Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Linh Sơn Đại Tạng › Bộ Bát-nhã
Đại Tập 29 · Bộ Bát-nhã XII · Số 220 (Quyển 551–600)
- Dịch giả
- Thích Tịnh Hạnh
- Thông tin
- Ghi trên sách: Sa Môn Thích Tịnh HạnhHội Văn Hóa Giáo Dục Linh Sơn Đài Bắc, 2000
Kinh Đại Bát-Nhã Ba-La-Mật-Đa - Quyển 575 - Phẩm Mạn-Thù-Thất-Lợi (2)
KINH ĐẠI BÁT-NHÃ BA-LA-MẬT-ĐA
QUYỂN 575
Phẩm MẠN-THÙ-THẤT-LỢI (2)
Bấy giờ, Tôn giả Xá-lợi Tử bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn, Mạn-thù-thất-lợi thật không thể Nghĩ bàn. Vì sao? Vì pháp tướng mà Mạn-thù-thất-lợi đã thuyết không thể Nghĩ bàn.
Phật bảo Đồng tử Mạn-thù-thất-lợi:
–Pháp mà ông thuyết thật khó Nghĩ bàn, thật như Cụ thọ Xá-lợi Tử đã nói.
Mạn-thù-thất-lợi bạch Phật:
–Pháp mà con thuyết không thể nói có thể Nghĩ bàn, cũng không thể nói không thể Nghĩ bàn. Vì sao? Vì tánh của không thể Nghĩ bàn và có thể Nghĩ bàn đều không thật có, chỉ có âm thanh. Tất cả âm thanh cũng không thể nói không thể Nghĩ bàn hay có thể Nghĩ bàn. Vì đối với tất cả pháp tự tánh đều là xa lìa. Người nào nói như vậy mới gọi là thuyết giảng chẳng thể Nghĩ bàn.
Phật bảo Mạn-thù-thất-lợi:
–Đồng tử, ông đang nhập vào Tam-ma-địa chẳng thể Nghĩ bàn ư?
Mạn-thù-thất-lợi thưa:
–Bạch Thế Tôn, con không đang nhập vào Tam-ma-địa này. Vì sao? Vì con hoàn toàn chẳng thấy tánh Tam-ma-địa này khác với con, vì chẳng thấy có tâm có thể Nghĩ bàn về ngã và định này. Tam-ma-địa chẳng thể Nghĩ bàn ấy, tánh của tâm và chẳng phải tâm đều không nhập vào được, làm sao có thể nói con nhập vào định này?
Lại nữa bạch Thế Tôn, xưa kia khi mới học, con phải tác ý nhập vào Tam-ma-địa này. Ngày nay, chẳng còn tác ý nhập vào định này nữa. Giống như người bắn giỏi, khi mới học bắn phải tập nhắm kỹ vào những đích lớn rồi mới kéo cung. Nhưng tập lâu ngày thành thạo, có thể bắn trúng đích nhỏ như đầu sợi lông, chẳng còn nhắm vào nơi đích
lớn kia nữa, hễ muốn bắn chỗ nào, buông mũi tên ra là trúng. Cũng vậy, trước đây khi con mới học định này cần phải buộc niệm vào chỗ chẳng Nghĩ bàn, sau đó mới có thể nhập vào định này. Tu tập lâu ngày thành thục, ở trong định này nhưng chẳng còn buộc tâm, mặc cho nó an trụ. Vì sao? Vì con đã thiện xảo đối với định này, tuần tự vào ra không còn tác ý.
Khi ấy, Xá-lợi Tử liền bạch Phật:
–Con nhận thấy đối với Đồng tử Mạn-thù-thất-lợi này chưa thể tin trọn vẹn. Vì sao? Dường như không thường trụ ở trong định này, nhưng không có định nào khác nhiệm mầu vắng lặng như định này.
Mạn-thù-thất-lợi liền thưa với Cụ thọ Xá-lợi Tử:
–Đại đức, sao biết không có định nào khác vắng lặng như định này?
Xá-lợi Tử nói:
–Lẽ nào lại có định vắng lặng như định này?
Mạn-thù-thất-lợi đáp:
–Đại đức, nếu định này có thể chứng được thì có thể nói: còn định khác vắng lặng như định này nhưng vô sở đắc.
Xá-lợi Tử nói:
–Mạn-thù-thất-lợi, lẽ nào định này cũng vô sở đắc?
–Đại đức, định này thật vô sở đắc. Vì sao? Vì tất cả định có thể Nghĩ bàn thì có tướng có sở đắc, còn định không thể Nghĩ bàn thì không có tướng có thể nắm bắt được. Định này đã được nói là không thể Nghĩ bàn cho nên chắc chắn phải vô sở đắc.
Lại nữa Xá-lợi Tử, đối với định không thể Nghĩ bàn này, tất cả hữu tình không ai không chứng được. Vì sao? Vì tất cả tánh của tâm đều lìa tánh của tâm. Sự lìa tánh của tâm được gọi là định không Nghĩ bàn nên hàng hữu tình không thể có chứng đắc.
Phật khen Đồng tử Mạn-thù-thất-lợi:
–Hay thay, hay thay! Mạn-thù-thất-lợi trong quá khứ ông đã ở chỗ vô lượng Đức Phật gieo trồng căn lành, phát nguyện lớn lâu dài, đã tu phạm hạnh, đều dựa vào sự không đắc, nói ra lời gì đều mang ý Nghĩa sâu xa. Mạn-thù-thất-lợi, lẽ nào chẳng phải vì ông trụ ở Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa nên bất cứ lúc nào cũng nói được ý Nghĩa sâu xa?
Mạn-thù-thất-lợi liền bạch Phật rằng:
–Nếu do trụ nơi Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa con nói được như vậy, thì lại là trụ nơi tưởng về ngã và trụ nơi tưởng về hữu mà nói được như vậy.
Nếu trụ nơi tưởng về hữu và trụ tưởng về ngã mà nói được như vậy, thì Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa cũng có chỗ trụ.
Nếu Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa có chỗ trụ thì Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa cũng lấy tưởng về ngã và lấy tưởng về hữu làm chỗ trụ. Nhưng Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa xa lìa hai tưởng trên, trụ không chỗ trụ. Như chư Phật trụ chỗ vắng lặng, nhiệm mầu, không khởi không tạo tác, không động, không chuyển, lấy đó làm chỗ trụ. Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa chẳng trụ pháp có, chẳng trụ pháp không, nên chỗ trụ này không thể Nghĩ bàn.
Đối với tất cả pháp, Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa đều không hiện hành. Phải biết Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa tức là cảnh giới không thể Nghĩ bàn. Cảnh giới không Nghĩ bàn tức là pháp giới. Pháp giới tức là cảnh giới chẳng hiện hành. Phải biết cảnh giới chẳng hiện hành tức là cảnh giới không Nghĩ bàn. Phải biết cảnh giới không Nghĩ bàn tức là Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa.
Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, cảnh giới của ngã, pháp giới, không hai, không khác; không hai, không khác tức là pháp giới. Pháp giới tức là cảnh giới chẳng hiện hành. Phải biết cảnh giới chẳng hiện hành chính là Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa.
Phải biết Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa tức là cảnh giới không Nghĩ bàn. Phải biết cảnh giới không Nghĩ bàn tức là cảnh giới chẳng hiện hành. Phải biết cảnh giới chẳng hiện hành là cảnh giới không thật có. Phải biết cảnh giới không thật có tức là cảnh giới không sinh diệt. Phải biết cảnh giới không sinh diệt tức là cảnh giới chẳng Nghĩ bàn. Cảnh giới chẳng Nghĩ bàn và cảnh giới của Như Lai và cảnh giới của ngã, cảnh giới của các pháp đều không hai, không khác.
Thế nên, bạch Thế Tôn, nếu tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa được như vậy thì đối với đại Bồ-đề chẳng mong cầu chứng đắc. Vì sao? Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa tức là Bồ-đề.
Bạch Thế Tôn, nếu thật biết cảnh giới của ngã tức là biết sự không chấp trước. Nếu biết không chấp trước tức là biết không có
pháp. Nếu biết không có pháp tức là Phật trí. Trí Phật tức là trí chẳng Nghĩ bàn. Phải biết, trí Phật không có pháp nào để mà biết nên gọi là chẳng biết pháp. Vì sao? Vì tự tánh của trí này hoàn toàn không thật có.
Pháp không thật có thì làm sao đối với pháp giới chân thật có thể chuyển được tự tánh của trí này? Đã không thật có tức là không có sự chấp trước. Nếu không có sự chấp trước tức là thể chẳng phải trí. Nếu là thể chẳng phải trí tức là không có cảnh giới. Nếu không có cảnh giới tức không có chỗ nương tựa. Nếu không có chỗ nương tựa tức không có chỗ trụ. Nếu không có chỗ trụ tức không sinh diệt. Nếu không sinh diệt tức vô sở đắc. Nếu vô sở đắc tức không có chỗ để hướng tới. Đã không có chỗ hướng tới thì trí này không thể tạo các công đức, cũng không thể tạo cái chẳng phải công đức. Vì sao? Vì đây không có sự lo Nghĩ về việc ta tạo ra công đức hay tạo ra cái chẳng phải công đức.
Trí không lo Nghĩ là trí không thể Nghĩ bàn. Trí không thể Nghĩ bàn tức là trí Phật. Vì vậy, trí này không có sự chấp giữ cũng chẳng chấp giữ tất cả pháp, cũng chẳng phải ở khoảng trước, chẳng phải khoảng giữa hay khoảng sau, chẳng phải trước đây đã sinh, chẳng phải trước đây chưa sinh, không xuất hiện không chìm mất, chẳng phải thường, chẳng phải đoạn, lại không có trí nào khác sánh với trí này.
Do đây, trí này không thể Nghĩ bàn, đồng với hư không, chẳng thể so sánh, không đây, không kia, chẳng phải đẹp, chẳng phải xấu. Đã không có trí nào khác sánh với trí này được, cho nên trí này không có sự ngang bằng và chẳng có trí nào ngang bằng. Do đây nên gọi trí này là không gì sánh bằng.
Lại không có trí nào khác có thể đối đãi được với trí này. Vậy nên trí này không có đối đãi, cũng không có không đối đãi. Do đây nên gọi là trí không đối tượng để đối đãi.
Phật bảo Đồng tử Mạn-thù-thất-lợi:
–Diệu trí như vậy không thể động ư?
Mạn-thù-thất-lợi thưa:
–Bạch Thế Tôn, diệu trí như vậy không thể động. Như thợ vàng đốt luyện thỏi vàng cho được tinh ròng, đúng lượng rồi thì không còn động nữa. Trí này cũng vậy, tu tập thành thục, không tạo tác, không
chứng đắc, không sinh ra, không kết thúc, không khởi lên, không chìm, vững yên chẳng động.
Phật bảo Đồng tử Mạn-thù-thất-lợi:
–Ai có thể tin hiểu được diệu trí này?
Mạn-thù-thất-lợi thưa:
–Bạch Thế Tôn, nếu không hành được pháp nhập Niết-bàn thì cũng không thể hành được pháp sinh tử. Đối với thân, hành về hành tịch diệt. Đối với Niết-bàn, hành về hành bất động, không đoạn tham dục, sân giận, ngu si, cũng chẳng phải không đoạn. Vì sao? Vì tự tánh của ba độc này là xa lìa, chẳng tận hay bất tận, đối với pháp sinh tử chẳng vượt qua, chẳng rơi xuống, đối với các Thánh đạo chẳng lìa, chẳng tu. Đối với trí này, người ấy có thể tin hiểu sâu xa.
Phật khen Đồng tử Mạn-thù-thất-lợi:
–Hay thay, hay thay! Ông đã nói việc này một cách đúng đắn.
Bấy giờ, Cụ thọ Đại Ca-diếp-ba ở trước Phật bạch:
–Bạch Thế Tôn, trong tương lai, ai có thể tin hiểu, tu học Nghĩa lý thâm sâu của pháp và luật này?
Phật bảo Cụ thọ Đại Ca-diếp-ba:
–Đời vị lai, chúng Bí-sô trong hội này đều sẽ tin hiểu, lãnh thọ, tu học Nghĩa lý thâm sâu của Pháp và Luật đã thuyết này, cũng có thể vì người khác mà giảng nói và truyền bá. Như đại trưởng giả bị mất ngọc vô giá. Tâm luôn khổ não, buồn rầu, chẳng vui. Sau đó có lại được, vui mừng hớn hở. Hôm nay, chúng Bí-sô trong hội này cũng như vậy. Nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa tin hiểu, tu học, sau không được nghe thuyết pháp môn này nữa, tâm luôn khổ não, buồn rầu chẳng vui, họ đều Nghĩ: “Chẳng biết lúc nào chúng ta sẽ được nghe lại pháp thâm sâu này.” Sau đó, nếu được nghe pháp môn này thì vui mừng hớn hở, lại Nghĩ: “Hôm nay ta được nghe kinh điển này tức là được gặp Phật, gần gũi cúng dường. Như cây Viên thể mới đâm chồi, chư Thiên trời Ba mươi ba vui mừng hớn hở vì chẳng bao lâu cây này sẽ nở hoa, hương thơm ngào ngạt, chúng ta mặc ý dạo xem. Chúng Bí-sô cũng như vậy, đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa tin thọ tu hành nên sinh hoan hỷ. Chẳng bao lâu, tất cả pháp của Phật họ sẽ được hiển bày.
Ẩm Quang nên biết, đời vị lai, chúng Bí-sô nếu nghe Bát-nhã
ba-la-mật-đa sâu xa này tin hiểu, tu hành, tâm chẳng quên mất, tất ở trong hội đây đã được lắng nghe, vui vẻ thọ trì, giảng nói truyền bá, phải biết các vị ấy do nghe pháp này, vui mừng hớn hở, tín thọ tu hành, chẳng bao lâu họ sẽ hiển bày tất cả pháp của Phật. Sau khi Như Lai diệt độ, nếu vị nào thọ trì, giảng nói, truyền bá kinh điển này, phải biết đều là được oai thần lực của Phật gia hộ, khiến cho việc ấy thành tựu.
Ẩm Quang nên biết, vị nào nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa vui mừng thọ trì, vị ấy đời quá khứ đã cới gieo trồng nhiều căn lành, đã được lắng nghe với vô lượng Đức Phật, chẳng phải mới gặp hôm nay. Như kẻ đào ngọc bỗng nhiên gặp được Mạt-ni vô giá nên rất vui mừng. Phải biết kẻ ấy đã từng thấy ngọc này nên sinh vui mừng, chẳng phải nay mới thấy. Như vậy, đời vị lai các Bí-sô thâm tâm ưa thích, lắng nghe chánh pháp, bỗng gặp được Bát-nhã ba-la-mật-đa vui mừng lắng nghe, tin thọ, tu học. Phải biết ngày trước những vị ấy đã từng nghe kinh này với vô lượng Đức Phật, chẳng phải ở thời nay mới nghe được.
Ẩm Quang nên biết, nếu các thiện nam, thiện nữ nghe Diệu Cát Tường thuyết Bát-nhã ba-la-mật-đa mà vui mừng hớn hở, thích nghe không chán, lại thường ân cần cầu thỉnh thuyết giảng. Các thiện nam, thiện nữ này trong quá khứ đã theo Mạn-thù-thất-lợi nghe thuyết Bát-nhã ba-la-mật-đa vui vẻ thọ trì, tin hiểu tu học, cũng đã từng gần gũi Mạn-thù-thất-lợi cúng dường, cung kính, nên được như vậy. Thí như có người gặp dịp vào thành ấp. Người ấy đã xem qua tất cả vườn rừng, ao hồ, nhà cửa, người vật trong đó. Thời gian sau đó, đi ở chỗ khác, người ấy nghe người ta khen rằng trong thành ấp này đã có nhiều thắng cảnh đẹp, liền sinh vui mừng, xin được kể lại. Nếu được nghe nữa người ấy vui mừng càng gấp bội. Bởi vì trước đây người ấy đã được thấy. Cũng vậy, đời sau các thiện nam, thiện nữ nghe Diệu Cát Tường thuyết Bát-nhã ba-la-mật-đa mà vui vẻ, thích nghe, không nhàm chán, lại ân cần thỉnh hỏi Nghĩa lý thâm sâu, nghe rồi khen ngợi, vui mừng càng trội hơn. Phải biết hạng người này đều do đời trước đã từng gần gũi Mạn-thù-thất-lợi, cúng dường, cung kính, lắng nghe và lãnh thọ pháp này, nên đời này thành tựu được như vậy.
Bấy giờ, Cụ thọ Đại Ca-diếp-ba liền bạch Phật:
–Như Lai đã nói một cách đầy đủ về tướng trạng các hành động của các thiện nam… trong hiện tại và vị lai lắng nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa tin hiểu tu hành.
Phật dạy:
–Đúng vậy, đúng vậy, đúng như ông nói! Ta đã nói một cách đầy đủ về tướng trạng của các hành động của họ.
Mạn-thù-thất-lợi liền bạch Phật rằng:
–Tướng trạng các hành động của các thiện nam… trong hiện tại và tương lai nghe pháp thâm sâu này, phải biết tức chẳng phải tướng trạng các hành. Vì pháp đã nghe nhiệm mầu vắng lặng, tướng trạng các hành đều chẳng thể nắm bắt được, làm sao Như Lai thuyết như vầy: “Ta đã nói một cách đầy đủ về tướng trạng của các hành động của họ? ”
Phật bảo Đồng tử Mạn-thù-thất-lợi:
–Đúng vậy, đúng vậy, đúng như ông nói! Tướng trạng các hành của các thiện nam trong hiện tại và vị lai nghe pháp sâu xa này đều chẳng phải tướng trạng các hành. Vì pháp đã nghe nhiệm mầu vắng lặng, tướng trạng các hành đều chẳng thể nắm bắt được. Nhưng khi nghe thuyết pháp sâu xa, họ vui mừng, thọ trì, tin hiểu, tu học, tức là ở quá khứ họ đã từng nghe, vui mừng thọ trì và tu hành nên mới được như vậy. Tướng trạng của các hành này đều dựa vào thế tục mà nói, chẳng phải trong thắng Nghĩa có việc này.
Mạn-thù-thất-lợi nên biết, hiển bày rõ Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa tức là hiển rõ tất cả pháp của Phật, thông suốt việc chân thật chẳng Nghĩ bàn.
Mạn-thù-thất-lợi, khi xưa, Ta tu học hạnh Bồ-tát, những căn lành chứa được đều do tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa được thành tựu viên mãn. Muốn trụ địa vị không thoái chuyển của Bồ-tát, muốn chứng quả vị Giác ngộ cao tột cũng do tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa được thành tựu.
Mạn-thù-thất-lợi, nếu các thiện nam, thiện nữ muốn chứa căn lành như các Bồ-tát đã chứa, phải học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này.
Mạn-thù-thất-lợi, nếu các thiện nam, thiện nữ muốn trụ bậc
không thoái chuyển của Bồ-tát phải học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này.
Mạn-thù-thất-lợi, nếu các thiện nam, thiện nữ muốn chứng quả vị Giác ngộ cao tột phải học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này.
Mạn-thù-thất-lợi, nếu các thiện nam, thiện nữ muốn thông suốt hoàn toàn tướng bình đẳng của tất cả pháp giới, phải học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này.
Mạn-thù-thất-lợi, nếu các thiện nam, thiện nữ muốn hiểu rõ hoàn toàn tâm hành bình đẳng của tất cả hữu tình, phải học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này.
Mạn-thù-thất-lợi, nếu các thiện nam, thiện nữ muốn mau chứng được tất cả giáo pháp của Phật phải học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này.
Mạn-thù-thất-lợi, nếu các thiện nam, thiện nữ muốn biết Nghĩa lý huyền bí của các pháp mà Như Lai không giác ngộ ra thì phải học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa. Vì sao? Vì các pháp được chứng ngộ và người chứng đều vô sở đắc.
Mạn-thù-thất-lợi, nếu các thiện nam, thiện nữ muốn biết về Nghĩa lý huyền bí của các pháp mà Như Lai không chứng đắc thì phải học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa. Vì sao? Vì pháp Phật đã chứng và người chứng đều vô sở đắc.
Mạn-thù-thất-lợi, thiện nam, thiện nữ nào muốn biết ý Nghĩa huyền bí của lời Phật nói, sự về không đầy đủ oai nghi tướng hảo và không thể chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột của Như Lai thì phải học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này. Vì sao? Vì sự chứng quả vị Giác ngộ cao tột với oai nghi tướng tốt và người chứng đều vô sở đắc.
Mạn-thù-thất-lợi, thiện nam, thiện nữ nào muốn biết Nghĩa lý huyền bí mà Phật nói về sự không thành tựu tất cả công đức, giáo hóa tất cả hữu tình của Như Lai, thì phải học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này. Vì sao? Vì tất cả công đức, sự giáo hóa hữu tình và các Như Lai đều vô sở đắc.
Mạn-thù-thất-lợi, thiện nam, thiện nữ nào muốn chứng được sự hiểu biết thông suốt đối với các pháp phải học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này. Vì sao? Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa chẳng thấy các pháp có chút chân thật, hoặc tịnh hoặc nhiễm, hoặc sinh hoặc diệt…
Mạn-thù-thất-lợi, thiện nam, thiện nữ nào muốn biết các pháp chẳng phải quá khứ, hiện tại, vị lai và tướng vô vi, phải học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này. Vì sao? Vì pháp giới chân thật chẳng phải thuộc quá khứ, hiện tại, vị lai hay vô vi. Vì các pháp đều nhập vào pháp giới chân thật.
Mạn-thù-thất-lợi, các thiện nam, thiện nữ nào muốn đạt được sự không nghi ngờ đối với các pháp, phải học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này.
Mạn-thù-thất-lợi, các thiện nam, thiện nữ nào muốn chuyển được xe pháp Vô thượng ba lần với mười hai hành tướng và trong đó hoàn toàn không có sự chấp trước, phải học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này.
Mạn-thù-thất-lợi, các thiện nam, thiện nữ nào muốn đạt được sự ban bố tâm Từ trùm khắp tất cả mà trong ấy không có tưởng về hữu tình nào, phải học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này.
Mạn-thù-thất-lợi, thiện nam, thiện nữ nào muốn cùng thế gian thể nhập vào pháp tánh không có các sự tranh luận mà đối với thế gian và các sự tranh luận đều không đắc gì cả, phải học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này.
Mạn-thù-thất-lợi, thiện nam, thiện nữ nào muốn biết rõ khắp các chỗ đúng và không đúng của cảnh hoàn toàn không bị ngăn ngại, phải học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này.
Mạn-thù-thất-lợi, thiện nam, thiện nữ nào muốn đạt được các năng lực không sợ hãi của Như Lai và vô biên pháp của Phật, phải học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này.
Bấy giờ, Đồng tử Mạn-thù-thất-lợi bạch Phật:
–Con quán Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này không có tướng vô vi, không có các công đức, không sinh, không diệt, không sức lực, không khả năng, không đến, không đi, không vào, không ra, không tổn hại, không lợi ích, không biết, không thấy, không thể, không dụng, chẳng phải người tạo tác, cũng không thể làm cho các pháp sinh diệt, không làm cho các pháp là một hay là khác, không thành, không hoại, chẳng phải tuệ, chẳng phải cảnh, chẳng phải pháp phàm phu, chẳng phải pháp Thanh văn, chẳng phải pháp Độc giác, chẳng phải pháp Bồ-tát, chẳng phải pháp Như Lai, chẳng phải chứng hay
không chứng, chẳng phải đạt được hay không đạt được, chẳng phải tận hay bất tận, chẳng vào sinh tử, chẳng ra khỏi sinh tử, chẳng nhập Niết-bàn, chẳng ra Niết-bàn, đối với các pháp của Phật chẳng thành chẳng hoại, đối với tất cả pháp chẳng phải tạo tác hay không tạo tác, chẳng phải có thể Nghĩ bàn hay không thể Nghĩ bàn, lìa các sự phân biệt, chấm dứt sự hý luận, Bát-nhã ba-la-mật-đa này hoàn toàn không có công đức, thì làm sao Như Lai khuyên các hữu tình siêng năng tu học?
Phật bảo Đồng tử Mạn-thù-thất-lợi:
–Những điều đã nói tức là công đức chân thật của Bát-nhã ba-la-mật-đa. Các thiện nam nếu biết như vậy thì gọi là chân thật tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa.
Lại nữa, Đồng tử Mạn-thù-thất-lợi, Đại Bồ-tát nào muốn học Tam-ma-địa thù thắng của Bồ-tát, muốn thành tựu Tam-ma-địa thù thắng của Bồ-tát, muốn an trụ trong Tam-ma-địa này, thấy tất cả Phật, biết được danh hiệu của Phật và thấy được thế giới của chư Phật này, chứng được, thuyết được thật tướng của các pháp không chướng ngại, phải học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này, ngày đêm siêng năng chớ sinh lười mỏi.
Mạn-thù-thất-lợi bạch Phật:
–Vì sao gọi là Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa?
Phật bảo Đồng tử Mạn-thù-thất-lợi:
–Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa không tên, không tướng, không bờ, không bến, không chỗ về nương, chẳng phải cảnh Nghĩ lường, chẳng phải tội, chẳng phải phước, chẳng phải tối tăm, chẳng phải sáng suốt, như hư không thanh tịnh và chân pháp giới chân thật, số lượng và giới hạn đều vô sở đắc. Do các yếu tố này cho nên gọi là Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa.
Lại nữa, Đồng tử Mạn-thù-thất-lợi, Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa là chỗ đi qua sâu xa của các Bồ-tát. Nếu các Bồ-tát đi qua được chỗ ấy thì đối với các cảnh giới đều được thông suốt. Chỗ đi qua như vậy chẳng phải chỗ đi qua của tất cả thừa. Vì sao? Vì chỗ đi qua này không danh, không tướng, chẳng phải sự phân biệt. Thế nên gọi là chẳng phải chỗ đi qua.
Mạn-thù-thất-lợi lại bạch Phật rằng:
–Các Đại Bồ-tát tu hành pháp nào mau chứng quả vị Giác ngộ cao tột?
Phật bảo Đồng tử Mạn-thù-thất-lợi:
–Đại Bồ-tát hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa với tâm không lười mỏi sẽ mau chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột.
Lại nữa, Đồng tử Mạn-thù-thất-lợi, Đại Bồ-tát nào thường tu hành đúng đắn Tam-ma-địa tướng trang nghiêm sẽ mau chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột.
Mạn-thù-thất-lợi lại bạch Phật:
–Vì sao gọi là Tam-ma-địa tướng trang nghiêm? Các chúng Bồ-tát tu hành thế nào?
Phật bảo Đồng tử Mạn-thù-thất-lợi:
–Tam-ma-địa này lấy tướng pháp giới để làm trang nghiêm. Thế nên gọi là Tam-ma-địa tướng trang nghiêm. Đại Bồ-tát nào muốn nhập vào Tam-ma-địa thù thắng này, trước hết phải lắng nghe, thỉnh hỏi, tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, rồi sau đó mới có thể nhập vào Tam-ma-địa này.
Mạn-thù-thất-lợi, Đại Bồ-tát nào chẳng động đối với pháp giới, biết pháp giới chân thật chẳng thể lay động, không thể Nghĩ bàn, không thể hý luận, như vậy mới nhập vào được Tam-ma-địa Nhất tướng trang nghiêm.
Mạn-thù-thất-lợi, thiện nam, thiện nữ nào muốn nhập vào Tam-ma-địa này phải ở chỗ trống vắng, lìa xa chỗ ồn náo, ngồi kiết già chẳng Nghĩ đến các tướng. Vì muốn lợi lạc tất cả hữu tình, đối với một Như Lai phải chú tâm chánh niệm, bám chặt danh tự, tưởng hoàn toàn về dung nghi của Ngài, tùy Ngài ở phương nào thì ngồi thẳng quay về hướng ấy, niệm niệm tiếp nối nhau, niệm một Như Lai tức là đã quán niệm khắp chư Phật ba đời. Vì sao? Mạn-thù-thất-lợi, vì mỗi Đức Phật có vô lượng, vô biên công đức biện tài ngang bằng với tất cả Phật. Chư Phật ba đời đều nương vào một chân như mà chứng đại Bồ-đề không sai khác.
Mạn-thù-thất-lợi, thiện nam, thiện nữ nào siêng năng tu học, được nhập vào Tam-ma-địa Nhất tướng trang nghiêm, sẽ thấu rõ được vô lượng, vô biên hằng hà sa số pháp giới của chư Phật không có tướng sai khác, cũng có thể nắm gởi tất cả vô lượng, vô số hằng hà sa pháp
luân Vô thượng mà chư Phật Bồ-tát đã chuyển, chưa chuyển. Như Tôn giả A-nan-đà có đa văn trí tuệ, đối với lời Phật dạy đều ghi nhớ, gìn giữ hết. Tuy là bậc tối thắng trong chúng Thanh văn nhưng sự nắm giữ giáo pháp còn có phần hạn chế. Nếu vị nào chứng được Tam-ma-địa Nhất tướng trang nghiêm thì trí tuệ đa văn và sức nhớ, tất cả ấy sẽ không thể Nghĩ bàn, có thể thọ trì được pháp luân Vô thượng của vô lượng, vô biên hằng hà sa số chư Phật Bồ-tát, đối với mỗi mỗi pháp môn đều được thông suốt Nghĩa lý sâu xa, tuyên thuyết khai thị biện tài vô tận hơn A-nan-đà gấp trăm ngàn lần.
Mạn-thù-thất-lợi bạch Phật:
–Các Thiện nam an trụ ở Bồ-tát thừa kia khi chứng được Tam-ma-địa này làm sao đạt được vô lượng, vô biên công đức lợi ích?
Phật dạy:
–Đồng tử, thiện nam trụ ở Bồ-tát thừa ấy siêng năng tu học Tam-ma-địa Nhất tướng trang nghiêm, thường Nghĩ: “Ta phải làm thế nào để thông suốt khắp pháp giới chư Phật, thọ trì tất cả pháp luân vô thượng, làm lợi ích lớn cho các hữu tình.” Do đây, khi chứng được Tam-ma-địa này liền được vô biên công đức lợi ích.
Mạn-thù-thất-lợi, thiện nam trụ ở Bồ-tát thừa kia, trước đây đã nghe công đức của Tam-ma-địa Nhất tướng trang nghiêm, phát khởi sự siêng năng, tinh tấn, chánh niệm tư duy, suy Nghĩ về công đức của định này như vậy, như vậy nên tướng công đức xuất hiện. Đã thấy tướng này cũng như trước đã được nghe, vị ấy liền sinh vui mừng, càng siêng tu tập, dần dần được nhập vào Tam-ma-địa này, được công đức lợi ích thù thắng không thể Nghĩ bàn. Những hữu tình nào hủy báng chánh pháp, chẳng tin thiện ác là kẻ nghiệp chướng nặng nề. Loại hữu tình ấy không thể chứng được định này.
Mạn-thù-thất-lợi, ví như có người gặp được ngọc báu, đưa cho thợ ngọc và bảo: “Viên ngọc quý này của tôi giá trị vô lượng nhưng hình sắc của nó chưa được sáng đẹp lắm. Anh hãy mài dũa ngọc đúng khuôn mẫu cho tôi nhưng chỉ làm sáng đẹp chứ đừng làm hư hình sắc.” Người thợ ngọc theo lời người kia bảo, dựa theo khuôn mẫu chú tâm như vậy dũa mài viên ngọc. Cứ như vậy, như vậy, màu sắc ánh sáng của ngọc phát dần thêm cho đến cực kỳ sáng và trong suốt. Khi tu sửa xong, giá trị viên ngọc thật vô lượng.
Mạn-thù-thất-lợi, các thiện nam trụ Bồ-tát thừa kia cũng như vậy, tu học Tam-ma-địa này dần dần cho đến khi chứng được Tam-ma-địa này thì được vô biên công đức lợi ích thù thắng.
Mạn-thù-thất-lợi, ví như mặt trời chiếu sáng khắp mọi nơi, làm lợi ích lớn lao. Cũng vậy, khi chứng được Tam-ma-địa Nhất tướng trang nghiêm sẽ chiếu khắp pháp giới, cũng thông suốt được tất cả pháp môn, vì các hữu tình làm lợi ích to lớn, công đức lợi ích thù thắng không thể Nghĩ bàn.
Mạn-thù-thất-lợi, như Ta đã nói, tất cả các loại pháp môn đều đồng một vị là vị xa lìa, vị giải thoát, vị vắng lặng, không có sự chống trái. Khi chứng được Tam-ma-địa này, các thiện nam trụ Bồ-tát thừa xiển dương pháp môn nào cũng cùng một vị là vị xa lìa, vị giải thoát, vị vắng lặng, không có sự chống trái. Khi chứng được Tam-ma-địa này, các thiện nam trụ Bồ-tát thừa kia dù diễn giảng pháp môn nào thì tài biện thuyết cũng vô tận, mau được thành tựu viên mãn pháp phần Bồ-đề.
Thế nên, này Đồng tử Mạn-thù-thất-lợi, Đại Bồ-tát nào thường tu hành đúng Tam-ma-địa Nhất tướng trang nghiêm thì sẽ mau chứng quả vị Giác ngộ cao tột.
Lại nữa, Đồng tử Mạn-thù-thất-lợi, Đại Bồ-tát nào chẳng thấy các thứ sai khác và nhất tướng của pháp giới thì mau chứng quả vị Giác ngộ cao tột. Nếu các thiện nam trụ Bồ-tát thừa chấp nhận pháp của Bồ-tát không cần tu hành, chấp nhận đại Bồ-đề không cần cầu đạt đến, vì hiểu rõ bản tánh của tất cả pháp là không. Do họ chấp nhận những điều này nên mau chứng quả vị Giác ngộ cao tột. Thiện nam nào trụ Bồ-tát thừa tin tất cả pháp đều là Phật pháp, nghe tất cả là không mà tâm chẳng kinh sợ, nghi ngờ. Do nguyên nhân này nên mau chứng quả vị Giác ngộ cao tột. Nếu thiện nam trụ Bồ-tát thừa nghe thuyết các pháp đều hoàn toàn không mà tâm chẳng mê mờ, cũng chẳng nghi ngờ, thường không lìa bỏ giáo pháp của Phật, thì sẽ mau chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột.
Bấy giờ, Đồng tử Mạn-thù-thất-lợi nghe lời này liền bạch Phật:
–Quả vị Giác ngộ cao tột của chư Phật quyết định do nguyên nhân này mà chứng được chăng?
Phật dạy:
–Chẳng được.
Mạn-thù-thất-lợi lại bạch Phật rằng:
–Quả vị Giác ngộ cao tột của chư Phật chẳng do nguyên nhân này mà chứng được chăng?
Phật dạy:
–Chẳng phải vậy. Vì sao? Vì là cảnh giới chẳng Nghĩ bàn, chẳng do nguyên nhân và chẳng phải nguyên nhân mà chứng được quả vị Giác ngộ cao tột của chư Phật, phải biết đây là cảnh giới chẳng Nghĩ bàn.
Mạn-thù-thất-lợi, nếu thiện nam, thiện nữ nghe thuyết như vậy nhưng tâm chẳng kinh sợ thí. Ta nói những thiện nam, thiện nữ kia đã ở chỗ vô lượng Đức Phật, đã phát nguyện lớn, gieo trồng căn lành. Vì vậy nên Bí-sô và Bí-sô-ni nghe thuyết Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như vậy mà tâm chẳng kinh sợ nghi ngờ, cũng chẳng mê lầm thì họ là người chân thật theo Phật xuất gia. Nếu các Cận sự nam hay Cận sự nữ nghe thuyết Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này mà tâm chẳng kinh sợ, nghi ngờ cũng chẳng mê nhầm thì họ thật sự là người quy y Phật, Pháp, Tăng. Nếu các thiện nam trụ Bồ-tát thừa chẳng học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như vậy thì chẳng gọi là kẻ chân thật tu học Bồ-tát thừa.
Mạn-thù-thất-lợi, ví như ở thế gian, cỏ cây, rừng rậm, thuốc thang, vật, hạt giống… tất cả đều nương vào mặt đất mà sinh trưởng. Như vậy tất cả căn lành thế gian và xuất thế gian của Bồ-tát và các việc khác đều hoàn toàn dựa vào Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này mà được sinh trưởng. Phải biết Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này đã bao trùm các pháp, đều tùy thuận sự chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột mà không có chống trái.
Bấy giờ, Đồng tử Mạn-thù-thất-lợi nghe Phật nói, bèn thưa:
–Đời sau này ở châu Thiệm-bộ, thành, ấp, xóm, làng chỗ nào diễn thuyết khai thị Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa sẽ có nhiều người tin nhận?
Phật bảo Đồng tử Mạn-thù-thất-lợi:
–Nay, các thiện nam trong hội này nghe thuyết Bát-nhã ba-la-mật-đa tin nhận, tu hành, vui mừng, phát nguyện: “Tôi nguyện đời sau, dù sinh chốn nào thường được nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa.” Đời sau dù họ sinh đến chốn nào, nhờ nguyện lực đời trước nên chỗ họ ở liền có
Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này diễn giảng, khai thị và được nhiều người tin nhận.
Mạn-thù-thất-lợi, các thiện nam nghe thuyết Bát-nhã ba-la-mật-đa vui mừng hớn hở, hết lòng tin nhận. Ta nói: họ đã gieo trồng căn lành lâu đời, nhờ sức nguyện đời trước mới được như vậy.
Mạn-thù-thất-lợi, có người nào muốn nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, ông nên bảo rằng: “Các Thiện nam, tùy ý nghe và ghi nhận, chớ sinh lòng kinh sợ, nghi ngờ, không tin thì thêm hủy báng chống lại. Trong kinh Bát-nhã ba-la-mật-đa này rất là thậm thâm, chẳng hiển bày pháp có, Nghĩa là chẳng chỉ bày có sự thành hoại có sở đắc của pháp phàm phu, hoặc pháp Thanh văn, hoặc pháp Độc giác, hoặc pháp Bồ-tát, hoặc pháp Như Lai.
Mạn-thù-thất-lợi bạch Phật:
–Nếu có Bí-sô, Bí-sô-ni đến chỗ của con hỏi: Vì sao Như Lai vì đại chúng tuyên thuyết Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa? Con sẽ đáp: Phật nói các pháp không có tướng chống trái, tranh cãi. Vì sao? Vì hoàn toàn không có pháp để cùng pháp tranh cãi, cũng không có hữu tình. Phải tin hiểu lời Phật dạy. Vì sao? Vì các loài hữu tình đều chẳng thể nắm bắt được.
Lại nữa bạch Thế Tôn, con phải bảo họ: Như Lai thường nói thật tế các pháp. Vì sao? Vì các pháp bình đẳng hoàn toàn được thật tế bao trùm, trong đây chẳng nói A-la-hán… thường được pháp thù thắng. Vì sao? Vì pháp được chứng đắc của A-la-hán… cùng với pháp phàm phu không có tướng sai khác.
Lại nữa bạch Thế Tôn, con sẽ bảo họ: Pháp Phật nói ra chẳng làm cho hữu tình đã, đang, sẽ được nhập Niết-bàn. Vì sao? Vì các hữu tình rốt ráo là Không.
Lại nữa bạch Thế Tôn, các thiện nam đi đến gặp con và thỉnh rằng: “Bát-nhã ba-la-mật-đa mà ngài và Như Lai đã từng bàn luận, xin ngài vì chúng con mà nói, hôm nay chúng con rất muốn nghe.” Con sẽ bảo họ: Ngươi muốn nghe chớ khởi tâm lắng nghe cũng đừng ràng buộc niệm, nên khởi tâm như huyễn, như hóa. Có như vậy mới hiểu được lời ta nói. Các ngươi nếu muốn nghe pháp của Ta phải khởi tâm thế này: Pháp hôm nay được nghe như dấu chim trên không, như con của thạch nữ. Như vậy mới nghe được lời Ta nói. Nếu muốn nghe pháp
của Ta, các người chớ khởi lên hai tưởng. Vì sao? Vì pháp ta nói xa lìa hai tưởng. Nay các người không nên phá hoại ngã tưởng, chẳng khởi các kiến chấp, đối với giáo pháp của Phật không có sự mong cầu ở trong pháp của phàm phu, chẳng ưa dời động. Vì sao? Vì tướng của hai pháp là không, không có sự lấy bỏ.
Bạch Thế Tôn, có những hữu tình thỉnh con thuyết Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa. Trước hết con dạy Kinh, dạy Luật, rồi đem ấn vô tướng ấn định các pháp, làm cho người mong cầu nghe pháp lìa xa tâm chấp trước. Sau đó vì họ thuyết pháp tương ưng Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa.
Đức Phật khen ngợi Đồng tử Mạn-thù-thất-lợi:
–Hay thay, hay thay! Ông đã thuyết giáo pháp mà Ta đã nói một cách hoàn hảo và đã nói được phương tiện.
Mạn-thù-thất-lợi, thiện nam, thiện nữ nào muốn thấy Như Lai, muốn gần gũi Phật để cúng dường, cung kính phải học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này. Những hữu tình nào muốn thỉnh chư Phật làm vị Đại sư, phải học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này. Những hữu tình nào muốn chứng quả vị Giác ngộ cao tột hoặc chẳng muốn chứng, phải học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này. Những hữu tình nào muốn được thiện xảo tất cả các Định, phải học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này. Những hữu tình nào muốn được tự tại phát khởi tất cả định, phải học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này. Vì sao? Vì đối với các Tam-ma-địa, cần phải biết các pháp không sinh, không diệt, không tạo tác, không hành động, mới có thể tự tại phát khởi. Vì sao? Vì đã thấu rõ các pháp là không, không có ngăn ngại. Những hữu tình nào muốn thấu rõ các pháp đều có sự xuất ly, không có một pháp nào không có sự xuất ly, phải học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa. Những hữu tình nào muốn thấu rõ các pháp chỉ là giả thi thiết, không có sự chân thật, phải học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này. Nếu muốn biết rõ các loài hữu tình tuy hướng tới quả vị Giác ngộ cao tột nhưng không thấy có hữu tình tới Bồ-đề, cũng không có sự thoái lui, phải học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này. Vì sao? Vì đã thấu rõ tất cả pháp tức là Bồ-đề.
Nếu muốn hiểu rõ tất cả hữu tình hành hạnh Bồ-đề, không có kẻ nào chẳng hành cũng không có sự thoái lui, phải học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này. Vì sao? Vì Bồ-đề tức là thật tánh của các pháp. Tất
cả hữu tình đều hành các pháp, không có người bỏ pháp; các hành đều là không nên không thoái lui. Muốn hiểu rõ tánh tất cả pháp tức là Bồ-đề, tất cả Bồ-đề tức là pháp giới. Đây tức là thật tế, thật tế tức là không, tâm không thoái lui; phải học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này.
Mạn-thù-thất-lợi, Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa chỉ rõ tác dụng và sự làm lợi ích hữu tình thêm khó Nghĩ bàn của chư Phật, cũng là chỗ hoạt động của Như Lai. Vì sao? Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa không thể chỉ ra, không thể tuyên thuyết, là pháp không đọa, chỉ có Như Lai như thật giác ngộ dùng phương tiện thiện xảo vì hữu tình mà thuyết giảng.
Mạn-thù-thất-lợi, nếu có Bí-sô, Bí-sô-ni đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, thọ trì tối thiểu dù một bài kệ bốn câu, giảng nói cho người khác, nhất định hướng tới Bồ-đề, an trú cảnh giới của Phật huống gì thường tu hành theo lời dạy. Phải biết người này chẳng đọa vào cảnh giới ác, mau chứng quả vị Giác ngộ cao tột.
Mạn-thù-thất-lợi, những hữu tình nào nghe thuyết Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này mà tâm chẳng quên mất, cũng chẳng kinh sợ lại hoan hỷ tin nhận, phải biết những người này nhất định sẽ chứng được tất cả pháp Phật, được tất cả Như Lai hứa khả, thâu nhận làm chúng đệ tử.
Mạn-thù-thất-lợi, những thiện nam tín nữ nào tin nhận pháp ấn Vô thượng của Như Lai là Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, sẽ được phước vô lượng. Pháp ấn này được tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác cùng nhau hộ niệm; các vị A-la-hán, Bồ-tát, bậc trí và các Thiên thần đều cùng nhau bảo vệ giữ gìn. Những thiện nam nào trụ Bồ-tát thừa được ấn ấn này tức đã được công nhận vượt qua các cảnh giới ác, Thanh văn, Độc giác, nhất định sẽ chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột.
Khi ấy, Thiên đế Thích liền cùng với vô lượng Thiên tử của cõi trời Ba mươi ba đều cầm các thứ hương hoa xinh đẹp của cõi trời: hoa Ôn-bát-la (sen xanh), hoa Câu-mỗ-đà (sen đỏ), hoa Bát-đặt-ma (sen trắng), hoa Bôn-trà-lợi (sen vàng), hoa vi diệu âm, hoa diệu linh thoại và bột hương chiên-đàn cúng dường Bát-nhã ba-la-mật-đa, tung rải dâng lên Như Lai.
Mạn-thù-thất-lợi, tất cả Bồ-tát và Thanh văn… Lại trổi các thứ âm nhạc cõi trời ca ngợi diệu pháp để cúng dường. Họ lại phát nguyện: Nguyện cho tất cả chúng tôi thường nghe pháp ấn Vô thượng
của Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này.
Khi ấy, Thiên đế Thích lại phát nguyện: Nguyện các loài hữu tình ở châu Thiệm-bộ thường nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa, vui mừng thọ trì thành tựu giáo pháp của Phật. Thiên chúng chúng tôi thường hộ vệ, khiến cho người thọ trì không gặp trở ngại. Các loài hữu tình ít dùng công sức mà được lắng nghe, thọ trì, đọc tụng phải biết đều là oai lực của chư Thiên.
Bấy giờ, Phật khen Thiên đế Thích:
–Thiên chủ, ông đã phát được nguyện này. Nếu có người nghe được nguyện này, vui mừng thọ trì nhất định sẽ thành tựu các pháp của Phật, mau hướng tới quả vị Giác ngộ cao tột.
Mạn-thù-thất-lợi bạch Phật:
–Cúi xin Như Lai dùng sức thần thông hộ trì Bát-nhã ba-la-mật-đa trụ lâu ở thế gian để làm lợi ích cho tất cả.
Khi ấy, Phật liền hiện sức thần thông lớn làm cho các núi, đại địa của thế giới ba lần ngàn rung động sáu cách, lại hiện lên mỉm cười, phóng ánh sáng lớn chiếu khắp thế giới ba lần ngàn.
Mạn-thù-thất-lợi bạch Phật:
–Đây là tướng Như Lai hiện sức thần thông, hộ trì Bát-nhã ba-la-mật-đa trụ lâu ở thế gian để làm lợi ích.
Phật dạy:
–Đúng vậy, đúng như ông nói! Ta dùng thần lực hộ trì pháp ấn Vô thượng Bát-nhã ba-la-mật-đa, làm cho trụ lâu ở đời để làm lợi ích cho hữu tình. Chư Phật Thế Tôn thuyết pháp thù thắng rồi, theo đúng pháp này đều khởi lên sức đại thần thông, hộ trì pháp này được trụ lâu ở thế gian, khiến cho các Thiên ma không thể làm gì được. Những bọn người ác không thể hủy báng. Tất cả ngoại đạo vô cùng sợ hãi. Nếu người nào siêng năng tu học pháp này thì tất cả chướng nạn đều bị tiêu diệt.
Khi Đức Bạc-già-phạm thuyết kinh này rồi, tất cả chúng Đại Bồ-tát mà Mạn-thù-thất-lợi là vị đứng đầu cùng với các Bí-sô, bốn bộ đại chúng, Trời, Rồng, Dược-xoa, A-tố-lạc… tất cả chúng hội nghe Phật thuyết đều rất vui mừng, tin nhận, phụng hành.
Kinh Đại Bát-Nhã Ba-La-Mật-Đa - Hội Thứ VIII - Quyển 576 - Phẩm Na-Già-Thất-Lợi
KINH ĐẠI BÁT-NHÃ BA-LA-MẬT-ĐA
Hội thứ VIII
QUYỂN 576
Phẩm NA-GIÀ-THẤT-LỢI
Tôi nghe như vầy:
Một thời, tại vườn Cấp cô độc rừng Kỳ-đà thuộc thành Thất-la-phiệt, Đức Thế Tôn giảng nói chánh pháp cho Đại chúng.
Bấy giờ, vào buổi sáng, Đại Bồ-tát Diệu Kiết Tường đắp y, ôm bát từ từ đi vào thành Thất-la-phiệt.
Lúc đó, có Bồ-tát tên Long Kiết Tường thấy vị ấy mới hỏi rằng:
–Tôn giả từ đâu đến?
Diệu Kiết Tường đáp:
–Tôi muốn vào thành Thất-la-phiệt này tuần tự khất thực để làm lợi lạc cho nhiều chúng sinh vì thương tưởng các chúng sinh trong thế gian, vì muốn làm lợi ích an lạc cho trời, người.
Long Kiết Tường hỏi:
–Thưa Tôn giả, ngài vẫn chưa phá được tưởng về thức ăn hay sao?
Diệu Kiết Tường nói:
–Đối với việc tưởng về thức ăn, tôi hoàn toàn không thấy có thì biết phá cái gì? Vì sao? Do bản tánh của tất cả pháp rỗng không giống như hư không, không hư hoại, không gián đoạn vậy tôi có thể phá thứ gì? Trời, Ma, Phạm, thế gian, Sa-môn, Bà-la-môn… cũng không thể phá. Vì sao vậy? Tự tánh các pháp giống như cảnh giới hư không, hoàn toàn rỗng không, không thể lay động, làm sao có thể phá được. lại nữa, tất cả các pháp giống như hư không, rộng lớn không có Trời, Ma, Phạm, Sa-môn… các loài hữu tình nào có thể nắm giữ được. Vì sao? Vì tất cả pháp đều có tánh xa lìa nên chẳng có chỗ nắm giữ.
Long Kiết Tường hỏi:
–Nếu vậy thì vì sao Bồ-tát chiến đấu với ma?
Diệu Kiết Tường nói:
–Bồ-tát chưa từng đánh nhau với quân ma đánh trống lớn. Khi ấy, Bồ-tát không thấy pháp có chút gì chân thật để có thể dựa vào đó mà nhập định. Vì sao? Tuy thấy ma đánh trống nhưng Bồ-tát không lo sợ. Giống như nhà ảo thuật biến hóa ra kẻ thù thì tuy kẻ địch ấy hiện tướng đe doạ não hại nhưng nhà ảo thuật không kinh sợ. Cũng vậy! Cũng vậy, Bồ-tát biết pháp tánh là không, đều như việc biến hóa hoàn toàn không đáng sợ. Nếu lúc ấy mà Bồ-tát có lo sợ thì chẳng phải là bậc trời, người nên cúng dường. Nhưng các Bồ-tát hiểu được các pháp là không và không sợ hãi nên có thể làm ruộng phước trong sạch chân chánh.
Long Kiết Tường hỏi:
–Vậy có người nào có thể chứng đắc Bồ-đề không?
Diệu Kiết Tường nói:
–Cũng có người có thể chứng.
Long Kiết Tường hỏi:
–Ai là người chứng?
Diệu Kiết Tường nói:
–Người nào không có danh, tánh, tạo dựng, nói năng thì người ấy có thể chứng.
Long Kiết Tường hỏi:
–Người kia đã như vậy thì làm sao có thể chứng?
Diệu Kiết Tường nói:
–Tâm người ấy không sinh, không niệm Bồ-đề và Bồ-đề tòa, cũng không thương tưởng tất cả hữu tình, nhờ tâm không biểu hiện, tâm không thấy… vị ấy có thể chứng quả vị Giác ngộ cao tột.
Long Kiết Tường hỏi:
–Nếu vậy Tôn giả dùng những tâm gì để chứng đắc Bồ-đề?
Diệu Kiết Tường nói:
–Tôi không có chỗ hướng đến, cũng không có hướng đến, hoàn toàn không học gì, tương lai tôi chẳng đến cây Bồ-đề, ngồi ở tòa kim cang chứng đại Bồ-đề, chuyển pháp luân vi diệu, cứu giúp hữu tình ra khỏi sinh tử. Vì sao? Vì các pháp không chuyển động, không thể phá
hoại, không thể nắm giữ, hoàn toàn rỗng không. Tôi dùng tâm chẳng có nơi hướng đến này để chứng đắc Bồ-đề.
Long Kiết Tường nói:
–Điều Tôn giả nói đều dựa vào thắng Nghĩa. Nó giúp các hữu tình tin hiểu. Đó là pháp giải thoát phiền não. Nếu các hữu tình được giải thoát khỏi phiền não thì có thể phá hoàn toàn lưới ma.
Diệu Kiết Tường nói:
–Lưới ma không thể phá hoại. Vì sao? Ma không khác khái niệm Bồ-đề. Vì sao vậy? Ma và tánh của ma quân đều chẳng có, hoàn toàn chẳng thể nắm bắt được. Vì thế tôi nói ma không có khái niệm Bồ-đề.
Long Kiết Tường hỏi:
–Bồ-đề Nghĩa là gì?
Diệu Kiết Tường nói:
–Bồ-đề là pháp ở khắp thời gian, nơi chốn và tất cả pháp. Giống như hư không hoàn toàn không có chướng ngại đối với thời gian, nơi chốn và các pháp, không nơi nào không có. Cũng vậy, do không bị chướng ngại nên Bồ-đề ở khắp tất cả thời gian, nơi chốn, pháp. Thế nên Bồ-đề là hơn hết, vậy ông muốn chứng những Bồ-đề gì?
Long Kiết Tường nói:
–Muốn chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột.
Diệu Kiết Tường nói:
–Ông đang muốn chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột là pháp chẳng thể chứng. Nếu ông muốn chứng tức là làm việc hý luận. Vì sao? Vì đắc quả vị Giác ngộ cao tột vắng lặng lìa tướng mà ông muốn nắm bắt thành ra hý luận. Giống như có người nói: “Tôi làm cho người huyễn ngồi trên tòa Bồ-đề, chứng quả vị Giác ngộ cao tột huyễn.” Lời nói này trở thành hý luận vì các người huyễn còn chẳng thể nắm bắt được thì làm sao có thể giúp cho chứng đại Bồ-đề huyễn. Huyễn đối với pháp huyễn chẳng hợp, chẳng tan. Không giữ, không bỏ tự tánh hoàn toàn không. Chư Phật Thế Tôn dạy: “Tất cả các pháp không thể phân biệt, đều như việc huyễn. Nay ông muốn chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột lẽ nào chẳng thành phân biệt pháp huyễn. Nhưng tất cả pháp đều không thể nắm giữ cũng không thể buông xả, không thành, không hoại, chẳng pháp nào có thể có tạo tác và có
hoại diệt đối với pháp, không có pháp nào có thể có hòa hợp và có biệt ly đối với pháp.” Vì sao? Do tất cả pháp chẳng hợp, chẳng tan, tự tánh hoàn toàn không, xa lìa ngã và ngã sở, giống như cảnh giới hư không, không nói, không chỉ bày, không khen, không chê, không cao, không thấp, không tổn hại, không lợi ích, không thể tưởng tượng, không thể hý luận, bản tánh vắng lặng, hoàn toàn rỗng không như huyễn, như mộng, không đối đãi, so sánh làm sao có thể sinh tâm phân biệt đối với chúng?
Long Kiết Tường nói:
–Lành thay, Tôn giả! Do đó tôi quyết định chứng đắc Bồ-đề. Vì sao vậy? Vì Tôn giả đã nói cho tôi nghe pháp sâu xa.
Diệu Kiết Tường nói:
–Tôi chưa từng giảng, nói cho ông nghe các pháp hoặc hiển bày, hoặc ẩn mặt, hoặc sâu, hoặc cạn thì làm sao giúp ông chứng đắc Bồ-đề được? Vì sao? Tự tánh các pháp đều không thể nói được vậy mà ông cho rằng tôi nói pháp sâu xa thì đó là làm việc hý luận. Thật sự tôi chẳng thể nói pháp. Vì tự tánh các pháp không thể nói được.
Giống như có người nói tôi có thể nói rõ tướng của người huyễn phân biệt Nghĩa là người huyễn biết phân biệt như như vậy, như vậy. Do lời nói này, người ấy làm hại lời nói chân thật của mình. Vì sao vậy? Phàm là người huyễn thì còn chẳng có sự phân biệt huống là có tướng ý thức. Nay ông cho rằng tôi giảng pháp sâu xa giúp ông chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột thì cũng như vậy. Do tất cả pháp đều như việc huyễn, tánh hoàn toàn rỗng không nên còn không thể có huống chi có việc giảng nói.
Bấy giờ Đại Bồ-tát Vô Năng Thắng đến chỗ vị ấy. Sau khi nghe xong, Bồ-tát kia khen:
–Lành thay, lành thay, Chánh sĩ! Đại sĩ có thể cùng nhau bàn bạc về pháp môn sâu xa.
Diệu Kiết Tường liền hỏi Vô Năng Thắng:
–Chánh sĩ! Đại sĩ nói pháp gì vậy? Phàm là Bồ-tát thì không Nghĩ rằng: “Ta là Bồ-tát Chánh sĩ! Đại sĩ có thể nói pháp sâu xa cho các hữu tình nghe.” Người nào Nghĩ vậy là làm việc hý luận. Lại nữa, này Vô Năng Thắng có tiếng vang nào thật sự có tự tánh có thể phát sinh ra lời nói cho người nghe bàn bạc về các pháp không?
Vô Năng Thắng đáp:
–Không có.
Diệu Kiết Tường nói:
–Tất cả các pháp cũng như vậy, chẳng thật đều như tiếng vang, không danh, không tướng, không có sự chấp trước nếu ai chấp trước pháp ấy là làm việc hý kuận, ai hý luận thì trôi lăn trong sinh tử? Do không biết như thật nên đối với tất cả các pháp như tiếng vang, họ phát sinh tranh cãi. Do tranh cãi phát sinh nên tâm liền rối loạn. Do tâm rối loạn nên sinh nhiều mê lầm. Do mê lầm tăng thêm nên họ luân hồi trong các cõi. Vì thế, suốt ngày đêm Thế Tôn thường dạy bảo các Bí-sô: “Bí-sô các ông chớ có hý luận. Đối với pháp tịch diệt mà Ta dạy, các ông phải thường tư duy quán sát kỹ càng, siêng năng tu tập về Vô sinh pháp nhẫn.”
Đấng Pháp vương Đại thánh Năng Nhân Tịch Mặc này nói các pháp không, bản tánh vắng lặng, không nhiễm ô, không chứng đắc, không nơi nương tựa, có thể biết như thật về giải thoát sinh tử, quyết định sẽ chứng đắc Bồ-đề Niết-bàn.
Sau khi nghe nói như thế, Long Kiết Tường lại hỏi Diệu Kiết Tường rằng:
–Tôn giả được giải thoát sinh tử gì?
Diệu Kiết Tường nói:
–Ông cho rằng Như Lai từ sinh tử gì mà được giải thoát. Đấng Thập lực Thế Tôn thường nói: “Quá khứ, vị lai, hiện tại là pháp sinh tử.”
Long Kiết Tường hỏi:
–Thế Tôn há chẳng nói tất cả các pháp đều như huyễn hóa sao? Thế thì đáng lẽ hữu tình đã chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột, sao lại có sinh tử? Vì sao? Tôn giả cũng đã nói các pháp chẳng thật, đều như huyễn hóa.
Diệu Kiết Tường nói:
–Từ xưa đến nay, đối với tánh, tướng của các pháp, ta chưa từng giảng nói, cũng không phân biệt, chấp trước tạo tác. Vì sao? Tánh tướng của các pháp không thể biểu thị, không thể phân biệt, không thể chấp trước, không thể tạo tác. Giả sử tất cả hữu tình có thể thấu rõ như thật các pháp đều như huyễn hóa thì đã chứng đắc quả vị Giác ngộ cao
tột, nhưng do hữu tình không thể thấu rõ tất cả các pháp đều như huyễn hóa nên phải sinh tử luân hồi trong các cõi.
Giống như nhà ảo thuật, tùy theo vật mà hóa làm đủ các việc huyễn hóa như là thế gian, Trời, Ma, Phạm, thích, Sa-môn, Phạm chí, rồng, Dược-xoa, A-tố-lạc, Nhân phi nhân… các loài ngu si mê chấp là thật có. Người trí và nhà ảo thuật thì thấy rõ nó không có thật tánh, chỉ là biểu hiện của các loại tướng hư dối. Cũng vậy, tuy các pháp như huyễn hóa nhưng các loài hữu tình ngu si không rõ, chẳng có cho là có, vô thường cho là thường, phân biệt đủ cách đối với các pháp, hoặc phân biệt sắc, hoặc phân biệt tâm, hữu vi, vô vi, hữu lậu, vô lậu. Họ phân biệt đủ cách đối với các loại như vậy.
Do sự phân biệt này, họ không biết như thật tất cả các pháp đều như huyễn hóa. Do không biết nên họ bị sinh tử luân hồi. Giả sử các loài hữu tình biết rõ như thật tất cả các pháp đều như huyễn hóa thì sẽ không cần tăng trưởng đối với Phật pháp. Vì sao? Các loài hữu tình xưa này đều đã có. Tất cả diệu pháp của chư Phật đã có. Nhờ không thoái thất Phật trí nên các hữu tình đều có thể đứng vững, đều được ổn định, đối với diệu pháp và trí tuệ của Phật, biết pháp tánh rỗng không, không danh, không tướng, không nương, không trụ, không giữ, không chấp, không trở ngại, không dính mắc, giống như hư không, không chứa đựng, không chấp giữ, không gì tịch tĩnh bằng, hết sức vắng lặng, không sinh, không diệt, không nhiễm, không tịnh, không thành, không hoại, chẳng có chẳng không, vì vậy ở trong đó trở thành pháp nhẫn sâu xa, thường không xa lìa diệu pháp của chư Phật. Vì vậy? Vì diệu pháp của chư Phật lìa tánh lìa tướng không thể tạo lập, không thể giảng nói, không thể biểu thị, ở khắp tất cả hữu tình giống như hư không.
Lúc ấy, Long Kiết Tường nghe pháp sâu xa nên vui mừng cực độ khen ngợi Diệu Kiết Tường:
–Lành thay, lành thay! Pháp Tôn giả giảng rất là vi diệu không thể Nghĩ bàn. Pháp ấy dạy các hữu tình thường không xa lìa diệu pháp của chư Phật, ai có thể tin hiểu được?
Diệu Kiết Tường nói:
–Đệ tử chân chánh của chư Phật đều có thể tin hiểu đó là tùy tính hành, hoặc là tùy pháp hành, hoặc Đệ bát, hoặc Dự lưu, hoặc Nhất lai,
hoặc Bất hoàn, hoặc A-la-hán, hoặc Độc giác, hoặc Bồ-tát đã được không thoái chuyển, không động, không chuyển đối với các pháp trắng, đã khéo an trụ vào pháp hoàn toàn không và pháp không có sở đắc, có thể tin hiểu sâu xa. Vì sao? Tòa Bồ-đề vi diệu của Bồ-tát này đã hiện ở trước mắt, có thể đối trước thế gian, Trời, Ma, Phạm, Thích, Sa-môn, Phạm chí, A-tố-lạc, Nhân phi nhân… rống tiếng rống của sư tử; Ta ngồi kiết già ở tòa này, khi nào chưa được quả vị Giác ngộ cao tột thì quyết không tạm rời tòa ấy ở giữa chừng. Vì sao? Các Bồ-tát này đã hoàn toàn an trụ vào pháp hoàn toàn không, pháp không có sở đắc nên không thể lay động, giống như cái cọc chắc chắn hết sức kiên cố, các trâu chúa không thể lay động, Bồ-tát này đã khéo an trụ vào pháp hoàn toàn không, pháp không có sở đắc nên tất cả hữu tình không thể làm lay động, kông thể khiến vị ấy xa rời giác ngộ, sự giác ngộ và tòa Bồ-đề.
Long Kiết Tường nói:
–Giác ngộ, sự giác ngộ và tòa Bồ-đề Nghĩa là gì?
Lúc ấy, Diệu Kiết Tường hỏi lại vị kia:
–Thế nào gọi là việc biến hóa của Như Lai, nơi biến hóa của Như Lai như thế nào, thế nào là chỗ nương tựa nơi việc biến hóa của Như Lai, thế nào là pháp chứng được do biến hóa của Như Lai. Do đó nói là Như Lai biến hóa nói pháp dạy đạo?
Long Kiết Tường nói:
–Tôi còn không thấy thật có Như Lai huống là thấy có việc biến hóa của Như Lai, nơi biến hóa, chỗ dựa của việc biến hóa và pháp chứng được do biến hóa, để mà có thể nói Như Lai biến hóa nói pháp, dạy đạo.
Diệu Kiết Tường nói:
–Lành thay! Lành thay, điều ông nói và biết rất là đúng lý, ông đã chứng đắc vô sở đắc nhẫn đối với tất cả pháp và có thể nói như vậy: nên biết giác ngộ, sự giác ngộ… cũng như vậy.
Long Kiết Tường nói:
–Chẳng phải vô sở đắc nhẫn của tất cả các pháp có phát sinh, có hoại diệt. Vì sao vậy? Do tất cả các pháp rỗng không, không tự tánh, tự tướng cũng không. Các pháp như vậy vô tướng, vô đối, vô sắc, vô kiến đồng với hư không. Làm sao phát sinh vô sở đắc nhẫn đối với các pháp
được? Nếu vô sở đắc nhẫn của tất cả các pháp có Nghĩa, có thể phát sinh thì nhẫn của tiếng vọng, hoặc nhẫn của bóng sáng, hoặc nhẫn của đống bọt hoặc nhẫn của bong bóng, hoặc nhẫn của quáng nắng, hoặc nhẫn của cây chuối, hoặc nhẫn của việc ảo thuật, hoặc nhẫn của cảnh mộng, hoặc nhẫn của biến hóa, hoặc nhẫn của bóng trong gương, hoặc nhẫn của thành Tầm hương, hoặc nhẫn của cảnh giới hư không, lại có Nghĩa hoạt động hay sao? Vì sao? Nhẫn của hư không… mà có Nghĩa khác thì thật vô lý.
Đại Bồ-tát nào nghe pháp này mà không kinh sợ, không mê hoặc, không nghi ngờ, không run rẩy tức là được Vô sinh pháp nhẫn của Bồ-tát.
Diệu Kiết Tường nói:
–Không thủ pháp nhẫn của Bồ-tát lẽ nào không có sai khác sao?
Long Kiết Tường nói:
–Nếu Đại Bồ-tát bất luận có chấp trước đối với pháp nhỏ nào thì đó là làm việc có sở đắc; nếu các Bồ-tát Nghĩ rằng: Đối với pháp sâu xa ta đều có thể hiểu rõ thì đó gọi là làm việc có sở đắc; nếu các Bồ-tát Nghĩ rằng: “Ta là người thành tựu nhẫn sâu xa thì đó là làm việc có sở đắc; nếu các Bồ-tát Nghĩ rằng: “Ta có thể tin tưởng ghi nhớ pháp sâu xa thì đó là làm việc có sở đắc; nếu các Bồ-tát Nghĩ rằng: “Ta có thể hiểu rõ các Nghĩa thì đó là làm việc có sở đắc; nếu các Bồ-tát Nghĩ rằng: “Ta có thể biết rõ các pháp thì đó là làm việc có sở đắc; nếu các Bồ-tát Nghĩ rằng: “Ta có thể hiểu rõ bản tánh các pháp thì đó là làm việc có sở đắc; nếu các Bồ-tát Nghĩ rằng: “Ta có thể tu hành các hạnh theo Bồ-tát đạo thì đó là làm việc có sở đắc; nếu các Bồ-tát Nghĩ rằng: “Ta có thể trang nghiêm các cõi Phật thì đó là làm việc có sở đắc; nếu các Bồ-tát Nghĩ rằng: “Ta có thể thành thục các hữu tình thì đó là làm việc có sở đắc; nếu các Bồ-tát Nghĩ rằng: “Ta quyết định sẽ chứng đắc Bồ-đề thì đó là làm việc có sở đắc; nếu các Bồ-tát Nghĩ rằng: “Ta quyết định có thể chuyển pháp luân vô thượng thì đó là làm việc có sở đắc; nếu các Bồ-tát Nghĩ rằng: “Ta có thể cứu vớt các loài hữu tình thì đó là làm việc có sở đắc; nếu các Bồ-tát Nghĩ rằng: “Ta có tu hành, ta có chứng đắc thì đó là làm việc có sở đắc; nếu các Bồ-tát Nghĩ rằng: “Ta có thể tu hành Bố thí, Tịnh giới, An nhẫn, Tinh tấn, Tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa thì đó là làm việc có sở đắc; nếu các Bồ-tát Nghĩ
rằng: “Ta có thể tu hành ba mươi bảy pháp phần Bồ-đề như bốn Niệm trụ… thì đó là làm việc có sở đắc; nếu các Bồ-tát Nghĩ rằng: “Ta có thể chứng đắc mười lực của Như Lai, bốn điều không sợ, bốn sự hiểu biết thông suốt, đại Từ, đại Bi, đại Hỷ, đại Xả, mười tám pháp Phật bất cộng và vô lượng, vô biên diệu pháp khác của chư Phật thì đó là làm việc có sở đắc. Do Bồ-tát không làm việc có sở đắc nên vô sở đắc pháp nhẫn chẳng có gì sai khác.
Diệu Kiết Tường hỏi:
–Nếu vậy thì làm sao Bồ-tát tu học hướng đến hạnh Bồ-đề?
Long Kiết Tường nói:
–Nếu các Bồ-tát không chấp trước đối với các pháp thì đó là tu học hướng đến hạnh Bồ-đề. Nếu các Bồ-tát không lệ thuộc đối với các pháp thì đó là tu học hướng đến hạnh Bồ-đề. Nếu các Bồ-tát hiện quán các pháp, nương nhờ các duyên, không có tự tánh, lìa ngã, ngã sở thì đó là tu học hướng đến hạnh Bồ-đề. Nếu các Bồ-tát tuy có tu hành nhưng không có tưởng về tu hành thì đó là tu học hướng đến hạnh Bồ-đề.
Diệu Kiết Tường nói:
–Đúng vậy, đúng vậy, đúng như lời ông nói! Như người trong mộng tuy thấy là đi đứng ở các nơi nhưng không có tới, lui, đi, đứng, nằm, ngồi cũng không có nơi đi đứng thật sự. Cũng vậy, tuy đang tỉnh thức và có tu hành nhưng Bồ-tát không có tưởng về thực hành. Vị ấy quán việc làm và bản tánh của việc làm hoàn toàn rỗng không, không chấp trước đối với các pháp, thấu suốt tất cả các pháp không có hình trạng, không có tướng mạo, không chứa đựng, không nắm bắt, đồng với hư không, bản tánh rỗng lặng. Các Bồ-tát nào có thể thực hành như vậy, không chấp trước vật gì, lìa các hý luận thì đó là ruộng phước trong sạch, chân chánh của trời, người, được nhận sự cung kính cúng dường của thế gian.
Sau khi nghe lời này, Long Kiết Tường vui mừng cực độ nói: Thưa Tôn giả, tôi muốn đến thành Thất-la-phiệt tuần tự khất thực vì các hữu tình.
Diệu Kiết Tường nói:
–Ông hãy đi tùy ý, nhưng lúc đi, không được nhấc chân, không được hạ chân, đừng co, đừng duỗi, đừng sinh tâm chấp ngã, đừng có hý
luận, đừng tưởng về đường cái, đừng tưởng về thành ấp, xóm làng, đừng sinh tưởng về nam nữ lớn nhỏ, đừng tưởng về ngã tư, vườn cây, nhà cửa, cửa lớn, cửa sổ. Vì sao vậy? Vì Bồ-đề xa lìa ý tưởng về các vật sở hữu không không thấp, không uốn cong, không co duỗi, tâm dứt loạn động, không nói hý luận, không có số lượng. Đó là Bồ-đề mà Bồ-tát hướng đến. Nay, nếu ông có thể thực hành như vậy thì có thể tùy ý đi khất thực ở bất cứ ở nơi nào.
Lúc ấy, Long Kiết Tường đã nương theo oai lực của việc dạy bảo đó nhập vào định Hải dụ, giống như biển lớn nước rất sâu rộng đầy ngập yên tịnh, chứa các của báu, nuôi dưỡng mạng sống các loài thủy tộc. Oai lực của định này cũng sâu rộng như vậy, thần dụng khó lường, ba nghiệp yên tịnh, đầy đủ của báu công đức, giúp đỡ nuôi dưỡng các hữu tình.
Lúc ấy Bồ-tát tên Thiện Tư muốn làm cho vị kia mau xuất định nên tạo ra điều kiện lớn để lay động thân vị ấy. Tuy làm cho các ngọn núi và mặt đất khắp thế giới ba lần ngàn chấn động sáu cách nhưng thân tâm của Long Kiết Tường vẫn yên lặng, kiên cố, bất động như núi Diệu cao. Vì sao vậy? Do sức định này làm cho thân miệng ý của vị ấy an trụ không lay động. Sau đó từ định xuất ra các loại hương hoa như mưa, nghiêng mình hướng về rừng Thệ-đa chắp tay chí thành cung kính nói: Cúi lạy Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, sự chứng đắc, lời dạy đều rất sâu xa, tự tánh đều rỗng không, không nhiễm, không chứng đắc, có thể giúp người nghe đạt được Thắng định này.
Thiện Tư Bồ-tát liền hỏi vị ấy rằng:
–Lúc ở trong định ông có biết đất chuyển động không?
Long Kiết Tường đáp:
–Thiện Tư nên biết, những người nào thân tâm có động chuyển thì thấy đại địa cũng nghiêng ngả, lay động. Chư Phật Thế Tôn, Bồ-tát không thoái chuyển, đại Độc giác, đại A-la-hán thân tâm yên tĩnh xa lìa loạn động nên không thấy, không biết có động, có chuyển có nghiêng có lắc lư đối với pháp. Vì sao vậy? Do thường an trụ vào pháp không động, không chuyển không nghiêng ngả không lắc lư là Không, Vô tướng, Vô nguyện, tướng chứng đắc tịch tĩnh và pháp xa lìa có tánh rỗng không. Do trụ vào pháp này nên thân tâm không lay động.
Sau khi nghe thấy việc này, Diệu Kiết Tường vui mừng khen ngợi Long Kiết Tường:
–Lành thay, lành thay! Ông có thể thành tựu việc này, ông hãy tùy ý vào thành khất thực.
Long Kiết Tường nói:
–Tôi đã chứng đắc Thắng định Hải dụ là thức ăn pháp vô thượng nên không còn mong cầu loại thức ăn bình thường nữa. Nay tôi chỉ cầu Bố thí, Tịnh giới, An nhẫn, Tinh tấn, Tĩnh lự, Bát-nhã, phương tiện thiện xảo, trí lực diệu nguyện Ba-la-mật-đa và vô biên thắng hạnh khác của Bồ-tát, mau chứng quả vị Giác ngộ cao tột, chuyển pháp luân vi diệu, cứu vớt các loài hữu tình ra khỏi nỗi khổ lớn sinh tử, làm cho trụ vào Niết-bàn hoàn toàn thanh tịnh. Tôi mong cầu xả bỏ các hành, không muốn nuôi dưỡng thân tâm dơ bẩn. Do được bạn lành tôn quý thanh tịnh đúng đắn thương tưởng nên tôi đem hết sức chứng đắc Thắng định. Nay tôi đảnh lễ Thù Diệu Kiết Tường, Vô Biên Kiết Tường, Dũng Mãnh Kiết Tường, Quảng Đại Kiết Tường, Diệu Pháp Kiết Tường, Thắng Tuệ Kiết Tường, Nan Tư Kiết Tường là Đại tiên thiện hữu, Chân tịnh thiện hữu.
Diệu Kiết Tường nói:
–Lành thay! Tôn giả có thể chứng đắc Thắng định Hải dụ này, thấu suốt các pháp như tiếng vang, như bóng dáng, như mộng, như huyễn, như váng nắng, như ảnh, như việc biến hóa, như thành Tầm hương. Nay, ông nên cầu mười lực của Như Lai, bốn điều không sợ, bốn sự hiểu biết thông suốt, đại Từ, đại Bi, đại Hỷ, đại Xả, mười tám pháp Phật bất cộng, vô lượng, vô biên pháp thực vô thượng để tự làm lợi ích pháp thân giải thoát. Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác đều nhờ thức ăn này mà có thể sống mãi vô lượng, vô số biên chẳng thể Nghĩ bàn hằng hà sa đại kiếp. Vì sao? Thức ăn pháp vô lậu không trói buộc này có thể giải thoát vĩnh viễn sự chấp trước pháp không xuất ly của thế gian, cũng có thể diệt trừ vĩnh viễn tất cả kiêu mạn, không có chứa đựng, không có nắm bắt, không có các hý luận, bản tánh rỗng lặng. Tất cả các Đại Bồ-tát đều mong cầu thức ăn này. Ông cũng phải mong cầu như vậy, đừng cầu thức ăn tầm thường của thế gian.
Long Kiết Tường nói:
–Sau khi nghe ngài ca ngợi thức ăn pháp vô thượng này tôi đã no đủ huống là được hưởng thọ. Nếu về sau được thức ăn pháp này tôi sẽ dùng không ăn làm phương tiện để tự làm no đủ và làm tất cả hữu tình đều no đủ.
Diệu Kiết Tường nói:
–Ông có thể làm no đủ cảnh giới hư không chăng?
Đáp:
–Không thể.
Diệu Kiết Tường nói:
–Ông có thể làm no đủ tiếng vang, bóng dáng, mộng huyễn, quáng nắng, ảnh, các việc biến hóa, thành Tầm hương chăng?
Đáp:
–Không thể.
Diệu Kiết Tường nói:
–Ông có thể dùng các dòng nước làm đầy đủ các biển lớn không?
Đáp:
–Không thể.
Diệu Kiết Tường nói:
–Các pháp cũng vậy. Vì sao ông muốn làm no đủ tất cả? Nếu ông muốn tất cả đều được no đủ tức là muốn làm no đủ cảnh giới hư không bao la, cũng muốn làm no đủ tiếng vang, bóng dáng, mộng… cũng muốn làm đầy tất cả biển lớn, cũng muốn làm no đủ tất cả pháp Không, Vô tướng, Vô nguyện, không tạo, không tác, không sinh, không diệt, cũng muốn làm no đủ Niết-bàn xa lìa, tịch tĩnh, lìa nhiễm hoàn toàn giải thoát, cũng muốn làm no đủ vô sắc, vô kiến, vô đối, một tướng, đồng với hư không, là chân như, pháp giới không thể chấp trước.
Long Kiết Tường nói:
–Như lời Ngài nói thức ăn và người ăn đều rỗng không thì lẽ ra các hữu tình không nên nhờ cậy thức ăn?
Diệu Kiết Tường nói:
–Đúng vậy, đúng vậy! Tất cả hữu tình đều không nhờ cậy thức ăn. Giả sử Phật hóa ra hằng hà sa số các loài hữu tình đều cần thức ăn thì ông khiến ai tạo thức ăn cho chúng tôi?
Long Kiết Tường nói:
–Người huyễn hóa không cần thức ăn thì tạo thức ăn làm gì?
Diệu Kiết Tường nói:
–Pháp và hữu tình đều như huyễn hóa cho nên tất cả đều không nhờ cậy thức ăn.
Nếu các hữu tình không thể thấu rõ như thật các pháp đều như huyễn hóa thì đối với các nẻo sinh tử luân hồi lại hư vọng chấp là có chỗ nhờ cậy nắm giữ nhưng việc nhờ cậy nắm giữ ấy hoàn toàn chẳng thể nắm bắt được. Quán sát như thật thì thấy pháp và hữu tình đều có tự tánh rỗng không, không có một chút chân thật nên không có nhờ cậy nắm giữ đối với các thức ăn.
Long Kiết Tường nói:
–Tôi muốn trụ vào chỗ dứt trừ đói khát.
Diệu Kiết Tường nói:
–Đói khát còn không có thì làm sao có việc đoạn trừ? Giống như nhà ảo thuật nói rằng tôi đang muốn tìm nước trong quáng nắng để trừ đói khát. Ông cũng giống như vậy. Vì sao thế? Do tất cả pháp đều như quáng nắng. Tất cả hữu tình đều như nhà ảo thuật. Vì sao ông lại muốn trụ vào việc dứt trừ đói khát. Trong pháp hư vọng phân biệt đã được tạo ra, đoạn trừ và bị đoạn trừ đều chẳng thể nắm bắt được. Đã không có đói khát thì người trừ đói khát là ai. Xưa nay tự tánh các pháp vốn no đủ hoàn toàn không đói khát thì dứt trừ cái gì. Kẻ phàm phu ngu si không biết như thật về việc này nên cho là tôi đói khát muốn tìm cách dứt trừ. Những người có trí có thể biết như thật là đói khát vốn không nên không tìm cách dứt trừ. Đã có thể hiểu rõ tánh các pháp rỗng không, thì không còn luân hồi sinh tử trong các cõi, lìa các hý luận, không còn phân biệt, không nhiễm, không nhập, không xuất, hoàn toàn giải thoát vĩnh viễn không phân biệt.
Long Kiết Tường nói:
–Đúng như Tôn giả nói các pháp yếu. Như vậy! Như vậy!
Diệu Kiết Tường nói:
–Chẳng phải chân pháp giới chân thật có nổi, có chìm, có co, có duỗi. Vì sao vậy? Pháp giới chân thật lìa tướng, vắng lặng, không nỗi, không chìm, không thể phân biệt, không thể hý luận, không nương tựa, không trụ, không giữ, không bỏ, không động không chuyển,
không nhiễm, không tịnh. Như cảnh giới hư không, không động không chuyển, không giữ, không bỏ, không nương tựa không trụ, không thể hý luận, không thể phân biệt, không nổi không chìm. Các pháp cũng vậy, tự tướng vốn không, tánh cũng chẳng có, tướng chẳng thể nắm bắt được. Nếu tướng của các pháp có thể nắm bắt được thì Phật đã nhập Niết-bàn cũng có thể nắm bắt. Tất cả các pháp không có chứa đựng, không có nắm bắt, vô sắc, vô kiến, vô đối, vô tướng xưa nay vắng lặng. Vì vậy chư Phật nhiều như cát sông Căng-già tuy đã nhập Niết-bàn nhưng không có một pháp diệt, Nghĩa là không có sự tiêu diệt của sắc uẩn và sự tiêu diệt của thọ, tưởng, hành, thức, cũng không có sự tiêu diệt của nhãn xứ và sự tiêu diệt của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ, cũng không có sự tiêu diệt của sắc xứ và sự tiêu diệt của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ, cũng không có sự tiêu diệt của sắc xứ và sự tiêu diệt của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ, cũng không có sự tiêu diệt của nhãn giới và sự tiêu diệt của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới, cũng không có sự tiêu diệt của sắc giới và sự tiêu diệt của thanh, hương, vị, xúc, pháp giới, cũng không có sự tiêu diệt của nhãn thức giới và sự tiêu diệt của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới, cũng không có sự tiêu diệt của nhãn xúc và sự tiêu diệt của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc, cũng không có sự tiêu diệt của các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra và sự tiêu diệt của các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên sinh ra, cũng không có sự tiêu diệt của địa giới và sự tiêu diệt của thủy, hỏa, phong, không, thức giới.
Thế nên, tuy chư Phật nhập Niết-bàn nhưng không có pháp nhập Niết-bàn nào cả. Các hữu tình muốn có địa vị nhập Niết-bàn và có pháp bị diệt trừ tức là muốn làm cho cảnh giới hư không rộng lớn cũng bị tiêu diệt. Vì sao? Tánh tất cả pháp xưa nay vắng lặng, tự tánh vắng lặng hết sức vắng lặng không thể bị tiêu diệt nữa. Các phàm phu ngu si không biết như thật về lúc nhập Niết-bàn mới phát sinh tưởng là tiêu diệt, cho rằng ngã, ngã sở lúc này mới diệt. Do người ấy chấp trước ngã và hữu tình, rộng nói cho đến người biết, người dẫn dắt và do chấp có đối với pháp không tự tánh, cho rằng lúc nhập Niết-bàn tất cả vĩnh viễn diệt tận nên ta nói những người ấy đều không thể giải thoát sinh, già, bệnh, chết, sầu lo khổ não. Vì sao? Do hạng ngu si ấy không biết không thấy bản tánh các pháp. Do không
biết, không thấy bản tánh các pháp nên đối với Phật, Thế Tôn và đại đệ tử, Bồ-tát không thoái chuyển những người tin hiểu kỹ đối với pháp sâu xa, thường thích làm việc làm không có sở đắc, trồng nhiều căn lành đối với Phật đời quá khứ, có thần thông lớn, đầy đủ thế lực lớn, như thương chủ chân tịnh, thiên tiên vô thượng, người kia thường cùng các vị ấy tranh cãi. Do tranh cãi nên những người ngu si kìa luân hồi trong đống hôi thối bất tịnh suốt một thời gian dài, tất cả Hiền thánh đều xa lánh họ. Người trí đều quở trách sinh tử thô ác. Giống như đống phẩn ở gần thành ấp xóm làng, người và súc vật qua lại suốt ngày đêm. Như vậy, như vậy, chỗ đó tăng thêm các vật như phân nước tiểu hôi thối, bất tịnh đắng ghét. Cũng vậy phàm phu ngu si không thể biết rõ bản tánh các pháp nên tăng thên sự sinh tử bất tịnh hôi thối cự ác mà Thánh hiền quở trách, người trí xa lìa. Theo Ta, hạng người ấy không thể giải thoát sinh, già, bệnh, chết… và các loại tai họa.
Khi ấy Long Kiết Tường hỏi:
–Thưa Tôn giả làm sao có thể biết như thật đối với pháp?
Diệu Kiết Tường nói:
–Các hữu tình có thể dùng tâm không phân biệt tùy thuận xa lìa, thú hướng xa lìa, tiếp cận xa lìa thì có thể biết như thật đối với pháp.
Long Kiết Tường nói:
–Ai có thể xa lìa việc huyễn?
Bấy giờ, Thiện Hiện đến nơi ấy hỏi:
–Hai Đại sĩ đàm luận vấn đề gì vậy?
Diệu Kiết Tường hỏi trở lại:
–Đại đức nói pháp gì gọi là Đại sĩ? Chúng tôi không thấy thật có pháp nhỏ nào gọi là Đại sĩ để cùng nhau đàm luận. Đại Thánh Pháp Vương cũng chưa từng nói thật có pháp nhỏ nào được gọi là Đại sĩ. Các pháp như tiếng vang đều chẳng chân thật. Tiếng vang ấy há có thể có chỗ đàm luận sao?
Nghe lời nói ấy, Cụ thọ Thiện Hiện nhập vào pháp môn không có sở đắc Tam-ma-địa trong chốc lát rồi xuất định chắp tay cung kính hướng về rừng Thệ-đa nói rằng:
–Con xin quay về sự chứng đắc và lời dạy của Phật, là pháp sâu xa, vi diệu, vắng lặng, khó thấy khó hiểu chẳng thể suy Nghĩ, vượt khỏi
cảnh giới suy Nghĩ, không còn chấp giữ, dứt các ràng buộc. Diệu pháp như vậy không thể Nghĩ bàn giúp các hữu tình nghe xong đạt được lợi lạc. Nếu các Bồ-tát đã được không thoái chuyển, mà Mạn-thù-thất-lợi làm Thượng thủ cho đến các Bồ-tát mới phát tâm hướng đến đại Bồ-đề đều cùng nhau ở trong pháp sâu xa này, lần lần thân cận nhau làm việc đàm luận này.
Diệu Kiết Tường nói:
–Đại đức nên biết, trong đây không thân, không bất thân, cũng không mê lầm, không có người mê lầm, lại không có việc lần lần cùng nhau đàm luận. Vì sao? Không có pháp nhỏ nào có thể là oán thân đối với pháp nhỏ nào. Vì sao? Do tất cả pháp đều không thật có.
Cụ thọ Thiện Hiện lại nói:
–Vừa rồi thấy hai Đại sĩ cùng nhau luận bàn pháp sâu xa, vì sao lại nói không có việc đàm luận?
Diệu Kiết Tường nói:
–Đại đức có nghe người biến hóa, cảnh mộng, tiếng vang, bóng dáng, quáng nắng, ảnh, biến hóa, thành Tầm hương lần lượt cùng nhau bàn luận Nghĩa lý của pháp sâu xa không?
Đáp:
–Không.
Diệu Kiết Tường nói:
–Nói pháp như huyễn hóa, cảnh mộng, tiếng vang… vì sao có thể nói là thấy cùng nhau đàm luận. Há có người biến hóa nghe Phật nói Nghĩa lý của pháp sâu xa, tin hiểu, thọ trì, chấp tướng tư duy, các việc như danh thân…?
Sau khi nghe lời này, Thiện Hiện liền nhập diệt định ở nơi ấy.
Lúc ấy Xá-lợi Tử đến nơi đó hỏi Diệu Kiết Tường:
–Đại sĩ có biết Thiện Hiện đang nhập vào định gì không?
Diệu Kiết Tường nói:
–Thưa Tôn giả Xá-lợi Tử, Đại đức Thiện Hiện không trái với pháp nhỏ nào vì vậy thường nhập định bất vi pháp, định vô sở trụ, định vô y pháp, định vô chấp tàng, định hại chấp tàng, trụ ở trong đó chẳng có nói, có giảng, có qua có lại, có đứng có ngồi. Vì sao vậy? Đại đức Thiện Hiện, tin hiểu tự tánh các pháp đều không và chẳng thể nắm bắt được.
Lúc ấy, Xá-lợi Tử lại hỏi:
–Các pháp lấy gì làm tánh?
Diệu Kiết Tường nói:
–Các pháp đều lấy không tánh làm tánh. Không tánh này cũng chẳng thể nắm bắt được.
Lúc ấy Thiện Hiện liền xuất định. Diệu Kiết Tường nói:
–Giờ ăn sắp đến, phải mau vào thành theo tuần tự khất thực.
Thiện Hiện đáp:
–Đại sĩ nên biết, tôi không còn vào thành khất thực nữa. Vì sao? Tôi đã xa lìa tất cả các tưởng về thành ấp xóm làng, cũng xa lìa các tưởng về sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp.
Diệu Kiết Tường hỏi:
–Đại đức Thiện Hiện, người nào đã xa lìa tất cả tưởng thì làm sao có hiện hữu việc du hành qua lại?
Thiện Hiện hỏi lại:
–Người do Như Lai biến hóa làm sao có hiện hữu sắc, thọ, tưởng, hành, thức, làm sao có hiện hữu việc du hành qua lại, co duỗi, nhìn ngó?
Diệu Kiết Tường nói:
–Lành thay, lành thay! Đại đức Thiện Hiện, Tôn giả là người con chân chánh của Như Lai. Vì thế Như Lai thường nói: Thiện Hiện đạt được đệ nhất trụ vô tránh. Đại đức, hãy tạm ngưng việc này lại. Tôi muốn vào thành tuần tự khất thực. Ăn uống xong, đến gặp Như Lai, tôi sẽ phụng thỉnh giúp các Đại đức tạo ra thức ăn hy hữu để thu được lợi ích hoàn toàn.
Xá-lợi Tử nói:
–Hôm nay, Đại đức muốn tạo thức ăn gì cho chúng tôi?
Diệu Kiết Tường nói:
–Đại đức, thức ăn mà tôi tạo ra hôm nay không thể phân từng nắm nhỏ, không thể nuốt, chẳng có hương, vị, xúc, chẳng thuộc về ba cõi, cũng chẳng phải không ràng buộc. Đại đức nên biết, thức ăn vi diệu này là thức ăn của Như Lai, chẳng phải thức ăn nào khác.
Xá-lợi Tử nói:
–Hôm nay nghe Đại sĩ nói tên của thức ăn hiếm có đó, chúng tôi đã no đủ huống là được ăn.
Diệu Kiết Tường nói:
–Thức ăn này mắt thịt, mắt trời và mắt tuệ đều không thể thấy.
Nghe lời này xong, Thiện Hiện và Xá-lợi Tử tin tưởng nhập vào diệt định.
Khi ấy, Bồ-tát Thiện Tư hỏi Diệu Kiết Tường:
–Hai thượng nhân này đang ăn những thức ăn gì và nhập và những định gì?
Diệu Kiết Tường nói:
–Hai Tôn giả này ăn thức ăn vô lậu, nhập vào định không lệ thuộc không tạp nhiễm. Những người ăn thức ăn này và trụ vào định này thì hoàn toàn không còn ăn thức ăn thuộc ba cõi nước.
Bất giờ Thiện Hiện và Xá-lợi Tử đều xuất định cùng với Diệu Kiết Tường và các Bồ-tát, Thanh văn chúc mừng lẫn nhau rồi đều đi vào thành tuần tự khuất thực ở nơi tùy ý.
Cụ thọ Thiện Hiện đi vào một nhà và đứng yên lặng ở một nơi yên tĩnh. Có một Cận sự nữ thấy vậy mới hỏi:
–Đại đức cần gì mà đứng đây?
Thiện Hiện đáp:
–Cô nên biết, tôi đứng đây là để xin thức ăn.
Cận sự nữ nói:
–Thánh giả Thiện Hiện, đối với ý tưởng về thức ăn, ngài chưa biết khắp sao?
Thiện Hiện đáp:
–Từ xưa, tôi đã biết khắp đối với ý tưởng về thức ăn. Vì sao vậy? Giai đoạn trước, giữa và sau của ý tưởng về thức ăn đều tự nhiên rỗng không.
Cận sự nữ nói:
–Xin Thánh giả đưa tay ra con sẽ dâng thức ăn.
Cụ thọ Thiện Hiện liền đưa tay ra.
Cận sự nữ nói:
–Thánh giả Thiện Hiện, tay của A-la-hán là cái này sao?
Thiện Hiện đáp:
–Tay của A-la-hán không thể thấy được và cũng không thể đưa ra, giống như người huyễn hỏi người huyễn: “Những gì là tay của người huyễn, tôi muốn thấy xin hãy đưa nó ra” Cô có biết tay của người
huyễn ấy có thể thấy và có thể đưa ra được không?
Cận sự nữ nói:
–Không, thưa Đại đức.
Thiện Hiện đáp:
–Này cô, Phật dạy tất cả pháp như huyễn đều rỗng không nên không thể nói tay A-la-hán thật là có thể thấy và có thể đưa ra.
Khi ấy, nghe lời nói này, nữ nhân ấy liền tìm không thấy tay của Thiện Hiện, trải qua một hồi lâu không thể dâng thức ăn, cô ấy muốn đặt vào bát, bát lại không có. Cận sự nữ ấy đi nhiễu quanh thân Thiện Hiện để tìm kiếm tay nhưng rốt cuộc không thể tìm được. Trong nháy mắt, thân vị ấy lại biến mất nên cô ấy liền cung kính khen Thiện Hiện rằng:
–Lành thay, lành thay! Thánh giả là bậc Thánh mới có thể như vậy, thân cũng không trụ, tướng cũng không hiện, thật là hy hữu. Vì thế Như Lai thường nói: Thiện Hiện chứng đắc đệ nhất trụ vô tránh.
Bấy giờ, ngay tại nơi ấy, Cận sự nữ liền đoạn trừ vĩnh viễn ngã kiến và đạt được quả Dự lưu.
Cụ thọ Thiện Hiện liền hiện thân trở lại khen:
–Lành thay, lành thay! Cô có thể thành tựu sự nghiệp
Trượng phu như vậy.
Bấy giờ nữ nhân vui mừng cực độ đem thức ăn đang cầm trên tay dâng cúng cho Thiện Hiện. Nhận xong
Thiện Hiện trở ra và thọ dụng. Lúc ấy Diệu Kiết Tường cùng các Bồ-tát, Thanh văn đều dùng cơm xong và đều đến gặp Phật, đảnh lễ dưới chân Phật, nhiễu Phật ba vòng rồi lui lại ngồi một bên, đem sự trên bạch lại với Thế Tôn một cách đầy đủ.
Khi ấy, nghe thuật lại như vậy, Thế Tôn liền khen rằng:
–Lành thay, lành thay! Các ông mới thành tựu được việc thù thắng này nên biết đều là nhờ thần lực của Phật.
Cụ thọ Thiện Hiện cũng đem việc đã giáo hóa Cận sự nữ chứng đắc Sơ quả bạch với Phật. Bấy giờ Thế Tôn cũng khen ngợi phượng tiện thiện xảo của vị ấy.
Lúc đó Diệu Kiết Tường nói với Thiện Hiện:
–Ngã kiến mà Cận sự nữ kia đoạn trừ chẳng phải là ngã kiến. Vì vậy Như Lai nói là ngã kiến. Thế nên, này Đại đức, các hữu tình nào
phát tâm hướng đến Bồ-tát thừa thì phải biết, phải thấy và phải tin hiểu đối với tất cả các pháp.
Thế nào là tin hiểu? Nghĩa là như pháp này không trụ nơi tưởng. Vì sao vậy? Đại đức Thiện Hiện. Phàm pháp tưởng thì chẳng phải pháp tưởng cho nên Như Lai nói là pháp tưởng. Đại đức nên biết, nếu vô số thế giới cứa đầy bảy báu và Đại Bồ-tát đem số của báy ấy đi bố thí, lại có thiện nam, thiện nư nhân thọ trì cho đến một bài tụng bốn câu đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa này rồi khai thị cho người khác mà không có tưởng khai thị thì phước đức mà thiện nam, thiện nữ này đạt được rất nhiều so với phước đức trước.
Khi ấy Thế Tôn mới nói kệ:
Sao, mắt lòa, đèn, huyễn
Sương, bọt, mộng, điện, mây
Với tất cả hữu vi
Phải nên quán như vậy.
Lúc Đức Bạc-già-phạm nói kinh xong, tất cả Bồ-tát và Bí-sô, thế gian, Trời, Người, A-tố-lạc…, tất cả chúng hội nghe lời Phật dạy đều rất hoan hỷ tin tưởng phụng hành.
Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.
