Lịch Sử Truyền Thừa Thiền Phái Lâm Tế Chúc Thánh

III. Các Vị Danh Tăng Tiêu Biểu

Trải qua 10 đời trú trì, chùa Thiên Tôn đã được kiến tạo và trùng tu nhiều lần. Thời ngài Chương Phụng–Phước Lịch có chú tạo một quả Đại hồng chung hiện vẫn còn lưu giữ tại chùa. Vào các năm 1934, 1955, 1997 chùa được trùng tu mang tính cách quy mô. Đặc biệt vào năm Quý Dậu (1933), Hòa thượng Ngộ Định–Từ Phong đã khai Đại giới đàn tại đây để truyền trao giới pháp cho chư Tăng tu học. Tổ đình Sắc tứ Thiên Tôn cũng là nơi phát tích của thiền sư Chơn Phổ–Nhẫn Tế, tức Hòa thượng Minh Tịnh, người có công rất lớn trong việc hoằng dương Mật giáo tại tỉnh Bình Dương.

Hiện tại trú trì chùa Thiên Tôn là Đại đức Thích Chúc Minh. Năm 2004, Thượng tọa Như Trực–Thiện Chánh viên tịch, do không có đệ tử kế thừa nên Giáo hội cử Đại đức Thích Chúc Minh về trú trì đảm đang Phật sự. Đại đức Thích Chúc Minh là đệ tử của Thượng tọa Thích Đồng Điển tại chùa Đông Hưng, quận 2, Sài–gòn, truyền thừa đời 44 dòng Lâm Tế Chúc Thánh. Đại đức đang lần lượt chỉnh trang và kiến tạo lại chùa Thiên Tôn khang trang đẹp đẽ cho xứng tầm một ngôi cổ tự Sắc tứ mang đậm nét truyền thừa của tông môn Chúc Thánh.

III. CÁC VỊ DANH TĂNG TIÊU BIỂU

1. Hòa thượng Toàn Tánh–Chánh Đắc

全 性 正 得 (1789–1869): Chùa Hội Khánh

Hòa thượng Toàn Tánh–Chánh Đắc sinh năm Kỷ Dậu (1789) tại miền Trung. Tương truyền Ngài họ Phan, cùng với 4 anh em theo đoàn người Nam tiến vào lập nghiệp tại miền Nam. Ngài xuất gia với tổ Pháp Nhân–Thiên Trường tại chùa Tập Phước, Gia Định nên có pháp danh Toàn Tánh, hiệu Chánh Đắc, nối pháp đời 37 tông Lâm Tế, thế hệ thứ 4 pháp phái Chúc Thánh.

Năm Kỷ Hợi (1839), Hòa thượng Chân Kính–Minh Huệ trú trì chùa Hội Khánh viên tịch, vì không có đệ tử kế thừa nên bổn đạo đã cung thỉnh Hòa thượng Toàn Tánh–Chánh Đắc về trú trì chùa Hội Khánh, năm đó Ngài vừa tròn 51 tuổi.

Năm Tân Dậu (1861), giặc Pháp đánh chiếm Nam bộ, chùa Hội Khánh bị thiêu thủy hoàn toàn. Đến năm Mậu Thìn (1868), Hòa thượng Toàn Tánh trùng tu lại chùa nhưng không dựng trên nền chùa cũ mà dời xuống như địa điểm hiện nay.

Vào giờ Ngọ ngày 30 tháng 11 năm Kỷ Tỵ (1869), Hòa thượng Toàn Tánh–Chánh Đắc viên tịch, thọ 81 tuổi với 30 năm trú trì Hội Khánh. Bảo tháp của Ngài được môn đồ kiến lập bên trái chùa.

Hòa thượng Toàn Tánh–Chánh Đắc là một trong những vị Cao tăng của Phật giáo Bình Dương trong thế kỷ XIX. Ngài đã đặt nền tảng cho sự phát triển của môn phái Chúc Thánh tại Bình Dương và các tỉnh miền Tây Nam bộ. Đệ tử nối pháp Ngài có các vị nổi tiếng như: Chương Đắc–Trí Tập, trú trì chùa Hội Khánh; Chương Nhân–Thiện Đức, trú trì chùa Hội Sơn; Chương Lành–Nguyên Từ, trùng kiến chùa Bửu Nghiêm; Chương Tâm–Phước Thường, trú trì chùa Tập Phước v.v...

Bảo tháp Tổ Chánh Đắc

2. Hòa thượng Chương Đắc–Trí Tập

彰 得 智 集 (1817–1884): Chùa Hội Khánh

Hòa thượng Trí Tập |
Hòa thượng Chương Đắc–Trí Tập thế danh Nguyễn Trí Tập, sinh năm Đinh Sửu (1817) tại tỉnh Bình Dương. Ngài xuất gia đắc pháp với tổ Toàn Tánh–Chánh Đắc nên có pháp danh Chương Đắc, hiệu Trí Tập, nối pháp đời 38 tông Lâm Tế, thế hệ thứ 5 pháp phái Chúc Thánh.
Năm Kỷ Tỵ (1869), Hòa thượng Toàn Tánh–Chánh Đắc viên tịch, Ngài kế thừa Bổn sư trú trì Tổ đình Hội Khánh. Trong thời gian trú trì, Ngài từng bước kiến thiết chùa Hội Khánh thành một Tổ đình trang nghiêm. Năm Quý Mùi (1883), Ngài vận

động bổn đạo đúc quả Đại hồng chung tôn trí trong chùa. Sau khi Phật sự viên thành, vào tháng 11 Ngài xả bỏ báo thân, hưởng thọ 67 tuổi.

3. Hòa thượng Ấn Long–Thiện Quới

印 隆 善 貴 (1837–1906): Chùa Hội Khánh

Hòa thượng thế danh Nguyễn Thiện Quới, sinh năm Đinh Dậu (1837) tại Bình Dương. Ngài xuất gia đắc pháp với tổ Chương Đắc–Trí Tập nên có pháp danh Ấn Long, hiệu Thiện Quới, nối pháp đời 39 tông Lâm Tế, thế hệ thứ 6 pháp phái Chúc Thánh.

Năm Giáp Thân (1884), Ngài kế thừa trú trì chùa Hội Khánh. Là một bậc thiền sư đa văn quảng bác nên Ngài rất được chư sơn thiền đức khắp nơi kính ngưỡng. Năm Ất Dậu (1885), Ngài đứng ra khắc bản kinh Tam Bảo để ấn tống cho các chùa trì tụng. Bộ

kinh này được Ngài tái trùng khắc vào năm Nhâm Dần (1902). Đây là bộ kinh ra đời sớm nhất, minh chứng cho sự hưng thịnh của Phật giáo Bình Dương thời bấy giờ.

Hòa thượng Thiện Quới |
Năm Tân Mão (1891), Ngài đứng ra trùng tu lại Tổ đình Hội Khánh đang bị hư hoại. Đến năm Bính Ngọ (1906), Hòa thượng khởi công tôn tạo chánh điện rất quy mô trang nghiêm tráng lệ. Lần trùng tu này, Ngài làm các bao lam hoa văn, các bộ tượng Thập Bát La–hán, Thập Điện Diêm Vương v.v...
Sau khi công hạnh viên mãn, Ngài viên tịch vào ngày 25 tháng 10 năm Bính Ngọ (1906), hưởng thọ 70 tuổi. Đệ tử Chơn Thanh–Từ Văn và hàng môn đồ lập tháp phụng thờ bên phải khuôn viên Tổ đình.

4. Hòa thượng Chơn Thanh–Từ Văn

眞 聲 慈 聞 (1877–1931): Chùa Hội Khánh

Hòa thượng thế danh Nguyễn Văn Tầm, sinh năm Đinh Sửu (1877) tại làng Phú Cường, Thủ Dầu Một, Bình Dương.

Năm lên 10 tuổi, Ngài xuất gia tu học với Hòa thượng Ấn Long–Thiện Quới tại chùa Hội Khánh, Thủ Dầu Một, được Bổn sư ban pháp danh Chơn Thanh, hiệu Từ Văn, nối pháp đời 40 dòng Lâm Tế, thế hệ thứ 7 của pháp phái Chúc Thánh.

Sau 5 năm học đạo, Ngài được Bổn sư gởi đến tu học với tổ Huệ Lưu tại chùa Huê Nghiêm, Thủ Đức. Sau đó Ngài tham dự nhiều khóa Hạ tại chùa Sùng Đức, Chợ Lớn, Gia Định và theo học đạo với nhiều vị Cao tăng nổi tiếng khác.

Hòa thượng Từ Văn |
Năm Bính Ngọ (1906), Hòa thượng Ấn Long viên tịch, Ngài được cung cử kế nghiệp Bổn sư trú trì Tổ đình Hội Khánh. Năm Quý Sửu (1913), Ngài lại được quý Hòa thượng ở miền Tây Nam bộ cung thỉnh làm Pháp sư tại trường Hương chùa Tam Bảo, Rạch Giá. Năm Nhâm Tuất (1922), Ngài làm Chánh chủ khảo kỳ thi tại trường Hương chùa Giác Lâm, Gia Định và năm Giáp Tý (1924) là Pháp sư Chúc thọ giới đàn chùa Giác Viên, Gia Định.

Điệp thế độ của Hòa thượng Từ Văn

Năm Canh Thân (1920), chính quyền Pháp mời Ngài sang chủ trì lễ kỳ siêu chiến sĩ trận vong tại thành phố Marseille, miền Nam nước Pháp. Từ đây, ở cương vị Tăng thống, Ngài đóng một

vai trò chủ đạo trong giới Phật giáo nước nhà, các nhà chức trách cũng như Tăng tín đồ đều gọi Ngài là Hòa thượng Cả.

Trong phong trào chấn hưng Phật giáo, Ngài đứng ra mở các lớp đầu tiên dạy giáo lý, quy tụ tất cả các Tăng sĩ Thủ Dầu Một lúc bấy giờ đến tham dự khóa học. Năm Quý Hợi (1923), Ngài cùng với cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc và cụ Tú cúc Phan Đình Viện thành lập Hội Danh dự yêu nước tại chùa Hội Khánh với mục đích giáo dục đồng bào sống đúng với đạo lý con người, truyền bá tư tưởng yêu nước chống ngoại xâm trong đồng bào cũng như Tăng sĩ Phật giáo ở Thủ Dầu Một.

Năm Canh Ngọ (1930), Ngài đứng ra tổ chức khắc bản in kinh để ấn tống cho khắp cả vùng miền Đông và Tây Nam bộ. Ngài đã xả bỏ xác thân giả huyễn, an nhiên thị tịch vào ngày 26 tháng 11 năm Tân Mùi (1931).

Hòa thượng Minh Tịnh |
5. Hòa thượng Chơn Phổ–Minh Tịnh 眞 普 明 凈 (1889–1951): Chùa Thiên Chơn
Hòa thượng thế danh Nguyễn Tấn Tạo, sinh ngày Rằm tháng 7 năm Kỷ Sửu (1889) tại làng An Thạnh (thường gọi là làng Búng) Lái Thiêu, Bình Dương. Thân phụ là cụ ông Nguyễn Văn Lập và thân mẫu là cụ bà Lê Thị Ri.
Năm Giáp Thìn (1904), Ngài phát tâm xuất gia với Hòa thượng Ấn Thành–Từ Thiện tại Tổ đình Sắc tứ Thiên Tôn với pháp danh Chơn Phổ, hiệu Nhẫn Tế, nối

pháp đời 40 dòng Lâm Tế, thế hệ thứ 7 pháp phái Chúc Thánh.

Năm Bính Dần (1926), chùa Long Hòa núi Thiên Thai, Bà Rịa mở giới đàn, do Hòa thượng Huệ Đăng làm Đàn đầu truyền giới, Ngài đến cầu xin thọ Cụ túc giới. Cảm phục đức độ của Hòa thượng Đàn đầu, Ngài y chỉ cầu pháp và được tổ Huệ Đăng cho pháp hiệu Minh Tịnh. Từ đó Ngài dùng đạo hiệu này để lưu thông.

Đến tháng 8 năm Quý Dậu (1933), chùa Thiên Tôn mở Đại giới đàn, do Hòa thượng Ngộ Định–Từ Phong làm Đàn đầu truyền giới, Ngài được thọ Cụ túc giới lại với sơn môn.

Trải qua thời gian tu hành, Ngài cảm thấy vẫn chưa thỏa mãn chí nguyện, muốn tìm về cội nguồn Phật Tổ để tham cứu giáo lý. Vì thế, Ngài rời chùa Thiên Tôn, cất một cái am đặt hiệu Thiên Chơn để tu hành, học thêm Anh ngữ để chuẩn bị xuất dương.

Năm Ất Hợi (1935), Ngài sang Ấn Độ tham cứu giáo lý. Đến năm 1936 Ngài sang Tây Tạng tham học về Kim Cang thừa Mật giáo với Lama Quốc vương. Sau một trăm ngày tu học ở Tây Tạng, Ngài được Lama Quốc vương ấn chứng sở đắc thiền quán, truyền tâm pháp Kim Cang thừa và ban cho pháp danh là Thubten Osall Lama.

Năm Đinh Sửu (1937), Ngài về lại Bình Dương chứng minh trú trì chùa Bửu Hương, vốn thuộc giáo phái Bửu Sơn Kỳ Hương và đổi tên chùa thành Tây Tạng tự.

Năm Mậu Dần (1938), Ngài khởi công xây dựng lại ngôi chùa Thiên Chơn ở làng An Thạnh, ngay trên nền cũ của am nơi Ngài ở tu trước khi đi Ấn Độ đến năm 1940 thì hoàn thành.

Năm Ất Dậu (1945), hưởng ứng lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến, Ngài tham gia Hội Phật giáo Cứu quốc Thủ Dầu Một và được đề cử làm Chủ tịch. Tháng 6 năm Bính Tuất (1946), Ngài là thành viên Mặt trận Việt Minh tỉnh Thủ Dầu Một tại khu Thuận An Hòa. Ngài đã đóng góp nhiều công lao trong cuộc kháng chiến chống Pháp của nhân dân Việt Nam. Dù ước muốn xây dựng lại chùa Tây Tạng, nhưng với tấm lòng yêu nước và ủng hộ kháng chiến, Ngài đã nói: “Khi còn chiến tranh thì một viên ngói, một viên gạch cũng không được sử dụng xây chùa”...

Trong cuộc đời tu học và hoằng đạo, Ngài hóa độ rất nhiều đồ chúng xuất gia và tại gia, đệ tử truyền thừa của Ngài là Hòa thượng Như Trạm–Tịch Chiếu. Ngài có hai tác phẩm lưu lại hậu thế:

– Lăng Nghiêm tông thông (1997)

– Nhật ký tham bái Ấn Độ, Tây Tạng (1999)

Ngày 17 tháng 5 năm Tân Mão (1951), Ngài thâu thần viên tịch tại chùa Tây Tạng, trụ thế 63 năm, giới lạp 25 mùa Hạ. Môn đồ nhập Bảo tháp nhục thân của Ngài tại chùa Thiên Chơn và lập Bảo tháp thờ vọng tại khuôn viên chùa Tây Tạng

6. Hòa thượng Như Cự–Viên Chiếu

如 炬 圓 照 (1892–1943): Chùa Thiên Chơn

Hòa thượng Viên Chiếu |
Hòa thượng thế danh Lê Văn Cự, sinh năm Nhâm Thìn (1892) tại thôn Thanh Phước, tổng Vĩnh Trị, huyện Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên–Huế. Thiếu thời, Ngài làm nghề thợ may trong cung vua triều Nguyễn. Đến năm Nhâm Thân (1932), Ngài muốn xuất gia nhưng ngặt nỗi mẹ già bị bệnh nên Ngài phải ở nhà phụng dưỡng.
Năm Ất Hợi (1935), thân mẫu mãn phần, Ngài quyết chí xuất gia học đạo. Ngài cùng với sư đệ Thường Chiếu lặn lội từ Huế vào Nam có khi sang đến tận Cao Miên để tầm sư học đạo.

Năm Tân Tỵ (1941), Ngài được Hòa thượng Chơn Phổ–Nhẫn Tế tại chùa Thiên Chơn thế phát và ban cho pháp danh Như Cự, hiệu Viên Chiếu, nối pháp đời 41 tông Lâm Tế, thế hệ thứ 8 pháp phái Chúc Thánh. Từ đó Ngài tinh chuyên thiền định không hề xao lãng.

Trong thời gian Ngài ở Thiên Chơn, Hòa thượng Quảng Đức

thường lui tới đàm đạo Phật lý với Hòa thượng Chơn Phổ–Nhẫn Tế. Trong mối đạo tình đó, Ngài đã xin Bổn sư cho theo ngài Quảng Đức ra Khánh Hòa tu học. Tại đây, dưới sự hướng dẫn của Hòa thượng Quảng Đức, Ngài nỗ lực hành trì nên tiến bộ vượt bậc.

Đến năm Quý Mùi (1943), Ngài viên tịch trong tư thế thiền định. Bổn đạo đã theo thế ngồi của Ngài mà chất đá lập tháp phụng thờ.

Tuy xuất gia muộn nhưng tinh thần tu học của Ngài khó ai sánh kịp. Việc Ngài viên tịch trong tư thế kết–già là một thời pháp sống động cho mọi người phát khởi thiện tâm, quy kính Tam bảo.

7. Hòa thượng Thị Huê–Thiện Hương

是 花 善 香 (1903–1971): Chùa Hội Khánh

Hòa thượng Thiện Hương |
Hòa thượng thế danh Lê Văn Bạch sinh ngày 14 tháng 5 năm Quý Mão (1903), tại làng Tương An, tổng Bình Thổ, tỉnh Thủ Dầu Một (nay là xã Tân An, phường Phú Cường, thị xã Thủ Dầu Một). Thân phụ là cụ ông Lê Văn Đông và thân mẫu là cụ bà Đào Thị Siêng.
Ngài sinh trong một gia đình có truyền thống kính tin Tam bảo theo Phật giáo Cổ truyền. Năm Mậu Thân (1908), lúc lên 5 tuổi, Ngài được cha mẹ đưa đến chùa Phước Hưng, xã Tân An xin quy y với Hòa thượng Chơn

Vị–Minh Vạn, được ban pháp danh là Như Huệ. Năm Ất Mão (1915), khi lên 13 tuổi, đúng vào ngày Rằm tháng 8, Ngài được cha mẹ cho vào chùa Long Minh xin thế phát xuất gia với Hòa thượng Quảng Long.

Năm Mậu Ngọ (1918), Ngài được Bổn sư trao pháp thế độ là Nhuận Huê, tự Thiện Hương, được cho đi dự khóa luật và thọ giới Sa–di tại giới đàn trường Kỳ chùa Long Phước, Tân An. Năm sau, Kỷ Mùi (1919), Ngài được theo học khóa giáo lý tại Tổ đình Hội Khánh, Thủ Dầu Một do Pháp sư Từ Văn khai mở và Ngài nhập chúng ở luôn lại đây tu học.

Năm Nhâm Tuất (1922), Ngài được Hòa thượng Từ Văn cho đi thọ Cụ túc tại giới đàn chùa Giác Lâm, Chợ Lớn do Hòa thượng Như Phòng– Hoằng Nghĩa làm Đàn đầu truyền giới. Từ đó, Ngài chuyên tâm tinh tấn tu học ở Tổ đình Hội Khánh. Đến năm Canh Ngọ (1930), Ngài cầu pháp với Hòa thượng Từ Văn được ban pháp hiệu Chơn Duyên, tự Từ Giác, đồng thời được Hòa thượng và Tăng chúng cử làm Thủ tọa.

Năm Tân Mùi (1931), Hòa thượng Từ Văn viên tịch, chư sơn thiền đức lập Ban trú trì chùa Hội Khánh, gồm Hòa thượng Từ Tâm là Chánh trưởng tử, Sư cụ Giáo thọ Thiện Quý làm trú trì, Thủ tọa Thiện Hương làm Phó nhất trưởng tử. Nhằm để theo thứ tự truyền thừa, Hòa thượng Từ Tâm đặt chữ thế độ cho Ngài là Thị Huê, nối pháp đời 42 dòng Lâm Tế, thế hệ thứ 9 pháp phái Chúc Thánh.

Năm Quý Dậu (1933), Ngài được suy cử lên ngôi vị Yết–ma A–xà–lê trong Đại giới đàn chúc thọ chùa Sắc tứ Thiên Tôn. Năm Giáp Tuất (1934), Ngài liên tiếp được cung thỉnh vào các chức sự: Phó Pháp sư trường Gia giáo chùa Tân Long (Gia Định); Chánh chủ Kỳ chùa Long Quang (Lái Thiêu); Thư ký trường Kỳ chùa Long Khánh (Thủ Dầu Một); Chủ Kỳ chùa Long Sơn (Thủ Dầu Một). Sang năm Bính Tý (1936), Ngài đứng ra trùng tu lại cổng Tam quan chùa Hội Khánh.

Năm Tân Tỵ (1941), Ngài được Chư sơn thiền đức giáo phẩm trong tỉnh Thủ Dầu Một công cử làm trú trì chùa Hội Khánh. Từ đó Ngài mở lớp gia giáo dạy cho chư Tăng trong tỉnh.

Năm Ất Dậu (1945), Ngài tham gia Hội Phật giáo Cứu quốc tỉnh Thủ Dầu Một, Hòa thượng Minh Tịnh được bầu làm Chủ tịch, Ngài làm Phó chủ tịch Hội.

Năm Quý Tỵ (1953), Giáo hội Lục Hòa Tăng tỉnh Bình Dương

được thành lập, Ngài được Trung ương Giáo hội và toàn thể Tăng tín đồ Bình Dương suy cử lên ngôi vị Hòa thượng, đảm nhận chức vị Tăng trưởng Phật giáo tỉnh Bình Dương.

Đến năm Canh Tý (1960), Ngài được Hội đồng Trưởng lão Giáo hội suy cử Đệ nhất Phó tăng giám Trung ương Giáo hội Lục Hòa Tăng.

Hòa thượng viên tịch ngày 10 tháng 5 nhuần năm Tân Hợi (2/7/1971), thọ thế 68 tuổi, giới lạp 48 năm.

8. Hòa thượng Như Thượng–Thường Chiếu

如 尚 常 照 (1914–1998) ): Chùa Lâm Huê

Hòa thượng Thường Chiếu |
Hòa thượng thế danh Lê Thượng, sinh năm Giáp Dần (1914), quê quán tại làng Ưu Điềm, tỉnh Thừa Thiên–Huế.
Vốn có nhân duyên với cửa Phật, vào năm Tân Tỵ (1941), Ngài cùng với các ngài Tịch Chiếu, Viên Chiếu nghe danh Hòa thượng Chơn Phổ–Nhẫn Tế–Minh Tịnh đắc pháp từ Tây Tạng về Bình Dương hoằng pháp nên lặn lội từ miền Trung vào chùa Tây Tạng, Bình Dương xin được xuất gia. Điều này cũng ứng với sự thọ ký của các vị Lạt–ma nên Hòa thượng Chơn Phổ hoan hỷ nhận làm đệ tử.

Hòa thượng được Bổn sư ban cho pháp danh Như Thượng, đạo hiệu Thường Chiếu, nối pháp đời 41 tông Lâm Tế, thế hệ thứ 8 pháp phái Chúc Thánh. Lúc bấy giờ Hòa thượng vừa tròn 28 tuổi. Trong 3 vị xuất gia cùng một lúc, Ngài xếp hàng thứ 3 sau Hòa thượng Tịch Chiếu và Hòa thượng Viên Chiếu.

Năm Nhâm Ngọ (1942), Hòa thượng được Bổn sư cho thọ Cụ túc giới. Sau đó, Ngài cùng với sư huynh Tịch Chiếu được Bổn sư giao cho trông coi ngôi chùa Lâm Huê tại Gia Định (nay thuộc quận Bình Thạnh) vào năm Quý Mùi (1943). Được một năm thì ngài Tịch Chiếu về lại chùa Tây Tạng, chỉ còn Hòa thượng một mình duy trì ngôi Tam bảo cho đến hết đời.

Chùa Lâm Huê vốn được tín nữ Hứa Phước Mỹ, một trong những người khá giả nhất vùng Gia Định phát tâm xây dựng vào những năm 1936–1938. Sau đó, vị thí chủ này nghe tin ngài Chơn Phổ–Minh Tịnh là một vị Cao tăng tu học từ Tây Tạng trở về nên phát tâm cúng dường để xiển dương chánh pháp. Vì thế, ngài Minh Tịnh nhận và cử các đệ tử về trông coi Phật sự tại đây.

Năm Ất Dậu (1945), cách mạng tháng 8 thành công, nhưng hòa bình không được bao lâu thì giặc Pháp trở lại xâm lược. Cả nước theo lời hiệu triệu của Hồ Chủ Tịch tham gia kháng chiến. Hưởng ứng lời kêu gọi ấy, Hòa thượng Minh Tịnh đã kêu gọi hàng đệ tử mình tích cực tham gia vào phong trào Cứu quốc. Lúc bấy giờ, Ngài có hỏi Hòa thượng Minh Tịnh rằng:

– Bạch Thầy! Vào trong cảnh chiến tranh khói lửa, trông thấy cảnh chém giết lẫn nhau thì làm sao con tu được?

Hòa thượng Minh tịnh trả lời:

– Chúng ta sinh ra trong thời tao loạn thì phải có trách nhiệm với quốc gia. Vì thế, chúng ta cần tu tập với tinh thần “Động vi binh, tịnh vi Tăng”, đâu đâu cũng là đạo tràng cả.

Do vậy, Ngài nhiệt tâm tham gia công tác. Tuy nhiên, đến năm Mậu Tý (1948), Ngài trở về lại chùa Lâm Huê bởi lý do sức khỏe kém.

Năm Mậu Thân (1968), trong đợt tổng tấn công tết Mậu Thân, chùa Lâm Huê bị thiêu rụi hoàn toàn. Hòa thượng kết lại một thảo am nhỏ bằng tranh để tu tập, mãi đến năm 1983 mới sửa sang tạm bợ lại bằng tường vôi.

Cuộc đời của Ngài sống rất giản dị từ khi xuất gia cho đến ngày viên tịch, áo quần hai bộ đủ thay, cơm ngày một bữa, bỏ ngoài tai mọi danh lợi huyễn hoặc. Ngài chủ yếu lấy bài kinh Bát–nhã và kinh Kim Cang dùng để hành trì và giáo hóa đồ

chúng. Sự thực hành thiền định của Ngài rất thâm sâu nên chư Tăng các nơi thường đến tham vấn.

Thường thường Ngài đeo tấm biển “Tôi bị câm” trước ngực để khỏi tiếp xúc với những người không có tâm đạo chỉ đến nói chuyện thế sự. Ngài thực sự nói chuyện khi có ai đến tham vấn đạo. Trong những câu chuyện đạo, quan điểm của Ngài không khen, không chê, không có bác bỏ một pháp môn nào cả, vì Ngài cho rằng tất cả đều là Phật pháp.

Một lần, có một vị Tăng đến hỏi:

– Bạch Hòa thượng! Con đang tham cứu theo pháp thiền “Tri vọng”, Hòa thượng thấy như thế nào?

Ngài mặc nhiên không trả lời. Vị ấy hỏi lại nhiều lần thì Ngài chỉ mỉm cười nói nhẹ:

– Đã biết nó vọng thì còn tri làm chi!

Theo thời gian, chiếc thân tứ đại cũng đến ngày trả về cho tứ đại. Sau tết năm Mậu Dần (1998), Hòa thượng thấy trong người không được khỏe. Ngài đã nhẹ nhàng quy Tây vào ngày 28 tháng Giêng năm Mậu Dần (1998), thế thọ 85 tuổi, với 55 hạ lạp.

Cuộc đời của một bậc ẩn sĩ tu hành quả thật khác lạ. Ngài thân tuy ở nơi chốn phồn hoa đô hội náo nhiệt ồn ào nhưng tâm không hề lay động bởi bả lợi danh phù phiếm. Ngài đến và đi trong sự im lặng nhẹ nhàng, nhưng đã để lại tấm gương tu đạo sáng ngời cho hàng hậu học chúng ta noi theo.

9. Hòa thượng Như Trạm–Tịch Chiếu

如 湛 寂 照: Chùa Tây Tạng

Hòa thượng thế danh Trần Đình Thấu, sinh năm Nhâm Tý (1912) tại huyện Quảng Điền, tỉnh Thừa Thiên–Huế. Trước khi xuất gia, Ngài có một thời gian dài làm đạt điền tại phố cổ Hội An.

Năm Tân Tỵ (1941), Ngài vào Nam xuất gia với tổ Chơn Phổ–Minh Tịnh tại chùa Thiên Chơn, Thủ Dầu Một, Bình Dương. Năm sau, Nhâm Ngọ (1942), Ngài được Bổn sư cho thọ Cụ túc giới và ban cho pháp danh Như Trạm, hiệu Tịch Chiếu, nối pháp đời 41 tông Lâm Tế, thế hệ thứ 8 pháp phái Chúc Thánh.

Hòa thượng Tịch Chiếu |
Năm Quý Mùi (1943), Ngài được Bổn sư cử về trông coi chùa Huê Lâm cùng với ngài Thường Chiếu.
Năm Ất Dậu (1945), Ngài về trú trì Tổ đình Phước Lâm, Hội An, Quảng Nam. Đến năm Đinh Sửu (1947), chính quyền Pháp nghi ngờ Ngài hoạt động cho Việt Minh nên hạch sách khám xét. Vì thế, Ngài về ngụ tại chùa Viên Giác một thời gian. Đến năm Canh Dần (1950), Ngài vào lại Bình Dương và kế nghiệp trú trì chùa Tây Tạng sau khi Bổn sư viên tịch vào năm Tân Mão (1951).

Năm Quý Tỵ (1953), Ngài đảm nhận chức vụ Tổng thư ký Giáo hội Lục hòa Tăng. Năm Ất Tỵ (1965), Ngài được cử làm Chánh đại diện GHPGVNTN tỉnh Bình Dương. Năm Bính Thìn (1976), Hòa thượng là Phó ban liên lạc Phật giáo yêu nước tỉnh Bình Dương.

Hòa thượng là người kế thừa Tổ nghiệp của Tổ sư Chơn Phổ–Minh Tịnh nên Ngài là một trong những hành giả mật tông đương thời. Năm Nhâm Thân (1992), Hòa thượng đại trùng tu chùa Tây Tạng theo kiến trúc mật giáo Tây Tạng. Đây là một trong những ngôi chùa có kiến trúc đặc biệt theo truyền thống Kim Cương thừa.

Hiện tại, Hòa thượng đã 97 tuổi và giao quyền trú trì cho đệ tử là Thượng tọa Thích Chơn Hạnh. Ngài đương là Chứng minh đạo sư của Tỉnh hội Phật giáo Bình Dương.

IV. Đặc điểm của sự truyền thừa

IV. ĐẶC ĐIỂM SỰ TRUYỀN THỪA

Trên 200 năm hình thành và phát triển tại tỉnh Bình Dương, chư Tăng truyền thừa theo pháp kệ của Tổ sư Minh Hải–Pháp Bảo đã đóng góp rất lớn trong sự phát triển của Phật giáo tại vùng này. Thời đại nào cũng có các bậc Cao tăng làm rường cột trong ngôi nhà Phật pháp.

Đặc biệt, tại nơi đây, kệ truyền thừa chỉ có bài Pháp danh chứ không có bài Pháp tự. Theo như sự mặc định của Tổ sư khai tông, bài pháp kệ 8 câu được chia làm 2 phần: Phần một 4 câu đầu dùng để đặt pháp danh; phần hai 4 câu cuối dùng để đặt pháp tự. Sự mặc định này được chư Tăng khắp các tỉnh thành áp dụng từ trước đến nay. Tuy nhiên, tại Bình Dương từ xưa đến nay chỉ có truyền duy nhất bài kệ Pháp danh mà thôi, còn bài kệ Pháp tự thì hoàn toàn không có.

Ví dụ: Đời 35, ở Quảng Nam Tổ sư Ân Triêm gọi đủ như sau: Thiệt Dinh–Chánh Hiển–Ân Triêm, còn ở Bình Dương, Gia Định chỉ có pháp danh và pháp hiệu thôi. Ví dụ như ngài Cảm Ứng chỉ gọi là: Thiệt Bảo–Cảm Ứng. Các đời về sau cũng như vậy. Như các ngài Toàn Tánh–Chánh Đắc, Chương Đắc–Trí Tập, Ấn Long–Thiện Quý, Chơn Thanh–Từ Văn v.v... Các vị hoàn toàn không có pháp tự đứng đầu bởi các chữ như VI, TÔNG, TỔ, ĐẠO v.v...Đây là một trong những sự khác biệt rất lớn của sự truyền thừa dòng Lâm Tế Chúc Thánh tại Bình Dương mà chúng ta cần quan tâm tìm hiểu.

Hiện tại ở Bình Dương, chư Tăng truyền thừa theo pháp kệ của Tổ sư Minh Hải–Pháp Bảo còn rất nhiều. Thế nhưng, đa phần các Ngài sử dụng đạo hiệu nên chúng ta khó mà tìm hiểu cho tường tận. Thêm vào đó, tính cách của người Nam bộ không đặt nặng vấn đề tông môn pháp phái nên sinh hoạt của các chùa cùng một môn phái ít có mối quan hệ chặt chẽ.

Tiết 3: Thiền Phái Lâm Tế Chúc Thánh tại Vĩnh Long và các tỉnh Miền Tây Nam Bộ, I. Khái quát về sự truyền thừa

TIẾT 3

THIỀN PHÁI LÂM TẾ CHÚC THÁNH

TẠI VĨNH LONG VÀ CÁC TỈNH MIỀN TÂY NAM BỘ

I. KHÁI QUÁT VỀ SỰ TRUYỀN THỪA

Vào những năm cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX tình hình chính trị miền Trung diễn biến phức tạp. Các cuộc khởi nghĩa hưởng ứng phong trào Cần Vương diễn ra khắp nơi, kế tiếp là cuộc khởi nghĩa của nhà sư Võ Trứ mà người Pháp gọi là “Giặc thầy chùa” có tầm ảnh hưởng lan rộng các tỉnh Nam, Ngãi, Bình, Phú; rồi đến phong trào Duy Tân phát triển v.v... Khắp các tỉnh miền Trung sôi sục phong trào quật khởi, đấu tranh giành độc lập tự do cho Tổ quốc. Những cuộc khởi nghĩa, những phong trào yêu nước ấy thấp thoáng có hình bóng Tăng nhân trong tinh thần “Hộ quốc an dân”. Mọi chùa chiền đều là điểm ngắm theo dõi của mật thám Pháp và quan lại Nam triều. Một số Tăng nhân tham gia các phong trào yêu nước nhưng thất bại, hoặc một số không thích không khí ngột ngạt chính trị của miền Trung nên rời chốn Tổ vào phương Nam hoằng hóa. Các vị có dính líu đến phong trào yêu nước nên khi vào Nam đã thay tên đổi họ để tránh sự truy lùng trả thù. Còn một số khác vào hoằng pháp thì vẫn giữ nguyên đạo hiệu như lúc ở quê nhà và truyền thừa theo bài kệ của tông môn.

Vào những năm đầu thế kỷ XX, tại tỉnh Vĩnh Long và các tỉnh miền Tây Nam bộ đã có chư Tăng truyền thừa theo dòng Lâm Tế Chúc Thánh. Đa phần, những vị này từ Quảng Ngãi vào hoằng pháp. Có thể sớm nhất là Hòa thượng Ấn Chí–Hoằng Chỉnh (1862–1940) trú trì chùa Phước Hậu; Hòa thượng Khánh Ngọc (1895–1947) trú trì chùa Đông Phước; Hòa thượng Khánh Anh (1895–1962) trú trì chùa Phước Hậu; Hòa thượng Chơn Vị–Đạo Dưỡng–Diệu Toàn (1874–1970), đệ tử tổ Ấn Tham–Hoằng Phúc, khai sơn chùa Phước Long, huyện Trà Cú, tỉnh Trà Vinh; Hòa thượng Hoằng Tường, Hoằng Hiệp, Hoằng Huề (Ba vị là 3 anh em ruột, đều thuộc đời 39 Lâm Tế, đệ tử tổ Chương Khước–Giác

II. Những Ngôi Tổ Đình

Tánh), hoằng pháp tại chùa Hưng Long ở Mỏ Cày, tỉnh Bến Tre v.v... Tuy nhiên, chỉ có sự hoằng truyền của Hòa thượng Khánh Anh là sâu rộng, có tầm ảnh hưởng rất lớn đối với Phật giáo Vĩnh Long và các tỉnh miền Nam.

II. NHỮNG NGÔI TỔ ĐÌNH

Tổ đình Phước Hậu

Tổ đình Phước Hậu là một trong những ngôi Tổ đình lớn của Phật giáo miền Tây Nam bộ. Nơi đây đã sản sinh ra nhiều vị Cao tăng đóng góp rất lớn cho sự phát triển của Phật giáo Việt Nam.

Tổ đình Phước Hậu

Vào năm Giáp Ngọ (1894), ông Hương cả làng Đông Hậu là Lê Ngọc Đán (tục danh là ông cả Gồng) lập một mái chùa nhỏ tại ấp Đông Hậu, xã Ngãi Tứ, huyện Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long để làm nơi tu tập cho người vợ cả. Đến năm Canh Tuất (1910), người con thứ 8 của ông bà Hương cả là Lê Thị Huỳnh hiến cúng cho Hòa thượng Hoằng Chỉnh từ Quảng Ngãi vào. Hòa thượng Hoằng Chỉnh trú trì đến năm Canh Thìn (1940) thì viên tịch. Trong thời gian Ngài trú trì chùa cũng chỉ phát triển ở mức độ khiêm tốn.

Tháng 10 năm Tân Tỵ (1941), Hòa thượng Khánh Anh được thỉnh về trú trì chùa Phước Hậu. Với uy tín và đạo hạnh của mình, Hòa thượng đã biến Phước Hậu thành một đạo tràng hưng thịnh. Nơi đây cũng từng là học đường đào tạo nên các vị Danh tăng của Việt Nam thời cận đại.

Kể từ ngày Hòa thượng Hoằng Chỉnh trú trì, tính đến nay chùa đã trải qua các đời trú trì như sau:

STT | Pháp danh, Pháp tự, Pháp hiệu | Năm sinh – tịch | Năm trú trì

01. | Ấn Chí–Tổ Chấp–Hoằng Chỉnh | 1862–1940 | 1910–1940

02. | Chơn Quý–Đạo Trân–Khánh Anh | 1895–1961 | 1941–1961

03. | Như Quả–Giải Nhân–Hoàn Tuyên | 1918–1973 | 1961–1973

04. | Như Mẫn–Giải Phật–Hoàn Phú | 1920–2007 | 1973–1994

05. | Phước Cẩn–Thanh Lương | 1951 | 1994 đến nay

Trải qua 5 đời trú trì, chùa Phước Hậu ngày càng hưng thịnh. Đặc biệt, vào thời hai vị trú trì đời thứ 2 và 3 là Hòa thượng Thích Khánh Anh và Hòa thượng Thích Hoàn Tuyên (tức Hòa thượng Thích Thiện Hoa), chùa Phước Hậu trở thành trung tâm hoằng pháp của các tỉnh miền Tây nhờ vào uy tín và đức độ của các Ngài. Hiện tại, trong tông môn Phước Hậu có những vị Hòa thượng đức độ như Hòa thượng Thích Thanh Từ (viện chủ tu viện Trúc Lâm, Đà Lạt); Hòa thượng Thích Phước Hảo; Hòa thượng Thích Phước Tú v.v...

III. Các Vị Danh Tăng Tiêu Biểu

III. CÁC VỊ DANH TĂNG TIÊU BIỂU

1. Hòa thượng Ấn Chí–Tổ Chấp–Hoằng Chỉnh

印 志 祖 執 弘 整 (1862–1940): Chùa Phước Hậu

Hòa thượng Hoằng Chỉnh |
Hòa thượng thế danh Hà Thế Nhã, sinh năm Nhâm Tuất (1862) tại xã Tú Sơn, quận Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi. Ngài xuất gia đắc pháp với tổ Chương Khước–Giác Tánh tại chùa Thiên Ấn nên có pháp danh Ấn Chí, tự Tổ Chấp, hiệu Hoằng Chỉnh, nối pháp đời 39 tông Lâm Tế, thế hệ thứ 7 pháp phái Chúc Thánh.
Vào những năm đầu thế kỷ XX, Ngài vào phương Nam hoằng hóa. Năm Canh Tuất (1910), bà Lê Thị Huỳnh sửa lại chùa Phước Hậu và mời Ngài về trú trì. Từ đó, đời Ngài gắn liền với

sinh hoạt Phật giáo tại Vĩnh Long và các tỉnh miền Tây Nam bộ.

Năm Canh Thân (1920), Hòa thượng Hoằng Tịnh khai Đại giới đàn tại chùa Phước Quang, Ngài được cung thỉnh làm Giáo thọ A–xà–lê.

Hòa thượng viên tịch vào năm Canh Thìn (1940), hưởng thọ 79 tuổi, bảo tháp lập tại chùa Phước Hậu, Trà Ôn.

2. Hòa thượng Chơn Thành– Đạo Tín–Khánh Ngọc

眞 誠 道 信 慶 玊 (1895–1947): Chùa Đông Phước

Hòa thượng thế danh Bùi Văn Lượng, sinh tháng 8 năm Ất Mùi (1895) tại xã Ba La, tổng Nghĩa Hạ, huyện Chương Nghĩa, phủ Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi. Ngày 17 tháng 11 năm Kỷ Dậu

(1909), Ngài xuất gia với Hòa thượng Ấn Tham–Hoằng Phúc(75) tại chùa Phước Quang, tỉnh Quảng Ngãi, được Bổn sư ban pháp danh Chơn Thành, tự Đạo Tín, truyền thừa đời 40 tông Lâm Tế, thế hệ thứ 7 pháp phái Chúc Thánh.

Hòa thượng Khánh Ngọc |
Năm Bính Thìn (1916), Bổn sư viên tịch nên Ngài y chỉ Hòa thượng Hoằng Tịnh để tu học. Năm Canh Thân (1920), Ngài thọ Cụ túc tại giới đàn Sắc tứ Phước Quang do Hòa thượng Ấn Kim–Hoằng Tịnh làm Đàn đầu. Sau khi đắc giới, Ngài được Hòa thượng Hoằng Tịnh phú pháp hiệu Khánh Ngọc đại sư.
Vào những năm 1930, Hòa thượng theo chân pháp huynh Khánh Anh vào miền Nam giáo hóa. Ngài đảm nhận trú trì chùa Đông Phước, xã Đông Phước, huyện Bình Minh, tỉnh Vĩnh Long. Thời gian này, Ngài cùng

Hòa thượng Khánh Anh mở lớp học gia giáo tại chùa Đông Phước để dạy chư Tăng và sau này có các vị thành danh như: Hòa thượng Thích Thiện Hoa, Hòa thượng Thích Hoàn Tâm, Hòa thượng Thích Hoàn Phú v.v...

Vào chiều ngày 1 tháng 4 năm Đinh Hợi (1947), Hòa thượng và chư Tăng trong chùa bị sát hại, lúc bấy giờ Ngài tròn 53 tuổi, mộ tháp lập tại chùa Đông Phước.

3. Hòa thượng Chơn Quý–Đạo Trân–Khánh Anh

眞 貴 道 珍 慶 瑛 (1895–1961): Chùa Phước Hậu

Hòa thượng thế danh Võ Hóa (Võ Bổng), pháp danh Chơn Quý, pháp tự Đạo Trân, pháp hiệu Khánh Anh, nối pháp đời 40 dòng Lâm Tế, thế hệ thứ 7 pháp phái Chúc Thánh. Ngài sinh

———

(75) Lúc bấy giờ ngài Hoằng Phúc đang là Phó tự chùa Phước Quang.

năm Ất Mùi (1895) tại xã Phổ Nhì, tổng Lại Đức, huyện Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi.

Hòa thượng Khánh Anh |
Năm Bính Thìn (1916), khi vừa tròn 21 tuổi Ngài xuất gia với Hòa thượng Ấn Tịnh–Hoằng Thanh tại chùa Cảnh Tiên, Quảng Ngãi. Năm Đinh Tỵ (1917), Ngài được nhập chúng tu học ở chùa Quang Lộc trong tỉnh, thọ giới Sa–di với pháp tự Đạo Trân. Sẵn có căn bản Hán học vững chắc, Ngài thâm nhập kinh tạng rất mau chóng. Ngài lần lượt nghiên cứu kinh, luật, luận rồi thọ giới Tỳ–kheo, Bồ–tát tại giới đàn chùa Sắc tứ Phước Quang vào năm Canh Thân (1920) do ngài Tăng cang Hoằng Tịnh làm Đàn đầu và đắc pháp với pháp

hiệu Khánh Anh. Khi tròn 30 tuổi, Ngài trở thành một vị giảng sư Phật học nổi tiếng.

Năm Đinh Mão (1927), Ngài được mời vào Nam làm Pháp sư dạy tại trường gia giáo chùa Giác Hoa tỉnh Bạc Liêu. Năm Mậu Thìn (1928), Ngài lại về dạy Phật pháp tại chùa Hiền Long tỉnh Vĩnh Long. Qua năm Tân Mùi (1931), Ngài nhận lời mời làm trú trì chùa Long An, xứ Đồng Đế, tỉnh Cần Thơ.

Năm Ất Hợi (1935), Ngài hợp tác với các Hòa thượng Khánh Hòa, Huệ Quang, Pháp Hải v.v... lãnh đạo Hội Lưỡng Xuyên Phật học đặt trụ sở tại chùa Long Phước tỉnh Trà Vinh, mở Phật học đường tại đây để đào tạo Tăng tài, truyền trì đạo pháp và cộng tác với Tạp chí Duy Tâm – cơ quan truyền bá đạo Phật của Hội.

Năm Canh Thìn (1940), Ngài được mời làm Pháp sư dạy 3 tháng tại chùa Thiên Phước ở Tân Hương, tỉnh Tân An. Qua năm sau, Ngài lại đến dạy Phật học trong 3 tháng cho Đại giới đàn chùa Linh Phong ở Tân Hiệp.

Năm Tân Tỵ (1941), Ngài về trú trì chùa Phước Hậu ở Trà Ôn, tỉnh Cần Thơ mở các lớp giáo lý cho Tăng ni và tín đồ tại đây. Năm Ất Dậu (1945), Ngài được Hòa thượng Huệ Quang mời về dạy trường gia giáo tại chùa Long Hòa, quận Tiểu Cần, tỉnh Trà Vinh.

Sau cách mạng tháng 8 năm 1945, Ngài về nhập thất tại chùa Phước Hậu để tâm nghiên cứu Tam tạng kinh điển. Năm Ất Mùi (1955), Hội Phật học Nam Việt thành lập, cung thỉnh Ngài vào Ban chứng minh.

Năm Đinh Dậu (1957), Đại hội Giáo hội Tăng Già Nam Việt kỳ III họp tại chùa Ấn Quang đã suy tôn Ngài lên ngôi vị Pháp chủ để lãnh đạo Phật giáo miền Nam. Đến năm 1959, Đại hội Giáo hội Tăng Già toàn quốc kỳ II đã long trọng suy tôn Ngài lên ngôi vị Thượng Thủ để cầm cương lĩnh vận mệnh Phật giáoViệt Nam.

Vào ngày 30 tháng Giêng năm Tân Sửu (16/4/1961), Ngài viên tịch hưởng thọ 66 tuổi đời với 45 năm sống với đạo.

Sự nghiệp trước tác và dịch phẩm của Ngài để lại gồm có:

– Hoa Nghiêm nguyên nhân luận

– Nhị khóa hiệp giải

– 25 Bài thuyết pháp của Thái Hư Đại sư

– Tại gia cư sĩ luật

– Duy thức triết học

– Quy nguyên trực chỉ

– Khánh Anh văn sao (3 tập)

4. Hòa thượng Như Quả–Giải Nhơn–Hoàn Tuyên (Thích Thiện Hoa)

如 果 解 因 完 宣 (1918–1973): ): Chùa Phước Hậu

Hòa thượng thế danh Trần Văn Nở, sinh ngày 7 tháng 8 năm Mậu Ngọ (1918), tại làng Tân Quy, huyện Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh. Thân phụ là cụ ông Trần Văn Thế pháp danh Thiện Huệ và thân mẫu là cụ bà Nguyễn Thị Sáu pháp danh Diệu Tịnh.

Thuở bé, Ngài quy y với tổ Chí Thiền chùa Phi Lai núi Voi, Châu Đốc được Tổ đặt pháp danh Hồng Nở, hiệu Thiện Hoa.

Năm lên 7 tuổi, Ngài xuất gia với Hòa thượng Chơn Quý–Khánh Anh được ban pháp danh Như Quả, nối pháp đời 41 dòng Lâm Tế, thế hệ thứ 8 pháp phái Chúc Thánh.

Hòa thượng Hoàn Tuyên
(Thích Thiện Hoa) |
Năm Ất Hợi (1935), Ngài thọ Sa–di với pháp tự Giải Nhơn và theo học tại Phật học đường Lưỡng Xuyên.
Từ năm 1938 đến năm 1945, Ngài ra miền Trung tham học tại các học đường: Tây Thiên, Báo Quốc, Kim Sơn ở Huế và chùa Long Khánh ở Quy Nhơn.
Năm Ất Dậu (1945), Ngài hợp tác cùng Hòa thượng Trí Tịnh khai giảng Phật học đường Phật Quang tại rạch Bang Chang, xã Thiện Mỹ, Trà Ôn.

Năm Bính Tuất (1946), Ngài thọ giới Tỳ–kheo Bồ–tát tại giới đàn chùa Kim Huê, Sa Đéc. Sau khi đắc giới, Ngài được tổ Khánh Anh ban pháp hiệu Hoàn Tuyên. Tuy nhiên vì kính ngưỡng ân đức của tổ Phi–Lai Chí Thiền nên Bổn sư đã để Ngài lưu thông đạo hiệu Thích Thiện Hoa cũng như Ngài đổi tên mình thành Trần Thiện Hoa.

Năm Quý Tỵ (1953), Giáo hội Tăng Già Nam Việt cử Ngài giữ chức Trưởng Ban giáo dục và Trưởng Ban hoằng pháp, kiêm Đốc giáo Phật học đường Nam Việt. Ngoài việc đích thân giảng dạy cho học Tăng, Ngài còn dạy các Phật học Ni trường Từ Nghiêm và Dược Sư.

Năm Đinh Dậu (1957), Ngài lại chủ xướng mở những khóa huấn luyện trú trì lấy tên là Như Lai Sứ Giả, Tăng giới đặt tại chùa Pháp Hội, Ni giới đặt tại chùa Dược Sư. Ngài chủ trương mở các lớp giáo lý Phật học phổ thông tại các chùa Ấn Quang, Phước Hòa, Xá Lợi, Giác Tâm, Dược Sư... để giảng dạy cho Phật tử, làm cho phong trào học Phật miền Nam trỗi dậy mạnh mẽ, người người hăng say tu học.

Năm Bính Ngọ (1956), Ngài giữ chức vụ Ủy viên Hoằng pháp của Tổng hội Phật giáo Việt Nam, cùng với Thượng tọa Nhất Hạnh xuất bản Nguyệt san “Phật giáo Việt Nam”. Ngài tổ chức phát thanh Phật giáo hằng tuần trên đài phát thanh Sài–gòn. Ngoài ra, Ngài còn lập ra nhà xuất bản Phật giáo lấy tên “Hương Đạo” do mình chịu trách nhiệm và chủ trương mục “Phật học Tùng thư” với tám chuyên đề sách.

Năm Quý Mão (1963), chống sự áp bức của chế độ nhà Ngô, Ngài đã tích cực đấu tranh cho Phật giáo, nhận chức Phó chủ tịch Ủy ban Liên phái Bảo vệ Phật giáo.

Năm Giáp Thìn (1964), Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống Nhất ra đời, Ngài nhận chức Đệ nhất Phó viện trưởng Viện hóa đạo.

Năm Bính Ngọ (1966), Ngài đảm nhận chức Viện trưởng Viện hóa đạo GHPGVNTN. Trong giai đoạn này mặc dù có nhiều sóng gió, nhưng Ngài vẫn vững vàng chèo chống, lấy sự tồn tại của đạo pháp trong sự tồn tại của dân tộc làm đường lối lãnh đạo.

Đầu năm 1973, bệnh tình càng nặng, Ngài phải giải phẩu và không trở dậy được nữa. Cho đến ngày 20 tháng Chạp năm Nhâm Tý, nhằm ngày 23 tháng Giêng năm 1973, Ngài đã an lành viên tịch, thọ 55 tuổi, 26 Tăng lạp.

Ngài trước tác, phiên dịch nhiều tác phẩm Phật học rất có giá trị, làm nền tảng căn bản cho người học Phật như:

– Phật học Phổ thông (12 quyển)

– Bản đồ tu Phật (10 quyển)

– Duy thức học (6 quyển)

– Phật học giáo khoa các trường Bồ Đề

– Giáo lý dạy Gia đình Phật tử

– Nghi thức tụng niệm

– Bài học ngàn vàng (8 tập)

– Đại cương kinh Lăng–nghiêm

– Kinh Viên Giác lược giải

– Kinh Kim Cang

– Tâm kinh

– Luận Đại thừa khởi tín

– Luận Nhân minh

IV. Đặc điểm của sự truyền thừa

5. Hòa thượng Như Mẫn–Giải Phật–Hoàn Phú

如 愍 解 佛 完 富 (1920–2007): Chùa Phước Hậu

Hòa thượng Hoàn Phú | Hòa thượng thế danh Quảng Văn Minh, sinh năm Canh Thân (1920) tại làng Thiện Mỹ, tổng Bình Lễ, quận Trà Ôn, tỉnh Cần Thơ (nay là xã Thiện Mỹ, Trà Ôn, tỉnh Vĩnh Long). Năm Giáp Tuất (1934), Ngài nhập chúng tu học tại chùa Phước Hậu và chính thức thọ Cụ túc vào năm Kỷ Mão (1939) tại chùa Thiên Phước ở Tân An do Hòa thượng Hoằng Khai làm Đàn đầu. Ngài được tổ Khánh Anh ban cho pháp danh Như Mẫn, tự Giải Phật, hiệu Hoàn Phú, nối pháp đời 41 tông Lâm Tế, thế hệ thứ 8 pháp phái Chúc Thánh.

Năm Đinh Dậu (1957), Ngài đảm nhận chức vụ trú trì chùa Phật học Cần Thơ. Từ năm 1965 đến năm 1973, Ngài giữ chức vụ Chánh đại diện GHPGVNTN liên quận Tam Bình, Trà Ôn. Đến năm 1973, Ngài được cung cử làm Chánh đại diện tỉnh Vĩnh Long.

Năm Giáp Tuất (1994), thấy mình tuổi cao sức yếu, Ngài lui về ngôi Phương trượng để tịnh dưỡng, cử Thượng tọa Thích Phước Cẩn kế thế trú trì Tổ đình Phước Hậu.

Hòa thượng viên tịch vào năm Đinh Hợi (2007), hưởng thọ 88 tuổi, 68 hạ lạp.

IV. ĐẶC ĐIỂM CỦA SỰ TRUYỀN THỪA

Trong thời gian đầu truyền thừa tại Vĩnh Long, các ngài Hoằng Chỉnh, Khánh Anh, Khánh Ngọc v.v... vẫn giữ theo truyền thống của tông môn. Nhưng đến đời Hòa thượng Thích Thiện

Hoa thì có sự thay đổi hoàn toàn. Hòa thượng Thích Thiện Hoa pháp danh Như Quả, tự Giải Nhơn, hiệu Hoàn Tuyên nối pháp đời 41 tông Lâm Tế, thế hệ thứ 8 pháp phái Chúc Thánh. Đáng lý khi truyền pháp thì Ngài cho đệ tử pháp danh chữ THỊ và pháp tự chữ HẠNH. Tuy nhiên, ngài Thiện Hoa chịu sự tác động tư tưởng canh tân của ngài Khánh Hòa là hòa đồng các hệ phái, bãi bỏ các hệ phái, vì thế Hòa thượng không truyền theo bài kệ của Tổ sư Minh Hải–Pháp Bảo nữa. Hòa thượng đặt pháp danh cho đệ tử xuất gia với chữ THANH và chữ HẢI. Chữ Thanh, Ngài cho đệ tử bên Tăng như các vị Hòa thượng Thích Thanh Từ, Thích Thanh Hòa v.v... Còn chữ Hải, Ngài cho đệ tử bên Ni như Ni sư Thích Nữ Hải Trí, Thích Nữ Hải Nghĩa, Thích Nữ Hải Minh, Thích Nữ Hải Thành v.v...

Về sau, các đời trú trì chùa Phước Hậu chịu ảnh hưởng tư tưởng của Hòa thượng Thích Thiện Hoa là bãi bỏ sự phân biệt hệ phái nên không cho đệ tử theo bài kệ truyền thừa của dòng Lâm Tế Chúc Thánh. Các Ngài lấy chữ PHƯỚC trong tên chùa Phước Hậu mà đặt pháp danh cho đệ tử như Hòa thượng Thích Phước Hảo, Hòa thượng Thích Phước Tú, Thượng tọa Thích Phước Hiện, Thích Phước Đại, Thích Phước Lợi, Thích Phước Cẩn v.v...

Ngày nay, chư vị tôn túc trong tông môn Phước Hậu đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của Phật giáo Việt Nam, đặc biệt là Hòa thượng Thích Thanh Từ, người chủ trương khôi phục dòng thiền Trúc Lâm Yên Tử, một trong những dòng thiền đặc thù của Phật giáo Việt Nam. Các vị đệ tử đắc pháp của Hòa thượng Thích Thanh Từ như Hòa thượng Thích Đắc Pháp, Hòa thượng Thích Nhật Quang, Hòa thượng Thích Phước Tú, Hòa thượng Thích Thông Phương v.v... đều là những bậc mô phạm tòng lâm trong đương đại.

Tiết 4: Thiền Phái Lâm Tế Chúc Thánh tại tỉnh Đồng Nai và Bà Rịa- Vũng Tàu, I. Khái quát về sự truyền thừa

Tiết 4

THIỀN PHÁI LÂM TẾ CHÚC THÁNH

TẠI TỈNH ĐỒNG NAI VÀ BÀ RỊA–VŨNG TÀU

I. KHÁI QUÁT VỀ SỰ TRUYỀN THỪA

Đồng Nai và Bà Rịa–Vũng Tàu là những tỉnh thuộc vùng đồng bằng miền Đông Nam bộ. Vùng đất này ngay những ngày đầu khai hoang đã có dấu chân của các thiền sư giáo hóa. Các vị từ miền Trung vào hoặc từ Trung Hoa trực tiếp sang khiến cho sinh hoạt Phật giáo vùng này đa dạng phong phú. Tuy nhiên, nơi đây chỉ thấy sự truyền thừa của hai dòng thiền Lâm Tế Gia Phổ và Lâm Tế Liễu Quán.

Dòng Lâm Tế Gia Phổ với các Tổ đình Đại Giác, Thiên Long, Long Thiền, Bửu Phong v.v... phát triển mạnh tại tỉnh Đồng Nai. Dòng Lâm Tế Liễu Quán với Tổ đình Linh Sơn tại núi Thị Vải phát triển tại tỉnh Vũng Tàu với danh xưng thiền phái Thiên Thai giáo quán tông.

Đến những thập niên 70–80 của thế kỷ XX, chư Tăng dòng Lâm Tế Chúc Thánh mới vào truyền pháp tại hai tỉnh này. Phần lớn là chư Tăng từ miền Trung vào tu học tại Sài–gòn, sau đó ra vùng này lập chùa hoằng pháp.

Tại tỉnh Đồng Nai có Hòa thượng Thị Đức–Hạnh Phương–Kiến Tánh (đệ tử Hòa thượng Như Quang–Trí Minh tại chùa Pháp Bảo, Hội An) lập chùa Bửu Lâm; Hòa thượng Như Nghĩa–Giải Quảng (đệ tử Hòa thượng Chơn Sử–Khánh Tín chùa Thọ Sơn, Quảng Ngãi) trú trì chùa Quảng Hiệp; Hòa thượng Đồng Trí–Bảo Huệ trú trì chùa Long Thọ, Hòa thượng Đồng Giác–Tịnh Giác khai sơn chùa Tịnh Quang (cả hai vị là đệ tử của Hòa thượng Thị Năng–Trí Hữu chùa Linh Ứng, Ngũ Hành Sơn).

Tại tỉnh Bà Rịa–Vũng Tàu có Hòa thượng Đồng Huy–Trí Thắng (đệ tử Hòa thượng Thị Lạc–Hưng Từ chùa Pháp Hội, Phan Thiết) khai sơn chùa Vạn Hạnh; Thượng tọa Như Tri–Giải Thiện–Hải Minh trú trì chùa Huệ Minh; Thượng tọa Như Đức–

II. Các Vị Danh Tăng Tiêu Biểu

Giải Toàn–Hải Châu trú trì chùa Bửu Thiên (cả hai vị là đệ tử Hòa thượng Chơn Sử–Khánh Tín tại chùa Thọ Sơn, Quảng Ngãi)

Bên cạnh đó, có một số chư Ni là đệ tử của Sư bà Như Hường chùa Bảo Thắng, Hội An và Sư bà Hồng Từ chùa Tịnh Nghiêm, Quảng Ngãi vào lập chùa và Tịnh thất rất nhiều tại hai tỉnh này.

Từ đó, sinh hoạt của các chùa trong tông môn ngày càng khắn khít. Điều này được thể hiện trong những lần họp mặt cuối năm tại chùa Bửu Lâm do Hòa thượng Kiến Tánh tổ chức.

II. CÁC VỊ DANH TĂNG TIÊU BIỂU

1. Hòa thượng Đồng Trí–Thanh Minh–Bảo Huệ

同 智 清 明 寶 慧 (1935–1985): Chùa Long Thọ

Hòa thượng Bảo Huệ |
Hòa thượng thế danh Nguyễn Đình Khả, sinh ngày 15 tháng 10 năm Ất Hợi (1935) tại xã Bình Triều, huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam. Thân phụ là cụ ông Nguyễn Đình Phường và thân mẫu là cụ bà Nguyễn Thị Ngọ, Ngài là người con thứ nhì trong gia đình có 5 chị em ba trai, hai gái.
Thuở thiếu thời, Hòa thượng là người thông minh chăm học, tánh tình cương trực thẳng thắn, không nịnh bợ bất cứ ai để cầu lợi cho mình. Năm lên 20 tuổi, Ngài được song thân tính chuyện trăm năm với cô Trần Thị

Miên, là người cùng xã. Cùng thời gian này, Ngài bị gọi đi lính Bảo An đóng quân tại Hương An, Quế Sơn.

Trong những thập niên 50–60 của thế kỷ XX, phong trào chấn hưng Phật giáo phát triển mạnh tại các vùng nông thôn. Tại quê hương Bình Triều của Ngài, ngôi chùa Phước Ấm được thành lập

để làm nơi sinh hoạt tu tập của tín đồ. Thỉnh thoảng các vị giảng sư của Giáo hội Tăng Già Quảng Nam như Đại Đức Thích Như Huệ, Đại Đức Thích Như Vạn từ Hội An sang thuyết pháp. Những bài giảng giáo lý của quý Ngài đã tác động rất lớn đối với người thanh niên mới lớn trong xã hội chiến tranh ly loạn như Ngài. Từ đó, Ngài thường xuyên tới lui chùa Phước Ấm để học hỏi giáo lý và sinh hoạt với những người bạn đạo.

Sinh ra trong thời loạn, lại sống trong quân ngũ chứng kiến biết bao nhiêu nghịch cảnh trái ngang, cảnh nhồi da xáo thịt khiến cho Ngài chán ngán. Từ đó tâm Bồ–đề phát triển mạnh, Ngài bèn trốn khỏi quân đội đến chùa Phước Lâm, Hội An xin được tu học. Tuy nhiên, không được bao lâu, quân cảnh biết được và bắt Ngài về đưa ra tòa án quân đội xử phạt về tội đào ngũ. Càng trắc trở khó khăn, càng thử lòng kiên nhẫn của con người. Nghịch cảnh càng nhiều thì ý chí xuất trần của Ngài càng kiên định vững chắc hơn.

Năm Mậu Tuất (1958), thuận duyên đã đến, được sự cho phép của song thân cũng như sự chấp thuận của người phối ngẫu, Ngài xuất gia tu học tại chùa Linh Ứng với Hòa thượng Thích Trí Hữu, được Bổn sư ban cho pháp danh Đồng Trí, tự Thanh Minh. Sau một thời gian hành điệu, Ngài được Bổn sư cho theo học các lớp Phật học tại chùa Phổ Đà, Đà Nẵng, sau đó là Phật học viện Vĩnh Bình tại miền Tây Nam bộ.

Năm Nhâm Dần (1962), Ngài thọ Tỳ–kheo giới và được Hòa thượng Bổn sư phú pháp hiệu Bảo Huệ, nối pháp đời 43 dòng Lâm Tế, thế hệ thứ 10 pháp phái Chúc Thánh. Lúc bấy giờ Ngài vừa tròn 28 tuổi.

Sau khi thọ Đại giới, nhân một lần lên thăm người bạn là Văn Đức Ánh mới di cư vào quận Hoài Đức, tỉnh Bình Tuy (nay là xã Đức Hạnh, huyện Tánh Linh, tỉnh Bình Thuận). Tại nơi đây, đồng bào Phật tử các tỉnh Quảng Nam, Quảng Ngãi mới vào định cư và lập chùa Quảng Sơn để có nơi tu niệm nhưng thiếu một vị thầy hướng đạo. Trong chuyến viếng thăm ấy, Ngài được đạo hữu Phật tử khẩn khoản mời trú trì chùa Quảng Sơn để hướng dẫn Phật tử tu học và Ngài hoan hỷ nhận lời.

Năm Quý Mão (1963), khắp nơi trong nước dấy lên phong trào đấu tranh chống chế độ kỳ thị tôn giáo Ngô Đình Diệm. Ngài là một trong những vị Tăng xuất sắc lãnh đạo Phật giáo đồ Bình Tuy tranh đấu đòi tự do tín ngưỡng tôn giáo.

Năm Giáp Thìn (1964), Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống Nhất tỉnh Bình Tuy được thành lập, Ngài được thỉnh cử làm Chánh đại diện Phật giáo quận Hoài Đức. Cũng trong năm này, Ngài khai sơn chùa Quang Minh tại xã Võ Xu, quận Hoài Đức, để cho những Phật tử di dân có nơi tu học.

Năm Ất Tỵ (1965), Ngài xây dựng làng định cư Phật giáo La Ngà. Cũng trong năm này Ngài bị bắt lên chiến khu Lê Hồng Phong nhưng Ngài trốn thoát và tiếp tục về lãnh đạo Giáo hội.

Năm Bính Ngọ (1966), Ngài được Viện hóa đạo thuyên chuyển đảm nhiệm Chánh đại diện GHPGVNTN tỉnh Long Khánh, kiêm trú trì chùa Long Thọ. Cũng trong năm này, Phật giáo đồ lại tiếp tục tranh đấu với chính phủ Thiệu–Kỳ để đòi hỏi những nguyện vọng chính đáng của nhân dân. Một lần nữa Ngài lại dấn thân đi đầu và bị bắt đày đi Côn Đảo 3 năm.

Tại nhà tù Côn Đảo, Ngài lãnh đạo chư Tăng tiếp tục đấu tranh đòi hỏi nhà tù phải để chư Tăng ở phòng riêng và có nơi sinh hoạt tín ngưỡng tôn giáo. Một lần phái đoàn nhân quyền Liên hiệp quốc ra thăm, Ngài đã đốt cháy ngón áp út bên bàn tay phải để thể hiện cho phái đoàn thấy sự áp bức trong nhà tù.

Năm Kỷ Dậu (1969), Ngài được trả tự do trở về chùa Long Thọ tiếp tục sứ mệnh hoằng pháp của mình. Trong thời gian này, Ngài tiến hành xây dựng khu Phật giáo Gia Kiệm.

Năm 1975, Ngài lại bị bắt ở tù và giam tại trại K3 Long Khánh. Trong nhà giam, Ngài có làm bài thơ như sau:

Ta nguyền cấm khẩu để tịnh tu

Kiến tánh minh tâm được ở tù

Tu cho mãn kiếp ở tù

Tù cho mãn kiếp thiên thu mới thành.

Ngài viên tịch vào ngày 17 tháng 7 năm Ất Sửu (1985) tại trại giam Long Khánh, hưởng dương 51 tuổi. Bảo tháp được lập tại chùa Long Thọ, Long Khánh.

Trước khi viên tịch, Ngài có để lại hai câu thơ mang tâm nguyện của một bậc Như Lai sứ giả:

Bao giờ đời hết ngục tù

Thì ta mới hết công phu tu hành.

Hòa thượng Thích Bảo Huệ là một trong những vị Tăng mang đậm tính cách của người con quê hương xứ Quảng. Hơn nửa thế kỷ xuất hiện ở đời và 30 năm tu học hành đạo, Ngài đã cống hiến hết sức mình trong sự nghiệp hoằng dương chánh pháp. Nơi đâu có khó khăn là nơi đó Ngài có mặt để sẻ chia những buồn vui đối với đạo hữu Phật tử. Tuy rằng thời gian trôi qua xóa nhòa tất cả nhưng tấm lòng và gương hy sinh vì đạo của người vẫn sáng ngời trong trang sử Phật giáo Việt Nam.

2. Hòa thượng Đồng Giác–Tịnh Giác

同 覺 凈 覺 (1942–2005): Chùa Tịnh Quang

Hòa thượng Tịnh Giác |
Hòa thượng thế danh Nguyễn Tấn Sinh, sinh ngày 10 tháng 4 năm Nhâm Ngọ (1942) tại thôn An Ninh Thượng, xã Kim Long, huyện Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên. Năm Nhâm Thìn (1952), Ngài xuất gia với Hòa thượng Thích Trí Hữu tại chùa Thủy Biểu, Thừa Thiên–Huế. Năm 1960, Ngài theo học tại Phật học viện Phổ Đà, Đà Nẵng. Năm 1964, Ngài thọ Tỳ–kheo tại giới đàn Việt Nam Quốc Tự do Hòa thượng Hải Tràng làm Đàn đầu.
Năm 1965, Ngài đảm nhận trú trì chùa Quang Minh tại

Liên Chiểu và đến năm 1967 khai sơn chùa Tịnh Quang, Liên Chiểu.