Đại Tập 38 · Bộ Hoa Nghiêm III · Số 279 (Quyển 1–45)

Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm - Quyển 15 - Phẩm 12: Hiền Thủ (Phần 2)

KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT

HOA NGHIÊM

QUYỂN 15

Phẩm 12: HIỀN THỦ (Phần 2)

Có Tam-muội thù thắng: An lạc

Có thể cứu hộ khắp chúng sinh

Phóng ánh sáng lớn chẳng nghĩ bàn

Khiến ai được thấy đều điều phục.

Ánh sáng đã phóng tên Thiện hiện

Nếu có ai gặp ánh sáng ấy

Thảy được lợi ích chẳng luống uổng

Nhân đấy được thành trí vô thượng,

Bồ-tát trước thị hiện chư Phật

Hiện Pháp, hiện Tăng, hiện Chánh đạo

Cũng hiện Phật pháp và hình tượng

Vì thế nên thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Chiếu diệu

Chói lấn tất cả sáng chư Thiên

Bao nhiêu ám chướng đều tiêu trừ

Khắp vì chúng sinh làm lợi ích,

Sáng này giác ngộ tất cả chúng

Khiến cầm đèn sáng cúng dường Phật

Do dùng đèn sáng cúng dường Phật

Được thành đèn vô thượng trong đời,

Thắp những đèn dầu và đèn tô

Cũng thắp các thứ đuốc sáng tỏ

Các hương, diệu dược, đuốc báu nhất

Dùng để cúng Phật, được sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Tế độ

Sáng này giác ngộ tất cả chúng

Khiến họ phát tâm đại thệ nguyện

Độ thoát chúng sinh khỏi biển dục,

Nếu hay phát tâm thệ nguyện lớn

Độ thoát quần sinh khỏi biển dục

Có thể vượt qua bốn dòng thác

Dẫn đến thành vô ưu giải thoát,

Nơi những đường đi ngang sông lớn

Kiến lập cầu đường tạo thuyền bè

Chê trách hữu vi khen tịch tĩnh

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Diệt ái

Sáng này giác ngộ tất cả chúng

Khiến họ xa lìa nạn năm dục

Chuyên nghĩ vị pháp mầu giải thoát,

Nếu hay lìa bỏ cảnh năm dục

Chuyên nghĩ vị pháp mầu giải thoát

Thì hay dùng mưa cam lộ Phật

Dập tắt những khát ái thế gian.

Bố thí ao giếng và khe suối

Chuyên cầu đạo Vô thượng Bồ-đề

Chê trách năm dục khen thiền định

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Hoan hỷ

Sáng này giác ngộ tất cả chúng

Khiến họ ái mộ Phật Bồ-đề

Phát tâm nguyện chứùng đạo Vô sư,

Tạo lập tượng đại Bi Như Lai

Tướng tốt trang nghiêm ngự tòa sen

Luôn khen những công đức tối thắng

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Ái lạc

Sáng này giác ngộ tất cả chúng

Khiến tâm họ mến kính chư Phật

Mến kính tôn Pháp mến kính Tăng.

Nếu tâm thường kính mến chư Phật

Kính mến Pháp và kính mến Tăng

Thì ở trong chúng hội Như Lai

Mau thành pháp nhẫn sâu vô thượng,

Khai ngộ chúng sinh số vô lượng

Khiến tất cả niệm Phật, Pháp, Tăng

Và dạy phát tâm tu công đức

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Phước tụ

Sáng này giác ngộ tất cả chúng

Khiến thành vô lượng việc bố thí

Dùng đấy nguyện cầu đạo Vô thượng,

Lập hội đại bố thí vô hạn

Ai đến cầu xin đều thỏa mãn

Chẳng để tâm họ còn thấy thiếu

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Cụ trí

Sáng này giác ngộ tất cả chúng

Khiến đối một pháp trong một niệm

Đều hiểu vô lượng các pháp môn,

Vì các chúng sinh phân biệt pháp

Và làm sáng tỏ nghĩa chân thật

Khéo nói pháp nghĩa không thiếu sót

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Tuệ đăng

Sáng này giác ngộ tất cả chúng

Khiến biết chúng sinh tánh không tịch

Tất cả các pháp không sở hữu.

Diễn nói các pháp không, vô chủ

Như huyễn, dợn nắng, trăng dưới nước

Cũng như giấc mơ cùng bóng tượng

Do đó được thành ánh sáng này.

Phóng ánh sáng tên Pháp tự tại

Sáng này giác ngộ tất cả chúng

Khiến được Đà-la-ni vô tận

Nắm giữ tất cả các Phật pháp,

Cung kính cúng dường người trì pháp

Cung cấp hầu hạ chư Thánh giả hiền

Đem chánh pháp ban cho chúng sinh

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Văng xả

Sáng này giác ngộ kẻ xan tham

Khiến biết tài vật là vô thường

Luôn thích bố thí tâm không nhiễm.

Tâm keo kiệt khó điều phục được

Biết của như mộng như mây nổi

Thêm lớn tâm bố thí thanh tịnh

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Trừ nhiệt

Sáng này giác ngộ kẻ hủy giới

Khiến họ thọ trì giới thanh tịnh

Phát tâm nguyện chứng đạo Vô sư.

Khuyên dắt chúng sinh thọ trì giới

Mười nghiệp đạo lành đều thanh tịnh

Lại khiến phát hướng tâm Bồ-đề

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Nhẫn nghiêm

Sáng này giác ngộ kẻ sân hận

Khiến họ lìa sân trừ ngã mạn

Thường thích pháp nhu hòa nhẫn nhục,

Chúng sinh bạo ác khó nhẫn được

Vì Bồ-đề nên tâm chẳng động

Thường thích ca ngợi đức nhẫn nhục

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Dũng mãnh

Sáng này giác ngộ kẻ biếng lười

Khiến họ thường đối với Tam bảo

Cung kính cúng dường không chán mỏi,

Nếu họ thường đối với Tam bảo

Cung kính cúng dường không mệt mỏi

Thời hay vượt khỏi cảnh bốn ma

Mau thành bậc Vô thượng Bồ-đề,

Khuyến hóa chúng sinh khiến tinh tấn

Thường siêng cúng dường ngôi Tam bảo

Lúc pháp sắp diệt chuyên hộ trì

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Tịch tĩnh

Sáng này giác ngộ kẻ tâm loạn

Khiến họ xa lìa tham, sân, si

Tâm chẳng dao động được chánh định,

Xa lìa tất cả ác tri thức

Luận đàm vô nghĩa hạnh tạp nhiễm

Khen ngợi Thiền định hạnh tịch tĩnh

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Tuệ nghiêm

Sáng này giác ngộ kẻ ngu mê

Khiến họ chứng Đế hiểu duyên khởi

Các căn trí tuệ đều thông đạt,

Nếu hay chứng Đế hiểu duyên khởi

Các căn trí tuệ đều thông đạt

Thời được pháp Tam-muội Nhật đăng

Trí tuệ sáng tỏ thành quả Phật,

Của ngoài trong thân đều hay xả

Vì đạo Bồ-đề cầu chánh pháp

Nghe xong chuyên cần vì chúng nói

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Phật tuệ

Sáng này giác ngộ các hữu tình

Khiến thấy vô lượng, vô biên Phật

Các vị đều ngồi hoa sen báu

Khen ngợi oai đức và giải thoát

Tán Phật tự tại vô hạn lượng

Hiển thị Phật lực và thần thông

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Vô úy

Sáng này chiếu đến kẻ sợ hãi

Phi nhân nắm giữ những độc hại

Tất cả đều khiến mau trừ diệt,

Hay ban vô úy cho chúng sinh

Gặp kẻ làm hại đều khuyên ngăn

Chẩn tế kẻ cô cùng ách nạn

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên An ổn

Sáng này chiếu đến người tật bệnh

Khiến trừ tất cả sự khổ đau

Đều được sự vui trong chánh định,

Ban cho thuốc hay cứu các bệnh

Vật báu sống lâu, hương xoa thân

Tô, dầu, sữa, mật làm thức ăn

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Kiến Phật

Sáng này giác ngộ người sắp chết

Khiến theo nhớ tưởng thấy Như Lai

Mạng chung được sinh cõi nước Phật,

Thấy kẻ lâm chung khuyên niệm Phật

Lại chỉ tượng Phật bảo nhìn ngắm

Khiến đối với Phật rất kính ngưỡng

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Lạc pháp

Sáng này giác ngộ tất cả chúng

Khiến đối chánh pháp luôn mến thích

Lắng nghe diễn thuyết và biên chép,

Lúc pháp sắp diệt hay diễn nói

Khiến người cầu pháp ý thỏa mãn

Mến thích chánh pháp siêng tu tập

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Diệu âm

Sáng này khai ngộ chư Bồ-tát

Hay khiến các tiếng trong ba cõi

Người đều nghe là tiếng của Phật,

Dùng âm thanh lớn ca ngợi Phật

Bố thí, lạc, linh các âm nhạc

Khiến khắp thế gian nghe tiếng Phật

Do đó được thành ánh sáng này.

Phóng ánh sang tên Thí cam lộ

Sáng này khai ngộ tất cả chúng

Khiến bỏ tất cả hạnh phóng dật

Tu hành đầy đủ các công đức.

Nói pháp hữu vi chẳng an ổn

Vô lượng khổ não đều đầy khắp

Hằng thích ca ngợi vui tịch diệt

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Tối thắng

Sáng này khai ngộ tất cả chúng

Khiến ở chỗ Phật lắng nghe khắp

Giới, định, trí tuệ pháp tăng thượng,

Thường thích ca ngợi tất cả Phật

Giới cấm, thiền định, tuệ thù thắng

Đó là vì cầu đạo Vô thượng

Do lay được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Bảo nghiêm

Sáng này giác ngộ tất cả chúng

Khiến được tạng báu vô cùng tận

Dùng đấy cúng dường chư Như Lai,

Đem các loại châu báu thượng diệu

Dâng lên chư Phật và Phật pháp

Cũng để ban cho kẻ nghèo thiếu

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Hương nghiêm

Sáng này giác ngộ tất cả chúng

Khiến người nghe pháp tâm vui đẹp

Quyết định sẽ thành công đức Phật,

Hương tốt trời người, dùng thoa đất

Cúng dường tất cả Đấng Tối Tôn

Cũng dùng xây tháp và tượng Phật

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng Tạp trang nghiêm

Cờ, phướn, lọng báu vô số lượng

Thắp hương, rải hoa, tấu âm nhạc

Thành ấp trong ngoài đều khắp cả,

Đem những kỹ nhạc vi diệu ấy

Cùng những hương, hoa, phướn, lọng đẹp

Các thứ trang nghiêm cúng dường Phật

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Nghiêm khiết

Khiến đất bằng phẳng như bàn tay

Trang nghiêm tháp Phật vào chỗ ấy

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Đại vân

Hay khởi mây thơm mưa nước thơm

Nước thơm rưới tháp và đình viện

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Nghiêm cụ

Khiến người trần trụi được y phục

Vật tốt nghiêm thân đem bố thí

Do đấy được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Thượng vị

Hay khiến kẻ đói được mỹ thực

Các thức ăn ngon đem bố thí

Do đấy được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Đại tài

Khiến kẻ nghèo cùng được kho báu

Đem vật vô tận cúng Tam bảo

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng Nhãn thanh tịnh

Hay khiến kẻ mù được nhìn thấy

Đem đèn cúng Phật và Phật pháp

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng Nhĩ thanh tịnh

Hay khiến kẻ điếc được nghe rõ

Trổi nhạc cúng Phật và Phật pháp

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng Tî thanh tịnh

Xưa chưa nghe hương đều được nghe

Đem hương cúng Phật và Phật pháp

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng Thiệt thanh tịnh

Hay dùng tiếng tốt ca ngợi Phật

Trừ hẳn lời nói thô và ác

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng Thân thanh tịnh

Kẻ các căn thiếu khiến đầy đủ

Dùng thân lễ Phật và Phật pháp

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng Ý thanh tịnh

Khiến kẻ quên lãng được chánh niệm

Tu hành Tam-muội đều tự tại

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng Sắc thanh tịnh

Khiến thấy than Phật chẳng nghĩ bàn

Đem những sắc diệu trang nghiêm tháp

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng Thanh thanh tịnh

Khiến biết tánh thanh vốn vắng lặng

Quán thanh duyên khởi như tiếng vang

Do đó được thành ánh sáng ấy.

Lại phóng ánh sáng Hương thanh tịnh

Khiến vật hôi nhơ đều thơm sạch

Nước thơm rửa tháp cây Bồ-đề

Do đó được thành ánh sáng ấy.

Lại phóng ánh sáng Vị thanh tịnh

Trừ được tất cả độc trong vị

Hằng cúng Phật, Tăng cùng cha mẹ

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng Xúc thanh tịnh

Hay khiến thô nhám đều dịu mềm

Đao, mâu, kiếm, kích trên rơi xuống

Đều khiến biến thành tràng hoa đẹp,

Do xưa từng ở giữa đường sá

Thoa hương, rải hoa, trải y phục

Rước đưa chư Phật đi trên đó

Vì thế nay được ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng Pháp thanh tịnh

Hay khiến tất cả những chân lông

Đều diễn nói pháp mầu chẳng nghĩ bàn

Ai nghe pháp ấy đều vui hiểu

Do nhân duyên sinh vốn vô sinh

Pháp thân của Phật chẳng phải thân

Pháp tánh thường trụ như hư không

Do thuyết nghĩa trên được sáng ấy.

Những môn ánh sáng như đã thuật

Hằng hà sa số vô hạn lượng

Đều từ chân lông Đại Tiên phóng

Mỗi mỗi công dụng đều sai biệt.

Như một chân lông phóng ánh sáng

Vô lượng, vô số như hằng sa

Tất cả chân long đều như vậy

Là sức Tam-muội của Đại Tiên

Như bản hạnh xưa được ánh sáng

Tùy theo túc duyên đã tu hành

Nay phóng ánh sáng được như vậy

Đấy là Đại Tiên trí tự tại.

Thuở xưa đồng tu nơi phước nghiệp

Và người mến thích hay tùy hỷ

Thấy kia thật hành cũng vui theo

Nay ánh sáng này đều được thấy.

Nếu ai tự tu các phước nghiệp

Cúng dường chư Phật vô lượng số

Đối công đức Phật thường nguyện cầu

Thì được ánh sáng này giác ngộ.

Như kẻ mù chẳng thấy mặt trời

Chẳng phải mặt trời không mọc lên

Những người mắt tỏ đều thấy rõ

Riêng theo phận mình làm công việc.

Ánh sáng Bồ-tát cũng như vậy

Người có trí tuệ đều thấy cả

Phàm phu tin tà kẻ mê si

Nơi ánh sáng ấy không thấy được.

Cung điện ma-ni và xe kiệu

Báu đẹp hương thơm dùng thoa sáng

Người có phước đức tự nhiên đủ

Người không phước đức chẳng ở được.

Ánh sáng Bồ-tát cũng như vậy

Người có trí sâu đều chiếu đến

Tin tà, hiểu kém, kẻ phàm ngu

Chẳng thể thấy được ánh sáng ấy.

Ai nghe ánh sáng này sai biệt

Hay sinh tâm tin sâu thanh tịnh

Dứt hẳn tất cả các lưới nghi

Mau thành cờ công đức vô thượng.

Có Tam-muội thắng hay xuất hiện

Quyến thuộc trang nghiêm đều tự tại

Tất cả mười phương các cõi nước

Phật tử chúng hội không sánh kịp.

Có hoa sen đẹp sáng trang nghiêm

Lượng bằng ba ngàn cõi đại thiên

Thân Ngài đoan tọa khắp hoa sen

Đây là sức thần thông Tam-muội

Lại có vô số hoa sen đẹp

Bằng vi trần mười cõi vây quanh

Chúng Phật tử, ngồi trên hoa đó

Đều trụ sức oai thần Tam-muội

Đời trước thành tựu nhân duyên lành

Tu hành đầy đủ công đức Phật

Những chúng sinh này quanh Bồ-tát

Cùng nhau chắp tay nhìn không chán.

Ví như mặt nguyệt giữa các sao

Bồ-tát trong chúng cũng như thế

Pháp tu hành Bồ-tát như vậy.

Vào sức oai thần Tam-muội này.

Như sự thị hiện ở một phương

Các chúng Phật tử cùng vây quanh

Trong tất cả phương đều như vậy

Trụ sức oai thần Tam-muội này.

Có Tam-muội thù thắng phương võng

Trụ đấy Bồ-tát khai thị rộng

Trong tất cả phương hiện thân khắp

Hoặc hiện nhập định hoặc xuất định,

Hoặc ở phương Đông nhập chánh định

Rồi ở phương Tây mà xuất định,

Hoặc ở phương Tây nhập chánh định

Rồi ở phương Đông mà xuất định,

Hoặc ở phương khác nhập chánh định

Rồi ở phương khác mà xuất định,

Nhập xuất như vậy khắp mười phương

Gọi sức Tam-muội của Bồ-tát.

Cùng tận phương Đông các cõi nước

Có chư Như Lai vô lượng số

Đều hiện trước Phật thân cận cả

Trụ nơi Tam-muội tịch bất động,

Nhưng ở các thế giới phương Tây

Chỗ của tất cả chư Phật ngự

Đều hiện từ nơi Tam-muội xuất

Sắm sửa vô lượng đồ cúng dường.

Cùng tận các cõi nước phương Tây

Chư Phật Như Lai vô lượng số

Điều hiện trước Phật thân cận cả

Trụ nơi Tam-muội tịch bất động,

Nhưng ở các thế giới phương Đông

Chỗ của tất cả chư Phật ngự

Đều hiện từ nơi Tam-muội xuất

Sắm sửa vô lượng thức cúng dường.

Như vậy mười phương các thế giới

Bồ-tát vào khắp không bỏ sót

Hoặc nhập Tam-muội tịch bất động

Hoặc hiện cung kính cúng dường Phật.

Ở trong nhãn căn nhập chánh định

Ở trong sắc trần từ định xuất,

Thị hiện tánh sắc chẳng nghĩ bàn

Tất cả trời người chẳng biết được.

Ở trong sắc trần nhập chánh định

Nơi nhãn xuất định tâm chẳng loạn

Nói nhãn không sinh và không khởi

Tánh không, tịch diệt và vô tác.

Ở trong nhĩ căn nhập chánh định

Ở trong thanh trần từ định xuất

Phân biệt tất cả tiếng ngữ ngôn

Chư Thiên, thế nhân chẳng biết được.

Ở trong thanh trần nhập chánh định

Nơi nhĩ xuất định tâm chẳng loạn

Nói nhĩ không sinh và không khởi

Tánh không tịch diệt và vô tác.

Ở trong tỷ căn nhập chánh định

Ở trong hương trần từ định xuất

Khắp được tất cả hương thượng diệu

Chư Thiên, thế nhân chẳng biết được.

Ở trong hương trần nhập chánh định

Ở tỷ xuất định tâm chẳng loạn

Nói tỷ không sinh và không khởi

Tánh không, tịch diệt và vô tác.

Ở trong thiệt căn nhập chánh định

Ở trong vị trần từ định xuất

Khắp được tất cả những thượng vị

Chư Thiên, thế nhân chẳng biết được.

Ở trong vị trần nhập chánh định

Trong thiệt xuất định tâm chẳng loạn

Nói thiệt không sinh và không khởi

Tánh không, tịch diệt và vô tác.

Ở trong thân căn nhập chánh định

Ở trong xúc trần từ định xuất

Khéo hay phân biệt tất cả xúc

Chư Thiên, thế nhân chẳng biết được.

Ở trong xúc trần nhập chánh định

Trong thân xuất định tâm chẳng loạn

Nói thân không sinh và không khởi

Tánh không, tịch diệt và vô tác.

Ở trong ý căn nhập chánh định

Ở trong pháp trần từ định xuất

Phân biệt tất cả các pháp tướng

Chư Thiên, thế nhân chẳng biết được.

Ở trong pháp trần nhập chánh định

Nơi ý xuất định tâm chẳng loạn

Nói ý không sinh và không khởi

Tánh không tịch diệt và vô tác.

Trong thân đồng tử nhập chánh định

Trong thân tráng niên từ định xuất

Trong thân tráng niên nhập chánh định

Trong thân lão niên từ định xuất,

Trong thân lão niên nhập chánh định

Trong thân thiện nữ từ định xuất,

Trong thân thiện nữ nhập chánh định

Trong thân thiện nam từ định xuất,

Trong thân thiện nam nhập chánh định

Thân Tỳ-kheo-ni từ định xuất,

Thân Tỳ-kheo-ni nhập chánh định

Trong thân Tỳ-kheo từ định xuất,

Trong thân Tỳ-kheo nhập chánh định

Thân học, vô học từ định xuất,

Thân học, vô học nhập chánh định

Thân Bích-chi-phật từ định xuất,

Thân Bích-chi-phật nhập chánh định

Hiện thân Như Lai từ định xuất,

Nơi thân Như Lai nhập chánh định

Trong thân chư Thiên từ định xuất,

Trong thân chư Thiên nhập chánh định

Trong thân đại Long từ định xuất,

Trong thân đại Long nhập chánh định

Trong thân Dạ-xoa từ định xuất,

Trong thân Dạ-xoa nhập chánh định

Trong thân Quỷ thần từ định xuất,

Trong thân Quỷ thần nhập chánh định

Trong một chân lông từ định xuất,

Trong một chân long nhập chánh định

Tất cả chân lông từ định xuất,

Tất cả chân long nhập chánh định

Trên đầu một lông từ định xuất,

Trên đầu một lông nhập chánh định

Trong một vi trần từ định xuất,

Trong một vi trần nhập chánh định

Trong tất cả trần từ định xuất,

Trong tất cả trần nhập chánh định

Trong đất Kim cang từ định xuất,

Trong đất Kim cang nhập chánh định

Trên cây ma-ni từ định xuất,

Trên cây ma-ni nhập chánh định

Trong ánh sáng Phật từ định xuất,

Trong ánh sáng Phật nhập chánh định

Ở trong sông biển từ định xuất

Ở trong sông biển nhập chánh định

Ở trong hỏa đại từ định xuất,

Ở trong hỏa đại nhập chánh định

Trong phong đại xuất tâm chẳng loạn,

Ở trong phong đại nhập chánh định

Ở trong địa đại từ định xuất,

Ở trong địa đại nhập chánh định

Nơi cung điện trời từ định xuất,

Nơi cung điện trời nhập chánh định

Hư không xuất định tâm chẳng loạn,

Đây gọi bậc Vô lượng công đức

Tam-muội tự tại khó nghĩ bàn.

Mười phương tất cả chư Như Lai

Trong vô lượng kiếp nói chẳng hết.

Tất cả Như Lai đều cùng nói

Nghiệp báo chúng sinh khó nghĩ bàn.

Chư long biến hóa, Phật tự tại

Thần lực Bồ-tát cũng khó nghĩ

Muốn dùng ví dụ để hiển bày

Trọn không có dụ để dụ được.

Nhưng những người trí tuệ thông đạt

Nhân nhờ thí dụ mà hiểu nghĩa.

Hàng Thanh văn trụ tám giải thoát

Những sự biến hiện đều tự tại:

Có thể một than hiện nhiều thân

Lại hợp nhiều thân thành một thân,

Ở giữa không gian nhập hỏa định

Đi đứng, nằm, ngồi giữa hư không

Trên thân phun nước dưới tuôn lửa

Trên thân tuôn lửa dưới tuôn nước

Như thế đều ở trong một niệm

Các môn tự tại vô lượng biên,

Thanh văn chẳng đủ đại Từ bi

Chẳng vì chúng sinh cầu Phật đạo

Còn hiện được việc khó nghĩ này

Huống sức tự tại lợi lớn

Như mặt trời, trăng trên hư không

Bóng hình cùng khắp cả mười phương

Trong nươc ao hồ đầm chậu chén

Các báu biển sông đều hiện cả.

Bóng hình Bồ-tát cũng như vậy

Hiện khắp mười phương chẳng nghĩ bàn

Đều do pháp Tam-muội tự tại

Chỉ có Đức Như Lai là chứng biết.

Như nơi nước trong, bốn binh chủng

Các loại sai khác không xen tạp

Kiếm kích cung tên loại rất nhiều

Mão, giáp, xe cộ chẳng phải một,

Chúng có bao nhiêu tướng sai khác

Nước trong hiện rõ tất cả bóng

Nhưng nước vốn tự không phân biệt

Tam-muội Bồ-tát cũng như vậy.

Trong biển có thần tên Thiện Âm

Tiếng thần thuận hết loài trong biển

Bao nhiêu ngôn ngữ đều biết rõ

Khiến tất cả chúng đều vui mừng.

Thần ấy có đủ tham, sân, si

Mà còn khéo hiểu tất cả tiếng

Huống là sức tự tại Tổng trì

Mà chẳng khiến chúng vui mừng sao!

Có một phụ nữ tên Biện Tài

Cha mẹ cầu trời mà sinh được

Có ai lìa ác thích chân thật

Vào trong thân đó sinh diệu biện.

Nàng ấy có tham dục, sân, si

Còn cho người theo có biện tài

Huống là Bồ-tát đủ trí tuệ

Chẳng thể cho chúng được lợi ích!

Như nhà ảo thuật biết pháp huyễn

Hiện được các loại nhiều vô lượng

Giây lát hiện làm ngày tháng năm

Thành ấp giàu có rất an vui,

Thuật gia có đủ tham, sân, si

Còn biến hóa được vui thế gian

Huống là sức Thiền định giải thoát

Chẳng thể khiến chúng vui mừng sao!

Lúc trời cùng Tu-la chiến đấu

Tu-la thua trận đồng chạy trốn

Vũ khí xe cộ và quân lính

Đồng thời trốn mất không kiếm được,

Tu-la có đủ tham, sân, si

Còn hay biến hóa chẳng nghĩ bàn

Huống bậc Thần thông lực vô úy

Đâu chẳng thể biến hóa tự tại!

Thích Đề-hoàn-nhân có Tượng vương

Lúc nó biết Thiên đế muốn đi

Tự hóa đủ ba mươi hai đầu

Mỗi đầu đều đủ sáu cái ngà,

Trên mỗi ngà đều có bảy ao

Mỗi ao đầy nước thơm trong sạch

Trong mỗi ao nước thơm trong ấy

Có bảy hoa sen rất xinh đẹp,

Trên mỗi hoa sen xinh đẹp ấy

Đều có bảy ngọc nữ cõi trời

Giỏi nghề đàn ca trổi âm nhạc

Cùng với Thiên đế đồng vui chơi,

Voi ấy hoặc lại bỏ hình mình

Tự hóa thân đồng với chư Thiên

Oai nghi đi đứng giống như trời

Nó có sức thần biến như vậy,

Tượng vương có đủ tham, sân, si

Còn hiện thần thông được như vậy

Huống bậc đầy đủ trí phương tiện

Mà đối Tam-muội chẳng tự tại.

Như A-tu-la biến thân hình

Chân đạp đáy biển Kim cang tế

Nước biển rất sâu ngập nửa thân

Đầu cao ngang đỉnh núi Tu-di.

Tu-la có đủ tham, sân, si

Còn hiện được thần thông to lớn

Huống bậc phục ma đèn soi đời

Mà công sức oai thần tự tại!

Trời cùng Tu-la lúc đánh nhau!

Thiên đế thần lực chẳng nghĩ bàn

Tùy theo số chúng A-tu-la

Hiện thân bằng số để cùng đấu,

Các A-tu-la cùng tự nghĩ:

Thích Đề-hoàn Nhân đến đánh ta

Tất sẽ bắt ta trói tay chân

Do đó chúng nó đều lo lắng,

Đế Thích hiện thân có ngàn mắt

Tay cầm Kim cang tuôn lửa ngọn

Mặc giáp cầm gậy rất oai nghiêm

Tu-la trong thấy đều sợ chạy.

Thiên đế chỉ do chút phước đức

Còn dẹp phá được oán địch lớn

Huống bậc Đại bi cứu tất cả

Đủ công đức lại chẳng tự tại!

Trong đời Đao-lợi có trống trời

Từ nghiệp báo trời mà cảm ra

Lúc biết chư Thiên ham phóng dật

Trên không tự nhiên vang tiếng này:

“Tất cả năm dục đều vô thường

Như bọt nước kia tánh hư giả

Các cõi như mộng như dợn nắng

Như trăng trong nước như mây nổi,

Phóng dật là oán là khổ não

Là đường sinh tử chẳng mát mẻ

Nếu ai ham say việc phóng dật

Lọt vào miệng cá lớn sinh tử,

Những cội gốc khổ của thế gian

Tất cả Thánh nhân đều chán lìa

Tánh chất năm dục là hoại diệt

Các Ngài phải thích pháp chân thật”.

Tam thập tam thiên nghe tiếng trống

Cùng dắt nhau lên Thiện pháp đường

Thiên đế vì họ giảng pháp diệu

Đều khiến thuận đạo trừ tham ái.

Tiếng trống vô hình không thấy được

Còn hay lợi ích chúng chư Thiên

Huống bậc Đại từ hiện sắc thân

Mà chẳng tế độ loài hàm thức!

Trời cùng Tu-la lúc đánh nhau

Chư thiên phước đức sức thù thắng

Trống trời vang tiếng bảo chư Thiên:

Các vị chẳng nên có kinh sợ!

Chư Thiên được nghe tiếng trống này

Đều hết lo sợ thêm sức lực

Lúc đó, Tu-la tâm khiếp hãi

Bao nhiêu binh tướng kéo chạy lui.

Cam lộ Định diệu như trống trời

Hằng vang tiếng hàng ma tịch tĩnh

Đại Bi xót thương cứu tất cả

Khiến khắp chúng sinh dứt phiền não.

Thiên đế ứng khắp các Thiên nữ

Với chín mươi hai triệu thân hình

Khiến chư Thiên nữ đều tự bảo

Thiên vương chỉ cùng ta riêng vui.

Như thân ứng khắp chư Thiên nữ

Trong Thiện pháp đường cũng như vậy

Có thể một niệm hiện thần thông

Đều đến trước mặt mà thuyết pháp.

Thiên đế có đủ tham, sân, si

Hay khiến quyến thuộc đều hoan hỷ

Huống bậc phương tiện Đại thần thông

Mà chẳng khiến được chúng vui đẹp!

Tha hóa tự tại sáu Thiên vương

Ở trong cõi Dục được tự tại.

Dùng hoặc nghiệp khổ làm rọ lưới

Cột trói tất cả hạng phàm phu.

Thiên vương kia có tham, sân, si

Với chúng sinh còn được tự tại

Huống Bậc đủ mười Lực tự tại

Mà chẳng khiến được chúng đồng hành!

Đại Phạm vương tam thiên thế giới

Tất cả chỗ ở của Phạm thiên

Đều hay hiện thân ngồi ở trước

Diễn thông đủ Phạm âm vi diệu.

Đại Phạm vương kia ở thế gian

Thiền định thần thông còn như ý

Huống đấng xuất thế gian Vô thượng

Đối thiền giải thoát chẳng tự tại!

Ma-hê-thủ-la trí tự tại

Long vương biển lớn lúc làm mưa

Có thể phân biệt đếm từng giọt

Ở trong một niệm biết rõ ràng.

Bậc vô lượng kiếp siêng tu học

Được trí giác Vô thượng Bồ-đề

Há lại chẳng được trong một niệm

Biết khắp tất cả tâm chúng sinh!

Nghiệp báo chúng sinh chẳng nghĩ bàn

Dùng sức gió lớn khởi thế gian

Biển rộng, núi to, cung điện trời

Các báu, ánh sáng, muôn vật loại,

Cũng hay nổi mây cùng mưa lớn

Cũng hay làm tan những hơi mây

Cũng hay thành thục loài ngũ cốc

Cũng hay an lạc các chúng sinh,

Gió lớn chẳng học Ba-la-mật

Cũng chẳng học công đức của Phật

Còn làm thành việc chẳng nghĩ bàn

Huống bậc đầy đủ những hạnh nguyện

Nam tử, nữ nhân các thứ tiếng

Âm thanh của tất cả chim muông

Tiếng biển gào, sông chảy, sấm rền

Đều hay vừa đẹp ý chúng sinh

Huống Bậc biết tiếng tánh như vang

Đến được biện tài diệu vô ngại

Ứng khắp chúng sinh để thuyết pháp

Mà chẳng khiến được chúng sinh mừng

Biển có pháp hy hữu đặc biệt

Bình đẳng in hình tất cả cảnh

Vật báu thế gian và muôn dòng

Dung nạp tất cả không từ chối.

Bậc Giải thoát thiền định vô tận

Là ấn bình đẳng cũng như vậy

Phước đức, trí tuệ các hạnh diệu

Khắp tu tất cả không nhàm chán.

Đại hải Long vương lúc du hành

Nơi nơi chốn chốn được tự tại

Nổi mây trùm khắp cả bốn châu

Mây đó đủ những màu trang nghiêm.

Thứ sáu Tha hóa tự tại thiên

Nơi đó màu mây như chân kim,

Mây trời Hóa lạc màu châu đỏ,

Mây trời Đâu-suất màu sương tuyết,

Mây trời Dạ-ma màu lưu ly,

Mây trời Đao-lợi màu mã não,

Trời Tứ Thiên vương màu pha lê,

Trên mặt biển lớn màu kim cang,

Cõi Khẩn-na-la màu hương diệu,

Chỗ ở chư Long màu hoa sen,

Chỗ ở Dạ-xoa màu ngỗng trắng,

Trong A-tu-la màu đá núi,

Châu Uất-đơn-việt màu lửa vàng,

Trong cõi Diêm-phù-đề màu thanh bửu,

Hai châu kia màu tạp trang nghiêm,

Tùy chúng sở thích mà ứng hiện.

Và lại trời Tha hóa tự tại

Trong mây chớp sáng như nhật quang,

Trên trời Hóa lạc như nguyệt quang.

Trên trời Đâu-suất vàng Diêm-phù,

Trên trời Dạ-ma màu kha tuyết,

Trời Đao-lợi sáng màu lửa vàng,

Trên Tứ vương thiên màu các báu,

Trong biển lớn kia màu châu đỏ,

Chỗ Khẩn-na-la màu lưu ly,

Chỗ Long vương ở màu tạng báu,

Chỗ Dạ-xoa ở màu pha lê,

Trong A-tu-la màu mã não.

Châu Uất-đơn-việt màu hỏa châu.

Trong cõi Diêm-phù-đề màu đế thanh,

Nơi hai châu kia tạp trang nghiêm

Như màu của mây chớp cũng vậy.

Tha hóa sấm rền như Phạm âm,

Tiếng trống lớn trong trời Hóa lạc

Tiếng xướng ca trên trời Đâu-suất

Tiếng Thiên nữ trên trời Dạ-ma

Ở trên trời Tam thập tam kia

Các loại âm thanh Khẩn-na-la,

Nơi cõi Tứ vương thiên Hộ thế

Như tiếng của thần Càn-thát-bà,

Tiếng hai núi chạm nhau trong biển,

Tiếng tiêu sáo trong Khẩn-na-la,

Tiếng Tần-già trong thành Long vương,

Tiếng Long nữ chỗ Dạ-xoa ở,

Tiếng trống trời nơi A-tu-la,

Tiếng hải triều ở trong nhân loại,

Tha hóa tự tại mưa hương diệu

Các thứ tạp hoa dùng trang nghiêm

Hóa lạc thiên mưa hoa Đa-la

Hoa Mạn-đà-la và rưới hương,

Trên Đâu-suất thiên mưa ma-ni,

Đầy đủ các thứ báu trang nghiêm,

Châu báu trong tóc như nguyệt quang

Y phục thượng diệu màu chân kim,

Trời Dạ-ma mưa cờ phướn lọng

Tràng hoa, hương xoa đồ trang sức

Y thượng diệu màu trân châu đỏ

Và cùng các thứ kỹ nhạc tốt,

Đao-lợi thiên mưa ngọc Như ý

Hương Kiên hắc trầm thủy chiên-đàn

Cùng Uất kim, Kê-la-đa-ma

Hoa đẹp nước thơm xen nhau rưới,

Trong thành Hộ thế mưa thức ngon

Đủ sắc, hương, vị thêm sức lực

Cũng mưa vô lượng các diệu bảo

Tất cả đều do Long vương làm.

Và lại ở trong biển lớn kia

Mưa tuôn chẳng dứt như trục xe

Lại mưa vô tận tạng báu lớn

Cũng mưa các thứ đồ trang nghiêm,

Xứ Khẩn-na-la mưa anh lạc

Y phục màu hoa sen và báu

Hương Mạt-lợi và Bà-sư-ca

Các thứ âm nhạc đều đầy đủ,

Trong thành chư Long mưa châu đỏ.

Trong thành Dạ-xoa ma-ni sáng,

Trong A-tu-la mưa dao gậy

Dẹp trừ tất cả những oán địch,

Châu Uất-đơn-việt mưa anh lạc

Cũng mưa vô lượng hoa thượng diệu,

Phất-bà, Cù-gia hai châu kia

Đều mưa các thứ vật trang nghiêm,

Diêm-phù-đề mưa nước trong sạch

Thấm nhuần mọi nơi thường phải thời

Nuôi lớn cây hoa quả và thuốc

Thành thục tất cả những lúa mạ.

Vô lượng trang nghiêm đẹp như vậy

Các thứ mây, chớp và sấm, mưa,

Long vương tự tại đều làm được

Mà thân chẳng động chẳng phân biệt.

Long vương ở trong biển thế gian

Có thể hiện được điều khó nghĩ

Huống bậc vào biển pháp công đức

Mà chẳng hiện được đại thần biến!

Môn giải thoát của chư Bồ-tát

Tất cả ví dụ không rõ được

Nay tôi tạm dùng các ví dụ

Lược nói sức tự tại Bồ-tát.

Trí tuệ bậc nhất, tuệ rộng lớn,

Trí tuệ chân thật, tuệ vô biên,

Thắng tuệ và cùng tuệ thù diệu,

Pháp môn như vậy nay đã nói.

Pháp này hy hữu rất diệu kỳ

Nếu người nghe xong lãnh thọ được

Hay tin, hay nhận, hay khen nói

Việc làm như vậy rất là khó.

Tất cả phàm phu ở thế gian

Người tin pháp này rất là khó

Nếu ai siêng tu phước thanh tịnh

Do nhân lành xưa mới tin được.

Chúng sinh trong tất cả thế giới

Ít ai muốn cầu thừa Thanh văn

Người cầu Độc giác lại càng ít

Người hướng Đại thừa rất khó gặp.

Người hướng Đại thừa còn là dễ

Tin được pháp này lại khó hơn

Huống lại trì tụng vì người nói

Đúng pháp tu hành hiểu chân thật.

Có người đem đại thiên thế giới

Đầu đội một kiếp thân chẳng động

Việc người ấy làm chưa là khó

Người tin pháp này mới là khó.

Hoặc người tay bưng mười cõi nước

Đứng giữa không gian trọn một kiếp

Việc người ấy làm chưa là khó

Tin được pháp này mới là khó.

Chúng sinh như vi trần mười cõi

Cho vật sở thích trọn một kiếp

Phước đức người ấy chưa là thắng

Người tin pháp này mới tối thắng.

Số Phật như vi trần mười cõi

Đều kính cúng thờ trọn một kiếp

Nếu trì tụng được phẩm kinh này

Phước ấy tối thắng hơn người trước.

Lúc Bồ-tát Hiền Thủ nói kệ này rồi, mười phương thế giới đều chấn động đủ sáu cách, cung ma ẩn khuất, cõi ác thôi dứt. Mười phương chư Phật đều hiện ra trước đồng đưa tay phải xoa đỉnh Bồ-tát Hiền Thủ và đồng tiếng khen:

–Lành thay! Ông khéo giảng nói pháp này. Chúng ta tất cả đều tùy hỷ.

Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm - Quyển 16 - Phẩm 13: Lên Đỉnh Núi Tu-Di

KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT

HOA NGHIÊM

QUYỂN 16

Phẩm 13: LÊN ĐỈNH NÚI TU-DI

Bấy giờ, do thần lực của Đức Như Lai, tất cả thế giới khắp mười phương, nơi mỗi cõi Diêm-phù-đề trong bốn châu thiên hạ, đều thấy Đức Phật ngự tại cội cây Bồ-đề, đều có Bồ-tát nương theo oai thần của Phật mà thuyết pháp, tất cả đều cho rằng mình luôn ở trước Phật.

Đức Phật chẳng rời cây Bồ-đề mà thăng lên đỉnh núi Tu-di hướng đến điện của Đế Thích.

Lúc đó, Thiên đế ở trước điện Diệu thắng từ xa thấy Phật đến, liền dùng thần lực trang nghiêm điện này, trần bày tòa Sư tử Phổ quang minh tạng, đều dùng diệu bảo làm thành: Mười ngàn từng cấp rộng rãi trang nghiêm, mười ngàn lưới vàng giăng che phía trên, mười ngàn thứ màn, mười ngàn thứ lọng bài trí giáp vòng, mười ngàn lụa màu thắt tua buông rũ, mười ngàn chuỗi ngọc xen kết, mười ngàn y phục trải trên tòa, mười ngàn Thiên tử, mười ngàn Phạm vương đứng hầu sau trước, mười ngàn ánh sáng chiếu rực. Sau khi vì Đức Như Lai bày biện tòa xong, Thiên đế chắp tay cúi mình cung kính nghênh tiếp Đức Phật, thưa:

–Lành thay, Đức Thế Tôn! Lành thay, Đức Thiện Thệ! Lành thay, Đức Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Giác! Xin Phật xót thương đi vào điện này!

Đức Phật nhận lời vào điện Diệu thắng. Trong tất cả thế giới ở nười phương đều đồng như vậy cả.

Do thần lực của Đức Phật, bao nhiêu tiếng nhạc trong các cung điện đều im bặt.

Thiên đế liền tự nhớ đến những căn lành đã từng vun trồng nơi trụ xứ của Phật thời quá khứ, nên nói kệ rằng:

Như Lai Ca-diếp đủ đại Bi

Trong những an lành rất vô thượng

Phật ấy từng đến cung điện này

Thế nên chốn này rất an lành.

Câu-na Mâu-ni thấy vô ngại

Trong những an lành rất vô thượng

Phật ấy từng đến cung điện này

Thế nên chốn này rất an lành.

Câu-lưu-tôn Phật như núi vàng

Trong những an lành rất vô thượng

Phật ấy từng đến cung điện này

Thế nên chốn này rất an lành.

Phật Tỳ-xá-phù sạch ba hoặc

Trong những an lành rất vô thượng

Phật ấy từng đến cung điện này

Thế nên chốn này rất an lành.

Như Lai Thi-khí lìa phân biệt

Trong những an lành rất vô thượng

Phật ấy từng đến cung điện này

Thế nên chốn này rất an lành.

Phật Tỳ-bà-thi như trăng tròn

Trong những an lành rất vô thượng

Phật ấy từng đến cung điện này

Thế nên chốn này rất an lành

Phật Phất-sa đạt nghĩa bậc nhất

Trong những an lành rất vô thượng

Phật ấy từng đến cung điện này

Thế nên chốn này rất an lành

Như Lai Đề-xá biện vô ngại

Trong những an lành rất vô thượng

Phật ấy từng đến cung điện này

Thế nên chốn này rất an lành.

Phật Ba-đầu-ma tịnh vô cấu

Trong những an lành rất vô thượng

Phật ấy từng đến cung điện này

Thế nên chốn này rất an lành.

Như Lai Nhiên Đăng ánh sáng lớn

Trong những an lành rất vô thượng

Phật ấy từng đến cung điện này

Thế nên chốn này rất an lành.

Như Thiên vương Đao-lợi trong thế giới này, do thần lực của Như Lai, nói kệ ca ngợi công đức của mười Đức Phật thời quá khứ, trong thế giới ở mười phương, chư Thiên đế cũng ca ngợi công đức của chư Phật như vậy.

Lúc đó, Đức Thế Tôn an tọa kiết già trong điện Diệu thắng, hốt nhiên điện này rộng rãi bằng chỗ ở của tất cả chư Thiên. Mười phương thế giới cũng đều như vậy.

❧

Phẩm 14: KỆ TÁN NƠI ĐỈNH TU-DI

Bấy giờ, do thần lực của Đức Phật, từ các cõi nước bên ngoài như số vi trần nơi trăm cõi Phật trong mười phương, đều có một Đại Bồ-tát, mỗi vị đều cùng với số Bồ-tát như số vi trần nơi cõi Phật đồng vân tập đến. Mười Đại Bồ-tát là Bồ-tát Pháp Tuệ, Bồ-tát Nhất Thiết Tuệ, Bồ-tát Thắng Tuệ, Bồ-tát Công Đức Tuệ, Bồ-tát Tinh Tấn Tuệ, Bồ-tát Thiện Tuệ, Bồ-tát Trí Tuệ, Bồ-tát Chân Thật Tuệ, Bồ-tát Vô Thượng Tuệ, Bồ-tát Kiên Cố Tuệ. Cõi nước của các vị từ đó đến là thế giới Nhân-đà-la hoa, thế giới Ba-đầu-ma hoa, thế giới Bảo hoa, thế giới Ưu-bát-la hoa, thế giới Kim cang hoa, thế giới Diệu hương hoa, thế giới Duyệt ý hoa, thế giới A-lô-na hoa, thế giới Na-la-đà hoa, thế giới Hư không hoa. Chư Bồ-tát này đều ở chỗ chư Phật, tịnh tu phạm hạnh. Chư Phật đó là Phật Thù Đặc Nguyệt, Phật Vô Tận Nguyệt, Phật Bất Động Nguyệt, Phật Phong Nguyệt, Phật Thủy Nguyệt, Phật Giải Thoát Nguyệt, Phật Vô Thượng Nguyệt,

Phật Tinh Tú Nguyệt, Phật Thanh Tịnh Nguyệt, Phật Minh Liễu Nguyệt.

Chư Bồ-tát này đến đảnh lễ nơi chân Phật, rồi tùy phương đến, đều riêng hóa hiện tòa Sư tử Tỳ-lô-giá-na tạng và ngồi kiết già trên đó.

Như chư Bồ-tát vân tập đến đỉnh núi Tu-di nơi thế giới này, mười phương thế giới cũng đều như thế cả, đến danh hiệu, cõi nước và chư Phật cũng đồng.

Lúc này, Đức Thế Tôn, từ nơi các ngón chân phóng ra trăm ngàn ức ánh sáng màu đẹp chiếu khắp trong cung của Đế Thích ở mười phương thế giới, Phật và đại chúng đều hiển hiện cả.

Bấy giờ, Bồ-tát Pháp Tuệ nương theo oai thần của Phật, quán sát khắp mười phương rồi nói kệ rằng:

Phật phóng ánh sáng tịnh

Thấy khắp tất cả Phật

Đỉnh núi Tu-di vương

Ở trong điện Diệu thắng.

Tất cả Thiên đế Thích

Thỉnh Phật vào cung điện

Đều nói mười kệ hay

Ca ngợi chư Như Lai.

Trong các đại hội ấy

Có các chúng Bồ-tát

Đều từ mười phương đến

Hóa tòa mà an tọa.

Bồ-tát trong hội đó

Danh hiệu đồng chúng tôi

Những cõi từ đó đến

Danh tự cũng vẫn đồng,

Bản quốc chư Như Lai

Hồng danh đều cũng đồng

Bồ-tát ở chỗ Phật

Tịnh tu hạnh Vô thượng.

Đại chúng nên quán sát

Sức tự tại Như Lai

Tất cả Diêm-phù-đề

Đều nói Phật tại đó.

Chúng ta nay thấy Phật

Trụ nơi đỉnh Tu-di

Mười phương cũng như vậy

Sức tự tại Như Lai.

Trong mỗi mỗi thế giới

Phát tâm cầu Phật đạo

Nương vào nguyện như vậy

Tu tập hạnh Bồ-đề.

Phật dùng nhiều thân hình

Du hành khắp thế gian

Pháp giới không chướng ngại

Không ai lường tính được.

Sáng tuệ hằng chiếu khắp

Đời tối đều trừ diệt

Tất cả không gì sánh

Thế nào lường biết được!

Bồ-tát Nhất Thiết Tuệ vâng theo oai lực của Đức Phật, quán sát khắp mười phương rồi nói kệ rằng:

Giả sử trăm ngàn kiếp

Thường thấy Đức Như Lai

Chẳng ý nghĩa chân thật

Mà quán Đấng cứu đời,

Người này chấp lấy tướng

Thêm lớn lưới mê lầm

Trói buộc ngục sinh tử

Đui mù chẳng thấy Phật.

Quán sát nơi các pháp

Đều không có tự tánh

Tướng nó vốn sinh diệt

Chỉ là giả danh thuyết.

Tất cả pháp không sinh

Tất cả pháp không diệt

Nếu hiểu được như vậy

Chư Phật thường hiện tiền.

Tánh pháp vốn vắng lặng

Không lấy cũng không chấp

Tánh không tức là Phật

Chẳng thể nghĩ lường được.

Nếu biết tất cả pháp

Thể tánh đều như vậy

Người này thời chẳng bị

Phiền não làm nhiễm vướng.

Phàm phu thấy các pháp

Chỉ chuyển theo tướng giả

Chẳng rõ pháp vô tướng

Do đó chẳng thấy Phật.

Đức Phật lìa ba đời

Các tướng đều đầy đủ

Trụ nơi không chỗ trụ

Cùng khắp mà bất động.

Tôi quán tất cả pháp

Thảy đều được rõ ràng

Nay thấy Đức Như Lai

Quyết định không nghi ngờ.

Pháp tuệ trước đã nói

Tánh chân thật Như Lai

Tôi từ đó biết rõ

Bồ-đề khó nghĩ bàn.

Bồ-tát Thắng Tuệ nương theo oai lực của Phật, quán sát khắp mười phương rồi nói kệ rằng:

Như Lai đại trí tuệ

Hi hữu không gì sánh

Tất cả những thế gian

Tư duy chẳng đến được.

Phàm phu quán sát vọng

Chấp tướng chẳng đúng lý

Phật lìa tất cả tướng

Chẳng phải họ biết được,

Kẻ vô tri mê lầm

Vọng chấp tướng năm uẩn

Chẳng biết chân tánh kia

Người này chẳng thấy Phật

Biết rõ tất cả pháp

Đều không có tự tánh

Hiểu pháp tánh như vậy

Thời thấy Lô-xá-na.

Vì do năm uẩn trước

Uẩn sau tương tục khởi

Biết rõ nơi tánh này

Thấy Phật khó nghĩ bàn.

Ví như báu trong tối

Không đèn thời chẳng thấy

Phật pháp không người nói

Dầu tuệ chẳng biết được.

Cũng như mắt bị lòa

Chẳng thấy màu tươi đẹp

Như vậy tâm bất định

Chẳng thấy các Phật pháp.

Lại như mặt trời sáng

Kẻ mù không thấy được

Tâm không có trí tuệ

Trọn chẳng thấy chư Phật.

Nếu chữa hết bệnh lòa

Lìa bỏ tâm tưởng sắc

Chẳng thấy có các pháp

Thời thấy được Như Lai.

Nhất Thiết Tuệ đã nói

Pháp Bồ-đề của Phật

Tôi nghe theo lời ấy

Được thấy Lô-xá-na.

Bồ-tát Công Đức Tuệ nương theo oai lực của Phật quán sát khắp mười phương rồi nói kệ rằng:

Các pháp không chân thật

Vọng chấp là chân thật

Cho nên các phàm phu

Luân hồi ngục sinh tử.

Nơi ngôn từ thuyết pháp

Tiểu trí vọng phân biệt

Vì thế sinh chướng ngại

Chẳng rõ được tự tâm

Mà chẳng rõ tự tâm

Đâu biết được chánh đạo

Do nơi tuệ điên đảo

Thêm lớn mọi điều ác.

Chẳng thấy các pháp không

Hằng thọ khổ sinh tử

Người này chưa có được

Pháp nhãn thanh tịnh vậy.

Xưa kia tôi thọ khổ

Vì tôi chẳng thấy Phật,

Nên phải tịnh pháp nhãn

Quán xem chỗ đáng thấy.

Nếu được thấy Như Lai

Mà tâm không chấp giữ

Thì người này thấy được

Pháp như Phật đã biết.

Nếu thấy chân Phật pháp

Thì gọi Bậc đại trí

Người này có nhãn tịnh

Hay quán sát thế gian.

Không thấy chính là thấy

Hay thấy tất cả pháp

Đối pháp nếu có thấy

Thì tức là không thấy

Tất cả các pháp tánh

Không sinh cũng không diệt

Diệu thay, Đấng Đạo Sư

Tự giác và giác tha,

Thắng Tuệ trước đã nói

Pháp của Như Lai ngộ

Chúng tôi nghe theo lời

Biết được chân tánh Phật.

Bồ-tát Tinh Tấn Tuệ nương theo oai lực của Phật, quán sát khắp mười phương rồi nói kệ rằng:

Nếu trụ ở phân biệt

Thời hoại nhãn thanh tịnh

Thêm ngu si tà kiến

Trọn chẳng thấy được Phật.

Nếu rõ được pháp tà

Như thật chẳng điên đảo

Biết vọng vốn tự chân

Thấy Phật thời thanh tịnh.

Có thấy tức là cấu

Đấy chưa phải là thấy

Xa lìa các kiến chấp

Như vậy mới thấy Phật.

Pháp ngôn ngữ thế gian

Chúng sinh vọng phân biệt

Biết đời đều không sinh

Mới là thấy thế gian.

Nếu thấy “thế gian thấy”

Thì thấy tướng thế gian

Như thật đồng không khác

Đây gọi người chân kiến.

Nếu thấy đồng không khác

Đối vật chẳng phân biệt

Thấy này lìa phiền não

Vô lậu được tự tại.

Chỗ chư Phật khai thị

Tất cả pháp phân biệt

Chẳng thể nắm bắt được

Vì pháp tánh thanh tịnh.

Pháp tánh vốn thanh tịnh

Không tướng như hư không

Thảy không chủ thể

Người trí quán như vậy.

Xa lìa nơi pháp tưởng

Chẳng thích tất cả pháp

Đây cũng không chỗ tu

Thấy được Đại Mâu-ni.

Như Đức Tuệ đã nói

Đây gọi là thấy Phật

Có được tất cả hạnh

Thể tánh đều tịch diệt.

Bồ-tát Thiện Tuệ nương theo oai lực của Phật, quán sát khắp mười phương rồi nói kệ rằng:

Hy hữu, đại dũng kiện!

Vô lượng chư Như Lai

Ly cấu tâm giải thoát

Tự độ và độ người,

Tôi thấy đèn thế gian

Như thật chẳng điên đảo

Như trong vô lượng kiếp

Chỗ thấy của bậc trí.

Tất cả hạnh phàm phu

Đều mau về diệt tận

Tánh ấy như hư không

Nên nói là vô tận.

Người trí nói vô tận

Đây cũng không nói được

Vì tự tánh vô tận

Sở đắc khó nghĩ cùng

Trong chỗ nói vô tận

Chúng sinh không thủ đắc

Biết tánh chúng sinh vậy

Thì thấy Đại Danh Xưng.

Không thấy nói là thấy

Không sinh nói chúng sinh

Hoặc thấy hoặc chúng sinh

Biết rõ không thể tánh.

Thấy và đối tượng thấy

Cái thấy đều trừ bỏ

Chẳng hủy hoại chân pháp

Người này biết rõ Phật.

Nếu người biết rõ Phật

Và pháp của Phật nói

Thì hay chiếu thế gian

Như Phật Lô-xá-na.

Chánh giác khéo khai thị

Đạo một pháp thanh tịnh

Đại sĩ Tinh Tấn Tuệ

Diễn nói vô lượng pháp.

Hoặc có hoặc không có

Tưởng ấy đều trừ diệt

Như thế thấy được Phật

An trụ nơi thật tế.

Bồ-tát Trí Tuệ nương theo oai lực của Phật, quán sát khắp mười phương rồi nói kệ rằng:

Tôi nghe pháp tối thắng

Sinh ánh sáng trí tuệ

Chiếu khắp mười phương cõi

Đều thấy tất cả Phật.

Trong đó không chút vật

Chỉ có danh tự giả

Nếu chấp có ngã nhân

Tức là vào đường hiểm.

Những phàm phu chấp trước

Chấp thân là thật có

Phật chẳng phải chỗ lấy

Họ trọn chẳng thấy được.

Người này không tuệ nhãn

Chẳng thể thấy được Phật

Ở trong vô lượng kiếp

Lưu chuyển biển sinh tử.

Có tranh nói sinh tử

Không tranh là Niết-bàn

Sinh tử và Niết-bàn

Cả hai chẳng thủ đắc.

Nếu theo giả danh tự

Chấp lấy hai pháp này

Người ấy không đúng thật

Chẳng biết đạo Phật mầu

Nếu khởi tưởng như vậy:

“Đây Phật, đây Tối Thắng”

Điên đảo chẳng phải thật

Chẳng thấy được Chánh giác.

Biết được thật thể này

Tướng chân như tịch diệt

Thì thấy Đấng Chánh Giác

Vượt khỏi đường ngữ ngôn,

Ngôn ngữ nói các pháp

Chẳng hiển được tướng thật

Bình đẳng mới thấy được

Như Pháp, Phật cũng vậy.

Thì quá khứ chư Phật

Vị lai và hiện tại

Dứt hẳn gốc phân biệt

Thế nên gọi là Phật.

Bồ-tát Chân Thật Tuệ nương theo oai lực của Phật, quán sát khắp mười phương rồi nói kệ rằng:

Thà thọ khổ địa ngục

Được nghe hồng danh Phật

Chẳng thích vô lượng vui

Mà chẳng nghe danh Phật.

Sở dó ở thời xưa

Chịu khổ vô số kiếp

Lưu chuyển trong sinh tử

Vì chẳng nghe danh Phật.

Đối pháp chẳng điên đảo

Mà hiện chứng như thật

Lìa các tướng hòa hợp

Gọi là Vô thượng giác.

Hiện chẳng phải hòa hợp

Khứ, lai cũng như vậy

Tất cả pháp vô tướng

Đây là chân thể Phật.

Nếu quán nghĩa sâu xa

Của các pháp như thế

Thì thấy tướng chân thật

Pháp thân của chư Phật.

Đối thật thấy chân thật

Chẳng thật thấy chẳng thật

Hiểu rốt ráo như vậy

Cho nên gọi là Phật.

Phật pháp chẳng giác được

Rõ đây gọi “giác pháp”

Chư Phật tu như vậy

Một pháp bất khả đắc.

Biết do một nên nhiều

Biết do nhiều nên một

Các pháp không chỗ tựa

Chỉ do hòa hợp khởi.

Không năng tác tạo tác

Chỉ vì nghiệp tưởng sinh

Tại sao biết như vậy

Vì không có kia, đây.

Tất cả pháp vô trụ

Định xứ bất khả đắc

Chư Phật trụ nơi đây

Rốt ráo không dao động.

Bồ-tát Vô Thượng Tuệ nương theo oai lực của Phật, quán sát khắp mười phương rồi nói kệ rằng:

Đấng Như Lai Vô thượng

Xa lìa tưởng chúng sinh

Không có ai hơn được

Nên hiệu là Vô Thượng.

Pháp chư Phật đã đắc

Vô tác, không phân biệt

Cái thô không sở hữu

Vi tế cũng như vậy.

Cảnh chốn hành của Phật

Trong đó không có số

Chánh giác xa lìa số

Là chân pháp của Phật.

Ánh sáng Phật chiếu khắp

Diệt trừ những tối tăm

Ánh sáng này chẳng chiếu

Cũng chẳng phải không chiếu.

Đối pháp không chấp trước

Không niệm cũng không nhiễm

Không trụ không xứ sở

Chẳng hoại diệt pháp tánh.

Trong đây không có hai

Cũng lại không có một

Bậc Đại Trí thấy đúng

Khéo an trụ lý thật.

Trong không, không có hai

Không hai lại cũng không

Ba cõi tất cả không

Là chỗ thấy chư Phật.

Phàm phu không hay biết

Phật khiến trụ chánh pháp

Các pháp không chốn trụ

Ngộ đấy thấy tự thân.

Chẳng thân mà nói thân

Chẳng khởi mà hiện khởi

Không thân cũng không thấy

Là thân Phật vô thượng.

Bồ-tát Thật Tuệ nói

Pháp tánh mầu của Phật

Nếu người nghe pháp này

Sẽ được nhãn thanh tịnh.

Bồ-tát Kiên Cố Tuệ vâng theo oai lực của Phật quán sát khắp mười phương rồi nói kệ rằng:

Lớn thay! Ánh sáng lớn

Vô thượng sẽ dũng kiện

Vì lợi ích chúng sinh

Mà xuất hiện thế gian.

Phật dùng tâm đại Bi

Quán sát khắp chúng sinh

Thấy ở trong ba cõi

Luân hồi thọ nhiều khổ.

Chỉ trừ Đấng Chánh Giác

Bậc Đạo Sư đủ đức

Tất cả các trời, người

Không ai cứu hộ được.

Nếu chư Phật, Bồ-tát

Chẳng xuất hiện thế gian

Thì không một chúng sinh

Có thể được an lạc.

Như Lai Đẳng Chánh Giác

Và các chúng Thánh hiền

Xuất hiện ở thế gian

Cho chúng sinh niềm vui.

Nếu ai thấy Như Lai

Vì được lợi lành lớn

Nghe hiệu Phật sinh tin

Thì là pháp thế gian.

Chúng tôi thấy Như Lai

Vì được lợi ích lớn

Nghe pháp diệu như vậy

Đều sẽ thành Phật đạo.

Chư Bồ-tát quá khứ

Do thần lực của Phật

Được tuệ nhãn thanh tịnh

Rõ cảnh giới chư Phật.

Nay thấy Lô-xá-na

Thêm lòng tin thanh tịnh

Trí Phật không bờ bến

Diễn thuyết chẳng thể hết.

Như Bồ-tát Thắng Tuệ

Và tôi Kiên Cố Tuệ

Trong vô số ức kiếp

Cũng nói chẳng thể hết.

❧

Phẩm 15: THẬP TRỤ

Bấy giờ, Bồ-tát Pháp Tuệ nương theo oai lực của Phật, nhập Tam-muội Vô lượng phương tiện của Bồ-tát. Do sức của Tam-muội, ngoài số thế giới như số vi trần nơi một ngàn cõi Phật ở mười phương, có số Phật như số vi trần nơi ngàn cõi Phật đều đồng một hiệu là Pháp Tuệ và cùng hiện đến bảo Bồ-tát Pháp Tuệ:

–Lành thay! Lành thay! Thiện nam! Ông có thể nhập Tam-muội Vô lượng phương tiện của Bồ-tát.

Thiện nam! Trong mười phương, ở mỗi phương đều có chư Phật như số vi trần nơi một ngàn cõi Phật đều dùng thần lực đồng gia hộ cho ông.

Lại do nguyện lực và thần lực khi xưa của Đức Như Lai Tỳ-lô-giá-na, cùng năng lực từ thiện căn của ông đã tu, nên nhập Tam-muội này, khiến ông thuyết pháp, vì để tăng trưởng trí Phật, vì để thâm nhập pháp giới, vì khéo biết rõ cảnh giới của chúng sinh, vì nẻo nhập vô ngại, vì chốn hành hóa không chướng, vì được phương tiện không gì sánh, vì nhập tánh của Nhất thiết trí, vì giác ngộ về tất cả pháp, vì biết tất cả căn, vì có thể thọ trì diễn nói tất cả pháp. Đó là phát khởi mười thứ trụ của Bồ-tát.

Thiện nam! Ông nên nương vào thần lực của Phật mà diễn nói pháp thập trụ ấy!

Lúc đó, chư Phật liền ban cho Bồ-tát Pháp Tuệ trí không ngăn ngại, trí không chấp trước, trí không đoạn, trí không si, trí không dị biệt, trí không lỗi, trí vô lượng, trí không gì hơn, trí không biếng trễ, trí không xâm đoạt. Vì sao? Vì năng lực của Tam-muội này tự nhiên là như thế.

Chư Phật đều đưa tay phải xoa đầu của Bồ-tát Pháp Tuệ.

Bồ-tát Pháp Tuệ liền xuất định nói với chư Bồ-tát:

–Chư Phật tử! Trụ xứ của Bồ-tát rộng lớn đồng với pháp giới, hư không.

Phật tử! Bồ-tát trụ nơi nhà của chư Phật ba đời.

Nay tôi sẽ giảng nói về chỗ trụ của Bồ-tát ấy.

Chư Phật tử! Chỗ trụ của Bồ-tát có mười bậc, chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại đã nói, sẽ nói và hiện đương nói. Những gì là mười?

Đó là trụ sơ phát tâm, trụ trị địa, trụ tu hành, trụ sinh quý, trụ cụ túc phương tiện, trụ chánh tâm, trụ bất thoái, trụ đồng chân, trụ pháp vương tử, trụ quán đỉnh. Đó là mười trụ của Bồ-tát, chư Phật quá khứ vị lai hiện tại đã, sẽ và đang giảng nói.

Chư Phật tử! Thế nào Trụ của Bồ-tát phát tâm?

Vị Bồ-tát này thấy Phật Thế Tôn hình tướng đoan nghiêm, sắc tướng viên mãn, ai cũng ưa nhìn, khó có thể gặp được, có oai lực lớn, hoặc thấy thần túc, hoặc nghe thọ ký, hoặc nghe giảng dạy, hoặc thấy chúng sinh chịu những sự quá khổ, hoặc nghe Phật pháp rộng lớn của Như Lai mà phát tâm Bồ-đề, cầu trí Nhất thiết.

Vị Bồ-tát này duyên nơi mười pháp khó được mà phát tâm. Những gì là mười pháp? Đó là trí biết rõ thị xứ phi xứ, trí biết rõ nghiệp báo thiện ác, trí biết rõ căn tánh hơn kém, trí biết rõ các loại hiểu biết sai biệt, trí biết rõ các cảnh giới sai biệt, trí biết rõ tất cả phương pháp đạt đạo, trí biết rõ các thiền Tam-muội giải thoát, trí biết túc mạng vô ngại, trí biết Thiên nhãn vô ngại, trí biết lậu của ba đời đã dứt hết.

Chư Phật tử! Vị Bồ-tát này nên khuyên học mười pháp. Những gì là mười? Đó là siêng cúng dường Phật, thích ở nơi sinh tử, chủ đạo dìu dắt thế gian khiến trừ nghiệp ác, thường đem pháp thắng diệu dạy bảo, ca ngợi pháp vô thượng, học công đức của Phật, sinh ở trước chư Phật, luôn mong được thâu nhận, theo phương tiện diễn nói Tam-muội tịch tĩnh, ngợi khen việc xa lìa sinh tử luân hồi, làm chỗ quy y cho chúng sinh đang bị khổ. Vì sao? Vì muốn khiến cho Bồ-tát, ở trong Phật pháp, tâm thêm rộng lớn, có nghe được pháp liền tự hiểu, chẳng do người khác dạy.

Chư Phật tử! Thế nào là Trụ của Bồ-tát trị địa? Vị Bồ-tát này đối với chúng sinh phát mười thứ tâm. Những gì là mười? Đó là tâm lợi ích, tâm đại Bi, tâm an lạc, tâm an trụ, tâm thương xót, tâm thâu nhận, tâm giữ gìn, tâm đồng với mình, tâm làm thầy, tâm làm Đạo sư.

Chư Phật tử! Nên khuyên vị Bồ-tát này học mười thứ pháp. Những gì là mười? Đó là học rộng hiểu nhiều, an nhàn tịch tĩnh, gần Thiện tri thức, nói lời hòa vui, nói tất biết thời, tâm không khiếp sợ, thấu rõ các nghĩa, tu hành đúng pháp, xa lìa ngu mê, an trụ bất động. Vì sao? Vì muốn Bồ-tát đối với chúng sinh, thêm lớn đại Bi, có được nghe pháp liền tự hiểu chẳng do người khác dạy.

Chư Phật tử! Thế nào là Trụ của Bồ-tát tu hành?

Vị Bồ-tát này dùng mười hạnh để quán sát tất cả pháp. Những

gì là mười? Đó là quán sát tất cả pháp là vô thường, tất cả pháp là khổ, tất cả pháp là không, tất cả pháp là vô ngã, tất cả pháp là vô tác, tất cả pháp là vô vị, tất cả pháp là không đúng danh, tất cả pháp là không nơi chốn, tất cả pháp là lìa phân biệt, tất cả pháp là không chắc thật.

Chư Phật tử! Nên khuyên vị Bồ-tát này học mười pháp. Những gì là mười? Đó là quán sát chúng sinh giới, pháp giới, thế giới; quán sát địa giới, thủy giới, hỏa giới, phong giới; quán sát Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới. Vì sao? Vì muốn vị Bồ-tát này được trí tuệ sáng tỏ, có được nghe pháp liền tự hiểu chẳng do người khác dạy.

Chư Phật tử! Thế nào là Trụ của Bồ-tát sinh quý?

Vị Bồ-tát này từ trong Thánh giáo sinh, thành tựu mười pháp. Những gì là mười? Đó là trọn chẳng thoái chuyển nơi Phật đạo, sinh tâm tin sâu thanh tịnh, khéo quán sát pháp, biết rõ chúng sinh, cõi nước, thế giới, hạnh nghiệp, quả báo, sinh tử, Niết-bàn.

Chư Phật tử! Nên khuyên vị Bồ-tát này học mười pháp. Những gì là mười? Đó là biết rõ tất cả Phật pháp thời quá khứ, thời vị lai, thời hiện tại, tu tập tất cả Phật pháp thời quá khứ, vị lai, hiện tại, viên mãn tất cả Phật pháp quá khứ, vị lai, hiện tại, biết rõ tất cả Phật bình đẳng. Vì sao? Vì muốn cho vị Bồ-tát này được tăng tiến, ở trong ba đời tâm được bình dẳng, có được nghe pháp liền tự hiểu chẳng do người khác dạy.

Chư Phật tử! Thế nào là Trụ của Bồ-tát cụ túc phương tiện?

Vị Bồ-tát này tu tập căn lành đều vì cứu hộ tất cả chúng sinh, lợi ích cho tất cả chúng sinh, an lạc cho tất cả chúng sinh, thương yêu tất cả chúng sinh, độ thoát tất cả chúng sinh, khiến tất cả chúng sinh lìa những tai nạn, khiến tất cả chúng sinh thoát khổ sinh tử, khiến tất cả chúng sinh phát sinh lòng tin thanh tịnh, khiến tất cả chúng sinh đều được điều phục, khiến tất cả chúng sinh đều chứng Niết-bàn.

Chư Phật tử! Nên khuyên vị Bồ-tát này học mười pháp. Những gì là mười? Đó là biết chúng sinh vô biên, biết chúng sinh vô lượng, biết chúng sinh vô số, biết chúng sinh chẳng thể nghĩ bàn, biết chúng sinh vô lượng sắc, biết chúng sinh chẳng thể lường, biết chúng sinh không, biết chúng sinh không tạo tác, biết chúng sinh không sở hữu,

biết chúng sinh không tự tánh. Vì sao? Vì muốn vị Bồ-tát này, tâm lại càng tăng trưởng thù thắng, không bị nhiễm chấp, có được nghe pháp liền tự hiểu chẳng do người khác dạy.

Chư Phật tử! Thế nào là Trụ của Bồ-tát chánh tâm?

Vị Bồ-tát này nghe mười pháp, tâm định chẳng động. Những gì là mười? Đó là nghe khen Phật hay chê Phật, đối với Phật pháp tâm định chẳng động. Nghe khen pháp hay chê pháp, đối với Phật pháp tâm định chẳng động. Nghe khen Bồ-tát hay chê Bồ-tát, đối với Phật pháp tâm định chẳng động. Nghe khen hay chê công hạnh của Bồ-tát, đối với Phật pháp tâm định chẳng động. Nghe nói chúng sinh hữu lượng hay vô lượng, đối với Phật pháp tâm định chẳng động. Nghe nói chúng sinh có cấu uế hay không cấu uế, đối với Phật pháp tâm định chẳng động. Nghe nói chúng sinh dễ độ hay khó độ, đối với Phật pháp tâm định chẳng động. Nghe nói pháp giới hữu lượng hay vô lượng, đối với Phật pháp tâm định chẳng động. Nghe nói pháp giới có thành có hoại, đối với Phật pháp tâm định chẳng động. Nghe nói pháp giới hoặc có hoặc không, đối với Phật pháp tâm định chẳng động.

Chư Phật tử! Nên khuyên vị Bồ-tát này học mười pháp. Những gì là mười? Đó là tất cả pháp là vô tướng, tất cả pháp là vô thể, tất cả pháp là chẳng thể tu, tất cả pháp là vô sở hữu, tất cả pháp là không chân thật, tất cả pháp là không, tất cả pháp là vô tánh, tất cả pháp như huyễn, tất cả pháp như mộng, tất cả pháp là không phân biệt. Vì sao? Vì muốn vị Bồ-tát này tâm lại càng thêm tăng tiến, đắc Vô sinh pháp nhẫn chẳng thoái chuyển, có được nghe pháp liền tự hiểu chẳng do người khác dạy.

Chư Phật tử! Thế nào là Trụ của Bồ-tát bất thoái?

Vị Bồ-tát này nghe mười thứ pháp, kiên cố không thoái chuyển. Những gì là mười? Đó là nghe có Phật hay không có Phật, đối với Phật pháp tâm không thoái chuyển. Nghe có pháp hay không pháp, đối với Phật pháp tâm không thoái chuyển. Nghe có Bồ-tát hay không Bồ-tát, đối với Phật pháp tâm không thoái chuyển. Nghe có hạnh Bồ-tát hay không có hạnh Bồ-tát, đối với Phật pháp tâm không thoái chuyển. Nghe có Bồ-tát tu hành được xuất ly hay chẳng

xuất ly, đối với Phật pháp tâm không thoái chuyển. Nghe quá khứ có Phật hay không Phật, đối với Phật pháp tâm không thoái chuyển. Nghe vị lai có Phật hay không Phật, đối với Phật pháp tâm không thoái chuyển. Nghe hiện tại có Phật hay không Phật, đối với Phật pháp tâm không thoái chuyển. Nghe Phật trí hữu tận hay vô tận, đối với Phật pháp tâm không thoái chuyển. Nghe ba đời là một tướng hay ba đời chẳng phải một tướng, đối với Phật pháp tâm chẳng thoái chuyển.

Chư Phật tử! Nên khuyên vị Bồ-tát này học mười pháp rộng lớn. Những gì là mười? Đó là nói một chính là nhiều, nói nhiều chính là một, văn tùy nơi nghĩa, nghĩa tùy nơi văn, chẳng có chính là có, có chính là chẳng phải có, vô tướng chính là tướng, tướng chính là vô tướng, vô tánh chính là tánh, tánh chính là vô tánh. Vì sao? Vì muốn khiến vị Bồ-tát này tăng tiến, đối với tất cả pháp, khéo có thể xuất ly, có được nghe pháp liền tự hiểu chẳng do người khác dạy.

Chư Phật tử! Thế nào là Trụ của Bồ-tát đồng chân?

Vì Bồ-tát này trụ nơi mười hạnh nghiệp. Những gì là mười? Đó chính là thân hành không lỗi, ngữ hành không lỗi, ý hành không lỗi, tùy ý thọ sinh, biết các thứ dục của chúng sinh, biết các thứ kiến giải của chúng sinh, biết các thứ cảnh giới của chúng sinh, biết các thứ nghiệp của chúng sinh, biết thế giới thành hoại, thần túc tự tại vô ngại.

Chư Phật tử! Nên khuyên vị Bồ-tát này học mười pháp. Những gì là mười? Đó là biết tất cả cõi Phật, động tất cả cõi Phật, duy trì tất cả cõi Phật, quán sát tất cả cõi Phật, đến tất cả cõi Phật, du hành vô số thế giới, lãnh thọ vô số Phật pháp, hiện thân biến hóa tự tại, nói ra tiếng rộng lớn hiện bày khắp, trong một sát-na thừa sự cúng dường vô số Phật. Vì sao? Vì muốn vị Bồ-tát này tăng tiến, được thiện xảo đối với tất cả pháp, có được nghe pháp liền tự hiểu chẳng do người khác dạy.

Chư Phật tử! Thế nào là Trụ của Bồ-tát Pháp vương tử?

Vị Bồ-tát này khéo nhận biết về mười pháp. Những gì là mười? Đó là khéo biết chúng sinh thọ sinh, khéo biết phiền não hiện khởi, khéo biết tập khí tương tục, khéo biết chỗ tạo phương tiện, khéo biết

về vô lượng pháp, khéo biết các oai nghi, khéo biết thế giới sai biệt, khéo biết những việc của thời gian trước, thời gian sau, khéo biết diễn nói về thế đế, khéo biết diễn nói về bậc nhất nghĩa đế.

Chư Phật tử! Nên khuyên vị Bồ-tát này học mười pháp. Những gì là mười? Đó là sự thiện xảo của xứ Pháp vương, phép tắc của xứ Pháp vương, cung điện của xứ Pháp vương, nẻo hướng nhập của xứ Pháp vương, quán sát của Pháp vương, quán đỉnh của Pháp vương, lực trì của Pháp vương, vô úy của Pháp vương, việc ngủ nghỉ của Pháp vương, tán thán của Pháp vương. Vì sao? Vì muốn khiến vị Bồ-tát này tăng tiến tâm không chướng ngại, có được nghe pháp liền tự hiểu chẳng do người khác dạy.

Chư Phật tử! Thế nào là Trụ của Bồ-tát quán đỉnh?

Vị Bồ-tát này thành tựu được mười thứ trí. Những gì là mười? Đó là chấn động vô số thế giới, chiếu sáng vô số thế giới, trụ trì vô số thế giới, đi đến vô số thế giới, làm nghiêm tịnh vô số thế giới, khai thị vô số chúng sinh, quán sát vô số chúng sinh, biết căn tánh của vô số chúng sinh, khiến vô số chúng sinh hướng nhập, khiến vô số chúng sinh được điều phục.

Vị Bồ-tát này thân và nghiệp thân, thần thông biến hiện, trí quá khứ, trí vị lai, trí hiện tại, thành tựu cõi Phật, cảnh giới tâm, cảnh giới trí, tất cả đều chẳng thể nhận biết, thủ đắc, cho đến Bồ-tát Pháp vương tử cũng chẳng thể biết được.

Chư Phật tử! Nên khuyên vị Bồ-tát này học mười thứ trí của Như Lai. Những gì là mười? Đó là trí ba đời, trí Phật pháp, trí pháp giới vô ngại, trí pháp giới vô biên, trí hiện bày đầy khắp hết thảy thế giới, trí chiếu soi khắp hết thảy thế giới, trí trụ trì hết thảy thế giới, trí nhận biết về hết thảy chúng sinh, trí nhận biết hết thảy pháp, trí nhận biết về vô biên chư Phật. Vì sao? Vì muốn khiến vị Bồ-tát này tăng trưởng trí Nhất thiết chủng, có được nghe pháp liền tự hiểu, chẳng do người khác dạy.

Bấy giờ, do thần lực của Đức Phật, trong mười phương, mỗi phương có số thế giới như số vi trần nơi vạn cõi Phật, đều chấn động đủ sáu cách.

Mưa hoa trời đẹp, hương bột trời, tràng hoa trời, tạp hương trời,

y báu trời, mây báu trời, đồ trang nghiêm cõi trời. Những kỹ nhạc trời tự nhiên hòa tấu, phóng ra ánh sáng lớn và phát ra âm thanh vi diệu.

Như ở bốn châu thiên hạ này, nơi điện Thiên đế Thích trên đỉnh Tu-di nói pháp Thập trụ và hiện thần biến, tất cả thế giới trong mười phương cũng như vậy cả.

Lại do thần lực của Phật, nơi mười phương, mỗi phương đều có các Bồ-tát như số vi trần nơi cõi Phật trong số thế giới như số vi trần của một vạn cõi Phật, đều đến nơi đây và đồng nói:

–Lành thay! Lành thay! Này Phật tử! Đạo sĩ đã khéo nói pháp này. Chúng tôi đồng tên là Pháp Tuệ, đến từ cõi nước đồng hiệu là Pháp Vân, Như Lai ở các cõi đó đều hiệu Diệu Pháp, nơi pháp hội của Đức Thế Tôn chúng tôi cũng giảng thuyết Thập trụ, văn cú, nghĩa lý và chúng hội quyến thuộc cũng đồng như nơi đây, không có tăng giảm.

Chúng tôi nương theo thần lực của Đức Phật, đến nơi pháp hội này để chứng minh. Như ở pháp hội này, tất cả thế giới trong mười phương cũng đều như vậy.

Lúc đó, Bồ-tát Pháp Tuệ, nương theo oai lực của Phật, quán sát khắp mười phương cùng pháp giới, rồi nói kệ rằng:

Thấy thân vi diệu Bậc Thắng Trí

Tướng tốt đoan nghiêm đều đầy đủ

Đấng tôn quý ấy rất khó gặp

Bồ-tát mới phát tâm dũng mãnh.

Thấy đại thần thông không ai bằng

Nghe lời thọ ký và dạy bảo

Các loài chúng sinh khổ vô lượng

Do đó Bồ-tát phát tâm đầu.

Nghe chư Như Lai Đấng Phổ Thắng

Tất cả công đức đều thành tựu

Ví như hư không chẳng phân biệt

Bồ-tát do đó phát tâm đầu.

Ba đời nhân quả gọi là xứ

Tự tánh của ngã là phi xứ

Muốn đều biết rõ nghĩa chân thật

Bồ-tát do đó phát tâm đầu.

Thời quá khứ, vị lai, hiện tại

Có bao nhiêu các nghiệp thiện ác

Muốn đều biết rõ tận cùng cả

Bồ-tát do đó phát tâm đầu.

Các thiền giải thoát và Tam-muội

Tạp nhiễm, thanh tịnh vô lượng thứ

Muốn đều biết rõ nhập, trụ, xuất

Bồ-tát do đó phát tâm đầu.

Tùy các chúng sinh căn lợi độn

Như vậy các thứ lực tinh tấn

Muốn đều rõ thấu phân biệt biết

Bồ-tát do đó phát tâm đầu.

Tất cả chúng sinh hiểu nhiều thứ

Tâm họ sở thích đều sai khác

Vô lượng như vậy muốn đều biết

Bồ-tát do đó phát tâm đầu.

Chúng sinh các cõi đều sai khác

Tất cả thế gian vô hạn lượng

Muốn đều biết rõ thể tánh kia

Bồ-tát do đó phát tâm đầu.

Tất cả hữu vi các hành đạo

Mỗi mỗi đều có chỗ nơi đến

Đều muốn biết rõ thể tánh đó

Bồ-tát do đó phát tâm đầu.

Tất cả thế giới các chúng sinh

Tùy nghiệp trôi lăn không tạm dứt

Muốn được Thiên nhãn đều thấy rõ

Bồ-tát do đó phát tâm đầu.

Trong đời quá khứ đã từng có

Thể tánh như vậy, tướng như vậy

Muốn đều biết rõ đời trước kia

Bồ-tát do đó phát tâm đầu.

Tất cả phiền não của chúng sinh

Tương tục hiện khởi và tập khí

Muốn đều biết rõ rốt ráo hết

Bồ-tát do đó phát tâm đầu.

Tùy chỗ an lập của chúng sinh

Các môn đàm luận đường ngôn ngữ

Thế đế như vậy đều muốn biết

Bồ-tát do đó phát tâm đầu.

Tất cả các pháp lìa ngôn thuyết

Tánh không, tịch diệt, không tạo tác

Muốn đều thấu rõ chân nghĩa này

Bồ-tát do đó phát tâm đầu.

Muốn chấn động khắp mười phương cõi

Nghiêng úp tất cả những biển lớn

Đầy đủ thần thông của chư Phật

Bồ-tát do đó phát tâm đầu.

Muốn một chân lông phóng ánh sáng

Chiếu khắp mười phương vô lượng cõi

Trong mỗi ánh sáng biết tất cả

Bồ-tát do đó phát tâm đầu.

Muốn đem vô lượng các cõi Phật

Để trong bàn tay mà chẳng động

Biết rõ tất cả như huyễn hóa

Bồ-tát do đó phát tâm đầu.

Muốn đem vô lượng cõi chúng sinh

Đặt đầu sợi lông mà không hẹp

Đều biết không nhân, không có ngã

Bồ-tát do đó phát tâm đầu.

Muốn dùng sợi lông tách nước biển

Hết thảy biển lớn đều khiến cạn

Mà đều phân biệt biết số lượng

Bồ-tát do đó phát tâm đầu.

Các cõi nước chẳng thể nghĩ bàn

Tán nhỏ thành bụi không còn sót

Muốn đều phân biệt biết số bụi

Bồ-tát do đó phát tâm đầu.

Quá khứ vị lai vô lượng kiếp

Tất cả tướng thành hoại thế gian

Đều muốn thấu rõ cùng ngằn mé

Bồ-tát do đó phát tâm đầu.

Ba đời tất cả pháp Như Lai

Và tất cả Độc giác, Thanh văn

Muốn biết hết cả những pháp ấy

Bồ-tát do đó phát tâm đầu.

Vô lượng, vô biên các thế giới

Muốn dùng một lông đều cân nổi

Như thể tướng kia đều biết rõ

Bồ-tát do đó phát tâm đầu.

Vô lượng, vô số núi Luân vi

Muốn khiến đều vào trong chân lông

Núi kia lớn nhỏ đều biết rõ

Bồ-tát do đó phát tâm đầu.

Muốn dùng một diệu âm tịch tĩnh

Ứng khắp mười phương tùy loại diễn

Như vậy đều khiến sáng sạch rõ

Bồ-tát do đó phát tâm đầu.

Ngôn ngữ của tất cả chúng sinh

Một lời diễn nói đều hết cả

Đều muốn biết rõ tự tánh kia

Bồ-tát do đó phát tâm đầu.

Ngôn âm thế gian đều nói cả

Khiến họ đều hiểu chứng tịch diệt

Muốn được thiện căn diệu như thế

Bồ-tát do đó phát tâm đầu.

Muốn khiến mười phương những thế giới

Có tướng thành hoại đều được thấy

Và đều biết từ phân biệt sinh

Bồ-tát do đó phát tâm đầu.

Tất cả thế giới trong mười phương

Đầy đủ vô lượng chư Như Lai

Muốn biết Phật pháp của các vị

Bồ-tát do đó phát tâm đầu.

Các loại biến hóa vô lượng thân

Tất cả như vi trần thế giới

Đều muốn thấu rõ từ tâm khởi

Bồ-tát do đó phát tâm đầu.

Quá khứ, vị lai và hiện tại

Vô lượng, vô số chư Như Lai

Muốn trong một niệm đều biết rõ

Bồ-tát do đó phát tâm đầu.

Muốn diễn thuyết đủ một câu pháp

A-tăng-kỳ kiếp không cùng tận

Mà khiến văn nghĩa đều chẳng đồng

Bồ-tát do đó phát tâm đầu.

Mười phương tất cả các chúng sinh

Tùy tướng họ lưu chuyển sinh diệt

Muốn trong một niệm đều thấu rõ

Bồ-tát do đó phát tâm đầu.

Muốn dùng nghiệp thân, ngữ và ý

Đến khắp mười phương không chướng ngại

Biết rõ ba đời đều vắng lặng

Bồ-tát do đó phát tâm đầu.

Bồ-tát phát tâm như vậy rồi

Khiến nên đi đến mười phương cõi

Cung kính cúng dường chư Như Lai

Do đó khiến được không thoái chuyển.

Bồ-tát dũng mãnh cầu Phật đạo

Ở nơi sinh tử chẳng mỏi chán

Vì họ ca ngợi khiến thuận hành

Như vậy khiến họ không thoái chuyển.

Mười phương thế giới vô lượng cõi

Đều ở trong đó làm Tôn Chủ

Vì chư Bồ-tát nói như vậy

Do đó khiến họ không thoái chuyển.

Tối thắng tối thượng tối bậc nhất

Pháp sâu thâm diệu và thanh tịnh

Khuyên chư Bồ-tát nói cùng người

Dạy như vậy khiến lìa phiền não.

Tất cả thế gian không bằng được

Nơi chẳng thể khuynh động, dẹp phục

Vì Bồ-tát kia thường ca ngợi

Dạy như vậy khiến chẳng thoái chuyển.

Phật là Đại Lực Chủ thế gian

Đầy đủ tất cả những công đức

Khiến các Bồ-tát trụ trong ấy

Dùng đó dạy làm Thắng Trượng Phu,

Nơi vô lượng, vô biên chư Phật

Đều được qua đến để gần gũi

Thường được chư Phật luôn thâu nhận

Dạy như vậy khiến chẳng thoái chuyển.

Bao nhiêu những Tam-muội tịch tĩnh

Thảy đều diễn đạt không còn thừa

Vì Bồ-tát kia nói như vậy

Do đó khiến kia chẳng thoái chuyển.

Dẹp trừ vòng sinh tử các cõi

Mà chuyển diệu pháp luân thanh tịnh

Tất cả thế gian, không chấp trước

Vì các Bồ-tát nói như vậy,

Tất cả chúng sinh đọa đường ác

Vô lượng khổ nặng luôn bức bách

Làm chỗ nương tựa cứu hộ họ

Vì các Bồ-tát nói như vậy,

Đây là “Bồ-tát trụ phát tâm”

Nhất hướng chí cầu đạo Vô thượng

Như tôi đã nói pháp dạy bảo

Tất cả chư Phật cũng như vậy.

Thứ hai: “Bồ-tát trụ trị địa”

Phải nên phát khởi tâm như vầy:

Mười phương tất cả những chúng sinh

Nguyện cầu thuận theo lời Phật dạy,

Tâm đại Bi lợi ích an lạc,

Tâm an trụ xót thương thâu nhận.

Tâm giữ gìn chúng sinh như mình,

Tâm làm thầy và tâm Đạo sư,

Đã trụ tâm thắng diệu như vậy

Kế khiến tụng tập cầu học rộng

Thường thích tịch tĩnh chánh tư duy

Gần gũi tất cả Thiện tri thức.

Nói lời hòa vui lìa thô ác

Nói tất biết thời không e sợ

Rõ thấu nghĩa lý làm đúng pháp

Xa lìa ngu mê tâm bất động.

Đây là mới học hạnh Bồ-đề

Làm được hạnh này: Chân Phật tử

Nay tôi nói chỗ kia nên làm

Như vậy Phật tử phải siêng học.

Thứ ba: “Bồ-tát trụ tu hành”

Thường nương Phật dạy siêng quán sát

Các pháp vô thường, khổ và không

Cũng không ngã nhân, không động tác.

Tất cả các pháp chẳng đáng ưa

Không đúng danh tự, không xứ sở

Không chỗ phân biệt, không chân thật

Người quán như vậy gọi Bồ-tát.

Kế khiến quán sát chúng sinh giới

Và cũng quán sát nơi pháp giới

Thế giới sai biệt trọn không còn

Đối họ đều nên khuyên quán sát.

Mười phương thế giới và hư không

Bao nhiêu địa, thủy, cùng hỏa, phong

Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới

Đều khuyên quán sát đến cùng tận.

Quán sát cõi kia đều sai khác

Và thể tánh nó đều rốt ráo

Dạy siêng tu hành được như vậy

Đây thời gọi là chân Phật tử.

Thứ tư: “Bồ-tát trụ sinh quý”

Từ các Thánh giáo mà xuất sinh

Thấu rõ các cõi không chỗ có

Vượt qua pháp kia sinh pháp giới.

Tin Phật kiên cố chẳng thể hoại

Quán pháp tịch diệt tâm an trụ

Tùy những chúng sinh đều biết rõ

Thể tánh hư vọng không chân thật.

Thế gian cõi nước nghiệp và báo

Sinh tử Niết-bàn đều như vậy

Phật tử nơi pháp quán như thế

Từ thân Phật sinh gọi Phật tử.

Quá khứ, vị lai và hiện tại

Trong đó bao nhiêu những Phật pháp

Biết rõ tích tập và viên mãn

Tu học như vậy khiến rốt ráo.

Ba đời tất cả chư Như Lai

Hay tùy quán sát đều bình đẳng

Các thứ sai biệt không thủ đắc

Người quán như vậy đạt ba đời.

Như tôi tán dương ca ngợi đó

Là những công đức Trụ thứ tư

Nếu hay y pháp siêng tu hành

Mau thành quả Vô thượng Bồ-đề.

Đây đến Bồ-tát Trụ thứ năm

Hiệu là “Trụ Cụ túc phương tiện”

Vào sâu vô lượng phương tiện khéo

Phát sinh nghiệp công đức rốt ráo.

Bồ-tát chỗ tu các phước đức

Đều vì cứu hộ các chúng sinh

Chuyên tâm tạo lợi ích an lạc

Một mặt xót thương khiến độ thoát.

Vì tất cả đời trừ các nạn

Dẫn thoát các cõi khiến vui mừng

Mỗi mỗi điều phục không để sót

Đều khiến đủ đức hướng Niết-bàn.

Tất cả chúng sinh nhiều vô biên

Vô lượng, vô số chẳng nghĩ bàn

Cho đến chẳng thể kể số lượng

Nghe lãnh Như Lai pháp như vậy.

Phật tử đây là Trụ thứ năm

Thành tựu phương tiện độ chúng sinh

Đấng Đại trí viên mãn công đức

Đem pháp như vậy để khai thị.

Thứ sáu: “Trụ Chánh tâm viên mãn”

Đối pháp tự tánh không mê lầm

Chánh niệm tư duy lìa phân biệt

Tất cả trời, người chẳng động được.

Nghe khen chê Phật cùng Phật pháp

Bồ-tát cùng với hạnh tu hành

Chúng sinh hữu lượng hoặc vô lượng

Hữu cấu, vô cấu khó, dễ độ,

Pháp giới lớn nhỏ và thành hoại

Hoặc có hoặc không tâm chẳng động

Quá khứ, vị lai và hiện tại

Nhớ kỹ tư duy hằng quyết định.

Tất cả các pháp đều vô tướng

Vô thể, vô tánh, không, vô thật

Như ảo, như mộng, lìa phân biệt

Thường thích được nghe nghĩa như vậy.

Thứ bảy: “Bồ-tát Không thoái chuyển”

Đối với Phật, pháp, hạnh Bồ-tát

Hoặc có hoặc không, xuất, chẳng xuất

Dầu nghe nói vậy không thoái chuyển.

Quá khứ, vị lai và hiện tại

Tất cả chư Phật có cùng không

Trí Phật có tận hoặc vô tận

Ba đời một tướng các thứ tướng.

Một tức là nhiều, nhiều là một

Văn tùy nơi nghĩa, nghĩa tùy văn

Như vậy tất cả xoay dần thành

Bậc bất thoái nên vì chúng nói.

Hoặc pháp có tướng và vô tướng

Hoặc pháp có tánh và vô tánh

Các thứ sai biệt thuộc lẫn nhau

Người này nghe rồi được rốt ráo.

Thứ tám: “Bồ-tát trụ đồng chân”

Thân, ngữ, ý hành đều đầy đủ

Tất cả thanh tịnh không có lỗi

Tùy ý thọ sinh được tự tại.

Biết những sở thích của chúng sinh

Các thứ ý giải đều sai khác

Và tất cả pháp họ sở hữu

Tướng thành hoại mười phương cõi nước,

Đạt được diệu thần thông mau chóng

Trong tất cả chỗ, tùy niệm đến

Nơi chư Phật được nghe pháp diệu

Khen ngợi tu hành không lười mỏi,

Biết rõ tất cả các cõi Phật

Chấn động, gia trì và quán sát

Vượt qua cõi Phật vô lượng số

Du hành thế giới vô biên số.

Vô số pháp diệu đều tham vấn

Chỗ muốn thọ thân đều tự tại

Ngôn âm thiện xảo đều sung mãn

Chư Phật vô số đều thờ kính.

Thứ chín: “Bồ-tát Trụ vương tử”

Hay thấy chúng sinh thọ sai khác

Phiền não hiện, tập, đều biết cả

Chỗ làm phương tiện đều khéo rõ,

Các pháp đều khác, oai nghi khác

Thế giới chẳng đồng thuở trước sau

Như kia thế tục, bậc nhất nghĩa

Đều khéo biết rõ không có thừa,

Chỗ Pháp vương thiện xảo an lập

Tùy nơi chỗ kia có pháp diệu

Hoặc hướng nhập cung điện Pháp vương

Và ở trong đó quán sát thấy,

Đấng Pháp vương có pháp quán đỉnh

Thần lực gia trì không khiếp sợ

Yên nghỉ, cung thất và ngợi khen

Dùng đấy dạy bảo Pháp vương tử.

Như vậy vì nói đều hết cả

Mà khiến tâm kia không chấp trước

Nơi đây biết rõ tu chánh niệm

Tất cả chư Phật hiện ra trước.

Thứ mười: “Quán đỉnh chân Phật tử”

Thành mãn pháp tối thượng bậc nhất

Mười phương vô số các thế giới

Đều chấn động ánh sáng chiếu khắp,

Trụ trì đi đến cũng không thừa

Thanh tịnh trang nghiêm đều đầy đủ

Khai thị chúng sinh vô hạn số

Quán sát căn tánh đều biết cả.

Phát tâm điều phục cũng vô biên

Đều khiến hướng đến đại Bồ-đề

Tất cả pháp giới đều quán sát

Mười phương cõi nước đều đi đến.

Nơi đó, thân và việc của thân

Thần thông biến hiện khó lường được

Các cảnh giới cõi Phật ba đời

Cho đến Vương tử không rõ được.

Trí thấy được tất cả ba đời

Trí biết rõ pháp của chư Phật

Trí pháp giới vô ngại vô biên

Trí sung mãn hết thảy thế giới

Trí chiếu diệu thế giới trụ trì

Trí biết rõ các pháp chúng sinh

Và trí biết chánh giác vô biên

Như Lai đều nói đầy đủ cả.

Mười trụ Bồ-tát là như vậy

Đều từ pháp Như Lai hóa sinh

Hạnh công đức mà ngài đã có

Tất cả trời, người chẳng lường được.

Quá khứ, vị lai và hiện tại

Phát tâm cầu Phật số vô biên

Mười phương cõi nước đều sung mãn

Đều sẽ thành tựu trí Nhất thiết.

Tất cả cõi nước không bờ bến

Thế giới chúng sinh pháp cũng vậy

Hoặc, nghiệp, sở thích đều khác biệt

Nương đó mà phát tâm Bồ-đề.

Ban đầu một niệm cầu Phật đạo

Chúng sinh thế gian và Nhị thừa

Tất cả việc đó đều chẳng biết

Huống là bao nhiêu công đức khác.

Tất cả thế giới trong mười phương

Dùng một lông đều giở lên được

Người đó biết được Phật tử này

Hướng đến hạnh trí tuệ của Phật.

Những biển lớn có trong mười phương

Đều dùng sợi lông chấm khiến cạn

Người đó biết được Phật tử này

Công đức tu hành trong một niệm.

Tất cả thế giới nghiền làm bụi

Đều phân biệt được biết rõ số

Người như vậy mới có thể thấy

Đạo tu hành của Bồ-tát này.

Chư Phật ba đời trong mười phương

Tất cả Độc giác và Thanh văn

Đều dùng tất cả diệu biện tài

Khai thị mới phát tâm Bồ-đề,

Phát tâm công đức chẳng lường được

Sung mãn tất cả cõi chúng sinh

Các trí cùng nói không thể hết

Huống là bao nhiêu hạnh diệu khác.