Đại Tập 29 · Bộ Bát-nhã XII · Số 220 (Quyển 551–600)

Kinh Đại Bát-Nhã Ba-La-Mật-Đa - Quyển 573 - Phẩm 14: Khuyên Răn (2)

KINH ĐẠI BÁT-NHÃ BA-LA-MẬT-ĐA

QUYỂN 573

Phẩm 14: KHUYÊN RĂN (2)

Phật bảo Bồ-tát Mạn-thù-thất-lợi rằng:

–Giả sử nghiền nát thế giới Kham nhẫn trong thế giới ba lần ngàn này thành cực vi, mỗi cực vi là một Thánh giả. Có những thiện nam, thiện nữ đem các thứ hảo hạng ở thế gian: đồ ăn uống, y phục, gường nằm, thuốc thang… với tâm thanh tịnh bố thí cúng dường suốt cả cuộc đời của Thánh chúng kia dù dài hay ngắn. Sau khi Thánh chúng nhập Niết-bàn những thiện nam… ấy thâu hết xá-lợi, xây dựng Bảo tháp, trang trí cúng dường, hoặc đem bảy báu đầy như số cực vi trong thế giới ba lần ngàn như đã nói ở trước chứa đến trời Sắc cứu cánh, đem hết bảy báu đó dâng cúng từng Thánh chúng. Suốt cả tháng ba mươi ngày đem cúng dường liên tục không gián đoạn.

Mạn-thù-thất-lợi, ý ông thế nào? Do nhân duyên này các thiện nam, thiện nữ được phước nhiều chăng?

Mạn-thù-thất-lợi liền bạch Phật rằng:

–Bạch Thế Tôn, rất nhiều! Bạch Thiện Thệ, rất nhiều! Phước bố thí đã nói ở trước còn khó Nghĩa bàn, huống gì số phước ở đây thu được.

Phật bảo Bồ-tát Mạn-thù-thất-lợi rằng:

–Thiện nam, thiện nữ nào thọ trì kinh này giảng nói truyền bá sẽ được phước hơn phước bố thí ở trước gấp trăm lần, ngàn lần cho đến vô số lần.

Mạn-thù-thất-lợi, đối với công đức này, nếu không hồi hướng cầu quả Bồ-đề của Phật thì phải trải qua nhiều kiếp như vi trần làm vua trời Tha hóa tự tại; lại trải qua rất nhiều số kiếp làm vua trời Lạc biến hóa; lại trải qua rất nhiều kiếp làm vua trời Đổ-sử-đa; trải qua rất nhiều kiếp làm vua trời Dạ-ma; trải qua rất nhiều kiếp làm vua Thiên

đế Thích, huống là vua Chuyển luân. Nếu đem sự hồi hướng ấy cầu trí Nhất thiết trí thì có thể thành tựu phương tiện thiện xảo của Bát-nhã ba-la-mật-đa, sẽ chứng quả vị Giác ngộ cao tột.

Mạn-thù-thất-lợi, giả sử đầy khắp châu Thiệm-bộ này toàn bậc Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán, Độc giác như rừng lúa, mè, tre, lau, sậy, mía… không còn chỗ trống. Có người hung ác nổi lên giận dữ đã giết toàn bộ Thánh giả ấy. Mạn-thù-thất-lợi, ý ông thế nào? Do việc này người ấy mắc tội rất nhiều chăng?

Mạn-thù-thất-lợi bạch Phật rằng:

–Bạch Thế Tôn, rất nhiều! Bạch Thiện Thệ, rất nhiều! Giết một vị Thánh giả còn đọa vào đại địa ngục Vô gián, chịu khổ một kiếp, huống hồ giết hại chừng ấy Thánh giả. Người ấy sẽ mắc tội không thể kể hết được.

Phật bảo Bồ-tát Mạn-thù-thất-lợi rằng:

–Người nào hủy báng kinh điển này, tội ấy còn hơn trước gấp trăm ngàn lần cho đến vô số lần.

Mạn-thù-thất-lợi, giả sử đầy khắp châu Đông thắng thần toàn bậc Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán và Độc giác, như khu rừng đầy lúa, mè, tre, lau, sậy và mía… không còn chỗ trống. Có người hung bạo nổi lên giận dữ giết hại hết chừng ấy Thánh giả. Mạn-thù-thất-lợi, ý ông thế nào? Do việc này người ấy mắc tội rất lớn phải không?

Mạn-thù-thất-lợi bạch Phật rằng:

–Bạch Thế Tôn, rất nặng! Bạch Thiện Thệ, rất nặng! Giết một vị Thánh còn đọa vào đại địa ngục Vô gián, chịu khổ suốt một kiếp, huống gì giết hại hết chừng ấy Thánh giả. Người kia mắc tội không thể kể hết.

Phật bảo Bồ-tát Mạn-thù-thất-lợi rằng:

–Người nào hủy báng kinh điển này, tội ấy nặng hơn trước gấp trăm ngàn lần cho đến vô số lần.

Mạn-thù-thất-lợi, giả sử đầy khắp châu Tây ngưu hóa toàn những bậc Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán, như khu rừng trồng toàn lúa, mè, tre, lau, sậy, mía… không còn chỗ trống. Có người hung bạo nổi lên giận dữ đã giết hết chừng ấy Thánh giả. Mạn-thù-thất-lợi, ý ông thế nào? Do việc này, người kia mắc tội nhiều chăng?

Mạn-thù-thất-lợi liền bạch Phật rằng:

–Bạch Thế Tôn, rất nhiều! Bạch Thiện Thệ, rất nhiều! Giết một Thánh giả còn đọa vào ngục lớn Vô gián, chịu khổ suốt một kiếp, huống gì sát hại chừng ấy Thánh giả. Tội lỗi ấy không thể kể xiết.

Phật bảo Bồ-tát Mạn-thù-thất-lợi rằng:

–Người nào hủy báng kinh điển này, tội ấy còn hơn trước trăm ngàn lần cho đến vô số lần.

Mạn-thù-thất-lợi, giả sử khắp châu Bắc câu-lô toàn những bậc Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán và Độc giác, giống như trong khu rừng nhiều cây lúa, mè, tre, lau, sậy, mía… không còn chỗ trống. Có người hung ác nổi lên giận dữ đã giết hết số Thánh giả kia. Mạn-thù-thất-lợi, ý ông thế nào? Do việc này mà người ấy mắc tội nhiều chăng?

Mạn-thù-thất-lợi liền bạch Phật rằng:

–Bạch Thế Tôn, rất nhiều! Bạch Thiện Thệ, rất nhiều! Giết một Thánh giả còn đọa vào đại địa ngục Vô gián, chịu khổ suốt một kiếp, huống gì giết hại chừng ấy Thánh giả. Tội lỗi ấy không thể kể hết.

Phật bảo Bồ-tát Mạn-thù-thất-lợi rằng:

–Người nào hủy báng kinh điển này, tội ấy còn hơn trước gấp trăm lần, gấp ngàn lần cho đến vô số lần.

Mạn-thù-thất-lợi, giả sử nghiền nát bốn đại châu này thành nhiều cực vi, mỗi cực vi là một Đức Phật; có một chúng sinh tà kiến độc ác, khởi tâm hung ác muốn giết hết số Đức Phật ấy, cướp đoạt tất cả của cải pháp tài, phá diệt vua pháp và thuốc pháp của thế gian. Mạn-thù-thất-lợi, ý ông thế nào? Chúng sinh hung ác kia mắc tội nhiều chăng?

Mạn-thù-thất-lợi liền bạch Phật rằng:

–Bạch Thế Tôn, rất nhiều! Bạch Thiện Thệ, rất nhiều! Chúng sinh kia mắc tội vô lượng, vô biên không thể Nghĩ bàn, không thể kể xiết. Đối với việc đó ta còn chẳng buồn nghe huống hồ có thể nói về tội lỗi đó nhiều hay ít. Nếu hại một Đức Phật còn đọa vào đại địa ngục Vô gián chịu khổ nhiều kiếp huống giết nhiều chư Phật Thế Tôn như vậy. Chúng sinh này chắc chắn phải chịu khổ trong đại địa ngục Vô gián không hẹn ngày ra.

Phật bảo Bồ-tát Mạn-thù-thất-lợi rằng:

–Nếu có sự hủy báng cản trở kinh này, không cho truyền bá rộng rãi, không cho cúng dường, tội này hơn tội trước gấp trăm lần, ngàn lần cho đến vô số lần.

Mạn-thù-thất-lợi, giả sử tất cả hữu tình trong thế giới ba lần ngàn đều trải qua trăm ngàn vô số đại kiếp tu đủ tất cả hạnh của các Bồ-tát, đều chứng được quả vị Giác ngộ cao tột. Chúng sinh ác kia vì nghiệp ác nặng nề nên chưa thoát khỏi khổ trong đại địa ngục.

Mạn-thù-thất-lợi, đối với địa ngục Vô gián ở khắp mười phương cõi, không có địa ngục nào mà chúng sinh ác kia không trải qua nhiều kiếp chịu khổ, huống hồ các địa ngục bàng sinh quỷ giới. Vì sao? Vì kẻ ngu si kia hủy hoại mẹ pháp thân của chư Phật trong mười phương ba đời. Nếu kẻ kia đã trải qua nhiều kiếp số như vi trần về trước, chịu khổ nặng nề, rồi được ra khỏi ba cảnh giới ác, đời sau người ấy được sinh vào trong loài người mắc bệnh ngặt nghèo, tất cả thuốc thang không thể chữa khỏi. Lại phải trải qua nhiều kiếp như vi trần, vừa ra đời thì không có lưỡi hoặc không có tay… trải qua số kiếp như vi trần này.

Mạn-thù-thất-lợi, ta dùng thần lực trụ đời một kiếp hay hơn một kiếp nói về tội báo của chúng sinh hủy báng, cản trở kinh này cũng không thể hết. Mạn-thù-thất-lợi, những người có trí muốn được an lạc trong hiện tại và vị lai chớ nên hủy báng và ngăn cản Kinh này.

❧

Phẩm 15: HAI HẠNH

Bấy giờ, Phật bảo Mạn-thù-thất-lợi rằng:

–Thiện nam, nếu Đại Bồ-tát hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa phải thành tựu mặt trước và mặt sau của Bát-nhã ba-la-mật-đa. Vì sao? Vì các Đại Bồ-tát có hai loại hạnh: Một, thành tựu Bát-nhã; hai, giáo hóa hữu tình.

Bấy giờ, Bồ-tát Mạn-thù-thất-lợi liền bạch Phật rằng:

–Bạch Thế Tôn, thế nào là Đại Bồ-tát thành tựu Bát-nhã, giáo hóa hữu tình?

Phật bảo Bồ-tát Mạn-thù-thất-lợi rằng:

–Thiện nam, nếu Đại Bồ-tát từ khi mới hành Bát-nhã cho đến

cuối cùng, đều lìa tâm dụng công, thuyết pháp không cùng tận, không gián đoạn, làm cho hữu tình thoát khỏi cảnh giới ác của ba cõi để họ an trú cảnh giới lành, hoặc khiến họ chứng được Thánh quả Tam thừa thì này Mạn-thù-thất-lợi, đó gọi là các Đại Bồ-tát hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa để giáo hóa hữu tình. Mạn-thù-thất-lợi, nếu Đại Bồ-tát hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa thành tựu vô biên vô vi Bát-nhã. Đó gọi là các Đại Bồ-tát tự hành Bát-nhã. Vì sao? Vì Bát-nhã có thể viên mãn tất cả công đức.

Mạn-thù-thất-lợi liền bạch Phật rằng:

–Bạch Thế Tôn, các Đại Bồ-tát hành Bát-nhã ba-la-mật-đa tu hành pháp nào để tương ưng trí Nhất thiết trí?

Phật bảo Bồ-tát Mạn-thù-thất-lợi rằng:

–Thiện nam, nếu Đại Bồ-tát hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa tu pháp chân thật của trí Nhất thiết, xa lìa sự Nghĩ bàn, vô tướng nhiệm mầu, Nghĩa lý thâm sâu không thể quán sát, rất khó thông đạt, thường trụ sự vắng lặng, mát mẻ biến khắp, không có phân biệt, không vướng mắc, không ngăn ngại, tùy thuận đúng lý nhưng không chấp giữ? Ở trong các pháp rất là tịch tĩnh, không gì trên hết, không gì sánh bằng.

Mạn-thù-thất-lợi, khi hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, các Đại Bồ-tát tu pháp hành này thì tương ưng với trí Nhất thiết trí.

Mạn-thù-thất-lợi lại bạch Phật rằng:

–Bạch Thế Tôn, các Đại Bồ-tát ở trong cảnh giới nào mà hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa?

Phật bảo Bồ-tát Mạn-thù-thất-lợi rằng:

–Thiện nam, khi hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, các Đại Bồ-tát phải nhất định phải ở trong cảnh giới sâu mầu, cảnh giới rộng lớn, cảnh giới công đức.

Mạn-thù-thất-lợi, cảnh giới sâu mầu là bản thể vô vi, không vướng hai bên cũng chẳng lìa nhau, tự tánh thanh tịnh giải thoát các sự, chướng ngại, không thể Nghĩ bàn không thể đo lường, chẳng ở cùng với tất cả Thanh văn và Độc giác.

Mạn-thù-thất-lợi, cảnh rộng lớn là tất cả công đức của chư Phật Như Lai, hai pháp đại Bi, Bát-nhã làm tánh, lìa tướng phân biệt, không có tâm dụng công, làm lợi lạc cho hữu tình không lúc nào tạm

bỏ. Các pháp nói ra đều vừa ý người nghe.

Mạn-thù-thất-lợi, cảnh giới công đức là các Đại Bồ-tát hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa tương ưng với tất cả công đức: Ba mươi hai tướng Đại sĩ, tám mươi vẻ đẹp, tùy theo căn cơ tánh hạnh của các hữu tình chỗ ưa muốn các hình tướng khác nhau thế nào thì năng lực oai thần của Phật đều thị hiện như vậy. Nghĩa là hoặc thị hiện Đổ-sử-đa, hoặc thị hiện từ cõi trời hạ sinh xuống châu Thiệm-bộ, hoặc hiện ở trong thai, hoặc hiện lúc sơ sinh, hoặc hiện đồng tử, hoặc hiện cảnh đi dạo, hoặc thị hiện xuất gia, hoặc thị hiện tu khổ hạnh, hoặc hiện dưới cội Bồ-đề, hoặc hiện sự chứng quả vị Giác ngộ cao tột, hoặc hiện chuyển xe pháp, hoặc thị hiện nhập Niết-bàn. Thị hiện các tướng khác nhau như vậy đều vì sự giải thoát sinh tử của hữu tình. Mạn-thù-thất-lợi, như vậy gọi là cảnh giới sở hành của các Đại Bồ-tát lúc hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa.

Mạn-thù-thất-lợi liền bạch Phật rằng:

–Bạch Thế Tôn thật là hy hữu! Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này của Bồ-tát là cảnh giới Phật không thể Nghĩ bàn.

Phật bảo Bồ-tát Mạn-thù-thất-lợi rằng:

–Đúng vậy, đúng vậy, đúng như ông nói! Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa là pháp bất cộng, là pháp không thể Nghĩ bàn. Vì sao? Tất cả phàm phu, Thanh văn, Độc giác không thể thông suốt vì chẳng phải cảnh giới ấy, trừ Đức Phật Thế Tôn không ai có thể đạt được. Vì sao? Vì Nghĩa chân như của các pháp rất thậm thâm, tự tại, chẳng động, thâu nhiếp cả cõi vô lậu, làm cho các loài hữu tình được trọn vẹn sự lợi lạc, cho nên gọi là cảnh giới chư Phật, vượt đường ngôn ngữ, thâu nhiếp Thắng Nghĩa đế, xa lìa sự tìm tòi, phân biệt, Nghĩ bàn, pháp thế gian chẳng thể nào so sánh, ví dụ kịp, là thượng phẩm trong tất cả các pháp, không ở trong sinh tử cũng chẳng trụ Niết-bàn.

Mạn-thù-thất-lợi, khi hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, các Đại Bồ-tát có năm việc không thể Nghĩ bàn:

1.Tự tánh.

2.Phương xứ.

3.Các trụ.

4.Nhất dị.

5.Lợi lạc.

Mạn-thù-thất-lợi, thế nào là tự tánh không thể Nghĩ bàn?

Tức là chân như của sắc cầu không thể được, lìa chân như của sắc mà cầu cũng không thể được. Thọ, tưởng, hành, thức cũng như vậy.

Tức là chân như của nhãn cầu không thể được, lìa chân như của nhãn cầu không thể được. nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý cũng như vậy.

Tức là chân như của sắc cầu không thể được, lìa chân như của sắc cầu không thể được. Thanh, hương, vị, xúc, pháp cũng như vậy.

Tức là chân như của nhãn thức cầu không thể được, lìa chân như nhãn thức cầu không thể được. nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức cũng như vậy.

Tức là chân như của địa giới cầu không thể được, lìa chân như địa giới cầu không thể được. Thủy, hỏa, phong, không, thức giới cũng vậy.

Chân như của pháp hữu cầu không thể được, lìa chân như của pháp cầu không thể được. Cho nên tự tánh không thể Nghĩ bàn.

Mạn-thù-thất-lợi, thế nào là phương xứ không thể Nghĩ bàn?

Chân như như thế nếu trụ ở cõi Dục thì không thể Nghĩ bàn, nếu lìa cõi Dục thì không thể Nghĩ bàn, đối với cõi Sắc và cõi Vô sắc cũng như vậy. Hoặc trụ phương Đông không thể Nghĩ bàn, hoặc lìa phương Đông không thể Nghĩ bàn. Phương Nam, Tây, Bắc bốn góc và phương trên, phương dưới cũng như vậy. Cho nên phương xứ không thể Nghĩ bàn.

Mạn-thù-thất-lợi, thế nào là các trụ không thể Nghĩ bàn?

Hoặc trụ an lạc không thể Nghĩ bàn, hoặc trụ vắng lặng không thể Nghĩ bàn, hoặc trụ hữu tâm không thể Nghĩ bàn, hoặc trụ vô tâm không thể Nghĩ bàn. Thế nên các trụ không thể Nghĩ bàn.

Mạn-thù-thất-lợi, thế nào là một là sai khác không thể Nghĩ bàn? Ba đời Như Lai đồng ở một chỗ, tự tánh thanh tịnh, thâu nhiếp cõi vô lậu, hoặc là một hoặc sai khác đều không thể Nghĩ bàn. Cho nên một và khác đều không thể Nghĩ bàn.

Mạn-thù-thất-lợi, thế nào là lợi lạc không thể Nghĩ bàn?

Thần lực trí tuệ đồng một pháp giới, Bát-nhã và phương tiện hai tướng bình đẳng, có thể làm cho hữu tình được lợi lạc vô lượng không thể nói được, vượt qua cảnh giới ngôn ngữ nhưng tùy thuận theo căn

tánh khác nhau của chúng sinh mà tạo ra nhiều cách nói và nhiều kiểu thị hiện: ba mươi hai tướng Đại sĩ, tám mươi vẻ đẹp, tùy theo tâm hữu tình đều thị hiện được.

Mạn-thù-thất-lợi bạch Phật rằng:

–Bạch Thế Tôn, những gì gọi là ba mươi hai tướng Đại sĩ, tám mươi vẻ đẹp?

Phật bảo Bồ-tát Mạn-thù-thất-lợi rằng:

–Thiện nam, tướng tốt của Như Lai vô lượng, vô biên, nếu ta nói rộng ra không thể hết được, theo sở thích của thế gian chỉ nói gồm ba mươi hai tướng Đại sĩ, tám mươi vẻ đẹp.

Mạn-thù-thất-lợi, thế nào gọi là ba mươi hai tướng?

1 Dưới bàn chân Như Lai bằng đầy, vững chải khéo đẹp giống như đáy hộp. Đất dù cao thấp nhưng được chân ngài đặt lên đều tiếp xúc đồng đều tất cả.

2 Dưới bàn chân Như Lai có đủ nghìn và những tướng mành lưới tròn đầy.

3.Tay chân Như Lai đều mềm mại hơn tất cả như bông vải.

4 Ngón tay chân Như Lai đều thon dài tròn đẹp hơn người, biểu lộ sự trường thọ.

5 Giữa kẻ mỗi ngón tay chân của Như Lai như chim nhạn chúa có màng lưới thêu dệt màu vàng rực rỡ giống như bức họa đồ kỳ diệu.

6 Gót chân Như Lai rộng dài tròn đầy tương xứng với mu chân, hơn các hữu tình.

7 Mu chân Như Lai nổi cao đầy đặn, xinh đẹp mềm mại tương xứng với gót chân.

8 Bắt chân Như Lai thon tròn như bắp đùi nai chúa.

9. Hai cánh tay Như Lai dài thẳng tròn đầy như vòi voi chúa. Nếu đứng thẳng thì tay đụng tới đầu gối.

10. Nam căn của Như Lai ẩn kín như ngựa rồng cũng giống voi chúa.

11 Mỗi lỗ chân lông có một sợi lông mềm nhuận xanh biếc và xoay vòng bên phải.

12. Lông tóc Như Lai mướt đều, uốn lên và xoay về bên phải, mềm nhuận xanh biếc, thân thể vàng rực, trang nghiêm rất khả ái khả lạc.

13 Da thân Như Lai mỏng láng mịn trơn, đất bụi nước đều không bám vào được.

14 Da thân Như Lai đều màu vàng thắm, chói sáng như đài Diệu Kim trang nghiêm bằng các thứ báu. Mọi người đều ưa nhìn.

Hai lòng bàn tay, hai lòng bàn chân, hai vai và đỉnh đầu bảy chỗ này của Như Lai đều đầy đặn, sáng láng mềm mại rất dễ ưa thích.

15 Cổ vai Như Lai tròn đầy đẹp lạ.

16. Vai nách Như Lai đều đầy chắc.

17. Dung nghi Như Lai đồ sộ đoan chánh.

18. Thân tướng Như Lai cao rộng đoan nghiêm.

19. Thân thể Như Lai ngang rộng tương xứng, tròn đầy như cây Nặc-cù-đà.

20.Cầm, ngực và thân trên của Như Lai oai dung rộng lớn như sư tử chúa.

21. Ánh sáng từ thân Như Lai thường chiếu ra trong tầm một trượng.

22. Như Lai đủ bốn mươi chiếc răng đều nhau, trắng trong đều khít, trắng hơn kha tuyết.

23 Bốn răng cửa của Như Lai trắng trong bén nhọn.

24. Như Lai thường được thượng vị trong các mùi vị, vì hầu mạch thẳng nên có thể dẫn nghìn nhánh tiết mạch trong thân với nhiều thượng vị.

25. Tướng lưỡi Như Lai rộng dài, mỏng sạch, che được diện luân đến mé tai.

26. Giọng nói Như Lai có âm vang rộng lớn thanh nhã, dù chúng nhiều hay ít đều được nghe.

27 Phát âm vang rền giống như tiếng trống trời, lời nói thuận gọn trong trẻo như chim Tần-già.

28. Lông mi Như Lai như trâu chúa, xanh biếc ngang đều chẳng rối.

29. Mắt Như Lai xanh biếc, trong sáng phân minh.

30. Diện luân Như Lai như trăng tròn đầy, tướng mây sáng sạch như cung vua trời.

31. Giữa mày Như Lai có chòm lông trắng xoáy quanh bên hữu,

mềm mại như múi bông vải trắng đẹp như kha tuyết.

32. Trên đỉnh đầu của Như Lai có cục thịt tròn nổi cao như búi tóc.

Đây gọi là ba mươi hai tướng của Như Lai.

Mạn-thù-thất-lợi, thế nào là tám mươi vẻ đẹp?

1. Móng tay Như Lai hẹp dài, mỏng và láng bóng như hoa đồng đỏ.

2. Ngón tay, chân Như Lai tròn, thon thon dài, ngay thẳng, mềm mại. Xương lóng chẳng hiện.

3. Ngón tay, chân Như Lai đều ngang bằng không so le, ở các kẻ ngón đều đầy đặn.

4. Tay chân Như Lai tròn đầy như ý, mềm sạch sáng láng như hoa sen.

5. Gân mạch Như Lai kết lại bền chắc nhưng ẩn kín không lộ ra.

6. Mắt cá Như Lai ẩn kín.

7. Như Lai bước đi thẳng tiến, bộ dạng ung dung như voi chúa.

8. Như Lai bước đi oai dung nghiêm chỉnh như sư tử chúa.

9. Như Lai bước đi vững thẳng chừng mực, không quá cũng không giảm giống như trâu chúa.

10. Như Lai bước đi oai nghi, tiến dừng như con nga chúa.

11. Khi ngó lại, Như Lai đều quay về bên hữu như voi rồng chúa cả người đều chuyển theo.

12. Lóng đốt Như Lai lần lượt thẳng tròn an bố khéo đẹp.

13. Đốt xương Như Lai kết khít không hở như rồng bàn.

14. Đầu gối Như Lai rắn chắc tròn đẹp.

15. Chỗ kín của Như Lai có văn rất đẹp, đầy đủ uy thế, hoàn toàn sạch sẽ.

16. Thân Như Lai nhuận trơn, mềm mại, bóng bảy, sạch đẹp, bụi đất chẳng dính.

17. Dung nghi của Như Lai đầy đủ, không sợ sệt, cũng chẳng khiếp nhược.

18. Các phần của Như Lai đều rắn chắc, dày dặn, ăn khớp vớinhau.

19. Chi phần của thân Như Lai yên định, trì trọng, chẳng khuynh động, trọn vẹn không hư hoại.

20. Thân tướng Như Lai như Tiên chúa, chung quanh đoan nghiêm, sáng rực chẳng mờ.

21. Xung quanh thân Như Lai có hào quang, khi đi có hào quang chiếu trên thân.

22. Bụng Như Lai vuông thẳng không khuyết, mềm mại, chẳng lộ, các tướng trang nghiêm.

23. Rốn Như Lai sâu tròn, xoay quanh bên phải thanh tịnh sáng trong.

24. Rốn Như Lai dày, chẳng lồi, chẳng lõm, chung quanh đẹp đẽ.

25. Làn da của Như Lai lìa xa bệnh ghẻ lở, cũng không có nốt ruồi tàn nhan và bướu…

26. Lòng bàn tay Như Lai đầy đặn mềm mại, dưới lòng bàn chân bằng thẳng.

27. Vân tay Như Lai sâu dài rõ thẳng, nhuận trơn không đứt đoạn.

28. Môi Như Lai đỏ như quả Tần bà, hai vành môi cân xứng.

29. Khuôn mặt Như Lai chẳng dài chẳng ngắn, chẳng lớn, chẳng nhỏ nhưng đầy đặn trang nghiêm.

30. Lưỡi Như Lai mềm mỏng, rộng, dài, sắc như đồng đỏ.

31. Âm thanh Như Lai vang trầm như voi chúa rống, oai chấn tất cả.

32. Âm vận Như Lai mỹ diệu đầy đủ, như tiếng vang trong hang sâu.

33. Mũi Như Lai cao dài, ngay thẳng, lỗ mũi không lộ.

34. Các răng Như Lai vuông thẳng trắng đẹp.

35.Các răng Như Lai tròn trắng sáng sạch, bén nhọn.

36. Mắt Như Lai trong, xanh, trắng phân minh.

37. Mắt Như Lai rộng dài như tép hoa sen xanh nên mọi chúng sinh thấy đều vui thích.

38. Lông mi Như Lai trên dưới ngang bằng, dầy dặn chẳng trắng nhạt.

39. Đôi mắt Như Lai dài nhưng chẳng trắng, rậm, nhỏ mà mềm.

40. Đôi mày Như Lai dệt mướt thứ tự, sắc biếc như lưu ly.

41. Đôi mày Như Lai cao, rõ, sáng như hình trăng non.

42. Tai Như Lai dày, rộng, lớn dài, hai trái tròn rủ xuống.

43. Hai tay Như Lai ngang bằng đẹp lạ, tránh xa lỗi lầm.

44.Dung nghi Như Lai hay khiến cho người thấy Ngài đều ái kính không còn sự tổn hại, không còn sự ô nhiễm.

45. Trán Như Lai rộng, tròn đầy, bằng thẳng, hình tướng đẹp lạ.

46. Phần trên của thân Như Lai viên mãn như sư tử chúa oai hùng vô địch.

47. Tóc đầu Như Lai dài, dày dặn, suông, xanh biếc chẳng bạc.

48. Tóc Như Lai thơm, sạch, nhỏ, mềm, trơn, xoắn tròn.

49. Tóc Như Lai dài đều không rối cũng chẳng kết đùm.

50. Tóc Như Lai bền chắc, chẳng đứt, hoàn toàn không rụng.

51. Tóc Như Lai trơn láng, sáng rực đẹp lạ, chẳng dính bụi bẩn.

52. Thân Như Lai vững vàng, rắn chắc như thân Naladiên.

53. Thân thể Như Lai cao lớn ngay thẳng.

54. Các lỗ của Như Lai thanh tịnh tròn đẹp.

55. Thân Như Lai có năng lực hơn ai hết.

56. Thân tướng Như Lai được tất cả chúng sinh ưa ngắm nhưng không chán đủ.

57. Khuôn mặt Như Lai dài rộng đúng cỡ, sáng láng rực rỡ như trăng thu tròn đầy.

58. Nhan sắc Như Lai thư thái sáng rỡ, tươi nhuận cười trước nói sau, chỉ có thuận không có trái.

59. Diện mạo Như Lai rực sáng vui tươi, xa lìa các lỗi nhăn nhĩ: xanh, đỏ…

60. Thân Như Lai trong sạch không bẩn, thường không hôi dơ.

61. Các lỗ chân lông của Như Lai thường tỏa ra mùi thơm như ý, mầu nhiệm.

62. Miệng Như Lai thường tỏa ra mùi thơm tuyệt vời.

63. Tướng đầu Như Lai xoay tròn khéo đẹp như quả Mạt-đạt-na, cũng tựa như các lọng của trời.

64. Lông thân Như Lai xanh biếc, sáng sạch như lông cổ chim công, dệt đẹp đỏ rực, sắc giống đồng đỏ.

65. Âm thanh thuyết pháp của Như Lai tùy theo chúng sinh lớn nhỏ nhưng chẳng tăng, chẳng giảm, đúng lý không chấp trước.

66. Tướng đỉnh Như Lai không ai thấy được.

67. Ngón tay, ngón chân của Như Lai thon, phân minh, trang nghiêm đẹp đẽ như màu đồng đỏ.

68.Khi đi, chân Như Lai cách đất bốn tấc nhưng có hiện ấn văn.

69.Thân Như Lai rắn chắc, chẳng dựa vào người khác, thân không khinh động cũng không uốn éo.

70. Oai đức Như Lai vang xa chấn động tất cả, ác tâm nghe thì vui mừng, người sợ hãi thấy được yên.

71. Âm thanh của Như Lai tùy theo ý chúng sinh mà ban lời hòa nhã vui vẻ, chẳng cao, chẳng thấp.

72.Như Lai thường tùy theo ngôn ngữ và ý muốn của chúng sinh mà thuyết pháp.

73. Như Lai thuyết pháp ứng với âm thanh và căn cơ của mỗi chúng sinh.

74. Như Lai thuyết pháp tuần tự ứng với nhân duyên không lời nào không hoàn hảo.

75. Như Lai coi chúng sinh bình đẳng như nhau: gặp thiện thì khen, gặp ác thì chê nhưng không có sự ưa ghét.

76. Phàm làm việc gì, Như Lai đều xem xét trước rồi làm sau, đúng theo quy tắc để người phân biệt một cách thanh tịnh hoàn toàn.

77. Tướng hảo của Như Lai, tất cả hữu tình không ngắm hết được.

78. Xương đỉnh của Như Lai cứng chắc tròn đầy.

79. Dung nhan Như Lai thường trẻ chẳng già, lớp mới luôn thay đổi lớp cũ.

80. Tay chân và trước ngực Như Lai đều là tướng bậc có đức và cát tường, vẽ như bức thêu, sắc giống châu đơn.

Đây gọi là tám mươi vẻ đẹp của Như Lai.

❧

Phẩm 16: TÁN THÁN

Bấy giờ, Mạn-thù-thất-lợi Đại Bồ-tát liền từ chỗ ngồi đứng dậy đảnh lễ chân Phật, mặc y che vai trái, gối phải sát đất, chắp tay cung kính bạch Phật rằng:

–Bạch Thế Tôn, công đức của Như Lai thật là hiếm có, không gì sánh bằng, không thể Nghĩ bàn, chư Phật quá khứ, hiện tại, vị lai đều không có gì khác vậy. Nếu được thấy Như Lai hoặc nghe công đức thì

loài hữu tình này cũng khó Nghĩ bàn. Lại một lần nữa, hôm nay con được thấy Phật chuyển xe pháp lớn thật là điều chưa từng có, nên hân hoan vui mừng. Nói lời này rồi, liền bay lên hư không cao bảy cây Đa-la, chắp tay khen rằng:

Tất cả loài hữu tình

Chỉ Phật là tối tôn

Không có ai sánh bằng

Huống lại có người hơn.

Ngã, pháp hai đều không

Diệu lý Vô đẳng đẳng,

Chỉ Phật Thế Tôn, ta

Sánh bằng, không sánh bằng.

Phiền não và tập khí

Đều hết hẳn không còn,

Biết được tất cả pháp

Đều sáng rõ phân minh,

Hoặc trí hoặc thuyết pháp

Không ai kịp được Phật.

Thế giới ba lần ngàn

Chỉ Phật là độc tôn.

Mười lực, Vô úy thảy,

Thật có chẳng hư dối.

Đế Thích cùng Phạm vương,

Thảy đều không thể bằng

Đại ân Đức Thế Tôn,

Thấm khắp các hữu tình.

Việc này khó Nghĩ bàn,

Nhất định không ai bằng

Thường đem tuệ vi diệu

Và phương tiện thiện xảo,

Giáo hóa các hữu tình,

Đều làm cho được lợi lạc.

Bấy giờ, trong hội có một Thiên tử tên là Diệu Sắc, liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ chân Phật, mặc y che vai trái, gối phải sát đất, chắp tay hướng Phật, dùng kệ khen rằng:

Có kẻ nói thế gian ngang Phật,

Lời ấy là cuồng dối chẳng thật.

Nếu nói Pháp Vương là tối tôn,

Lời này chắc thật chẳng hư vọng.

Những hàng trời, người đang vấn nạn

Không ai bẻ được Đại Sư ta.

Thiện Thệ hàng ma dẹp ngoại đạo

Dẫn dắt thế gian đến giải thoát.

Bốn biện thanh tịnh nói không cùng

Thuốc mầu cam lồ thí hữu tình

Quán khắp các pháp trí vô ngại

Tất cả sát-na chẳng giảm mất.

Bình đẳng đại Bi xem hữu tình,

Tâm luôn thanh tịnh, chẳng nhiễm tục.

Biết rõ hoàn toàn căn, dục, tánh,

Tùy sự thích nghe, nói thích hợp.

Phiền não sai khác, chẳng phải một

Chỉ bày vô lượng môn đối trị.

Chỉ Phật khéo nói, nhân duyên kia,

Chuyên vì lợi lạc chúng hữu tình.

Gặp Phật nghe pháp chẳng chứng Thánh,

Hữu tình như thế thật khó độ.

Đại danh Như Lai phải khát ngưỡng,

Kẻ nào được thấy, ích vô lượng.

Phật trí luôn làm tâm thanh tịnh,

Được nghe chánh pháp, khỏi sinh tử.

Nghe danh hiệu Phật điềm lành lớn,

Thường niệm Thế Tôn luôn hỷ lạc,

Phát tâm hướng Phật sinh trí tuệ,

Như giáo siêng tu thành chủng trí.

Giới phẩm thanh tịnh, không vẩn đục,

Tĩnh lự đệ nhất, tâm bừng sáng,

Trí tuệ tối thắng khó khuynh động,

Biển pháp thanh tịnh như cam lồ.

Tất cả hữu tình ưa buông lung,

Chư Phật chuyên tinh, lìa thế gian,

Từ mẫn hữu tình như con một,

Ân đức sâu dày, không đền được.

Trước nói pháp phá giặc kết sử,

Sau dẹp Thiên ma, quân huyễn hóa.

Thế Tôn đã nói lỗi ba cõi,

Rộng bày vô lượng đức Niết-bàn

Trăm ngàn đại kiếp khó được nghe

Nên con chí thành, nay tán lễ.

Bấy giờ, trong hội có một vị Thiên tử tên là Thiện Danh, liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ chân Phật, mặc y che vai trái, gối phải sát đất, chắp tay hướng về Phật dùng kệ khen rằng:

Như Lai bình đẳng hành đại Từ

Nếu có thể dùng trí độ người

Đề-bà-đạt-đa được độ trước

Huống gì đối với hữu tình khác.

Nay tôi chẳng muốn để luống qua,

Tu trì đại hạnh đền ân Phật,

Nếu chỉ tự chứng Diệt vô lậu,

Với ân Phật ấy, chưa đền được.

Nếu có tu hành thâm giáo Phật

Mới được gọi là chân Phật tử.

Phật cần khổ mãi, vì hữu tình

Ân lớn vô thượng khó trả được.

Đại Từ mở ra chân Diệu pháp,

Khiến chúng tự hành, giáo hóa người.

Nếu Phật chẳng xuất hiện thế gian,

Tất cả hữu tình chịu khổ lớn:

Chỉ có ác thú không trời, người,

Nghe toàn các thứ âm thanh khổ,

Chịu khổ các cõi, không ai khỏi.

Vì phiền não ràng buộc hữu tình.

Phật muốn cởi bỏ các gút độc,

Lại được buộc vào dây đại Bi.

Như Lai ruộng phước lớn của đời

Nương pháp chánh tu lìa ác thú.

Nếu trái lời Phật, chẳng tu hành,

Nhất định chẳng được sinh trời, người.

Nếu ở chỗ Phật khởi tâm ác,

Hoặc chẳng ưa nghe pháp thâm sâu,

Loài hữu tình này thật đáng thương

Quyết định ở mãi chỗ tăm tối.

Như Phật Thế Tôn trí tự biết,

Việc ấy Như Lai mới hiểu rõ.

Trí Phật chẳng phải để so lường,

Cúi đầu đảnh lễ mười phương Phật.

Vô úy, trí, lực, pháp bất cộng,

Chỉ Phật Thế Tôn bậc viên mãn.

Tướng hảo trang nghiêm hương vi diệu,

Người xem không chán, vượt các sắc.

Ba môn khai mở chẳng tạm dứt.

Hoa Phật thanh tịnh, nay tôi lễ.

Chỉ Phật hiểu đúng Vô thượng giác.

Vĩnh viễn ra khỏi các hiểm nạn.

Phật là đệ nhất, là tối thượng.

Cúi đầu quy mạng Đấng Lưỡng Túc.

Phật đem nước chánh pháp công đức

Rửa trừ được hết các uế bẩn

Thế Tôn xưa nay sạch trong ngoài,

Tôi nay đảnh lễ thân chân tịnh.

Bấy giờ, Đại phạm Thiên vương chủ cõi Kham nhẫn, liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ chân Phật, mặc y che vai trái, gối phải sát đất chắp tay hướng Phật, dùng kệ khen rằng:

Như Lai thù thắng phước tuệ đủ,

Lợi lạc hữu tình chẳng tạm ngưng,

Thường rưới cam lồ cứu đói khát,

Con nay đảnh lễ Bậc Lợi Tha.

Hơn hết thế gian, Người khả kính,

Loài kia vẫn đến cúng dường Phật,

Đầy đủ các thiện, hết các ác,

Con nay kính lạy Bậc Vô Đẳng.

Vì cứu vớt khắp các hữu tình,

Chẳng còn hạnh nào không tu học,

Vượt khỏi sinh tử được an vui,

Con nay đảnh lễ Bậc Cứu Thế.

Đảnh lễ thân vi diệu sắc vàng.

Đảnh lễ Bậc thuyết pháp cam lồ.

Đảnh lễ trí thanh tịnh không bẩn.

Đảnh lễ tất cả rừng công đức.

Bấy giờ, Phật bảo Đại phạm Thiên vương rằng:

–Lành thay, lành thay! Như điều ông khen đối với Như Lai là thật chẳng phải hư dối. Vì sao? Trong vô lượng kiếp, chư Phật Thế Tôn đã tu tập nhiều loại công đức trí tuệ, do đó quả vị hoàn toàn đầy đủ. Vì sao? Vì Như Lai đầy đủ Bố thí, Tịnh giới, An nhẫn, Tinh tấn, Tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa. Ba nghiệp thân, ngữ, ý đều thanh tịnh, nên thông suốt được chân như, thật tế, vì trụ thật tế nên điều đã nói chẳng hư dối. Khi ấy, Đại phạm Thiên vương đảnh lễ chân Phật, chắp tay cung kính, bạch Phật rằng:

–Cúi xin Thế Tôn dùng năng lực thần thông làm cho Bát-nhã ba-la-mật-đa này trụ lâu ở thế gian để làm lợi lạc cho tất cả.

Bấy giờ, Phật bảo Đại phạm Thiên vương:

–Tất cả Như Lai trong mười phương ba đời dùng đại thần thông, cùng chung hộ niệm Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa trụ lâu ở thế gian để làm lợi lạc cho tất cả. Trời, Ma, Phạm chí, ngoại đạo, Sa-môn đều không thể phá diệt và gây trở ngại. Vì sao? Vì ta nhớ quá khứ có Phật tên là Bảo Nguyệt Như Lai, đầy đủ mười hiệu, cõi nước tên là Vô Hủy, kiếp số tên là Hỷ Tán. Phật kia có hai đệ tử Bí-sô làm đại Pháp sư, khéo thuyết giáo pháp thâm sâu. Một tên là Trí Thịnh, hai tên là Đế Thọ, thường theo Phật kia chuyển xe chánh pháp, trải qua một kiếp tuyên thuyết Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này, trăm ngàn ức chúng ma quân ở thế giới ba lần ngàn đều được giáo hóa phát tâm Bồ-đề. Vì thế nên các Thiên ma đều không có sức phá diệt và cản trở.

Bấy giờ, Đại Bồ-tát Tịch Tĩnh Tuệ liền từ chỗ ngồi đứng dậy,

đảnh lễ chân Phật, mặc y che vai trái, gối phải sát đất, chắp tay cung kính bạch Phật rằng:

–Bảo Nguyệt Như Lai trụ ở chỗ nào? Vẫn còn trụ đời hay đã Niết-bàn?

Bấy giờ, Thế Tôn bảo Tịch Tĩnh Tuệ rằng:

–Thiện nam, cách phương Đông hơn mười ngàn ức thế giới chư Phật, đã từng có thế giới tên là Vô hủy. Trong thế giới ấy, Như Lai thọ một vạn kiếp. Ở thế giới ấy, Phật thường thuyết Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này. Các Thiên ma và ngoại đạo… không thể làm chướng ngại đối với kinh điển này và đều phát tâm cầu quả vị Giác ngộ cao tột. Bí-sô Trí Thịnh nay là Mạn-thù-thất-lợi. Bí-sô Đế Thọ nay là Tối Thắng Thiên vương. Hai vị Bồ-tát này đã dùng các phương tiện thiện xảo ủng hộ Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa làm cho trụ lâu ở đời. Mười phương cõi Phật nếu có thuyết Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này thì hai vị Bồ-tát ấy liền đến nghe nhận. Như ngày nay, ta thuyết pháp môn này, phóng Đại Quang Minh, họ tìm theo ánh quang minh mà vân tập đến đây.

❧

Phẩm 17: PHÓ CHÚC

Bấy giờ, Phật bảo A-nan-đà rằng:

–Ngươi phải thọ trì Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, chớ để quên mất.

Khi ấy, A-nan-đà liền từ chỗ ngồi dậy, đảnh lễ chân Phật, mặc y che vai trái, gối phải sát đất, chắp tay cung kính bạch Phật rằng:

–Bạch Thế Tôn, kinh điển như vậy thọ trì cách nào?

Phật liền bảo A-nan rằng:

–Thọ trì kinh này có mười phương pháp:

1.Biên chép.

2.Cúng dường.

3.Cấp cho người.

4.Lắng nghe.

5.Tìm đọc.

6.Thọ trì.

7.Giảng rộng.

8.Phúng tụng.

9. Suy Nghĩ.

10. Tu tập.

Dựa vào mười pháp này để thọ trì kinh này. Thí như ở thế gian, tất cả cỏ cây, hoa, quả, thuốc… đều nương nhờ đại địa cũng như vậy tất cả pháp lành thù thắng đều dựa vào Bát-nhã ba-la-mật-đa. Như vua Chuyển luân nếu trụ ở đời thì bảy báu luôn biểu hiện. Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa lại cũng như thế, nếu trụ ở đời thì Tam bảo chẳng diệt.

Bấy giờ, đại chúng chiêm ngưỡng tôn nhan, khác miệng đồng thanh đều than rằng:

–Sau khi Như Lai diệt độ, ai có thể gánh được gánh nặng đại giáo pháp của Thế Tôn này? Nghĩa là vị ấy phải trải qua vô lượng, vô biên đại kiếp tu tập mới thành tựu Vô thượng Bồ-đề.

Bấy giờ, trong chúng có một vạn hai ngàn Bồ-tát, vì hộ pháp này liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ chân Phật, mặc y che vai trái, gối phải sát đất, chắp tay cung kính, nói kệ rằng:

Chúng con bỏ thân mạng

Chẳng cầu phước đời sau

Hộ trì lời Phật dạy

Chánh pháp thâm sâu này.

Bấy giờ, trong chúng có năm trăm Thiên tử do Hiền Vương dẫn đầu, cũng từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ chân Phật, mặc y che vai trái, gối phải sát đất, chắp tay cung kính, nói kệ rằng:

Vì độ các hữu tình,

Thành tựu nguyện đại Bi,

Hộ trì lời Phật dạy,

Chánh pháp thâm sâu này.

Khi ấy Thiên đế Thích, Trì Kế Phạm vương, Tỳ-sa-môn vương, đều từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ chân Phật, mặc y che vai trái, gối phải sát đất, chắp tay cung kính, nói kệ rằng:

Trị được tất cả bệnh,

Thế Tôn nay đã nói,

Thuốc Bát-nhã nhiệm mầu,

Chúng con đầu đội mang.

Thần cầm chày Kim cang cũng từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ chân Phật, mặc y che vai trái, gối phải sát đất, chắp tay cung kính mà nói kệ rằng:

Pháp vốn không danh tự,

Phật dùng danh tự nói,

Đại bi chân giáo pháp,

Con nay đầu đội mang.

Bấy giờ, Phật bảo Trì Kế Phạm rằng:

–Phạm thiên nên biết, Phật khen ba việc là tối thượng nhất. Những gì là ba?

1. Phát tâm Bồ-đề.

2.Hộ trì chánh pháp.

3.Như giáo pháp tu hành.

Ba pháp này thật là Vô thượng. Người nào tu hành được mới là chân cúng dường Phật. Nếu Ta trụ đời một kiếp, hoặc hơn một kiếp, nói công đức ấy cũng không thể hết. Hộ trì Như Lai bằng một bài kệ bốn câu, công đức ấy nói còn không hết, huống gì hộ trì Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa là mẹ chư Phật ba đời. Vì sao? Vì chư Phật ba đời đều do Bát-nhã ba-la-mật-đa mà được sinh xuất. Vì pháp mà cúng dường là chân cúng dường Phật. Nếu dùng tiền của thì chẳng phải là chân cúng dường. Nên cúng dường pháp là cúng dường tối thượng nhất. Nếu người nào hộ trì chánh pháp của Phật, phải biết người ấy an lạc ba đời. Cho nên này Phạm thiên, phải thường ủng hộ Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa. Hộ trì pháp rồi, ông sẽ được gặp ngàn Đức Phật trong hiền kiếp và được làm thỉnh chủ. Phạm vương nên biết, ở cõi uế trược này, hộ trì chánh pháp trong chừng giây lát công đức đạt được còn hơn ở cõi Tịnh hoặc một kiếp hay hơn một kiếp. Thế nên phải siêng năng hộ trì chánh pháp.

Thế Tôn lại bảo Thiên đế Thích rằng:

–Kiều-thi-ca, Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa ở chỗ nào thì biết là Như Lai đã sinh chỗ đó và chứng quả Bồ-đề ở chỗ đó, chuyển pháp luân ở đó và nhập Niết-bàn cũng ở đó. Vì sao? Kiều-thi-ca, tất cả Bồ-

tát, tất cả pháp lành, tất cả Như Lai đều từ đây mà xuất sinh. Nếu có Pháp sư tuyên thuyết Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này thì chỗ ấy chính là chỗ Phật đã đi đến. Ở chỗ Pháp sư, các loài hữu tình phải sinh tâm tôn trọng và gần gũi như Phật, vui mừng, cung kính, cúng dường, ngợi khen. Nếu ta trụ ở đời một kiếp hay hơn một kiếp nói về công đức mà Pháp sư ấy đã truyền bá kinh này cũng không thể hết. Kiều-thi-ca, khi Pháp sư này đi đến chỗ nào, các thiện nam có người cắt máu rải xuống đất cúng dường nhưng vẫn chưa gọi là nhiều. Vì sao? Vì pháp luân vô thượng khó thọ trì vậy.

Khi ấy, Thiên đế Thích bạch Phật rằng:

–Bạch Thế Tôn, trong đời vị lai, chỗ nào thuyết kinh này, tôi và quyến thuộc đều phải ủng hộ vị Pháp sư và bảo vệ địa phương ấy. Nếu thấy kinh này để ở chỗ nào liền sinh bốn loại tâm xứ như đã nói ở trước.

Bấy giờ, Thế Tôn khen Thiên đế Thích:

–Ngươi được như vậy thật quý hóa thay, quý hóa thay! Ta đem kinh này giao phó và dặn dò cho ngươi. Ở đời sau, ngươi phải ủng hộ và lưu truyền.

Khi ấy, Thiên đế Thích liền bạch Phật rằng:

–Bạch Thế Tôn, chư Thiên chúng con được sinh vào cảnh giới lành đều do Bát-nhã ba-la-mật-đa, phát tâm Bồ-đề cũng nhờ vào đây. Thế nên chúng con chẳng tiếc thân mạng, ủng hộ giáo pháp thâm sâu của Thế Tôn.

Khi ấy, Phật lại khen Thiên đế Thích rằng:

–Hay thay, hay thay! Hãy làm như lời đã nói.

Khi Đức Thế Tôn thuyết kinh này rồi, Tối Thắng Thiên vương và các Đại Bồ-tát trong mười phương cõi, tất cả Thanh văn, Trời, Rồng, Dược-xoa, Kiền-đạt-phược, A-tố-lạc, Yết-lộ-đồ, Khẩn-nại-lạc, Mạc-hô-lạc-già, Nhân phi nhân… nghe Phật thuyết rồi đều rất vui mừng, tin nhận, phụng hành.

Kinh Đại Bát-Nhã Ba-La-Mật-Đa - Hội Thứ VII - Quyển 574 - Phẩm Mạn-Thù-Thất-Lợi (1)

KINH ĐẠI BÁT-NHÃ BA-LA-MẬT-ĐA

Hội Thứ VII

QUYỂN 574

Phẩm MẠN-THÙ-THẤT-LỢI (1)

Tôi nghe như vầy:

Một thời Đức Phật trụ vườn Cấp cô độc, rừng Thệ-đa ở thành Thất-la-phiệt, cùng trăm ngàn chúng Bí-sô, đều là A-la-hán, chỉ có A-nan-đà còn ở bậc hữu học. Xá-lợi Tử… làm Thượng thủ. Lại cùng một vạn Đại Bồ-tát đều là bậc không thoái chuyển, trang nghiêm bằng mũ giáp công đức gồm Bồ-tát Từ Thị, Bồ-tát Diệu Kiết Tường, Bồ-tát Vô Ngại Biện, Bồ-tát Bất Xả Thiện Ách làm Thượng thủ.

Khi minh tướng xuất hiện, Bồ-tát Mạn-thù-thất-lợi rời khỏi trú xứ của mình, đi đến chỗ Như Lai nhưng đứng ở ngoài. Cùng lúc ấy, Cụ thọ Xá-lợi Tử, Đại Ca-đa-diễn-na, Đại Ca-diếp-ba, Đại Thái Thục Thi, Mãn Từ Tử, Chấp Đại Tạng tất cả Đại Thanh văn Tăng đều từ trú xứ của mình đi đến gặp Như Lai nhưng đứng ở ngoài.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn biết các đại chúng đều đến tập hợp rồi, rời khỏi trú xứ, trải tòa như thường ngày, ngồi kiết già, bảo Xá-lợi Tử rằng:

–Hôm nay, vì cớ gì mới mờ sáng ông đã đứng ngoài cửa?

Khi ấy, Xá-lợi Tử thưa rằng:

–Bạch Thế Tôn, Bồ-tát Mạn-thù-thất-lợi đã đến đây trước, chúng tôi đến sau.

Bấy giờ, Thế Tôn biết mà vẫn cố hỏi Mạn-thù-thất-lợi rằng:

–Thiện nam, ông đúng là người đã đến đây trước vì muốn gặp Phật để đảnh lễ và gẫn gũi Phật chăng?

Ở trước Phật, Mạn-thù-thất-lợi thưa rằng:

–Bạch Thế Tôn, đúng vậy! Bạch Thiện Thệ, đúng vậy! Vì sao?

Vì đối với Như Lai con chiêm ngưỡng lễ lạy và thân cận mà không nhàm chán. Vì muốn làm lợi lạc hữu tình nên thật sự con đã đến đây trước.

Bạch Thế Tôn, nay con đến chỗ này để thân cận lễ kính và chiêm ngưỡng Như Lai chỉ vì lợi lạc tất cả hữu tình, chẳng phải vì sự chứng đắc quả Bồ-đề của Phật, chẳng phải vì ưa xem thân Như Lai, chẳng phải vì làm rối động chân pháp giới, chẳng phải vì phân biệt các pháp tánh, cũng chẳng phải vì những sự việc khác. Con thấy Như Lai tức là tướng chân như, không động, không tạo tác, không có sự phân biệt, không khác sự phân biệt, chẳng phải phương xứ, chẳng phải lìa phương xứ, chẳng phải có, chẳng phải không, chẳng phải thường, chẳng phải đoạn, chẳng phải chính ba đời, chẳng phải lìa ba đời, không sinh, không diệt, không đến, không đi, không nhiễm chẳng nhiễm, không hai chẳng hai. Tâm tuyệt đường ngôn ngữ, nếu đem tướng bình đẳng chân như này mà quán Như Lai thì gọi là thấy Phật một cách chân thật, cũng gọi là kính lễ và gần gũi Như Lai, đối với hữu tình làm cho lợi lạc.

Phật bảo Đồng tử Mạn-thù-thất-lợi rằng:

–Ông khởi lên pháp quán chiếu này để thấy những gì?

Mạn-thù-thất-lợi thưa rằng:

–Bạch Thế Tôn, con làm pháp quán này hoàn toàn không thấy gì, đối với tướng các pháp cũng không có chỗ nắm lấy.

Phật nói:

–Hay thay, hay thay! Đồng tử! Nếu ông có thể quán được như vậy đối với Như Lai, đối với tất cả pháp, tâm không có sự chấp giữ, cũng không có sự không chấp giữ, chẳng phải tập hợp, chẳng phải ly tán.

Khi ấy, Xá-lợi Tử bảo Mạn-thù-thất-lợi rằng:

–Ngài thường gần gũi kính lễ và quán Như Lai, được như vậy thật là hy hữu. Tuy thường thương xót hữu tình nhưng đối với hữu tình hoàn toàn vô sở đắc. Dù hay giáo hóa chúng sinh hướng đến Niết-bàn mà không có sự chấp giữ. Chỉ vì lợi lạc các hữu tình nên mang giáp mão lớn, nhưng ở trong ấy chẳng khởi lên phương tiện chứa nhóm hay tan hoại.

Khi ấy, Mạn-thù-thất-lợi thưa với Xá-lợi Tử rằng:

–Đúng vậy, đúng vậy, đúng như Tôn giả nói! Vì lợi lạc hữu tình nên tôi mang giáp mão lớn khiến họ hướng tới Niết-bàn. Đối với hữu tình đã giáo hóa và cảnh giới Niết-bàn đã chứng, không có sự chứng đắc, cũng không sự chấp giữ.

Này Xá-lợi Tử, chẳng phải tôi thật muốn lợi lạc hữu tình mà mang giáp mão lớn. Vì sao? Vì cảnh giới của các hữu tình không tăng, không giảm. Giả sử ở trong một cõi Phật có hằng hà sa số chư Phật, mỗi Đức Phật đều trụ hằng hà sa số đại kiếp, ngày đêm thường thuyết hằng hà sa số pháp môn, mỗi pháp môn độ được hằng hà sa số loài hữu tình của cõi Phật ấy, làm cho tất cả đều vào Vô dư Niết-bàn. Nếu như cõi Phật này có sự việc như vậy thì hằng hà sa số thế giới khắp mười phương cũng lại như thế. Tuy có vô số chư Phật Thế Tôn, trải qua vô số thời, thuyết vô số pháp, độ thoát vô số hữu tình đều chứng vào Vô dư Niết-bàn nhưng cõi hữu tình cũng không thêm, không bớt. Vì sao? Vì tự tánh của các hữu tình là “lìa”, là không bờ bến nên không thể thêm bớt.

Xá-lợi Tử nói:

–Mạn-thù-thất-lợi, nếu tự tánh của các hữu tình là xa lìa, không bờ bến nên không tăng giảm, thì do yếu tố nào Bồ-tát cầu đại Bồ-đề muốn vì hữu tình thường thuyết diệu pháp?

Mạn-thù-thất-lợi nói:

–Xá-lợi Tử, tôi nói hữu tình đều chẳng thể nắm bắt được, tại sao có Bồ-tát cầu đại Bồ-đề muốn vì hữu tình thường thuyết diệu pháp? Vì sao? Này Xá-lợi Tử, vì các pháp rốt ráo chẳng thể nắm bắt được.

Phật bảo Đồng tử Mạn-thù-thất-lợi rằng:

–Nếu các hữu tình đều chẳng thể nắm bắt được thì tại sao có sự bày ra cảnh giới của các hữu tình?

Mạn-thù-thất-lợi thưa rằng:

–Bạch Thế Tôn, cảnh giới hữu tình ấy chỉ là giả bày mà thôi.

–Mạn-thù-thất-lợi, nếu có người hỏi ông: “Cõi hữu tình này có bao nhiêu? ” Nếu được hỏi như vậy, ông sẽ trả lời thế nào?

–Bạch Thế Tôn, con sẽ đáp như vầy: Số lượng cõi kia nhiều như pháp Phật vậy.

–Mạn-thù-thất-lợi, nếu lại hỏi ông: “Cõi hữu tình kia số lượng

chừng nào? ” Được hỏi như vậy, ông sẽ đáp ra sao?

–Bạch Thế Tôn, con phải đáp thế này: “Số lượng cõi hữu tình như cảnh giới chư Phật.”

–Mạn-thù-thất-lợi, nếu có người hỏi rằng: “Cõi hữu tình thuộc về đâu? ” Được hỏi như vậy, ông trả lời thế nào?

–Bạch Thế Tôn, con sẽ đáp rằng: “Chỗ thuộc về của cõi kia giống như Phật, rất khó Nghĩ.”

–Mạn-thù-thất-lợi, nếu lại hỏi rằng: “Cõi hữu tình kia trụ ở chỗ nào? ” Được hỏi như vậy, ông trả lời thế nào?

–Bạch Thế Tôn, con sẽ đáp rằng: “Nếu xa lìa bờ ô nhiễm là chỗ pháp nên trụ, tức là cảnh giới hữu tình là chỗ pháp nên trụ.”

–Mạn-thù-thất-lợi, ông tu Bát-nhã ba-la-mật-đa là trụ chỗ nào?

–Bạch Thế Tôn, con tu Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa hoàn toàn không có chỗ trụ.

–Mạn-thù-thất-lợi, không có chỗ trụ thì làm sao có thể tu Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa?

–Bạch Thế Tôn, do không có chỗ trụ nên con tu được Bát-nhã ba-la-mật-đa.

–Mạn-thù-thất-lợi, ông tu Bát-nhã ba-la-mật-đa thì đối với thiện và ác pháp nào tăng, pháp nào giảm?

–Bạch Thế Tôn, con tu Bát-nhã ba-la-mật-đa thì đối với thiện và ác không tăng, không giảm.

Bạch Thế Tôn, con tu Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa thì đối với tất cả pháp cũng không tăng, không giảm.

Bạch Thế Tôn, Bát-nhã ba-la-mật-đa xuất hiện ở thế gian chẳng vì sự tăng giảm của tất cả pháp.

Bạch Thế Tôn, tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa không vì vứt bỏ các pháp của phàm phu… không vì nhận lấy tất cả Phật pháp. Vì sao? Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa không vì bỏ pháp này được pháp kia mà phát khởi.

Bạch Thế Tôn, tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa không vì chán lìa tội lỗi của sinh tử, không vì vui thích công đức Niết-bàn. Vì sao? Vì người tu pháp này còn không thấy sinh tử huống gì có chán lìa, chẳng thấy Niết-bàn huống có vui thích.

Bạch Thế Tôn, tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa không thấy

các pháp có kém có hơn, có mất có được, nên bỏ nên lấy.

Bạch Thế Tôn, tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa thì chẳng đắc các pháp có thêm có bớt. Vì sao? Vì chân pháp giới chẳng phải có thêm hay có bớt.

Bạch Thế Tôn, người nào tu được như vậy gọi là chân tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa.

Lại nữa bạch Thế Tôn, nếu tu Bát-nhã ba-la-mật-đa đối với tất cả pháp chẳng thêm chẳng bớt, thì gọi là chân tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa. Nếu tu Bát-nhã ba-la-mật-đa đối với tất cả pháp không sinh, không diệt, thì gọi là chân tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa.

Nếu tu Bát-nhã ba-la-mật-đa đối với tất cả pháp chẳng thấy tăng giảm thì gọi là chân tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa.

Nếu tu Bát-nhã ba-la-mật-đa đối với tất cả pháp chẳng thấy sinh diệt thì gọi là chân tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa.

Lại nữa bạch Thế Tôn, nếu tu Bát-nhã ba-la-mật-đa đối với tất cả pháp không có sự suy Nghĩ hoặc nhiều hoặc ít đều không có sự mong muốn, chủ thể và đối tượng của sự mong muốn và người mong muốn đều chẳng chấp đắm, thì gọi là chân tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa.

Nếu tu Bát-nhã ba-la-mật-đa, chẳng thấy các pháp có tốt có xấu, có cao có thấp, gọi là chân tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa.

Lại nữa bạch Thế Tôn, khi tu Bát-nhã ba-la-mật-đa, ở trong các pháp các thiện nam không được hơn thua, Nghĩa là hoàn toàn không thấy pháp này hơn, pháp kia kém, đây là chân Bát-nhã ba-la-mật-đa. Vì sao? Vì chân như, pháp giới, pháp tánh, thật tế không có sự hơn kém. Nếu tu như vậy gọi là chân tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa.

Phật bảo Đồng tử Mạn-thù-thất-lợi:

–Diệu pháp của chư Phật há chẳng hơn sao?

Mạn-thù-thất-lợi thưa rằng:

–Bạch Thế Tôn, diệu pháp của chư Phật chẳng thể nắm bắt được nên cũng không thể nói là hơn hay kém. Như Lai há chẳng phải là chứng được các pháp không sao?

Thế Tôn đáp rằng:

–Đúng vậy! Đồng tử.

Mạn-thù-thất-lợi lại bạch Phật rằng:

–Trong các pháp không đâu có sự hơn kém?

Thế Tôn khen rằng:

–Hay thay, hay thay! Đúng vậy, đúng vậy, đúng như lời ông nói! Mạn-thù-thất-lợi, pháp của Phật há chẳng phải là Vô thượng sao?

–Bạch Thế Tôn, đúng như vậy! Tất cả pháp của Phật tuy thật Vô thượng, nhưng ở trong ấy không có pháp có thể nắm bắt, nên không thể nói pháp của Phật là Vô thượng.

Lại nữa bạch Thế Tôn, khi tu Bát-nhã ba-la-mật-đa, các thiện nam chẳng muốn nắm giữ tất cả pháp của Phật, chẳng muốn điều phục các pháp của phàm phu. Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa đối với tất cả pháp của Phật và pháp của phàm phu chẳng muốn tăng thêm và điều phục, đối với tất cả pháp không phân biệt. Nếu tu như vậy thì gọi là chân tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa.

Lại nữa bạch Thế Tôn, nếu tu Bát-nhã ba-la-mật-đa thì các thiện nam chẳng thấy các pháp có thể suy Nghĩ, có thể phân biệt.

Mạn-thù-thất-lợi, đối với pháp của Phật ông há không suy Nghĩ ư?

–Bạch Thế Tôn, không suy Nghĩ. Nếu con thấy có pháp chân thật của Phật thì cần phải tư duy, nhưng con chẳng thấy. Bạch Thế Tôn, Bát-nhã ba-la-mật-đa chẳng vì phân biệt các pháp mà sinh khởi, Nghĩa là chẳng phân biệt đây là pháp phàm phu, đây là pháp của Thanh văn, đây là pháp của Độc giác, đây là pháp của Bồ-tát, đây là pháp của Như Lai. Các thiện nam siêng năng tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, ở trong các pháp hoàn toàn không có sở đắc, cũng không có chỗ nói, Nghĩa là chẳng nói có pháp tánh của phàm phu, cũng chẳng nói có pháp tánh của Thanh văn cho đến pháp tánh của Như Lai. Vì sao? Vì các pháp tánh này đều rốt ráo không, không thể thấy. Nếu tu như vậy gọi là chân tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa.

Lại nữa bạch Thế Tôn, các thiện nam siêng tu Bát-nhã ba-la-mật-đa chẳng Nghĩ rằng: Đây là cõi Dục, đây là cõi Sắc, đây là cõi Vô sắc, đây là cõi Diệt. Vì sao? Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa chẳng thấy có pháp nào đáng diệt. Nếu tu như vậy, gọi là chân tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa.

Lại nữa bạch Thế Tôn, nếu tu Bát-nhã ba-la-mật-đa đối với tất

cả pháp chẳng sinh ân oán. Vì sao? Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa không vì nhận giữ tất cả pháp của Phật, không vì xả bỏ pháp của phàm phu. Vì sao? Các thiện nam siêng tu Bát-nhã ba-la-mật-đa, ở trong pháp của Phật chẳng muốn chứng đắc, chẳng muốn hoại diệt pháp của phàm phu… vì hiểu rõ tánh của tất cả pháp bình đẳng. Nếu tu như vậy gọi là chân tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa.

Bấy giờ, Thế Tôn liền khen ngợi Mạn-thù-thất-lợi rằng:

–Hay thay, hay thay! Nay ông có thể thuyết được pháp thâm sâu cho chúng Đại Bồ-tát làm chân pháp ấn, cũng cho Thanh văn và bậc Độc giác những kẻ tăng thượng mạn làm đại pháp ấn, khiến họ biết như thật rằng: Những pháp trước đây họ đã thông suốt chẳng phải chân cứu cánh.

Mạn-thù-thất-lợi, nếu các thiện nam, thiện nữ nghe pháp thâm sâu này, tâm chẳng trì trệ cũng chẳng kinh sợ thì phải biết người này chẳng những ở chỗ một Đức Phật cho đến ngàn Đức Phật gieo trồng căn lành, mà nhất định họ đã ở chỗ vô lượng, vô biên Đức Phật gieo trồng các căn lành, mới có thể được nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này mà, tâm chẳng trì trệ cũng chẳng kinh sợ.

Bấy giờ, Đồng tử Mạn-thù-thất-lợi chắp tay cung kính bạch Phật rằng:

–Bạch Thế Tôn, con muốn nói lại Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, cúi xin ngài cho phép!

Phật bảo Đồng tử Mạn-thù-thất-lợi rằng:

–Ông muốn nói nữa thì cứ tùy ý.

Mạn-thù-thất-lợi liền bạch Phật rằng:

–Bạch Thế Tôn, người nào tu Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa thì đối với pháp không được trụ vào, cũng không được không trụ vào. Phải biết Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này chẳng duyên vào pháp trụ. Vì sao? Vì tất cả pháp không có sở duyên. Bạch Thế Tôn, nếu người nào tu được như vậy gọi là chân tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, vì đối với tất cả pháp không chấp giữ tướng.

Lại nữa bạch Thế Tôn, phải quán Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như vậy nhưng chẳng hiện quán tánh tướng các pháp, Nghĩa là đối với pháp của Phật còn không hiện quán, huống gì pháp của Bồ-tát, đối với pháp của Bồ-tát còn không hiện quán huống gì pháp của Độc

giác, đối với pháp của Độc giác còn chẳng hiện quán huống hồ pháp của Thanh văn, đối với pháp của Thanh văn còn chẳng hiện quán huống hồ pháp của phàm phu. Vì sao? Vì tánh tướng của tất cả pháp là xa lìa vậy.

Lại nữa bạch Thế Tôn, dựa vào pháp tu Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này, ở trong các pháp không có sự phân biệt, Nghĩa là chẳng phân biệt pháp tánh sai biệt là có thể Nghĩ bàn hay không thể Nghĩ bàn. Phải biết chúng Đại Bồ-tát tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa ở trong các pháp hoàn toàn không có phân biệt.

Lại nữa bạch Thế Tôn, nương vào sự tu Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế, ở trong tất cả pháp hoàn toàn chẳng thấy có: Đây là Phật pháp, đây chẳng phải Phật pháp, đây là có thể Nghĩ bàn, đây chẳng thể Nghĩ bàn. Vì tất cả pháp không có tánh sai khác. Nếu các hữu tình có thể tu Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như vậy và quán tất cả pháp đều là Phật pháp vì thuận với Bồ-đề, quán tất cả pháp đều chẳng thể Nghĩ bàn vì rốt ráo không thì các hữu tình này đã từng gần gũi cúng dường, cung kính hơn trăm ngàn Đức Phật, đã gieo trồng căn lành mới tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa được như vậy.

Lại nữa bạch Thế Tôn, nếu các thiện nam, thiện nữ nghe thuyết Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như vậy tâm chẳng trì trệ, cũng chẳng kinh sợ thì, phải biết trong quá khứ, vị ấy đã từng gần gũi cung kính cúng dường hơn trăm ngàn Đức Phật, đã từng gieo trồng căn lành nên mới được như thế.

Lại nữa bạch Thế Tôn, nên quán Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như vậy, nếu siêng năng tu hành thì đối với các pháp chẳng thấy tạp nhiễm, chẳng thấy thanh tịnh, tuy không thấy gì nhưng có thể siêng năng tu Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa ở trong mọi lúc tâm không hề nhàm chán mệt mỏi.

Lại nữa bạch Thế Tôn, nếu tu Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế thì đối với các pháp của phàm phu, Thanh văn, Độc giác, Bồ-tát, Phật không có tướûng sai khác, vì đã biết rõ các pháp này rốt ráo không. Nếu được như vậy thì gọi là chân tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa.

Phật bảo Đồng tử Mạn-thù-thất-lợi:

–Ngươi đã từng gần gũi cúng dường bao nhiêu Phật?

Mạn-thù-thất-lợi thưa rằng:

–Bạch Thế Tôn, số lượng Đức Phật mà con đã gần gũi từng cúng dường bằng số tâm và tâm sở pháp của người huyễn. Vì tất cả pháp đều như huyễn.

Mạn-thù-thất-lợi, đối với pháp của Phật, ngươi há chẳng mong cầu ư?

–Bạch Thế Tôn, nay con chẳng thấy có pháp nào chẳng phải pháp của Phật thì cầu ở chỗ nào?

–Mạn-thù-thất-lợi, đối với pháp của Phật, ngươi đã thành tựu rồi chăng?

–Bạch Thế Tôn, nay con hoàn toàn chẳng thấy pháp nào để gọi là pháp của Phật thì thành tựu cái gì?

–Mạn-thù-thất-lợi, ngươi chứng được tánh không chấp trước ư?

–Bạch Thế Tôn, con tức là tánh vô trước, lẽ nào tánh vô trước lại chứng được vô trước?

–Mạn-thù-thất-lợi, ngươi sẽ chẳng ngồi tòa Bồ-đề ư?

–Bạch Thế Tôn, đối với tòa Bồ-đề, chư Phật còn không có Nghĩa ngồi huống gì con mà ngồi được sao. Vì sao? Vì tất cả pháp đều lấy thật tế làm định lượng, ở trong thật tế, ngồi và kẻ ngồi đều chẳng thể nắm bắt được.

–Mạn-thù-thất-lợi, nói thật tế ấy là khái niệm nào?

–Bạch Thế Tôn, phải biết thật tế là khái niệm của thân hư giả.

–Mạn-thù-thất-lợi, vì sao thân hư giả được gọi là thật tế?

–Bạch Thế Tôn, thật tế không đi không đến, chẳng phải chân, chẳng phải ngụy, tướng của thân và chẳng phải thân đều chẳng thể nắm bắt được. Thân hư giả cũng vậy, thế nên thân hư giả tức là thật tế.

Khi ấy, Xá-lợi Tử liền bạch Phật rằng:

–Bạch Thế Tôn, nếu các Bồ-tát nghe thuyết Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế mà tâm chẳng chìm mất, cũng chẳng kinh sợ thì các Đại Bồ-tát này nhất định sẽ tới Bồ-đề, chẳng còn thoái lui.

Bồ-tát Từ Thị lại bạch Phật rằng:

–Bạch Thế Tôn, nếu các Bồ-tát nào nghe thuyết Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như vậy mà tâm chẳng bỏ mất cũng chẳng kinh sợ, các Bồ-tát này đã gần với quả vị Giác ngộ cao tột. Vì sao? Vì các Bồ-tát

này đã hiểu rõ pháp tánh lìa tất cả sự phân biệt như đại Bồ-đề vậy.

Mạn-thù-thất-lợi cũng bạch Phật rằng:

–Bạch Thế Tôn, nếu các Bồ-tát nghe thuyết Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này, tâm chẳng bỏ mất, cũng chẳng kinh sợ thì các Bồ-tát này như Phật Thế Tôn có thể nhận lãnh sự cúng dường, cung kính của thế gian. Vì sao? Vì đã giác ngộ thật tánh đối với tất cả pháp.

Khi đó, có người nữ tên Vô Duyên Lự chắp tay cung kính thưa rằng:

–Bạch Thế Tôn, nếu các hữu tình nghe thuyết Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này, tâm chẳng bỏ mất cũng chẳng kinh sợ thì các hữu tình này đối với pháp phàm phu, hay pháp Thanh văn, hay pháp Độc giác, hay pháp Bồ-tát hay pháp của Như Lai đều chẳng duyên lự. Vì sao? Vì đã thấu rõ tất cả pháp hoàn toàn không sở hữu, duyên lự và bị duyên lự đều chẳng thể nắm bắt được.

Bấy giờ, Phật bảo Xá-lợi Tử:

–Đúng vậy, đúng vậy, đúng như ông nói! Nếu thiện nam, thiện nữ nghe thuyết Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này, tâm chẳng bỏ mất, cũng chẳng kinh sợ, phải biết các thiện nam tín nữ này đã trụ bậc không thoái chuyển, chắc chắn sẽ tới Bồ-đề không thoái lui.

Xá-lợi Tử, các hữu tình nào nghe thuyết Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa tâm chẳng bỏ mất, cũng chẳng kinh sợ hoan hỷ tin ưa, lắng nghe thọ trì, vì người khác thuyết giảng, tâm không nhàm chán thì các hữu tình này có thể làm tất cả những vị thí chủ chân thật, rộng lớn, thù thắng có thể bố thí tất cả của cải quý báu nhất, đầy đủ Bố thí ba-la-mật-đa.

Các hữu tình này viên mãn tịnh giới, đủ chân tịnh giới, đủ tịnh giới thù thắng, công đức tịnh giới đều đã viên mãn, đầy đủ Tịnh giới ba-la-mật-đa.

Các hữu tình này viên mãn an nhẫn, đủ chân an nhẫn, đủ an nhẫn thù thắng, công đức an nhẫn đều đã viên mãn, đầy đủ An nhẫn ba-la-mật-đa.

Các hữu tình này viên mãn sự tinh tấn, đủ chân tinh tấn, đủ tinh tấn thù thắng, công đức tinh tấn đều đã viên mãn, đầy đủ Tinh tấn ba-la-mật-đa.

Các hữu tình này viên mãn sự tĩnh lự, đủ chân tĩnh lự, đủ tĩnh lự

thù thắng, công đức tĩnh lự đều đã viên mãn, đầy đủ Tĩnh lự ba-la-mật-đa.

Các hữu tình này đều đã viên mãn trí tuệ, đủ chân trí tuệ, đủ trí tuệ thù thắng, công đức trí tuệ đều đã viên mãn, đầy đủ Bát-nhã ba-la-mật-đa.

Các hữu tình này thành tựu chân thắng Từ, Bi, Hỷ, Xả, cũng có thể vì người khác tuyên thuyết, khai thị Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa.

Phật bảo Đồng tử Mạn-thù-thất-lợi:

–Ngươi quán Nghĩa lý gì mà muốn chứng quả vị Giác ngộ cao tột?

Mạn-thù-thất-lợi thưa rằng:

–Bạch Thế Tôn, đối với quả vị Giác ngộ cao tột, con còn không có tâm trụ, huống là muốn sẽ chứng. Đối với Bồ-đề con không mong cầu chứng tới. Vì sao? Vì Bồ-đề tức là con, con tức là Bồ-đề thì cầu cái gì.

Phật dạy:

–Đồng tử! Hay thay, hay thay! Ông đã nói được Nghĩa lý sâu xa một cách hoàn hảo. Ông đã ở trước Phật gieo trồng nhiều căn lành, phát đại nguyện lâu dài, thường nương vào sự vô sở đắc, tu hành các loại phạm hạnh thanh tịnh.

Mạn-thù-thất-lợi liền bạch Phật rằng:

–Bạch Thế Tôn, nếu ở trong các pháp có sở đắc mà có thể dựa vào vô đắc mà tu phạm hạnh thanh tịnh thì con hoàn toàn chẳng thấy có pháp có thể nắm bắt được và vô sở đắc, như vậy làm sao nói được rằng dựa vào vô đắc mà tu phạm hạnh thanh tịnh.

Phật bảo Đồng tử Mạn-thù-thất-lợi rằng:

–Hôm nay, ông có thấy đức Thanh văn của Ta chăng?

–Bạch Thế Tôn, con thấy.

Phật dạy:

–Đồng tử! Làm sao ông thấy.

–Bạch Thế Tôn, nay con thấy các Thanh văn chẳng phải phàm phu, chẳng phải Thánh giả, chẳng phải hữu học, chẳng phải vô học, chẳng phải có thể thấy, chẳng phải không thể thấy, chẳng phải người thấy, chẳng phải chẳng có người thấy, chẳng phải nhiều, chẳng phải ít, chẳng phải nhỏ, chẳng phải lớn, chẳng phải đã điều phục, chẳng phải chưa điều phục. Con thấy như vậy nhưng không có tưởng thấy.

Khi ấy, Xá-lợi Tử liền hỏi Mạn-thù-thất-lợi Đồng Tử rằng:

–Đối với Thanh văn thừa mà đã thấy như vậy thì làm sao thấy Chánh đẳng giác thừa?

Mạn-thù-thất-lợi đáp:

–Đại đức, nay tôi chẳng thấy Bồ-tát, cũng chẳng thấy pháp của các Bồ-tát, chẳng thấy Bồ-đề, cũng chẳng thấy pháp hướng tới Bồ-đề, cũng chẳng thấy có hạnh Bồ-đề để hướng tới, cũng chẳng thấy có pháp Bồ-đề để chứng đắc, chẳng thấy có người chứng được Bồ-đề. Tôi thấy Chánh đẳng giác thừa như vậy, Nghĩa là ở trong đó hoàn toàn không thấy chi cả.

Khi ấy, Xá-lợi Tử lại hỏi vị kia rằng:

–Đối với Như Lai, ông nên thấy thế nào?

Mạn-thù-thất-lợi đáp:

–Đại đức, thôi thôi! Chớ khởi lên ngôn luận đối với Như Lai, Bậc Long Tượng Vương.

Xá-lợi Tử hỏi:

–Mạn-thù-thất-lợi, theo như ông nói thì Phật là khái niệm thế nào?

Mạn-thù-thất-lợi nói:

–Nay hỏi Đại đức, như Ngài đã nói thì ngã có khái niệm ra sao?

Xá-lợi Tử nói:

–Ngã chỉ là giả lập danh tự, là khái niệm về không. Đại đức nên biết, khái niệm của Phật tức là khái niệm về ngã. Ngã và Phật đều rốt ráo không, chỉ tùy theo thế gian giả lập danh tự. Danh từ Bồ-đề cũng là giả lập, không thể tìm chỗ này để cầu quả Bồ-đề thật. Tướng của Bồ-đề là không, không thể nêu ra được. Vì sao? Vì Bồ-đề và danh tự cả hai đều là không. Vì danh tự là không, nên lời nói cũng không nên. Không thể lấy không để biểu thị pháp không được. Vì Bồ-đề là không nên Phật cũng là không, nên nói Phật là khái niệm của không.

Lại nữa Đại đức, nói Phật ấy là không đến, không đi, không sinh, không diệt, không có sự chứng đắc, không có sự thành tựu, không danh, không tướng, không thể phân biệt, không ngôn ngữ, không nói năng, không thể biểu thị, chỉ có trí tuệ nhiệm mầu tự chứng biết bên trong. Nghĩa là các Như Lai đã biết được tất cả pháp rốt ráo là không,

là vắng lặng nên chứng đại Bồ-đề, tùy thuận thế gian giả lập danh tự, nên xưng là Phật, chẳng phải thật có, vì có hay không đều chẳng thể nắm bắt được.

Lại nữa Đại đức, Như Lai đã chứng trí tuệ nhiệm mầu gọi là Bồ-đề, thành tựu Bồ-đề nên gọi là Phật, vì Bồ-đề không, nên Phật cũng là không. Do đây, nên danh từ Phật chỉ là khái niệm của không.

Khi ấy, Xá-lợi Tử liền bạch Phật rằng:

–Bạch Thế Tôn, Mạn-thù-thất-lợi đã nói pháp thâm sâu, kẻ sơ học không thể hiểu rõ được.

Bấy giờ, Đồng tử Mạn-thù-thất-lợi liền thưa Cụ thọ Xá-lợi Tử rằng:

–Những điều tôi nói chẳng phải chỉ có kẻ sơ học không thể hiểu rõ được, mà những vị A-la-hán với “các việc làm đã xong” cũng không thể hiểu nổi. Lời tôi nói ra chẳng phải để có người hiểu được. Vì sao? Vì tướng Bồ-đề chẳng phải là chủ thể hay đối tượng trong sự nhận biết của ý thức hay được nhận biết, không thấy, không nghe, không chứng đắc, không nhớ Nghĩ, không sinh, không diệt, không thể nói rõ, không thể nghe nhận, tánh tướng của Bồ-đề này là không, là vắng lặng. Các Đại Bồ-tát còn chưa hiểu được, huống gì sự hiểu biết của Nhị thừa mà hiểu nổi. Tánh tướng của Bồ-đề còn chẳng thể nắm bắt được huống gì sẽ có người thật chứng Bồ-đề.

Xá-lợi Tử nói:

–Mạn-thù-thất-lợi, đối với pháp giới, Phật há chẳng chứng ư?

Mạn-thù-thất-lợi đáp:

–Đại đức, chẳng phải vậy. Vì sao? Vì Phật tức pháp giới, pháp giới tức Phật. Pháp giới chẳng lẽ lại chứng pháp giới.

Lại nữa, Xá-lợi-phất, tất cả pháp không nên nói là pháp giới, tức pháp giới này nói là Bồ-đề. Bồ-đề và pháp giới đều lìa tánh tướng, do đó nên nói tất cả pháp không. Tất cả pháp không hoặc Bồ-đề, pháp giới đều là cảnh giới của Phật, không hai, không khác, vì không hai, không khác nên không thể hiểu rõ, vì không thể hiểu rõ nên không có ngôn thuyết, vì không ngôn thuyết nên không thể phô bày cái hữu vi hay vô vi, sự có hay chẳng phải có…

Lại nữa, Xá-lợi-phất, tánh của tất cả pháp không hai, không khác, vì không hai, không khác nên không thể hiểu rõ, vì không thể

hiểu rõ nên không có ngôn thuyết, vì không ngôn thuyết nên không thể phô bày. Vì sao? Vì bản tánh các pháp hoàn toàn không sở hữu, không thể diễn bày ở chỗ này, chỗ kia, là vật này, hay vật nọ.

Lại nữa Xá-lợi Tử, nếu tạo ra vô gián, phải biết tức tạo ra sự chẳng thể Nghĩ bàn, cũng là tạo ra thật tế. Vì sao? Xá-lợi Tử, chẳng thể Nghĩ bàn và năm tội vô gián đều là thật tế, tánh không sai khác, vì đã không có người tạo ra được thật tế. Thế nên vô gián hay chẳng thể Nghĩ bàn đều không thể tạo. Do Nghĩa này nên kẻ tạo nghiệp vô gián chẳng đọa vào địa ngục. Kẻ tạo nghiệp chẳng Nghĩ bàn chẳng được sinh lên trời, kẻ tạo vô gián chẳng phải chìm đắm trong đêm dài sinh tử; kẻ tạo chẳng Nghĩ bàn cũng chẳng phải rốt ráo chứng được Niết-bàn. Vì sao? Xá-lợi Tử, chẳng thể Nghĩ bàn và năm vô gián đều trụ thật tế, tánh không sai khác, không sinh, không diệt, không đến, không đi, chẳng phải nhân, chẳng phải quả, chẳng phải thiện, chẳng phải ác, chẳng phải chiêu vời cảnh giới ác, chẳng phải chiêu cảm cõi trời, người, chẳng phải chứng Niết-bàn, chẳng phải đắm sinh tử. Vì sao? Vì chân pháp giới chẳng phải thiện, chẳng phải ác, chẳng phải cao, chẳng phải thấp, không có trước, không có sau.

Lại nữa Xá-lợi Tử, Bí-sô phạm trọng tội chẳng đọa địa ngục, người trì tịnh giới chẳng được sinh lên trời. Bí-sô phạm trọng tội chẳng chìm sinh tử, người giữ giới thanh tịnh chẳng chứng Niết-bàn. Bí-sô phạm trọng tội chẳng bị mắng chửi, người giữ tịnh giới chẳng được khen ngợi. Bí-sô phạm trọng tội chẳng bị khinh miệt, người giữ tịnh giới chẳng được cung kính. Bí-sô phạm trọng tội chẳng bị chống trái, người giữ tịnh giới chẳng được hòa hợp. Bí-sô phạm trọng tội chẳng nên xa lìa, người giữ tịnh giới chẳng nên thân cận. Bí-sô phạm trọng tội chẳng bị tổn giảm, người giữ tịnh giới chẳng được tăng ích. Bí-sô phạm trọng tội chẳng phải không đáng cúng dường, người giữ tịnh giới chẳng phải đáng cúng dường. Bí-sô phạm trọng tội chẳng phải tăng trưởng lậu hoặc, người giữ giới tịnh chẳng phải tổn giảm lậu hoặc. Bí-sô phạm trọng tội chẳng phải không thanh tịnh, người giữ tịnh giới chẳng phải chắc chắn thanh tịnh. Bí-sô phạm trọng tội chẳng phải không có tịnh tín, người giữ tịnh giới chẳng phải có tịnh tín. Bí-sô phạm trọng tội chẳng phải không cần thọ tín thí thanh tịnh, người giữ giới tịnh chẳng phải nhất định nên nhận của tín thí thanh tịnh. Vì sao? Xá-lợi Tử, vì

trong chân pháp giới, tánh của giữ giới và phạm giới đều bình đẳng không sai khác vậy.

Lại nữa Xá-lợi Tử, các loại phàm phu gọi là hòa hợp, Bí-sô đã hết lậu hoặc gọi là chẳng hòa hợp.

Mạn-thù-thất-lợi, ngài dựa vào Nghĩa nào mà nói như vậy?

–Đại đức, phàm phu cùng với chúng sinh vì hòa hợp nên gọi là người hòa hợp, còn các A-la-hán không có Nghĩa này nên gọi là chẳng hòa hợp. Tôi dựa vào Nghĩa này mà nói như vậy.

Lại nữa Xá-lợi Tử, các loại phàm phu gọi là kẻ vượt qua sợ hãi, còn Bí-sô hết lậu hoặc gọi là chẳng vượt qua sợ hãi.

Mạn-thù-thất-lợi, ông dựa vào Nghĩa nào mà nói như vậy?

–Đại đức, hàng phàm phu chẳng sợ hãi đối với pháp đáng sợ nên gọi là vượt qua sợ hãi. Các A-la-hán biết pháp đáng sợ, thật không sở hữu, không có sự sợ hãi để vượt qua. Tôi dựa vào Nghĩa này mà nói như vậy.

Lại nữa Xá-lợi Tử, các hàng phàm phu đạt được Vô diệt nhẫn, còn các chúng Bồ-tát đạt được Vô sinh nhẫn.

Mạn-thù-thất-lợi, ông dựa vào Nghĩa nào mà nói như thế?

–Đại đức, phàm phu chẳng ưa tịch tĩnh gọi là đạt Vô diệt nhẫn, các chúng Bồ-tát chẳng thấy pháp có sinh, gọi là được Vô sinh nhẫn. Tôi dựa vào Nghĩa này mà nói như vậy.

Lại nữa Xá-lợi Tử, các hàng phàm phu gọi kẻ điều phục, còn Bí-sô đã hết lậu hoặc gọi là chẳng điều phục.

Mạn-thù-thất-lợi, ông dựa vào Nghĩa nào mà nói như vậy?

–Đại đức, vì hàng phàm phu chưa điều phục nên cần điều phục gọi là kẻ điều phục, còn các A-la-hán đã hết lậu hoặc, kết sử, không cần điều phục nên gọi là chẳng điều phục. Tôi dựa vào Nghĩa này mà nói như vậy.

Lại nữa Xá-lợi Tử, hàng phàm phu gọi là kẻ tăng thượng tâm, vượt khỏi sự tu hành. Bí-sô hết lậu hoặc tâm hạ liệt chẳng phải vượt khỏi hành.

Mạn-thù-thất-lợi, ông dựa vào Nghĩa nào mà nói như vậy?

–Đại đức, tâm của phàm phu cống cao, hành động trái pháp giới, gọi là kẻ có tâm tăng thượng, vượt khỏi hành. Các A-la-hán thì tâm khiêm hạ, hành nghiệp thuận với pháp giới, gọi là tâm hạ liệt chẳng

phải vượt khỏi hành. Tôi dựa vào Nghĩa này mà nói như vậy.

Khi ấy, Xá-lợi Tử khen Mạn-thù-thất-lợi rằng:

–Hay thay, hay thay! Ông vì tôi mà giải thích một cách khéo léo về Nghĩa, sâu kín này.

Mạn-thù-thất-lợi trả lời:

–Đúng vậy, đúng vậy! Đại đức, chẳng những tôi giải thích Nghĩa của mật ngữ này, mà tôi cũng chính là chân A-la-hán đã hết tất cả lậu hoặc. Vì sao? Vì tôi vĩnh viễn không khởi lên ưa muốn đối với Thanh văn và Độc giác nên gọi là chân A-la-hán đã hết lậu hoặc.

Phật bảo Đồng tử Mạn-thù-thất-lợi:

–Có lý do nào mà nói Bồ-tát ngồi tòa Bồ-đề, chẳng chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột?

Mạn-thù-thất-lợi thưa rằng:

–Bạch Thế Tôn, cũng có lý do Bồ-tát ngồi tòa Bồ-đề nhưng chẳng chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Nghĩa là trong Bồ-đề không có chút pháp nào gọi là quả vị Giác ngộ cao tột, nhưng tánh của chân Bồ-đề vẫn không sai khác, chẳng phải hễ ngồi là có thể chứng còn chẳng ngồi bi liền bỏ. Do yếu tố này nên có thể nói Bồ-tát ngồi tòa Bồ-đề nhưng chẳng chứng Bồ-đề, vì Bồ-đề không có tướng nên không thể chứng.

Mạn-thù-thất-lợi lại bạch Phật rằng:

–Bạch Thế Tôn, Vô thượng Bồ-đề tức là năm vô gián, năm vô gián kia tức là Bồ-đề này. Vì sao? Vì Bồ-đề và vô gián chỉ là giả bày, chẳng phải chân thật có tánh của Bồ-đề, chẳng phải có thể chứng được, chẳng phải có thể tu tập, chẳng thể hiện thấy, năm vô gián kia cũng lại như vậy. Vả lại, bản tánh của tất cả pháp rốt ráo không thể hiện thấy, ở trong ấy không có sự giác ngộ, không có người giác ngộ; không thấy, không có người thấy; không biết, không có người biết; không có sự phân biệt, không có người phân biệt; bình đẳng, lìa tướng nên gọi là Bồ-đề. Tánh của năm vô gián cũng lại như vậy, do đây mà nói Bồ-đề chẳng thể chứng được. Kẻ nào nói có thể chứng được, tu tập và thấy rõ đại Bồ-đề ấy là tăng thượng mạn.

Phật bảo Đồng tử Mạn-thù-thất-lợi:

–Nay ông gọi Ta là Như Lai ư?

–Bạch Thế Tôn, chẳng phải! Bạch Thiện Thệ, chẳng phải! Con

chẳng gọi Phật là thật Như Lai. Vì sao? Bởi rằng Như Lai dùng trí vi diệu chứng được chân như. Diệu trí và chân như cả hai đều lìa tướng, chân như lìa tướng chẳng gọi là chân như, diệu trí cũng vậy chẳng gọi là diệu trí. Đã không có diệu trí và không có chân như cho nên Như Lai cũng chẳng phải chân như. Vì sao? Vì chân như và diệu trí chỉ là giả bày. Như Lai cũng vậy, chẳng phải là hai, chẳng phải không hai. Thế nên diệu trí, chân như hay Như Lai chỉ có giả danh mà không một sự thật nào, nên chẳng gọi Phật là thật Như Lai.

Phật bảo Đồng tử Mạn-thù-thất-lợi:

–Ông chẳng nghi ngờ đối với Như Lai ư?

Mạn-thù-thất-lợi bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, chẳng phải vậy! Bạch Thiện Thệ, chẳng phải vậy! Vì sao? Vì con quán Như Lai thật chẳng thể nắm bắt được, không sinh, không diệt nên không có sự nghi ngờ.

Phật bảo Đồng tử Mạn-thù-thất-lợi:

–Như Lai há chẳng xuất hiện ở thế gian ư?

Mạn-thù-thất-lợi bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, chẳng phải! Bạch Thiện Thệ, chẳng phải! Nếu chân pháp giới xuất hiện ở thế gian, có thể nói Như Lai xuất hiện ở thế gian. Chẳng phải chân pháp giới xuất hiện ở thế gian, cho nên Như Lai cũng chẳng xuất hiện.

Phật dạy:

–Mạn-thù-thất-lợi, ngươi cho rằng hằng hà sa số chư Phật đã nhập Niết-bàn rồi chăng?

Mạn-thù-thất-lợi bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, chẳng phải chư Phật, Như Lai đồng một tướng cảnh giới chẳng Nghĩ bàn sao?

Phật dạy:

–Mạn-thù-thất-lợi, đúng vậy, đúng vậy, đúng như ông nói! Chư Phật Như Lai đồng một tướng, cảnh giới chẳng Nghĩ bàn.

Mạn-thù-thất-lợi bạch Phật rằng:

–Bạch Thế Tôn, nay Đức Phật Thế Tôn đang trụ thế chăng?

Phật dạy:

–Đúng vậy!

Mạn-thù-thất-lợi liền bạch Phật rằng:

–Bạch Thế Tôn, nếu Đức Phật Thế Tôn đang trụ thế thì hằng hà sa số chư Phật Thế Tôn cũng đang trụ thế. Vì sao? Vì tất cả Như Lai đồng một tướng cảnh giới chẳng Nghĩ bàn. Tướng chẳng Nghĩ bàn không sinh, không diệt thì làm sao chư Phật có việc nhập Niết-bàn? Thế nên, bạch Thế Tôn, nếu đời vị lai sẽ có Phật ra đời thì tất cả Như Lai đều sẽ ra đời. Nếu Đức Phật quá khứ đã nhập Niết-bàn thì tất cả Như Lai đều đã diệt độ. Nếu Đức Phật hiện tại đang chứng Bồ-đề thì tất cả Như Lai đều đang chứng. Vì sao? Trong cảnh giới chẳng Nghĩ bàn có bao nhiêu Đức Phật quá khứ, hiện tại, vị lai đều không khác nhau. Nhưng vì thế gian mê lầm chấp trước các thứ hý luận nên cho rằng Đức Phật Thế Tôn có sinh, có diệt, có chứng Bồ-đề.

Phật bảo Đồng tử Mạn-thù-thất-lợi:

–Pháp mà ông nói thì chỉ có Như Lai hoặc Bồ-tát không thoái chuyển hay đại A-la-hán mới hiểu rõ được, ngoài ra chẳng ai hiểu nổi. Vì sao? Vì chỉ Như Lai… nghe pháp sâu xa này, hiểu rõ như thật, chẳng khen, chẳng chê, biết tâm hay chẳng phải tâm đều chẳng thể nắm bắt được. Vì sao? Vì tánh của tất cả pháp đều bình đẳng, tâm và chẳng phải tâm đều chẳng thể nắm bắt được. Do đây nên không khen, không chê đối với pháp này.

Mạn-thù-thất-lợi liền bạch Phật rằng:

–Bạch Thế Tôn, đối với pháp này, ai sẽ khen chê?

Phật dạy:

–Đồng tử, đối với kẻ phàm phu ngu si kia, tâm này chẳng phải thật là tánh của tâm, nó đồng với tánh tâm của Phật không thể Nghĩ bàn.

Mạn-thù-thất-lợi lại bạch Phật rằng:

–Bạch Thế Tôn, đối với hàng phàm phu ngu si, tánh tâm và chẳng phải tâm đồng với tánh của tâm Phật chẳng Nghĩ bàn phải không?

Phật bảo Đồng tử Mạn-thù-thất-lợi:

–Đúng vậy, đúng vậy, đúng như ông nói! Vì sao? Vì Phật, hữu tình, tâm và tất cả pháp đều bình đẳng và chẳng thể Nghĩ bàn.

Mạn-thù-thất-lợi lại bạch Phật rằng:

–Bạch Thế Tôn, Phật, hữu tình, tâm và tất cả pháp thảy đều bình đẳng, khiến cho các bậc Thánh hiền cầu Niết-bàn, siêng tu tinh tấn, há

chẳng uổng công chăng? Vì sao? Vì tánh chẳng thể Nghĩ bàn và tánh Niết-bàn không sai khác thì cần gì mà cầu! Nếu có kẻ nói rằng: Pháp phàm phu này và pháp của Thánh giả này có tướng khác nhau, phải biết kẻ ấy chưa từng gần gũi bạn lành chân tịnh, nói như vậy làm cho hữu tình chấp vào hai pháp khác nhau, đắm chìm trong sinh tử, chẳng chứng Niết-bàn.

Phật bảo Đồng tử Mạn-thù-thất-lợi:

–Ông muốn Như Lai ở trong loài hữu tình là Bậc Tối Thắng chăng?

Mạn-thù-thất-lợi bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, nếu thật có hữu tình thì con nguyện Như Lai sẽ là Bậc Tối Thắng, nhưng loài hữu tình thật chẳng thể nắm bắt được.

Phật bảo Đồng tử Mạn-thù-thất-lợi:

–Ông muốn Phật thành tựu pháp chẳng Nghĩ bàn chăng?

Mạn-thù-thất-lợi bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, nếu thật có pháp chẳng Nghĩ bàn để thành tựu thì con nguyện Như Lai thành tựu pháp ấy, nhưng không có việc ấy.

Phật bảo Đồng tử Mạn-thù-thất-lợi:

–Ông muốn Như Lai thuyết pháp điều phục các đệ tử chăng?

Mạn-thù-thất-lợi bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, nếu có sự thuyết pháp mà điều phục được chân như, pháp giới, thì con nguyện Như Lai thuyết pháp điều phục các chúng đệ tử. Nhưng Đức Phật Thế Tôn xuất hiện ở đời hoàn toàn không có ân đức đối với loài hữu tình. Vì sao? Vì các loài hữu tình trụ chân như, pháp giới, không có tạp nhiễm. Ở trong đây, phàm phu hay Thánh giả, được nói hay được nghe đều chẳng thể nắm bắt được.

Phật bảo Đồng tử Mạn-thù-thất-lợi:

–Ông muốn Như Lai là ruộng phước chân chánh vô thượng của đời ư?

Mạn-thù-thất-lợi thưa rằng:

–Bạch Thế Tôn, nếu các ruộng phước là thật có thì con cũng muốn Phật là Bậc Vô Thượng của họ, nhưng các ruộng phước thật chẳng thể nắm bắt được. Thế nên chư Phật đều chẳng phải ruộng phước, cũng chẳng phải là chẳng phải ruộng phước. Vì tánh của phước, chẳng phải phước và tất cả pháp đều bình đẳng. Nhưng ruộng phước

cho thế gian có khả năng vô tận nên thế gian cùng nói chư Phật là ruộng phước vô thượng. Chư Phật Thế Tôn chứng được phước vô tận, cho nên có thể nói Ngài là ruộng phước vô thượng. Vả lại, người làm ruộng phước cho thế gian không có sự thoái chuyển nên đời cùng gọi người ấy là ruộng vô thượng. Chư Phật Thế Tôn chứng được phước không thoái chuyển cho nên có thể nói Ngài là ruộng phước vô thượng.

Lại nữa, sự diệu dụng của ruộng phước cho thế gian khó Nghĩ bàn nên đời cùng gọi chư Phật là ruộng phước vô thượng. Chư Phật Thế Tôn chứng được phước khó Nghĩ bàn, cho nên gọi là phước điền vô thượng. Chư Phật tuy thật là phước điền vô thượng nhưng người gieo trồng phước thì không bớt, không thêm.

Phật bảo Đồng tử Mạn-thù-thất-lợi:

–Ông dựa vào Nghĩa nào mà nói như vậy?

Mạn-thù-thất-lợi thưa rằng:

–Bạch Thế Tôn, tướng ruộng phước của Phật không thể Nghĩ bàn, nếu có người ở trong đó mà gieo trồng thì liền có thể hiểu rõ pháp tánh bình đẳng, thông suốt tất cả pháp không tăng, không giảm, nên Phật thật là ruộng phước vô thượng.

Bấy giờ, vì thần lực và pháp lực của Phật nên đại địa biến động sáu cách. Khi đó, trong chúng hội có mười sáu ức chúng Đại Bí-sô chấm dứt các lậu, tâm được giải thoát. Bảy trăm Bí-sô-ni, ba ngàn Ô-ba-sách-ca, bốn vạn Ô-ba-tư-ca, sáu mươi muôn ức chúng trời cõi Dục xa lìa trần cấu, được mắt pháp thanh tịnh.

Khi ấy, A-nan-đà liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ chân Phật, mặc y che vai trái, gối phải sát đất, chắp tay cung kính thưa rằng:

–Bạch Thế Tôn, nhân nào duyên nào mà hôm nay đại địa này biến động sáu cách?

Bấy giờ, Phật bảo A-nan-đà rằng:

–Do Diệu Cát Tường nói về tướng ruộng phước, nay Ta ấn chứng nên hiện điềm này. Chư Phật quá khứ cũng nói tướng ruộng phước tại nơi này, khiến cho đại địa biến động, nên lúc này hiện lên sự việc như vậy.