Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Sách › Thích Như Tịnh
Lịch Sử Truyền Thừa Thiền Phái Lâm Tế Chúc Thánh
- Tác giả
- Thích Như Tịnh
- Thông tin
- Phương Đông, 2009
II. Những Ngôi Tổ Đình
II. NHỮNG NGÔI TỔ ĐÌNH
1.Tổ đình Thiền Lâm
Tổ đình Thiền Lâm nằm trên một địa thế lý tưởng, gắn liền với non nước hữu tình, phía tây bắc là ngọn núi Nga Sơn bao bọc hậu, phía tây nam là mặt tiền của chùa có con sông Dinh chạy dài về biển đông, vị trí của chùa được xây dựng trên đồi Mai Quy. Tổ đình Thiền Lâm nằm trên quốc lộ 27 cách thành phố Phan Rang, Tháp Chàm 10 cây số. Khai sơn Tổ đình là Hòa thượng Liễu Minh–Đức Tạng, truyền thừa đời thứ 37 dòng Lâm Tế pháp phái Nguyên Thiều.
Kỷ Dậu (1789), Hòa thượng Liễu Minh theo phong trào di dân lập ấp của chúa Nguyễn, từ miền Trung vào Nam, trên bước đường vân du hóa đạo truyền bá Phật pháp. Ngang qua vùng đất Tháp Chàm, tại làng Ma Nương (nay gọi là thôn Đắc Nhơn), Tổ thấy phong cảnh hữu tình, đất đai phì nhiêu nên đã dừng chân lưu lại lập thảo am tu hành, lấy tên là chùa Thiền Lâm, với mục đích gieo trồng hạt giống Bồ–đề, làm nền tảng đạo đức cho số lưu dân. Đến năm Gia Long thứ 7 (1808), Ngài vận động tín đồ Phật tử đúc Đại hồng chung. Phật sự viên mãn, Ngài vân du hóa đạo nơi khác.
Tổ đình Thiền Lâm – Phan Rang
Sau khi tổ Liễu Minh ra đi, có các vị nối tiếp trú trì như: Tổ sư Bảo Hương–Tại Toại, tổ Tế Xuân–An Thái, tổ Tế Dương–Đức Thạnh, tổ Tế Điền–Như Bổn, tổ Đại Nhân–Từ Hàng, tổ Hải Bình–Bảo Tạng, tổ Quảng Huy–Từ Khánh, tổ Trừng Lâm–Chơn Hương, tổ Tâm Đạt–Bảo Quang… Qua dòng lịch sử truyền thừa cho thấy, sau Tổ khai sơn ở khoảng giữa thế kỷ XIX chùa Thiền Lâm đã đón nhận một bậc Danh tăng thạch trụ, đó là Thiền sư Hải Bình–Bảo Tạng, thuộc thế hệ 40 của dòng thiền Lâm Tế Liễu Quán. Tổ sư Hải Bình–Bảo Tạng là người thừa kế ngôi vị trú trì chùa Thiền Lâm và đã cho tái thiết đại trùng tu ngôi cổ tự lần thứ nhất vào năm Giáp Ngọ (1854).
Tam quan Tổ đình Thiền Lâm
Đến năm Canh Ngọ (1930), các vị hương hào chức sắc làng Đắc Nhơn phải cắt cử người trông coi chùa suốt 10 năm liền. Đến năm 1940, dân làng Đắc Nhơn được biết Hòa thượng Trí Thắng là một bậc Danh tăng đương thời, nên đã giao ngôi chùa Thiền Lâm cho Hòa thượng Trí Thắng quản lý và gìn giữ. Năm 1941, Hòa thượng đã trạch cử đệ tử ưu tú của mình là Hòa thượng
Thích Huyền Tân đảm trách nhiệm vụ trú trì chùa Thiền Lâm. Từ đây, Tổ đình Thiền Lâm được truyền thừa theo bài kệ của dòng thiền Lâm Tế Chúc Thánh.
Kể từ tổ Liễu Minh–Đức Tạng, chùa đã trải qua các đời trú trì:
STT | Pháp danh, Pháp tự, pháp hiệu | Năm sinh – tịch | Năm trú trì
01. | Liễu Minh–Đức Tạng | ….? –….? | 1789–1808?
02. | Khánh Sơn–Thiên Đồng | ….? –….? | ….? –….?
03. | Bảo Hương–Tại Toại | ….? –….? | ….? –….?
04. | Tế Xuân–An Thái | ….? –….? | ….? –….?
05. | Tế Dương–Đức Thạnh | ….? –….? | ….? –….?
06. | Tế Điền–Như Bổn | ….? –….? | ….? –….?
07. | Đại Nhân–Từ Hàng | ….? –….? | ….? –….?
08. | Hải Bình–Bảo Tạng | 1818–1872 | ….? –….?
09. | Quảng Huy–Từ Khánh | 1819–1894 | ….? –….?
10. | Trừng Lâm–Chơn Hương | 1816–1907 | 1894–1907
11. | Tâm Đạt–Bảo Quang | ….? –….? | 1907–1930?
12. | Như Thọ–Giải Thoát–Huyền Tân | 1911–1979 | 1941–1979
13. | Thị Đài–Hạnh Chí–Đỗng Hải | 1920–1982 | 1979–1982
14. | Thị Thừa–Hạnh Trì–Đỗng Hoằng | | 1982 đến nay
Năm Tân Tỵ (1941), khi đảm nhận trú trì chùa Thiền Lâm, Hòa thượng Thích Huyền Tân được triều đình ban khâm đao Độ điệp và chùa Thiền Lâm được phong Sắc tứ. Hòa thượng đã biến nơi đây thành một trung tâm đào tạo Tăng tài của tỉnh Phan Rang. Ngài đã trùng tu lại chùa vào năm 1959.
Sau khi Hòa thượng Huyền Tân viên tịch, Hòa thượng Thích Đỗng Hải tiếp tục kế nghiệp trú trì. Tuy nhiên chỉ mới được 3 năm thì Ngài viên tịch. Đáng lý việc tiếp tục trú trì do Hòa thượng Thích Đỗng Minh đảm nhiệm, tuy nhiên Hòa thượng lo việc giáo dục tại Nha Trang nên không về được. Vì thế, môn phong đã đề cử Thượng tọa Thích Đỗng Hoằng, pháp danh Thị Thừa, tự Hạnh Trì trú trì từ năm 1982 đến nay. Thượng tọa
Đỗng Hoằng trongnhững năm gần đây đã trùng tu lại chùa Thiền Lâm với phong cách mới và hiện đại hơn.
Tổ đường Tổ đình Thiền Lâm
2. Tổ đình Thiên Hưng
Tổ đình Thiên Hưng – Phan Rang
Vào năm 1925, Hòa thượng Thích Trí Thắng từ Bình Định vào cộng tác Phật sự với Hòa thượng Thích Chơn Niệm tại chùa Trùng Khánh, Phan Rang. Ban đầu, Ngài đảm nhận trú trì chùa Trùng Sơn. Đến năm Đinh Mão (1927), Phật tử Tâm Đạt thế danh Võ Thị Hượt hiến cúng thảo am của bà cho Ngài và được Ngài đổi tên thành chùa Thiên Hưng.
Bảng sắc tứ chùa Thiên Hưng Bảo Đại năm thứ 14 (1940)
Từ đó, Ngài thường xuyên tập chúng để giảng dạy giáo lý và an cư kết hạ. Với uy tín và phạm hạnh của mình, Hòa thượng đã nhanh chóng biến chùa Thiên Hưng thành một trung tâm đào tạo Tăng tài cho Phật giáo Ninh Thuận. Vì thế, vào năm Bảo Đại thứ 14, Canh Thìn (1940), chùa được triều trình gia phong Sắc tứ.
Từ đó, chùa Thiên Hưng ngày càng phát triển trở thành một tùng lâm nguy nga tại mảnh đất Tháp Chàm này. Nơi đây, Hòa thượng đã đào tạo một số vị đệ tử hữu danh như: Hòa thượng Thích Huyền Tân (1911–1979) trú trì chùa Thiền Lâm, Phan Rang; Hòa thượng Thích Huyền Vi (1926–2005) khai sơn chùa Linh Sơn, Pháp quốc; Hòa thượng Thích Huyền Thâm (1927–2005) khai sơn chùa Pháp Vân, Bình Thạnh, Sài–gòn; Hòa thượng Thích Huyền Tâm (1920–1991) khai sơn chùa Bửu Vân, Phan Rang v.v...
Vào năm 1975, Hòa thượng Thích Trí Thắng viên tịch, kế nghiệp trú trì là Hòa thượng Thích Huyền Thâm(68)và trú trì
———
(68) Năm 1973, Hòa thượng Trí Thắng gọi ngài Huyền Thâm về kế nghiệp trú trì. Hòa thượng Huyền Thâm giao chùa Pháp Vân lại cho Hòa thượng Thích Huyền Vi đảm
hiện nay là Thượng tọa Thích Đỗng Quyên, pháp danh Thị Tú, tự Hạnh Diệu.
Từ khi thành lập đến nay, chùa đã trải qua 3 đời trú trì:
STT | Pháp danh, Pháp tự, Pháp hiệu | Năm sinh – tịch | Năm trú trì
01. | Chơn Cảnh–Đạo Thông–Trí Thắng | 1891–1975 | 1927–1973
02. | Như Hạnh–Giải Uyên–Huyền Thâm | 1927–2005 | 1973–1981
03. | Thị Tú–Hạnh Diệu–Đỗng Quyên | | 1989 đến nay
Tổ đường Tổ đình Thiên Hưng
Từ khi trú trì đến nay, Thượng tọa Thích Đỗng Quyên đang từng bước trùng tu lại chùa Thiên Hưng ngày một rộng rãi khang trang, xứng tầm với một ngôi chùa Tổ đã sản sinh ra nhiều vị Cao tăng đóng góp rất lớn cho sự phát triển của Phật giáo Việt Nam trong nước và hải ngoại.
———
nhiệm. Năm 1981, Hòa thượng Huyền Thâm gặp nạn nên chùa Thiên Hưng được nhà nước trưng dụng làm hợp tác xã. Mãi đến năm 1989, trong sự đổi mới, nhà nước hoàn lại chùa cho Giáo Hội. Lúc này, Hòa thượng Huyền Thâm đã vào lại Pháp Vân nên chùa Thiên Hưng được Thượng tọa Đỗng Quyên trú trì từ đó đến nay.nhiệm. Năm 1981, Hòa thượng Huyền Thâm gặp nạn nên chùa Thiên Hưng được nhà nước trưng dụng làm hợp tác xã. Mãi đến năm 1989, trong sự đổi mới, nhà nước hoàn lại chùa cho Giáo Hội. Lúc này, Hòa thượng Huyền Thâm đã vào lại Pháp Vân nên chùa Thiên Hưng được Thượng tọa Đỗng Quyên trú trì từ đó đến nay.
III. Các Vị Danh Tăng Tiêu Biểu
III. CÁC VỊ DANH TĂNG TIÊU BIỂU
1. Hòa thượng Chơn Tâm–Đạo Tánh–Viên Minh
眞 心 道 性 圓 明 (1888–1962): Chùa Sùng Đức
Hòa thượng Viên Minh |
Hòa thượng thế danh Trần Văn Thiện, sinh năm Mậu Tý (1888) tại làng Ái Nghĩa, xã Lộc An, huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam. Ngài xuất gia với tổ Ấn Diệu–Từ Nhẫn tại chùa Tam Thai–Ngũ Hành Sơn nên được Bổn sư ban cho pháp danh Chơn Tâm, tự Đạo Tánh, hiệu Viên Minh, nối pháp đời 40 tông Lâm Tế, thế hệ thứ 7 pháp phái Chúc Thánh. Vào những năm 1930, Ngài vào Phan Rang hoằng pháp, nhận trú trì chùa Tây Hồ. Sau đó, Ngài ra lập chùa Sùng Đức tại thôn Tân Xuân, phường Đông Hải, thị xã Phan Rang.
Ngài tịch vào ngày 26 tháng 3 năm Nhâm Dần (1962), thọ 75 tuổi. Bảo tháp được kiến lập trong khuôn viên chùa Sùng Đức.
Đệ tử kế thừa Ngài có các vị như: Như Khuôn–Giác Sơn(69) trú trì chùa Sùng Đức; Như Sum–Giác Trí (1922–1991) trú trì chùa Mỹ Thiện v.v...
2. Hòa thượng Chơn Cảnh–Đạo Thông–Trí Thắng
眞 景 道 通 智 勝 (1891–1975): Chùa Thiên Hưng
Hòa thượng thế danh Nguyễn Khắc Đôn, sinh tháng Giêng năm Tân Mão (1891) tại thôn Lương Lộc, tổng Thiều Quang, huyện Tuy Viễn, phủ Hoài Nhơn, nay là thôn Lương Lộc, xã
———
(69) Sau năm 1975, Thượng tọa Thích Giác Sơn rời chùa Sùng Đức vào vùng Biên Hòa, Đồng Nai lập thất tịnh tu. Trụ trì chùa Sùng Đức hiện nay là Ni sư Thích Nữ Liên Vân pháp danh Tâm Phương.
Phước Hưng, huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định. Thân phụ là cụ ông Nguyễn Phò và thân mẫu là cụ bà Dương Thị Lân.
Hòa thượng Trí Thắng |
Năm Mậu Ngọ (1918) gặp nghịch cảnh gia đình, nhưng lại là cơ duyên cho Ngài nhận thức giá trị đích thực của giáo lý nhà Phật nên Ngài phát tâm xuất gia với tổ Ấn Bình–Bửu Quang tại chùa Thiên Hòa, Bình Định, được Tổ cho pháp danh Chơn Cảnh, tự Đạo Thông. Năm Canh Thân (1920), 29 tuổi Ngài thọ Cụ túc giới tại Đại giới đàn chùa Châu Long, (nay là Tổ đình Tịnh Lâm huyện Phù Cát) do Hòa thượng Phổ Huệ làm Đàn đầu và được tổ Ấn Bình phú pháp hiệu Trí Thắng, nối pháp đời 40 tông Lâm Tế, thế hệ thứ 7 pháp phái Chúc Thánh.
Năm Tân Dậu (1921), tổ Ấn Bình viên tịch, Ngài thừa kế trú trì chùa Thiên Hòa và mở lớp dạy Hán văn, Pháp văn, Việt văn cho bá tánh quanh vùng. Đêm 28 tháng chạp năm Nhâm Tuất (1922), do bất cẩn nên xảy ra hỏa hoạn, chùa bị thiêu hủy. Ngài xin phép được khuyến giáo khắp các tỉnh miền Nam. Năm 1923, Ngài tái thiết toàn bộ Tổ đình Thiên Hòa, tồn tại cho đến nay.
Năm Giáp Tý (1924), sau khi cử đệ tử là Thiền sư Cát Bảo, đệ tử y chỉ làm Giám tự, Ngài vào Tổ đình Bát–nhã ở Phú Yên tham học giáo lý và cùng nhiều vị Danh tăng khác giảng dạy khóa hạ như các Thiền sư chùa Từ Quang, Phước Sơn, Kim Cang, Bảo Sơn, Hương Tích, Bảo Tịnh, Thiên Sơn ở Phú Yên; Phước Tường, Hải Đức, Thiên Bửu, Thiên Hòa ở Khánh Hòa.
Ngày 20 tháng 7 năm Ất Sửu (1925), thiền sư Cát Bảo tịch, Ngài về cử ngài Quảng Nguyên đệ tử cầu pháp làm Thủ tọa thừa
kế sự nghiệp Tổ đình Thiên Hòa, rồi Ngài vào Phan Rang tham yết Hòa thượng Chơn Niệm chùa Trùng Khánh, được Hòa thượng mời lưu lại. Sau thiện tín chùa Trùng Sơn ở núi Đá Chồng thỉnh Ngài về làm trú trì. Ở đây, Ngài cũng mở lớp dạy chữ Hán, Pháp, Việt và làm thuốc.
Năm Bính Dần (1926), nữ Phật tử Hà Thị Kỉnh pháp danh Tâm Thành ở thôn Phước Hậu, xứ Cà Ná, sinh quán Phù Cát, Bình Định, hiến cúng cho Ngài thảo am của bà cất để tu dưỡng. Ngài đã xây dựng lên ngôi chùa hiệu là Hương Viên.
Năm Đinh Mão (1927), Phật tử Tâm Đạt thế danh Võ Thị Hượt, phu nhân Quản đạo Nguyễn Tập đến chùa Trùng Sơn cung thỉnh Ngài về thảo am của bà để dạy giáo lý Phật–đà. Sau đó bà hiến cúng thảo am cho Ngài và được Ngài đổi thành chùa Thiên Hưng.
Năm Mậu Thìn (1928), Ngài mở lớp nội điển tại chùa Thiên Hưng. Đệ tử theo học có các thầy Huyền Diệu, Huyền Tân, Huyền Cơ, Huyền Lý, Huyền Ý, Huyền Nghĩa, Huyền Đạt, Huyền Châu v.v...
Năm Giáp Tuất (1934) Ngài chứng minh cho Phật tử Như Phượng thế danh Võ Thị Én sáng lập chùa Long Quang. Năm Ất Hợi (1935), Ngài cung thỉnh Hòa thượng Trí Hải chùa Bích Liên, Bình Định; Hòa thượng Phước Hộ chùa Từ Quang, Phú Yên mở Thích học đường tại chùa Tây Thiên.
Năm Mậu Dần (1938), Ngài cùng một số Phật tử thuần thành ở Phan Rang vận động thành lập An Nam Phật học chi hội Ninh Thuận, trụ sở đặt tại chùa Thiên Hưng, do cư sĩ Nguyễn Công Tích làm Hội trưởng. Năm Kỷ Mão (1939) triều đình Huế Sắc tứ biển ngạch cho chùa Thiên Hưng. Năm Canh Thìn (1940), hào lý và nhân dân làng Đắc Nhơn hiến cúng toàn bộ Thiền Lâm Cổ tự cho Ngài. Ngài cử đệ tử là Thích Huyền Tân về làm trú trì. Năm Tân Tỵ (1941), Ngài xin khai khẩn 36 mẫu đất rừng hoang ở phía nam sông Đồng Mé để mở làng Phật học. Nhưng đến năm 1945 kế hoạch bị tan vỡ.
Năm Nhâm Ngọ (1942), triều đình Huế sắc chỉ khâm ban Đạo điệp Tăng cang cho Ngài và Sắc tứ biển ngạch cho chùa Thiền Lâm. Năm 1943, Ngài chứng minh lễ đặt đá xây dựng
nghĩa trang của Hội Phật học và cho dời trụ sở An Nam Phật học từ chùa Thiên Hưng lên chùa Long Quang để tiện việc sinh hoạt tu học của hội viên.
Năm Giáp Thân (1944), Ngài được chư sơn Bình Định cung thỉnh chức vị Tuyên luật sư tại Đại giới đàn Tổ đình Thiên Đức, nơi sinh quán của Ngài. Năm Đinh Hợi (1947), Ngài chứng minh lễ đặt đá xây Hội quán An Nam Phật học tỉnh Ninh Thuận tại ấp Phủ Hà. Năm 1948, Ngài vận động lập Phật học đường Phan Rang, chư sơn cung thỉnh Ngài giữ chức Giám viện kiêm Giám đốc và Giáo thọ trường. Năm Canh Dần (1950), Ngài được Hội Việt Nam Phật học Trung Việt cung thỉnh ở ngôi vị Chứng minh đạo hạnh và chức vụ Hội trưởng Hội Việt Nam Phật học tỉnh Ninh Thuận. Cùng năm này Ngài tái thiết chùa Long Quang để dời trụ sở Giáo hội tỉnh từ chùa Phước Quang núi Cà Đú về đây. Ngài cũng được chư sơn cung thỉnh làm Trị sự trưởng Giáo hội Tăng Già Ninh Thuận.
Năm Tân Mão (1951), chư sơn và Hội Việt Nam Phật học tỉnh Khánh Hòa cung thỉnh Ngài đảm trách chức Giám đốc Phật học đường Nha Trang. Năm sau, Ngài được cung thỉnh làm Đàn đầu Hòa thượng tại Đại giới đàn chùa Thiên Bửu ở Ninh Hòa. Năm 1955 Ngài thành lập Tịnh Độ tông Việt Nam và được cử giữ chức Tông trưởng kiêm Cố vấn Tịnh Độ tông tỉnh Ninh Thuận. Với cương vị này Ngài đã chứng minh khai sơn các chùa Trường Thọ, An Nhơn, Trường Sanh. Năm Tân Sửu (1961), Ban đại diện Cổ sơn môn Trung phần được thành lập, Ngài được mời làm Chứng minh đạo sư. Năm Giáp Thìn (1964), Ngài được cung thỉnh giữ chức Phó tăng thống kiêm Giám luật Tịnh Độ tông Việt Nam. Cùng năm này Ngài tham gia thành lập Phật học viện ở Đồng Đế, Nha Trang.
Năm Ất Tỵ (1965), Ngài mở phòng Đông y tại chùa Thiên Hưng để chữa bệnh cho dân nghèo và chứng minh sáng lập chùa Bảo Vân ở thôn Nhơn Hội. Mùa hè năm Ất Mão (1975), Ngài cho gọi môn đồ và thiện tín về phú chúc Phật sự tương lai. Đến ngày 12 tháng 5 (21/6/1975) lúc 10 giờ 30 phút, Ngài an nhiên thị tịch, hưởng thọ 85 tuổi đời, 54 tuổi hạ.
Hòa thượng Thích Trí Thắng là một vị Cao tăng đã có nhiều đóng góp cho phong trào chấn hưng Phật giáo, Ngài hoạt động liên tục không phút ngơi nghỉ. Nhờ đó mà phong trào Phật giáo ở tỉnh Ninh Thuận một thời được khởi sắc.
3. Hòa thượng Như Thọ–Giải Thoát–Huyền Tân
如 壽 解 脫 玄 津 (1911–1979): Chùa Thiền Lâm
Hòa thượng Huyền Tân |
Hòa thượng thế danh Lê Xuân Lộc, húy là Tâm, sinh ngày mồng 8 tháng 2 năm Tân Hợi (1911) tại Văn Sơn (Lánzon), tỉnh Phan Rang. Thân phụ là cụ ông Lê Văn Chí và thân mẫu là cụ bà Trần Thị Nhi.
Năm Giáp Tuất (1934), Ngài cắt dứt trần duyên xuất gia với Hòa thượng Thích Trí Thắng tại chùa Thiên Hưng, được Bổn sư cho pháp danh Như Thọ, tự Giải Thoát.
Sau một thời gian tu học, đến ngày 17 tháng 10 năm Ất Hợi (1935), Ngài được Bổn sư cho thọ Cụ túc giới tại Đại giới đàn Tổ đình Trùng Khánh ở thôn Dư Khánh, Phan Rang do Hòa
thượng Long Sơn làm Đàn đầu truyền giới. Ngài là Thủ khoa Sa–di trong số 189 giới tử, được Bổn sư phú pháp hiệu Huyền Tân, nối pháp đời 41 tông Lâm Tế, thế hệ thứ 8 pháp phái Chúc Thánh.
Năm sau, Bính Tý (1936) Hòa thượng Bổn sư đưa Ngài về Tổ đình Thập Tháp, Bình Định theo học kinh luận với Quốc sư Phước Huệ. Sau đó, Quốc sư Phước Huệ ra giảng dạy kinh luật tại Phật học đường Tây Thiên, Huế, Ngài được đi theo làm thị giả và
được cử làm Thủ chúng tại đây.
Năm Kỷ Mão (1939), chư sơn Bình Định cung thỉnh Quốc sư Phước Huệ về chủ giảng trường Hương tại Tổ đình Long Khánh, Quy Nhơn. Ngài lại theo Quốc sư về đây tu học và cũng được chư tôn đức Bình Định cử làm Thủ chúng tại trường Hương này.
Trường Hương mãn khóa, Ngài được Quốc sư Phước Huệ tuyên dương: “Tỳ–kheo Huyền Tân học hạnh kiêm ưu, hảo hạng Đại học Phật pháp”.
Năm Canh Thìn (1940), lý hương hào lão và nhân dân làng Đắc Nhơn làm giấy hiến cúng toàn bộ chùa Thiền Lâm lâu nay do làng quản trị cho Hòa thượng Trí Thắng. Do đó, Ngài được Bổn sư gọi về giao trách nhiệm trú trì ngôi phạm vũ này. Năm Tân Tỵ (1941), triều đình Huế ra sắc chỉ khâm ban Độ điệp trú trì cho Ngài và Sắc tứ biển ngạch Tổ đình Thiền Lâm. Từ đó Ngài thường xuyên mở lớp giảng dạy kinh luật cho Tăng ni và truyền dạy giáo lý Phật đà cho thiện tín quy tụ về chùa tu học.
Rằm tháng 7 năm Tân Mão (1951), Ngài thành lập Chi hội An Nam Phật học Ninh Thuận đặt tại thôn Đắc Nhơn, đồng thời Ngài vận động thành lập Phật học đường Ninh Thuận. Cùng năm này Ngài đã thành lập Hội Phổ tương tế tại Tổ đình Thiền Lâm.
Năm Nhâm Thìn (1952), chư sơn và Hội An Nam Phật học tỉnh Khánh Hòa cung thỉnh Ngài giữ chức Giám Đốc Phật học đường Nha Trang. Trong hai Đại giới đàn năm 1957 và 1968 tại Phật học viện Trung phần ở chùa Hải Đức, Nha Trang, Ngài đều được cung thỉnh vào hàng Thập sư.
Năm Đinh Dậu (1957), Hội An Nam Phật học Ninh Thuận cung thỉnh Ngài trú trì chùa Sùng Ân. Từ năm 1959 đến năm 1961 Ngài đại trùng tu Tổ đình Thiền Lâm tạo thành một cảnh già–lam nguy nga bên đường quốc lộ số 11 đi Đà Lạt.
Năm Quý Mão (1963) Phật giáo miền Nam gặp pháp nạn. Ngài là vị thượng thủ vững tay lái đưa con thuyền Phật giáo ở Ninh Thuận vượt qua mọi trở ngại, giữ vững lòng tin cho tín đồ.
Năm Giáp Thìn (1964), Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống Nhất được thành lập, Ngài lãnh trách nhiệm Chánh đại diện Tỉnh giáo hội Ninh Thuận khóa đầu tiên và làm Cố vấn đạo hạnh cho tổ chức Gia đình Phật tử ở đây. Từ năm 1970 đến năm
1975, Ngài giữ chức Giám viện Phật học viện Liễu Quán. Năm 1972, Ngài được tấn phong ngôi vị Hòa thượng.
Năm Giáp Dần (1974), Ngài được mời vào Hội đồng Giáo phẩm Trung ương Viện tăng thống GHPGVNTN. Bấy giờ Ngài đã 64 tuổi, thường bị đau yếu, nhất là bệnh suyễn. Tuy nhiên khi thấy trong người sức khỏe có phần khá hơn, Ngài liền giảng dạy kinh luận cho Tăng chúng, vì đây là công việc mà Ngài hoài bão suốt cuộc đời. Đến ngày mồng 8 tháng 3 năm Kỷ Mùi (1979) Ngài viên tịch tại chùa Thiền Lâm, hưởng thọ 69 tuổi đời, 45 tuổi hạ.
Hòa thượng Thích Huyền Tân là một vị Cao tăng ở tỉnh Ninh Thuận. Ngài có kiến thức tinh thâm về kinh luật vì thiếu thời được theo học với thiền sư danh tiếng là Quốc sư Phước Huệ. Suốt đời, Ngài một lòng xây dựng cho ngôi nhà Phật giáo thêm bền vững.
4. Hòa thượng Như Hương–Giải Vị–Huyền Tâm
如 香 解 味 玄 心 (1920–1991): ): Chùa Bửu Vân
Hòa thượng Huyền Tâm
(Thích Viên Dung) |
Hòa thượng thế danh Trần Hữu Cảnh, sinh năm Canh Thân (1920) tại Ninh Thuận. Thân phụ là cụ ông Trần Cay và thân mẫu là cụ bà Ngô Thị Nhàn. Gia đình Ngài thuộc tầng lớp trung lưu, hấp thụ lễ giáo Nho gia, tổ tiên nhiều đời phụng thờ Tam bảo.
Năm Ất Dậu (1945), Ngài xuất gia tu học tại Tổ đình Thiên Hưng với Hòa thượng Chơn Cảnh–Trí Thắng được Bổn sư ban Pháp danh Như Hương, tự Giải Vị, nối pháp đời 41 dòng Lâm Tế, thế hệ thứ 8 pháp phái Chúc Thánh.
Năm Nhâm Thìn (1952), Ngài thọ Cụ túc giới tại giới
đàn chùa Ấn Quang, được Bổn sư phú pháp hiệu là Huyền Tâm.
Năm Bính Thân (1956) Hội Phật học tỉnh Ninh Thuận cung thỉnh Ngài trú trì chùa Sùng Ân trụ sở của Giáo hội.
Năm Mậu Tuất (1958), Ngài về Khánh Hòa tham cứu và tu học tại Phật học viện Hải Đức. Vì cảm mến công hạnh của Ngài nên Hòa thượng Thích Đôn Hậu đã ban cho Ngài pháp hiệu Viên Dung. Vì thế, Ngài hay dùng đạo hiệu này để lưu thông. Cùng năm, Ngài vào Sài–gòn dự khóa học “Như Lai Sứ Giả” tại chùa Thiền Lâm, Phú Lâm, Chợ Lớn.
Năm Giáp Dần (1974), được Phật tử Huỳnh Thị Nhạn pháp danh Như Phụng hiến cúng đất và tịnh tài, Ngài khai sơn chùa Bửu Vân tại phường Đô Vinh, thị xã Phan Rang. Lễ đặt viên đá dưới sự chứng minh của Hòa thượng Thích Trí Thắng và Hòa thượng Thích Huyền Tân.
Năm Ất Mão (1975), Ngài nhận trách nhiệm Đặc ủy Tăng sự GHPGVNTN tỉnh Ninh Thuận.
Năm Quý Hợi (1983), Ngài là Ủy viên Ban trị sự Phật giáo tỉnh Thuận Hải, kiêm Chánh đại diện Thị hội Phật giáo Thị xã Phan Rang, Tháp Chàm.
Đến năm Canh Ngọ (1990) cảm thấy tuổi già sức yếu, vào ngày Rằm tháng 10, Ngài đã trao quyền thừa kế duy trì ngôi Tam bảo cho đệ tử là Đại đức Thích Hạnh Thể trước sự hoan hỷ chấp nhận của bổn đạo Phật tử. Vào lúc 14 giờ ngày 2 tháng 10 năm Tân Mùi (7/11/1991) Ngài thị tịch, hưởng thọ 72 tuổi và 41 hạ lạp. Bảo tháp lưu giữ nhục thân được môn đồ kiến tạo tại chùa Bửu Vân, Phan Rang.
5. Hòa thượng Như–Hạnh–Giải Uyên–Huyền Thâm
如 幸 解 淵 玄 深 (1927–2005): ): Chùa Thiên Hưng
Hòa thượng thế danh Nguyễn Khắc Kim, sinh ngày 17 tháng 11 năm Đinh Mão (1927) tại huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định.
Năm Tân Tỵ (1941), Ngài phát tâm xuất gia với Hòa thượng Thích Trí Thắng, trú trì Tổ đình Thiên Hưng, thị xã Phan Rang. Ngài thọ Sa–di năm Mậu Tý (1948) và thọ Cụ túc năm Nhâm Thìn (1952), được Bổn sư ban cho pháp danh Như Hạnh, tự Giải Uyên, hiệu Huyền Thâm, nối pháp đời 41 tông Lâm Tế, thế hệ
IV. Đặc điểm của sự truyền thừa
thứ 8 pháp phái Chúc Thánh.
Hòa thượng Huyền Thâm |
Từ năm 1950–1956, Ngài theo học tại Tòng lâm Ấn Quang, Sài–gòn.
Từ năm 1956–1963, Ngài được cử về trú trì chùa Tỉnh hội Phật học Giác Tâm, Phú Nhuận, Sài–gòn.
Năm Giáp Thìn (1964), Ngài xây dựng chùa Pháp Vân tại quận Bình Thạnh. Cũng trong năm này GHPG VNTN tỉnh Gia Định thành lập, Ngài được cử làm Thư ký của Giáo hội.
Năm 1966–1970, Ngài giữ chức Phó đại diện kiêm Đặc ủy thanh niên Phật tử thuộc Giáo hội tỉnh Gia Định.
Năm 1970–1974, Ngài được suy cử lên chức vụ Chánh đại diện GHPGVNTN tỉnh Gia Định.
Năm Quý Sửu (1973), Hòa thượng Bổn sư tuổi đã cao nên cho gọi Ngài về kế nghiệp trú trì Tổ đình Thiên Hưng, Phan Rang. Từ đó, Hòa thượng chuyên tâm tu niệm và viên tịch vào ngày 11 tháng 5 năm Ất Dậu (2005), hưởng thọ 79 tuổi.
IV. ĐẶC ĐIỂM CỦA SỰ TRUYỀN THỪA
So với các tỉnh thành khác, tại tỉnh Ninh Thuận, sự truyền thừa của dòng Lâm Tế Chúc Thánh có phần trễ hơn. Tuy nhiên, nơi đây đã đào tạo được nhiều vị Danh tăng đầy đủ phạm hạnh và học thức góp phần rất lớn cho sự phát triển của Phật giáo tỉnh Ninh Thuận nói riêng và Phật giáo Việt Nam nói chung. Đặc biệt, nơi đây đã hun đúc nên vị Tuyên luật sư hiện đại của Phật giáo Việt Nam, đó là Hòa thượng Thích Đỗng Minh.
Hiện nay, chư Tăng tại Ninh Thuận truyền thừa theo thiền phái Lâm Tế Chúc Thánh đa phần đều xuất thân từ chùa Thiên
Hưng và Thiền Lâm, đệ tử của Hòa thượng Thích Trí Thắng và Hòa thượng Thích Huyền Tân, còn sự truyền thừa của Hòa thượng Thích Viên Minh dần dần bị mai một. Hiện tại, chư tôn túc trong tông môn nơi đây còn có Hòa thượng Thích Đồng Tâm, Trưởng Ban trị sự tỉnh Ninh Thuận.
Hiện tại không thấy có sự sai lệch về cho pháp danh, pháp tự truyền thừa. Duy chỉ có Hòa thượng Thích Đồng Tâm do ảnh hưởng tư tưởng canh tân của Phật giáo miền Nam nên ban đầu Ngài cho đệ tử pháp danh chữ THIỆN. Sau này, trong những lần về dự lễ tại Tổ đình Chúc Thánh, Hòa thượng cũng có ý cho pháp danh đệ tử theo bài kệ của Tổ khai tông Lâm Tế Chúc Thánh.
Tiết 8: Thiền Phái Lâm Tế Chúc Thánh tại tỉnh Bình Thuận, I. Khái quát về sự truyền thừa
TIẾT 8
THIỀN PHÁI LÂM TẾ CHÚC THÁNH
TẠI TỈNH BÌNH THUẬN
I. KHÁI QUÁT VỀ SỰ TRUYỀN THỪA
Trong quá trình Nam tiến, vào năm Quý Dậu (1693), chúa Nguyễn Phúc Chu đã lập phủ Bình Thuận, trực thuộc xứ Quảng Nam. Người miền ngoài vào đây lập nghiệp ngày một đông. Theo bước chân Dân tộc, Phật giáo lại song hành đến đây.
Tuy là vùng đất mới, nhưng vào những năm đầu thế kỷ XVIII, nơi này đã có những hoạt động của Phật giáo rất tích cực. Đó là việc khắc bản kinh Pháp Hoa do các thiền sư Thiệt Huệ–Khánh Tài và Thiệt Sát–Bảo Hương, dưới sự chứng minh của Hòa thượng Minh Dung–Pháp Thông. Bản kinh này được khởi công vào năm Bính Tuất (1706) đến năm Giáp Dần (1734), ròng rã 28 năm mới hoàn thành. Điều này chứng tỏ Phật giáo vùng này tuy mới sơ khai nhưng rất phát triển. Trong giai đoạn này, chúng ta chỉ thấy sự truyền thừa của các thiền sư thuộc dòng Nguyên Thiều, Liễu Quán và Trí Bản–Đột Không.
Tuy nhiên, qua khảo sát hai ngôi chùa xưa tại thành phố Phan Thiết là chùa Phật Quang và Liên Trì thì thấy có thờ long vị của ngài Toàn Nhật–Quang Đài, một vị thiền sư danh tiếng đời thứ 4 của dòng Chúc Thánh. Điều này cũng dễ hiểu vì khai sơn chùa Liên Trì là ngài Đạo Chơn–Quang Huy (1782–1851) người Phú Yên. Có thể Hòa thượng Đạo Chơn–Quang Huy từng theo học với pháp sư Quang Đài nên lập bài vị để thờ. Hiện tại, chùa Liên Trì còn lưu quả Đại hồng chung đúc năm Bính Tý (1816) với sự chứng minh của các thiền sư dòng Chúc Thánh như: Hòa thượng Linh Nguyên, chùa Từ Quang; Hòa thượng Thiệu Long, chùa Khánh Sơn v.v... Cũng tại chùa Liên Trì, chúng ta còn thấy thờ Long vị hai Ngài: Chương Đạt–Tôn Thông và Chơn Như–Đạo Vệ, đời 38 và 40 thiền phái Chúc Thánh. Nhưng phổ hệ chùa Liên Trì không đề cập đến chức vụ của hai vị này.
Tại chùa Phước Lâm xã Tiến Lợi thành phố Phan Thiết có thờ Long vị ngài Toàn Ngạn–Diệu Nghĩa và Chương Lý–Trí Quang đời 37 và 38 thiền phái Chúc Thánh. Đây chỉ là Long vị thờ vọng các vị Tổ sư tại Quảng Nam(70)do các cư dân từ đất Quảng vào lập nghiệp phụng thờ.
Đến những năm đầu thế kỷ XX mới thấy có sự xuất hiện của các thiền sư dòng Chúc Thánh. Phần lớn các vị vào đây thuộc đời 41 tông Lâm Tế và thế hệ thứ 8 pháp phái Chúc Thánh. Đó là ngài Như Quang–Hoằng Phúc từ Phú Yên vào trú trì chùa Linh Long tại Mũi Né vào năm Kỷ Dậu (1909). Kế đến, Hòa thượng Như Tiến–Quảng Hưng từ Đà Nẵng vào tu học tại chùa Tịnh Lâm, đến năm Mậu Dần (1938), Ngài ra khai sơn chùa Pháp Bảo tại phường Lạc Đạo. Lần lượt các vị từ miền Trung vào lập chùa như Hòa thượng Như Hạnh–Long Hoa(71), khai sơn chùa Giác Hoa;
———
(70) Căn cứ vào cuốn “Lược Sử Phật Giáo và Những Ngôi Chùa Tiêu Biểu tỉnh Bình Thuận” của Thích Chơn Thành và Tâm Quang-Nguyễn Văn May sọan (bản thảo) ghi lại niên đại thành lập chùa Phước Lâm vào năm 1908. Đồng thời căn cứ vào long vị thờ tại chùa Cổ Lâm, Đại Lộc, Quảng Nam thì ngài Chương Lý-Trí Quang (1834-1905) trú trì chùa này và tịch ngày 27/11/ Ất Tỵ (1905), tháp lập tại Tổ đình Chúc Thánh, Hội An. Như vậy long vị ngài Chương Lý-Trí Quang thờ tại chùa Phước Lâm, Phan Thiết là thờ vọng. Còn ngài Toàn Ngạn-Diệu Nghĩa vẫn chưa rõ hành trạng. Điều này chứng tỏ các cư dân từ Quảng Nam vào lập chùa thờ tổ Diệu Nghĩa và Trí Quang. Những người lập long vị có thể là đệ tử hoặc là thân tộc của quý Ngài.
(71) Căn cứ vào bảng khắc gỗ Chánh pháp Nhãn tạng do Hòa thượng Thích Tịnh Trí lập bằng treo tại tổ đường chùa Giác Hoa, Phan Thiết, đứng trước ngài Như Hạnh-Long Hoa là ngài Chơn Quỳnh-Đạo Châu-Diệu Ân (đời 40). Đứng trước ngài Chơn Quỳnh là ngài Ấn Kim-Tổ Lưu-Hoằng Phúc (Đời 39). Đứng trưởc ngài Hoằng Phúc là ngài Chương Quy-Tế Nghiêm-Huệ Trí (Đời 38). Như vậy, ngài Như Hạnh-Giải Kính-Long Hoa là đệ tử của Hòa thượng Chơn Quỳnh-Đạo Châu và là pháp tôn của Hòa thượng Hoằng Phúc, Ngũ Tổ Thiên Ấn. Tuy nhiên, theo sự nghiên cứu của chúng tôi thì tại Quảng Ngãi chỉ có ngài Chơn Quỳnh-Đạo Châu-Diệu Nguyên là trưởng tử của ngài Ấn Tham-Tổ Vân-Hoằng Phúc, mà Bổn sư của ngài Hoằng Phúc là tổ Chương Khước-Tông Tuyên-Giác Tánh, tứ tổ Thiên Ấn. Có thể trong quá trình sao lục và khắc bản có sự nhầm lẫn nào đó chăng? Căn cứ theo bảng Chánh pháp Nhãn tạng truyền thừa từ hệ ngài Hoằng Phúc, chúng tôi xin ghi lại để nghiên cứu và có sự nhầm lẫn nào đó thì xin đính chính để các thế hệ sau được tỏ tường:
- Thiên Ấn Đường Thượng Tam Thập Bát Thế Húy CHƯƠNG KHƯỚC thượng TÔNG hạ TUYÊN Hiệu GIÁC TÁNH Hòa thượng.
- Phước Quang Đường Thượng Tam Thập Cửu Thế Húy ẤN THAM thượng TỔ hạ VÂN Hiệu HOẰNG PHÚC Hòa thượng.
II. Các Vị Danh Tăng Tiêu Biểu
Hòa thượng Thị Lạc–Hưng Từ, khai sơn chùa Pháp Hội v.v...
Cũng trong thời gian này, Hòa thượng Như Kỉnh–Giải Sâm–Thiện Hạnh(72) vào hoằng hóa tại khu vực thị trấn Liên Hương, huyện Tuy Phong, Bình Thuận. Nơi đây, Hòa thượng cũng đã đào tạo được một số các vị đệ tử kế thừa: Thị Hiền–Hạnh Lâm–Ngộ Tịnh (1897–1981) khai sơn chùa Thiên Tường; Thị Bích–Hạnh Quang–Ngộ Tú (1895–1963) khai sơn chùa Bửu Thắng; Thị Tường–Ngộ Thiện (1888–1946); Thị Huy–Ngộ Minh (1898–1940); Thị Diệu–Hạnh Đạo–Ngộ Thâm v.v... Từ đó, hàng đệ tử kế thừa truyền xuống đến chữ Đồng, chữ Chúc.
Phần lớn, những ngôi chùa truyền theo bài kệ của dòng Lâm Tế Chúc Thánh tại tỉnh Bình Thuận đều mới phát triển vào đầu thế kỷ XX, đa phần bắt đầu từ chữ Như, tức thế hệ thứ 8 pháp phái Chúc Thánh trở xuống.
II. CÁC VỊ DANH TĂNG TIÊU BIỂU
1. Hòa thượng Như Quang–Giải Đạo–Hoằng Phúc
如 光 解 道 弘 覆 (1877–1945): Chùa Linh Long
Hòa thượng họ Trần, sinh năm Đinh Sửu (1877) tại làng Tiên Châu, huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên. Sinh trưởng trong một gia đình “cư Nho mộ Thích” nên Ngài sớm có căn duyên với cửa Phật. Vào năm Nhâm Thìn (1892), Ngài đến chùa Châu Lâm xin thế độ với Hòa thượng Chơn Kim–Pháp Lâm. Tại đây, Ngài được Hòa thượng Bổn sư cho pháp danh Như Quang, tự Giải Đạo, hiệu Hoằng Phúc, nối pháp đời 41 dòng Lâm Tế, thế hệ thứ 8 pháp phái Chúc Thánh.
Tháng Giêng năm Bính Ngọ (1906), Ngài thọ Sa–di tại giới đàn chùa Linh Sơn, Phú Yên do Hòa thượng Pháp Hỷ làm Đàn đầu. Tháng 7 cùng năm, Hòa thượng Pháp Tạng khai đàn truyền
———
- Quang Lộc Đường Thượng Tứ Thập Thế Húy CHƠN QUỲNH thượng ĐẠO hạ CHÂU Hiệu DIỆU NGUYÊN Hòa thượng.
Tuy nhiên, ngài Diệu Nguyên chỉ trú trì Quang Lộc một thời gian ngắn, sau đó ra khai sơn chùa Lộc Viên tại quê nhà và thị tịch tại đây vào năm 1943.
(72) Theo lời ghi nhận của Thượng tọa Thích Đồng Bạch, trú trì chùa Pháp Bửu thì ngài Như Kỉnh-Thiện Hạnh xuất thân từ tỉnh Phú Yên. Ngài vào ngụ tại chùa Bửu Sơn (tức chùa Hang) tỉnh Phan Rang để hoằng hóa. Hạnh nguyện của Ngài là sống độc cư nơi núi rừng. Vì thế, cho đến nay vẫn chưa biết bổn sư của Ngài để xác lập lại biểu đồ truyền thừa.
giới tại Tổ đình Sắc tứ Từ Quang, Ngài tiếp tục tấn đàn thọ Cụ túc giới. Từ đó, Ngài tinh chuyên tu học dưới sự hướng dẫn của các vị Danh tăng đương thời như: Hòa thượng Pháp Hỷ, Pháp Tạng, Pháp Ngữ v.v...
Năm Kỷ Dậu (1909), Ngài được ông Ngô Văn Mực mời vào trú trì chùa Linh Long. Vốn là người cùng quê hương Phú Yên, lại thêm đời sống đạo của Ngài chuẩn mực nên được tín đồ yêu mến. Từ đó, chùa Linh Long ngày càng phát triển.
Năm Kỷ Mùi (1919), Hòa thượng Tịnh Hạnh khai Đại giới đàn tại chùa Thiền Lâm, Phan Thiết, Ngài được cung thỉnh làm Giáo thọ A–xà–lê để thí giới cho Tăng tín đồ tu học.
Hòa thượng viên tịch vào ngày 25 tháng Chạp năm Đinh Sửu (1937), hưởng thọ 61 tuổi. Đồ chúng lập tháp phụng thờ trong khuôn viên chùa. Đệ tử nối pháp của Ngài có các vị: Thị An–Thiện Lạc–Diệu Thọ (1898–1987) trú trì chùa Hải Quang và Thị Chi–Thiện Phước–Diệu Quả (1916–1983) trú trì chùa Linh Long.
Hòa thượng Quảng Hưng |
2. Hòa thượng Như Tiến–Giải Hinh–Quảng Hưng 如 薦 解 馨 廣 興 (1893–1946): Chùa Pháp Bảo
Hòa thượng thế danh Trang Văn Trí, sinh giờ Hợi ngày 24 tháng 4 năm Quý Tỵ (1893), nhằm Thành Thái năm thứ 5 tại làng Cẩm Phổ, phủ Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam (nay thuộc thị xã Hội An). Thân phụ là cụ ông Trang Văn Lư pháp danh Chơn Hương và thân mẫu là cụ bà Nguyễn Thị Chút pháp danh Chơn Xuân.
Năm Ất Tỵ (1905), khi vừa lên 13 tuổi, Ngài được phụ thân cho xuất gia, làm đệ tử
của ngài Tăng cang Phước Trí tại chùa Tam Thai, được Bổn sư ban cho pháp danh Như Tiến, tự Giải Hinh, nối pháp đời 41 tông Lâm Tế, thế hệ thứ 8 pháp phái Chúc Thánh. Năm Bính Ngọ (1906), Ngài được Bổn sư cho thọ Sa–di tại giới đàn chùa Từ Quang tỉnh Phú Yên do Hòa thượng Chơn Chánh–Pháp Tạng làm Đàn đầu truyền giới.
Năm Kỷ Dậu (1909), thân hào làng Hải Châu, Đà Nẵng thỉnh Ngài làm Tri sự chùa Sắc tứ Phước Hải. Sang năm sau, Canh Tuất (1910), vào tháng 4 Ngài được đăng đàn thọ Cụ túc giới với Hòa thượng Vĩnh Gia tại chùa Phước Lâm, Hội An, lúc bấy giờ Ngài mới 18 tuổi. Năm Tân Hợi (1911), Ngài được chư sơn thiền lữ cử làm trú trì chùa Thạch Châu, xã Thạch Thang.
Năm Quý Sửu (1913), Ngài cầu pháp nhân duyên với Hòa thượng Chơn Nhẫn–Phước Điền (trú trì chùa Ngự Kiến tại Vĩnh An, Duy Xuyên) với pháp hiệu Quảng Hưng. Cũng trong năm này, Ngài xin Bổn sư cho được du phương tham học với chư vị tôn túc ở các tỉnh thành miền Nam.
Năm Kỷ Mùi (1919), Khải Định năm thứ 5, Hòa thượng Tịnh Hạnh khai Đại giới đàn tại chùa Thiền Lâm thuộc hạt Phan Thiết, tỉnh Bình Thuận, Ngài được cung thỉnh làm Thống sự kiêm Thư ký tại giới đàn này. Sau khi giới đàn hoàn tất, Ngài đến chùa Linh Sơn cổ thạch nhập thất tịnh tu, mỗi ngày chỉ ăn một bữa vào giờ ngọ.
Tháng 9 năm Tân Dậu (1921), Ngài vào tỉnh Gia Định làm đơn xin thành lập chùa Thiên Ân tại thôn Chí Hòa. Trong thời gian này, Hòa thượng Diệu Đại trú trì chùa Tịnh Độ tại thôn Tân Sơn Nhất khai Đại giới đàn đã cung thỉnh Ngài làm Đệ nhị tôn chứng sư.
Năm Nhâm Tuất (1922), Ngài trở về Quảng Nam kiến lập bảo tháp của Hòa thượng Phước Điền đã viên tịch trước đó. Trong thời gian này, Ngài làm đơn lên tòa tỉnh Đà Nẵng mua đất kiến tạo chùa Từ Vân tại xã Thạch Giáng.
Ngày mồng 3 tháng 4 năm Giáp Tý (1924), Ngài mua đất và tiến hành khai sơn chùa Từ Vân, đến tháng 10 thì khánh thành và đúc quả chuông nặng 112 cân. Lúc bấy giờ Ngài vừa tròn 32 tuổi. Sau khi lễ khánh thành hoàn tất, Ngài cung thỉnh Hòa
thượng Chơn Bổn–Phước Khánh trú trì chùa Từ Vân.
Vào ngày 15 tháng 2 năm Bính Dần (1926), Hòa thượng Phổ Tế trú trì chùa Tân Long tại ấp Cao Lãnh tỉnh Sa Đéc khai Đại giới đàn nên đã cung thỉnh Ngài làm Đệ nhất tôn chứng sư.
Đạo hạnh và uy tín của Ngài ảnh hưởng rất lớn không những đối với Phật giáo mà còn đối với Nam triều cũng như chính phủ bảo hộ Pháp, nên vào ngày 19 tháng Giêng năm Đinh Mão (1927), chùa Từ Vân được ban biển ngạch Sắc tứ. Cũng trong năm này, Hòa thượng khai kỳ kết hạ an cư đầu tiên. Vào ngày 18 tháng 2 năm Mậu Thìn (1928), Ngài đưa đơn lên tòa Tổng đốc Quảng Nam xin mở trường Hương. Sau đó, Ngài tổ chức Đại giới đàn tại chùa Từ Vân và được thỉnh làm Hóa chủ. Giới đàn này đã cung thỉnh Hòa thượng Phước Trí chùa Tam Thai làm Đàn đầu và vị giới tử xuất sắc nhất là Hòa thượng Thích Trí Thủ, một vị Cao tăng cận đại của Phật giáo Việt Nam.
Năm Quý Dậu (1933), vào ngày mồng 9 tháng 11 Ngài được triều đình Sắc tứ Tăng cang, ban cho Giới đao Độ điệp, lúc bấy giờ Ngài vừa tròn 41 tuổi.
Ngày 16 tháng Giêng năm Mậu Dần (1938), chùa Phước Long tại thôn Tân Lý, ấp Châu Thành, tỉnh Mỹ Tho khai Đại giới đàn, Hòa thượng được cung thỉnh làm Chánh chủ kỳ. Đến ngày 15 tháng 2, chùa Phước Hựu tại tổng Hòa Đồng Trung tỉnh Gò Công khai đàn giới, Hòa thượng được cung thỉnh làm Chánh chủ kỳ. Tháng 4, chùa Linh Bảo tại thôn Tân Thái cùng tỉnh khai đàn truyền giới, Ngài lại được cung thỉnh làm Tuyên luật sư tại đàn giới này.
Đến ngày mồng 9 tháng 9 năm Mậu Dần (1938), Ngài được cung thỉnh làm Hòa thượng Chánh chủ kỳ tại giới đàn chùa Thiền Lâm, Phan Thiết. Sau khi giới đàn hoàn mãn, Ngài đến phường Lạc Đạo khai sơn chùa Pháp Bảo và trụ tại đây.
Ngày 22 tháng Giêng năm Kỷ Mão (1939), chùa Linh Sơn Trường Thọ tại huyện Hàm Tân khai Đại giới đàn, Hòa thượng được cung thỉnh làm Chánh chủ kỳ. Đến ngày mồng 9 tháng 2, chùa Long Thạnh tại thôn Bình Điền, tỉnh Mỹ Tho khai Đại giới đàn, Hòa thượng lại được cung thỉnh làm Chánh chủ sự.
Ngài tịch ngày 17 tháng 12 năm Bính Tuất (1946), hưởng
dương 54 tuổi. Bảo tháp lưu giữ nhục thân Ngài được kiến lập tại chùa Pháp Bảo, Phan Thiết.
Hòa thượng Thích Quảng Hưng là một trong những vị Tăng tiêu biểu xuất sắc của Quảng Nam trong những năm đầu và giữa thế kỷ XX. Hòa thượng là người mang tư tưởng canh tân, cổ xúy việc học và phiên dịch kinh điển sang quốc ngữ. Điều này đã được Hòa thượng khẳng định qua việc trả lời phỏng vấn tờ báo Đông Pháp số 455 ra ngày 17/12/1927 như sau:
1. Làm trường học tại chùa, rước thầy giáo đến dạy các đạo nhỏ, trước phải học hai buổi công phu, hôm khuya và bốn cuốn luật của nhà chùa. Sự học này toàn bằng chữ quốc ngữ cả.
2. Nuôi kẻ nghèo khổ ăn học cho biết hai thứ chữ Tàu và chữ quốc ngữ.
3. Dịch kinh Phật ra quốc ngữ. Trước đây phải tìm kiếm các thơ ca truyện giảng trong nhà Phật của các bậc tiền bối để lại, đem dịch ra quốc văn, cho bá tánh biết tích lớp mà tu hành. Sau sẽ thỉnh các vị Cao tăng bác học để dịch Đại Tạng chư kinh, để truyền bá cho kẻ hữu tâm, rõ nghĩa “Từ bi vô thượng” của đức Phật Như Lai.
Cuộc đời hành đạo của Ngài trải dài khắp các tỉnh thành từ miền Trung cho đến miền Nam. Đi đến đâu Ngài cũng lập chùa để hoằng dương chánh pháp, cùng với chư sơn khai đàn giới tiếp dẫn hậu lai và tại các đàn giới Ngài được thỉnh cử vào những chức vụ quan trọng.
3. Hòa thượng Thị Lạc–Hành Thiện–Hưng Từ
是 樂 行 善 興 慈 (1911–1991): Chùa Pháp Hội
Hòa thượng Thích Hưng Từ, thế danh Bùi Vạn Anh, sinh ngày mồng 1 tháng 8 năm Tân Hợi (1911) tại làng Bình Hòa, xã An Dân, huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên. Thân phụ là cụ ông Bùi Thế Vĩ pháp danh Như Chơn và thân mẫu là cụ bà Võ Thị Biểu pháp danh Thị Bửu.
Duyên lành đã đến, ngày mồng 8 tháng 2 năm Mậu Ngọ (1918), khi vừa 8 tuổi, Ngài được song thân cho phép xuất gia đầu sư với Hòa thượng Thích Hòa Phước trú trì chùa Thiên Long, được Bổn sư ban cho pháp danh Thị Lạc, tự Hành Thiện thuộc đời 42 dòng Lâm Tế, thế hệ thứ 9 pháp phái Chúc Thánh.
Hòa thượng Hưng Từ |
Nhờ túc duyên, Ngài rất thông minh đĩnh đạc. Tuy còn nhỏ, nhưng từ hai thời công phu, bốn quyển luật Tỳ Ni cho đến các bộ kinh Địa Tạng, Thủy Sám, Ngài đều thuộc lòng. Ngoài sự dạy dỗ của Bổn sư, Ngài còn được tham học giáo điển với các vị Cao tăng như Hòa thượng Từ Pháp chùa Thiên Tôn.
Năm Tân Mùi (1931), Ngài thọ Tam đàn Cụ túc tại Đại giới đàn chùa Linh Sơn, do Đại lão Hòa thượng Thích Hoằng Hóa làm Đàn đầu thí giới và được phú pháp hiệu Hưng Từ. Sau khi thọ giới Cụ túc xong, Ngài tiếp
tục học khoa Du–già Mật tông với Hòa thượng Linh Quang và được Hòa thượng truyền trao pháp ấn.
Năm Giáp Tuất (1934), Ngài được chư tôn túc trong hội Địa Tạng Phổ lúc bấy giờ, giới thiệu và gởi học Tam Tạng giáo điển 3 năm tại Phật học đường Tây Thiên, Huế (1934–1937). Nhờ tâm cầu học vững bền, chẳng những Ngài uyên thâm kinh điển mà còn thấu triệt lẽ tánh diệu dụng của khoa Du–già Chẩn tế.
Sau khi tham học với các bậc Cao tăng ở Huế và Phú Yên xong, nhằm lúc phong trào chấn hưng Phật giáo đang dấy lên mạnh mẽ trên khắp ba miền đất nước, Ngài nhận thấy đây là một cơ duyên thuận lợi để phục hưng chánh pháp, nên vào năm Đinh Sửu (1937), Ngài vận động Tăng tín đồ mở các Tăng học đường tại các chùa Cổ Lâm, Liên Trì (Tuy An), Thiên Tứ (Ninh Hòa) để đào tạo Tăng tài. Đặc biệt tại chùa Cổ Lâm có nhiều vị đến nghe giảng kinh Pháp Hoa như: Hòa thượng Quảng Đức, Ngài Vĩnh Thọ, Nhơn Thị, Nhơn Duệ... do Ngài làm chủ giảng.
Năm Kỷ Mão (1939), vì ảnh hưởng chiến tranh nên các Tăng học đường này tạm thời đóng cửa, nhưng Ngài luôn tìm mọi cách tổ chức các lớp tu học, giảng kinh luật dưới hình thức an cư kết hạ,
mở Đại giới đàn ở các tỉnh Phú Yên, Khánh Hòa, Bình Thuận, Bình Tuy để đào tạo các bậc Cao tăng hữu ích cho đạo sau này như các Hòa thượng Ấn Tâm, Viên Quang, Đồng Huy... và giảng dạy khoa Du–già Chẩn tế cho chư Tăng ở các tỉnh Phú Yên, Khánh Hòa, Bình Thuận...
Ngoài việc giảng dạy, đào tạo Tăng ni, Ngài còn đem hết sức mình khai sơn và trùng tu rất nhiều ngôi chùa để có nơi tu học cho Tăng ni và sớm hôm lễ bái của Phật tử gần xa như: chùa Thiên Long ở Phú Yên (1938); Tổ đình Minh Sơn (1957); Linh Đài và Thiên Tứ ở Ninh Hòa (1959). Đồng thời khai sơn Linh Sơn Tự ở Lạc Tánh, Tánh Linh (1961) và chùa Pháp Hội ở Hàm Tân, Bình Thuận (1967).
Trong suốt cuộc đời tu học và hành đạo, Ngài không từ nan bất cứ một nhiệm vụ nào khi được chư Tăng và Giáo hội giao phó cũng như Phật tử cần đến. Đối với dân tộc, Ngài luôn đem hết sức mình góp phần vào công cuộc bảo vệ quê hương.
Năm Ất Dậu (1945), trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, Ngài được Tăng tín đồ đề cử làm Chủ tịch Hội Phật giáo Cứu quốc tỉnh Phú Yên.
Năm Ất Mùi (1955), Ngài đảm nhận Trị sự trưởng Giáo hội Tăng Già tỉnh Khánh Hòa liên tiếp hai nhiệm kỳ.
Năm Quý Mão (1963), Ngài lãnh đạo phong trào đấu tranh bảo vệ Phật giáo và dân tộc tỉnh Bình Tuy (Hàm Tân).
Từ năm 1964 đến năm 1978, Ngài được Hội đồng Viện hóa đạo GHPGVNTN suy tôn vào Hội đồng Trưởng lão Viện tăng thống.
Từ năm 1982 cho đến ngày viên tịch, Ngài được suy tôn Cố vấn chứng minh kiêm Ủy viên tăng sự Ban trị sự Tỉnh hội Phật giáo Thuận Hải (cũ) và Bình Thuận sau này.
Ngài đã dịch bộ kinh Thập Lục Quán và trước tác quyển Lịch Sử Tổ Hữu Đức (Tổ Linh Sơn Trường Thọ núi Tà Cú) và chư hậu Tổ.
Cuộc đời tu hành và hóa đạo của Ngài là tấm gương hy sinh tận tụy, không từ nan bất cứ một việc gì dù nhỏ, đem hết sức mình để giáo dục, đào tạo Tăng ni tiếp dẫn hậu lai hoằng truyền chánh pháp.
III. Đặc điểm của sự truyền thừa
Dù tuổi già sức yếu, nhưng Ngài vẫn tinh tấn tu hành không một phút giây trễ nải, và phục vụ chúng sinh đến giây phút cuối cùng. Ngày mồng 2 tháng 8 năm Tân Mùi (1991), Hòa thượng an nhiên thị tịch, hưởng thọ 80 tuổi, với 60 pháp lạp. Bảo tháp của Ngài tọa lạc trong khuôn viên chùa Pháp Hội, huyện Hàm Tân, tỉnh Bình Thuận.
IV. ĐẶC ĐIỂM CỦA SỰ TRUYỀN THỪA
Kể từ khi các Hòa thượng: Thích Hoằng Phúc, Thích Quảng Hưng, Thích Hưng Từ đến hoằng pháp thì dòng thiền Lâm Tế Chúc Thánh phát triển mạnh. Tuy nhiên, chỉ có sự truyền thừa của Hòa thượng Thích Hưng Từ là sâu rộng hơn cả. Là một bậc Tăng sĩ uyên thâm Phật pháp và khoa nghi, Hòa thượng là vị tôn sư mà phần lớn chư Tăng các tỉnh từ Phú Yên trở vào đều y chỉ để tu học. Hàng đệ tử xuất gia và cầu pháp với Ngài trên 50 vị và hiện đang là những bậc tôn túc lãnh đạo Phật giáo các tỉnh thành như: Hòa thượng Thích Đồng Huy (Trưởng Ban trị sự tỉnh Bà Rịa–Vũng Tàu); Hòa thượng Thích Tâm Thủy (Trưởng Ban trị sự tỉnh Phú Yên) v.v...
Riêng về Hòa thượng Thích Quảng Hưng thì gần như không có đệ tử kế thừa. Ở Quảng Nam, Ngài có một số các vị đệ tử cầu pháp thì Ngài cho chữ NGỘ. Còn tại Bình Thuận, Ngài có đệ tử cầu pháp là Hòa thượng Thích Phước Nhàn, Ngài cho pháp hiệu là Chánh Giác.
Chương IV: Thiền Phái lâm Tế Chúc Thánh Tại Các Tỉnh Miền Nam, Cao Nguyên và Hải Ngoại, Tiết 1: Thiền Phái Lâm Tế Chúc Thánh tại Thành Phố Hồ Chí Minh, I. Khái quát về sự truyền thừa
CHƯƠNG IV
THIỀN PHÁI LÂM TẾ CHÚC THÁNH TẠI CÁC TỈNH MIỀN NAM, CAO NGUYÊN VÀ HẢI NGOẠI
TIẾT 1
THIỀN PHÁI LÂM TẾ CHÚC THÁNH
TẠI SÀI GÒN
I. KHÁI QUÁT VỀ SỰ TRUYỀN THỪA
Trong quá trình Nam tiến của lịch sử Dân tộc, đến thời chúa Nguyễn Phúc Tần thì miền đất Gia Định đã sáp nhập vào lãnh thổ Đại Việt. Tuy nhiên, việc bình định phải đến thời chúa Nguyễn Phúc Chu mới hoàn tất. Chưởng cơ Nguyễn Hữu Cảnh là vị quan kinh lược đầu tiên của vùng đất Gia Định, Biên Hòa.
Theo bước chân Nam tiến, các vị thiền sư cũng đã đến vùng đất mới này lập chùa hoằng pháp. Đồng thời, lúc bấy giờ tại Trung Hoa, nhà Thanh lật đổ nhà Minh nên một số quan binh bất phục nhà Thanh sang Việt Nam cư ngụ và thành lập những ngôi làng lấy tên Minh Hương. Chính vì lẽ đó mà mảnh đất Gia Định, Biên Hòa đã đón những các vị thiền sư từ Trung Hoa trực tiếp sang hoằng pháp.
Trong giai đoạn phôi thai của Phật giáo Gia Định, Biên Hòa đã có các thiền sư: Nguyên Thiều–Siêu Bạch; Minh Vật–Nhất Tri; Minh Lượng–Thành Đẳng v.v... trực tiếp giáo hóa. Các ngôi chùa Kim Chương, Từ Ân, Khải Tường, Giác Lâm, Giác Viên, Tập Phước được thành lập tại vùng Gia Định. Phần lớn các ngôi chùa trên đều truyền thừa theo bài kệ của tổ Mộc Trần–Đạo Mân. Duy chỉ có chùa Tập Phước là truyền theo bài kệ của Tổ sư Minh Hải–Pháp Bảo. Phần lớn môn hạ của chùa Tập Phước về sau phát triển mạnh tại tỉnh Bình Dương, kể từ thời ngài Toàn Tánh–Chánh Đắc. Còn tại Gia Định chỉ vỏn vẹn ở ngôi chùa Tập Phước mang tính cách tập ấm truyền thừa.
Những năm đầu và giữa thế kỷ XX, phần lớn chư Tăng các
tỉnh miền Trung vào Sài–gòn tu học và hoằng pháp. Mảnh đất miền Nam màu mỡ là nơi hội đủ điều kiện để các Ngài hoằng dương chánh pháp. Vì lẽ đó, chư Tăng dòng Lâm Tế Chúc Thánh cũng có mặt để tiếp tục sứ mệnh phát triển tông môn, truyền trì mạng mạch chánh pháp.
Chư Tăng dòng Lâm Tế Chúc Thánh tỉnh Quảng Nam đã vào khai sơn, trú trì các chùa như: Hòa thượng Chơn Sâm–Phổ Truyền, khai sơn chùa Văn Thánh, Bình Thạnh; Hòa thượng Chơn Trừng–Đạo Thanh (1895–1962) khai sơn chùa Pháp Hoa, Phú Nhuận; Hòa thượng Chơn Nhật–Quang Minh (1879–1977) khai sơn chùa Chúc Diên, Gò Vấp; Hòa thượng Như Điền–Huệ Chấn (1886–1955) trùng kiến chùa Hưng Long, quận 10; Hòa thượng Như Quý–Trí Nghiêm (1912–1979) trùng kiến chùa Bửu Đà, quận 10; Hòa thượng Thị Năng–Trí Hữu (1912–1975) khai sơn chùa Ứng Quang (tức Ấn Quang), quận 10 v.v...
Chư Tăng dòng Lâm Tế Chúc Thánh tỉnh Quảng Ngãi đã vào khai sơn các chùa như: Hòa thượng Chơn Miên–Trí Hưng (1908–1986) trùng kiến chùa Thiền Lâm, quận 6; Hòa thượng Chơn Khai–Quang Lý (1917–1990) khai sơn chùa Bửu Quang, quận 7; Hòa thượng Trí Phước, trú trì chùa Thiền Lâm, Hóc Môn; Hòa thượng Như Hảo–An Đức (tức Thích Quảng Tâm) khai sơn Tu viện Vĩnh Đức, quận Thủ Đức v.v...
Chư Tăng dòng Lâm Tế Chúc Thánh tỉnh Bình Định vào khai sơn các chùa như: Hòa thượng Như Phái–Chánh Đạo (1904–1990) khai sơn chùa Tường Quang, quận 4 và Hóc Môn; Hòa thượng Như Lễ–Huyền Dung, khai sơn chùa Phật Quang, quận 10; Hòa thượng Thị Huệ–Bảo An, khai sơn chùa Giác Uyển, Phú Nhuận v.v...
Chư Tăng dòng Lâm Tế Chúc Thánh tỉnh Phú Yên vào khai sơn các chùa như Hòa thượng Như Thanh–Bửu Chí (1879–1979) khai sơn chùa Thiền Tịnh ở quận 2; Hòa thượng Thị An–Hành Trụ (1904–1984) khai sơn chùa Kim Liên ở quận 4, chùa Chánh Giác quận Bình Thạnh và trùng hưng cùa Đông Hưng ở quận 2 v.v...
Chư Tăng dòng Lâm Tế Chúc Thánh tỉnh Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận vào khai sơn trú trì các chùa như: Bồ–tát Thị Thủy–Quảng Đức (1897–1963) khai sơn chùa Quán Thế Âm, quận Phú Nhuận; Hòa thượng Như Hạnh–Huyền Thâm (1927–2005)
II. Những Ngôi Tổ Đình
khai sơn chùa Pháp Vân, quận Bình Thạnh v.v...
Từ đó, chư Tăng truyền thừa theo dòng Lâm Tế Chúc Thánh ngày càng phát triển khắp các quận, huyện thuộc Sài–gòn. Hiện nay, tại thành phố Sài–gòn có trên hàng trăm ngôi tự viện do chư Tăng ni dòng Lâm Tế Chúc Thánh đảm nhận các công tác Phật sự Giáo hội và tông môn.
II. NHỮNG NGÔI TỔ ĐÌNH
1. Tổ đình Tập Phước
Chùa Sắc tứ Tập Phước là một trong những ngôi chùa cổ xưa của miền đất Gia Định. Chùa được thành lập vào giai đoạn chúa Võ Vương–Nguyễn Phúc Khoát trị vì Đàng Trong. Theo lời truyền khẩu, chùa do thiền sư Minh Hải–Pháp Bảo từ Quảng Nam vào thành lập. Tuy nhiên, theo chúng tôi thì chùa được xây dựng bởi đệ tử của tổ Minh Hải–Pháp Bảo là Hòa thượng Thiệt Bảo–Cảm Ứng.
Tam quan Tổ đình Tập Phước
Tổ đình Tập Phước
Trong giai đoạn Gia Long bôn tẩu vào những năm 1779, có lần bị Tây Sơn truy kích, nhà vua và tùy tùng vào chùa ẩn náu nên thoát nạn. Sau khi lên ngôi, Ngài nhớ tưởng ân xưa nên gia phong Sắc tứ cho chùa Tập Phước vào năm Gia Long nguyên niên, Nhâm Tuất (1802). Từ đó, chùa Tập Phước ngày càng phát triển và trở thành một tòng lâm nguy nga của đất Gia Định thời bấy giờ. Tính đến nay, chùa đã trải qua các đời trú trì như sau:
STT | Pháp danh, Pháp tự, Pháp hiệu | Năm sinh – tịch | Năm trú trì
01. | Thiệt Bảo–Cảm Ứng | ….?–….? | ….?–….?
02. | Tổ Nhân–Thiên Trường | ….?–….? | ….?–….?
03. | Toàn Tánh–Chánh Đắc | 1789–1869 | ….?–1869
04. | Chương Tâm–Phước Thường | 1832–1904 | 1869–1904
05. | Ấn Thập–Huệ Thành | ….?–1923 | 1904–1923
06. | Chơn Lý–Hoằng Trí | 1894–1966 | 1923–1966
07. | Như Bổn–Hoằng Giáo | 1921–1993 | 1966–1993
08. | Thị Trí–Thiện Duyên | 1946–2004 | 1993–2004
Thập bát La Hán
Các đời trú trì trước đều là những bậc Cao tăng thạc đức nên phần lớn các khóa trường Hương, trường Kỳ được tổ chức tại chùa Tập Phước. Chính nơi đây, Hiệp biện Tổng trấn Trịnh Hoài Đức đã gặp lại bạn cũ của mình là Hòa thượng Tổ Tông–Viên Quang và đã đề một bài thơ tặng Hòa thượng.
Chánh điện Tổ đình Tập Phước
Trải qua các đời trú trì, chùa Tập Phước được trùng tu nhiều đợt vào các năm 1927, 1969, 1985 và 2002. Chùa hiện còn hai bảng gỗ với nội dung “Sắc Tiên Chế” và “Tứ Hoàng Phong” mà gộp nội dung hai bảng này lại thành câu “Sắc Tứ Tiên Hoàng Chế Phong”(73).
Hiện tại, chùa còn lưu câu đối có nội dung như sau:
Gia Lạc Minh Quân Thiệu Thuật Tự Thừa Quang Ức Tải
Long Hưng Mạng Chủ Trị Bình Đức Hóa Hiển Thiên Thu.
Ghép những chữ này theo cách đối chiếu sẽ thành tên hiệu của các vua: Gia Long, Minh Mạng, Thiệu Trị, Tự Đức. Đây là câu đối ca ngợi sự thịnh trị của triều Nguyễn dưới thời 4 vua đầu triều cai trị.
Xưa kia, Sắc tứ Tập Phước tự rộng rãi có tường bao bọc, chùa nằm ẩn trong những cây cổ thụ rất u nhã tĩnh mịch, là nơi lui tới của các bậc Cao tăng và tao nhân mặc khách. Ngày nay, chùa Tập Phước chỉ thu hẹp trong phạm vi nhỏ, chung quanh bị nhà dân lấn chiếm. Chùa không còn nét phong quang ngày xưa nữa. Âu đó cũng là quy luật thịnh suy của tạo hóa xưa nay.
Tổ đường Tổ đình Tập Phước
———
(73) Theo cách gộp nội dung hai câu này thì chúng ta có thể đoán định hai tấm biển này do vua Minh Mạng ban cho. Vì cách dùng chữ Tiên Hoàng chỉ có vua Minh Mạng dùng là đúng nhất.
2. Tổ đình Hưng Long
Tổ đình Hưng Long
Tổ đình Hưng Long tọa lạc tại đường Ngô Gia Tự, quận 10, Sài–gòn. Đây là một trong những Tổ đình mang dấu ấn lịch sử trong sự truyền thừa của chư Tăng dòng Lâm Tế Chúc Thánh từ các tỉnh miền Trung vào.
Chùa Hưng Long được các Phật tử trong Hội Di Đà thành lập vào những năm giữa và cuối thế kỷ XIX. Ban đầu, chùa cũng có một vài vị Tăng đến giáo hóa nhưng được một thời gian ngắn rồi lại ra đi. Khoảng những năm1930, Hòa thượng Thích Huệ Chấn từ Quảng Nam vào Sài–gòn hành đạo, Ngài được bổn đạo cung thỉnh làm trú trì chùa Hưng Long. Khởi điểm từ Ngài, dòng Lâm Tế Chúc Thánh được truyền thừa tại đây.
Bằng uy tín và nhiệt tâm hoằng pháp của mình, Hòa thượng cùng với chư tôn đức trong môn phái thường xuyên mở các trường Hương, trường Kỳ vào những năm 1935, 1940 để tập chúng tu học và thí giới cho Tăng đồ. Kể từ đó, chư Tăng thuộc dòng Lâm Tế Chúc Thánh ở các tỉnh miền Trung vào Sài–gòn hành đạo đều nhất trí chọn chùa Hưng Long làm Tổ đình tại miền Nam để con cháu trong tông môn quy tụ về dự lễ tưởng niệm ngày mất của Tổ sư Minh Hải–Pháp Bảo, mồng 7 tháng 11 hằng năm. Trong những thập niên 1960–1970 của thế kỷ XX, Tổ đình Hưng Long phát triển rực rỡ. Những ngày kỵ Tổ, các hàng xuất gia và tại gia trong tông môn quy tụ rất đông.
Kể từ thời Hòa thượng Huệ Chấn trú trì, chùa đã trải qua các đời trú trì như sau:
STT | Pháp danh, Pháp tự, Pháp hiệu | Năm sinh – tịch | Năm trú trì
01. | Như Điền–Giải Trà–Huệ Chấn | 1886–1955 | 1930?–1955
02. | Như Trạch–Giải Anh–Bảo Đảnh | 1911–1965 | 1955–1965
03. | Như Vinh–Giải Quảng–Pháp Ý | 1914–1989 | 1965–1989
04. | Như Đường–Giải Đăng–Huệ Quý | 1921–1990 | 1989–1990
05. | Như Tín–Giải Tấn–Huệ Phát | | 1990 đến nay
Trải qua các đời trú trì, chùa Hưng Long đã được trùng tu nhiều lần. Thời ngài Huệ Chấn trùng tu chùa vào năm Giáp Ngọ (1954). Đến năm 2002, Hòa thượng Thích Như Tín cho trùng tu quy mô đến ngày nay.
3. Tổ đình Đông Hưng
Chùa Đông Hưng được Hòa thượng Như Thanh–Bửu Chí từ tỉnh Phú Yên vào khai sơn trong những năm 1934 tại Thủ Thiêm, Sài–gòn. Đến năm Quý Mão (1963), Hòa thượng bèn giao lại cho tông môn và Hòa thượng Thích Hành Trụ về trú trì. Từ đó, chùa Đông Hưng ngày càng khởi sắc và trở thành một trong những ngôi Tổ đình của dòng thiền Lâm Tế Chúc Thánh tại Sài–gòn.
Hòa thượng Thích Hành Trụ là một trong những bậc Cao tăng hoằng truyền giới luật của Phật giáo Việt Nam cận đại. Từ nơi
đây, Hòa thượng đã đào tạo nhiều vị đệ tử tài đức góp phần trong sự nghiệp giáo dục, đào tạo Tăng tài. Đặc biệt, chư vị Ni trưởng, Ni sư thấm nhuần ân đức của Hòa thượng nên ngày một phát triển, đóng vai trò khá quan trọng trong Ni bộ Việt Nam.
Tổ đình Đông Hưng
Tổ đường Tổ đình Đông Hưng
Chánh điện Tổ đình Đông Hưng
Từ khi chùa Đông Hưng thành lập, trải qua các đời trú trì như sau:
STT | Pháp danh, Pháp tự, Pháp hiệu | Năm sinh - tịch | Năm trú trì
01. | Như Thanh–Giải Tịnh–Bửu Chí | 1879–1979 | 1934–1963
02. | Thị An–Hành Trụ–Phước Bình | 1904–1984 | 1963–1984
03. | Đồng Điển–Thông Kinh–Điển Kinh | | 1984–1994
04. | Đồng Tín–Thông Nhiệm–Thiện Quý | 1943–2007 | 1994–2007
05. | Chúc Đạo–Giác Pháp–Tâm Thông | | 2007 đến nay
4. Tổ đình Quán Thế Âm
Chùa tọa lạc ở số 90 đường Thích Quảng Đức, quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí Minh. Theo tư liệu của chùa cho biết, chùa do một sĩ quan Pháp cùng nhiều binh lính Pháp–Việt kiến tạo vào năm Canh Thân (1920), từ một sự mầu nhiệm được đức Quán Thế Âm cứu nạn trên biển. Lúc bấy giờ người ta gọi chùa là chùa Bạch Lô hay Mạch Lô.
Bảo tháp Tổ đình Quán Thế Âm |
Năm 1959, Hòa thượng Quảng Đức đến trú trì chùa này, Ngài đã tổ chức Đại trùng tu ngôi chùa những năm 1960–1961. Đến năm 1963, Ngài đã vị pháp thiêu thân tại Sài–gòn. Hòa thượng Thông Bửu tiếp nối trú trì đến năm 1966, đã tổ chức Đại trùng tu theo kiểu kiến trúc hiện đại bằng vật liệu kiên cố. Thượng tọa đang tiếp tục cho tôn tạo, mở rộng ngôi chùa từ năm 1993 đến nay. Năm 1993, khánh thành tháp “Lửa Từ Bi” cao 28m, năm 1994 an vị Thánh tượng Bồ–tát Quan Thế Âm 11 mặt, bằng đá hồng hoa cương, cao
3.20m, nặng 5 tấn tại động An Lạc Sơn. Chùa đang xây cất lớn ngôi chánh điện.
Chùa Quán Thế Âm là ngôi thứ 31, nơi di tích cuối cùng của Bồ–tát Quảng Đức. Năm 2007 Hòa thượng viên tịch, môn đồ thành lập Ban quản trị do Thượng tọa Pháp Thuận làm Trưởng ban để tiếp tục điều hành Phật sự tại bổn tự.
Từ khi Bồ–tát Quảng Đức trú trì đến nay, chùa truyền thừa được 2 đời:
STT | Pháp danh, Pháp tự, Pháp hiệu | Năm sinh – tịch | Năm trú trì
01. | Thị Thủy–Hành Pháp–Quảng Đức | 1897–1963 | 1959–1963
02. | Đồng Phước–Thông Bửu–Viên Khánh | 1936–2007 | 1963–2007
03. | Ban Quản trị Tổ đình | | 2007 đến nay
Chánh điện Tổ đình
Quán Thế Âm
Tượng Quán Thế Âm
Thập Nhất Diện
Điện Quán Âm
Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.
