Đại Tập 29 · Bộ Bát-nhã XII · Số 220 (Quyển 551–600)

Kinh Đại Bát-Nhã Ba-La-Mật-Đa - Quyển 587 - Phẩm Tịnh Giới Ba-La-Mật-Đa (4)

KINH ĐẠI BÁT-NHÃ BA-LA-MẬT-ĐA

QUYỂN 587

Phẩm TỊNH GIỚI BA-LA-MẬT-ĐA (4)

Lại nữa Mãn Từ Tử, có hai Bồ-tát đều chứng quả vị Giác ngộ cao tột. Bồ-tát thứ nhất có phương tiện thiện xảo nên mau chứng quả vị Giác ngộ cao tột. Bồ-tát thứ hai không có phương tiện thiện xảo nên chậm chứng quả vị Giác ngộ cao tột. Cụ thọ nên biết, thà làm Bồ-tát chậm chứng quả vị Giác ngộ cao tột mà không rơi vào bậc Thanh văn, hoặc Độc giác.

Nếu các Bồ-tát cầu mau chứng quả vị Giác ngộ cao tột. Trong đây nên biết có hai trường hợp xảy ra: Một là nếu không có phương tiện hoàn hảo mà liền chứng thật tế sẽ rơi vào Nhị thừa; hai là nếu có phương tiện hoàn hảo, mau chứng quả vị Giác ngộ cao tột, cũng như trong nhà lửa có nhiều châu báu, có người muốn vào trong nhà này lấy châu báu.

Bấy giờ, có hai điều xảy ra đối với người kia: Một là nếu không có phương tiện hoàn hảo sẽ chết trong nhà lửa; hai là nếu có phương tiện hoàn hảo thì cầm vật báu đi ra.

Bồ-tát cầu mau chứng quả vị Giác ngộ cao tột cũng vậy. Nên biết, trong đây có hai việc xảy ra: Một là nếu không có phương tiện hoàn hảo liền chứng thật tế rơi vào Nhị thừa như bị chết trong nhà lửa; hai là nếu có phương tiện hoàn hảo mau chứng quả vị Giác ngộ cao tột, như người cầm vật báu đi ra.

Vì vậy, nên biết thà là Bồ-tát chậm chứng quả vị Giác ngộ cao tột, không vì cầu mau chứng để rơi vào Nhị thừa.

Bấy giờ, Mãn Từ Tử liền hỏi Cụ thọ Xá-lợi Tử:

–Mau chứng thật tế chẳng phải là phương tiện hoàn hảo của Bồ-tát. Vì sao? Vì rơi vào Nhị thừa chẳng phải là nhân đẳng lưu của phương tiện hoàn hảo mà là quả đẳng lưu của không có phương tiện

hoàn hảo, nên thoái thất sự cầu đại Bồ-đề, vì Bồ-tát cầu đại Bồ-đề, lợi ích hữu tình, không cầu thật tế, nên chứng thật tế thì chẳng phải là quả hoàn hảo.

Lại nữa Mãn Từ Tử, nếu các Bồ-tát suy Nghĩ: Ta hành bố thí còn Bồ-tát khác không thể làm, thì các Bồ-tát này hành không đúng. Vì hành không đúng cho nên giới bị thiếu khuyết, hủy phạm, không gọi là Bố thí ba-la-mật-đa.

Lại nữa Mãn Từ Tử, nếu các Bồ-tát suy Nghĩ: Ta giữ giới còn Bồ-tát khác không giữ. Thì các Bồ-tát này hành không đúng. Vì hành không đúng cho nên giới bị thiếu khuyết, hủy phạm, không gọi là Tịnh giới ba-la-mật-đa.

Lại nữa Mãn Từ Tử, nếu các Bồ-tát suy Nghĩ: Ta tu nhẫn nhục còn Bồ-tát khác không tu. Thì các Bồ-tát này hành không đúng. Vì hành nơi không đúng cho nên giới bị thiếu khuyết, hủy phạm, không gọi là An nhẫn ba-la-mật-đa.

Lại nữa Mãn Từ Tử, nếu các Bồ-tát suy Nghĩ: Ta tu tinh tấn còn các Bồ-tát khác thì không. Các Bồ-tát này hành không đúng. Vì hành không đúng cho nên giới bị thiếu khuyết, hủy phạm, không gọi là Tinh tấn ba-la-mật-đa.

Lại nữa Mãn Từ Tử, nếu các Bồ-tát suy Nghĩ: Ta tu thiền định còn Bồ-tát khác thì không. Các Bồ-tát này hành không đúng. Vì hành không đúng cho nên giới bị thiếu khuyết, hủy phạm. Không gọi là Tĩnh lự ba-la-mật-đa.

Lại nữa Mãn Từ Tử, nếu các Bồ-tát suy Nghĩ: Ta tu trí tuệ còn Bồ-tát khác thì không. Các Bồ-tát này hành không đúng. Vì hành không đúng cho nên giới bị thiếu khuyết, hủy phạm. Không gọi là Bát-nhã ba-la-mật-đa.

Lại nữa Mãn Từ Tử, nếu các Bồ-tát suy Nghĩ: Ta hành pháp không bên trong còn Bồ-tát khác không hành. Các Bồ-tát này hành không đúng. Vì hành nơi không đúng nên giới bị thiếu khuyết, hủy phạm. Không hành được rốt ráo nơi pháp không bên trong.

Lại nữa Mãn Từ Tử, nếu các Bồ-tát suy Nghĩ: Ta hành pháp không bên ngoài, pháp không cả trong ngoài, pháp không không, pháp không lớn, pháp không thắng Nghĩa, pháp không hữu vi, pháp không vô vi, pháp không rốt ráo, pháp không không biên giới, pháp không tản

mạn, pháp không không đổi khác, pháp không bản tánh, pháp không tự tướng, pháp không cộng tướng, pháp không nơi tất cả pháp, pháp không chẳng thể nắm bắt được, pháp không không tánh, pháp không tự tánh, pháp không không tánh tự tánh, còn các Bồ-tát khác không hành. Các Bồ-tát này hành không đúng. Vì hành nơi không đúng cho nên giới bị thiếu khuyết, hủy phạm. Không hành rốt ráo nơi pháp không bên ngoài cho đến pháp không không tánh tự tánh.

Lại nữa Mãn Từ Tử, nếu các Bồ-tát suy Nghĩ: Ta quán vô minh còn Bồ-tát khác không quán thì các Bồ-tát này hành không đúng. Vì hành không đúng cho nên giới bị thiếu khuyết, hủy phạm. Không quán rốt ráo nơi vô minh.

Lại nữa Mãn Từ Tử, nếu các Bồ-tát suy Nghĩ: Ta quán hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão tử; còn Bồ-tát khác không quán thì các Bồ-tát này hành không đúng. Vì hành không đúng cho nên giới bị thiếu khuyết, hủy phạm. Không quán rốt ráo nơi hành cho đến lão tử.

Lại nữa Mãn Từ Tử, nếu các Bồ-tát suy Nghĩ: Ta quán Thánh đế khổ còn Bồ-tát khác không quán thì các Bồ-tát này hành không đúng. Vì hành không đúng cho nên giới bị thiếu khuyết, hủy phạm. Không quán rốt ráo Thánh đế khổ.

Lại nữa Mãn Từ Tử, nếu các Bồ-tát suy Nghĩ: Ta quán Thánh đế tập, diệt, đạo còn Bồ-tát khác không quán thì các Bồ-tát này hành không đúng. Vì hành không đúng cho nên giới bị thiếu khuyết, hủy phạm. Không quán rốt ráo Thánh đế tập, diệt, đạo.

Lại nữa Mãn Từ Tử, nếu các Bồ-tát suy Nghĩ: Ta tu hành bốn Tĩnh lự còn Bồ-tát khác không tu thì các Bồ-tát này hành không đúng. Vì hành không đúng cho nên giới bị thiếu khuyết, hủy phạm. Không tu viên mãn bốn Tĩnh lự.

Lại nữa Mãn Từ Tử, nếu các Bồ-tát suy Nghĩ: Ta tu hành bốn Vô lượng, bốn Định vô sắc còn Bồ-tát khác không tu thì các Bồ-tát này hành không đúng. Vì hành không đúng nên giới bị thiếu khuyết, hủy phạm. Không tu viên mãn bốn Vô lượng, bốn Định vô sắc.

Lại nữa Mãn Từ Tử, nếu các Bồ-tát suy Nghĩ: Ta tu hành bốn Niệm trụ, còn Bồ-tát khác không tu thì các Bồ-tát này hành không đúng. Vì hành không đúng cho nên giới bị thiếu khuyết, hủy phạm.

Không tu viên mãn bốn Niệm trụ.

Lại nữa Mãn Từ Tử, nếu các Bồ-tát suy Nghĩ: Ta tu hành bốn Chánh đoạn, bốn Thần túc, năm Căn, năm Lực, bảy chi Đẳng giác, tám chi Thánh đạo; còn Bồ-tát khác không tu thì các Bồ-tát này hành không đúng. Vì hành không đúng cho nên giới bị thiếu khuyết, hủy phạm. Không tu viên mãn bốn Chánh đoạn cho đến tám chi Thánh đạo.

Lại nữa Mãn Từ Tử, nếu các Bồ-tát suy Nghĩ: Ta tu hành pháp môn giải thoát Không còn Bồ-tát khác không tu thì các Bồ-tát này hành không đúng. Vì hành không đúng cho nên giới bị thiếu khuyết, hủy phạm. Không tu viên mãn pháp môn giải thoát Không.

Lại nữa Mãn Từ Tử, nếu các Bồ-tát suy Nghĩ: Ta tu hành pháp môn giải thoát Vô tướng, Vô nguyện còn Bồ-tát khác không tu thì các Bồ-tát này hành không đúng. Vì hành không đúng cho nên giới bị thiếu khuyết, hủy phạm. Không tu viên mãn pháp môn giải thoát Vô tướng, Vô nguyện.

Lại nữa Mãn Từ Tử, nếu các Bồ-tát suy Nghĩ: Ta tu hành tám Giải thoát còn Bồ-tát khác không tu thì các Bồ-tát này hành không đúng. Vì hành không đúng cho nên giới bị thiếu khuyết, hủy phạm. Không tu viên mãn tám Giải thoát.

Lại nữa Mãn Từ Tử, nếu các Bồ-tát suy Nghĩ: Ta tu hành tám Thắng xứ, chín Định thứ đệ, mười Biến xứ, còn Bồ-tát khác không tu thì các Bồ-tát này hành không đúng. Vì hành không đúng cho nên giới bị thiếu khuyết, hủy phạm. Không tu viên mãn tám Thắng xứ, chín Định thứ đệ, mười Biến xứ.

Lại nữa Mãn Từ Tử, nếu các Bồ-tát suy Nghĩ: Ta tu hành trí bậc Tịnh quán còn Bồ-tát khác không tu thì các Bồ-tát này hành không đúng. Vì hành không đúng cho nên giới bị thiếu khuyết, hủy phạm. Không tu viên mãn trí bậc Tịnh quán.

Lại nữa Mãn Từ Tử, nếu các Bồ-tát suy Nghĩ: Ta tu hành trí bậc Chủng tánh, bậc Đệ bát, bậc Cụ kiến, bậc Bạc, bậc Ly dục, bậc Dó biện, bậc Độc giác, bậc Bồ-tát, bậc Như Lai còn Bồ-tát khác không tu thì các Bồ-tát này hành không đúng. Vì hành không đúng cho nên giới bị thiếu khuyết, hủy phạm. Không tu viên mãn trí bậc Chủng tánh cho đến bậc Như Lai.

Lại nữa Mãn Từ Tử, nếu các Bồ-tát suy Nghĩ: Ta tu hành bậc Cực hỷ còn Bồ-tát khác không tu thì các Bồ-tát này hành không đúng. Vì hành không đúng cho nên giới bị thiếu khuyết, hủy phạm. Không tu viên mãn bậc Cực hỷ.

Lại nữa Mãn Từ Tử, nếu các Bồ-tát suy Nghĩ: Ta tu hành bậc Ly cấu, bậc Phát quang, bậc Diệm tuệ, bậc Cực nan thắng, bậc Hiện tiền, bậc Viễn hành, bậc Bất động, bậc Thiện tuệ, bậc Pháp vân; còn Bồ-tát khác không tu thì các Bồ-tát này hành không đúng. Vì hành không đúng cho nên giới bị thiếu khuyết, hủy phạm. Không tu viên mãn bậc Ly cấu cho đến bậc Pháp vân.

Lại nữa Mãn Từ Tử, nếu các Bồ-tát suy Nghĩ: Ta tu hành tất cả pháp môn Đà-la-ni, còn Bồ-tát khác không tu thì các Bồ-tát này hành không đúng. Vì hành không đúng cho nên giới bị thiếu khuyết, hủy phạm. Không tu viên mãn tất cả pháp môn Đà-la-ni.

Lại nữa Mãn Từ Tử, nếu các Bồ-tát suy Nghĩ: Ta tu hành tất cả pháp môn Tam-ma-địa, còn Bồ-tát khác không tu thì các Bồ-tát này hành không đúng. Vì hành không đúng cho nên giới bị thiếu khuyết, hủy phạm. Không tu viên mãn tất cả pháp môn Tam-ma-địa.

Lại nữa Mãn Từ Tử, nếu các Bồ-tát suy Nghĩ: Ta tu hành năm loại mắt, còn Bồ-tát khác không tu thì các Bồ-tát này hành không đúng. Vì hành không đúng cho nên giới bị thiếu khuyết, hủy phạm. Không tu viên mãn năm loại mắt.

Lại nữa Mãn Từ Tử, nếu các Bồ-tát suy Nghĩ: Ta tu hành sáu phép thần thông, còn Bồ-tát khác không tu thì các Bồ-tát này hành không đúng. Vì hành không đúng cho nên giới bị thiếu khuyết, hủy phạm. Không tu viên mãn sáu phép thần thông.

Lại nữa Mãn Từ Tử, nếu các Bồ-tát suy Nghĩ: Ta tu hành mười lực của Như Lai, còn Bồ-tát khác không tu thì các Bồ-tát này hành không đúng. Vì hành không đúng cho nên giới bị thiếu khuyết, hủy phạm. Không tu viên mãn mười lực của Như Lai.

Lại nữa Mãn Từ Tử, nếu các Bồ-tát suy Nghĩ: Ta tu hành bốn điều không sợ, bốn sự hiểu biết thông suốt, đại Từ, đại Bi, đại Hỷ, đại Xả, mười tám pháp Phật bất cộng, còn Bồ-tát khác không tu thì các Bồ-tát này hành không đúng. Vì hành không đúng cho nên giới bị thiếu khuyết, hủy phạm. Không tu viên mãn bốn điều không sợ cho

đến mười tám pháp Phật bất cộng.

Lại nữa Mãn Từ Tử, nếu các Bồ-tát suy Nghĩ: Ta tu hành ba mươi hai tướng còn Bồ-tát khác không tu thì các Bồ-tát này hành không đúng. Vì hành không đúng cho nên giới bị thiếu khuyết, hủy phạm. Không tu viên mãn ba mươi hai tướng.

Lại nữa Mãn Từ Tử, nếu các Bồ-tát suy Nghĩ: Ta tu hành tám mươi vẻ đẹp, Bồ-tát khác không tu thì các Bồ-tát này hành không đúng. Vì hành không đúng cho nên giới bị thiếu khuyết, hủy phạm. Không tu viên mãn tám mươi vẻ đẹp.

Lại nữa Mãn Từ Tử, nếu các Bồ-tát suy Nghĩ: Ta tu hành pháp không quên mất còn Bồ-tát khác không tu thì các Bồ-tát này hành không đúng. Vì hành không đúng cho nên giới bị thiếu khuyết, hủy phạm. Không tu viên mãn pháp không quên mất.

Lại nữa Mãn Từ Tử, nếu các Bồ-tát suy Nghĩ: Ta tu hành tánh luôn luôn xả còn Bồ-tát khác không tu thì các Bồ-tát này hành không đúng. Vì hành không đúng cho nên giới bị thiếu khuyết, hủy phạm. Không tu viên mãn tánh luôn luôn xả.

Lại nữa Mãn Từ Tử, nếu các Bồ-tát suy Nghĩ: Ta tu hành trí Nhất thiết còn Bồ-tát khác không tu thì các Bồ-tát này hành không đúng. Vì hành không đúng cho nên giới bị thiếu khuyết, hủy phạm. Không tu viên mãn trí Nhất thiết.

Lại nữa Mãn Từ Tử, nếu các Bồ-tát suy Nghĩ: Ta tu hành trí Đạo tướng, trí Nhất thiết tướng còn Bồ-tát khác không tu thì các Bồ-tát này hành không đúng. Vì hành không đúng cho nên giới bị thiếu khuyết, hủy phạm. Không tu viên mãn trí Đạo tướng, trí Nhất thiết tướng.

Lại nữa Mãn Từ Tử, nếu các Bồ-tát suy Nghĩ: Ta tu hành tất cả hạnh Đại Bồ-tát, còn Bồ-tát khác không tu thì các Bồ-tát này hành không đúng. Vì hành không đúng cho nên giới bị thiếu khuyết, hủy phạm. Không tu viên mãn tất cả hạnh Đại Bồ-tát.

Lại nữa Mãn Từ Tử, nếu các Bồ-tát suy Nghĩ: Ta tu hành quả vị Giác ngộ cao tột của chư Phật, còn Bồ-tát khác không tu thì các Bồ-tát này hành không đúng. Vì hành không đúng cho nên giới bị thiếu khuyết, hủy phạm. Không tu viên mãn quả vị Giác ngộ cao tột của chư Phật.

Lại nữa Mãn Từ Tử, nếu các Bồ-tát suy Nghĩ: Ta trang nghiêm thanh tịnh cõi Phật, còn Bồ-tát khác thì không. Các Bồ-tát này hành không đúng. Vì hành không đúng cho nên giới bị thiếu khuyết, hủy phạm. Không viên mãn trang nghiêm thanh tịnh cõi Phật.

Lại nữa Mãn Từ Tử, nếu các Bồ-tát suy Nghĩ: Ta đem lại sự thành tựu cho hữu tình, còn Bồ-tát khác không tu thì các Bồ-tát này hành không đúng. Vì hành không đúng cho nên giới bị thiếu khuyết, hủy phạm; không viên mãn sự đem lại sự thành tựu cho hữu tình.

Lại nữa Mãn Từ Tử, nếu các Bồ-tát suy Nghĩ: Ta tùy hỷ các công đức của người khác. Các Bồ-tát này hành không đúng. Vì hành không đúng cho nên giới bị thiếu khuyết, hủy phạm, không viên mãn tùy hỷ các công đức của người khác.

Lại nữa Mãn Từ Tử, nếu các Bồ-tát suy Nghĩ: Ta hồi hướng về trí Nhất thiết trí còn Bồ-tát khác thì không. Các Bồ-tát này hành không đúng. Vì hành không đúng cho nên giới bị thiếu khuyết, hủy phạm, không viên mãn hồi hướng về trí Nhất thiết trí.

Lại nữa Mãn Từ Tử, nếu các Bồ-tát suy Nghĩ: Ta đem một thức ăn bố thí đạt được công đức hơn Bồ-tát khác trải qua hằng hà sa số đại kiếp bỏ ngôi Chuyển luân vương bố thí thức ăn uống thượng diệu, đạt được tất cả công đức. Các Bồ-tát này hành không đúng. Vì hành không đúng cho nên giới bị thiếu khuyết, hủy phạm, không tu hành viên mãn bố thí.

Lại nữa Mãn Từ Tử, nếu các Bồ-tát suy Nghĩ: Ta nhất tâm tu tập các công đức hơn hẳn Bồ-tát khác trụ hằng hà sa số đại kiếp tu tập các công đức. Các Bồ-tát này hành không đúng. Vì hành không đúng cho nên giới bị thiếu khuyết, hủy phạm, không tu tập viên mãn các công đức.

Lại nữa Mãn Từ Tử, nếu các Bồ-tát suy Nghĩ: Ta tu hành phương tiện thiện xảo, còn các Bồ-tát khác không tu thì các Bồ-tát này hành không đúng. Vì hành không đúng cho nên giới bị thiếu khuyết, hủy phạm, không tu viên mãn phương tiện thiện xảo.

Cụ thọ nên biết, nếu các Bồ-tát dùng phương tiện hoàn hảo tu tập các công đức. Nếu khởi lên những suy Nghĩ như vậy, nên biết vị kia không có phương tiện hoàn hảo. Vì sao? Mãn Từ Tử, vì Bồ-tát không nên muốn hơn Bồ-tát. Bồ-tát

không nên khinh mạn Bồ-tát. Bồ-tát không nên chiến thắng Bồ-tát. Đối với các Bồ-tát khác Bồ-tát phải cúng dường, cung kính, phải như cúng dường, cung kính Như Lai.

Bấy giờ, Mãn Từ Tử hỏi Xá-lợi Tử:

–Bồ-tát chỉ nên cung kính Bồ-tát hay càng phải cung kính các hữu tình khác nữa?

Xá-lợi Tử đáp:

–Các Bồ-tát nên cung kính tất cả hữu tình. Nghĩa là các Bồ-tát phải như cung kính Như Lai, như vậy cũng phải cung kính Bồ-tát khác. Nếu như cung kính Bồ-tát thì cũng nên cung kính hữu tình, tâm không khác nhau. Vì sao? Mãn Từ Tử, vì các đối với các hữu tình, tâm Bồ-tát phải khiêm nhượng, nên rất cung kính, phải cho tự do, nên xa lìa kiêu mạn. Như vậy Bồ-tát đối với các hữu tình, tâm rất cung kính như cung kính Phật và Bồ-tát. Bồ-tát nên Nghĩ: Khi ta chứng quả vị Giác ngộ cao tột, phải vì hữu tình thuyết giảng chánh pháp sâu xa, làm cho họ dứt trừ phiền não được nhập Niết-bàn hoặc được cứu cánh an lạc Bồ-đề, hoặc làm cho giải thoát các đường ác.

Lại nữa Mãn Từ Tử, như vậy Bồ-tát đối với hữu tình, phải khởi tâm Từ bi, đối với các hữu tình tâm xa lìa kiêu mạn. Nghĩ như vầy: “Ta nên tu học phương tiện thiện xảo, làm cho tất cả hữu tình đều được tánh tối thắng đệ nhất. Vì sao? Vì tánh đệ nhất gọi là Phật tánh. Ta nên dùng phương tiện để các hữu tình đều được thành Phật. Như vậy Bồ-tát đối với hữu tình đều khởi tâm Từ bi, muốn tất cả hữu tình đều ở ngôi vị Pháp vương. Ngôi vị Pháp vương này tối thắng, tối tôn, đối với pháp hữu tình đều được tự tại. Vì vậy, Đại Bồ-tát phải cung kính khắp tất cả hữu tình. Trải lòng Từ cùng khắp, không một chỗ hở vì Pháp thân Như Lai ở khắp tất cả.

Mãn Từ Tử hỏi Cụ thọ Xá-lợi Tử:

–Tại sao Bồ-tát suy Nghĩ: Ta phải cung kính tất cả hữu tình; ta chứng quả vị Giác ngộ cao tột rồi nên dạy bảo, trao truyền cho tất cả hữu tình đều chứng đắc tánh tối thắng đệ nhất, để tất cả đều được ở ngôi vị Pháp vương.

Ví như nhà ảo thuật hoặc đệ tử vị ấy, ở ngã tư đường hóa làm đại vương và bốn thứ quân mạnh mẽ khó địch nổi. Vua huyễn này không Nghĩ: Ta có đầy đủ bốn loại quân hùng dũng, thế lực khó địch. Bốn loại quân huyễn cũng không Nghĩ: Tất cả chúng ta đều thuộc quyền của đại

vương, tùy ý đại vương điều khiển. Vì sao? Xá-lợi Tử Vì tất cả trong đây, vua hay quân đều chẳng thật có, hoàn toàn không tự tánh, không thuộc về thật có tự tánh. Cũng như Thế Tôn thuyết các pháp như huyễn. Tất cả hữu tình cũng như vậy đều như huyễn. Vậy thì ai cung kính ai. Ai lại có thể làm cho ai được tánh đệ nhất, ở ngôi vị Pháp vương thuyết những pháp gì?

Xá-lợi Tử đáp:

–Đúng vậy, đúng vậy! Hữu tình và tất cả pháp đều như huyễn. Nên biết trong đây Bồ-tát như huyễn cung kính tất cả hữu tình như huyễn, dùng phương tiện hoàn hảo dạy bảo, trao truyền làm cho được Phật tánh đệ nhất như huyễn ở ngôi vị Pháp vương thuyết pháp như huyễn. Mặc dù các Bồ-tát Nghĩ như vậy, nhưng trong đó hoàn toàn không có sự chấp trước, nếu các Bồ-tát đối với trong các pháp, còn có một chút sự thấy thì các Bồ-tát này chẳng phải hành Bát-nhã ba-la-mật-đa. Nếu khi Bồ-tát đối với trong các pháp hoàn toàn không sự thấy thì Bồ-tát này không xa lìa Bát-nhã ba-la-mật-đa. Bồ-tát dùng phương tiện hoàn hảo như vậy, tuy hành Tinh tấn ba-la-mật-đa giáo hóa hữu tình làm cho được thành Phật, nhưng đối với các pháp hoàn toàn không có sự thấy. Nghĩa là không thấy thật có một chút pháp tánh nào có thể khiến người khác được tánh đệ nhất. Cũng không thấy thật có một chút pháp tánh nào có thể làm cho người khác ở ngôi vị Pháp vương. Tuy không có sự thấy nhưng không thoái chuyển. Nên biết, Bồ-tát mặc áo giáp, đội mũ tinh tấn, hoàn toàn không có sự chấp trước. Nghĩa là các Bồ-tát biết ngôi vị Pháp vương chỉ là như huyễn hoàn toàn không thật có nhưng vẫn siêng năng cần cầu, không thoái chuyển. Dù siêng năng tinh tấn cầu quả Phật nhưng đối với các pháp hoàn toàn không có sự thấy. Tuy không có sự thấy nhưng không thoái chuyển. Bồ-tát như vậy tuy biết Trời, Người, A-tố-lạc… đều bại hoại nhưng đối với trong đó không có tưởng bại hoại, vì đạt tất cả loại đều như huyễn. Bồ-tát dùng phương tiện thiện xảo như vậy cầu chứng quả vị Giác ngộ cao tột, muốn vì hữu tình thuyết pháp tịch tĩnh. Nghĩa là mặc dù tuyên thuyết về tên gọi, văn cú, chữ Nghĩa, phương tiện của tất cả pháp tánh nhưng bản tánh của pháp hoàn toàn chẳng thể nêu bày.

Lại nữa Mãn Từ Tử, tất cả pháp tánh không thể hiển thị, không

thể tuyên thuyết. Khi Bồ-tát chứng đắc đại Bồ-đề, tuy vì hữu tình thuyết tánh các pháp nhưng lại suy Nghĩ: “Ta đối với sự giác ngộ hoàn toàn không có sở đắc, cũng thường đối với pháp không vì hữu tình mà có sự tuyên thuyết. Ta tuy chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột nhưng quả vị này thật không thể chứng. Ta tuy tuyên thuyết tánh tất cả pháp nhưng tánh các pháp thật không thể thuyết. Người thuyết, pháp được thuyết hoàn toàn không tự tánh. Người chứng, pháp được chứng cũng không thể đắc.” Vì vậy, chúng Đại Bồ-tát muốn quả vị Giác ngộ cao tột, đối với các pháp không nên chấp trước. Tuy không chấp trước nhưng không thoái chuyển. Do không thoái chuyển nên tâm không bị chìm đắm. Do không bị chìm đắm nên giữ gìn sự tinh tấn. Đây gọi là Tinh tấn ba-la-mật-đa. Lại dùng Tinh tấn ba-la-mật-đa, hồi hướng cầu trí Nhất thiết trí viên mãn Tịnh giới ba-la-mật-đa, lại dùng Tịnh giới ba-la-mật-đa hồi hướng cầu đến trí Nhất thiết trí, làm cho Tịnh giới ba-la-mật-đa này thêm thù thắng, thêm tăng thượng, thêm quang minh, thêm thanh tịnh. Bồ-tát tu học Tịnh giới ba-la-mật-đa như vậy, mau được viên mãn tăng thượng thù thắng quang minh thanh tịnh, đều do Bồ-tát hồi hướng cầu trí Nhất thiết trí.

Bấy giờ, Mãn Từ Tử liền hỏi Cụ thọ Xá-lợi Tử:

–Nếu tất cả pháp đều như huyễn, hoàn toàn không thật có, thì tại sao Bồ-tát hồi hướng cầu đến trí Nhất thiết trí mà được thành lập?

Xá-lợi Tử đáp:

–Nếu tất cả pháp chỉ có một chút phần thật có chẳng phải như huyễn, thì các Bồ-tát hoàn toàn không thể hồi hướng cầu đến trí Nhất thiết trí. Vì tất cả pháp không có một chút phần thật có, đều như việc huyễn cho nên các Bồ-tát hồi hướng cầu đến trí Nhất thiết trí. Như vậy Bồ-tát có sự chấp nhận, siêng năng không mệt mỏi hồi hướng cầu đến trí Nhất thiết trí, không nhàm chán, đều do hiểu rõ các pháp chẳng phải thật như huyễn như hóa nên có sự chấp nhận. Nên biết, đây là Tinh tấn ba-la-mật-đa của Bồ-tát.

Mãn Từ Tử hỏi:

–Bồ-tát như vậy có sự chấp nhận, nên tinh tấn hồi hướng cầu trí Nhất thiết trí không nhàm chán. Vậy hành động theo pháp gì để nói chấp nhận là tinh tấn và làm sao tu học theo sự chấp nhận như thế?

Xá-lợi Tử đáp:

–Chấp nhận tức là sự hành động của phương tiện thiện xảo. Bồ-tát chỉ cần nương vào phương tiện thiện xảo biết tất cả pháp đều như việc huyễn Bồ-tát an trụ phương tiện khéo léo, không sợ pháp không, không rơi vào thật tế. Ví như có người đứng ở trên đỉnh núi cao, hai tay cầm cái lọng to nhẹ chắc chắn đi lên ngọn núi cao, kiểng chân và ngưỡng cổ về phía trước, cúi nhìn hố sâu nguy hiểm. Vì nhờ vào lọng dù căng gió, được sự chống đỡ của sức gió, tuy đến chỗ hiểm mà không bị rớt xuống. Bồ-tát cũng vậy, dùng phương tiện thiện xảo nhờ sức hộ trì của đại Bi Bát-nhã; tuy quán sát như thật các pháp như huyễn, hiển thị hư dối, bản tánh không tịch nhưng tâm hoàn toàn không thấp hèn sợ sệt, đối với pháp thật tế cũng không chứng nhập.

Vì sao? Mãn Từ Tử, vì các Bồ-tát này dùng phương tiện thiện xảo, nhờ sức hộ trì của đại Bi Bát-nhã không sợ pháp không, không chứng thật tế. Giống như giữ vững cây lọng dù khi bung ra từ trên cao ngó xuống hầm sâu, không sợ rớt. Như vậy, chúng Đại Bồ-tát mặc áo đội mũ vững chắc giữ gìn phương tiện thiện xảo là chỗ nương tựa thành tựu viên mãn Tịnh giới ba-la-mật-đa đệ nhất. Tuy cầu quả vị Giác ngộ cao tột, nhưng không thấy pháp đã chứng, đang chứng, nên biết, như vậy là Tịnh giới ba-la-mật-đa của Bồ-tát. Tất cả đều do sự hộ trì của phương tiện thiện xảo nên đến quả vị Giác ngộ cao tột. Sự hộ trì phương tiện thiện xảo của Bồ-tát như vậy thường không xa lìa sự học sáu pháp Ba-la-mật-đa. Các Bồ-tát này do không xa lìa sự học sáu pháp Ba-la-mật-đa, dần dần thân cận trí Nhất thiết trí, vượt hơn tất cả Thanh văn, Độc giác. Vì sao? Mãn Từ Tử, vì các Bồ-tát này, tâm chuyên cầu trí Nhất thiết như cầu vật quý báu vô giá.

Lại nữa Mãn Từ Tử, ví như có hai người dùng phương tiện lớn, đi vào hang núi sâu tìm vật báu vô giá. Hai người kia vào chưa được bao lâu liền thấy hai bên có vàng bạc… những vật quý ít giá trị, cả hai đều không lấy. Đi lần lần về phía trước, lại thấy hai bên có nhiều vật báu nhiều giá trị. Một người thấy liền tham lam vác lấy rồi đi về. Một người thấy nhưng không lấy, lại tiến về phía trước nữa, đến chỗ rất đẹp, được vật báu vô giá, tha hồ đem về, được nhiều lợi ích. Bồ-tát dùng phương tiện lớn cùng vậy, cầu chứng quả vị Giác ngộ cao tột, muốn làm lợi ích lớn cho các hữu tình, nhập vào Phật pháp. Tóm lược có hai hạng:

Một là, có Bồ-tát không có phương tiện thiện xảo tuy nghe các thiện pháp ở thế gian, tâm không tham đắm nhiễm trước, nhưng nghe công đức của Nhị thừa, tâm liền thích thú. Do thích thú cho nên siêng năng hộ trì, xa lìa sự cầu trí Nhất thiết trí, thoái thất tâm quả vị Giác ngộ cao tột. Giống như người mới thấy vật báu có giá trị chút ít, tuy không tham đắm, nhưng khi thấy vật có giá trị nhiều bèn tham lam đắm trước, lấy về, đánh mất vật báu vô giá.

Hai là, có Bồ-tát đủ phương tiện thiện xảo mới nghe các thiện pháp ở thế gian, tâm không tham lam đắm trước. Tiếp đến nghe công đức của Nhị thừa, cũng không thích thú. Do không thích thú nên không suy Nghĩ. Do không suy Nghĩ liền không tu tập. Đã không tu tập còn nhàm chán phương tiện. Vì sao? Vì các Bồ-tát này biết thiện pháp thế gian, tội lỗi rất nhiều, chẳng lợi mình, lợi người hoàn toàn, chướng ngại cho sự cầu trí Nhất thiết trí. Công đức thiện căn của Thanh văn, Độc giác, tuy ra khỏi thế gian nhưng chỉ tự lợi, không lợi ích cho tất cả hữu tình, cũng chướng ngại cho sự cầu trí Nhất thiết trí, cho nên không thích thú cũng không suy Nghĩ. Đối với căn lành kia không ưa tu tập. Do đó vượt khỏi bậc Nhị thừa kia. Siêng năng cầu quả vị Giác ngộ cao tột, dần dần chứng đắc trí Nhất thiết trí. Giống như người sau thấy vật báu giá trị ít và giá trị nhiều, đều không tham trước. Tiến dần vào trong đến chỗ rất đẹp, lấy được vật báu vô giá, tha hồ đem về, làm lợi ích lớn cho các hữu tình.

Như vậy, Bồ-tát dùng phương tiện thiện xảo đã không tham đắm, nhiễm trước thiện pháp thế gian. Đối với pháp Nhị thừa cũng không thích thú. Do đây, lần lần đến đại Bồ-đề, tu hơn trăm ngàn hạnh khổ khó hành, cúng dường, cung kính vô lượng Như Lai, đem lại sự thành tựu cho hữu tình, làm nghiêm tịnh cõi Phật, viên mãn trí Nhất thiết, lợi ích an lạc vô lượng hữu tình. Như vật báu vô giá được nhiều lợi ích.

Như vậy, Bồ-tát dùng phương tiện thiện xảo tuy nghe các công đức Nhị thừa nhưng biết được nó đều không rốt ráo. Tuy chứng được nhưng rất nhàm chán. Tuy rất nhàm chán nhưng rất khéo léo, dùng phương tiện lợi ích hữu tình kia, làm cho họ khéo tu hành chứng nhập Niết-bàn. Như vậy, Bồ-tát dùng phương tiện thiện xảo không hộ trì công đức Nhị thừa, tinh tấn tu hành các hạnh Bồ-tát chứng quả vị

Giác ngộ cao tột, làm lợi ích an lạc các hữu tình.

Lúc bấy giờ, Mãn Từ Tử hỏi Xá-lợi Tử:

–Nếu các Bồ-tát trụ ở ngôi vị không thoái chuyển thì đối với những hạnh gì không nên đắm trước vị ngọt của nó.

Xá-lợi Tử đáp:

–Đối với sáu pháp Ba-la-mật-đa không nên đắm trước vị ngọt của nó. Vì sao? Mãn Từ Tử, vì nếu đắm trước vị ngọt của Bố thí, Tịnh giới, An nhẫn, Tinh tấn, Tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa thì tâm liền bị tạp nhiễm, không như thật lợi lạc hữu tình; cũng lại không trang nghiêm thanh tịnh cõi Phật. Do đó phải trải qua thời gian lâu mới chứng đắc sự cầu quả vị Giác ngộ cao tột. Cho nên Bồ-tát kia phải suy Nghĩ: Ta đối với sáu pháp Ba-la-mật-đa tuy phải siêng năng tinh tấn dũng mãnh tu tập, không để một thời gian gián đoạn, như cứu lửa cháy đầu, nhưng đối với trong đó không nên đắm trước vị ngọt của nó.

Lại nữa Mãn Từ Tử, các Bồ-tát kia không nên đắm trước vào vị ngọt các pháp quán về không. Vì sao? Mãn Từ Tử Vì nếu đắm trước quán sâu vào vị ngọt của pháp không bên trong, pháp không bên ngoài, pháp không cả trong ngoài, pháp không không, pháp không lớn, pháp không thắng Nghĩa, pháp không hữu vi, pháp không vô vi, pháp không rốt ráo, pháp không không biên giới, pháp không tản mạn, pháp không không đổi khác, pháp không bản tánh, pháp không tự tướng, pháp không cộng tướng, pháp không nơi tất cả pháp, pháp không chẳng thể nắm bắt được, pháp không không tánh, pháp không tự tánh, pháp không không tánh tự tánh thì tâm liền bị tạp nhiễm, không như thật lợi ích hữu tình cũng lại không trang nghiêm thanh tịnh cõi Phật. Do đây nên trải qua nhiều kiếp mới chứng đắc sự cầu quả vị Giác ngộ cao tột. Vì vậy Bồ-tát kia phải nên suy Nghĩ: Ta đối với các pháp quán không như vậy, tuy phải tinh tấn dũng mãnh tu tập, không để thời gian bị gián đoạn như cứu lửa cháy đầu, nhưng đối với trong đó không nên đắm trước vào vị ngọt của nó.

Lại nữa Mãn Từ Tử, các Bồ-tát kia không nên đắm trước vào vị ngọt của các pháp quán về chân như. Vì sao? Mãn Từ Tử, vì nếu đắm trước vào vị ngọt của sự quán sâu về các pháp chân như, pháp giới, pháp tánh, tánh không hư vọng, tánh chẳng đổi khác, tánh bình đẳng,

tánh ly sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, cảnh giới hư không, cảnh giới chẳng Nghĩ bàn thì tâm liền bị tạp nhiễm, không như thật lợi ích an lạc hữu tình, cũng không trang nghiêm thanh tịnh cõi Phật. Do đây nên phải trải qua nhiều kiếp mới chứng đắc sự cầu quả vị Giác ngộ cao tột. Vì vậy Bồ-tát kia phải suy Nghĩ: Ta đối với các pháp quán chân như như vậy, tuy phải tinh tấn dũng mãnh tu tập, không để thời gian bị gián đoạn như cứu lửa cháy đầu, nhưng đối với trong đây không nên đắm trước vào vị ngọt của nó.

Lại nữa Mãn Từ Tử, các Bồ-tát kia không nên đắm trước vào vị ngọt của các pháp quán duyên khởi. Vì sao? Mãn Từ Tử, vì nếu đắm trước vào vị ngọt của sự quán sâu về vô minh duyên hành, hành duyên thức, thức duyên danh sắc, danh sắc duyên lục xứ, lục xứ duyên xúc, xúc duyên thọ, thọ duyên ái, ái duyên thủ, thủ duyên hữu, hữu duyên sinh, sinh duyên lão tử. Vô minh diệt nên hành diệt cho đến sinh diệt nên lão tử diệt thì tâm liền bị tạp nhiễm, không như thật lợi lạc hữu tình, lại không trang nghiêm thanh tịnh cõi Phật. Do đây phải trải qua nhiều kiếp mới có thể chứng đắc sự cầu quả vị Giác ngộ cao tột. Vì vậy, Bồ-tát kia phải suy Nghĩ: Ta đối với các pháp quán duyên khởi như vậy, tuy phải tinh tấn dũng mãnh tu tập, không để thời gian bị gián đoạn như cứu lửa cháy đầu, nhưng đối với trong đó không nên đắm trước vào vị ngọt của nó.

Lại nữa Mãn Từ Tử, các Bồ-tát kia không nên đắm trước vào vị ngọt của phép quán về các Thánh đế. Vì sao? Mãn Từ Tử, vì nếu đắm trước vào vị ngọt của phép quán Thánh đế khổ, tập, diệt, đạo thì tâm liền bị tạp nhiễm, không như thật lợi ích an lạc hữu tình, cũng không trang nghiêm thanh tịnh cõi Phật. Do đây phải trải qua nhiều kiếp mới có thể chứng đắc sự cầu quả vị Giác ngộ cao tột. Vì vậy, Bồ-tát kia phải Nghĩ: Ta đối với pháp quán các Thánh đế như vậy, tuy phải tinh tấn dũng mãnh tu tập, không để thời gian bị gián đoạn như cứu lửa cháy đầu, nhưng đối với trong ấy không nên đắm trước vào vị ngọt của nó.

Lại nữa Mãn Từ Tử, các Bồ-tát kia không nên đắm trước vào vị ngọt của các pháp phần Bồ-đề. Vì sao? Mãn Từ Tử, vì nếu đắm trước vào vị ngọt của bốn Niệm trụ, bốn Chánh đoạn, bốn Thần túc, năm Căn, năm Lực, bảy chi Đẳng giác, tám chi Thánh đạo thì tâm

liền tạp nhiễm, không như thật lợi ích an lạc hữu tình. Cũng không trang nghiêm thanh tịnh cõi Phật. Do đây phải trải qua nhiều kiếp mới chứng đắc sự cầu quả vị Giác ngộ cao tột. Vì vậy, Bồ-tát kia phải suy Nghĩ: Ta đối với các pháp phần Bồ-đề như vậy, tuy phải tinh cần dũng mãnh tu tập, không để thời gian bị gián đoạn như cứu lửa cháy đầu, nhưng đối với trong ấy không nên đắm trước vào vị ngọt của nó.

Lại nữa Mãn Từ Tử, các Bồ-tát kia không nên đắm trước vào vị ngọt của ba pháp môn giải thoát. Vì sao? Mãn Từ Tử, vì nếu đắm trước vào vị ngọt của pháp môn giải thoát Không, Vô tướng, Vô nguyện thì tâm liền tạp nhiễm, không như thật lợi ích an lạc hữu tình. Cũng không trang nghiêm thanh tịnh cõi Phật. Do đây phải trải qua nhiều kiếp mới có thể chứng đắc sự cầu quả vị Giác ngộ cao tột. Vì vậy, Bồ-tát kia phải suy Nghĩ: Ta đối với ba pháp môn giải thoát như vậy, tuy phải tinh tấn dũng mãnh tu tập, không để thời gian bị gián đoạn như cứu lửa cháy đầu, nhưng đối với trong ấy không nên đắm trước vào vị ngọt của nó.

Lại nữa Mãn Từ Tử, các Bồ-tát kia không nên đắm trước vào vị ngọt của môn Đà-la-ni, tất cả pháp môn Tam-ma-địa. Vì sao? Mãn Từ Tử, vì nếu đắm trước vào vị ngọt của tất cả pháp môn Đà-la-ni, tất cả pháp môn Tam-ma-địa thì tâm liền bị tạp nhiễm, không như thật lợi ích an lạc hữu tình, cũng không trang nghiêm thanh tịnh cõi Phật. Do đây phải trải qua nhiều kiếp mới chứng đắc sự cầu quả vị Giác ngộ cao tột. Vì vậy, Bồ-tát kia phải suy Nghĩ: Ta đối với tất cả pháp môn Đà-la-ni, tất cả pháp môn Tam-ma-địa, tuy phải tinh tấn dũng mãnh tu tập, không để thời gian bị gián đoạn như cứu lửa cháy đầu, nhưng đối với trong ấy không nên đắm trước vào vị ngọt của nó.

Lại nữa Mãn Từ Tử, các Bồ-tát kia không nên đắm trước vào vị ngọt của Vô lượng, Tĩnh lự… đến Giải thoát. Vì sao? Mãn Từ Tử, vì nếu đắm trước vào vị ngọt của Vô lượng, Tĩnh lự… đến Giải thoát thì tâm liền bị tạp nhiễm, không như thật lợi ích an lạc hữu tình cũng không trang nghiêm thanh tịnh cõi Phật. Do đây phải trải qua nhiều kiếp mới chứng đắc sự cầu quả vị Giác ngộ cao tột. Vì vậy, Bồ-tát kia phải suy Nghĩ: Ta đối với Vô lượng, Tĩnh lự… đến Giải thoát, tuy tinh tấn dũng mãnh tu tập, không để thời gian bị gián đoạn như cứu

lửa cháy đầu, nhưng đối với trong đó không nên đắm trước vào vị ngọt của nó.

Lại nữa Mãn Từ Tử, các Bồ-tát kia không nên đắm trước vào vị ngọt của Thắng xứ, Biến xứ, chín Định thứ đệ. Vì sao? Mãn Từ Tử, vì nếu đắm trước vào vị ngọt của Thắng xứ, Biến xứ, chín Định thứ đệ thì tâm liền tạp nhiễm, không như thật lợi ích an lạc hữu tình, cũng không trang nghiêm thanh tịnh cõi Phật. Do đây phải trải qua nhiều kiếp mới chứng đắc sự cầu quả vị Giác ngộ cao tột. Vì vậy, Bồ-tát kia phải suy Nghĩ: “Ta đối với Thắng xứ, Biến xứ, chín Định thứ đệ, tuy tinh tấn dũng mãnh tu tập, không để thời gian bị gián đoạn như cứu lửa cháy đầu, nhưng đối với trong đó không nên đắm trước vào vị ngọt của nó.”

Lại nữa Mãn Từ Tử, các Bồ-tát kia không nên đắm trước vào vị ngọt của sự tu các Trí địa. Vì sao? Mãn Từ Tử, vì nếu đắm trước vào vị ngọt của sự tu các Trí địa thì tâm liền tạp nhiễm, không như thật lợi ích an lạc hữu tình. Cũng lại không trang nghiêm thanh tịnh cõi Phật. Do đó phải trải qua nhiều kiếp mới chứng đắc sự cầu quả vị Giác ngộ cao tột. Vì vậy, Bồ-tát kia phải suy Nghĩ: “Ta đối với các Trí địa, tuy tinh tấn dũng mãnh tu tập, không để thời gian bị gián đoạn, như cứu lửa cháy đầu, nhưng đối với trong đó không nên đắm trước vào vị ngọt của nó.”

Lại nữa Mãn Từ Tử, các Bồ-tát kia không nên đắm trước vào vị ngọt của năm loại mắt, sáu phép thần thông. Vì sao? Mãn Từ Tử, vì nếu đắm trước vào vị ngọt của năm loại mắt, sáu phép thần thông thì tâm liền bị tạp nhiễm, không như thật lợi ích an lạc hữu tình cũng không trang nghiêm thanh tịnh cõi Phật. Do đó phải trải qua nhiều kiếp mới chứng đắc sự cầu quả vị Giác ngộ cao tột. Vì vậy, Bồ-tát kia phải suy Nghĩ: “Ta đối với năm loại mắt, sáu phép thần thông, tuy tinh tấn dũng mãnh tu tập, không để thời gian bị gián đoạn như cứu lửa cháy đầu, nhưng đối với trong đó không nên đắm trước vào vị ngọt của nó.”

Lại nữa Mãn Từ Tử, các Bồ-tát kia không nên đắm trước vào vị ngọt của mười lực của Như Lai, bốn điều không sợ, bốn sự hiểu biết thông suốt. Vì sao? Mãn Từ Tử, vì nếu đắm trước vào vị ngọt mười lực của Như Lai, bốn điều không sợ, bốn sự hiểu biết thông suốt thì tâm

liền tạp nhiễm, không như thật lợi ích an lạc hữu tình, cũng không trang nghiêm thanh tịnh cõi Phật. Do đó phải trải qua nhiều kiếp mới chứng đắc sự cầu quả vị Giác ngộ cao tột. Vì vậy, Bồ-tát kia phải suy Nghĩ: “Ta đối với mười lực của Như Lai, bốn điều không sợ, bốn sự hiểu biết thông suốt, tuy tinh tấn dũng mãnh tu tập, không để thời gian bị gián đoạn như cứu lửa cháy đầu, nhưng đối với trong đó không nên đắm trước vào vị ngọt của nó.”

Lại nữa Mãn Từ Tử, các Bồ-tát kia không nên đắm trước vào vị ngọt của đại Từ, đại Bi, đại Hỷ, đại Xả. Vì sao? Mãn Từ Tử, vì nếu đắm trước vào vị ngọt của đại Từ, đại Bi, đại Hỷ, đại Xả thì tâm liền tạp nhiễm, không như thật lợi ích an lạc hữu tình, cũng không trang nghiêm thanh tịnh cõi Phật. Do đó phải trải qua nhiều kiếp mới chứng đắc sự cầu quả vị Giác ngộ cao tột. Vì vậy, Bồ-tát kia phải suy Nghĩ: “Ta đối với đại Từ, đại Bi, đại Hỷ, đại Xả, tuy tinh tấn dũng mãnh tu tập, không để thời gian bị gián đoạn như cứu lửa cháy đầu, nhưng đối với trong đó không nên đắm trước vị ngọt của nó.”

Lại nữa Mãn Từ Tử, các Bồ-tát kia không nên đắm trước vào vị ngọt của mười tám pháp Phật bất cộng. Vì sao? Mãn Từ Tử, vì nếu đắm trước vào vị ngọt của mười tám pháp Phật bất cộng thì tâm liền tạp nhiễm, không như thật lợi ích an lạc hữu tình, cũng lại không trang nghiêm thanh tịnh cõi Phật. Do đó phải trải qua nhiều kiếp mới chứng đắc sự cầu quả vị Giác ngộ cao tột. Vì vậy, Bồ-tát kia phải suy Nghĩ: “Ta đối với mười tám pháp Phật bất cộng, tuy tinh tấn dũng mãnh tu tập, không để thời gian bị gián đoạn như cứu lửa cháy đầu, nhưng đối với trong đó không nên đắm trước vị ngọt của nó.”

Lại nữa Mãn Từ Tử, các Bồ-tát kia không nên đắm trước vào vị ngọt của pháp không quên mất, tánh luôn luôn xả. Vì sao? Mãn Từ Tử, vì nếu đắm trước vào vị ngọt của pháp không quên mất, tánh luôn luôn xả thì tâm liền tạp nhiễm, không như thật lợi ích an lạc hữu tình, cũng không trang nghiêm thanh tịnh cõi Phật. Do đó phải trải qua nhiều kiếp mới chứng đắc sự cầu quả vị Giác ngộ cao tột. Vì vậy, Bồ-tát kia phải suy Nghĩ: “Ta đối với pháp không quên mất, tánh luôn luôn xả, tuy tinh tấn dũng mãnh tu tập, không để thời gian bị gián đoạn như cứu lửa cháy đầu, nhưng đối với trong đó không nên đắm trước vị ngọt của nó.”

Lại nữa Mãn Từ Tử, các Bồ-tát kia không nên đắm trước vào vị ngọt của trí Nhất thiết, trí Đạo tướng, trí Nhất thiết tướng. Vì sao? Mãn Từ Tử, vì nếu đắm trước vào vị ngọt của trí Nhất thiết, trí Đạo tướng, trí Nhất thiết tướng thì tâm liền tạp nhiễm, không như thật lợi ích an lạc hữu tình, cũng không trang nghiêm thanh tịnh cõi Phật. Do đó phải trải qua nhiều kiếp mới chứng đắc sự cầu quả vị Giác ngộ cao tột. Vì vậy, Bồ-tát kia phải suy Nghĩ: “Ta đối với trí Nhất thiết, trí Đạo tướng, trí Nhất thiết tướng, tuy tinh tấn dũng mãnh tu tập, không để thời gian bị gián đoạn như cứu lửa cháy đầu, nhưng đối với trong đó không nên đắm trước vị ngọt của nó.”

Lại nữa Mãn Từ Tử, nếu các Bồ-tát muốn chứng quả vị Giác ngộ cao tột, không nên có phân biệt như vầy. Ta nhờ tịnh giới của Bồ-tát mà được các tướng tốt và các vẻ đẹp tùy theo. Nếu các Bồ-tát có tâm phân biệt hiện hành như thế, nên biết gọi là phạm giới Bồ-tát. Vì vậy, Bồ-tát không nên tham cầu các tướng tốt và vẻ đẹp tùy theo mà cầu quả vị Giác ngộ cao tột. Nếu Bồ-tát chấp lấy, đắm trước tướng hảo để thọ trì giới, nên biết gọi là chấp trước tịnh giới có sự hủy phạm. Nếu các Bồ-tát chấp trước tịnh giới có sự hủy phạm, nhất định không chứng sự cầu quả vị Giác ngộ cao tột.

Kinh Đại Bát-Nhã Ba-La-Mật-Đa - Quyển 588 - Phẩm Tịnh Giới Ba-La-Mật-Đa (5)

KINH ĐẠI BÁT-NHÃ BA-LA-MẬT-ĐA

QUYỂN 588

Phẩm TỊNH GIỚI BA-LA-MẬT-ĐA (5)

Bấy giờ, Thế Tôn bảo Xá-lợi Tử:

–Ông đã có diệu trí như vậy, Nghĩa là như thật biết Bồ-tát chấp trước tịnh giới như vậy là có sự hủy phạm. Bồ-tát không chấp trước tịnh giới như vậy là không có sự hủy phạm.

Xá-lợi Tử bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, con tin sự thuyết diệu pháp của Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác giảng thuyết nên khởi trí như vậy, chứ chẳng phải con tự suy Nghĩ mà nói được như thế. Theo con hiểu Nghĩa lời Phật thuyết là nếu các Bồ-tát tạm thời khởi tâm tán thán bậc Thanh văn, hoặc Độc giác nên biết là hủy phạm tịnh giới của Bồ-tát. Nếu các Bồ-tát tạm thời khởi tâm nhàm chán bậc Thanh văn, hoặc Độc giác, nên biết hủy phạm tịnh giới Bồ-tát. Vì sao? Vì nếu các Bồ-tát tán thán bậc Thanh văn, hoặc Độc giác, liền đối với địa vị kia thì sinh ái nhiễm, chấp trước, không cầu đến trí Nhất thiết trí, đối với giới Bồ-tát có sự hủy phạm. Nếu các Bồ-tát nhàm chán bậc Thanh văn, hoặc Độc giác liền đối với địa vị kia sinh khinh miệt tức bị chướng ngại sự cầu trí Nhất thiết trí. Đối với giới Bồ-tát có sự hủy phạm.

Vì vậy, Bồ-tát đối với Nhị thừa không nên tán thán, cũng không nhàm chán, nếu các Bồ-tát đối với Nhị thừa, tâm không cung kính hoặc sinh ái nhiễm, nên biết đều là hành nơi không đúng. Nếu các Bồ-tát hành nơi không đúng, nên biết gọi là phạm giới Bồ-tát, cũng gọi là chấp trước tướng tịnh giới, không chứng đắc trí Nhất thiết trí.

Thế nên, Bồ-tát đối với Nhị thừa, chỉ nên xa lìa, không nên tán thán cũng không hủy báng. Nếu các Bồ-tát đối với Nhị thừa không xa lìa thì nhất định không chứng đắc sự cầu quả vị Giác ngộ cao tột.

Lại nữa bạch Thế Tôn, nếu các Bồ-tát duyên theo cảnh năm

dục lạc, khởi tâm thích thú, tuy gọi là tác ý phi lý nhưng không phá hoại Vô thượng Bồ-đề. Vì sao? Vì tác ý phi lý chỉ rơi vào phiền não. Do phiền não kia làm cho các Bồ-tát thọ sinh ở các nơi. Khi nào, khi nào các Bồ-tát đối với những cõi kia, chịu nhiều thân. Khi ấy, khi ấy dần dần tu học viên mãn Bố thí, Tịnh giới, An nhẫn, Tinh tấn, Tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa và vô lượng, vô biên Phật pháp khác. Khi nào, khi nào dần dần tu học viên mãn Bố thí, Tịnh giới, An nhẫn, Tinh tấn, Tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa và vô lượng, vô biên Phật pháp khác. Khi ấy, khi ấy các Bồ-tát này lần lần được thân cận trí Nhất thiết trí.

Bạch Thế Tôn, vì vậy con cho rằng phiền não đối với các Bồ-tát có ân đức lớn. Nghĩa là tùy thuận theo trí Nhất thiết trí. Nên các Bồ-tát quán sát phiền não hỗ trợ cho việc phát trí Nhất thiết trí, đối với chúng Bồ-tát có ân đức lớn. Các Bồ-tát này nên biết đã chứng về phương tiện thiện xảo đối với tất cả việc. Bồ-tát như vậy phải biết là an trụ nơi Tịnh giới ba-la-mật-đa của Bồ-tát. Phải biết, các Bồ-tát như thế đối với giới Bồ-tát không có sự hủy phạm, cũng không chấp trước tịnh giới Bồ-tát.

Bấy giờ, Phật khen ngợi Xá-lợi Tử:

–Lành thay, lành thay! Đúng vậy, đúng vậy! Lời ông nói rất hay! Có các Bồ-tát đối với tịnh giới có sự chấp trước, có sự hủy phạm. Có các Bồ-tát đối với tịnh giới không có sự chấp trước, không có sự hủy phạm. Ông là người trình bày rõ thật ngữ, pháp ngữ, là người khéo tùy theo pháp, lãnh nhận và thuyết pháp.

Lại nữa Xá-lợi Tử, nếu Đại Bồ-tát an trụ nơi Tịnh giới ba-la-mật-đa, suy Nghĩ: “Vô lượng hữu tình ở vô lượng, vô biên thế giới khắp mười phương. Do sự tăng trưởng oai lực bằng sự trụ Tịnh giới ba-la-mật-đa Bồ-tát của ta nên người không tịnh giới đều được tịnh giới, người có ác giới đều được xa lìa. Do sự tăng trưởng oai lực việc học Tịnh giới ba-la-mật-đa Bồ-tát của ta, nên hộ trì các hữu tình như vậy đều được lợi ích an lạc thù thắng. Đại Bồ-tát này biết thành tựu phương tiện thiện xảo.

Khi nào, khi nào tự dùng Tịnh giới ba-la-mật-đa, hồi hướng bố thí vô lượng hữu tình ở vô lượng, vô biên thế giới. Khi ấy, khi ấy dần dần tăng trưởng sự an trụ Tịnh giới ba-la-mật-đa. Khi nào, khi nào dần dần

tăng trưởng sự an trụ Tịnh giới ba-la-mật-đa. Khi ấy, khi ấy hộ trì vô lượng Tịnh giới ba-la-mật-đa. Khi nào, khi nào hộ trì vô lượng Tịnh giới ba-la-mật-đa. Khi ấy, khi ấy hộ trì vô lượng, vô số Phật pháp vi diệu. Do đây mau đắc trí Nhất thiết trí.

Lại nữa Xá-lợi Tử, nếu Đại Bồ-tát nào an trụ Tịnh giới ba-la-mật-đa, lại Nghĩ như vầy: “Vô lượng hữu tình ở vô lượng, vô biên thế giới khắp mười phương, do tăng trưởng oai lực bằng sự an trụ Tịnh giới ba-la-mật-đa Bồ-tát của ta, nên người chưa phát tâm cầu quả vị Giác ngộ cao tột đều phát tâm. Người đã phát tâm cầu quả vị Giác ngộ cao tột đều vĩnh viễn không thoái chuyển. Nếu người đối với tâm cầu quả vị Giác ngộ cao tột đã không thoái chuyển thì mau chóng viên mãn trí Nhất thiết trí.” Đại Bồ-tát này dùng phương tiện thiện xảo duyên với các Bồ-tát hướng về bố thí, Tịnh giới ba-la-mật-đa. Khi nào, khi nào hồi hướng về Bố thí, Tịnh giới ba-la-mật-đa. Khi ấy, khi ấy không xa lìa tâm trí Nhất thiết. Khi nào, khi nào không xa lìa tâm trí Nhất thiết. Khi ấy, khi ấy dần dần thân cận trí Nhất thiết trí. Đại Bồ-tát này nhờ tăng trưởng oai lực căn lành này, lại hộ trì vô lượng vô lượng Tịnh giới ba-la-mật-đa, khiến cho dần dần tăng trưởng rộng lớn; cũng hộ trì vô lượng, vô số Phật pháp vi diệu, khiến cho dần dần được viên mãn.

Lại nữa Xá-lợi Tử, nếu Đại Bồ-tát nào an trụ Tịnh giới ba-la-mật-đa, tự dùng phước đức của sự trụ Tịnh giới ba-la-mật-đa của mình đem cho một Bồ-tát thì hơn phước đức làm cho hằng hà sa số thế giới hữu tình phạm giới, làm cho họ thọ trì tịnh giới viên mãn. Nếu Đại Bồ-tát an trụ Tịnh giới ba-la-mật-đa tự dùng sự trụ Tịnh giới ba-la-mật-đa của Bồ-tát, hồi hướng bố thí các hữu tình ở mười phương, làm cho họ trụ tịnh giới, xa lìa sự hủy phạm giới thì đạt được vô lượng, vô biên phước đức. Có Đại Bồ-tát an trụ Tịnh giới ba-la-mật-đa tự dùng phước đức của sự trụ Tịnh giới ba-la-mật-đa của Bồ-tát bố thí cho một Bồ-tát, đối với phước đức đạt được của Bồ-tát trên hơn gấp trăm lần, hơn gấp ngàn lần cho đến gấp muôn ức phần. Vì sao? Xá-lợi Tử, vì Đại Bồ-tát này tự dùng sự trụ Tịnh giới ba-la-mật-đa của Bồ-tát bố thí cho một Bồ-tát, khiến cho vị ấy hộ trì trí Nhất thiết trí, cũng làm cho vị ấy giữ gìn trí Nhất thiết trí. Một Bồ-tát này đã hộ trì được trí Nhất thiết trí, lại giữ gìn được trí Nhất thiết trí, thì

hộ trì, giữ gìn vô lượng hữu tình ở vô lượng, vô biên thế giới, đều làm cho tịnh giới được an trụ, xa lìa các sự hủy phạm, như vậy dần dần được nhiều lợi ích.

Ví như ngôi nhà lớn gồm mười gian mà chỉ có một cây cột, vô lượng chúng sinh sống ở trong đó cùng nhau chơi giỡn, vui đùa hưởng lạc. Có người bạo ác muốn chặt cây cột đó. Khi ấy, có người tốt bảo người xấu rằng:

–Trong nhà này có nhiều gia đình, cùng nhau chơi giỡn, vui đùa, hưởng lạc. Nếu chặt cây này thì nhà kia sụp đổ, tổn hại vô lượng mạng sống trong đó.

Như vậy, người tốt vì muốn lợi lạc vô lượng hữu tình đang sống trong đó, ngăn chặn người ác kia, không được chặt cây. Lúc đó, có một người nam, khen ngợi người tốt:

–Lành thay, lành thay! Nay ông đã đem lại tuổi thọ và sự an lạc cho vô lượng chúng sinh.

Như vậy, Bồ-tát muốn chứng quả vị Giác ngộ cao tột, nên dùng Bố thí, Tịnh giới, An nhẫn, Tinh tấn, Tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa của Đại thừa và vô lượng, vô biên Phật pháp khác, dạy bảo, trao truyền làm cho họ chứng quả vị Giác ngộ cao tột, làm lợi ích lớn cho các hữu tình. Nếu dùng công đức thiện căn của Độc giác và Thanh văn thừa dạy bảo, trao truyền, liền bị cản trở công đức thù thắng của vô lượng, vô biên hữu tình A-la-hán.

Nếu có Bồ-tát muốn chứng quả vị Giác ngộ cao tột, dùng Bố thí, Tịnh giới, An nhẫn, Tinh tấn, Tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa của Đại thừa và vô lượng, vô biên Phật pháp khác, dạy bảo, trao truyền, làm cho họ hộ trì trí Nhất thiết trí, cũng là cho giữ gìn trí Nhất thiết trí. Đã làm cho hộ trì trí Nhất thiết trí, cũng làm cho giữ gìn trí Nhất thiết trí, tức là đem công đức thù thắng cho vô lượng, vô biên hữu tình A-la-hán.

Như vậy, Bồ-tát muốn chứng quả vị Giác ngộ cao tột, nên dùng Bố thí, Tịnh giới, An nhẫn, Tinh tấn, Tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa của Đại thừa và vô lượng, vô biên Phật pháp khác dạy bảo, trao truyền, tức là dạy bảo, trao truyền vô lượng, vô biên hữu tình, làm cho họ tu hành các diệu hạnh an lạc.

Như vậy, Bồ-tát an trụ Tịnh giới ba-la-mật-đa suy Nghĩ như vầy:

“Do sự trụ Tịnh giới ba-la-mật-đa Bồ-tát của ta, nguyện các hữu tình đều đầy đủ tịnh giới, xa lìa sự hủy phạm, nguyện đem căn lành như thế hồi hướng cho tất cả hữu tình đều được chánh niệm. Do chánh niệm nên sinh hỷ lạc. Các hữu tình kia nghe lời nói này rồi, tâm xa lìa sự hủy phạm, thọ trì tịnh giới.”

Lại có Bồ-tát an trụ Tịnh giới ba-la-mật-đa nhất tâm đem sự trụ tịnh giới cho một Bồ-tát. Đối với công đức trên thì hơn gấp trăm lần, hơn gấp ngàn lần, cho đến hơn gấp muôn ức lần.

Như vậy, Bồ-tát khi nào, khi nào vì hữu tình đem sự trụ giới hồi hướng bố thí cho Bồ-tát. Khi ấy, khi ấy sự giữ giới Ba-la-mật-đa của Bồ-tát dần dần tăng trưởng, mau chóng chứng đắc trí Nhất thiết trí. Như vậy, Bồ-tát an trụ Tịnh giới ba-la-mật-đa, hồi hướng bố thí phước đức đạt được cho nhiều loại hữu tình khác nhau.

Bấy giờ, Xá-lợi Tử bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, như vậy Bồ-tát làm sao biết được Bồ-tát như thế trải qua bao nhiêu số kiếp mới được xuất ly?

–Bồ-tát như vậy đã phát khởi Đại thừa phải trải qua bao nhiêu lâu?

Khi ấy, Phật dạy Xá-lợi Tử:

–Nên biết, Bồ-tát như vậy phải dùng Bố thí, Tịnh giới, An nhẫn, Tinh tấn, Tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa, dạy bảo, trao truyền cho các hữu tình, làm cho họ phát tâm cầu quả vị Giác ngộ cao tột, tu hành các hạnh Bồ-tát không điên đảo, mau chóng chứng quả vị Giác ngộ cao tột, làm lợi ích lớn cho các hữu tình. Nên biết, Bồ-tát như thế dùng Bố thí, Tịnh giới, An nhẫn, Tinh tấn, Tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa, vì các hữu tình mà hồi hướng, nguyện đắc trí Nhất thiết trí. Suy Nghĩ như vầy: “Nguyện cầu sự tu Bố thí ba-la-mật-đa này của ta hồi hướng bố thí các hữu tình, khiến cho người xan tham đều biết bố thí. Nguyện cầu sự tu Tịnh giới ba-la-mật-đa này của ta, hồi hướng bố thí các hữu tình, khiến cho người phạm giới đều được tịnh giới. Nguyện cầu sự tu An nhẫn ba-la-mật-đa này của ta, hồi hướng bố thí các hữu tình, khiến cho người sân nhuế đều được an nhẫn. Nguyện cầu sự tu Tinh tấn ba-la-mật-đa này của ta, hồi hướng bố thí các hữu tình, khiến cho người biếng nhác đều được tinh tấn. Nguyện cầu sự tu Tĩnh lự ba-la-mật-đa này của ta, hồi hướng bố thí các hữu tình, khiến

cho người tâm loạn đều được tĩnh lự. Nguyện cầu sự tu Bát-nhã ba-la-mật-đa này của ta, hồi hướng bố thí các hữu tình, khiến cho người ác tuệ đều được diệu tuệ.

Lúc đó, Xá-lợi Tử liền bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, Bồ-tát như thế đem căn lành của mình hồi hướng bố thí cho các hữu tình phải trải qua bao nhiêu số kiếp tu hành Đại thừa mới được xuất ly?

Bấy giờ, Phật bảo Xá-lợi Tử:

–Bồ-tát như vậy đem căn lành của mình hồi hướng bố thí các hữu tình phải trải qua năm trăm đại kiếp tu hành Đại thừa, mới được xuất ly.

Lại nữa Xá-lợi Tử, Bồ-tát như vậy hoặc có thành tựu phương tiện thiện xảo, muốn mau chứng đắc trí Nhất thiết trí, tức là vị ấy trong hiền kiếp này, nguyện thành Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, thuộc vào trong số ngàn Đức Phật chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Như Phật Từ Thị làm trống không các đường ác, thuyết pháp hội đầu tiên có trăm ngàn ức Thanh văn thành A-la-hán. Ta thuyết Bồ-tát như vậy đã ở trong hai ngàn kiếp tu hạnh Bồ-đề, cầu chứng quả vị Giác ngộ cao tột, làm lợi ích lớn cho các hữu tình. Các Bồ-tát khác, nếu đầy đủ các hành trạng như trên, nên biết vị kia trải qua năm trăm đại kiếp tu học Đại thừa, nên được xuất ly. Bồ-tát như thế, nên biết đã trụ nơi địa vị không thoái chuyển.

Khi ấy, Xá-lợi Tử liền bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, nếu các Bồ-tát nghe thuyết giáo pháp tương ưng với Ba-la-mật-đa như vậy, phải sinh tâm hoan hỷ. Vì sao? Vì nếu các Bồ-tát nghe thuyết giáo pháp tương ưng với Ba-la-mật-đa, sinh tâm hoan hỷ, nhất định không xa lìa chư Phật Thế Tôn. Chư Phật Thế Tôn cũng không bỏ vị ấy.

Bấy giờ, Phật dạy Xá-lợi Tử:

–Đúng vậy, đúng vậy, đúng như lời ông nói! Nếu các Bồ-tát nghe thuyết giáo pháp tương ưng với Ba-la-mật-đa, người ấy liên tục trụ tâm hoan hỷ sâu xa chỉ một ngày đêm. Các Bồ-tát này, nên biết đã phát khởi tâm Đại thừa từ lâu. Nếu các Bồ-tát nghe thuyết giáo pháp tương ưng với Ba-la-mật-đa như thế, người ấy liên tục trụ tâm hoan hỷ sâu xa, trải qua hai ngày đêm. Các Bồ-tát này biết cũng lại

phát khởi tâm Đại thừa đã lâu. Nếu các Bồ-tát nghe thuyết giáo pháp tương ưng với Ba-la-mật-đa như thế, người ấy liên tục trụ tâm hoan hỷ sâu xa trải qua ba ngày đêm, lần lượt cho đến trải qua bảy ngày đêm. Các Bồ-tát này nên biết đã phát khởi tâm Đại thừa đã lâu cho đến rất lâu dài.

Khi ấy, Xá-lợi Tử liền bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, theo như con hiểu Nghĩa lời Phật thuyết thì các Bồ-tát này đã trải qua trăm kiếp, hai trăm kiếp, ba trăm kiếp, lần lượt cho đến bảy trăm kiếp phát tâm Đại thừa. Các Bồ-tát này tu hành Đại thừa, trải qua bảy trăm kiếp nên được xuất ly. Các Bồ-tát này nhờ nhân duyên đây nên công đức thiện căn dần dần được tăng trưởng. Các Bồ-tát này dùng phương tiện khéo léo nghe thuyết giáo pháp tương ưng với Ba-la-mật-đa như vậy, tuy rất hoan hỷ nhưng không nhiễm trước. Các Bồ-tát này bản tánh thanh tịnh nên nghe thuyết Đại thừa, tâm rất hoan hỷ.

Lúc bấy giờ, Phật dạy Xá-lợi Tử:

–Đúng vậy, đúng vậy, đúng như lời ông nói! Ông nương sức của Phật mà thuyết giáo pháp tương ưng với Ba-la-mật-đa. Nếu các Đại Bồ-tát thuyết đầy đủ các hành trạng như trên, thì nên biết đã phát tâm Đại thừa từ lâu. Các Đại Bồ-tát như vậy đã đối với tâm Bồ-đề, tâm không thoái chuyển. Nếu các Bồ-tát nghe thuyết giáo pháp tương ưng với Ba-la-mật-đa như thế mà không sinh tâm hoan hỷ, thì nên biết các Bồ-tát này phát tâm Đại thừa chưa lâu. Ta đối với các Bồ-tát mới phát tâm Đại thừa như vậy, cũng vì họ tuyên thuyết giáo pháp tương ưng với Ba-la-mật-đa làm cho họ tu học dần dần được chứng đắc trí Nhất thiết trí.

Bấy giờ, Xá-lợi Tử bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, thật kỳ lạ! Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác đối với các Bồ-tát đều không lìa bỏ.

Bấy giờ, Phật dạy Xá-lợi Tử:

–Ông cho rằng Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác chỉ không xả bỏ các Bồ-tát sao? Ông không nên thấy như vậy. Vì sao? Xá-lợi Tử, vì tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác đều không xả bỏ tất cả hữu tình. Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác đều thương mến sâu đậm tất cả hữu tình. Đối với các hữu tình thường suy Nghĩ phải dùng

phương tiện gì để khiến cho hữu tình kia xa lìa khổ sinh tử, được giải thoát.

Lại nữa Xá-lợi Tử, các ông nên biết, tâm của chư Phật Thế Tôn bình đẳng như đối với Phật phát tâm thuần tịnh an trụ Từ bi và ban cho niềm vui, nhổ gốc khổ não, thương mến tất cả hữu tình như vậy một cách bình đẳng, vì muốn họ lìa khổ được vui.

Lại nữa Xá-lợi Tử, nếu chư Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác đối với chư Phật mà tâm an trụ khác nhau, đối với các Bồ-tát tâm an trụ khác nhau, đối với các Độc giác tâm an trụ khác nhau, đối với bậc A-la-hán tâm an trụ khác nhau, đối với bậc Bất hoàn tâm an trụ khác nhau, đối với bậc Nhất lai tâm an trụ khác nhau, đối với bậc Dự lưu tâm an trụ khác nhau, đối với vị tùy pháp hành tâm an trụ khác nhau, đối với vị tùy tín hành tâm an trụ khác nhau, đối với vị ngoài năm thông tâm an trụ khác nhau, đối với vị thành tựu giới biệt giải thoát tâm an trụ khác nhau, đối với vị thành tựu mười nẻo nghiệp thiện tâm an trụ khác nhau, đối với vị thành tựu mười nghiệp ác tâm an trụ khác nhau, đối với bọn Chiên-đồ-la, Bộ-yết-sa, tâm an trú khác nhau thì tâm các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác có tùy theo ý thích mà hành động khác nhau thì không phải là Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác.

Lại nữa Xá-lợi Tử, chư Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác như đối với Phật mà phát khởi tâm thuần tịnh an trụ Từ bi, ban vui cứu khổ.

Đối với Bồ-tát cũng lại như vậy, như đối với Bồ-tát phát khởi tâm thuần tịnh an trụ Từ bi, ban vui cứu khổ.

Đối với Độc giác cũng lại như vậy, như đối với Độc giác phát khởi tâm thuần tịnh an trụ Từ bi, ban vui cứu khổ.

Đối với A-la-hán cũng lại như vậy, như đối với A-la-hán phát khởi tâm thuần tịnh an trụ Từ bi, ban vui cứu khổ.

Đối với Bất hoàn cũng lại như vậy, như đối với Bất hoàn phát khởi tâm thuần tịnh an trụ Từ bi, ban vui cứu khổ.

Đối với bậc Nhất lai cũng lại như vậy, như đối với Nhất lai phát khởi tâm thuần tịnh an trụ Từ bi, ban vui cứu khổ.

Đối với bậc Dự lưu cũng lại như vậy, như đối với Dự lưu phát khởi tâm thuần tịnh an trụ Từ bi, ban vui cứu khổ.

Đối với bậc Tùy pháp hành cũng lại như vậy, như đối với bậc Tùy pháp hành phát khởi tâm thuần tịnh an trụ Từ bi, ban vui cứu khổ.

Đối với bậc Tùy tín hành cũng lại như vậy, như đối với bậc Tùy tín hành phát khởi tâm thuần tịnh an trụ Từ bi, ban vui cứu khổ.

Đối với bậc ngoài năm thông cũng lại như vậy, như đối với bậc ngoài năm thông phát khởi tâm thuần tịnh an trụ Từ bi, ban vui cứu khổ.

Đối với vị thành tựu các giới biệt giải thoát cũng lại như vậy, như đối vị thành tựu giới giải thoát phát khởi tâm thuần tịnh an trụ Từ bi, ban vui cứu khổ.

Đối với vị thành tựu mười nẻo nghiệp thiện chúng cũng lại như vậy, như đối với vị thành tựu mười nẻo nghiệp thiện phát khởi tâm thuần tịnh an trụ Từ bi, ban vui cứu khổ.

Đối với người thành tựu mười nghiệp ác cũng lại như vậy, như đối với người thành tựu mười nghiệp ác phát khởi tâm thuần tịnh an trụ Từ bi, ban vui cứu khổ.

Đối với người hàng thịt, gánh thây chết cũng lại như vậy.

Do đây, nên tâm Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác không phân biệt, không tùy ý thích mà hành động, cho nên gọi là Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác. Vì vậy chư Phật đầy đủ đại Bi, trí tuệ, an trụ trong tất cả pháp tánh bình đẳng, đối với các hữu tình đều không xả bỏ.

Lại nữa Xá-lợi Tử, Ta hoàn toàn không thấy chư Phật Thế Tôn đối với cảnh đối tượng mà khởi lên một chút điều ưa thích hay tức giận. Nếu các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác đối với cảnh đối tượng mà khởi lên ưa thích hay tức giận, điều này thật phi lý. Vì sao? Xá-lợi Tử, vì chư Phật Thế Tôn đối với sự thương ghét, tất cả phiền não đều đã chấm dứt.

Lại nữa Xá-lợi Tử, tuy nhiên, chư Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác đối với các Bồ-tát, quyết không bao giờ xả bỏ. Vì sao? Xá-lợi Tử, vì sau khi chư Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác nhập Niết-bàn, có các Bồ-tát tinh tấn tu hành Bố thí, Tịnh giới, An nhẫn, Tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa, dần dần được viên mãn. Tinh tấn tu học pháp không bên trong, pháp không bên ngoài, pháp không cả trong ngoài, pháp không không, pháp không lớn, pháp không thắng Nghĩa, pháp không hữu vi, pháp không vô vi, pháp không rốt ráo, pháp không không biên giới, pháp không tản mạn, pháp không không đổi khác, pháp không bản

tánh, pháp không tự tướng, pháp không cộng tướng, pháp không nơi tất cả pháp, pháp không chẳng thể nắm bắt được, pháp không không tánh, pháp không tự tánh, pháp không không tánh tự tánh, trí tuệ không điên đảo dần dần viên mãn.

Tinh tấn tu học các pháp chân như, pháp giới, pháp tánh, tánh không hư vọng, tánh chẳng đổi khác, tánh bình đẳng, tánh ly sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, cảnh giới hư không, cảnh giới chẳng Nghĩ bàn trí tuệ không điên đảo dần dần viên mãn.

Tinh tấn tu học vô minh duyên hành, hành duyên thức, thức duyên danh sắc, danh sắc duyên lục xứ, lục xứ duyên xúc, xúc duyên thọ, thọ duyên ái, ái duyên thủ, thủ duyên hữu, hữu duyên sinh, sinh duyên lão tử, trí tuệ không điên đảo dần dần viên mãn.

Tinh tấn tu học vô minh diệt nên hành diệt, hành diệt nên thức diệt, thức diệt nên danh sắc diệt, danh sắc diệt nên lục xứ diệt, lục xứ diệt nên xúc diệt, xúc diệt nên thọ diệt, thọ diệt nên ái diệt, ái diệt nên thủ diệt, thủ diệt nên hữu diệt, hữu diệt nên sinh diệt, sinh diệt nên lão tử diệt, trí tuệ không điên đảo dần dần viên mãn.

Tinh tấn tu học Thánh đế khổ, tập, diệt, đạo trí tuệ không điên đảo dần dần viên mãn.

Tinh tấn tu học bốn Tĩnh lự, bốn Vô lượng, bốn Định vô sắc dần dần viên mãn. Tinh tấn tu học bốn Niệm trụ, bốn Chánh đoạn, bốn Thần túc, năm Căn, năm Lực, bảy chi Đẳng giác, tám chi Thánh đạo, dần dần viên mãn.

Tinh tấn tu học pháp môn giải thoát Không, Vô tướng, Vô nguyện dần dần viên mãn.

Tinh tấn tu học tám Giải thoát, tám Thắng xứ, chín Định thứ đệ, mười Biến xứ dần dần viên mãn.

Tinh tấn tu học bậc Tịnh quán, bậc Chủng tánh, bậc Đệ bát, bậc Cụ kiến, bậc Bạc, bậc Ly dục, bậc Dó biện, bậc Độc giác, bậc Bồ-tát, bậc Như Lai, trí tuệ không điên đảo dần dần viên mãn.

Tinh tấn tu học bậc Cực hỷ, bậc Ly cấu, bậc Phát quang, bậc Diệm tuệ, bậc Cực nan thắng, bậc Hiện tiền, bậc Viễn hành, bậc Bất động, bậc Thiện tuệ, bậc Pháp vân, dần dần viên mãn.

Tinh tấn tu học tất cả pháp môn Đà-la-ni, tất cả pháp môn Tam-ma-địa, dần dần viên mãn.

Tinh tấn tu học năm loại mắt, sáu phép thần thông, dần dần viên mãn.

Tinh tấn tu học mười lực của Như Lai, bốn điều không sợ, bốn sự hiểu biết thông suốt, đại Từ, đại Bi, đại Hỷ, đại Xả, mười tám pháp Phật bất cộng dần dần viên mãn.

Tinh tấn tu học ba mươi hai tướng Đại sĩ, tám mươi vẻ đẹp kèm theo dần dần viên mãn.

Tinh tấn tu học pháp không quên mất, tánh luôn luôn xả dần dần viên mãn. Tinh tấn tu học trí Nhất thiết, trí Đạo tướng, trí Nhất thiết tướng, dần dần viên mãn.

Tinh tấn tu học Dự lưu hướng, Dự lưu quả, Nhất lai hướng, Nhất lai quả, Bất hoàn hướng Bất hoàn quả, A-la-hán hướng A-la-hán quả, Độc giác nhân đạo, Độc giác Bồ-đề, trí tuệ không điên đảo, dần dần viên mãn.

Tinh tấn tu học tất cả hạnh Đại Bồ-tát dần dần viên mãn.

Tinh tấn tu học quả vị Giác ngộ cao tột của chư Phật, dần dần viên mãn. Tinh tấn tu học xa lìa sát sinh, xa lìa trộm cắp, xa lìa dục tà hạnh, xa lìa nói dối, lìa nói thô ác, lìa nói ly gián, lìa nói tạp uế, lìa tham dục, lìa sân hận, lìa nghiệp đạo tà kiến, dần dần viên mãn.

Tinh tấn tu học, trình bày các pháp môn diệu trí, dần dần viên mãn. Đem ánh sáng chánh pháp chiếu khắp các thế gian, độ thoát vô lượng, vô biên hữu tình, xa lìa khổ sinh tử, chứng đắc Niết-bàn an lạc.

Chư Phật Thế Tôn quán chiếu Nghĩa như vậy, dạy bảo, trao truyền Bồ-tát như thế. Do nhân duyên này nên chắc chắn không bao giờ xả bỏ các Bồ-tát. Vì đối với chư Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, sau khi nhập Niết-bàn các Bồ-tát sẽ chứng đắc Vô thượng Bồ-đề, đem ánh sáng chánh pháp chiếu khắp các thế gian, làm cho người tu hành đạt được lợi ích lớn, cho nên đối với Bồ-tát, cốt yếu không bao giờ xả bỏ.

Lúc bấy giờ, Xá-lợi Tử liền bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, đúng vậy! Bạch Thiện Thệ, đúng vậy! Lời Ngài dạy rất chân thật! Đối với chư Như Lai sau khi Niết-bàn ở mười phương thế giới có Đại Bồ-tát chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột, đem ánh sáng chánh pháp chiếu khắp các thế gian. Ví như cây lớn có

nhiều lá quả. Sau khi cây lớn khô chết, cây nhỏ tiếp nối phát sinh, cộng, thân, nhánh dần dần cao lớn, bóng mát che rộng một du-thiện-na, vô lượng chúng sinh dừng nghỉ dưới gốc cây, để tránh gió, mưa, nóng, lạnh lại còn bẻ lá hái quả dùng nữa. Những người có trí cùng nhau khen ngợi quả lá bóng mát của cây lớn này, lợi ích cho hữu tình chẳng khác cây xưa, chỉ có người ngu không biết đến nương bóng mát này.

Như vậy, Bồ-tát đối với Phật Thế Tôn sau khi Niết-bàn, dần dần tu học Bố thí, Tịnh giới, An nhẫn, Tinh tấn, Tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa và vô biên diệu pháp khác của chư Phật, dần dần viên mãn, ở khắp thế giới ba lần ngàn, chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột, tiếp nối Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác trước. Như thật lợi ích an lạc vô lượng hữu tình, khiến cho không đoạn tuyệt. Các Phật sự Nghĩa là vì vô biên các hữu tình dùng phương tiện tuyên thuyết mười nẻo nghiệp thiện làm cho siêng năng tu học, thí, giới, tu… các pháp môn, thoát nỗi khổ trong đường ác được sinh trong trời, người, hưởng thọ an vui thích thú.

Hoặc vì vô biên các loài hữu tình, dùng phương tiện tuyên thuyết uẩn, xứ, giới… khiến cho họ siêng năng tinh tấn, không thấy có ngã, hữu tình, dòng sinh mạng, sự sinh khởi, sự dưỡng dục, sự trưởng thành, chủ thể luân hồi, ý sinh, nho đồng, sự tạo tác, sự thọ nhận, cái biết, cái thấy; quán sát Thánh đế khổ, tập, diệt, đạo, tu bốn Niệm trụ, bốn Chánh đoạn, bốn Thần túc, năm Căn, năm Lực, bảy chi Đẳng giác, tám chi Thánh đạo, ba pháp môn giải thoát và thiện pháp khác, chấm dứt các phiền não, được nhập Niết-bàn.

Hoặc vì vô biên các loài hữu tình dùng phương tiện tuyên thuyết tánh thường, vô thường của sắc uẩn đều chẳng thể nắm bắt được; tánh thường, vô thường của thọ, tưởng, hành, thức uẩn cũng chẳng thể nắm bắt được. Dùng phương tiện tuyên thuyết tánh lạc, vô lạc của sắc uẩn đều chẳng thể nắm bắt được; tánh lạc, vô lạc của thọ, tưởng, hành, thức cũng chẳng thể nắm bắt được. Dùng phương tiện tuyên thuyết tánh ngã, vô ngã của sắc uẩn đều chẳng thể nắm bắt được; tánh ngã, vô ngã của thọ, tưởng, hành, thức uẩn cũng chẳng thể nắm bắt được. Dùng phương tiện tuyên thuyết tánh tịnh, bất tịnh của sắc uẩn đều chẳng thể nắm bắt được; tánh tịnh, bất tịnh của thọ,

tưởng, hành, thức uẩn cũng chẳng thể nắm bắt được. Dùng phương tiện tuyên thuyết tánh tịch tĩnh, chẳng tịch tĩnh của sắc uẩn đều chẳng thể nắm bắt được; tánh tịch tĩnh, chẳng tịch tĩnh của thọ, tưởng, hành, thức uẩn cũng chẳng thể nắm bắt được. Dùng phương tiện tuyên thuyết tánh xa lìa, chẳng xa lìa của sắc uẩn đều chẳng thể nắm bắt được; tánh xa lìa, chẳng xa lìa của thọ, tưởng, hành, thức uẩn cũng chẳng thể nắm bắt được.

Dùng phương tiện tuyên thuyết tánh thường, vô thường của nhãn xứ đều chẳng thể nắm bắt được; tánh thường, vô thường của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ cũng chẳng thể nắm bắt được. Dùng phương tiện tuyên thuyết tánh lạc, vô lạc của nhãn xứ đều chẳng thể nắm bắt được; tánh lạc, vô lạc của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ cũng chẳng thể nắm bắt được. Dùng phương tiện tuyên thuyết tánh ngã, vô ngã của nhãn xứ đều chẳng thể nắm bắt được; tánh ngã, vô ngã của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ cũng chẳng thể nắm bắt được. Dùng phương tiện tuyên thuyết tánh tịnh, bất tịnh của nhãn xứ đều chẳng thể nắm bắt được; tánh tịnh, bất tịnh của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ cũng chẳng thể nắm bắt được. Dùng phương tiện tuyên thuyết tánh tịch tĩnh, chẳng tịch tĩnh của nhãn xứ đều chẳng thể nắm bắt được; tánh tịch tĩnh, chẳng tịch tĩnh của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ cũng chẳng thể nắm bắt được. Dùng phương tiện tuyên thuyết tánh xa lìa, chẳng xa lìa của nhãn xứ đều chẳng thể nắm bắt được; tánh xa lìa, chẳng xa lìa của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ cũng chẳng thể nắm bắt được.

Dùng phương tiện tuyên thuyết tánh thường, vô thường của sắc xứ đều chẳng thể nắm bắt được; tánh thường, vô thường của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ cũng chẳng thể nắm bắt được. Dùng phương tiện tuyên thuyết tánh lạc, của sắc xứ đều chẳng thể nắm bắt được; tánh lạc, của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ cũng chẳng thể nắm bắt được. Dùng phương tiện tuyên thuyết tánh ngã, vô ngã của sắc xứ đều chẳng thể nắm bắt được; tánh ngã, vô ngã của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ cũng chẳng thể nắm bắt được. Dùng phương tiện tuyên thuyết tánh tịnh, bất tịnh của sắc xứ đều chẳng thể nắm bắt được; tánh tịnh, bất tịnh của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ cũng chẳng thể nắm bắt được. Dùng phương tiện tuyên thuyết tánh tịch tĩnh, chẳng tịch tĩnh của sắc xứ đều chẳng thể nắm bắt được; tánh tịch tĩnh, chẳng tịch tĩnh của

thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ cũng chẳng thể nắm bắt được. Dùng phương tiện tuyên thuyết tánh xa lìa, chẳng xa lìa của sắc xứ đều chẳng thể nắm bắt được; tánh xa lìa, chẳng xa lìa của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ cũng chẳng thể nắm bắt được.

Dùng phương tiện tuyên thuyết tánh thường, vô thường của nhãn giới đều chẳng thể nắm bắt được; tánh thường, vô thường của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới cũng chẳng thể nắm bắt được. Dùng phương tiện tuyên thuyết tánh lạc, vô lạc của nhãn giới đều chẳng thể nắm bắt được; tánh lạc, vô lạc của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới cũng chẳng thể nắm bắt được. Dùng phương tiện tuyên thuyết tánh ngã, vô ngã của nhãn giới đều chẳng thể nắm bắt được; tánh ngã, vô ngã của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới cũng chẳng thể nắm bắt được. Dùng phương tiện tuyên thuyết tánh tịnh, bất tịnh của nhãn giới đều chẳng thể nắm bắt được; tánh tịnh, bất tịnh của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới cũng chẳng thể nắm bắt được. Dùng phương tiện tuyên thuyết tánh tịch tĩnh, chẳng tịch tĩnh của nhãn giới đều chẳng thể nắm bắt được; tánh tịch tĩnh, chẳng tịch tĩnh của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới cũng chẳng thể nắm bắt được. Dùng phương tiện tuyên thuyết tánh xa lìa, chẳng xa lìa của nhãn giới đều chẳng thể nắm bắt được; tánh xa lìa, chẳng xa lìa của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới cũng chẳng thể nắm bắt được.

Dùng phương tiện tuyên thuyết tánh thường, vô thường của sắc giới đều chẳng thể nắm bắt được; tánh thường, vô thường của thanh, hương, vị, xúc, pháp giới cũng chẳng thể nắm bắt được. Dùng phương tiện tuyên thuyết tánh lạc, vô lạc của sắc giới đều chẳng thể nắm bắt được; tánh lạc, vô lạc của thanh, hương, vị, xúc, pháp giới cũng chẳng thể nắm bắt được. Dùng phương tiện tuyên thuyết tánh ngã, vô ngã của sắc giới đều chẳng thể nắm bắt được; tánh ngã, vô ngã của thanh, hương, vị, xúc, pháp giới cũng chẳng thể nắm bắt được. Dùng phương tiện tuyên thuyết tánh tịnh, bất tịnh của sắc giới đều chẳng thể nắm bắt được; tánh tịnh, bất tịnh của thanh, hương, vị, xúc, pháp giới cũng chẳng thể nắm bắt được. Dùng phương tiện tuyên thuyết tánh tịch tĩnh, chẳng tịch tĩnh của sắc giới đều chẳng thể nắm bắt được; tánh tịch tĩnh, chẳng tịch tĩnh của thanh, hương, vị, xúc, pháp giới cũng chẳng thể nắm bắt được. Dùng phương tiện tuyên thuyết tánh xa lìa, chẳng xa lìa của sắc giới đều chẳng thể nắm bắt được;

tánh xa lìa, chẳng xa lìa của thanh, hương, vị, xúc, pháp giới cũng chẳng thể nắm bắt được.

Dùng phương tiện tuyên thuyết tánh thường, vô thường của nhãn thức giới đều chẳng thể nắm bắt được; tánh thường, vô thường của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới cũng chẳng thể nắm bắt được. Dùng phương tiện tuyên thuyết tánh lạc, vô lạc của nhãn thức giới đều chẳng thể nắm bắt được; tánh lạc, vô lạc của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới cũng chẳng thể nắm bắt được. Dùng phương tiện tuyên thuyết tánh ngã, vô ngã của nhãn thức giới đều chẳng thể nắm bắt được; tánh ngã, vô ngã của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới cũng chẳng thể nắm bắt được. Dùng phương tiện tuyên thuyết tánh tịnh, bất tịnh của nhãn thức giới đều chẳng thể nắm bắt được; tánh tịnh, bất tịnh của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới cũng chẳng thể nắm bắt được. Dùng phương tiện tuyên thuyết tánh tịch tĩnh, chẳng tịch tĩnh của nhãn thức giới đều chẳng thể nắm bắt được; tánh tịch tĩnh, chẳng tịch tĩnh của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới cũng chẳng thể nắm bắt được. Dùng phương tiện tuyên thuyết tánh xa lìa, chẳng xa lìa của nhãn thức giới đều chẳng thể nắm bắt được; tánh xa lìa, chẳng xa lìa của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới cũng chẳng thể nắm bắt được.

Dùng phương tiện tuyên thuyết tánh thường, vô thường của Thánh đế khổ đều chẳng thể nắm bắt được; tánh thường, vô thường của Thánh đế tập, diệt, đạo cũng chẳng thể nắm bắt được. Dùng phương tiện tuyên thuyết tánh lạc, vô lạc của Thánh đế khổ đều chẳng thể nắm bắt được; tánh lạc, vô lạc của Thánh đế tập, diệt, đạo cũng chẳng thể nắm bắt được. Dùng phương tiện tuyên thuyết tánh ngã, vô ngã của Thánh đế khổ đều chẳng thể nắm bắt được; tánh ngã, vô ngã của Thánh đế tập, diệt, đạo cũng chẳng thể nắm bắt được. Dùng phương tiện tuyên thuyết tánh tịnh, bất tịnh của Thánh đế khổ đều chẳng thể nắm bắt được; tánh tịnh, bất tịnh của Thánh đế tập, diệt, đạo cũng chẳng thể nắm bắt được. Dùng phương tiện tuyên thuyết tánh tịch tĩnh, chẳng tịch tĩnh của Thánh đế khổ đều chẳng thể nắm bắt được; tánh tịch tĩnh, chẳng tịch tĩnh của Thánh đế tập, diệt, đạo cũng chẳng thể nắm bắt được. Dùng phương tiện tuyên thuyết tánh xa lìa, chẳng xa lìa của Thánh đế khổ đều chẳng thể nắm bắt được; tánh xa lìa, chẳng xa lìa của Thánh đế tập, diệt, đạo cũng chẳng thể nắm bắt được.

Dùng phương tiện tuyên thuyết vô lượng loại pháp môn như vậy khiến cho họ siêng năng, tinh tấn. Dùng phương tiện thiện xảo quán sát, xa lìa các pháp hý luận không điên đảo. Dùng phương tiện tu hành Bố thí, Tịnh giới, An nhẫn, Tinh tấn, Tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa và vô lượng, vô biên Phật pháp khác, cứu cánh chứng đắc trí Nhất thiết trí.

Các loài hữu tình có trí tuệ hiểu biết, nghe pháp như vậy, nên tinh tấn tu hành, tùy theo sự hiểu biết sẽ được hương vị cam lồ, hoặc tạm thời, hoặc vĩnh viễn được lợi ích an lạc. Chỉ có người ngu si và các ngoại đạo không nghe thọ giáo pháp nên bị trầm luân trong các cõi. Chư Phật Thế Tôn quán sát ý Nghĩa như vậy, đặc biệt dạy bảo, trao truyền cho các Bồ-tát. Vì đối với chư Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác sau khi nhập Niết-bàn, các Bồ-tát tu hạnh Bồ-tát dần dần viên mãn, chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột, đem ánh sáng chánh pháp soi sáng cho các thế gian. Ví như bóng mát của cây to lớn, làm lợi ích an lạc cho vô lượng hữu tình.

Khi ấy, Xá-lợi Tử liền bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, theo con hiểu Nghĩa lời Phật dạy, dạy bảo, trao truyền trăm ngàn cho đến vô số hàng Thanh văn thừa, đều làm cho an trụ quả A-la-hán không bằng dùng phương tiện thiện xảo thuyết chánh pháp yếu cho một Bồ-tát. Đó là pháp tương ưng với sáu pháp Ba-la-mật-đa, làm cho vị ấy nghe rồi khởi niệm nhất tâm tương ưng với trí Nhất thiết. Pháp yếu như vậy đối với giáo pháp trên là tối, là thắng, là tôn, là cao, là diệu, là vi diệu, là trên, là không gì trên. Vì đối với công đức Thanh văn sự phát tâm ấy là tối thắng nhất.

Bấy giờ, Phật khen ngợi Xá-lợi Tử:

–Lành thay, lành thay! Đúng như lời ông nói. Ông đúng thật là đệ tử thông minh, sáng suốt của Phật. Nghĩa là khéo dạy bảo, trao truyền sự vô úy cho hàng Bồ-tát thừa, khiến cho họ siêng năng tu hành hạnh Bồ-tát, mau chóng chứng quả vị Giác ngộ cao tột, làm lợi ích an lạc lớn cho các hữu tình.

Bấy giờ, Phật dạy A-nan-đà:

–Ông nên thọ trì sự tu Tịnh giới ba-la-mật-đa của Đại Bồ-tát như Xá-lợi Tử đã thuyết, đừng để quên mất.

A-nan-đà bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, con xin vâng lời Ngài dạy. Con đã thọ trì sự tu Tịnh giới ba-la-mật-đa của Đại Bồ-tát như ngài Xá-lợi Tử đã thuyết, chắc chắn không để quên mất, làm cho các Bồ-tát chưa phát tâm cầu quả vị Giác ngộ cao tột mau chóng phát tâm. Vị nào đã phát tâm cầu quả vị Giác ngộ cao tột rồi vĩnh viễn không thoái chuyển. Nếu đối với quả vị Giác ngộ cao tột đã không thoái chuyển, làm cho mau chóng viên mãn trí Nhất thiết trí.

Khi Đức Thế Tôn thuyết kinh này rồi, Cụ thọ Mãn Từ Tử, Cụ thọ A-nan-đà và các Thanh văn, Bồ-tát khác cùng tất cả Trời, Rồng, Dược-xoa, Nhân phi nhân… nghe lời Phật dạy đều hoan hỷ vô cùng, tin tưởng, thọ trì, phụng hành.