Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Pháp Bảo (VBeta)Trang 14/26

Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Linh Sơn Đại Tạng › Bộ Bát-nhã

Đại Tập 29 · Bộ Bát-nhã XII · Số 220 (Quyển 551–600)

Dịch giả
Thích Tịnh Hạnh
Thông tin
Ghi trên sách: Sa Môn Thích Tịnh HạnhHội Văn Hóa Giáo Dục Linh Sơn Đài Bắc, 2000

Kinh Đại Bát-Nhã Ba-La-Mật-Đa - Hội Thứ IX - Quyển 577 - Phẩm Kim Cang Năng Đoạn

KINH ĐẠI BÁT-NHÃ BA-LA-MẬT-ĐA

Hội Thứ IX

QUYỂN 577

Phẩm KIM CANG NĂNG ĐOẠN

Tôi nghe như vầy:

Một thời, Đức Thế Tôn cùng chúng Bí-sô gồm một ngàn hai trăm năm chục vị ở tại rừng Thệ-đa, vườn Cấp cô độc, thuộc thành Thất-la-phiệt. Bấy giờ, vào sáng sớm Đức Thế Tôn sửa sang y phục, mang y, ôm bát vào đại thành Thất-la-phiệt để khất thực.

Sau khi khất thực trong thành đó, Đức Thế Tôn trở về chỗ cũ. Thọ trai xong cất y, bát và rửa chân, như thường lệ Ngài trải tọa cụ và ngồi kiết già, giữ chân ngay ngắn, chánh nguyện và theo dõi tâm niệm.

Lúc ấy, các Bí-sô đến gặp Phật, đến rồi đảnh lễ sát chân Thế Tôn, nhiễu ba vòng theo chiều bên phải rồi ngồi sang một phía. Cụ thọ Thiện Hiện cũng ngồi trong chúng hội này.

Bấy giờ ở giữa chúng hội, Cụ thọ Thiện Hiện từ chỗ ngồi đứng dậy bày vai phải, quỳ gối phải sát đất, chắp tay cung kính bạch Phật; hy hữu thay Thế Tôn,… Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, Ngài có thể dùng sự giúp đỡ tối thắng để giúp đỡ các Đại Bồ-tát, cho đến Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, có thể dùng sự phó chúc tối thắng để phó chúc các Đại Bồ-tát. Bạch Thế Tôn, những người phát tâm hướng đến Bồ-tát thừa phải an trụ làm sao, tu hành thế nào, nhiếp phục tâm làm sao.

Bấy giờ, Thế Tôn bảo Cụ thọ Thiện Hiện:

–Lành thay, lành thay, Thiện Hiện! Đúng vậy, đúng vậy, như lời ông nói! Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác có thể dùng sự giúp đỡ tối thắng để giúp đỡ các Đại Bồ-tát cho đến Như Lai Ứng Chánh

Đẳng Giác, có thể dùng sự phó chúc tối thắng để phó chúc các Đại Bồ-tát.

Thế nên, Thiện Hiện ông hãy nghe kỹ và khéo suy Nghĩ, ta sẽ phân biệt giảng nói cho ông nghe:

–Những người phát tâm tu theo Bồ-tát thừa phải an trụ như vậy, tu hành như vậy, nhiếp phục tâm như vậy!

Cụ thọ Thiện Hiện lại bạch Phật:

–Đúng vậy, đúng vậy! Bạch Thế Tôn, con xin muốn nghe!

Phật bảo:

–Thiện Hiện, những người phát tâm tu theo Bồ-tát thừa cần phải phát tâm như vầy: Nơi nào có các hữu tình, bao gồm các hữu tình và thuộc về hữu tình, hoặc hoãn sinh hoặc thai sinh, hoặc thấp sinh hoặc hóa sinh, hoặc hữu sắc, hoặc vô sắc, hoặc hữu tưởng, hoặc vô tưởng, hoặc phi hữu tưởng hoặc phi vô tưởng cho đến cảnh giới hữu tình được tạo dựng và thuộc về tạo dựng, tất cả như vậy tôi đều sẽ giúp họ nhập vào cảnh giới Vô dư y diệu Niết-bàn. Tuy độ vô lượng hữu tình giúp họ diệt độ rồi nhưng không có hữu tình nào được diệt độ. Vì sao vậy? Thiện Hiện, nếu các Đại Bồ-tát có ý tưởng chuyển hóa hữu tình thì không thể được gọi là Đại Bồ-tát. Vì sao vậy? Thiện Hiện, nếu là Đại Bồ-tát thì không nói rằng có ý tưởng chuyển hóa hữu tình như vậy cho đến tưởng chuyển hóa mạng sống, tưởng đàn ông, tưởng con người, tưởng ý sinh, tưởng thanh niên, tưởng người làm, tưởng người nhận thì nên biết là cũng như vậy. Vì sao vậy? Thiện Hiện, không có pháp nhỏ nào được gọi là phát tâm hướng đến Bồ-tát thừa.

Lại nữa Thiện Hiện, Đại Bồ-tát nào không trụ nơi sự để thực hành bố thí, hoàn toàn không chỗ trụ để thực hành bố thí, không trụ nơi sắc để thực hành bố thí, không trụ nơi thanh, hương, vị, xúc, pháp để thực hành bố thí. Thiện Hiện, Đại Bồ-tát này nếu không trụ tướng tưởng để thực hành bố thí. Vì sao vậy? Thiện Hiện, Đại Bồ-tát nào hoàn toàn không có chỗ trụ mà thực hành bố thí thì thu được phước đức không thể đo lường.

Phật bảo:

–Thiện Hiện, ý ông Nghĩ sao. Hư không ở phương Đông có thể nắm bắt đo lường không?

Thiện Hiện đáp:

–Không, thưa Thế Tôn!

Thiện Hiện, như vậy hư không ở Nam phương, Bắc phương, Tây phương, bốn hướng phương trên dưới và tất cả thế giới đấy khắp mười phương có thể nắm bắt đo lường không?

Thiện Hiện đáp:

–Không, thưa Thế Tôn.

Phật bảo:

–Thiện Hiện, đúng vậy, đúng vậy! Đại Bồ-tát nào hoàn toàn không chỗ trụ mà thực hành bố thí thì thu được phước đức không thể đo lường cũng giống như vậy. Thiện Hiện, Bố thí nên tưởng về tướng không trụ như vậy để thực hành bố thí.

Phật bảo:

–Thiện Hiện, ý ông Nghĩ sao? Có thể dùng đầy đủ các tướng để quán Như Lai không? Thiện Hiện đáp:

–Không, thưa Thế Tôn! Không thể dùng đầy đủ các tướng để quán Như Lai. Vì sao vậy? Như Lai nói đầy đủ các tướng tức chẳng phải đầy đủ các tướng.

Lúc Thiện Hiện nói lời này xong, Phật lại bảo Cụ thọ Thiện Hiện:

–Này Thiện Hiện, cho đến các tướng đều là hư vọng, cho đến chẳng phải các tướng đều chẳng phải hư vọng. Thế nên, do tướng chẳng phải tướng mà quán Như Lai.

Lúc Như Lai nói lời này xong, Cụ thọ Thiện Hiện lại bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, vào thời gian cuối cùng thuộc phần sau của năm trăm năm sau cùng ở đời vị lai, khi chánh pháp sắp diệt và bị phân hóa, có hữu tình nào nghe nói một câu kinh điển về sắc như vậy mà sinh ý tưởng cho là có thật không?

Phật bảo:

–Thiện Hiện, đừng nói rằng hữu tình vào thời gian cuối cùng thuộc phần sau của năm trăm năm sau cùng ở đời vị lai khi chánh pháp sắp diệt và bị phân hóa nghe nói một câu kinh điển về sắc mà sinh thật tưởng không? Nhưng Thiện Hiện, vào thời gian cuối cùng thuộc phần sau của năm trăm năm sau cùng ở đời vị lai, khi chánh pháp sắp diệt và bị phân hóa vẫn có Đại Bồ-tát đầy đủ giới, đầy đủ đức, đầy đủ tuệ.

Lại nữa Thiện Hiện, Đại Bồ-tát ấy chẳng phải thờ phụng cúng dường một Đức Phật, chẳng phải trồng các căn lành với một Đức Phật.

Lại nữa Thiện Hiện, lúc ấy, Đại Bồ-tát này chẳng phải thờ phụng cúng dường một trăm ngàn Đức Phật, chẳng phải trồng căn lành nơi trăm ngàn Đức Phật mới có thể nghe một câu kinh điển nói về sắc như vầy và sẽ được một lòng tin trong sạch.

Thiện Hiện, Như Lai dùng Phật trí đã biết người ấy; Như Lai dùng Phật nhãn đã thấy người ấy.

Thiện Hiện, Như Lai đã biết rõ việc ấy. Tất cả hữu tình ấy sẽ sinh vô lượng, vô số phước đức, sẽ thu được vô lượng, vô số phước đức. Vì sao vậy?

Thiện Hiện, Đại Bồ-tát ấy không tưởng về ngã, không tưởng về hữu tình, không tưởng mạng sống, không tưởng đàn ông, không tưởng con người, không tưởng ý sinh, không tưởng thanh niên, không tưởng người làm, không tưởng người nhận.

Thiện Hiện, Đại Bồ-tát ấy không có ý tưởng chuyển đổi pháp, không có ý tưởng chuyển hóa phi pháp, không có ý tưởng chuyển hóa cũng không có ý tưởng chẳng chuyển hóa. Vì sao vậy? Thiện Hiện, Đại Bồ-tát nào có ý tưởng chuyển hóa đối với pháp tức là người ấy có chấp ngã, chấp hữu tình, chấp người sống, chấp chúng sinh; nếu có ý tưởng chuyển hóa phi pháp thì người ấy cũng phải có chấp ngã, chấp hữu tình, chấp mạng sống, chấp con người… Vì sao vậy? Thiện Hiện, không nên chấp giữ pháp cũng không nên chấp giữ phi pháp. Vì vậy Như Lai có ý khi nói về pháp môn ví dụ bằng chiếc bè. Các người có trí, pháp còn nên bỏ huống là phi pháp.

Phật bảo Cụ thọ Thiện Hiện:

–Thiện Hiện, ý ông Nghĩ sao? Có pháp A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề được Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác chứng đắc không? Có pháp nào là pháp được Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác giảng không?

Thiện Hiện đáp:

–Theo con hiểu về Nghĩa lý mà Phật dạy thì không có pháp A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề nào được Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác chứng đắc, cũng không có pháp nào được Như Lai Ứng Chánh

Đẳng Giác giảng. Vì sao vậy? Bạch Thế Tôn, pháp mà Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác chứng đắc, giảng dạy và tư duy đều chẳng thể nắm bắt được, không thể giảng nói chẳng phải pháp, chẳng phải phi pháp. Vì sao vậy? Do biểu hiện của vô vi nên có các bậc Hiền thánh.

Phật bảo:

–Thiện Hiện, ý ông Nghĩ sao? Nếu thiện nam hoặc thiện nữ đem bảy báu chứa đầy trong thế giới ba lần ngàn để bố thí thì nhờ nhân duyên này, phước đức mà thiện nam, thiện nữ đó thu được có nhiều không?

Thiện Hiện đáp:

–Rất nhiều, thưa Thế Tôn! Rất nhiều, thưa Thiện Thệ! Nhờ nhân duyên này thiện nam, thiện nữ đó thu được một lượng phước rất nhiều. Vì sao vậy? Sự tích tụ phước đức, người tích tụ phước Đức Như Lai nói chẳng phải là nhóm phước đức, vì thế Như Lai nói sự tích tụ phước đức là nhóm phước đức.

Phật lại bảo Thiện Hiện:

–Nếu thiện nam hoặc thiện nữ đem bảy báu đựng đầy trong thế giới ba lần ngàn đi bố thí thiện nam hoặc là thiện nữ thọ trì đọc tụng cho đến một bài kệ bốn câu của pháp môn này hoàn toàn thông suốt và giảng rộng cho người khác, khai thị, tác ý đúng lý. Do nhân duyên này họ thu được một lượng phước đức nhiều hơn phước đức trước vô lượng, vô số lần. Vì sao vậy? A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề của tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác đều từ kinh này xuất hiện. Chư Phật Thế Tôn đều từ kinh này sinh. Vì sao vậy? Thiện Hiện, pháp của chư Phật là pháp của chư Phật, Như Lai nói chẳng phải là pháp của chư Phật, vì thế Như Lai nói pháp của chư Phật là pháp của chư Phật.

Phật bảo:

–Thiện Hiện, ý ông Nghĩ sao? Hàng Dự lưu có Nghĩ rằng ta có thể chứng đắc quả Dự lưu không?

Thiện Hiện đáp:

–Không, thưa Thế Tôn! Hàng Dự lưu không Nghĩ rằng ta có thể chứng đắc quả Dự lưu. Vì sao vậy? Bạch Thế Tôn, do hàng Dự lưu không có chút dự vào nào nên gọi là Dự lưu, do không xen dự vào sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp nên gọi là Dự lưu, bạch Thế Tôn, nếu hàng Dự lưu Nghĩ rằng ta có thể chứng đắc quả Dự lưu tức là chấp trước ngã,

hữu tình, dòng sinh mạng, sự trưởng thành, con người…

Phật bảo:

–Thiện Hiện, ý ông Nghĩ sao? Hàng Nhất lai có Nghĩ rằng: “Ta có thể chứng đắc quả Nhất lai không?

Thiện Hiện đáp:

–Không, thưa Thế Tôn! Hàng Nhất lai không Nghĩ rằng: “Ta có thể chứng đắc quả Nhất lai. Vì sao vậy? Bạch Thế Tôn, do không có pháp nào chứng đắc tánh của Nhất lai nên gọi là Nhất lai.

Phật bảo:

–Thiện Hiện, ý ông Nghĩ sao? Hàng Bất hoàn có Nghĩ rằng ta có thể chứng đắc quả Bất hoàn không?

Thiện Hiện đáp:

–Không, thưa Thế Tôn! Hàng Bất hoàn không Nghĩ rằng ta có thể chứng đắc quả Bất hoàn. Vì sao vậy? Bạch Thế Tôn, do không có pháp nào chứng đắc tánh Bất hoàn nên gọi là Bất hoàn.

Phật bảo:

–Thiện Hiện, ý ông Nghĩ sao? Các bậc A-la-hán có Nghĩ rằng ta có thể chứng đắc A-la-hán không?

Thiện Hiện đáp:

–Không, thưa Thế Tôn! Các bậc A-la-hán không Nghĩ rằng ta có thể chứng đắc tánh A-la-hán. Vì sao vậy? Bạch Thế Tôn, do không có pháp nào được gọi là A-la-hán. Vì lý do này gọi là A-la-hán. Bạch Thế Tôn, nếu A-la-hán Nghĩ rằng ta có thể chứng đắc tánh A-la-hán tức là chấp trước cái ta, hữu tình, mạng sống, người nam, con người… Vì sao vậy? Bạch Thế Tôn, Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác nói con chứng đắc địa vị đứng đầu về vô tránh. Bạch Thế Tôn, tuy con là bậc A-la-hán vĩnh viễn lìa bỏ tham dục nhưng con chưa từng Nghĩ rằng: Con chứng đắc A-la-hán lìa bỏ tham dục vĩnh viễn thì Như Lai không thể thọ ký cho con rằng Thiện Hiện là thiện nam được an trụ vào đệ nhất vô tránh. Do hoàn toàn không chỗ trụ cho nên Như Lai nói vô tránh là vô tránh.

Phật bảo:

–Thiện Hiện, ý ông Nghĩ sao? Xưa kia, khi gặp Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác Nhiên Đăng, Như Lai có nắm bắt chút pháp nào không?

Thiện Hiện đáp:

–Không, thưa Thế Tôn! Xưa kia khi gặp Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác Nhiên Đăng, Như Lai hoàn toàn không nắm bắt pháp nhỏ nào.

Phật bảo:

–Thiện Hiện, nếu có Bồ-tát nói rằng tôi sẽ thành tựu công đức trang nghiêm cõi Phật thì Bồ-tát này đã nói lời không chân thật. Vì sao vậy? Công đức trang nghiêm là công đức trang nghiêm cõi Phật, Như Lai nói chẳng phải trang nghiêm, cho nên Như Lai nói công đức trang nghiêm cõi Phật là công đức trang nghiêm cõi Phật.

Thế nên Thiện Hiện, Bồ-tát hoàn toàn không trụ vào đâu cả nên sinh tâm ấy, không trụ vào sắc nên sinh tâm ấy, không trụ chẳng phải sắc nên sinh tâm ấy, không trụ thanh, hương, vị, xúc, pháp nên sinh tâm ấy, không trụ chẳng phải thanh, hương, vị, xúc, pháp nên sinh tâm ấy, hoàn toàn không trụ vào đâu cả nên sinh tâm ấy.

Phật bảo:

–Thiện Hiện, ví như có người đàn ông sắc thân giống như núi chúa Diệu cao. Này Thiện Hiện, ý ông Nghĩ sao? Thân thể của ông ấy có cao lớn không? Thiện Hiện đáp:

–Thân thể ông ấy cao lớn thưa Thế Tôn, cao lớn thưa Thiện Thệ. Vì sao vậy? Bạch Thế Tôn, thân thể của người ấy Như Lai nói chẳng phải là thân thể nên gọi là thân thể, chẳng phải do thân thể nên gọi là thân thể.

Phật bảo:

–Thiện Hiện, ý ông Nghĩ sao? Giả sử có số lượng sông Hằng nhiều như số cát trong một sông Hằng thì tổng số cát trong các sông ấy có nhiều không?

Thiện Hiện đáp:

–Rất nhiều, thưa Thiện Thệ! Cát trong sông Hằng còn nhiều vô số huống gì là số cát trong các sông ấy.

Phật bảo:

–Thiện Hiện, nay ta dạy ông, khai ngộ cho ông. Giả sử có thiện nam hoặc thiện nữ nào đem bảy báu chứa đầy trong hằng hà sa số thế giới như vậy dâng cúng cho Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, này Thiện Hiện, ý ông Nghĩ sao? Do nhân duyên này thiện nam hoặc thiện nữ đó

thu được phước đức có nhiều không?

Thiện Hiện đáp:

–Rất nhiều, thưa Thế Tôn! Rất nhiều, thưa Thiện Thệ! Do nhân duyên này, thiện nam hoặc thiện nữ đó thu được rất nhiều phước đức.

Phật bảo:

–Thiện Hiện, hoặc dùng bảy báu chứa đầy trong hằng hà sa số thế giới như vậy dâng cúng cho Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, hoặc thiện nam, thiện nữ thọ trì đọc tụng hoàn toàn thông suốt cho đến một bài kệ bốn câu trong kinh này và giảng rộng cho người khác, khai thị, tác ý đúng lý, do nhân duyên này phước đức mà họ thu được lớn hơn phước đức trước vô số lần. Lại nữa Thiện Hiện, nơi nào có giảng nói khai thị bài kệ bốn câu thuộc pháp môn này thì nơi ấy còn được thế gian, Trời, Người, A-tố-lạc… cúng dường như tháp Phật, huống gì có thể biên chép đầy đủ, thọ trì đọc tụng hoàn toàn thông suốt đối với pháp môn này và giảng rộng, khai thị cho người khác, tác ý đúng lý. Người này thành tựu công đức hy hữu, tối thắng. Địa phương ấy là chỗ của Đức Đại sư, hoặc là những nơi được tôn trọng theo Ngài hay là chỗ những người đồng phạm hạnh có trí tuệ.

Cụ thọ Thiện Hiện lại bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, pháp môn này được gọi là gì? Con phải phụng trì như thế nào?

Phật bảo:

–Này Cụ thọ Thiện Hiện, pháp môn này gọi là Năng đoạn Kim cang Bát-nhã ba-la-mật-đa, ông phải phụng trì theo tên này. Vì sao? Thiện Hiện, Bát-nhã ba-la-mật-đa này Như Lai nói chẳng phải là Bát-nhã ba-la-mật-đa cho nên Như Lai nói là Bát-nhã ba-la-mật-đa.

Phật bảo:

–Thiện Hiện, ý ông Nghĩ sao? Như Lai có thể nói pháp nào không?

Thiện Hiện đáp:

–Không, thưa Thế Tôn! Không có pháp nào Như Lai có thể nói.

Phật bảo:

–Thiện Hiện, số bụi trong đất ở thế giới ba lần ngàn có nhiều không?

Thiện Hiện đáp:

–Số bụi này rất nhiều, thưa Thế Tôn! Rất nhiều, thưa Thiện Thệ!

Phật bảo:

–Thiện Hiện, bụi trên mặt đất Như Lai nói chẳng phải bụi cho nên Như Lai gọi là bụi trên mặt đất. Các thế giới Như Lai nói chẳng phải là thế giới cho nên Như Lai gọi là thế giới.

Phật bảo:

–Thiện Hiện, ý ông Nghĩ sao? Có nên dùng ba mươi hai tướng tốt để quan sát Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác không?

Thiện Hiện đáp:

–Không, thưa Thế Tôn! Không nên dùng ba mươi hai tướng tốt để quan sát Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác. Vì sao vậy? Bạch Thế Tôn, ba mươi hai tướng tốt Như Lai nói chẳng phải tướng cho nên Như Lai gọi là ba mươi hai tướng tốt.

Phật lại bảo Thiện Hiện:

–Giả sử có thiện nam, thiện nữ hàng ngày xả thí hằng hà sa số thân thể của mình suốt hằng hà sa số kiếp như vậy; lại có thiện nam, thiện nữ thọ trì đọc tụng hoàn toàn thông suốt một bài kệ bốn câu của pháp môn này, giảng nói khai thị rộng rãi cho người khác, tác ý đúng lý. Do nhân duyên này, họ thu được một lượng phước đức nhiều hơn phước đức trước vô lượng, vô số lần.

Bây giờ, nghe oai lực của pháp, Cụ thọ Thiện Hiện than khóc rơi lệ, gắng gượng cầm nước mắt mà bạch Phật:

–Thưa Thế Tôn, rất là hy hữu! Hết sức hy hữu, thưa Thiện Thệ! Pháp môn mà hôm nay Đức Như Lai nói làm lợi ích tất cả mọi người, phát tâm hường đến Vô thượng thừa, làm lợi ích cho tất cả những người phát tâm hướng đến thừa tối thắng. Bạch Thế Tôn, từ lúc sinh trí tuệ đến nay, con chưa từng được nghe pháp môn như vậy. Bạch Thế Tôn, các hữu tình nào nghe kinh điển sâu xa này mà cho là có thật thì nên biết người ấy đã thành tựu một việc hết sức hy hữu. Vì sao vậy? Bạch Thế Tôn, các tướng chân thật là tướng chân thật, Như Lai nói là chẳng phải tướng cho nên Như Lai nói tướng chân thật là tướng chân thật.

Bạch Thế Tôn, hôm nay nghe pháp môn này, con lãnh ngộ tin hiểu cũng chưa phải là hy hữu. Thời gian cuối cùng thuộc phần sau của năm trăm năm sau cùng ở đời vị lai khi chánh pháp sắp diệt và bị phân

hóa mà có người lãnh ngộ tin hiểu thọ trì đọc tụng hoàn toàn thông suốt đối với pháp môn sâu xa này, giảng rộng khai thị cho người khác, tác ý như lý thì nên biết người ấy thành tựu việc hy hữu bậc nhất. Vì sao vậy? Bạch Thế Tôn, các hữu tình đó không có ý tưởng bản ngã, có chuyển đổi, không tưởng hữu tình, không tưởng dòng sinh mạng, không tưởng sự trưởng thành, không tưởng chủ thể luân hồi, không tưởng ý sinh, không tưởng nho đồng, không tưởng sự tạo tác, không tưởng sự thọ nhận có chuyển đổi. Vì sao vậy? Các ngã tưởng tức chẳng phải tưởng, các tưởng hữu tình, tưởng dòng sinh mạng, tưởng sự trưởng thành, tưởng chủ thể luân hồi, tưởng ý sinh, tưởng nho đồng, tưởng sự tạo tác, tưởng sự thọ nhận tức chẳng phải tưởng. Vì sao vậy? Vì chư Phật Thế Tôn lìa tất cả tưởng.

Bấy giờ Thế Tôn bảo Cụ thọ Thiện Hiện:

–Đúng vậy, đúng vậy! Thiện Hiện, nếu hữu tình nào nghe nói kinh điển sâu xa này không kinh, không hai, không lo sợ thì nên biết người ấy sẽ thành tựu việc hy hữu tối thắng. Vì sao vậy? Như Lai nói Bát-nhã ba-la-mật-đa tối thắng là Bát-nhã ba-la-mật-đa. Thiện Hiện do Bát-nhã ba-la-mật-đa tối thắng mà Như Lai nói được vô lượng chư Phật Thế Tôn cùng nhau khen ngợi nên gọi là Ba-la-mật-đa tối thắng, Như Lai nói Ba-la-mật-đa tối thắng tức chẳng phải Ba-la-mật-đa. Vì thế Như Lai gọi là Ba-la-mật-đa tối thắng.

Lại nữa Thiện Hiện, Như Lai nói An nhẫn ba-la-mật-đa tức chẳng phải Ba-la-mật-đa vì thế Như Lai gọi là An nhẫn ba-la-mật-đa. Vì sao vậy?

Thiện Hiện, trong thời quá khứ Ta đã từng bị vua Yết-lợi xẻo thịt và chặt tay chân, lúc ấy ta hoàn toàn không có tưởng về ngã, không có tưởng về hữu tình, dòng sinh mạng, sự trưởng thành, chủ thể luân hồi, ý sinh, nho đồng, sự tạo tác, sự thọ nhận. Lúc ấy Ta hoàn toàn không có tưởng cũng chẳng không tưởng. Vì sao vậy? Thiện Hiện, nếu lúc ấy Ta có tưởng về ngã thì phải có tưởng giận hờn; lúc ấy nếu Ta có tưởng hữu tình, tưởng dòng sinh mạng, tưởng sự trưởng thành, tưởng chủ thể luân hồi, tưởng ý sinh, tưởng nho đồng, tưởng sự tạo tác, tưởng sự thọ nhận tức là lúc ấy ta phải có tưởng giận hờn. Vì sao vậy? Thiện Hiện, Ta nhớ năm trăm đời quá khứ Ta từng có hiệu là Tiên nhân Nhẫn Nhục. Lúc ấy, Ta hoàn toàn không có tưởng về

ngã, không tưởng hữu tình, không tưởng dòng sinh mạng, không tưởng sự trưởng thành, không tưởng chủ thể luân hồi, không tưởng ý sinh, không tưởng nho đồng, không tưởng sự tạo tác, không tưởng sự thọ nhận. Vào lúc ấy, Ta hoàn toàn không có tưởng cũng chẳng không tưởng. Thế nên Thiện Hiện, Đại Bồ-tát xa lìa tất cả tưởng phải phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, không trụ nơi sắc nên sinh tâm ấy, không trụ nơi chẳng phải sắc nên sinh tâm ấy, không trụ thanh, hương, vị, xúc, pháp nên sinh tâm ấy, hoàn toàn không trụ vào đâu cả nên sinh tâm ấy. Vì sao vậy?

Thiện Hiện, những người có chỗ trụ thì chẳng phải trụ. Vì vậy, Như Lai dạy các Bồ-tát phải không chỗ trụ để thực hành bố thí không nên trụ vào sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp để thực hành bố thí.

Lại nữa Thiện Hiện, vì muốn làm lợi ích cho các hữu tình, Đại Bồ-tát phải bố thí như vậy. Vì sao vậy? Các tưởng hữu tình tức là chẳng phải tưởng. Tất cả hữu tình, Như Lai nói chẳng phải hữu tình.

Thiện Hiện, Như Lai là bậc nói thật, nói đúng, nói như vậy, nói không thay đổi.

Lại nữa Thiện Hiện, pháp được Như Lai chứng trong hiện tại hoặc pháp được giảng hoặc pháp được suy tư tức là ở trong đó chẳng chắc chắn, chẳng hư dối.

Thiện Hiện, giống như có người đàn ông đi vào nhà tối thì hoàn toàn không thấy gì. Nên biết, nếu Bồ-tát dính mắc vào sự, Nghĩa là dính mắc vào sự mà thực hành bố thí, cũng lại như vậy.

Thiện Hiện, giống như có người nam mắt sáng, lúc ánh sáng mặt trời đã xuất hiện sau đêm thì thấy các loại sắn nên biết Bồ-tát không dính mắc vào sự, Nghĩa là không dính mắc vào sự để thực hành bố thí cũng lại như vậy.

Lại nữa Thiện Hiện, thiện nam hoặc thiện nữ nào thọ trì đọc tụng hoàn toàn thông suốt pháp môn này và giảng nói khai thị rộng rãi cho người khác, suy Nghĩ đúng lý thì Như Lai dùng Phật trí biết người ấy, Như Lai dùng Phật nhãn thấy người ấy, Như Lai giác ngộ cho người ấy. Tất cả hữu tình như vậy sẽ sinh vô lượng phước đức.

Lại nữa Thiện Hiện, giả sử thiện nam hoặc thiện nữ nào vào sáng sớm đem hằng hà sa số thân thể mình để bố thí, vào buổi trưa lại đem hằng hà sa số thân thể mình để bố thí, buổi tối cũng dùng hằng hà

sa số thân thể mình để bố thí. Do pháp môn này vị ấy trải qua trăm ngàn trăm ức, muôn ức kiếp đem thân mình để bố thí, hoặc có người nghe nói pháp môn này mà không hủy báng, thì do nhân duyên có phước đức được sinh ra còn nhiều hơn trước vô lượng, vô số lần huống gì có thể biên chép thọ trì đọc tụng hoàn toàn thông suốt và đầy đủ đối với pháp môn này và giảng rộng khai thị cho người khác được suy Nghĩ đúng lý.

Lại nữa Thiện Hiện, pháp môn này không thể Nghĩ bàn, không thể so lường, phải nên mong cầu quả báo chẳng thể Nghĩ bàn này.

Thiện Hiện, Như Lai giảng nói pháp môn này là vì muốn làm lợi ích cho các hữu tình hướng đến tối thượng thừa, vì muốn làm lợi ích các hữu tình đang hướng về tối thắng.

Thiện Hiện, nếu người nào thọ trì đọc tụng hoàn toàn thông suốt pháp môn này và giảng nói cho người khác, suy Nghĩ đúng lý thì Như Lai dùng Phật trí tất biết người ấy. Như Lai dùng Phật nhãn tất biết người ấy, Như Lai biết rõ về người ấy. Tất cả hữu tình này thành tựu vô lượng phước đức, đều sẽ thành tựu vô lượng, vô biên phước đức không thể Nghĩ bàn, không thể so lường.

Thiện Hiện, tất cả hữu tình này gánh vác quả vị Giác ngộ cao tột của Như Lai ở trên vai. Vì sao? Thiện Hiện, pháp môn này chẳng phải là pháp mà các hữu tình có sự tin hiểu thấp kém có thể nghe được, chẳng phải các hạng có kiến chấp về ngã, hữu tình, mạng sống, người đàn ông, con người, ý sinh, thanh niên, người làm tác giả, người nhận có thể nghe được. Những người ấy mà có thể đọc tụng hoàn toàn thông suốt, giảng rộng khai thị cho người khác và suy Nghĩ đúng lý thì thật là vô vô lý.

Lại nữa Thiện Hiện, nơi nào được nghe kinh này thì nơi ấy phải được thế gian, chư Thiên, A-tố-lạc cúng dường, lễ kính đi nhiễu như tháp Phật.

Lại nữa Thiện Hiện, thiện nam hoặc thiện nữ nào thọ trì đọc, tụng hoàn toàn thông suốt kinh này, lại giảng nói khai thị rộng rãi cho người khác, suy Nghĩ đúng lý mà bị khinh chê hủy báng nặng nề thì nên biết đời trước, các hữu tình này tạo nghiệp bất tịnh sẽ nhận lấy quả báo đường ác. Do nay chịu khinh chê nên các nghiệp bất tịnh đã tạo vào đời trước đều tiêu hết và sẽ được quả vị Giác ngộ cao tột. Vì sao vậy?

Thiện Hiện, Ta nhớ vô số kiếp trong quá khứ trước thời Nhiên Đăng Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác rất lâu, Ta đã từng gặp tám mươi bốn muôn ức, trăm ức trăm ngàn chư Phật và đều thờ phụng các Ngài. Sau khi đã thờ phụng, Ta hoàn toàn không làm trái lại.

Thiện Hiện, các vị Phật Thế Tôn này Ta đều được thờ phụng. Sau khi thờ phụng, Ta hoàn toàn không trái nghịch. Vào thời gian cuối cùng thuộc phần sau của năm trăm năm sau cùng ở đời vị lai, khi chánh pháp sắp diệt nếu có hữu tình nào thọ trì đọc tụng hoàn toàn thông suốt đối với kinh này, giảng nói khai thị rộng rãi cho người khác, suy Nghĩ đúng lý, thì này Thiện Hiện phước mà Ta tích tụ được không bằng một phần trăm, một phần ngàn, một phần trăm ngàn, trăm ức, muôn ức, hoặc dùng số, dùng tính dùng toán, dùng dụ hoặc dùng mức cùng cực của số cũng không thể so sánh được.

Thiện Hiện, nếu Ta nói đủ về lượng phước mà các thiện nam, thiện nữ làm ra lúc ấy và lượng phước mà các thiện nam, thiện nữ này thu được thì có các hữu tình nào nghe được liền chết ngất hoặc tán loạn.

Vì thế này Thiện Hiện, Như Lai giảng nói là pháp môn này không thể Nghĩ bàn, không thể so lường, phải nên mong mỏi quả báo không thể Nghĩ bàn.

Bấy giờ, Cụ thọ Thiện Hiện lại bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, những người phát tâm hướng đến Bồ-tát thừa phải an trụ làm sao, tu hành làm sao, thu phục tâm làm sao?

Phật bảo:

–Thiện Hiện, những người phương tiện hướng đến Bồ-tát thừa phải nên phát sinh tâm này: Ta sẽ làm cho tất cả hữu tình nhập vào Vô dư y Niết-bàn, tuy độ tất cả hữu tình này giúp họ diệt độ rồi nhưng không có hữu tình nào được diệt độ. Vì sao vậy? Thiện Hiện, các Đại Bồ-tát nào có tưởng về hữu tình chuyển đổi thì không đáng được gọi là Đại Bồ-tát. Vì sao? Nếu là các Đại Bồ-tát thì không nên nói là có tưởng vì hữu tình chuyển đổi. Thế nên tưởng mạng sống, tưởng người nam, tưởng con người, tưởng ý sinh, tưởng thanh niên, tưởng người làm, tưởng người nhận, chuyển đổi thì nên biết cũng như vậy. Vì sao thế? Thiện Hiện, không có pháp nào gọi là người hướng đến Bồ-tát thừa.

Phật bảo:

–Thiện Hiện, ý ông Nghĩ sao? Xưa kia, lúc gặp Nhiên Đăng Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, Như Lai có pháp nào có thể chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột không?

Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn theo con hiểu ý Phật nói, xưa kia ở chỗ Nhiên Đăng Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, Như Lai không có pháp nào có thể chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột.

Phật bảo Cụ thọ Thiện Hiện:

–Đúng vậy, đúng vậy, Thiện Hiện! Xưa kia ở chỗ Nhiên Đăng Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, Như Lai không có pháp nào có thể chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Vì sao? Thiện Hiện, Xưa kia ở chỗ Nhiên Đăng Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, nếu Như Lai có pháp nào có thể chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột thì Nhiên Đăng Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác đã không thọ ký cho Ta rằng: Trong tương lai, thanh niên này sẽ được gọi là Thích-ca Mâu-ni Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác. Thiện Hiện, do Như Lai không có pháp nào có thể chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột cho nên được Nhiên Đăng Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác thọ ký rằng: Trong tương lai, thanh niên này sẽ được gọi là Thích-ca Mâu-ni Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác. Vì sao vậy? Thiện Hiện, gọi là Như Lai tức là khái niệm chân như chân thật, gọi là Như Lai tức là khái niệm pháp tánh không sinh, Như Lai tức là khái niệm đạo lộ vĩnh viễn đoạn trừ, Như Lai tức là khái niệm hoàn toàn không sinh. Vì sao vậy?

Thiện Hiện, nếu thật không sinh tức là Nghĩa tối thắng. Thiện Hiện, nếu nói rằng Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác có chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột thì nên biết ấy là lời không chân thật. Vì sao vậy? Thiện Hiện, do hủy báng Ta nên họ phát sinh chấp trước không thật. Vì sao vậy? Như Lai không có pháp nào có thể chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột.

Thiện Hiện, pháp mà Như Lai đã chứng, đã giảng và đã tư duy chẳng phải chân thật cũng chẳng hư dối. Vì thế Như Lai nói tất cả pháp đều là Phật pháp. Thiện Hiện, tất cả pháp, gọi tất cả pháp Như Lai nói chẳng phải tất cả pháp, vì thế Như Lai nói tất cả pháp là tất cả pháp.

Phật bảo:

–Thiện Hiện, giống như có người đàn ông có thân đầy đủ, thân to lớn.

Cụ thọ Thiện Hiện liền bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, thân to lớn, đầy đủ của người nam mà Như Lai vừa nói, được Như Lai nói chẳng phải là thân cho nên nói là thân to lớn, đầy đủ.

Phật bảo:

–Thiện Hiện, đúng vậy, đúng vậy! Nếu các Bồ-tát nói rằng: Ta sẽ độ thoát vô lượng hữu tình thì không thể gọi là Bồ-tát. Vì sao vậy? Thiện Hiện, có pháp nào gọi là Bồ-tát không?

Thiện Hiện đáp:

–Không, thưa Thế Tôn! Không có pháp nào gọi là Bồ-tát.

Phật bảo:

Thiện Hiện, hữu tình, gọi là hữu tình, Như Lai nói chẳng phải hữu tình cho nên gọi là hữu tình. Vì thế Như Lai nói tất cả các pháp không có hữu tình, không có mạng sống, không có đàn ông, không có con người.

Thiện Hiện, nếu các Bồ-tát nói: Ta sẽ thành tựu công đức trang nghiêm cõi Phật, thì cũng như vậy. Vì sao vậy? Thiện Hiện, công đức trang nghiêm cõi Phật, gọi công đức trang nghiêm cõi Phật, Như Lai nói chẳng phải trang nghiêm, vì thế Như Lai gọi công đức trang nghiêm cõi Phật là công đức trang nghiêm cõi Phật. Thiện Hiện, nếu các Đại Bồ-tát tin hiểu sâu xa pháp vô ngã là pháp vô ngã thì Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác gọi là Bồ-tát.

Phật bảo:

–Thiện Hiện, ý ông Nghĩ sao? Như Lai có biểu hiện Nhục nhãn không?

Thiện Hiện đáp:

–Bạch Thế Tôn, Như Lai có biểu hiện Nhục nhãn.

Phật bảo:

–Thiện Hiện, ý ông Nghĩ sao? Như Lai có biểu hiện Thiên nhãn không?

Thiện Hiện đáp:

–Đúng vậy, bạch Thế Tôn! Như Lai có biểu hiện Thiên nhãn.

Phật bảo:

–Thiện Hiện, ý ông Nghĩ sao? Như Lai có biểu hiện Tuệ nhãn không?

Thiện Hiện đáp:

–Đúng vậy, thưa Thế Tôn! Như Lai có biểu hiện Tuệ nhãn.

Phật bảo:

–Thiện Hiện, Như Lai có biểu hiện Pháp nhãn không?

Thiện Hiện đáp:

–Bạch Thế Tôn, Như Lai có biểu hiện Pháp nhãn.

Phật bảo:

–Thiện Hiện, ý ông Nghĩ sao? Như Lai có biểu hiện Phật nhãn không?

Thiện Hiện đáp:

–Đúng vậy, bạch Thế Tôn, Như Lai có biểu hiện Phật nhãn.

Phật bảo:

–Thiện Hiện, ý ông Nghĩ sao? Cho đến cát có trong sông Hằng, Như Lai có nói là cát không?

Thiện Hiện đáp:

–Đúng vậy, thưa Thế Tôn! Đúng vậy, thưa Thiện Thệ! Như Lai nói là cát.

Phật bảo:

–Thiện Hiện, ý ông Nghĩ sao? Giả sử có vô số thế giới nhiều như tổng số cát chứa trong hằng hà sa số sông Hằng thì các thế giới ấy có phải là nhiều không?

Thiện Hiện đáp:

–Đúng vậy, thưa Thế Tôn! Đúng vậy, thưa Thiện Thệ! Số lượng các thế giới ấy rất nhiều.

Phật bảo:

–Thiện Hiện, cho đến các hữu tình có trong những thế giới ấy, các hữu tình này có nhiều loại, tâm của chúng sinh diệt tương tục thế nào ta đều có thể biết được. Vì sao vậy? Thiện Hiện, tâm sinh diệt tương tục là tâm sinh diệt tương tục Như Lai nói chẳng phải sinh diệt tương tục. Vì thế Như Lai nói tâm sinh diệt tương tục là tâm sinh diệt tương tục. Vì sao vậy? Thiện Hiện, tâm quá khứ chẳng thể nắm bắt được; tâm vị lai chẳng thể nắm bắt được; tâm hiện tại chẳng thể nắm bắt được.

Phật bảo:

–Thiện Hiện, ý ông Nghĩ sao? Nếu thiện nam hoặc thiện nữ đem bảy báu chứa đầy trong thế giới ba lần ngàn dâng cúng cho Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác thì thiện nam, thiện nữ này nhờ đó thu được phước đức có nhiều không?

Thiện Hiện đáp:

–Rất nhiều, thưa Thế Tôn! Rất nhiều, thưa Thiện Thệ!

Phật bảo:

–Thiện Hiện, đúng vậy, đúng vậy! Do nhân duyên này, thiện nam, thiện nữ ấy thu được rất nhiều phước đức. Vì sao? Thiện Hiện, nếu phước đức có lượng. Như Lai không nói lượng phướ là lượng phước.

Phật bảo:

–Thiện Hiện, ý ông Nghĩ sao? Có thể dùng sắc thân chân thật, viên dung để quán Như Lai không?

Thiện Hiện đáp:

–Không, thưa Thế Tôn! Không thể dùng sắc thân chân thật, viên dung để quán Như Lai. Vì sao vậy? Sắc thân chân thật viên dung là sắc thân chân thật viên dung, Như Lai nói chẳng phải chân thật, viên dung vì vậy Như Lai nói sắc thân chánh pháp, viên dung là sắc thân chân thật, viên dung.

Phật bảo:

–Thiện Hiện, ý ông Nghĩ sao? Có thể dùng đầy đủ các tướng để quán Như Lai không?

Thiện Hiện đáp:

–Không, thưa Thế Tôn! Không thể dùng đầy đủ các tướng để quán Như Lai. Vì sao vậy? Bạch Thế Tôn, đầy đủ các tướng, là đầy đủ các tướng Như Lai nói là chẳng phải đầy đủ tướng, vì thế Như Lai nói đầy đủ các tướng là đầy đủ các tướng.

Phật bảo:

–Thiện Hiện, ý ông Nghĩ sao? Như Lai có Nghĩ rằng: “Ta có sự Tây phương không? Thiện Hiện, ông đừng như vậy. Vì sao thế? Thiện Hiện nếu nói Như Lai có sự thuyết pháp tức là quân niệm phỉ báng ta, chẳng phải là nhận thức đúng đắn. Vì sao?

Thiện Hiện, thuyết pháp, người thuyết pháp, do không có pháp

có thể nắm bắt nên gọi là nói pháp.

Bấy giờ, Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, thời gian cuối cùng thuộc phần sau của năm trăm năm sau cùng ở đời vị lai khi chánh pháp sắp diệt và bị phân hóa, có hữu tình nào nghe giảng pháp nói về sắc này mà có thể tin tưởng sâu sắc không?

Phật bảo Thiện Hiện:

–Chúng chẳng phải là hữu tình, cũng chẳng phải không là hữu tình. Vì sao vậy? Thiện Hiện, tất cả hữu tình, Như Lai nói chẳng phải hữu tình nên gọi là tất cả hữu tình.

Phật bảo:

–Thiện Hiện, ý ông Nghĩ sao? Có pháp nào giúp Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác hiện chứng quả vị Giác ngộ cao tột không?

Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, theo con hiểu về Nghĩa lý mà Phật dạy thì không có pháp nào giúp Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác hiện chứng quả vị Giác ngộ cao tột.

Phật bảo:

–Thiện Hiện, đúng vậy, đúng vậy! Pháp ở trong đó không có, không chứng đắc nên gọi là quả vị Giác ngộ cao tột.

Lại nữa Thiện Hiện, pháp này bình đẳng ngay trong pháp ấy hoàn toàn bình đẳng nên gọi là quả vị Giác ngộ cao tột, do không có tánh ta, không có tánh hữu tình, không có tánh mạng sống, không có tánh đàn ông, không có tánh con người, hoàn toàn bình đẳng nên gọi là quả vị Giác ngộ cao tột, tất cả pháp lành đều được chứng, tất cả pháp lành đều được giác ngộ hoàn toàn.

Thiện Hiện, thiện pháp là thiện pháp. Tất cả Như Lai nói là chẳng phải pháp. Vì thế Như Lai nói thiện pháp là thiện pháp.

Lại nữa Thiện Hiện, nếu thiện nam hoặc thiện nữ tích tụ lượng bảy báu khắp cả thế giới ba lần ngàn, ở trong đó có nhiều như núi chúa Diệu cao rồi đem bố thí. Hoặc có thiện nam, thiện nữ nào thọ trì đọc tụng hoàn toàn thông suốt cho đến bài kệ bốn câu của kinh Bát-nhã ba-la-mật-đa này, giảng rộng, khai thị cho người khác và suy Nghĩ đúng lý thì này Thiện Hiện lượng phước nói ở trước so với lượng phước này không bằng một phần trăm, một phần ngàn, một phần trăm ngàn, một

phần trăm ức, một phần muôn ức, hoặc số, hoặc tính, hoặc toán, hoặc dụ hoặc mức cùng cực của số đếm đều không thể sánh kịp.

Phật bảo:

–Thiện Hiện, ý ông Nghĩ sao? Như Lai có Nghĩ rằng ta sẽ độ thoát các hữu tình không? Không có hữu tình nào được Như Lai độ. Thiện Hiện, nếu có hữu tình nào được Như Lai độ tức là Như Lai đã có chấp ngã, chấp hữu tình, chấp mạng sống, chấp đàn ông, chấp con người…

Thiện Hiện, các pháp chấp như chấp ngã… Như Lai nói chẳng phải chấp cho nên gọi là chấp ngã… Nhưng các phàm phu ngu si cưỡng ép cho rằng có pháp chấp này. Thiện Hiện, phàm phu ngu si, Như Lai nói chẳng phải phàm phu cho nên gọi là phàm phu ngu si.

Phật bảo:

–Thiện Hiện, ý ông Nghĩ sao? Có thể dùng các tướng đầy đủ để quán niệm Như Lai không?

Thiện Hiện đáp:

–Theo con hiểu về ý Nghĩa mà Phật nói thì không thể dùng các tướng đầy đủ để quán niệm Như Lai.

Phật bảo:

–Thiện Hiện, lành thay, lành thay! Đúng vậy, đúng vậy, như lời ông nói! Không nên dùng các tướng đầy đủ để quán niệm Như Lai. Thiện Hiện, nếu dùng các tướng đầy đủ để quán niệm Như Lai thì Chuyển luân thánh vương phải là Như Lai. Vì thế không nên dùng các tướng đầy đủ để quán Như Lai. Vì thế nên dùng các tướng chẳng phải tướng để quán Như Lai. Bấy giờ Thế Tôn nói kệ:

Ai dùng sắc quán Ta

Dùng âm thanh tìm Ta

Người ấy đi đường tà

Không thể thấy được Ta

Nên quán tánh thật pháp

Tức Pháp thân Đạo sư

Pháp tánh chẳng thể biết

Nên người ấy không rõ.

Phật bảo:

–Thiện Hiện, ý ông Nghĩ sao? Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác dùng các tướng đầy đủ để hiện chứng quả vị Giác ngộ cao tột phải không? Thiện Hiện, nay ông đừng nên quán như vậy. Vì sao thế? Thiện Hiện, Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác không dùng các tướng đầy đủ để hiện chứng quả vị Giác ngộ cao tột.

Lại nữa Thiện Hiện, người phát tâm hướng về Bồ-tát thừa như vậy có tạo ra pháp nào hoặc hư hoại hoặc dứt đoạn không? Thiện Hiện, nay ông đừng quán như vầy: “Các hữu tình phát tâm hướng về Bồ-tát thừa chắc chắn không tạo ra pháp nào hoặc hư hoại hoặc gián đoạn.”

Lại nữa Thiện Hiện, nếu thiện nam hoặc thiện nữ đem bảy báu chứa đầy trong hằng hà sa số thế giới dâng cúng Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác hoặc có Bồ-tát đạt được sự kham nhẫn ở trong pháp vô ngã, không sinh thí. Nhờ nhân duyên này họ thu được một lượng phước nhiều hơn phước trước.

Lại nữa, Thiện Hiện Bồ-tát không nên chấp trước vào phước đức.

Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, vì sao Bồ-tát không nên chấp trước vào phước đức?

Phật bảo:

–Thiện Hiện, không nên chấp trước chỗ nên chấp trước vì vậy gọi là chỗ nên chấp trước.

Lại nữa Thiện Hiện, người nào nói rằng Như Lai hoặc đi hoặc đến, hoặc đứng hoặc ngồi, hoặc nằm thì người ấy không hiểu ý Nghĩa mà Ta nói. Vì sao vậy? Nói là Như Lai tức là khái niệm về chân như chân thật, hoàn toàn không chỗ đi, không nơi đến gọi là Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác.

Lại nữa Thiện Hiện, nếu thiện nam, thiện nữ đem các vật có hình sắc vô số thế giới nhiều như số hạt bụi trên mặt đất của thế giới ba lần ngàn để nghiền thành cực vi trần. Này Thiện Hiện, theo ý ông lược cực vi trần có nhiều không.

Thiện Hiện đáp:

–Rất nhiều, thưa Thế Tôn! Rất nhiều, thưa Thiện Thệ! Vì sao vậy? Bạch Thế Tôn, nếu lượng cực vi là thật có thì Phật không nói đống cực vi. Vì sao vậy? Như Lai nói đống cực vi tức là chẳng phải

đống cực vi nên gọi là đống cực vi. Như Lai thế giới ba lần ngàn chẳng phải thế giới nên gọi là thế giới ba lần ngàn. Vì sao vậy? Bạch Thế Tôn, nếu thế giới là thật có tức là chấp trước vào một tập hợp. Như Lai nói chấp trước vào một tập hợp, tức là chẳng chấp nên gọi là chấp trước một tập hợp.

Phật bảo:

–Thiện Hiện, việc chấp trước vào một tập hợp này không thể nói, không thể hý luận nhưng tất cả phàm phu ngu si cưỡng chấp là pháp. Vì sao vậy? Thiện Hiện, nếu nói rằng: Như Lai giảng dạy thấy có ngã, thấy hữu tình, thấy mạng sống, thấy đàn ông, thấy con người, thấy ý sinh, thấy thanh niên, thấy người làm, thấy người nhận, thì theo ý ông lời nói đó có đúng không?

Thiện Hiện đáp:

–Không, thưa Thế Tôn! Không, thưa Thiện Thệ! Lời nói này chẳng phải là lời nói đúng. Vì sao vậy? Lời Như Lai nói thấy có ngã, thấy hữu tình, thấy mạng sống, thấy đàn ông, thấy con người, thấy ý sinh, thấy thanh niên, thấy người làm, thấy người nhận, tức là chẳng thấy nên gọi là thấy có ngã cho đến thấy người nhận.

Phật bảo:

–Thiện Hiện, các hữu tình phát tâm hướng về Bồ-tát thừa nên biết như vậy đối với tất cả các pháp, nên thấy như vậy, nên tin hiểu như vậy, không trụ vào pháp tưởng như vậy. Vì sao thế? Thiện Hiện, pháp tưởng, gọi pháp tưởng, Như Lai nói chẳng phải tưởng vì thế Như Lai nói pháp tưởng là pháp tưởng.

Lại nữa Thiện Hiện, nếu Đại Bồ-tát đem thất bảo chứa đầy trong vô lượng, vô số thế giới cúng dường cho Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, hoặc thiện nam hoặc thiện nữ thọ trì đọc tụng hoàn toàn thông suốt một bài kệ bốn câu trong kinh Bát-nhã ba-la-mật-đa này suy Nghĩ đúng lý và giảng nói rộng rãi cho người khác thì nhờ nhân duyên này, lượng phước sinh ra nhiều hơn phức trước vô lượng, vô số lần. Vì giảng nói khai thị cho người khác giống như không giảng nói khai thị cho người khác cho nên gọi là giảng nói, khai thị cho người khác. Khi ấy Thế Tôn nói kệ:

Các vật được hòa hợp

Sao, lòa mắt, đèn, huyễn

Sương, bọt, mộng, điện, mây

Nên quán sát như vậy.

Khi, Đức Bạc-già-phạm nói kinh này xong, Tôn giả

Thiện Hiện và các Bí-sô, Bí-sô-ni, Ô-ba-sách-ca, Ô-ba-tư-ca và các Trời, Người, A-tố-lạc, Càn-thát-bà trong thế gian đều rất vui mừng, tin tưởng, phụng hành.

Kinh Đại Bát-Nhã Ba-La-Mật-Đa - Hội Thứ X - Quyển 578 - Phẩm Lý Thú Của Bát-Nhã

KINH ĐẠI BÁT-NHÃ BA-LA-MẬT-ĐA

Hội Thứ X

QUYỂN 578

Phẩm LÝ THÚ CỦA BÁT-NHÃ

Tôi nghe như vầy:

Một lúc nọ, Đức Bạc-già-phạm, Bậc đã thành tựu hoàn hảo tất cả các loại công đức hy hữu thù thắng, đạt được tánh trí bình đẳng của Như Lai, giữ tâm an trụ vững chắc như kim cương, đã hoàn toàn đạt được tất cả mão báu quán đảnh của Như Lai, vượt qua ba cõi, đã hoàn toàn đạt được tất cả trí Kim cang của Như Lai, quán sát cùng khắp một cách tự tại, đã viên mãn tất cả ấn trí vi diệu, quyết định các pháp của Như Lai, đã chứng hoàn toàn tất cả ấn bình đẳng, tánh hoàn toàn vắng lặng của Như Lai, đã thành tựu tốt đẹp tất cả các việc cần làm, có thể thỏa mãn đầy đủ tất cả các ước nguyện lành mạnh của các hữu tình, đã khéo giữ vững hành vi, ngôn ngữ, tâm tánh chiếu soi cùng khắp không có gián đoạn một cách bình đẳng trong ba đời. Các vị Như Lai không lay động, không hư hoại, giống như kim cang.

Đấng Bạc-già-phạm cư trú trong cung của trời Tha hóa tự tại ở đỉnh cõi Dục, đó là nơi tất cả các vị Như Lai thường ở đó và đều khen là cung điện xinh đẹp, quý báu. Cung điện này được làm bằng châu báu vô giá, được trang trí bằng đủ loại trân châu kỳ lạ, đủ các màu sắc giao nhau phát ánh sáng rực rỡ; chuông báu, linh vàng được treo ở khắp nơi, gió thổi nhè nhẹ làm chúng phát ra âm thanh hòa nhã. Nơi ấy còn được trang trí bằng đủ các thứ như: lọng thêu, cờ hiệu bằng lụa, cờ hoa, phất trần làm bằng tơ năm màu, chuỗi anh lạc bằng châu báu, hình mặt trăng hoặc vành bán nguyệt… được chư Thiên, Hiền thánh yêu thích.

Đấng Bạc-già-phạm cư trú ở trong đó cùng với tám mươi ức vị

Đại Bồ-tát. Tất cả đều đầy đủ pháp môn Đà-la-ni, pháp môn Tam-ma-địa, có biện tài vô ngại và vô lượng công đức như vậy, dù ca ngợi suốt nhiều kiếp cũng không thể hết. Tên của các vị ấy là: Đại Bồ-tát Kim Cang Thủ, Đại Bồ-tát Quán Tự Tại, Đại Bồ-tát Hư Không Tạng, Đại Bồ-tát Kim Cang Quyền, Đại Bồ-tát Diệu Kiết Tường, Đại Bồ-tát Đại Không Tạng, Đại Bồ-tát Phát Tâm Tức Chuyển Pháp Luân, Đại Bồ-tát Tồi Phục Nhất Thiết Ma Oán. Các bậc Thượng thủ này có tám vạn chúng Đại Bồ-tát vây xung quanh, giảng nói pháp đầu-giữa-cuối đều thiện, văn Nghĩa thiện xảo, thuần nhất, viên mãn, phạm hạnh trong sạch.

Lúc ấy, vì các Bồ-tát, Thế Tôn nói pháp môn Bát-nhã rất thanh tịnh, lý thú sâu xa, vi diệu so với tất cả pháp khác. Pháp môn này chính là ý Nghĩa của Bồ-tát.

Thế nào là ý Nghĩa của Bồ-tát?

Sự thanh tịnh hết sức an lạc là Nghĩa của Bồ-tát. Sự thanh tịnh do các kiến chấp được dứt trừ vĩnh viễn là Nghĩa của Bồ-tát. Sự vui thích vi diệu thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát. Sự thanh tịnh do khát ái được dứt trừ vĩnh viễn là Nghĩa của Bồ-tát. Sự thanh tịnh siêu việt của thai tạng là Nghĩa của Bồ-tát. Các đức trang nghiêm thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát. Ý hết sức tốt đẹp thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát. Được ánh sáng lớn thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát. Thân hoàn toàn an lạc thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát. Ngôn ngữ hoàn toàn an lạc thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát. Ý hoàn toàn an lạc thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát.

Sắc uẩn vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát; thọ, tưởng, hành, thức uẩn vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát.

Nhãn xứ hoàn toàn vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát.

Sắc xứ vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát; thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát.

Nhãn giới vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát.

Sắc giới vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát; thanh, hương, vị, xúc, pháp giới vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát.

Nhãn thức giới vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát.

Nhãn xúc vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát.

Các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát; các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên sinh ra vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát.

Địa giới vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát; thủy, hỏa, phong, không, thức giới vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát.

Thánh đế khổ vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát; Thánh đế nói về nguyên nhân của khổ, sự diệt khổ, con đường diệt khổ vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát.

Nhân duyên vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát; đẳng vô gián duyên, sở duyên duyên, tăng thượng duyên vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát.

Vô minh vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát; hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão tử vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát.

Bố thí ba-la-mật-đa vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát; Tịnh giới, An nhẫn, Tinh tấn, Tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát.

Chân như vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát; pháp giới, pháp tánh, tánh không hư vọng, tánh chẳng đổi khác, tánh bình đẳng, tánh ly sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, cảnh giới hư không, cảnh giới không thể Nghĩ bàn vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát.

Bốn Tĩnh lự vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát; bốn Vô lượng, bốn Định vô sắc vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát.

Bốn Niệm trụ vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát; bốn Chánh đoạn, bốn Thần túc, năm Căn, năm Lực, bảy chi Đẳng giác, tám chi Thánh đạo vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát.

Pháp môn giải thoát Không vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát; pháp môn giải thoát Vô tướng, Vô nguyện vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát.

Tám Giải thoát vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát; tám Thắng xứ, chín Định thứ đệ, mười Biến xứ vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát.

Bậc Cực hỷ vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát; bậc Ly cấu,

bậc Phát quang, bậc Diệm tuệ, bậc Cực nan thắng, bậc Hiện tiền, bậc Viễn hành, bậc Bất động, bậc Thiện tuệ, bậc Pháp vân vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát.

Bậc Tịnh quán vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát; bậc Chủng tánh, bậc Đệ bát, bậc Cụ kiến, bậc Bạc, bậc Ly dục, bậc Dó biện, bậc Độc giác, bậc Bồ-tát, bậc Như Lai vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát.

Tất cả pháp môn Đà-la-ni vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát; tất cả pháp môn Tam-ma-địa vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát.

Năm loại mắt vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát; sáu phép thần thông vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát.

Mười lực của Như Lai vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát; bốn bốn điều không sợ, bốn sự hiểu biết thông suốt, đại Từ, đại Bi, đại Hỷ, đại Xả, mười tám pháp Phật bất cộng vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát.

Ba mươi hai tướng tốt vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát; tám mươi vẻ đẹp vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát.

Pháp không quên mất vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát; tánh luôn luôn xả vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát.

Trí Nhất thiết, trí Đạo tướng, trí Nhất thiết tướng vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát; tất cả hạnh của Đại Bồ-tát vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát.

Quả vị Giác ngộ cao tột vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát; tất cả pháp của phàm phu vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát.

Tất cả pháp của Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán, Độc giác, Bồ-tát, Như Lai vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát.

Tất cả pháp thiện ác vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát.

Tất cả các pháp hữu ký, vô ký, hữu lậu, vô lậu, hữu vi, vô vi, thế gian, xuất thế gian vắng lặng thanh tịnh là Nghĩa của Bồ-tát.

Vì sao vậy? Do tự tánh của tất cả các pháp rỗng không nên tự tánh xa lìa. Do xa lìa nên tự tánh vắng lặng. Do vắng lặng nên tự tánh thanh tịnh. Do thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa rốt ráo thanh tịnh. Như vậy nên biết, Bát-nhã ba-la-mật-đa là Nghĩa của Bồ-tát. Các chúng Bồ-tát đều phải tu học pháp này.

Sau khi nói pháp môn Bát-nhã thanh tịnh lý thú là Nghĩa của Bồ-tát, Đức Phật bảo Bồ-tát Kim Cang Thủ rằng:

–Nếu người nào nghe pháp môn Bát-nhã thanh tịnh lý thú sâu xa vi diệu so với tất cả pháp này mà tin tưởng, thọ trì thì cho đến khi được ngồi tòa Bồ-đề vi diệu; tất cả sự chướng ngại đều không thể làm nhiễm ô người ấy; Nghĩa là phiền não chướng, nghiệp chướng và báo chướng tuy tích tập rất nhiều nhưng không thể làm nhiễm ô người ấy. Tuy tạo những nghiệp ác rất nặng nhưng dễ tiêu diệt và không đọa đường ác. Nếu có thể thọ trì hàng ngày, siêng năng đọc tụng không gián đoạn, tư duy đúng lý thì ngay trong đời này người ấy chắc chắn sẽ đạt được định Kim cang, có tánh bình đẳng đối với tất cả các pháp, được tự tại đối với tất cả các pháp, thường hưởng thọ tất cả các thú vui thù thắng, trải qua mười sáu đời làm Đại Bồ-tát, chắc chắn sẽ đạt được tánh Kim cang của Như Lai và mau chứng quả vị Giác ngộ cao tột.

Lúc ấy, Thế Tôn lại dựa vào tướng chiếu sáng cùng khắp của Như Lai, vì các Bồ-tát mà giảng nói Bát-nhã-ba-la-mật-đa có pháp tánh vắng lặng, lý thú sâu xa của tất cả Như Lai để hiện bày Đẳng giác:

–Vì đại Bồ-đề chắc thật khó hư hoại như kim cang nên biểu hiện Đẳng giác bằng tánh bình đẳng như kim cang.

Vì đại Bồ-đề chỉ có một Nghĩa nên biểu hiện Đẳng giác bằng tánh bình đẳng của Nghĩa.

Vì đại Bồ-đề có tự tánh thanh tịnh nên biểu hiện Đẳng giác bằng tánh bình đẳng của pháp.

Vì đại Bồ-đề không phân biệt đối với tất cả pháp nên biểu hiện Đẳng giác bằng tánh bình đẳng của tất cả pháp.

Sau khi nói pháp Bát-nhã có pháp tánh lý thú vắng lặng để hiện bày cửa Đẳng giác xong, Phật bảo Bồ-tát Kim Cang Thủ rằng:

–Nếu người nào nghe bốn cách hiện bày Đẳng giác của pháp Bát-nhã lý thú này mà tin hiểu, thọ trì, đọc tụng, tu tập thì cho đến khi được ngồi tòa Bồ-đề vi diệu, tuy tạo tất cả nghiệp ác rất nặng nhưng có thể vượt qua tất cả đường ác, mau chứng quả vị Giác ngộ cao tột.

Lúc ấy Thế Tôn nương vào tướng Năng nhân Tịch mặc điều phục tất cả các pháp ác của Như Lai để giảng cho các Bồ-tát nghe pháp Bát-

nhã ba-la-mật-đa, pháp môn tối thắng bao gồm tất cả pháp có tánh bình đẳng, lý thú sâu xa. Đó là:

Do tánh tham dục không hý luận nên tánh sân hận cũng không lý luận.

Do tánh sân hận không hý luận nên tánh ngu si cũng không hý luận.

Do tánh ngu si không hý luận nên tánh do dự cũng không lý luận.

Do tánh do dự không hý luận nên tánh các kiến chấp cũng không lý luận.

Do tánh các kiến chấp không hý luận nên tánh kiêu mạn cũng không lý luận.

Do tánh kiêu mạn không hý luận nên tánh trói buộc cũng không lý luận.

Do tánh trói buộc không hý luận nên tánh cấu bẩn phiền não cũng không lý luận.

Do tánh cấu bẩn phiền não không hý luận nên tánh các nghiệp ác cũng không lý luận.

Do tánh các nghiệp ác không hý luận nên tánh các quả báo cũng không lý luận.

Do tánh các quả báo không hý luận nên tánh các pháp tạp nhiễm cũng không lý luận.

Do tánh các pháp tạp nhiễm không hý luận nên tánh các pháp thanh tịnh cũng không lý luận.

Do tánh các pháp thanh tịnh không hý luận nên tánh tất cả các pháp cũng không lý luận.

Do tánh tất cảc các pháp không hý luận nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không lý luận.

Sau khi nói pháp môn Bát-nhã lý thú, tối thắng, điều phục các ác xong, Phật bảo Bồ-tát Kim Cang Thủ:

–Nếu người nào được nghe pháp môn Bát-nhã ba-la-mật-đa lý thú sâu xa này mà tin hiểu, thọ trì, đọc tụng, tu tập thì giả sử người ấy có giết hại tất cả hữu tình trong ba cõi cũng không do đó mà đọa địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh. Do có thể điều phục tất cả phiền não, tùy phiền não và nghiệp ác nên người ấy thường sinh đường lành, thọ thú vui thù thắng, tu các hạnh Đại Bồ-tát và mau chứng quả vị Giác ngộ cao tột.

Lúc ấy Thế Tôn lại dùng tướng Như Lai thanh tịnh đặc biệt để giảng nói cho các Bồ-tát nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa là pháp môn thanh tịnh lý thú sâu xa, có ấn Diệu trí, có thể quán sát tánh bình đẳng của các pháp một cách tự tại, Nghĩa là:

Do tất cả tham dục vốn có tánh thanh tịnh, chiếu sáng cùng khắp nên có thể làm thanh tịnh sự sân hận của thế gian.

Tất cả sự sân hận vốn có tánh thanh tịnh, chiếu sáng cùng khắp nên có thể làm thanh tịnh sự ngu si của thế gian.

Tất cả sự ngu si vốn có tánh thanh tịnh, chiếu sáng cùng khắp nên có thể làm thanh tịnh sự nghi ngờ của thế gian.

Tất cả sự nghi ngờ, vốn có tánh thanh tịnh, chiếu sáng cùng khắp nên có thể làm thanh tịnh kiến chấp của thế gian.

Tất cả kiến chấp vốn có tánh thanh tịnh, chiếu sáng cùng khắp nên có thể làm thanh tịnh sự kiêu mạn của thế gian.

Tất cả sự kiêu mạn vốn có tánh thanh tịnh, chiếu sáng cùng khắp nên có thể làm thanh tịnh sự trói buộc của kết sử ở thế gian.

Tất cả sự trói buộc của kết sử vốn có tánh thanh tịnh, chiếu sáng cùng khắp nên có thể làm thanh tịnh sự dơ bẩn của thế gian.

Tất cả sự dơ bẩn vốn có tánh thanh tịnh, chiếu sáng cùng khắp nên có thể làm thanh tịnh các pháp ác của thế gian.

Tất cả các pháp ác vốn có tánh thanh tịnh, chiếu sáng cùng khắp nên có thể làm thanh tịnh sự sinh tử của thế gian.

Tất cả sự sinh tử vốn có tánh thanh tịnh, chiếu sáng cùng khắp nên có thể làm thanh tịnh các pháp của thế gian.

Tất cả các pháp vốn có tánh thanh tịnh, chiếu sáng cùng khắp nên có thể làm thanh tịnh các hữu tình ở thế gian.

Tất cả các hữu tình vốn có thanh tịnh, chiếu sáng cùng khắp nên có thể làm thanh tịnh trí Nhất thiết của thế gian.

Do trí Nhất thiết vốn có thanh tịnh, chiếu sáng cùng khắp nên có thể làm cho Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa hết sức thanh tịnh.

Sau khi giảng pháp Bát-nhã lý thú thanh tịnh có ấn trí bình đẳng như vậy, Phật bảo Bồ-tát Kim Cang Thủ rằng:

–Nếu người nào được nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh lý thú này mà tin hiểu, thọ trì, đọc tụng, tu tập thì tuy ở trong đống khách trần phiền não dơ bẩn là tham, sân, si nhưng vị ấy cũng như hoa sen,

không bị tất cả lầm lỗi dơ bẩn ở bên ngoài làm nhiễm ô, thường tu tập hạnh Bồ-tát, mau chứng quả vị Giác ngộ cao tột.

Lúc ấy Thế Tôn lại nương vào tướng làm chủ tối cao của tất cả ba cõi mà giảng nói cho các Bồ-tát nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa là pháp môn trí tạng lý thú sâu xa, hòa hợp, quán đảnh của tất cả Như Lai, Nghĩa là: Do đem bố thí ngôi vị Quán đảnh của thế gian nên được quả vị Vua pháp ở ba cõi.

Do bố thí Nghĩa Vô thượng xuất thế gian nên được đầy đủ tất cả các ước nguyện.

Do bố thí pháp Vô thượng xuất thế gian nên được tự tại đối với tất cả các pháp.

Do bố thí của cải, thức ăn của thế gian nên được tất cả sự an vui nơi thân, miệng, ý.

Do bố thí các loại tài, pháp nên Bố thí ba-la-mật-đa sớm được viên mãn.

Do thọ trì các loại giới cấm hoàn toàn thanh tịnh nên làm cho Tịnh giới ba-la-mật-đa mau được viên mãn.

Do tu học an nhẫn đối với mọi việc nên làm cho An nhẫn ba-la-mật-đa mau được viên mãn.

Do tinh tấn tu tập trong mọi lúc nên có thể làm cho Tinh tấn ba-la-mật-đa mau được viên mãn.

Do tu hành thiền định trong mọi hoàn cảnh nên làm cho Tĩnh lự ba-la-mật-đa mau được viên mãn.

Do thường tu tập trí tuệ vi diệu đối với tất cả các pháp nên làm cho Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được viên mãn.

Sau khi nói pháp môn Bát-nhã quán đảnh, pháp môn Trí tạng lý thú xong, Phật bảo Bồ-tát Kim Cang Thủ rằng:

–Nếu có người nào được nghe pháp môn Trí tạng quán đảnh, lý thú sâu xa này mà tin hiểu, thọ trí, đọc tụng, tu tập thì sẽ sớm đầy đủ các hạnh Bồ-tát, mau chứng quả vị Giác ngộ cao tột.

Lúc ấy Thế Tôn lại dựa vào tướng nắm giữ tất cả pháp môn bí mật của Phật và ấn trí của tất cả Như Lai để giảng cho các Bồ-tát nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa, pháp môn Kim cang lý thú sâu xa có ấn trí mà tất cả Như Lai nắm giữ, Nghĩa là:

Nếu giữ gìn đầy đủ ấn thân kim cang của tất cả Như Lai thì sẽ chứng pháp thân của tất cả Như Lai.

Nếu giữ gìn đầy đủ ấn ngôn ngữ kim cang của tất cả Như Lai thì sẽ được tự tại đối với tất cả các pháp.

Nếu giữ gìn đầy đủ ấn tâm kim cang của tất cả Như Lai thì sẽ được tự tại đối với tất cả các tầng định.

Nếu giữ gìn đầy đủ ấn trí kim cang của tất cả Như Lai thì có thể đạt được thân, miệng, ý vi diệu bậc nhất, không bị lay động, không hư hoại, giống như kim cang.

Sau khi nói pháp Kim cang Bát-nhã lý thú có ấn trí của Như Lai xong, Phật bảo Bồ-tát Kim Cang Thủ rằng:

–Nếu có người nào nghe pháp môn kim cang lý thú sâu xa có ấn trí này mà tin hiểu, thọ trì, đọc tụng, tu tập thì có thể thành tựu mọi sự nghiệp, thường hòa hợp với tất cả các việc thù thắng. Tất cả thắng trí và thắng phước mà vị ấy mong tu hành đạt được đều sớm viên mãn; sẽ đạt được thân, ngữ, ý thanh tịnh bậc nhất, không thể bị pháp hoại, giống như kim cang và mau chứng quả vị Giác ngộ cao tột.

Lúc ấy, Thế Tôn dựa vào tướng tất cả pháp không hý luận của Như Lai để giảng cho các Bồ-tát nghe pháp Bát-nhã ba-la-ma-đa, pháp môn Luân chuyển lý thú sâu xa, Nghĩa là:

Tất cả các pháp rỗng, vì không có tự tánh.

Tất cả các pháp không có tướng, vì lìa các tướng.

Tất cả các pháp không có nguyện, vì không có điều ước nguyện.

Tất cả các pháp xa lìa, vì không có chỗ dính mắc.

Tất cả các pháp vắng lặng, vì vĩnh viễn tịch diệt.

Tất cả các pháp vô thường, vì tánh thường rỗng không.

Tất cả các pháp không vui, vì chẳng thể vui.

Tất cả các pháp vô ngã, vì không được tự tại.

Tất cả các pháp không sạch, vì lìa tướng sạch.

Tất cả các pháp chẳng thể nắm bắt được, vì không thể tìm được tánh của chúng.

Tất cả các pháp không thể Nghĩ bàn, vì tánh nó không thực có.

Tất cả các pháp không thực có, vì do các duyên hòa hợp mà giả đặt ra.

Tất cả các pháp không hý luận, vì bản tánh vắng lặng, lìa lời nói.

Tất cả các pháp bàn tánh thanh tịnh, vì Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa có bản tánh thanh tịnh.

Sau khi giảng pháp Bát-nhã luân chuyển lý thú, không có các hý luận này mà tin hiểu, thọ trì, đọc tụng, tu tập thì đạt được trí vô ngại đối với tất cả các pháp, mau chứng quả vị Giác ngộ cao tột.

Lúc ấy, Thế Tôn lại dựa vào tướng luân chuyển, thu phục của tất cả Như Lai mà giảng cho các Bồ-tát nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa có tánh bình đẳng lý thú sâu xa, luân chuyển rộng khắp, Nghĩa là:

Nhập vào tánh bình đẳng kim-cương, do có thể nhập vào bánh xe tánh của tất cả Như Lai.

Nhập vào tánh bình đẳng của Nghĩa, do có thể nhập vào bánh xe tánh của tất cả Bồ-tát.

Nhập vào tánh bình đẳng của pháp, do có thể nhập vào bánh xe tánh của tất cả pháp.

Nhập vào tánh bình đẳng của uẩn, do có thể nhập vào bánh xe tánh của tất cả uẩn.

Nhập vào tánh bình đẳng của xứ, do có thể nhập vào bánh xe tánh của tất cả xứ.

Nhập vào tánh bình đẳng của giới, do có thể nhập vào bánh xe tánh của tất cả giới.

Nhập vào tánh bình đẳng của sự chân thật, do có thể nhập vào bánh xe tánh của tất cả sự chân thật.

Nhập vào tánh bình đẳng của duyên khởi, do có thể nhập vào bánh xe tánh của tất cả duyên khởi.

Nhập vào tánh bình đẳng của châu báu, do có thể nhập vào bánh xe tánh của tất cả châu báu.

Nhập vào tánh bình đẳng của thức ăn, do có thể nhập vào bánh xe tánh của tất cả thức ăn.

Nhập vào tánh bình đẳng của pháp lành, do có thể nhập vào bánh xe tánh của tất cả pháp lành.

Nhập vào tánh bình đẳng của pháp ác, do có thể nhập vào bánh xe tánh của tất cả pháp ác.

Nhập vào tánh bình đẳng của pháp hữu ký, do có thể nhập vào bánh xe tánh của tất cả pháp hữu ký.

Nhập vào tánh bình đẳng của pháp vô ký, do có thể nhập vào bánh xe tánh của tất cả pháp vô ký.

Nhập vào tánh bình đẳng của pháp hữu lậu, do có thể nhập vào bánh xe tánh của tất cả pháp hữu lậu.

Nhập vào tánh bình đẳng của pháp vô lậu, do có thể nhập vào bánh xe tánh của tất cả pháp vô lậu.

Nhập vào tánh bình đẳng của pháp hữu vi, do có thể nhập vào bánh xe tánh của tất cả pháp hữu vi.

Nhập vào tánh bình đẳng của pháp vô vi, do có thể nhập vào bánh xe tánh của tất cả pháp vô vi.

Nhập vào tánh bình đẳng của pháp thế gian, do có thể nhập vào bánh xe tánh của tất cả pháp thế gian.

Nhập vào tánh bình đẳng của pháp xuất thế gian, do có thể nhập vào bánh xe tánh của tất cả pháp xuất thế gian.

Nhập vào tánh bình đẳng của pháp chúng sinh, do có thể nhập vào bánh xe tánh của tất cả pháp chúng sinh.

Nhập vào tánh bình đẳng của pháp Thanh văn, do có thể nhập vào bánh xe tánh của tất cả pháp Thanh văn.

Nhập vào tánh bình đẳng của pháp Độc giác, do có thể nhập vào bánh xe tánh của tất cả pháp Độc giác.

Nhập vào tánh bình đẳng của pháp Bồ-tát, do có thể nhập vào bánh xe tánh của tất cả pháp Bồ-tát.

Nhập vào tánh bình đẳng của pháp Như Lai, do có thể nhập vào bánh xe tánh của tất cả pháp Như Lai.

Nhập vào tánh bình đẳng của pháp hữu tình, do có thể nhập vào bánh xe tánh của tất cả pháp hữu tình.

Nhập vào tánh bình đẳng của tất cả, do có thể nhập vào bánh xe tánh của tất cả.

Sau khi nói pháp Bát-nhã có tánh bình đẳng, lý thú, luân chuyển rộng khắp này, Phật bảo Bồ-tát Kim Cang Thủ rằng:

–Nếu ai nghe pháp môn có tánh bình đẳng, luân chuyển, lý thú sâu xa này mà tin hiểu, thọ trì, đọc tụng, tu tập thì có thể giác ngộ hoàn toàn các tánh bình đẳng, mau chứng quả vị Giác ngộ cao tột.

Lúc ấy, Thế Tôn lại dựa vào tướng ruộng phước chân thật thọ

nhận sự cúng dường của tất cả để giảng cho các Bồ-tát nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa, pháp môn Vô thượng lý thú sâu xa, tất cả đều cúng dường, Nghĩa là:

Phát tâm cầu quả vị Giác ngộ cao tột để cúng dường rộng rãi đối với các vị Như Lai.

Giữ gìn chánh pháp để cúng dường rộng rãi đối với các vị Như Lai.

Tu hành tất cả các Ba-la-mật-đa để cúng dường rộng rãi đối với các vị Như Lai.

Tu hành tất cả các pháp phần Bồ-đề để cúng dường rộng rãi đối với các vị Như Lai.

Tu hành tất cả tổng trì, đẳng trì để cúng dường rộng rãi đối với các vị Như Lai.

Tu hành tất cả năm loại mắt, sáu pháp thần thông để cúng dường rộng rãi đối với các vị Như Lai.

Tu hành tất cả các tĩnh lự, giải thoát để cúng dường rộng rãi đối với các vị Như Lai.

Tu hành tất cả Từ, Bi, Hỷ, Xả để cúng dường rộng rãi đối với các vị Như Lai.

Tu hành tất cả pháp bất cộng của Phật để cúng dường rộng rãi đối với các vị Như Lai.

Quán sát tất cả pháp hoặc thường, hoặc vô thường, đều chẳng thể nắm bắt được, để cúng dường rộng rãi đối với các vị Như Lai.

Quán sát tất cả pháp hoặc vui, hoặc khổ, đều chẳng thể nắm bắt được, để cúng dường rộng rãi đối với các vị Như Lai.

Quán sát tất cả pháp hoặc ngã, hoặc vô ngã, đều chẳng thể nắm bắt được, để cúng dường rộng rãi đối với các vị Như Lai.

Quán sát tất cả pháp hoặc tịnh, hoặc bất tịnh, đều chẳng thể nắm bắt được, để cúng dường rộng rãi đối với các vị Như Lai.

Quán sát tất cả pháp hoặc không, hoặc có, đều chẳng thể nắm bắt được, để cúng dường rộng rãi đối với các vị Như Lai.

Quán sát tất cả pháp hoặc có tướng, hoặc không tướng, đều chẳng thể nắm bắt được, để cúng dường rộng rãi đối với các vị Như Lai.

Quán sát tất cả pháp hoặc có nguyện, hoặc không nguyện, đều

chẳng thể nắm bắt được, để cúng dường rộng rãi đối với các vị Như Lai.

Quán sát tất cả pháp hoặc xa lìa, hoặc không xa lìa, đều chẳng thể nắm bắt được, để cúng dường rộng rãi đối với các vị Như Lai.

Quán sát tất cả pháp hoặc vắng lặng, hoặc không vắng lặng, đều chẳng thể nắm bắt được, để cúng dường rộng rãi đối với các vị Như Lai.

Biên chép, lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, tư duy, tu tập Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, giảng nói rộng rãi cho các hữu tình, hoặc tự cúng dường, hoặc chuyển cho người khác để cúng dường rộng rãi đối với các vị Như Lai.

Sau khi nói pháp Vô thượng lý thú sâu xa chân thật cúng dường như vậy, Phật bảo Bồ-tát Kim Cang Thủ rằng:

–Nếu ai được nghe pháp môn Bát-nhã lý thú, vô thượng, chân thật cúng dường như vậy mà tin hiểu, thọ trì, đọc tụng, tu tập thì sớm được viên mãn các hành Bồ-tát, mau chứng quả vị Giác ngộ cao tột.

Lúc ấy, Thế Tôn lại dựa vào tướng khéo điều phục tất cả của Như Lai để giảng cho các Bồ-tát nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa, pháp môn trí tạng lý thú sâu xa, giữ gìn trí tuệ, điều phục các hữu tình, Nghĩa là:

Tất cả hữu tình có tánh bình đẳng, tức là tánh bình đẳng của phẫn nộ.

Tất cả hữu tình có tánh điều phục, tức là tánh điều phục của phẫn nộ.

Tất cả hữu tình có tánh chân pháp, tức là tánh chân pháp của phẫn nộ.

Tất cả hữu tình có tánh chân như, tức là tánh chân như của phẫn nộ.

Tất cả hữu tình có tánh pháp giới, tức là tánh pháp giới của phẫn nộ.

Tất cả hữu tình có tánh ly sinh, tức là tánh ly sinh của phẫn nộ.

Tất cả hữu tình có tánh thật tế, tức là tánh thật tế của phẫn nộ.

Tất cả hữu tình có tánh rỗng không, tức là tánh rỗng không của phẫn nộ.

Tất cả hữu tình có tánh vô tướng, tức là tánh vô tướng của phẫn nộ.

Tất cả hữu tình có tánh vô nguyện, tức là tánh vô nguyện của phẫn nộ.

Tất cả hữu tình có tánh xa lìa, tức là tánh xa lìa của phẫn nộ.

Tất cả hữu tình có tánh vắng lặng, tức là tánh vắng lặng của phẫn nộ.

Tất cả hữu tình có tánh chẳng thể nắm bắt được, tức là tánh chẳng thể nắm bắt được của phẫn nộ.

Tất cả hữu tình có tánh không sở hữu, tức là tánh không sở hữu của phẫn nộ.

Tất cả hữu tình có tánh khó Nghĩ bàn, tức là tánh khó Nghĩ bàn của phẫn nộ.

Tất cả hữu tình có tánh không hý luận, tức là tánh không hý luận của phẫn nộ.

Tất cả hữu tình có tánh như kim cang, tức là tánh như kim cang của phẫn nộ.

Vì sao vậy? Tánh điều phục chân thật của tất cả hữu tình tức là quả vị Giác ngộ cao tột, cũng là Bát-nhã ba-la-mật-đa, cũng là trí Nhất thiết trí của chư Phật.

Sau khi giảng nói pháp môn Trí tạng lý thú sâu xa có thể khéo điều phục như vậy, Phật bảo Bồ-tát Kim Cang Thủ rằng:

–Người nào được nghe pháp môn Trí tạng Bát-nhã lý thú khéo điều phục này mà tin hiểu, thọ trì, đọc tụng, tu tập thì có thể tự điều phục lỗi sân hận của mình, cũng có thể điều phục tất cả hữu tình, thường sinh đường lành, hưởng các thú vui vi diệu, phát sinh lòng Từ bi đối với những kẻ thù địch hiện đời, khéo tu hành các hạnh Bồ-tát và sớm chứng quả vị Giác ngộ cao tột.

Lúc ấy, Thế Tôn lại dựa vào tướng pháp bình đẳng có thể khéo kiến lập của Như Lai để giảng cho các Bồ-tát nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa, pháp môn tối thắng lý thú sâu xa bao gồm tất cả pháp tánh, Nghĩa là:

Do tất cả hữu tình có tánh bình đẳng, nên Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa cũng có tánh bình đẳng.

Do tất cả các pháp có tánh bình đẳng, nên Bát-nhã ba-la-mật-đa

sâu xa cũng có tánh bình đẳng.

Do tất cả hữu tình có tánh điều phục, nên Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa cũng có tánh điều phục.

Do tất cả các pháp có tánh điều phục, nên Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa cũng có tánh điều phục.

Do tất cả hữu tình có Nghĩa chân thật, nên Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa cũng có Nghĩa chân thật.

Do tất cả các pháp có Nghĩa chân thật, nên Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa cũng có Nghĩa chân thật.

Do tất cả hữu tình tức là chân như, nên Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa tức là chân như.

Do tất cả các pháp tức là chân như, nên Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa tức là chân như.

Do tất cả hữu tình tức là pháp giới, nên Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa tức là pháp giới.

Do tất cả các pháp tức là pháp giới, nên Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa tức là pháp giới.

Do tất cả hữu tình tức là pháp tánh, nên Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa tức là pháp tánh.

Do tất cả các pháp tức là pháp tánh, nên Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa tức là pháp tánh.

Do tất cả hữu tình tức là thật tế, nên Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa tức là thật tế.

Do tất cả các pháp tức là thật tế, nên Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa tức là thật tế.

Do tất cả hữu tình vốn rỗng không, nên Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa vốn rỗng không.

Do tất cả các pháp vốn rỗng không, nên Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa vốn rỗng không.

Do tất cả hữu tình tức là vô tướng, nên Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa tức là vô tướng.

Do tất cả các pháp tức là vô tướng, nên Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa tức là vô tướng.

Do tất cả hữu tình tức là vô nguyện, nên Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa tức là vô nguyện.

Do tất cả các pháp tức là vô nguyện, nên Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa tức là vô nguyện.

Do tất cả hữu tình tức là xa lìa, nên Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa tức là xa lìa.

Do tất cả các pháp tức là xa lìa, nên Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa tức là xa lìa.

Do tất cả hữu tình tức là vắng lặng, nên Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa tức là vắng lặng.

Do tất cả các pháp tức là vắng lặng, nên Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa tức là vắng lặng.

Do tất cả hữu tình chẳng thể nắm bắt được, nên Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa chẳng thể nắm bắt được.

Do tất cả các pháp chẳng thể nắm bắt được, nên Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa chẳng thể nắm bắt được.

Do tất cả hữu tình không thật có, nên Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa không sở hữu.

Do tất cả các pháp không thật có, nên Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa không sở hữu.

Do tất cả hữu tình không thể Nghĩ bàn, nên Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa không thể Nghĩ bàn.

Do tất cả các pháp không thể Nghĩ bàn, nên Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa không thể Nghĩ bàn.

Do tất cả hữu tình không hý luận, nên Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa không hý luận.

Do tất cả các pháp không hý luận, nên Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa không hý luận.

Do tất cả hữu tình không có giới hạn, nên Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa không có giới hạn.

Do tất cả các pháp không có giới hạn, nên Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa không có giới hạn.

Do tất cả hữu tình có nghiệp dụng, nên Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa có nghiệp dụng.

Do tất cả các pháp có nghiệp dụng, nên Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa có nghiệp dụng.

Sau khi nói pháp tối thắng lý thú sâu xa có tánh bình đẳng như

vậy, Phật bảo Bồ-tát Kim Cang Thủ:

–Người nào nghe pháp Bát-nhã tối thắng lý thú bình đẳng như vậy mà tin hiểu, thọ trì, đọc tụng, tu tập thì có thể thông đạt Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa có pháp tánh bình đẳng, tâm không bị ngăn ngại đối với các hữu tình và mau chứng quả vị Giác ngộ cao tột.

Lúc ấy, Thế Tôn lại nương theo tướng nắm giữ tất cả pháp tạng của Như Lai mà giảng nói cho các Bồ-tát nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa, pháp môn Thắng tạng, lý thú sâu xa rộng khắp, nắm giữ tất cả hữu tình, Nghĩa là:

Tất cả hữu tình đều có Như Lai tạng do tự thể của Bồ-tát Phổ Hiền biến ra.

Tất cả hữu tình đều có Kim cang tạng, do được Kim cang tạng tưới ướp.

Tất cả hữu tình đều có Chánh pháp tạng, do tất cả đều chuyển vận theo Chánh ngữ.

Tất cả hữu tình đều có Diệu nghiệp tạng vì tất cả sự nghiệp gia hạnh đều nương tựa vào.

Sau khi giảng pháp Thắng tạng lý thú sâu xa năm giữ tất cả hữu tình như vậy, Phật bảo Bồ-tát Kim Cang Thủ:

–Nếu người nào được nghe pháp môn Thắng tạng Bát-nhã lý thú sâu xa rộng khắp này mà tin hiểu, thọ trì, đọc tụng, tu tập thì có thể thông đạt pháp tánh Thắng tạng, mau chứng quả vị Giác ngộ cao tột.

Lúc ấy, Thế Tôn lại dựa vào tướng rốt ráo không có giới hạn của Như Lai để giảng cho các Bồ-tát nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa, pháp môn Kim cang bình đẳng nắm giữ rốt ráo pháp Nghĩa, Nghĩa là:

Do Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa vô biên nên tất cả Như Lai cũng vô biên.

Do Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa không có giới hạn nên tất cả Như Lai cũng không có giới hạn.

Do Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa chỉ có một vị nên tất cả pháp chỉ có một vị.

Do Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa là cứu cánh nên tất cả các pháp cũng là cứu cánh.

Sau khi nói pháp Kim cang lý thú rốt ráo không có giới hạn như

vậy, Phật bảo Bồ-tát Kim Cang Thủ rằng:

–Nếu người nào được nghe pháp môn Kim cang Bát-nhã lý thú rốt ráo như vậy mà tin hiểu, thọ trì, đọc tụng, tu tập thì tất cả các pháp chướng ngại đều bị tiêu diệt, chắc chắn sẽ được nắm giữ tánh Kim cang cúng dường của Như Lai và mau chứng quả vị Giác ngộ cao tột.

Lúc ấy, Thế Tôn lại dựa vào tướng chiếu khắp của Như Lai để giảng nói cho các Bồ-tát nghe pháp Bát-nhã ba-la-mật-đa, pháp môn Vô thượng lý thú sâu xa đạt được pháp tánh bí mật của các vị Như Lai, đạt được tánh không hý luận của tất cả các pháp và tánh kim-cang vui tột có thần chú Kim cang, có các địa vị đầu, giữa, cuối cao tột, Nghĩa là:

Do ý muốn lớn phát triển cùng tột nên niềm vui lớn của Đại Bồ-tát cũng thành tựu cùng tột.

Do niềm vui lớn thành tựu cùng tột nên sự giác ngộ lớn của Đại Bồ-tát và tất cả Như Lai cũng thành hoàn hảo.

Do sự giác ngộ lớn của tất cả Như Lai thành tựu hoàn hảo nên sự chế phục tất cả quân ma lớn của Đại Bồ-tát cũng thành tựu hoàn hảo.

Do sự tự chủ khắp ba cõi của Đại Bồ-tát thành tựu hoàn hảo nên việc cứu vớt hữu tình, làm an lạc lợi ích hữu tình, làm cho tất cả hữu tình đều rất an vui cũng thành tựu hoàn hảo.

Vì sao vậy? Cho đến có bậc thắng trí an trụ trong sinh tử thường dùng pháp không gì sánh bằng làm lợi ích hữu tình, chứ không nhập Niết-bàn tịch diệt.

Lại dùng phương tiện thiện xảo Bát-nhã ba-la-mật-đa để thành lập thắng trí, khéo hoàn tất tất cả các sự nghiệp thanh tịnh, làm cho các cõi đều được thanh tịnh, lại dùng tham… để điều phục thế gian một cách thường xuyên, rộng khắp, cho đến khi các cõi đều thanh tịnh và được điều phục một cách tự nhiên.

Lại như hoa sen có hình sắc xinh đẹp, sạch sẽ, không bị tất cả vật dơ bẩn làm ô nhiễm; cũng vậy, vị ấy dùng ý muốn ô nhiễm, cũng vậy, vị ấy dùng ý muốn để lợi lạc thế gian, nhưng không bi các lầm lỗi làm nhiễm ô.

Lại làm cho ý muốn lớn trở nên thanh tịnh, an vui, có nhiều của

cải, làm chủ ba cõi, thường làm lợi ích các hữu tình một cách chắc chắn.

Lúc ấy, Như Lai liền nói thần chú:

–Nạp mộ bạc già phạt đế (1) bát thứ hoại, ba la nhị đa duệ (2) bạc để phiệt thát la duệ (3) yểm bả lý nhị đa cũ noa duệ (4) tát phược đát tha yết đa bả lý bố thị đa duệ (5) tát phược đát tha yết đa nô hoại đa nô hoại đa bật hoại đa duệ (6) đát diệt tha (7) bát thứ nhế bát thứ nhế (8) mạc ha bát thứ nhế (9) bát thứ hoại bà bà yết lệ (10) bát thứ hoại lộ ca yết lệ (11) án đà ca la tỳ đàm mạc nê (12) tất đệ (13) tô tất đệ (14) tất điện đô mạn bạc già phiệt để (15) tát phòng già tôn đạt lệ (16) bạt để phiệt thát lệ (17) bát thứ sa lý đa hát tất đế (18) tham ma thấp phược bà yết lệ (19) bột đà bột đà (20) tất đà tất đa (21) kiếm ba kiếm ba (22) thiết la thiết la (23) hạt la phược, hạt la phược (24) a yết xa, a yết xa (25) bạc già phiệt để (26) ma tỳ lạm bà (27) tá ha (28).

Thần chú này chư Phật ba đời đều giảng nói, đều hộ trì. Người nào thọ trì thần chú này thì tất cả chướng ngại đều bị tiêu diệt, mong muốn bất cứ việc gì cũng đều thành tựu, mau chứng quả vị Giác ngộ cao tột.

Lúc ấy, Như Lai lại nói thần chú:

–Nạp mộ bạc già phiệt đế (1) bát thứ hoại ba la nhị đa du (2) đát điệt tha (3) mâu ni đạt kế (4) tăng yết lạc ha đạt kế (5) át nô yết lạc ha đạt kế (6) tỳ mục để, đạt kế (7) tát đà nô yết lạc ha đạt kế (8) phệ thất lạc mạc noa đạt kế (9) tham mạn đa nô bả lý phiệt thứ đát na đạt kế (10) cũ noa tăng yết lạc ha đạt kế (11) tát phược ca la bả lý ba thứ na đạt kế (12) tá ha (13).

Thần chú này là mẹ của chư Phật. Người nào có thể đọc tụng thì tất cả các tội đều tiêu diệt, thường gặp chư Phật, đạt được Túc trụ trí (Túc mạng minh), mau chứng quả vị Giác ngộ cao tột.

Lúc ấy, Như Lai lại nói thần chú:

–Nạp mô bạc già phiệt đế (1) bát thứ hoại ba la nhị đa du (2) đát điệt tha (3) thất lệ duệ (4) thất lệ duệ (5) thất lệ duệ (6) thất lệ duệ (7) tá ha (8).

Thần chú này đầy đủ oai lực lớn. Người nào thọ trì thì nghiệp chướng sẽ tiêu trừ; chánh pháp hễ nghe qua liền nhớ hết không quên,

mau chứng quả vị Giác ngộ cao tột.

Sau khi nói thần chú này xong, Thế Tôn bảo Bồ-tát Kim Cang Thủ rằng:

–Nếu các hữu tình nào mỗi ngày đêm chí tâm lắng nghe, đọc tụng pháp môn Bát-nhã ba-la-mật-đa tối thắng, Nghĩa lý sâu xa không có gián đoạn thì các nghiệp chướng ác đều được tiêu diệt, các thú vui thì thắng thường hiện tiền. Hiện đời sẽ đạt được thần chú Đại lạc Kim cang bất không, thành tựu hoàn toàn thần chú Kim cang của tất cả Như Lai, không bao lâu nữa sẽ đạt được tánh của Như Lai và đại chấp Kim cang.

Nếu hữu tình nào chưa trồng căn lành và phát đại nguyện nơi nhiều vị Phật thì không thể lắng nghe, biên chép, đọc tụng, cúng dường, cung kính, tư duy, tu tập pháp môn Bát-nhã ba-la-mật-đa tối thắng, lý thú sâu xa này. Phải trồng căn lành và phát đại nguyện nơi nhiều vị Phật mới có thể lắng nghe một câu một chữ của pháp môn tối thắng, lý thú sâu xa này; huống gì là có thể đọc tụng, thọ trì đầy đủ.

Nếu hữu tình nào cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen tám mươi hằng hà sa ức, trăm ức chư Phật thì mới có thể được nghe đầy đủ Bát-nhã ba-la-mật-đa lý thú sâu xa này.

Địa phương nào có lưu hành kinh này thì tất cả Trời, Người, A-tố-lạc… đều cúng dường như cúng dường tháp Phật.

Ai để kinh này trong thân, hoặc trên tay thì chư Tiên nhân đều phải lễ lạy.

Hữu tình nào thọ trì kinh này nhiều ức kiếp thì sẽ được trí Túc trụ, thường siêng năng tinh tấn tu các pháp lành; ác ma, ngoại đạo không thể làm hại, bốn Đại thiên vương và Thiên chúng khác luôn theo ủng hộ, trọn đời không bị chết bất đắc kỳ tử, không bị hoạn nạn một cách oan uổng, thường được chư Phật, Bồ-tát cùng nhau hộ trì làm cho thiện tắng ác diệt. Trong mọi lúc tùy theo ước nguyện mà sinh về các cõi Phật, cho đến khi chứng quả Bồ-đề không bị đọa vào đường ác nữa.

Các loài hữu tình thọ trì kinh này chắc chắn sẽ thu được vô số công đức thù thắng.

Nay Ta chỉ nói tóm tắt sơ lược như vậy.

Khi Bạc-già-phạm nói kinh này xong, các Đại Bồ-tát như Kim Cang Thủ và Thiên chúng khác nghe Phật giảng dạy đều hết sức hoan hỷ, ghi nhớ và hành trì.

Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.