-la-mật-đa, lại biên chép, giảng thuyết cho người, thì hoặc ở nhà trống, hoặc ở đồng hoang vu, đi đường hiểm nạn và chỗ nguy nan; chư Thiên, Thiện thần thường đến ủng hộ, làm cho không sợ hãi.

Tứ Thiên vương, Thiên đế Thích và Phạm thiên vương… chắp tay cung kính, đồng bạch Phật:

–Nếu thiện nam, thiện nữ nào đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa có thể chí tâm lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, tư duy đúng pháp, lại biên chép, giảng thuyết cho người thì quyến thuộc chúng con thường theo hộ vệ, không để cho tất cả tai hoạnh làm hại.

Thiên đế Thích bạch Phật:

–Thật kỳ lạ thay, kính bạch Thế Tôn! Thật hy hữu thay, kính Bạch Thiện Thệ! Các thiện nam, thiện nữ này đã phụng thờ Bát-nhã ba-la-mật-đa và giữ gìn công đức pháp hiện tại như thế.

Kính bạch Thế Tôn, có phải thiện nam, thiện nữ nào giữ gìn Bát-nhã ba-la-mật-đa tức là giữ gìn đầy đủ Bố thí, Tịnh giới, An nhẫn, Tinh tấn, Tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa?

Phật bảo Thiên đế Thích:

–Đúng vậy, đúng vậy, như lời ông nói! Này Kiều-thi-ca, nếu thiện nam, thiện nữ nào có thể chí tâm lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, tư duy đúng pháp Bát-nhã ba-la-mật-đa, lại biên chép, giảng thuyết cho người thì công đức sẽ có được nhiều. Ông nên lắng nghe và suy Nghĩ kỹ, Ta sẽ nói cho ông.

Thiên đế Thích thưa:

–Cúi xin Thế Tôn chỉ dạy, chúng con ưa thích được nghe!

Phật bảo Kiều-thi-ca:

–Nếu có các Phạm chí ngoại đạo xấu ác, hoặc các ác ma hay

quyến thuộc của ma, hoặc những kẻ tăng thượng mạn hung ác khác muốn làm những việc không lợi ích; kẻ đó vừa manh tâm, liền gặp tai họa, nên sự mong muốn sẽ dần dần bị tiêu diệt, chẳng được kết quả. Vì sao? Kiều-thi-ca, vì thiện nam, thiện nữ này, luôn chí tâm lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, tinh tấn tu học, tư duy đúng pháp Bát-nhã ba-la-mật-đa, lại biên chép, giảng thuyết cho người. Vì lẽ đó nên thường làm cho kẻ phát khởi tâm xấu ác, tự gặp tai họa, nên sự mong muốn không đạt kết quả.

Kiều-thi-ca, thiện nam, thiện nữ này phụng thờ Bát-nhã ba-la-mật-đa, đạt được những công đức lợi ích thù thắng như vậy. Như có thuốc thần diệu tên là Mạc-kỳ, oai thế của thuốc này có thể làm tiêu trừ các độc. Thuốc hay này để bất kỳ chỗ nào, các loài trùng độc chẳng thể đến gần được. Có con rắn độc lớn đói, bò đi kiếm ăn, gặp được sinh vật muốn đớp ăn, sinh vật kia sợ chết, vội chạy tới chỗ thuốc thần diệu, rắn nghe mùi thuốc liền chạy trở lui. Vì sao? Này Kiều-thi-ca, vì thuốc hay này có đầy đủ oai thế lớn, tiêu trừ các độc và làm lợi ích cho thân mạng. Nên biết, Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng có đầy đủ oai thế lớn như vậy. Thiện nam, thiện nữ nào chí tâm lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, tư duy đúng pháp Bát-nhã ba-la-mật-đa; lại biên chép, giảng thuyết cho người thì những hạng người xấu ác muốn làm điều chẳng lợi ích cho những người này, chắc chắn phải bị tiêu diệt, không làm gì được, vì oai thần của Bát-nhã ba-la-mật-đa có thể dẹp hết kia vậy.

Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ này, được bốn Đại thiên vương và Thiên chúng cùng các Thần tiên khác thường đến ủng hộ, không để cho tất cả tai họa làm hại. Chư Phật và Bồ-tát cũng thường hộ niệm. Sự cầu như pháp của các vị này đầy đủ hoàn toàn, lời nói oai nghiêm, mọi người nghe đều cung kính lãnh thọ. Họ nói lời đắn đo cân nhắc, chẳng nói lời huyên thuyên tạp nhạp, vững thờ bạn lành, rất biết báo ân, chẳng bị tham lam, ganh ghét, giận hờn, phiền não, nịnh bợ, gạt gẫm, kiêu căng… che lấp tâm. Vì sao? Này Kiều-thi-ca, vì các thiện nam, thiện nữ này, được oai lực của Bát-nhã ba-la-mật-đa điều phục thân tâm, làm cho người đó xa lìa tâm tham, sân, si… tùy miên ràng buộc. Các thiện nam, thiện nữ này, nhớ Nghĩ đầy đủ chánh niệm, chánh tri về Từ, Bi, Hỷ, Xả, thường Nghĩ: “Ta không nên

để cho thế lực của tham lam, phá giới, giận dữ, lười nhác, tán loạn, ngu si xoay chuyển. Nếu xoay chuyển theo nó thì Bố thí, Tịnh giới, An nhẫn, Tinh tấn, Tĩnh lự, Diệu tuệ của ta chẳng thành tựu; muốn làm trang nghiêm và thanh tịnh sắc thân còn chẳng thể được, huống là đắc quả vị Giác ngộ cao tột! Vì thế, ta không nên xoay chuyển theo thế lực đó.”

Các thiện nam, thiện nữ này, nhờ tư duy như vậy, thường được niệm chánh nên các phiền não xấu ác không che lấp tâm họ.

Này Kiều-thi-ca, nếu thiện nam, thiện nữ nào có thể chí tâm lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, tư duy đúng pháp Bát-nhã ba-la-mật-đa; lại biên chép, giảng dạy cho người thì được những công đức thù thắng như vậy.

Thiên đế Thích bạch Phật:

–Bát-nhã ba-la-mật-đa như thế rất là hiếm có, vì có thể điều phục Bồ-tát, làm cho xa lìa tâm cao ngạo, hồi hướng sự cầu trí Nhất thiết trí.

Khi ấy, Phật bảo Thiên đế Thích:

–Thế nào là Bát-nhã ba-la-mật-đa rất là hiếm có? Có thể điều phục Bồ-tát làm cho xa lìa tâm cao ngạo? Hồi hướng sự cầu trí Nhất thiết trí?

Thiên đế Thích thưa:

–Nếu các Bồ-tát, không y vào Bát-nhã ba-la-mật-đa, thì không có phương tiện thiện xảo; nên tuy tu các pháp lành nhưng vẫn sinh tâm cao ngạo, không thể hồi hướng sự cầu trí Nhất thiết trí. Nếu các Bồ-tát, thường y vào Bát-nhã ba-la-mật-đa, thì có phương tiện thiện xảo; nên sự tu tập các pháp lành có thể điều phục tâm cao ngạo, hồi hướng sự cầu trí Nhất thiết trí.

Phật bảo Thiên đế Thích:

–Đúng vậy, đúng vậy, như lời ông nói! Này Kiều-thi-ca, nếu các thiện nam, thiện nữ có thể chí tâm lắng nghe, thọ trì, đọc tụng Bát-nhã ba-la-mật-đa thì tất cả tai hoạnh chẳng thể làm hại. Giả như ở quân ngũ, khi chiến trận giao tranh, mà chí tâm tụng niệm Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy và từ bi hộ niệm cho các hữu tình thì chẳng bị dao gậy giết hại; đối với kẻ địch đều khởi tâm Từ; giả sử có khởi tâm ác, thì tự nhiên cũng lui bại. Các thiện nam, thiện nữ này, nếu ở quân

trận bị dao gậy, cung tên làm trúng thương, mất mạng thì hoàn toàn không có lẽ đó.

Vì sao? Kiều-thi-ca, vì Bát-nhã ba-la-mật-đa này là thần chú lớn, là chú không gì hơn. Nếu ai có thể siêng năng tu học chú này thì không làm hại mình, không làm hại người, không hại cả hai, mau chứng quả vị Giác ngộ cao tột; do đấy đạt được trí Nhất thiết trí, quán sát được hữu tình tâm hạnh sai khác, tùy nghi chuyển vận bánh xe pháp vô thượng, làm cho hữu tình y như lời dạy mà tu hành, đạt được lợi ích lớn.

Kiều-thi-ca, nếu các thiện nam, thiện nữ nào biên chép Bát-nhã ba-la-mật-đa này để ở chỗ sạch sẽ, cung kính cúng dường, lại siêng năng thọ trì, đọc tụng thì Nhân phi nhân… muốn tìm lỗi của người đó, hoàn toàn không thể được. Chỉ trừ nghiệp ác đời trước nên phải chịu.

Kiều-thi-ca, ví như có người hoặc loài bàng sinh đi vào trong tường rào quanh cây Bồ-đề, hoặc đến bên tường rào kia, thì Nhân phi nhân… chẳng thể làm hại được. Vì sao? Kiều-thi-ca, vì chư Phật ba đời đều ngồi ở chỗ này mà đắc đại Bồ-đề và công bố cho các hữu tình về sự không khiếp, không sợ, không oán, không hại, thân tâm an lạc. Nên biết, Bát-nhã ba-la-mật-đa ở chỗ nào cũng như vậy; tất cả Trời, Rồng, A-tố-lạc… thường đến giữ gìn, hộ vệ. Nên biết chỗ ấy chính là bảo tháp, tất cả hữu tình nên kính lễ, cung kính cúng dường, tôn trọng, ngợi khen, không nên tạm bỏ. Vì sao? Kiều-thi-ca, vì đó là chỗ quay về nương tựa của các hữu tình vậy.

Thiên đế Thích bạch Phật:

–Các thiện nam, thiện nữ nào biên chép Bát-nhã ba-la-mật-đa, trang sức bằng các thứ xinh đẹp, cung kính cúng dường, tôn trọng, ngợi khen, đem các thứ tràng hoa tốt đẹp nhất cho đến ánh sáng của đèn để cúng dường. Lại có các thiện nam, thiện nữ,… sau khi Phật Niết-bàn, xây tháp trang hoàng bằng bảy báu xinh đẹp; rương báu đựng đầy xá-lợi Phật, đặt ở trong đó cung kính cúng dường, tôn trọng, ngợi khen. Lại dùng các thứ tràng hoa tốt đẹp nhất, cho đến ánh sáng của đèn để cúng dường. Hai sự việc đó, sự việc nào đạt được phước nhiều hơn?

Phật bảo Thiên đế Thích:

–Ta hỏi lại ông, tùy ý ông trả lời. Ý ông thế nào? Sự đắc được trí

Nhất thiết trí, sự chứng được quả vị Giác ngộ cao tột và sự nương cái thân của Như Lai là nương vào những đạo lý nào tu học mà được?

Thiên đế Thích thưa:

–Đều nương vào Bát-nhã ba-la-mật-đa tu học, mà được.

Phật bảo Thiên đế Thích:

–Đúng vậy, đúng vậy, như lời ông nói! Kiều-thi-ca, chẳng phải chỉ đạt được thân tướng hảo nên gọi danh hiệu Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, mà chính là do chứng đắc trí Nhất thiết trí mới gọi là Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác.

Này Kiều-thi-ca, Như Lai đắc trí Nhất thiết trí là chính nhờ Bát-nhã ba-la-mật-đa làm nhân nên phát sinh. Thân tướng hảo của Phật chỉ là chỗ nương. Nếu không nương tựa thân tướng hảo của Phật thì không do đâu mà phát sinh. Thế nên Bát-nhã ba-la-mật-đa chính là cái nhân sinh ra trí Nhất thiết trí. Muốn làm cho trí này hiện tiền, tiếp nối luôn, lại phải tu tập thân tướng hảo của Phật. Do duyên cớ này, nên sau khi Ta Niết-bàn, các chúng Trời, Rồng, Thần, Nhân phi nhân… cung kính, cúng dường xá-lợi của Ta.

Kiều-thi-ca, nếu thiện nam, thiện nữ nào biên chép Bát-nhã ba-la-mật-đa này, trang hoàng bằng các thứ tốt đẹp, thọ trì, đọc tụng. Lại đem các thứ tràng hoa tốt đẹp nhất cho đến ánh sáng của đèn, cung kính cúng dường, tôn trọng, ngợi khen thì chính là cúng dường trí Nhất thiết trí, là nương tựa thân tướng hảo của Phật, là cung kính xá-lợi của Phật sau khi Niết-bàn. Vì sao? Kiều-thi-ca, vì trí Nhất thiết trí và thân tướng hảo của Phật cùng xá-lợi đều lấy Bát-nhã ba-la-mật-đa làm căn bản vậy.

Do vậy, này Kiều-thi-ca, người biên chép Bát-nhã ba-la-mật-đa, trang hoàng bằng các thứ xinh đẹp, cung kính cúng dường, đạt được phước nhiều hơn phước dùng bảy báu xây tháp cúng dường xá-lợi của Như Lai. Vì sao? Kiều-thi-ca, vì cúng dường Bát-nhã ba-la-mật-đa thì chính là cúng dường trí Nhất thiết trí, thân tướng hảo và xá-lợi của Phật vậy.

Thiên đế Thích bạch Phật:

–Người châu Thiệm-bộ không thể biên chép, thọ trì, đọc tụng, cung kính cúng dường Bát-nhã ba-la-mật-đa này. Lẽ nào họ không biết sự công đức lợi ích thù thắng như thế?

Phật bảo Thiên đế Thích:

–Ta hỏi lại ông, tùy ý ông trả lời. Ý ông thế nào? Trong châu Thiệm-bộ có bao nhiêu người thành tựu sự chứng tịnh đối với Phật, thành tựu chứng tịnh đối với Pháp, thành tựu chứng tịnh đối với Tăng? Có bao nhiêu người đắc quả Dự lưu cho đến quả A-la-hán? Có bao nhiêu người phát tâm quyết định hướng đến Bồ-đề của bậc Độc giác? Có bao nhiêu người phát tâm quyết định hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột?

Thiên đế Thích thưa:

–Trong châu Thiệm-bộ có một số ít vị thành tựu ba chứng tịnh, càng ít vị đắc quả Dự lưu cho đến quả A-la-hán. Lại càng ít người phát tâm quyết định hướng đến Bồ-đề của bậc Độc giác. Lại càng ít người phát tâm quyết định hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột.

Phật dạy:

–Kiều-thi-ca, đúng vậy, đúng vậy, như lời ông nói! Này Kiều-thi-ca, trong châu Thiệm-bộ có rất ít người phát tâm quyết định hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột. Trong ấy có một số ít vị đã phát tâm, rồi siêng năng tu học, hướng đến hạnh Bồ-đề. Trong ấy có một số ít vị khi siêng năng tu học hạnh Bồ-đề, cũng hết lòng tin nhận Bát-nhã ba-la-mật-đa này. Trong ấy có một số ít vị hết lòng tin nhận xong, rồi tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa. Trong ấy có một số ít vị đã tu hành xong, lần lượt an trú nơi địa vị không thoái chuyển. Trong ấy có một số ít vị trụ địa vị này xong, mau chứng quả vị Giác ngộ cao tột.

Kiều-thi-ca, nếu các Bồ-tát nào đã được an trụ địa vị không thoái chuyển, cầu chứng quả vị Giác ngộ cao tột thì mới có thể hết lòng tin nhận Bát-nhã ba-la-mật-đa, thọ trì, đọc tụng, cung kính cúng dường, biên chép, giảng thuyết.

Kiều-thi-ca, vô lượng, vô biên các loài hữu tình phát tâm Bồ-đề, trong số đó chỉ có một, hai, hoặc ba được trụ địa vị Bồ-tát không thoái chuyển; còn phần nhiều lui trụ nơi địa vị Thanh văn, Độc giác. Vì thế nên biết, thiện nam… phát tâm Bồ-đề tu hạnh Bồ-tát, muốn trụ địa vị Bồ-tát không thoái chuyển để mau chứng quả vị Giác ngộ cao tột không bị trở ngại, thì nên biên chép, lắng nghe, thọ trì, đọc tụng Bát-nhã ba-la-mật-đa, cung kính cúng dường, diễn thuyết cho người. Vì sao? Này Kiều-thi-ca, vì các Bồ-tát này thường Nghĩ: “Như Lai xưa

kia khi còn ở địa vị Bồ-tát, thường siêng năng tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy. Chúng ta cũng nên siêng năng tu học như vậy. Bát-nhã ba-la-mật-đa này là Đại sư của chúng ta. Ta theo đó học, sự ước nguyện sẽ viên mãn.”

Kiều-thi-ca, tất cả Bồ-tát khi Phật còn trụ thế, hoặc sau khi Bát-niết-bàn, thường xuyên nương tựa Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, mà siêng năng tu học.

Kiều-thi-ca, nếu thiện nam, thiện nữ nào sau khi các Đức Như Lai Bát-niết-bàn, vì muốn cúng dường xá-lợi của Phật nên xây tháp bằng bảy báu tốt đẹp và trang hoàng xen lẫn bằng các thứ ngọc báu quý hiếm, xinh đẹp, lại đem các thứ tràng hoa tươi đẹp nhất cho đến ánh sáng của đèn, trọn đời cung kính cúng dường, tôn trọng, ngợi khen. Ý ông thế nào? Thiện nam, thiện nữ này do nhân duyên như vậy, được phước có nhiều không?

Thiên đế Thích thưa:

–Rất nhiều, kính bạch Thế Tôn! Rất nhiều, kính bạch Thiện Thệ!

Phật bảo Kiều-thi-ca:

–Có những thiện nam, thiện nữ biên chép Bát-nhã ba-la-mật-đa này, trang hoàng bằng các thứ báu tốt đẹp và thọ trì, đọc tụng, lại đem các thứ tràng hoa tốt đẹp nhất cho đến ánh sáng của đèn, cung kính cúng dường, tôn trọng, ngợi khen, thì thiện nam, thiện nữ này phước đức đạt được nhiều hơn trường hợp trước vô lượng, vô số.

Kiều-thi-ca, để việc này qua một bên. Nếu có những thiện nam, thiện nữ nào sau khi các Đức Như Lai Bát-niết-bàn, vì muốn cúng dường xá-lợi của Phật, nên xây tháp bằng bảy báu tốt đẹp, trang hoàng xen lẫn bằng các thứ ngọc quý, đầy dẫy một châu Thiệm-bộ như vậy, hoặc bốn châu lớn, hoặc cõi tiểu thiên, hoặc cõi trung thiên, hoặc cả thế giới ba lần ngàn, đều đem các thứ tràng hoa tốt đẹp của trời cho đến ánh sáng của đèn, trọn đời cung kính cúng dường, tôn trọng, ngợi khen. Ý ông thế nào? Thiện nam, thiện nữ này do nhân duyên như vậy, được phước có nhiều không?

Thiên đế Thích thưa:

–Rất nhiều, kính bạch Thế Tôn! Rất nhiều, kính bạch Thiện Thệ!

Phật dạy Kiều-thi-ca:

–Có thiện nam, thiện nữ nào biên chép Bát-nhã ba-la-mật-đa

này, trang hoàng bằng các thứ báu xinh đẹp, thọ trì, đọc tụng, lại đem các thứ tràng hoa tốt đẹp nhất cho đến ánh sáng của đèn, cung kính cúng dường, tôn trọng, ngợi khen, thì thiện nam, thiện nữ này, đạt được phước nhiều hơn trước vô lượng, vô số.

Kiều-thi-ca, để việc này qua một bên. Giả sử các loài hữu tình ở thế giới ba lần ngàn, đồng một lúc đều được thân người, mỗi mỗi người này vì muốn cúng dường xá-lợi của Phật, nên sau khi các Đức Như Lai Bát-niết-bàn, bèn xây tháp bằng bảy báu tốt đẹp, trang hoàng xen lẫn bằng các thứ ngọc quý hiếm xinh đẹp. Như vậy, mỗi mỗi đều đầy đủ cả thế giới ba lần ngàn. Lại đem các thứ tràng hoa tươi đẹp của trời cho đến ánh sáng của đèn, trọn đời cung kính cúng dường, tôn trọng, ngợi khen. Ý ông thế nào? Các hữu tình này, do nhân duyên như vậy, được phước có nhiều không?

Thiên đế Thích thưa:

–Rất nhiều, kính bạch Thế Tôn! Rất nhiều, kính bạch Thiện Thệ!

Phật dạy:

–Kiều-thi-ca, nếu thiện nam, thiện nữ nào biên chép Bát-nhã ba-la-mật-đa này, trang hoàng bằng các thứ báu xinh đẹp, thọ trì, đọc tụng, lại đem các thứ tràng hoa tốt đẹp nhất cho đến ánh sáng của đèn, cung kính cúng dường, tôn trọng, ngợi khen, thì thiện nam, thiện nữ này, đạt được công đức càng nhiều hơn trước vô lượng, vô số.

Khi ấy, Thiên đế Thích bạch Phật:

–Đúng vậy, kính bạch Thế Tôn! Đúng vậy, kính bạch Thiện Thệ! Nếu thiện nam, thiện nữ cung kính cúng dường, tôn trọng, ngợi khen Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, thì nên biết, đó chính là cung kính cúng dường, tôn trọng, ngợi khen trí Nhất thiết trí của chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại.

Kính bạch Thế Tôn, để việc này qua một bên. Giả sử tất cả hữu tình ở thế giới nhiều như cát sông Hằng trong mười phương, đồng một lúc đều được thân người, mỗi một người này vì muốn cúng dường xá-lợi của Phật nên mỗi vị sau khi Như Lai Bát-niết-bàn đều xây tháp bằng bảy báu quý tốt và trang hoàng xen lẫn bằng các thứ ngọc quý hiếm, mỗi mỗi thứ như thế đều đầy cả thế giới chư Phật như cát sông Hằng trong mười phương. Lại đem các thứ tràng hoa tươi đẹp của trời cho đến ánh sáng của đèn, cung kính cúng dường, tôn trọng, ngợi

khen, trải qua một kiếp hoặc hơn một kiếp, các hữu tình này do nhân duyên như vậy đạt được phước đức tuy là vô lượng. Nhưng lại có thiện nam… khác, biên chép Bát-nhã ba-la-mật-đa này, trang hoàng bằng các báu xinh đẹp, thọ trì, đọc tụng. Lại đem các thứ tràng hoa tốt đẹp nhất cho đến ánh sáng của đèn, cung kính cúng dường, tôn trọng, ngợi khen thì đạt được phước càng nhiều hơn những thiện nam ở trước vô lượng, vô số.

Khi ấy, Phật bảo Thiên đế Thích:

–Đúng vậy, đúng vậy, như lời ông nói! Kiều-thi-ca, thiện nam, thiện nữ này, công đức thiện căn do cúng dường Bát-nhã ba-la-mật-đa là vô lượng, vô biên, không thể tính kể, không thể Nghĩ bàn. Vì sao? Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, có thể sinh ra trí Nhất thiết trí của Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác. Trí Nhất thiết trí của Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác có thể sinh ra xá-lợi của chư Phật.

Thế nên Kiều-thi-ca, nếu thiện nam, thiện nữ nào có thể biên chép Bát-nhã ba-la-mật-đa, trang hoàng bằng các thứ báu xinh đẹp, thọ trì, đọc tụng; lại đem các thứ tràng hoa tốt đẹp nhất cho đến ánh sáng của đèn, cung kính cúng dường, tôn trọng, ngợi khen thì phước đức đạt được nhiều hơn trường hợp trước vô lượng, vô số.

Phật bảo Thiên đế Thích:

–Đúng vậy, đúng vậy, như lời ông nói! Kiều-thi-ca, thiện nam, thiện nữ này, công đức thiện căn do cúng dường Bát-nhã ba-la-mật-đa là vô lượng, vô biên, không thể tính kể, không thể Nghĩ bàn. Vì sao? Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, có thể sinh trí Nhất thiết trí của Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác. Trí Nhất thiết trí của Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, có thể sinh ra xá-lợi của chư Phật.

Thế nên Kiều-thi-ca, nếu thiện nam, thiện nữ nào có thể biên chép Bát-nhã ba-la-mật-đa, trang hoàng bằng các thứ báu xinh đẹp, thọ trì, đọc tụng; lại đem các thứ tràng hoa tốt đẹp nhất cho đến ánh sáng của đèn, cung kính cúng dường, tôn trọng, ngợi khen, sẽ đạt được phước hơn phước của sự xây các tháp và cúng dường ở trước gấp trăm lần, ngàn lần, cho đến cùng cực vô số lần.

❧

Phẩm 4: THẦN CHÚ

Bấy giờ, trong chúng có bốn vạn Thiên tử đồng thanh thưa Thiên đế Thích:

–Đại tiên chúng ta nên thường xuyên lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, cung kính cúng dường, tôn trọng, ngợi khen Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này! Vì sao? Vì nếu ai có thể chí tâm lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, cung kính cúng dường, tôn trọng, ngợi khen Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này, thì làm cho tất cả pháp ác giảm bớt, pháp lành tăng thêm.

Khi ấy, Phật bảo Thiên đế Thích:

–Ông nên chí tâm lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, cung kính cúng dường, tôn trọng, ngợi khen Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này. Vì sao? Vì nếu A-tố-lạc và bè lũ xấu ác phát sinh ý Nghĩ: “Chúng ta phải quyết gây chiến với trời Ba mươi ba”, thì khi ấy các ông mỗi người nên chí thành tụng niệm Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này, cung kính cúng dường, tôn trọng, ngợi khen. Lúc bấy giờ, sự phát sinh tâm ác của A-tố-lạc và bè lũ kia tự nhiên tiêu tan.

Thiên đế Thích bạch Phật:

–Nếu như vậy thì Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa là thần chú lớn, là chú trí tuệ lớn, là chú không gì hơn được, là chú không gì sánh bằng.

Phật bảo Thiên đế Thích:

–Đúng vậy, đúng vậy, như lời ông nói! Vì sao? Này Kiều-thi-ca, vì chư Phật ba đời đều y vào đại thần chú vua Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này, mới chứng được quả vị Giác ngộ cao tột, thuyết pháp mầu nhiệm cho các hữu tình.

Kiều-thi-ca, y vào Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, thế gian mới có mười nẻo nghiệp thiện, bốn Tĩnh lự, bốn Vô lượng, bốn Định vô sắc, năm Thần thông, hoặc vô lượng, vô biên các Phật pháp khác được xuất hiện.

Kiều-thi-ca, y vào đại thần chú vua Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, thế gian mới có Bồ-tát xuất hiện. Y vào Bồ-tát nên thế gian liền có mười nẻo nghiệp thiện hoặc bốn Tĩnh lự, bốn Vô lượng, bốn Định vô sắc, năm Thần thông, hoặc vô lượng, vô biên Phật pháp khác được xuất hiện.

Kiều-thi-ca, nếu khi các Đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác không xuất thế, mà chỉ có Bồ-tát, nhờ năng lực tăng thượng của Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa đã được nghe trước kia mà các Bồ-tát tìm được cách trình bày mười nẻo nghiệp thiện, bốn Tĩnh lự… làm cho các hữu tình siêng năng tu học.

Kiều-thi-ca, ví như ban đêm nhờ vào mặt trăng tròn đầy, ánh sáng nó chiếu tận các vì tinh tú, làm cho các cây cỏ… theo thế lực đó, đều được phát triển. Như vậy, Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác đời trước đã diệt độ, chánh pháp không còn và khi chưa xuất hiện, các thiện hạnh, chánh hạnh trong thế gian… tất cả đều y vào Bồ-tát mà được xuất hiện. Phương tiện thiện xảo của Bồ-tát đều y vào Bát-nhã ba-la-mật-đa mà được thành tựu. Thế nên, Bát-nhã ba-la-mật-đa là cội gốc của các pháp lành thù thắng vậy.

Kiều-thi-ca, nếu thiện nam, thiện nữ nào thường chí tâm lắng nghe, thọ trì, đọc tụng Bát-nhã ba-la-mật-đa, thì sẽ được các thứ lợi ích ngay đời hiện tại; Nghĩa là các thuốc độc, lửa, nước, đao binh, tai hoạnh, tật dịch… hoàn toàn không thể làm hại. Nếu gặp phải việc quan, oán tặc bức ép, chí tâm tụng niệm Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, thì nếu phải đến những chỗ đó cũng hoàn toàn không bị người kia trách phạt, làm hại. Người kia muốn tìm lỗi, hoàn toàn không thể được. Vì sao? Kiều-thi-ca, vì thế lực oai thần của Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa khiến được như vậy.

Kiều-thi-ca, thiện nam, thiện nữ này nếu muốn đến chỗ quốc vương, vương tử, đại thần…, chí tâm tụng niệm Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa thì nhất định được quốc vương… hoan hỷ hỏi han, cung kính cúng dường, tôn trọng, ngợi khen. Vì sao? Kiều-thi-ca, vì Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, thường đưa đến những việc Từ bi cho các hữu tình. Do nhân duyên này, nên những kẻ tìm lỗi dù bằng vô số phương tiện cũng đều không thể tìm được.

Lúc đó có nhiều Phạm chí ngoại đạo, muốn tìm lỗi của Phật, đi đến chỗ Phật. Thiên đế Thích thấy vậy, nên Nghĩ: “Nhiều chúng Phạm chí ngoại đạo đi đến pháp hội dò xét, tìm lỗi của Phật. Lẽ nào không gây sự khó khăn, trở ngại cho Bát-nhã? Ta phải tụng niệm Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa đã thọ nhận từ nơi Phật, khiến cho bọn tà kia rút lui.”

Nghĩ xong, liền tụng Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa. Ngay khi ấy, nhiều chúng Phạm chí ngoại đạo từ xa đã tỏ bày lễ kính, nhiễu quanh bên phải Thế Tôn và quay lui.

Xá-lợi Tử thấy việc như vậy, Nghĩ: “Chúng ngoại đạo kia do duyên gì vừa đến liền quay lui?”

Phật biết ý Nghĩ của Xá-lợi Tử nên bảo:

–Các ngoại đạo kia đến tìm lỗi của Ta, nhưng do Thiên đế Thích tụng niệm Bát-nhã ba-la-mật-đa nên khiến họ quay lui. Xá-lợi Tử, Ta hoàn toàn không thấy các ngoại đạo kia có chút bạch pháp nào, họ chỉ mang tâm xấu ác, muốn tìm lỗi nên đi đến chỗ Ta. Xá-lợi Tử, khi thuyết Bát-nhã, Ta hoàn toàn không thấy tất cả thế gian, có các Thiên ma và loài hữu tình ngoại đạo nào ôm ấp tâm xấu ác đến tìm lỗi mà được toại nguyện, vì oai lực của Bát-nhã nên không thể phá hoại được vậy.

Lúc bấy giờ ác ma thầm Nghĩ: “Nay Phật đang có bốn chúng cung kính vây quanh và chư Thiên cõi Dục, cõi Sắc đều đến hội họp, tuyên thuyết Bát-nhã ba-la-mật-đa. Trong ấy, chắc chắn có các Đại Bồ-tát thân ở trước Phật, được thọ ký Bồ-đề, sẽ đắc quả vị Giác ngộ cao tột, chuyển vận bánh xe diệu pháp, làm cho trống không cảnh giới của ta. Ta phải đi đến phá hoại bạn bè họ.” Nghĩ như vậy xong, ác ma hóa làm bốn quân tinh nhuệ dũng mãnh, đi đến chỗ Phật.

Thiên đế Thích thấy như vậy liền Nghĩ: “Phải chăng ác ma hóa ra việc như thế là vì muốn đến hại Phật và gây khó khăn trở ngại cho Bát-nhã ba-la-mật-đa? Vì sao? Vì bốn quân này phục sức uy nghiêm, dũng mãnh, các quân chúng của vua đều không sánh kịp được. Nhất định là do ác ma hóa ra. Ác ma luôn luôn rình tìm lỗi của Phật, phá hoại sự tu nghiệp lành của các hữu tình. Ta phải tụng niệm Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa được nhận lãnh từ nơi Phật, làm cho ác ma kia rút lui.”

Thiên đế Thích Nghĩ xong, liền tụng Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa. Ngay lúc đó, ác ma từ từ rút lui, vì bị oai lực đại thần chú vua Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa bức bách vậy.

Lúc bấy giờ có vô lượng trời Ba mươi ba cùng lúc hóa làm hương hoa đẹp của trời, phóng lên không trung để dâng cúng Phật, chắp tay cung kính đồng bạch Phật:

–Nguyện Bát-nhã ba-la-mật-đa này trụ lâu trong cõi của người châu Thiệm-bộ, cho đến Bát-nhã ba-la-mật-đa được lưu bố khắp nhân gian châu Thiệm-bộ. Nên biết ở đó, Phật, Pháp và Tăng bảo đã không diệt mất, mà còn làm cho thế gian đạt được lợi ích an vui thù thắng.

Khi ấy, các chư Thiên khác đều hóa làm hương hoa tốt đẹp của trời để dâng lên Phật và bạch Phật:

–Nếu các hữu tình tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mà tất cả ác ma và quyến thuộc của chúng rình tìm lỗi của vị đó thì không thể nào được toại ý.

Thiên đế Thích bạch Phật:

–Nếu các hữu tình chỉ nghe danh tự công đức của Bát-nhã ba-la-mật-đa mà đã có được công đức thì nên biết các loài hữu tình như thế đã từng cúng dường vô lượng chư Phật và ở chỗ chư Phật phát thệ nguyện rộng lớn, tu tập nhiều căn lành mới có thể thành tựu được việc như thế; chứ chẳng phải từ chút ít căn lành mà đạt đến; huống là có thể lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, tư duy đúng pháp; lại biên chép, giảng thuyết cho hữu tình và cung kính cúng dường, tôn trọng, ngợi khen. Vì sao? Vì muốn cầu trí Nhất thiết trí của chư Phật thì nên tìm cầu trong lý thú của Bát-nhã ba-la-mật-đa; như loài hữu tình muốn tìm báu lớn thì nên dùng phương tiện siêng tìm nơi biển cả.

Phật bảo Thiên đế Thích:

–Đúng vậy, đúng vậy, như lời ông nói! Chư Phật đạt được trí Nhất thiết trí là đều y vào Bát-nhã ba-la-mật-đa mà được thành tựu.

Khi ấy, Khánh Hỷ bạch Phật:

–Vì nhân duyên gì Như Lai không khen ngợi Bố thí cho đến Tĩnh lự ba-la-mật-đa, mà chỉ khen ngợi Bát-nhã ba-la-mật-đa?

Phật bảo Khánh Hỷ:

–Do Bát-nhã ba-la-mật-đa này có thể làm tôn chỉ, làm Đạo sư cho năm pháp Ba-la-mật-đa trước, nên Ta chú trọng khen.

Lại nữa Khánh Hỷ, ý ông thế nào? Nếu không hồi hướng về trí Nhất thiết trí mà tu Bố thí cho đến Bát-nhã, thì như vậy có thể gọi là chân thật tu Bố thí cho đến Bát-nhã ba-la-mật-đa không?

Khánh Hỷ bạch:

–Thưa không, kính bạch Thế Tôn!

Phật bảo Khánh Hỷ:

–Ý ông thế nào? Nếu lìa Bát-nhã ba-la-mật-đa, là có thể chân thật hồi hướng về trí Nhất thiết trí phải không?

Khánh Hỷ thưa:

–Thưa không, kính bạch Thế Tôn!

Phật bảo Khánh Hỷ:

–Do nhân duyên như vậy, Ta nói Bát-nhã ba-la-mật-đa có thể làm tôn chỉ, làm Đạo sư cho năm pháp Ba-la-mật-đa trước, nên Ta đặc biệt khen.

Khánh Hỷ nên biết, ví như mặt đất, đem hạt giống rải vào trong đó, gặp các duyên hòa hợp bèn sinh trưởng. Nên biết, đất giúp cho hạt giống sinh trưởng, đất làm sự nương tựa vì đất có thể tạo ra sự sinh trưởng. Như vậy, Bát-nhã ba-la-mật-đa và sự hồi hướng về trí Nhất thiết trí cùng với Bố thí ba-la-mật-đa… làm sự nương tựa, làm cho sinh trưởng, vì có thể lập thành, nên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa có thể làm tôn chỉ, làm Đạo sư cho năm pháp Ba-la-mật-đa trước, nên Ta đặc biệt khen.

Khánh Hỷ nên biết, Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa cũng có thể hộ trì trí Nhất thiết trí, nên Ta đặc biệt khen.

Khi ấy, Thiên đế Thích bạch Phật:

–Hôm nay Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác nói cũng chưa hết về công đức lợi ích thù thắng của Bát-nhã ba-la-mật-đa. Vì sao? Vì con theo Thế Tôn lãnh thọ công đức lợi ích thù thắng của Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu rộng, lượng không biên giới.

Nếu thiện nam… nào, chí tâm lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, tư duy đúng pháp Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, lại biên chép, giảng thuyết cho người, hoặc đem các thứ tràng hoa tốt đẹp nhất cho đến ánh sáng của đèn, để cúng dường, đạt được công đức cũng không biên giới.

Phật bảo Thiên đế Thích:

–Ta không nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này, chỉ có công đức lợi ích thù thắng như đã nói ở trước. Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này, đầy đủ vô biên công đức lợi ích thù thắng, phân biệt diễn nói không thể hết. Ta cũng không nói thiện nam… chí tâm lắng nghe cho đến

cúng dường Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa chỉ có công đức như đã nói ở trước, vì người kia đạt được phước không biên giới vậy.

Thiên đế Thích bạch Phật:

–Chư Thiên chúng con thường theo giữ gìn, hộ vệ thiện nam, thiện nữ này, không để cho tất cả Nhân phi nhân… và các thứ duyên xấu làm tổn hại.

Phật bảo Thiên đế Thích:

–Nếu thiện nam, thiện nữ nào thọ trì, đọc tụng Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa và tuyên thuyết chỉ dạy rộng rãi cho người, thì khi ấy có vô lượng trăm ngàn Thiên tử, vì nghe pháp nên đều đến hội họp, vui mừng hớn hở kính nhận Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế. Các Thiên tử này, dùng oai lực của chư Thiên, làm cho vị pháp sư thuyết pháp tăng thêm biện tài, tuyên dương không cùng tận; người không ưa thuyết làm cho ưa thuyết; người thân tâm mỏi mệt làm cho được khỏe mạnh.

Kiều-thi-ca, thiện nam, thiện nữ này thọ trì, đọc tụng Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa và tuyên thuyết chỉ dạy rộng rãi cho người đều được những pháp lợi ích thù thắng hiện tiền như thế cả.

Này Kiều-thi-ca, nếu thiện nam, thiện nữ nào ở giữa bốn chúng, tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế, thì tâm không khiếp sợ, không bị tất cả những luận thuyết của ngoại đạo bẻ dẹp. Vì sao? Vì người ấy nhờ đại thần chú vua Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa hộ trì. Người ấy trụ pháp không, nên hoàn toàn không thấy có người vấn nạn, kẻ bị vấn nạn và sự vấn nạn. Cũng không thấy có người đi tìm lỗi của Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa. Cũng không thấy Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa có lỗi lầm.

Kiều-thi-ca, thiện nam, thiện nữ này, tuyên thuyết Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa cho chúng nên được những pháp lợi ích thù thắng hiện tại như thế.

Kiều-thi-ca, nếu có thiện nam, thiện nữ nào chí tâm lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, tư duy đúng pháp Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, biên chép, giảng thuyết rộng rãi cho người, thì thiện nam, thiện nữ này, tâm không chìm đắm, cũng không lo buồn, hối hận, không sợ, không hãi. Vì sao? Vì thiện nam, thiện nữ này, không thấy có pháp, có thể làm cho chìm đắm, lo buồn, sợ hãi; vì trong các

pháp không có sự chấp trước vậy.

Kiều-thi-ca, thiện nam, thiện nữ này do chí tâm lắng nghe cho đến giảng thuyết Bát-nhã ba-la-mật-đa cho người nên đạt được những pháp lợi ích thù thắng hiện tại như thế.

Này Kiều-thi-ca, thiện nam, thiện nữ nào thường chí tâm lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, tư duy đúng pháp Bát-nhã ba-la-mật-đa, cũng biên chép, giảng thuyết cho người. Lại đem các thứ tràng hoa tốt đẹp nhất cho đến ánh sáng của đèn, để cúng dường; thì thiện nam, thiện nữ này, luôn được cha mẹ, sư trưởng, bạn bè, quốc vương, đại thần và các Sa-môn, Bà-la-môn… kính mến. Cũng được chư Phật, Bồ-tát, Thanh văn, Độc giác trong mười phương hộ niệm. Lại được Trời, Ma, Phạm, Nhân phi nhân… ở thế gian giữ gìn, hộ vệ, tất cả tai họa đều tự tiêu diệt, luận thuyết ngoại đạo không thể bẻ dẹp.

Kiều-thi-ca, thiện nam, thiện nữ này nhờ chí tâm lắng nghe cho đến cúng dường Bát-nhã ba-la-mật-đa, nên được những pháp lợi ích thù thắng hiện tiền như thế.

Kiều-thi-ca, nếu có thiện nam, thiện nữ nào biên chép Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế và trang hoàng bằng các thứ báu xinh đẹp, đặt ở chỗ sạch sẽ, cung kính cúng dường, tôn trọng, ngợi khen, khi ấy ở thế giới ba lần ngàn này và vô biên thế giới ở mười phương khác, có chúng trời Tứ đại Thiên vương cho đến trời Quảng quả… đã phát tâm cầu quả vị Giác ngộ cao tột đều đến chỗ này quán sát, đảnh lễ, đọc tụng, cung kính cúng dường, tôn trọng, ngợi khen, đi nhiễu vòng bên phải, chắp tay lễ bái rồi lui. Chư Thiên cõi Tịnh cư cũng thường đến đây quan sát, lễ bái, đọc tụng, cung kính cúng dường, tôn trọng, ngợi khen, đi nhiễu quanh bên phải, chắp tay lễ bái rồi lui. Các Rồng, Dược-xoa có oai đức lớn, nói rộng ra cho đến Nhân phi nhân… cũng thường đến đây quán sát, lễ bái, đọc tụng, cung kính cúng dường, tôn trọng, ngợi khen, nhiễu quanh bên phải, chắp tay lễ bái rồi lui.

Kiều-thi-ca, thiện nam, thiện nữ này nên Nghĩ: “Nay ở thế giới ba lần ngàn này và tất cả Trời, Rồng ở vô biên thế giới trong mười phương khác, nói rộng cho đến Nhân phi nhân… đã thường đi đến đây quan sát, lễ bái, đọc tụng Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa của ta biên

chép, cung kính cúng dường, tôn trọng, ngợi khen, nhiễu quanh bên phải, lễ bái, chắp tay rồi lui. Như vậy thì chính ta đã thiết lập pháp thí.” Nghĩ như vậy xong, vui mừng hớn hở, làm cho phước đạt được càng tăng lên gấp bội.

Kiều-thi-ca, thiện nam, thiện nữ này nhờ Trời, Rồng, Dược-xoa, A-tố-lạc… ở vô biên thế giới thường theo hộ vệ, nên chỗ ở của người đó, Nhân phi nhân… không thể làm hại được, chỉ trừ nghiệp nhân xấu đã tạo ở đời trước, đời này đã chín muồi, hoặc chuyển đổi nghiệp ác rất nặng ở đời trước, đời này chịu quả báo nhẹ.

Kiều-thi-ca, thiện nam, thiện nữ này nhờ năng lực đại oai thần của Bát-nhã ba-la-mật-đa, nên đạt được những pháp lợi ích thù thắng hiện tiền như vậy.

Khi ấy, Thiên đế Thích bạch Phật:

–Thiện nam, thiện nữ này, do đâu nghiệm biết được có Trời, Rồng, Dược-xoa, A-tố-lạc… ở thế giới ba lần ngàn này và vô biên thế giới trong mười phương khác đi đến chỗ người đó quán sát, lễ bái, đọc tụng Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa của người đó đã biên chép, cung kính cúng dường, tôn trọng, ngợi khen, chắp tay đi nhiễu vòng bên phải, hoan hỷ hộ niệm?

Phật bảo Thiên đế Thích:

–Thiện nam, thiện nữ này, hoặc thấy chỗ để Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này có ánh sáng mầu nhiệm; hoặc nghe chỗ đó có mùi hương thơm ngào ngạt khác thường; hoặc nghe có tiếng âm nhạc vi diệu; thì sẽ biết, lúc ấy có các Trời, Rồng… có thần lực lớn và oai đức lẫy lừng đi đến chỗ đó quán sát, lễ bái, đọc tụng Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa của người đó biên chép, cung kính cúng dường, tôn trọng, ngợi khen, chắp tay nhiễu quanh bên phải, hoan hỷ hộ niệm.

Kiều-thi-ca, thiện nam, thiện nữ này tu tập tịnh hạnh trong sáng, trang hoàng đẹp đẽ nơi đó và chí tâm cúng dường Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, thì nên biết, bấy giờ sẽ có các Trời, Rồng… có thần lực lớn, oai đức lẫy lừng, đi đến chỗ đó quán sát, lễ bái, đọc tụng Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa do người kia biên chép, cung kính cúng dường, tôn trọng, ngợi khen, chắp tay nhiễu quanh bên phải, hoan hỷ hộ niệm.

Kiều-thi-ca, theo sau các Trời, Rồng… có đầy đủ thần lực lớn, oai

đức lẫy lừng như vậy để đi đến chỗ đó, trong đó còn có những tà thần, ác quỷ đều kinh sợ, rút lui không dám ở. Do nhân duyên này, thiện nam, thiện nữ này tâm liền rộng rãi, phát sinh hiểu biết thanh tịnh thù thắng, sự tu nghiệp lành càng thêm sáng suốt. Có ra làm việc gì đều không bị chướng ngại. Vì vậy nên, này Kiều-thi-ca, Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa bất kỳ ở chỗ nào, cần phải dọn dẹp cấu uế chung quanh nơi đó, quét tước lau chùi, sửa sang và rưới nước thơm, bày tòa báu để an trí, đốt hương, rải hoa để cúng dường.

Lại nữa Kiều-thi-ca, thiện nam, thiện nữ này, nếu thường cung kính cúng dường, tôn trọng, ngợi khen Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế, thì nhất định sẽ được thân tâm không mệt mỏi, thân tâm an vui, thân tâm mềm mại, thân tâm nhẹ nhàng, buộc tâm nơi Bát-nhã ba-la-mật-đa, ban đêm khi ngủ nghỉ không có các mộng xấu, chỉ thấy mộng tốt.

Nghĩa là, thấy Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác thân sắc vàng ròng, tướng trang nghiêm tốt đẹp, phóng ánh sáng lớn chiếu khắp tất cả, có Thanh văn và Bồ-tát cung kính vây quanh, đích thân mình ở giữa chúng, nghe Phật thuyết pháp Bố thí… sáu pháp Ba-la-mật-đa và các pháp có Nghĩa lý tương ưng với các căn lành khác.

Hoặc trong giấc mộng, thấy cây Bồ-đề, lượng của nó cao rộng, trang hoàng xinh đẹp bằng các thứ báu, có Đại Bồ-tát đi đến dưới gốc cây trải tòa, bắt tréo chân ngồi xếp bằng, chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột, vận chuyển bánh xe diệu pháp, độ chúng hữu tình.

Hoặc trong giấc mộng, thấy có vô lượng, vô số Bồ-tát luận bàn, quyết đoán, lựa chọn Nghĩa của vô số các pháp. Hoặc trong giấc mộng, thấy có vô lượng, vô số Bồ-tát, tu hành sáu pháp Ba-la-mật-đa, đem lại sự thành tựu cho hữu tình, làm nghiêm tịnh cõi Phật, hồi hướng bảo vệ trí Nhất thiết trí.

Hoặc trong giấc mộng, thấy thế giới trong mười phương, mỗi thế giới có vô lượng muôn ức Đức Phật và cũng nghe được tiếng các Ngài dạy:

–Thế giới tên đó, có Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác hiệu đó, có vô số trăm ngàn Thanh văn và Bồ-tát gần gũi, cung kính thuyết pháp như thế. Hoặc trong giấc mộng, thấy thế giới trong mười phương đều có vô lượng muôn ức Đức Phật nhập Bát-niết-bàn, mỗi mỗi Đức Phật

đó, sau khi nhập Bát-niết-bàn, đều có thí chủ vì muốn cúng dường xá-lợi của Phật, nên xây vô lượng tháp lớn bằng bảy báu xinh đẹp. Lại ở mỗi mỗi tháp, đều đem vô lượng tràng hoa tốt đẹp nhất cho đến ánh sáng của đèn để cung kính cúng dường, tôn trọng, ngợi khen trải qua vô lượng kiếp.

Kiều-thi-ca, thiện nam, thiện nữ này thấy tướng các thứ mộng lành như thế, hoặc ngủ, hoặc thức, thân tâm an vui. Các Thiên thần… lại giúp thêm năng lực cho họ, làm cho họ tự thân cảm thấy nhẹ nhàng. Do nhân duyên này, họ không có nhiều tham đắm về ăn uống, thuốc men, y phục, đồ nằm. Đối với bốn thứ cúng dường, tâm người đó đều coi nhẹ. Như vị Du-già sư nhập định thắng diệu, nhờ năng lực của định kia thấm nhuần thân tâm, nên khi ra khỏi định, dù gặp thức ăn tuy ngon nhưng tâm coi nhẹ chẳng cần. Người này cũng như vậy. Vì sao? Kiều-thi-ca, vì thiện nam, thiện nữ này nhờ chư Phật, Bồ-tát, Độc giác, Thanh văn, Trời, Rồng, Dược-xoa, A-tố-lạc… ở cõi nước khắp thế giới ba lần ngàn này và vô biên thế giới khác ở mười phương từ bi hộ niệm, dùng năng lực tốt, thầm rót vào thân tâm, khiến cho chí khí của người kia dũng mãnh, thể lực khỏe mạnh vậy.

Kiều-thi-ca, thiện nam, thiện nữ nào muốn đắc pháp lợi ích thù thắng hiện tiền như thế, thì nên thường lắng nghe, thọ trì, đọc tụng Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, siêng năng tu học, tư duy đúng pháp, tuyên thuyết chỉ dạy rộng rãi cho tất cả hữu tình.

Kiều-thi-ca, nếu thiện nam, thiện nữ nào mặc dù không thể lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, tư duy đúng pháp Bát-nhã ba-la-mật-đa, giảng thuyết chỉ dạy rộng rãi cho các hữu tình, nhưng vì muốn chánh pháp trụ lâu ở thế gian, làm lợi ích an vui cho hữu tình, không bị diệt mất, nên biên chép Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế, trang hoàng xinh đẹp bằng các thứ báu, lại đem vô lượng tràng hoa tốt đẹp nhất cho đến ánh sáng của đèn để cung kính cúng dường, tôn trọng, ngợi khen, thì cũng được lợi ích thù thắng như đã nói ở trước.

Kinh Đại Bát-Nhã Ba-La-Mật-Đa - Quyển 558 - Phẩm 5: Xá - Lợi

KINH ĐẠI BÁT-NHÃ BA-LA-MẬT-ĐA

QUYỂN 558

Phẩm 5: XÁ-LỢI

Lại nữa Kiều-thi-ca, giả sử xá-lợi của Phật đầy dẫy cả châu Thiệm-bộ này gom làm một phần; có người biên chép pháp môn Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa gom làm một phần, thì trong hai phần ấy ông nhận phần nào?

Thiên đế Thích thưa:

–Ý của con là chọn Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa. Vì sao? Chẳng phải con không tin nhận, cung kính cúng dường xá-lợi của chư Phật, nhưng thân của chư Phật và xá-lợi là đều nhân nơi pháp môn Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa mà sinh ra, đều do công đức uy lực đã huân tu pháp môn Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa nên mới được tất cả thế gian, Trời, Người, A-tố-lạc… cung kính cúng dường.

Kính bạch Thế Tôn, như con ngồi trên tòa Thiên đế trong điện Thiện pháp ở cõi trời Ba mươi ba, khi tuyên thuyết chánh pháp cho các trời, có vô lượng Thiên tử… đi đến chỗ con nghe thuyết pháp, cung kính cúng dường, nhiễu quanh bên phải rồi đi. Khi con không có ở trên pháp tòa kia, nhưng các Thiên tử… cũng đi đến chỗ đó và mặc dù không thấy con như khi con đang ở tại đó, nhưng họ vẫn cung kính cúng dường và nói rằng: “Chỗ này là tòa của Thiên đế Thích ngồi thuyết pháp cho chư Thiên… Chúng ta nên cúng dường, cung kính, xem như Thiên chủ hiện đang ở đó, nhiễu quanh bên phải rồi lui.”

Xá-lợi của Phật cũng như vậy. Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, làm cho sự nương tựa phát sinh trí Nhất thiết trí, nên được tất cả thế gian, Trời, Người, A-tố-lạc… cung kính cúng dường. Thế nên con nói, trong hai phần, ý của con là chọn phần Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa.

Kính bạch Thế Tôn, giả sử xá-lợi của Phật đầy dẫy cả thế giới ba lần ngàn góp làm một phần, có người biên chép pháp môn Bát-nhã ba-

la-mật-đa sâu xa góp làm một phần, thì trong hai phần ấy, ý của con là chọn Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa. Vì sao? Vì chẳng phải con không tín thọ, cung kính cúng dường xá-lợi của Phật, nhưng thân và xá-lợi của chư Phật là đều nhân nơi pháp môn Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa mà sinh ra vậy. Đều do công đức uy lực đã huân tu của pháp môn Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa nên mới được tất cả thế gian, Trời, Người, A-tố-lạc… cung kính cúng dường.

Kính bạch Thế Tôn, như người mắc nợ, sợ hãi chủ nợ, liền gần gũi hầu hạ quốc vương, nương dựa thế lực của vua, để khỏi sợ hãi. Trái lại còn làm chủ nợ sợ hãi, cúng dường. Vì sao? Vì người kia nương cậy vào thế lực của vua, được vua che chở nên có nhiều uy thế vậy. Vua, dụ cho Bát-nhã ba-la-mật-đa. Xá-lợi của Phật, dụ cho kẻ nương vua. Do nương Bát-nhã ba-la-mật-đa nên được thế gian cung kính cúng dường. Chư Phật đắc trí Nhất thiết trí là cũng nương Bát-nhã ba-la-mật-đa mà thành tựu, nên con thà nhận Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa.

Kính bạch Thế Tôn, ví như thần châu đại bảo vô giá, đủ vô lượng uy đức thù thắng vi diệu, bất kỳ chỗ nào có thần châu này thì Nhân phi nhân… không thể làm hại. Giả sử có nam hoặc nữ nhân bị quỷ thần gây hại, thân tâm buồn khổ, nếu có người đem thần châu này cho người đó xem, do uy lực của thần châu nên quỷ liền bỏ đi.

Có các thứ bệnh nhiệt như bệnh phong, bệnh đàm; hoặc hai, hoặc ba thứ hòa hợp làm bệnh; nếu có người nào buộc thần châu này nơi thân thì các bệnh như thế đều được trừ diệt hẳn.

Thần châu này để ở chỗ tối tăm, có thể làm cho chỗ đó được soi sáng. Khi nóng bức có thể làm cho mát mẻ. Khi lạnh có thể làm cho ấm áp.

Bất kỳ địa phương nào có thần châu này thì ở đó thời tiết điều hòa, không lạnh, không nóng.

Nếu địa phương nào có thần châu này thì các thứ độc như: rắn, rết, bọ cạp… đều không dám nương ở.

Giả sử có nam hoặc nữ nhân nào bị trúng độc, đau đớn khó chịu, nếu có người đem thần châu này cho những người kia thấy; vì uy thế của thần châu nên các độc liền tiêu diệt.

Nếu các hữu tình nào bị bệnh hủi, ghẻ dữ, ghẻ nhọt, bủng thủng,

mù lòa… và bệnh mắt, bệnh tai, bệnh mũi, bệnh lưỡi, bệnh yết hầu, bệnh nơi thân, bệnh nơi các lóng đốt… mà đeo thần châu này thì đều được khỏi hẳn các bệnh.

Nếu trong các ao, hồ, suối, giếng… nước trong đó đục dơ, hoặc sắp khô cạn, đem châu này để vào trong đó, nước liền đầy tràn và trong trẻo, sạch sẽ, thơm tho, đủ tám công đức.

Nếu đem áo thêu thùa đủ thứ màu sắc: xanh, vàng, đỏ, trắng, hồng, tía, bích lục…, gói thần châu này bỏ vào trong nước, nước tùy theo sắc của áo làm thành đủ thứ màu sắc khác nhau.

Thần châu đại bảo vô giá này oai đức vô biên, nói không thể hết. Nếu đựng trong rương, trong tráp cũng làm cho đồ vật đựng trong đó thành tựu đầy đủ vô biên công đức. Giả sử rương tráp ấy đã trống không, nhưng do đã từng đựng thần châu nên rương tráp đó cũng được mọi người quý trọng.

Khi ấy, Khánh Hỷ hỏi Thiên đế Thích:

–Thần châu như thế là chỉ riêng trên trời có, hay là trong nhân gian cũng có?

Thiên đế Thích thưa:

–Trong nhân gian, trên trời đều có châu này. Nhưng ở trong nhân gian thì hình dáng nhỏ mà nặng; còn ở trên trời thì hình dáng lớn mà nhẹ. Lại nữa, tướng của ngọc châu ở nhân gian chẳng đầy đủ, còn tướng châu trên trời thì tròn đầy. Uy đức thần châu trên trời thù thắng gấp vô lượng, vô số châu ở nhân gian.

Thiên đế Thích bạch Phật:

–Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa cũng như vậy, làm cội gốc cho các đức, có thể diệt trừ vô lượng pháp ác bất thiện, bất kỳ để ở chỗ nào cũng diệt trừ đau khổ nơi thân tâm của các hữu tình, Nhân phi nhân… chẳng thể làm hại được. Việc Như Lai đắc trí Nhất thiết trí và vô lượng, vô biên công đức khác là đều nhân nơi Bát-nhã ba-la-mật-đa; còn xá-lợi của Phật là do các công đức đã huân tu vậy, làm vật nương tựa cho các công đức này vậy. Phải sau khi Phật Niết-bàn, tất cả thế gian, Trời, Người, A-tố-lạc,… mới nhận lãnh để cung kính cúng dường. Thế nên con nói, trong hai phần, ý con là chọn Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa.

Kính bạch Thế Tôn, giả sử thế giới như cát sông Hằng trong mười

phương đầy dẫy xá-lợi của Phật gom làm một phần; có người biên chép pháp môn Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa gom làm một phần; thì trong hai phần đó, ý con là chọn Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa. Vì sao? Vì chẳng phải con không tin nhận, cung kính cúng dường xá-lợi của Phật, nhưng thân và xá-lợi của chư Phật đều nhân nơi pháp môn Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa mà sinh ra vậy. Đều nhờ công đức uy lực đã huân tu pháp môn Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa nên mới được tất cả thế gian, Trời, Người, A-tố-lạc… cung kính cúng dường.

Kính bạch Thế Tôn, Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa có thể sinh trí Nhất thiết trí của Như Lai. Như Lai đắc được trí Nhất thiết trí, có thể sinh thân và xá-lợi của Phật. Thế nên, cúng dường Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy chính là cúng dường trí Nhất thiết trí và xá-lợi chư Phật ba đời.

Kính bạch Thế Tôn, nếu thiện nam, thiện nữ nào muốn được thường thấy chư Phật trong mười phương, thì phải tu tập và thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa.

Khi ấy, Phật bảo Thiên đế Thích:

–Đúng vậy, đúng vậy, như lời ông nói! Kiều-thi-ca, chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại đều nương Bát-nhã ba-la-mật-đa mà chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Thế nên Như Lai cung kính cúng dường.

Thiên đế Thích thưa:

–Bát-nhã ba-la-mật-đa như thế là đại Vô thượng Ba-la-mật-đa. Tất cả Như Lai đều nương Bát-nhã ba-la-mật-đa mà biết được tâm hành sai khác của các hữu tình.

Phật bảo Thiên đế Thích:

–Đúng vậy, đúng vậy, như lời ông nói! Kiều-thi-ca, Thế nên chúng Đại Bồ-tát luôn luôn tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa vì nó giúp Bồ-tát biết đúng như thật tâm hành sai khác của các loài hữu tình.

Thiên đế Thích bạch Phật:

–Các chúng Bồ-tát chỉ nên hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, hay là cũng nên hành năm pháp Ba-la-mật-đa khác?

Phật bảo Thiên đế Thích:

–Các chúng Bồ-tát nên hành đủ sáu pháp Ba-la-mật-đa, rồi hành Bố thí, Tịnh giới, An nhẫn, Tinh tấn, Tĩnh lự; khi quán các pháp

đều lấy Bát-nhã ba-la-mật-đa làm trên hết. Kiều-thi-ca, như ở châu Thiệm-bộ có các thứ cây, nhánh, cành, cọng, thân, hoa, lá, quả, hạt… tuy có các thứ hình dáng không giống nhau nhưng bóng râm của nó thì hoàn toàn không khác. Sáu pháp Ba-la-mật-đa như vậy, tuy mỗi pháp có khác nhau nhưng nhờ phương tiện thiện xảo của Bát-nhã ba-la-mật-đa hộ trì, hồi hướng về trí Nhất thiết trí nên các tướng sai khác kia hoàn toàn chẳng thể nắm bắt được.

Thiên đế Thích bạch Phật:

–Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, thành tựu đầy đủ và rộng lớn, công đức vô lượng, vô biên. Nếu có người nào biên chép, thọ trì Bát-nhã ba-la-mật-đa như thế và trang hoàng xinh đẹp bằng các thứ báu; lại đem các thứ tràng hoa tốt đẹp nhất cho đến sánh sáng của đèn, cung kính cúng dường, tôn trọng, ngợi khen, giữ gìn không xả bỏ. Lại có người cũng biên chép, thọ trì Bát-nhã ba-la-mật-đa như thế, trang hoàng xinh đẹp bằng các thứ báu, lại đem bố thí cho người khác thọ trì, đọc tụng; thì trong hai phước, phước nào nhiều hơn?

Phật bảo Thiên đế Thích:

–Ta hỏi lại ông, tùy ý ông trả lời. Các hữu tình nào từ nơi người khác thỉnh được xá-lợi của Phật, dùng rương báu đựng đầy, cung kính đất ở chỗ sạch sẽ, lại đem các thứ tràng hoa tốt đẹp nhất cho đến ánh sáng của đèn, cung kính cúng dường, tôn trọng, ngợi khen, giữ gìn không xả bỏ. Hoặc lại có người cũng từ nơi người khác thỉnh được xá-lợi của Phật rồi đem phân cho người khác, bảo người đó cúng dường. Ý ông thế nào? Trong hai phước này, phước nào nhiều hơn?

Thiên đế Thích thưa:

–Như con hiểu Nghĩa Phật dạy, thì trong hai phước này, phước sau nhiều hơn.

Phật khen Thiên đế Thích:

–Lành thay, lành thay! Như lời ông nói. Kiều-thi-ca, người biên chép, thọ trì Bát-nhã ba-la-mật-đa hoặc tự mình cúng dường, hoặc chuyển cho người khác thọ trì, đọc tụng thì trong hai phước này, phước sau nhiều hơn. Kiều-thi-ca, nếu có thiện nam, thiện nữ nào có thể đem Nghĩa thú sâu xa của Bát-nhã ba-la-mật-đa; phân biệt, giảng thuyết đúng đắn cho người thì đạt được phước lại càng nhiều hơn phước đem bố thí cho

người khác gấp trăm ngàn lần và nên kính vị Pháp sư này như kính Phật vậy.

❧

Phẩm 6: KINH ĐIỂN

Lại nữa Kiều-thi-ca, nếu có thiện nam, thiện nữ nào muốn giáo hóa các loài hữu tình ở châu Thiệm-bộ, làm cho họ đều an trụ mười nẻo nghiệp thiện; lần lượt cho đến giáo hóa khắp các loài hữu tình ở thế giới của chư Phật như cát sông Hằng trong mười phương, làm cho họ an trụ mười nẻo nghiệp thiện, thì ý ông thế nào? Thiện nam, thiện nữ này, do nhân duyên như vậy, được phước có nhiều không?

Thiên đế Thích thưa:

–Rất nhiều, kính bạch Thế Tôn! Rất nhiều, kính bạch Thiện Thệ!

Phật bảo:

–Kiều-thi-ca, nếu có thiện nam, thiện nữ nào biên chép, thọ trì Bát-nhã ba-la-mật-đa, trang hoàng xinh đẹp bằng các thứ báu, đem bố thí cho người đọc tụng, thì phước đức có được càng nhiều hơn trường hợp trước. Kiều-thi-ca, nếu có thiện nam, thiện nữ nào muốn giáo hóa các loài hữu tình ở châu Thiệm-bộ, làm cho họ đều an trụ bốn Tĩnh lự, bốn Vô lượng, bốn Định vô sắc, năm Thần thông, lần lượt cho đến khắp các loài hữu tình ở thế giới chư Phật như cát sông Hằng trong mười phương, làm cho họ đều an trụ bốn Tĩnh lự, bốn Vô lượng, bốn Định vô sắc, năm Thần thông thì ý ông thế nào? Thiện nam, thiện nữ này, do nhân duyên như vậy đạt được phước có nhiều không?

Thiên đế Thích thưa:

–Rất nhiều, kính bạch Thế Tôn! Rất nhiều, kính bạch Thiện Thệ!

Phật bảo:

–Kiều-thi-ca, nếu có thiện nam, thiện nữ nào biên chép, thọ trì Bát-nhã ba-la-mật-đa, trang hoàng xinh đẹp bằng các báu, đem bố thí cho người đọc tụng, thì phước đức có được càng nhiều hơn trường hợp trước.

Kiều-thi-ca, nếu có thiện nam, thiện nữ nào biên chép, thọ trì Bát-nhã ba-la-mật-đa, trang hoàng xinh đẹp bằng các thứ báu, tự mình

thường đọc tụng thì phước sẽ không bằng như có người biên chép, thọ trì Bát-nhã ba-la-mật-đa, trang hoàng xinh đẹp bằng các thứ báu và đem bố thí cho người khác đọc tụng.

Kiều-thi-ca, nếu có thiện nam, thiện nữ nào biên chép, thọ trì Bát-nhã ba-la-mật-đa, trang hoàng xinh đẹp bằng các thứ báu và đem bố thí cho người khác đọc tụng thì phước cũng không bằng có người hiểu biết đúng Nghĩa lý sâu xa của Bát-nhã ba-la-mật-đa và giảng thuyết cho người.

Thiên đế Thích bạch Phật:

–Nên giảng thuyết Nghĩa thú sâu xa của Bát-nhã ba-la-mật-đa cho các loài hữu tình nào?

Phật dạy:

–Kiều-thi-ca, nếu thiện nam, thiện nữ nào không biết Nghĩa lý sâu xa của Bát-nhã ba-la-mật-đa thì nên giảng thuyết cho họ. Vì sao? Kiều-thi-ca, vì ở đời vị lai có thiện nam, thiện nữ cầu hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột, nghe người giảng thuyết tương tợ Bát-nhã ba-la-mật-đa bèn mê lầm nên giữa đường lui mất.

Thiên đế Thích bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, những gì gọi là tương tợ Bát-nhã ba-la-mật-đa?

Phật bảo:

–Kiều-thi-ca, đời vị lai có các Bí-sô ngu si điên đảo, mặc dầu muốn tuyên thuyết chân thật Bát-nhã ba-la-mật-đa nhưng nói đảo ngược bằng pháp tương tợ Bát-nhã ba-la-mật-đa.

Thế nào là Bí-sô nói ngược bằng pháp tương tợ Bát-nhã ba-la-mật-đa?

Nghĩa là, Bí-sô kia nói cho người phát tâm quả vị Giác ngộ cao tột rằng: Sắc hoại nên gọi là vô thường chứ chẳng phải thường không, mà gọi là vô thường. Nói thọ, tưởng, hành, thức hoại, nên gọi là vô thường chứ chẳng phải thường không, mà gọi là vô thường. Lại nói, nếu người cầu như vậy là hành Bát-nhã ba-la-mật-đa.

Kiều-thi-ca, như vậy gọi là nói ngược bằng pháp tương tự Bát-nhã ba-la-mật-đa.

Này Kiều-thi-ca, không nên căn cứ vào sắc hoại để quán sắc là vô thường. Không nên căn cứ vào thọ, tưởng, hành, thức hoại để quán thọ, tưởng, hành, thức là vô thường, mà chỉ nên căn cứ thường là không

để quán sắc cho đến thức là vô thường. Do vậy nên, này Kiều-thi-ca, nếu có thiện nam, thiện nữ nào biết rõ Nghĩa thú của Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa và giảng thuyết cho người thì phước của người đó rất nhiều.

Lại nữa Kiều-thi-ca, nếu có thiện nam, thiện nữ nào muốn giáo hóa tất cả hữu tình ở châu Thiệm-bộ, làm cho họ đều trụ quả Dự lưu, hoặc Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán, hoặc Bồ-đề của bậc Độc giác; lần lượt cho đến giáo hóa khắp tất cả hữu tình ở thế giới như cát sông Hằng… trong mười phương, làm cho họ đều trụ quả Dự lưu cho đến Bồ-đề của bậc Độc giác, thì ý ông thế nào? Thiện nam, thiện nữ này, do nhân duyên như vậy được phước có nhiều không?

Thiên đế Thích thưa:

–Rất nhiều, kính bạch Thế Tôn! Rất nhiều, kính bạch Thiện Thệ!

Phật dạy:

–Kiều-thi-ca, có thiện nam, thiện nữ biên chép, thọ trì Bát-nhã ba-la-mật-đa, trang hoàng xinh đẹp bằng các thứ báu, đem bố thí cho người đọc tụng, răn bảo, chỉ dạy hữu tình kia rằng: “Ngươi nên siêng năng tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa tương ưng với Phật pháp, nhất định sẽ chứng đắc trí Nhất thiết trí.” Thiện nam, thiện nữ này, phước đức đạt được nhiều hơn trường hợp trước. Vì sao? Kiều-thi-ca, vì tất cả quả Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán và Bồ-đề của bậc Độc giác đều từ nơi Bát-nhã ba-la-mật-đa này bày ra vậy. Nghĩa là người đã chứng đắc trí Nhất thiết trí, sẽ giáo hóa vô lượng vô biên hữu tình, làm cho họ thành tựu Dự lưu cho đến Độc giác là không giới hạn vậy.

Kiều-thi-ca, nếu các loài hữu tình ở châu Thiệm-bộ, đều phát tâm cầu quả vị Giác ngộ cao tột, lần lượt cho đến tất cả hữu tình ở thế giới như cát sông Hằng trong mười phương cũng đều phát tâm cầu quả vị Giác ngộ cao tột. Có thiện nam, thiện nữ biên chép, thọ trì Bát-nhã ba-la-mật-đa, trang hoàng xinh đẹp bằng các thứ báu, rồi đem cho những hữu tình ấy đọc tụng. Ý ông thế nào? Thiện nam, thiện nữ này, do nhân duyên như vậy được phước có nhiều không?

Thiên đế Thích thưa:

–Rất nhiều, kính bạch Thế Tôn! Rất nhiều, kính bạch Thiện Thệ!

Phật dạy:

–Kiều-thi-ca, nếu có thiện nam, thiện nữ nào biên chép, thọ trì

Bát-nhã ba-la-mật-đa, trang hoàng xinh đẹp bằng các thứ báu, đem bố thí cho một người đã được không thoái chuyển nơi quả vị Giác ngộ cao tột, bảo siêng năng tu học, thì thiện nam, thiện nữ này phước đức có được nhiều hơn trường hợp trước. Vì sao? Kiều-thi-ca, vì Bồ-tát tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy mau được viên mãn, làm cho Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa được lưu hành và ban bố rộng rãi khắp nơi.

Kiều-thi-ca, nếu các loài hữu tình ở châu Thiệm-bộ, đều phát tâm cầu quả vị Giác ngộ cao tột, lần lượt cho đến tất cả hữu tình ở thế giới như cát sông Hằng trong mười phương đều phát tâm cầu quả vị Giác ngộ cao tột, có thiện nam, thiện nữ nào biên chép, thọ trì Bát-nhã ba-la-mật-đa, trang hoàng xinh đẹp bằng các thứ báu, bố thí cho người, bảo đọc tụng, lại dùng văn Nghĩa hay đẹp để giải thích thì ý ông thế nào? Thiện nam, thiện nữ ấy, do nhân duyên như vậy được phước có nhiều không?

Thiên đế Thích thưa:

–Rất nhiều, kính bạch Thế Tôn! Rất nhiều, kính bạch Thiện Thệ!

Phật dạy:

–Kiều-thi-ca, nếu có thiện nam, thiện nữ biên chép, thọ trì Bát-nhã ba-la-mật-đa, lại đem bố thí cho một người đã được không thoái chuyển nơi quả vị Giác ngộ cao tột bảo đọc tụng, lại dùng văn Nghĩa hay đẹp để giải thích, thì thiện nam, thiện nữ này phước đức đạt được nhiều hơn trường hợp trước. Kiều-thi-ca, nếu các loài hữu tình ở châu Thiệm-bộ, đều được không thoái chuyển nơi quả vị Giác ngộ cao tột, lần lượt cho đến tất cả hữu tình ở thế giới như cát sông Hằng trong mười phương đều được không thoái chuyển nơi quả vị Giác ngộ cao tột. Có thiện nam, thiện nữ biên chép, thọ trì Bát-nhã ba-la-mật-đa, trang hoàng xinh đẹp bằng các thứ báu, đem bố thí và bảo đọc tụng. Ý ông thế nào? Thiện nam, thiện nữ này, do nhân duyên như vậy được phước có nhiều không?

Thiên đế Thích thưa:

–Rất nhiều, kính bạch Thế Tôn! Rất nhiều, kính bạch Thiện Thệ!

Phật dạy:

–Kiều-thi-ca, trong các Bồ-tát đã được không thoái chuyển nơi

quả vị Giác ngộ cao tột, có một Bồ-tát nói thế này: “Con muốn sao mau chứng quả vị Giác ngộ cao tột để cứu vớt các khổ sinh tử cho hữu tình.” Thiện nam, thiện nữ nào vì muốn thành tựu việc kia nên biên chép, thọ trì Bát-nhã ba-la-mật-đa, trang hoàng xinh đẹp bằng các thứ báu, bố thí và bảo đọc tụng, thì thiện nam, thiện nữ này, phước đức đạt được nhiều hơn trường hợp trước vô lượng, vô số.

Kiều-thi-ca, nếu các loài hữu tình ở châu Thiệm-bộ, đều được không thoái chuyển nơi quả vị Giác ngộ cao tột, lần lượt cho đến tất cả hữu tình ở thế giới như cát sông hằng trong mười phương đều được không thoái chuyển nơi quả vị Giác ngộ cao tột. Có thiện nam, thiện nữ biên chép, thọ trì Bát-nhã ba-la-mật-đa, trang hoàng xinh đẹp bằng các thứ báu, bố thí và bảo đọc tụng, lại dùng văn Nghĩa hay đẹp để giải thích. Ý ông thế nào? Thiện nam, thiện nữ này, do nhân duyên như vậy được phước có nhiều không?

Thiên đế Thích thưa:

–Rất nhiều, kính bạch Thế Tôn! Rất nhiều, kính bạch Thiện Thệ!

Phật dạy:

–Kiều-thi-ca, trong các Bồ-tát đã được không thoái chuyển nơi quả vị Giác ngộ cao tột, có một Bồ-tát nói thế này: “Con muốn được mau chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột, để cứu vớt các khổ sinh tử cho hữu tình.” Thiện nam, thiện nữ nào vì muốn thành tựu việc kia nên biên chép, thọ trì Bát-nhã ba-la-mật-đa, trang hoàng xinh đẹp bằng các thứ báu, bố thí cho người và bảo đọc tụng, lại dùng văn Nghĩa hay đẹp để giải thích, thì thiện nam, thiện nữ này, phước đức đạt được nhiều hơn trường hợp trước vô lượng, vô số.

Thiên đế Thích bạch Phật:

–Đúng vậy, kính bạch Thế Tôn! Đúng vậy, kính bạch Thiện Thệ! Bạch Thế Tôn, Đại Bồ-tát như thế càng gần quả vị Giác ngộ cao tột. Đúng vậy, đúng vậy! Nên đem Bát-nhã ba-la-mật-đa ân cần răn bảo, chỉ dạy. Nên đem các thức ăn uống, y phục, đồ nằm, thuốc men tốt đẹp nhất và các thứ đồ dùng riêng tư khác cung kính cúng dường, làm cho không bị thiếu thốn. Thiện nam, thiện nữ nào có thể dùng pháp thí, tài thí như thế để giúp đỡ cúng dường Đại Bồ-tát kia, thì thiện nam, thiện nữ này, do nhân duyên như vậy, sẽ đạt được phước vô lượng. Vì sao? Vì Đại Bồ-tát kia chính nhờ pháp thí, tài thí

cúng dường bảo vệ như thế mà mau chứng quả vị Giác ngộ cao tột, làm lợi ích lớn cho các hữu tình.

Khi ấy, Thiện Hiện khen Thiên đế Thích:

–Lành thay, lành thay! Ông có thể bảo vệ, khuyến khích, hỗ trợ tốt các Đại Bồ-tát, làm cho mau chứng đắc sự cầu quả vị Giác ngộ cao tột.

Kiều-thi-ca, ông đã làm việc đáng nên làm của Thánh đệ tử Phật. Vì sao? Kiều-thi-ca, vì tất cả các Thánh đệ tử của Như Lai vì muốn làm lợi ích cho các hữu tình, theo pháp thì cần phải giúp đỡ, khuyến khích, hỗ trợ các Đại Bồ-tát, làm cho mau chứng đắc sự cầu quả vị Giác ngộ cao tột.

Vì sao? Vì tất cả thắng sự của Như Lai và Thanh văn, Độc giác ở thế gian đều do chúng Đại Bồ-tát mà được xuất hiện vậy.

Vì sao? Kiều-thi-ca, vì nếu không có Đại Bồ-tát phát tâm Bồ-đề thì không có Đại Bồ-tát có thể tu học sáu pháp Ba-la-mật-đa. Nếu không có Đại Bồ-tát tu học sáu pháp Ba-la-mật-đa thì không có Đại Bồ-tát có thể chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Nếu không có Đại Bồ-tát chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột thì không có thắng sự của Như Lai và Thanh văn, Độc giác ở thế gian.

Thế nên, các Thánh đệ tử của Như Lai vì muốn làm lợi ích an vui cho các hữu tình, theo pháp thì phải giúp đỡ khuyến khích, hỗ trợ các chúng Bồ-tát, làm cho họ tu học sáu pháp Ba-la-mật-đa để có thể mau chứng đắc trí Nhất thiết trí, làm lợi ích an vui cho tất cả hữu tình cùng tận đời vị lai.

❧

Phẩm 7: HỒI HƯỚNG

Bồ-tát Từ Thị bảo Thiện Hiện:

–Bồ-tát tùy hỷ hồi hướng tương ưng với các việc phước nghiệp thì đối với các việc phước nghiệp về bố thí, trì giới, tu tập,… của hữu tình khác là cao tột, là hơn hết, là tôn quý, là cao cả, là tốt đẹp, là nhiệm mầu, là trên hết, là không gì hơn.

Thiện Hiện hỏi Bồ-tát Từ Thị:

–Nếu các Bồ-tát phát tâm tùy hỷ hồi hướng, duyên khắp vô

lượng, vô số thế giới, mỗi một thế giới có vô lượng, vô số chư Phật Thế Tôn đã nhập Niết-bàn. Từ khi các Ngài mới phát tâm cho đến lúc thành Phật, lần lượt cho đến nhập Bát-niết-bàn và như vậy cho đến lúc chánh pháp sắp diệt tận; trong thời gian đó, có các căn lành tương ưng với sáu pháp Ba-la-mật-đa; hoặc những việc phước nghiệp bố thí, trì giới, tu tập… của các đệ tử và những căn lành vô lậu, hữu học và vô học; hoặc giới, định, tuệ, giải thoát, giải thoát tri kiến của Phật; hoặc đại Từ, đại Bi và vô lượng, vô biên Phật pháp khác làm lợi ích an vui cho các hữu tình; hoặc là các căn lành về giảng thuyết pháp yếu và tu học theo pháp yếu và các căn lành mà các hữu tình đã trồng sau khi Phật Niết-bàn; nhóm họp lại cho đầy đủ, cân nhắc rồi phát khởi ngay tâm tùy hỷ tối tôn, tối thắng, tối thượng, tối diệu. Lại đem tùy hỷ tương ưng với các việc phước nghiệp như thế, bình đẳng ban cho các hữu tình để cùng hồi hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột. Nguyện căn lành này cùng loài hữu tình phát sinh quả vị Giác ngộ cao tột. Ý ông thế nào? Các Bồ-tát kia với sự việc như thế, phát sinh hành tướng như thế, tâm tùy hỷ hồi hướng như thế là có sở đắc với sự việc như thế. Vậy Bồ-tát ấy có sự chấp tướng không?

Bồ-tát Từ Thị trả lời Thiện Hiện:

–Các Bồ-tát kia, với sự việc như thế, phát sinh hành tướng tâm tùy hỷ hồi hướng như thế, thật không có sở duyên đắc được vậy, như là tướng của Bồ-tát kia chấp giữ.

Cụ thọ Thiện Hiện bảo Bồ-tát Từ Thị:

–Nếu không có các sự việc với sở duyên như thế, như là sự chấp giữ tướng của Bồ-tát kia, thì sự tùy hỷ hồi hướng của các Bồ-tát chẳng lẽ đều thành tâm tưởng, nhận thức điên đảo hay sao? Ví như có người chấp trước vào việc không có; như vô thường cho là thường, thật khổ bảo là vui, không có ngã nói có ngã, bất tịnh nói là tịnh…; do đó phát sinh tâm tưởng, nhận thức điên đảo, với sở duyên như vậy thật không sở hữu. Bồ-đề và tâm cũng y như thế. Nếu như thế thì tất cả đúng ra không sai khác. Như thế thì trong đấy những gì là sự việc sở duyên? Những gì là tâm tùy hỷ? Những gì là Bồ-đề? Những gì là hồi hướng? Thế nào là Bồ-tát, với sự việc như thế phát sinh tâm tùy hỷ hồi hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột?

Bồ-tát Từ Thị trả lời Thiện Hiện:

–Sự phát sinh tùy hỷ hồi hướng như thế, không nên nói ở trước Bồ-tát mới học Đại thừa. Vì sao? Vì những người đó có tâm tin ưa, cung kính; nghe tùy hỷ hồi hướng như thế sẽ bị diệt mất. Pháp tùy hỷ hồi hướng như thế nên phân biệt chỉ dạy cho các Đại Bồ-tát không thoái chuyển, hoặc người đã từng cúng dường vô lượng chư Phật đã từ lâu phát nguyện lớn, trồng nhiều căn lành và được nhiều bạn lành giúp đỡ chỉ bày những sai khác. Vì sao? Vì người đó nghe, tùy hỷ hồi hướng như thế, chẳng kinh, chẳng sợ, chẳng lui, chẳng chìm. Các chúng Bồ-tát nên đem tùy hỷ tương ưng với các việc phước nghiệp như thế để hồi hướng sự cầu trí Nhất thiết trí. Ngay lúc ấy nên Nghĩ: “Sự đáng dụng tâm tùy hỷ hồi hướng, sự dụng tâm này nó tận diệt, xa lìa, biến đổi. Sự việc, sự duyên và các căn lành này cũng đều như tâm, nó tận diệt, xa lìa, biến đổi, thì trong đấy những gì là sự dụng tâm? Những gì là sự việc, sự duyên? Cùng các căn lành mà nói tùy hỷ hồi hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột? Tâm này đối với tâm đúng lý ra không nên có tùy hỷ hồi hướng. Do không có hai tâm đồng một lúc khởi lên. Tâm cũng không thể tùy hỷ hồi hướng, tự tánh của tâm là vậy. Thế nên, tâm tùy hỷ hồi hướng và sự việc, sự duyên đều chẳng thể nắm bắt được.”

Khi ấy, Thiên đế Thích bạch Thiện Hiện:

–Các chúng Bồ-tát mới học Đại thừa nghe việc như vậy, tâm họ lẽ nào chẳng kinh sợ, thoái lui? Làm sao Bồ-tát đối với các sự việc sự duyên, phát sinh tâm tùy hỷ? Thế nào là gìn giữ sự tùy hỷ tương ưng với các việc phước nghiệp để hồi hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột?

Cụ thọ Thiện Hiện nương Bồ-tát Từ Thị thưa:

–Các chúng Bồ-tát nương theo khắp tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác trong mười phương, cắt đứt con đường của các cõi, đoạn tuyệt nẻo hý luận, vẹt tan mây mù, dẹp sạch các chông gai, vứt bỏ các gánh nặng, đạt được lợi ích, chấm dứt kết sử các cõi, chánh trí giải thoát, đạt đến tâm hoàn toàn tự tại hàng đầu, nhập vào cảnh giới Vô dư y Niết-bàn; từ khi mới phát tâm cho đến lúc thành Phật, lần lượt cho đến nhập Bát-niết-bàn, như vậy cho đến chánh pháp sắp diệt mất. Trong thời gian đó, công đức có được và căn lành của các đệ tử đã trồng, tập hợp đầy đủ lại và ngay khi ấy phát sinh tâm tùy hỷ tối tôn,

tối thắng, tối thượng, tối diệu, lại đem tùy hỷ này tương ưng với các việc phước nghiệp để hồi hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột, thì các Bồ-tát này làm sao không rơi vào tâm tưởng thấy điên đảo?

Bồ-tát Từ Thị thưa Thiện Hiện:

–Nếu các Bồ-tát tự mình đã phát sinh tâm tùy hỷ hồi hướng, ngang đồng với các pháp không tâm, ngang đồng với tưởng thì không rơi vào tâm tưởng thấy điên đảo. Nếu các Bồ-tát tự mình đã phát sinh tâm tùy hỷ hồi hướng, ngang đồng với các pháp có tâm, ngang đồng với tưởng thì liền rơi vào tâm tưởng thấy điên đảo.

Các Bồ-tát dùng tâm như vậy, tưởng niệm công đức thiện căn của đệ tử Phật mà sinh tùy hỷ; biết đúng tâm này tận diệt, xa lìa, biến đổi, chẳng phải có thể tùy hỷ; biết đúng pháp kia tánh của nó cũng như vậy, chẳng phải sự tùy hỷ.

Lại hiểu biết rõ ràng về tâm hồi hướng, tánh của pháp cũng như vậy, chẳng phải có thể hồi hướng và biết đúng đắn pháp được hồi hướng, tánh của nó cũng như thế, chẳng phải sự hồi hướng.

Người nào có thể y vào sự giảng thuyết như thế mà tùy hỷ hồi hướng thì đó là chánh, chẳng phải là tà. Các chúng Bồ-tát đều nên phát khởi tùy hỷ hồi hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột như thế.

Các Bồ-tát nương theo khắp các công đức đạt được của chư Phật Thế Tôn ở quá khứ, vị lai, hiện tại; hoặc căn lành có được của các đệ tử; hoặc căn lành có được của các phàm phu; hoặc căn lành có được của loài bàng sinh nhờ lắng nghe chánh pháp; hoặc là Trời, Rồng khác, nói rộng ra cho đến Nhân phi nhân… nhờ lắng nghe chánh pháp, phát tâm Bồ-đề. Tất cả như vậy được tập hợp đầy đủ lại và ngay tức thời phát sinh tâm tùy hỷ tối tôn, tối thắng, tối thượng, tối diệu. Tùy hỷ xong, hồi hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột. Ngay khi ấy, nếu hiểu đúng các pháp có thể tùy hỷ hồi hướng là tận diệt, xa lìa, biến đổi. Các pháp của sự tùy hỷ hồi hướng, tánh của nó cũng như thế, mặc dù biết như thế nhưng luôn tùy hỷ hồi hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột.

Lại ngay khi ấy, nếu hiểu đúng hoàn toàn không có pháp có thể tùy hỷ hồi hướng, đối với pháp mặc dù biết như thế nhưng vẫn luôn tùy hỷ hồi hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột thì chẳng rơi vào tâm tưởng nhận thức điên đảo. Vì sao? Vì các Bồ-tát đối với tâm tùy hỷ hồi

hướng và pháp được tùy hỷ hồi hướng không sinh chấp trước nên được gọi là tùy hỷ hồi hướng vô thượng.

Các Bồ-tát nào đối với pháp tùy hỷ hồi hướng, phát sinh tưởng về pháp tùy hỷ hồi hướng, đối với pháp được tùy hỷ hồi hướng, phát sinh tưởng về pháp được tùy hỷ hồi hướng để phát sinh tùy hỷ hồi hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột, thì rơi vào tâm tưởng nhận thức điên đảo. Sự phát sinh tùy hỷ hồi hướng như vậy, hoàn toàn sai. Bồ-tát nên biết, tìm cách để xa lìa.

Các Bồ-tát nào đối với sự tu tạo các việc phước nghiệp, biết rõ như thật tịch tĩnh, xa lìa; đối với tâm tùy hỷ hồi hướng, cũng biết như thật tịch tĩnh, xa lìa. Đã biết như thật rồi thì thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, ngay trong các pháp hoàn toàn không chấp trước, mà phát sinh tùy hỷ hồi hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột thì không rơi vào tâm tưởng nhận thức điên đảo.

Các Bồ-tát nào đối với sự tu tạo các việc phước nghiệp mà không biết như thật, tịch tĩnh, xa lìa; đối với tâm tùy hỷ hồi hướng, cũng không biết tịch tĩnh, xa lìa; đối với tất cả pháp thì chấp trước các tướng rồi phát sinh tùy hỷ hồi hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột thì rơi vào tâm tưởng nhận thức điên đảo.

Các Bồ-tát nào đối với công đức thiện căn của chư Phật Thế Tôn và các đệ tử đã diệt độ, muốn phát khởi tùy hỷ hồi hướng đúng, thì nên Nghĩ: “Như chư Phật Thế Tôn và các đệ tử, đều đã diệt độ, tự tánh chẳng có thì công đức thiện căn cũng như thế, sự phát sinh tùy hỷ hồi hướng của ta và sự hồi hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột, tánh tướng cũng vậy, hoàn toàn chẳng thể nắm bắt được.” Đã biết như thật rồi, thì đối với các căn lành, phát sinh ngay tùy hỷ hồi hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột, liền có thể không sinh tâm tưởng nhận thức điên đảo, vì không chấp giữ tướng nên được Phật chấp nhận. Đó gọi là tùy hỷ hồi hướng Bồ-đề đúng đắn.

Các Bồ-tát nào dùng chấp giữ tướng làm phương tiện, thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa; đối với công đức thiện căn của Phật và đệ tử đã diệt độ, chấp tướng tùy hỷ hồi hướng Bồ-đề thì chẳng phải là tùy hỷ hồi hướng đúng.

Nếu các Bồ-tát không chấp giữ tướng làm phương tiện, để thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa; đối với công đức thiện căn của Phật

và đệ tử đã diệt độ, lìa tướng tùy hỷ hồi hướng Bồ-đề thì gọi là tùy hỷ hồi hướng đúng.

Bồ-tát Từ Thị hỏi Thiện Hiện:

–Thế nào là Bồ-tát đối với công đức thiện căn của Phật và đệ tử… đều không chấp giữ tướng mà vẫn luôn tùy hỷ hồi hướng Bồ-đề?

Thiện Hiện thưa:

–Nên biết, sự học phương tiện thiện xảo Bát-nhã ba-la-mật-đa của Bồ-tát tuy không chấp giữ tướng nhưng được tạo thành; chẳng lìa Bát-nhã ba-la-mật-đa nhưng có thể phát sinh tùy hỷ hồi hướng đúng. Thế nên, Bồ-tát muốn thành tựu việc làm thì nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa.

Bồ-tát Từ Thị bảo Thiện Hiện:

–Chớ nói như thế! Vì sao? Vì trong Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, công đức thiện căn của Phật và đệ tử hoàn toàn chẳng thể nắm bắt được; sự phát sinh tùy hỷ hồi hướng Bồ-đề cũng chẳng thể nắm bắt được. Trong ấy Bồ-tát nên quán như vầy: “Tánh công đức thiện căn của Như Lai và các đệ tử ở quá khứ đã diệt; sự phát tâm tùy hỷ hồi hướng và tánh đại Bồ-đề đều vắng lặng. Nếu đối với sự việc kia, ta phân biệt chấp giữ tướng, để phát sinh tâm tùy hỷ hồi hướng thì sự việc ấy chư Phật Thế Tôn hoàn toàn không chấp nhận. Vì sao? Vì Phật và đệ tử của Phật… đã diệt độ; chấp giữ tướng phân biệt tùy hỷ hồi hướng thì gọi đó là có sở đắc lớn, vì quá khứ đã diệt không còn. Phật và đệ tử,… vị lai, hiện tại chưa đến, nên không trụ, cũng chẳng thể nắm bắt được. Nếu chẳng thể nắm bắt được thì chẳng có cảnh ngộ chấp giữ tướng. Còn nếu chấp giữ tướng đó để phát sinh tùy hỷ hồi hướng Bồ-đề thì rơi vào điên đảo.”

Thế nên Bồ-tát muốn phát sinh tùy hỷ hồi hướng Bồ-đề đúng với công đức thiện căn của Như Lai và các đệ tử thì không nên ở trong đó phát sinh tùy hỷ hồi hướng có sở đắc, chấp giữ tướng phân biệt. Nếu trong đó mà phát sinh tùy hỷ hồi hướng có sở đắc, chấp giữ tướng phân biệt, thì Phật không dạy đó là lợi ích lớn. Vì sao? Vì tâm tùy hỷ hồi hướng như thế là vọng tưởng phân biệt, gọi là lẫn các chất độc vậy. Như thức ăn, đồ uống, tuy có đầy đủ hương vị, màu sắc, ngon, đẹp, nhưng có lẫn thuốc độc, người ngu vì hiểu biết cạn cợt nên tham đắm, lấy ăn uống. Ban đầu thích ý, nhưng sau lại rất khổ.

Có một loại hữu tình như thế, không thọ trì đúng, không quán sát đúng Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, không thông suốt đúng Nghĩa thú sâu xa, mà bảo hàng chủng tánh Đại thừa rằng: “Thiện nam, đến đây! Bạn đối với giới… năm uẩn và vô lượng, vô biên công đức khác của chư Phật Thế Tôn ba đời; hoặc căn lành của đệ tử Phật đã trồng; hoặc Phật Thế Tôn thọ ký chánh giác cho các Bồ-tát, Thanh văn, Độc giác; hoặc căn lành của loài hữu tình kia đã trồng; hoặc căn lành của các Trời, Người, A-tố-lạc… đã trồng… tất cả như thế tập hợp đầy đủ hiện tiền, tùy hỷ hồi hướng Bồ-đề.”

Nói về tùy hỷ hồi hướng như vậy là dùng có sở đắc làm phương tiện. Ví như thức ăn uống có lẫn thuốc độc của thế gian; hữu tình thuộc chủng tánh Bồ-tát không nên học theo những việc như đã nói kia. Thế nên Đại đức nên nói làm sao, để thiện nam nào trụ Bồ-tát thừa, tùy hỷ hồi hướng công đức thiện căn của chư Phật và các đệ tử ở mười phương ba đời, có thể gọi là không độc.

Thiện Hiện thưa:

–Các Bồ-tát nào muốn không hủy báng Phật mà phát tâm tùy hỷ hồi hướng, thì nên Nghĩ thế này: “Như các Đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác thông suốt đúng đắn công đức thiện căn, có tánh như thế, có tướng như thế, có pháp như thế, mà có thể tùy hỷ thì ta cũng nên tùy hỷ như thế. Như các Đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác thông suốt đúng đắn, thường đem các việc phước nghiệp như thế hồi hướng Bồ-đề; ta cũng nên hồi hướng như thế. Nếu làm việc tùy hỷ hồi hướng như thế thì không hủy báng Phật, không lẫn các độc, lìa các lỗi lầm, hoàn toàn thuận theo lời Phật dạy.”

Bồ-tát nên làm việc tùy hỷ hồi hướng như vầy: Như giới uẩn… chẳng đọa ba cõi, chẳng thuộc ba đời, tùy hỷ hồi hướng cũng nên như thế. Vì sao? Vì như các pháp kia, tự tánh là không, nên chẳng đọa ba cõi, chẳng thuộc ba đời; tùy hỷ hồi hướng cũng lại như thế. Nếu ai có thể tùy hỷ hồi hướng như thế thì không lẫn các độc, không có sự hư hoại. Nếu ai không tùy hỷ hồi hướng như thế, nên biết đó là tùy hỷ hồi hướng tà. Nếu các Bồ-tát Nghĩ như thế, thì giống như các Đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác đã thông suốt đúng đắn các công đức… Có pháp như thế, có thể nương pháp này phát sinh tùy hỷ hồi hướng không điên đảo. Ta cũng nên nương pháp như thế mà phát sinh

tâm tùy hỷ hồi hướng. Đấy là phát sinh tùy hỷ hồi hướng chân chánh.

Khi ấy, Đức Thế Tôn khen ngợi Thiện Hiện:

–Lành thay, lành thay! Ông có thể làm Phật sự lớn cho các Bồ-tát.

Thiện Hiện nên biết, giả sử các loài hữu tình ở thế giới ba lần ngàn, tất cả đều được bốn Tĩnh lự, bốn Vô lượng, bốn Định vô sắc, năm Thần thông…, công đức có tướng ở thế gian, xuất thế gian; sự phát sinh tùy hỷ hồi hướng không điên đảo của một số Bồ-tát như thế đối với công đức kia là tối, là thắng, là tôn, là cao, là diệu, là vi diệu, là trên, là không gì trên.

Thiện Hiện, giả sử tất cả hữu tình ở thế giới ba lần ngàn, đều phát tâm cầu quả vị Giác ngộ cao tột, mỗi mỗi trụ kiếp số như cát sông Hằng, dùng có sở đắc để làm phương tiện; đem y phục, thức ăn uống, giường nằm, thuốc men tốt đẹp nhất và các nhạc cụ khác cung kính cúng dường hữu tình không gián đoạn ở thế giới như cát sông Hằng. Ý ông thế nào? Các Bồ-tát này do nhân duyên như vậy, được phước đức có nhiều không?

Thiện Hiện thưa:

–Rất nhiều, kính bạch Thế Tôn! Phước như thế, nếu có hình sắc, thì cả thế giới như cát sông Hằng trong mười phương cũng không thể dung chứa hết.

Phật bảo Thiện Hiện:

–Đúng vậy, đúng vậy, như lời ông nói! Nếu một vị Bồ-tát nào nhờ sự hộ trì của Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa mà phát tâm tùy hỷ hồi hướng không điên đảo thì hơn sự đạt được phước có tướng của Bồ-tát ở trước gấp trăm lần, ngàn lần, cho đến cùng cực số lần.

Khi ấy, bốn vị Đại thiên vương, mỗi vị cùng với hai vạn Thiên tử quyến thuộc đảnh lễ dưới chân Phật, chắp tay cung kính bạch:

–Kính bạch Thế Tôn, sự phát sinh tùy hỷ hồi hướng không điên đảo của các Bồ-tát này, được phương tiện thiện xảo của Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa hộ trì, nên uy lực rộng lớn hơn sự bố thí có sở đắc đã nói ở trước gấp trăm ngàn lần.

Khi ấy, Thiên đế Thích cho đến Tha hóa tự tại Thiên vương, mỗi vị cùng với mười vạn Thiên tử quyến thuộc, đều đem các thứ tràng hoa đẹp của trời, các thứ hương bột, hương xoa, y phục, chuỗi ngọc, tràng

phan, cờ, lọng báu, cùng các thứ ngọc báu quý lạ và tấu âm nhạc trời để cúng dường Phật, đảnh lễ dưới chân Phật, chắp tay bạch: –Sự phát sinh tùy hỷ hồi hướng không điên đảo của các Bồ-tát này, được phương tiện thiện xảo của Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa hộ trì, nên uy lực rộng lớn, hơn sự bố thí có sở đắc đã nói ở trước gấp trăm ngàn lần.

Khi ấy, Đại Phạm vương, nói rộng ra cho đến trời Sắc cứu cánh, mỗi vị cùng với vô lượng trăm ngàn Thiên chúng đến trước chỗ Phật, đảnh lễ dưới chân Phật, chắp tay cung kính, đồng thanh thưa:

–Hiếm có thay! Kính bạch Thế Tôn, sự phát sinh tùy hỷ hồi hướng không điên đảo của các Bồ-tát này, được phương tiện thiện xảo của Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa hộ trì, nên uy lực rộng lớn, hơn sự bố thí có sở đắc đã nói ở trước gấp trăm ngàn lần.

Phật bảo các chúng trời trời Tịnh cư…:

–Hãy để việc tất cả hữu tình đều phát tâm cầu quả vị Giác ngộ cao tột ở thế giới ba lần ngàn qua một bên. Giả sử, tất cả hữu tình như cát sông Hằng, ở thế giới chư Phật trong mười phương đều phát tâm cầu quả vị Giác ngộ cao tột, mỗi mỗi trụ kiếp số như cát sông Hằng, dùng có sở đắc để làm phương tiện, đem y phục, thức ăn uống, giường nằm, thuốc men tốt đẹp nhất và các thứ nhạc cụ khác cung kính cúng dường hữu tình ở thế giới như cát sông Hằng, không cho gián đoạn. Nếu có Bồ-tát nương khắp giới uẩn, định, tuệ, giải thoát, giải thoát tri kiến uẩn và vô lượng, vô biên Phật pháp khác của chư Phật Thế Tôn ba đời đã có; hoặc căn lành của các đệ tử có được; hoặc pháp lành khác hữu tình đã tu… Tất cả đều tập hợp lại đầy đủ hiện tiền, phát sinh tùy hỷ tương ưng với các việc phước nghiệp tối tôn, tối thắng, tối thượng, tối diệu; lại đem tùy hỷ tương ưng với các việc phước nghiệp ấy mà hồi hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột. Sự phát sinh tùy hỷ hồi hướng như thế đạt được phước hơn phước có tướng đã nói ở trước vô lượng, vô biên, không thể tính kể.

Thiện Hiện bạch Phật:

–Như Thế Tôn dạy: “Hiện tiền phát sinh tùy hỷ tối tôn, tối thắng, tối thượng, tối diệu tương ưng với các việc phước nghiệp.” Thế nào là tùy hỷ tối tôn, tối thắng, tối thượng, tối diệu tương ưng với các việc phước nghiệp?

Phật bảo Thiện Hiện:

–Các Bồ-tát nào chẳng giữ, chẳng bỏ, chẳng niệm, chẳng đắc pháp ba đời; biết không có pháp đã sinh, đang sinh, sẽ sinh; biết không có pháp đã diệt, đang diệt, sẽ diệt; biết tánh như thật của pháp phát sinh tùy hỷ hồi hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột. Như thế, gọi là tùy hỷ tối tôn, tối thắng, tối thượng, tối diệu, tương ưng với các việc phước nghiệp.

Thiện Hiện, Các Bồ-tát nào muốn tương ưng với căn lành Bố thí, Tịnh giới, An nhẫn, Tinh tấn, Tĩnh lự, Bát-nhã và chánh giải thoát, giải thoát tri kiến của chư Phật Thế Tôn và chúng đệ tử ba đời để phát sinh tùy hỷ hồi hướng không điên đảo, thì nên Nghĩ: “Như Bố thí, Tịnh giới, An nhẫn, Tinh tấn, Tĩnh lự, Bát-nhã của chân thật giải thoát, tương ưng với căn lành cũng lại như thế. Như giới uẩn, định uẩn, tuệ uẩn, giải thoát uẩn, giải thoát tri kiến uẩn của chân thật giải thoát, tương ưng với căn lành cũng lại như thế. Như thắng giải của chân thật giải thoát cũng lại như thế. Như tùy hỷ hồi hướng của chân thật giải thoát cũng lại như thế. Như tất cả các pháp quá khứ đã diệt của chân thật giải thoát cũng lại như thế. Như tất cả các pháp vị lai chưa sinh của chân thật giải thoát cũng lại như thế. Như tất cả các pháp hiện tại dời đổi của chân thật giải thoát cũng lại như thế. Như vô lượng, vô số thế giới chư Phật Thế Tôn và các đệ tử quá khứ của chân thật giải thoát cũng lại như thế. Như vô lượng, vô số thế giới chư Phật Thế Tôn và đệ tử vị lai chân thật giải thoát cũng lại như thế. Như vô lượng, vô số thế giới chư Phật Thế Tôn và các đệ tử hiện tại chân thật giải thoát cũng lại như thế. Như vậy, tánh pháp chân như của các pháp như thế không hướng đến, không quay lưng, không buộc, không mở, không nhiễm, không tịnh. Ta đối với công đức thiện căn như thế hiện tiền tùy hỷ, đem không dời đổi và không hư hoại, không tướng, không đắc để làm phương tiện hồi hướng đến quả vị Giác ngộ cao tột.”

Như thế gọi là tùy hỷ hồi hướng tối tôn, tối thắng, tối thượng, tối diệu.

Thiện Hiện nên biết, tùy hỷ hồi hướng không điên đảo như thế đạt được công đức là tất cả hữu tình ở thế giới như cát sông Hằng trong mười phương, đều phát tâm quả vị Giác ngộ cao tột; mỗi mỗi trụ kiếp

số như cát sông Hằng, đều dùng có sở đắc làm phương tiện, đem y phục, thức ăn uống, giường nằm, thuốc men tốt đẹp nhất và các thứ nhạc cụ khác để cung kính cúng dường.

Tất cả hữu tình ở thế giới như cát sông Hằng trong mười phương luôn không gián đoạn, nhận được phước thí; so với tất cả hữu tình ở thế giới chư Phật như cát sông Hằng trong mười phương, mỗi mỗi trụ kiếp số như cát sông Hằng, dùng hữu sở đắc làm phương tiện tương ưng với căn lành của sự tu Tịnh giới, An nhẫn, Tinh tấn, Tĩnh lự, Bát-nhã thì hơn gấp trăm lần, gấp ngàn lần, cho đến gấp cùng cực số lần.

Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.