Đại Tập 38 · Bộ Hoa Nghiêm III · Số 279 (Quyển 1–45)

Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm - Quyển 19 - Phẩm 19: Lên Thiên Cung Dạ-Ma

KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT

HOA NGHIÊM

QUYỂN 19

Phẩm 19: LÊN THIÊN CUNG DẠ-MA

Bấy giờ, do thần lực của Đức Phật, khắp mười phương thế giới, ở mỗi bốn châu thiên hạ, trong cõi Diêm-phù-đề và trên đỉnh Tu-di đều thấy Như Lai ngự giữa chúng hội. Chư Bồ-tát nương theo oai thần của Phật mà diễn giảng pháp diệu. Tất cả chúng đều cho rằng Đức Phật luôn ở trước mình.

Lúc đó, Đức Thế Tôn không rời cội Bồ-đề và đỉnh núi Tu-di mà hướng đến điện Bảo trang nghiêm nơi cung trời Dạ-ma.

Khi ấy, Thiên vương Dạ-ma từ xa thấy Đức Phật đến, liền dùng thần lực, nơi giữa điện hóa ra tòa Sư tử Liên hoa tạng báu có trăm vạn từng cấp dung để trang nghiêm, trăm vạn lưới vàng dùng để giăng mắc, trăm vạn màn hoa, trăm vạn màn tràng hoa, trăm vạn màn hương, trăm vạn màn báu che bày trên tòa báu. Lọng hoa, lọng tràng, lọng hương, lọng báu đều số trăm vạn dàn trải bốn phía, chiếu tỏa với trăm vạn ánh sáng.

Trăm vạn Thiên vương Dạ-ma cung kính đảnh lễ, trăm vạn Phạm vương vui mừng hớn hở, trăm vạn Bồ-tát xưng dương ca ngợi, trăm vạn kỹ nhạc hòa tấu, trăm vạn thứ pháp âm tương tục không dứt.

Trăm vạn thứ mây hoa, trăm vạn thứ mây tràng, trăm vạn thứ mây trang nghiêm, trăm vạn thứ mây y phục giăng che giáp vòng; trăm vạn thứ mây ma-ni ánh sáng chói tỏa, từ trăm vạn thiện căn sinh ra, được trăm vạn Phật hộ trì, trăm vạn thứ phước đức làm tăng trưởng, trăm vạn thâm tâm và trăm vạn thệ nguyện làm trang nghiêm thanh tịnh, trăm vạn công hạnh làm sinh khởi, trăm vạn pháp

kiến lập, trăm vạn thần thông biến hiện, luôn vang ra trăm vạn ngôn ngữ âm thanh hiển bày các pháp.

Sắp đặt tòa báu xong, Thiên vương Dạ-ma hướng về Đức Thế Tôn, cúi đầu chắp tay cung kính bạch Phật:

–Lành thay, Đức Thiện Thệ! Lành thay, Đức Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác! Xin Từ bi ngự trong cung điện này.

Đức Phật thọ thỉnh, liền lên bảo điện. Mười phương thế giới nơi tất cả Thiên cung Dạ-ma đều như thế.

Lúc này, Thiên vương liền tự nhớ về thiện căn đã vun trồng nơi chư Phật thời quá khứ, nên nương theo oai lực của Đức Phật nói kệ rằng:

Danh xưng Như Lai khắp mười phương

Trong những an lành, là vô thượng

Phật từng vào điện Ma-ni này

Vì thế chỗ này rất an lành.

Như Lai Bảo Vương, đèn thế gian

Trong những an lành, là vô thượng

Đã từng vào điện Thanh tịnh này

Vì thế chỗ này rất an lành.

Như Lai Hỷ Mục thấy vô ngại

Trong những an lành, là vô thượng

Đã từng vào điện Trang nghiêm này

Vì thế chỗ này rất an lành.

Như Lai Nhiên Đăng chiếu thế gian

Trong những an lành, là vô thượng

Đã từng vào điện Thù thắng này

Vì thế chỗ này rất an lành.

Như Lai Nhiêu Ích lợi thế gian

Trong những an lành, là vô thượng

Đã từng vào điện Vô cấu này

Vì thế chỗ này rất an lành.

Như Lai Thiện Giác không có thầy

Trong những an lành, là vô thượng

Đã từng vào điện Bảo hương này

Vì thế chỗ này rất an lành.

Như Lai Thắng Thiên đèn trong đời

Trong những an lành, là vô thượng

Đã từng vào điện Diệu hương này

Vì thế chỗ này rất an lành.

Như Lai Vô Khứ hùng biện nhất

Trong những an lành, là vô thượng

Đã từng vào điện Phổ nhãn này

Vì thế chỗ này rất an lành.

Như Lai Vô Thắng đủ công đức

Trong những an lành, là vô thượng

Đã từng vào điện Thiện nghiêm này

Vì thế chỗ này rất an lành.

Như Lai Khổ Hạnh lợi thế gian

Trong những an lành, là vô thượng

Đã từng vào điện Phổ nghiêm này

Vì thế chỗ này rất an lành.

Như Thiên vương Dạ-ma trong thế giới này, nương theo sức thần thông của Phật, nhớ nghĩ về công đức của chư Phật thuở xưa mà ca ngợi tán thán, Thiên vương Dạ-ma ở mười phương thế giới cũng đều như vậy.

Lúc Đức Thế Tôn vào điện Ma-ni ngồi kiết già trên bảo tòa Sư tử, trên Liên hoa tạng báu, điện này bỗng rộng rãi bao la bằng tất cả chỗ ở của Thiên chúng. Mười phương thế giới cũng đều như vậy.

❧

Phẩm 20: KỆ TÁN TRONG CUNG DẠ-MA

Bấy giờ, do thần lực của Đức Phật, ở mười phương, mỗi phương đều có một Đại Bồ-tát, đều cùng với các Bồ-tát như số vi trần nơi một cõi Phật phó hội, chư vị từ những thế giới cách xa do các thế giới nhiều như số vi trần của mười cõi Phật đến. Tên của mười vị

Bồ-tát đó là Bồ-tát Công Đức Lâm, Bồ-tát Tuệ Lâm, Bồ-tát Thắng Lâm, Bồ-tát Vô Úy Lâm, Bồ-tát Tàm Quý Lâm, Bồ-tát Tinh Tấn Lâm, Bồ-tát Lực Lâm, Hạnh Bồ-tát Lâm, Bồ-tát Giác Lâm, Bồ-tát Trí Lâm.

Các vị Bồ-tát này đến từ các thế giới Thân tuệ, thế giới Tràng tuệ, thế giới Bảo tuệ, thế giới Thắng tuệ, thế giới Đăng tuệ, thế giới Kim cang tuệ, thế giới An lạc tuệ, thế giới Nhật tuệ, thế giới Tịnh tuệ, thế giới Phạm tuệ. Các vị Bồ-tát ấy đều tu tịnh hạnh ở chỗ chư Phật, đó là Phật Thường Trụ Nhãn, Phật Vô Thắng Nhãn, Phật Vô Trụ Nhãn, Phật Bất Động Nhãn, Phật Thiên Nhãn, Phật Giải Thoát Nhãn, Phật Thẩm Đế Nhãn, Phật Minh Tướng Nhãn, Phật Tối Thượng Nhãn, Phật Cám Thanh Nhãn.

Chư Bồ-tát này đến chỗ Phật, đảnh lễ sát chân Phật, rồi theo phương của mình tới đều riêng hóa hiện tòa Sư tử Liên hoa tạng và ngồi kiết già trên đó.

Giống như tại thế giới này, Bồ-tát đều vân tập nơi cung trời Dạ-ma, tất cả ở mười phương thế giới cũng đều như thế cả. Bồ-tát, cõi nước và Như Lai cũng đồng danh đồng hiệu như trên.

Lúc đó, Đức Thế Tôn, từ trên hai bàn chân, phóng ra trăm ngàn ức ánh sáng màu sắc đẹp đẽ chiếu khắp tất cả thế giới nơi mười phương. Phật và Bồ-tát đều hiển hiện trong cung Dạ-ma.

Bấy giờ, Bồ-tát Công Đức Lâm nương theo oai lực của Đức Phật, quán sát mười phương rồi nói kệ rằng:

Phật phóng ánh sáng lớn

Chiếu khắp mười phương cõi

Đều thấy Thiên Nhân Tôn

Thông đạt không chướng ngại.

Phật ngồi cung Dạ-ma

Khắp cùng mười phương cõi

Việc này rất kỳ lạ

Thế gian thật hy hữu.

Thiên vương trời Dạ-ma

Ca ngợi mười Như Lai

Như hội này đã thấy

Tất cả hội cũng vậy.

Những chúng Bồ-tát kia

Đồng hiệu với chúng tôi

Mười phương tất cả chỗ

Diễn nói pháp Vô thượng.

Thế giới của chư vị

Danh hiệu cũng không khác

Các vị ở chỗ Phật

Tịnh tu các phạm hạnh.

Các Đức Như Lai kia

Danh hiệu cũng đều đồng

Cõi nước đều giàu vui

Thần lực đều tự tại.

Tất cả cõi mười phương

Đều thấy Phật ở đây

Hoặc thấy ở nhân gian

Hoặc thấy ở Thiên cung.

Như Lai an trụ khắp

Tất cả các cõi nước

Nay chúng tôi thấy Phật

Ở tại Thiên cung này.

Xưa phát nguyện Bồ-đề

Đến khắp mười phương cõi

Nên oai lực của Phật

Cùng khắp khó nghĩ bàn.

Xa lìa tham thế gian

Đầy đủ vô biên đức

Nên được sức thần thông

Chúng sinh đều thấy cả.

Du hành mười phương cõi

Như hư không vô ngại

Một thân vô lượng thân

Thân tướng không thủ đắc.

Phật công đức vô biên

Làm sao lường biết được

Không dừng cũng không đi

Vào khắp trong pháp giới.

Bồ-tát Tuệ Lâm vâng theo oai lực của Đức Phật, quán sát mười phương rồi nói kệ rằng:

Đấng Đạo Sư thế gian

Đấng Ly cấu vô thượng

Vô số vô số kiếp

Khó có thể gặp Phật.

Phật phóng ánh sáng lớn

Thế gian đều thấy hết

Vì chúng rộng diễn bày

Lợi ích những chúng sinh.

Như Lai xuất thế gian

Vì đời trừ si tối

Là đèn sáng ở đời

Hy hữu khó thấy được.

Đã tu Thí, Giới, Nhẫn

Tinh tấn và Thiền định

Bát-nhã ba-la-mật

Dùng đấy chiếu thế gian.

Như Lai không ai bằng

Muốn sánh chẳng thể được

Chẳng rõ pháp chân thật

Thì không thể thấy Phật.

Thân Phật và thần thông

Tự tại khó nghĩ bàn

Không đi cũng không đến

Thuyết pháp độ chúng sinh.

Nếu ai được thấy nghe

Đấng Đạo Sư thanh tịnh

Thoát hẳn các cõi ác

Xa lìa tất cả khổ.

Vô lượng, vô số kiếp

Tu tập hạnh Bồ-đề

Chẳng thể biết nghĩa này

Chẳng thể được thành Phật.

Nhiều kiếp chẳng nghĩ bàn

Cúng dường vô lượng Phật

Nếu biết được nghĩa ấy

Công đức hơn công kia.

Cúng Phật với châu báu

Đầy cả vô lượng cõi

Chẳng biết được nghĩa này

Trọn chẳng thành Bồ-đề.

Bồ-tát Thắng Lâm nương theo oai lực của Phật, quán sát mười phương rồi nói kệ rằng:

Ví như tháng đầu hạ

Tạnh ráo không mây mù

Ánh mặt trời rực rỡ

Mười phương đâu cũng sáng.

Ánh sáng không hạn lượng

Không ai lường biết được

Người mắt sáng còn vậy

Huống là kẻ mù lòa.

Chư Phật cũng như vậy

Công đức vô ngằn mé

Vô lượng, vô số kiếp

Chẳng thể phân biệt biết.

Các pháp không chỗ đến

Cũng không có người tạo

Cũng không từ đâu sinh

Chẳng thể phân biệt được.

Tất cả pháp không đến

Vì thế nên không sinh

Vì đã không có sinh

Nên cũng không có diệt.

Tất cả pháp không sinh

Tất cả pháp không diệt

Nếu biết được như vậy

Người này thấy được Phật.

Vì các pháp không sinh

Nên không có tự tánh

Phân biệt biết như vậy

Người này đạt nghĩa sâu.

Do vì pháp không tánh

Không thể biết rõ được

Hiểu về pháp như vậy

Rốt ráo không chỗ hiểu.

Nói rằng có cái sinh

Do hiện các cõi nước

Biết được tánh cõi nước

Thì tâm không mê hoặc.

Tánh cõi nước thế gian

Quán sát đều như thật

Nếu nơi đây biết được

Khéo nói tất cả nghĩa.

Bồ-tát Vô Úy Lâm nương theo oai lực của Đức Phật, quán sát mười phương rồi nói kệ rằng:

Thân Như Lai rộng lớn

Rốt ráo nơi pháp giới

Chẳng rời tòa báu này

Mà hiện khắp mọi nơi.

Nếu ai nghe pháp ấy

Mà cung kính tin ưa

Rời hẳn các khổ nạn

Ở nơi ba đường ác.

Giả sử như có người

Đến vô lượng thế giới

Chuyên tâm muốn được nghe

Sức tự tại của Phật

Những Phật pháp như vậy

Là Vô thượng Bồ-đề

Giả sử muốn nghe qua

Thì không thể đạt được.

Nếu ai thời quá khứ

Tin Phật pháp như vậy

Đã thành Lưỡng Túc Tôn

Làm đèn sáng thế gian.

Nếu ai sẽ được nghe

Sức tự tại của Phật

Nghe rồi có tâm tin

Người này sẽ thành Phật.

Nếu có người hiện tại

Luôn tin Phật pháp này

Cũng sẽ thành Chánh giác

Thuyết pháp không sợ hãi.

Vô lượng, vô số kiếp

Pháp này rất khó gặp

Nếu có người được nghe

Là do sẵn nguyện lực.

Nếu ai thọ trì được

Những Phật pháp như vậy

Trì xong rộng thuyết giảng

Người này sẽ thành Phật,

Huống là siêng tinh tấn

Tâm kiên cố chẳng bỏ

Nên biết người như vậy

Quyết định thành Bồ-đề.

Bồ-tát Tàm Quý Lâm nương theo oai lực của Đức Phật, quán sát mười phương rồi nói kệ rằng:

Nếu ai được nghe pháp

Hy hữu tự tại này

Mà sinh tâm hoan hỷ

Chóng trừ lưới nghi hoặc.

Bậc thấy biết tất cả

Tự nói lời như vầy

Phật không gì chẳng biết

Vì thế khó nghĩ bàn.

Không thể từ vô trí

Mà sinh ra trí tuệ

Thế gian thường tăm tối

Nên không thể sinh được.

Như sắc và phi sắc

Hai thứ chẳng là một

Trí vô trí cũng vậy

Thể nó đều sai biệt.

Như tướng cùng vô tướng

Sinh tử với Niết-bàn

Phân biệt đều chẳng đồng

Trí vô trí cũng vậy.

Thế giới mới thành lập

Không có tướng hư hoại

Trí vô trí cũng vậy.

Hai thứ chẳng đồng thời.

Như Bồ-tát tâm đầu

Chẳng tương ưng tâm sau

Trí vô trí cũng vậy

Hai tâm chẳng đồng thời.

Ví như những thức thân

Đều riêng không hòa hợp

Trí vô trí cũng vậy

Rốt ráo không hòa hợp.

Như thuốc A-già-đà

Hay diệt tất cả độc

Có trí cũng như vậy

Hay diệt sự vô trí.

Như Lai không ai trên

Cũng không ai sánh bằng

Tất cả không so được

Thế nên khó gặp gỡ.

Bồ-tát Tinh Tấn Lâm nương theo oai lực của Đức Phật, quán sát mười phương rồi nói kệ rằng:

Các pháp không sai biệt

Không ai có thể biết

Chỉ Phật cùng Phật biết

Vì trí tuệ rốt ráo.

Như vàng và màu vàng

Tánh nó không sai biệt

Pháp phi pháp cũng vậy

Thể tánh vốn chẳng khác.

Chúng sinh phi chúng sinh

Cả hai không chân thật

Như vậy các pháp tánh

Thật nghĩa đều chẳng có.

Ví như đời vị lai

Không có tướng quá khứ

Các pháp cũng như vậy

Không có tất cả tướng.

Ví như tướng sinh diệt

Các thứ đều chẳng thật

Các pháp cũng như vậy

Tự tánh vốn không có.

Niết-bàn không thể lấy

Khi nói có hai thứ

Các pháp cũng như vậy

Phân biệt có sai khác.

Như nương vật bị đếm

Mà có chủ thể đếm

Tánh kia vốn không có

Nên rõ pháp như vậy.

Ví như pháp toán số

Thêm một đến vô lượng

Phép đếm không thể tánh

Vì trí nên sai khác.

Ví như các thế gian

Kiếp thiêu có hư diệt

Hư không chẳng tổn hư

Trí Phật cũng như vậy.

Như mười phương chúng sinh

Đều chấp tướng hư không

Chư Phật cũng như vậy

Thế gian vọng phân biệt.

Bồ-tát Lực Lâm nương theo oai lực của Phật, quán sát mười phương rồi nói kệ rằng:

Tất cả cõi chúng sinh

Đều ở trong ba đời

Những chúng sinh ba đời

Đều ở trong năm uẩn.

Nghiệp là gốc của uẩn

Tâm là gốc các nghiệp

Tâm đó dường hư huyễn

Thế gian cũng như vậy.

Thế gian chẳng tự tạo

Chẳng phải cái khác tạo

Mà nó được hình thành

Cũng lại bị hoại diệt.

Thế gian dù có thành

Thế gian dù có hoại

Người rõ thấu thế gian

Chẳng nên nói hai việc.

Thế nào là thế gian

Thế nào phi thế gian

Thế gian, phi thế gian

Chỉ là tên sai khác!

Ba đời và năm uẩn

Gọi đó là thế gian

Nó diệt: Phi thế gian

Như vậy chỉ giả danh.

Sao gọi là các uẩn

Các uẩn có tánh gì

Tánh uẩn chẳng diệt được

Vì vậy nói vô sinh.

Phân biệt các uẩn ấy

Tánh nó vốn vắng lặng

Vì không, nên chẳng diệt

Đây là nghĩa vô sinh.

Chúng sinh đã như vậy

Chư Phật cũng như thế

Phật và các Phật pháp

Tự tánh vốn là không.

Biết được các pháp này

Như thật không điên đảo

Người thấy biết tất cả

Thường thấy như ở trước.

Bồ-tát Hạnh Lâm nương theo oai lực của Đức Phật, quán sát mười phương rồi nói kệ rằng:

Ví như mười phương cõi

Tất cả những địa chủng

Tự tánh vốn không có

Không chỗ nào chẳng khắp.

Thân Phật cũng như vậy

Cùng khắp các thế giới

Những sắc tướng sai khác

Không dừng không chỗ đến.

Chỉ do vì các nghiệp

Nên gọi là chúng sinh

Cũng chẳng lìa chúng sinh

Mà có được các nghiệp.

Tánh nghiệp vốn vắng lặng

Chỗ nương của chúng sinh

Khắp tạo các hình sắc

Cũng lại không chỗ đến.

Những hình sắc như vậy

Nghiệp lực khó nghĩ bàn

Hiểu rõ căn bản kia

Không thấy gì trong đó.

Thân Phật cũng như vậy

Chẳng thể nghĩ bàn được

Những sắc tướng sai khác

Hiện khắp mười phương cõi.

Thân chẳng phải là Phật

Phật cũng chẳng phải thân

Chỉ lấy pháp làm thân

Thông đạt tất cả pháp.

Nếu thấy được thân Phật

Thanh tịnh như pháp tánh

Đối tất cả Phật pháp

Người này không nghi lầm.

Nếu thấy tất cả pháp

Bản tánh như Niết-bàn

Như vậy là thấy Phật

Rốt ráo không chỗ trụ.

Nếu tu tập chánh niệm

Sáng tỏ thấy Chánh giác

Không tướng không phân biệt

Gọi là Pháp vương tử.

Bồ-tát Giác Lâm nương theo oai lực của Đức Phật, quán sát mười phương rồi nói kệ rằng:

Ví như thợ vẽ kia

Phân bố những màu sắc

Vọng chấp sắc là khác

Đại chủng không sai khác

Trong đại chủng không sắc

Trong sắc không đại chủng

Cũng chẳng lìa đại chủng

Mà có được màu sắc.

Trong tâm không màu vẽ

Trong màu vẽ không tâm

Nhưng chẳng rời nơi tâm

Mà có được màu vẽ.

Tâm đó luôn chẳng trụ

Vô lượng khó nghĩ bàn

Thị hiện tất cả sắc

Đều riêng chẳng biết nhau.

Ví như người thợ vẽ

Chẳng biết được tự tâm

Mà do tâm nên vẽ

Các pháp tánh như vậy.

Tâm như người thợ vẽ

Hay vẽ những thế gian

Năm uẩn từ tâm sinh

Không pháp gì chẳng tạo.

Như tâm Phật cũng vậy

Như Phật, chúng sinh đồng

Phải biết Phật cùng tâm

Thể tánh đều vô tận.

Nếu người biết tâm hành

Bảo khắp các thế gian

Là người này thấy Phật

Rõ chân tánh của Phật,

Tâm chẳng trụ nơi thân

Thân chẳng trụ nơi tâm

Mà làm được Phật sự

Tự tại chưa từng có.

Nếu người muốn biết rõ

Tất cả Phật ba đời

Phải quán tánh pháp giới

Tất cả là tâm tạo.

Bồ-tát Trí Lâm nương theo oai lực của Đức Phật, quán sát mười phương rồi nói kệ rằng:

Chỗ lấy chẳng thể lấy

Chỗ thấy chẳng thể thấy

Chỗ nghe chẳng thể nghe

Nhất tâm chẳng nghĩ bàn.

Hữu lượng và vô lượng

Cả hai chẳng thể lấy

Nếu có ai muốn giữ

Rốt ráo chẳng thể được.

Chẳng nên nói mà nói

Đây là tự khi dối

Việc mình chẳng thành tựu

Chẳng khiến chúng vui mừng.

Có người muốn khen Phật

Vô biên sắc than diệu

Tận cả vô số kiếp

Không nêu thuật hết được.

Ví như ngọc Như ý

Hay hiện tất cả màu

Không màu mà hiện màu

Chư Phật cũng như vậy.

Lại như hư không sạch

Chẳng sắc chẳng thấy được

Dầu hiện tất cả sắc

Không ai thấy hư không.

Chư Phật cũng như vậy

Hiện khắp vô lượng sắc

Chẳng phải cảnh của tâm

Tất cả chẳng thấy được.

Dầu nghe tiếng Như Lai

Âm thanh chẳng phải Phật

Cũng chẳng ngoài âm thanh

Biết được Đấng Chánh Giác.

Bồ-đề không đến đi

Lìa tất cả phân biệt

Thế nào ở trong đó

Tự nói là thấy được.

Chư Phật không có pháp

Phật đâu có nói gì

Chỉ theo tự tâm chúng

Cho rằng Phật nói pháp.

❧

Phẩm 21: THẬP HẠNH (Phần 1)

Bấy giờ, nương theo thần lực của Đức Phật, Bồ-tát Công Đức Lâm nhập Tam-muội Thiện tư duy của Bồ-tát. Nhập Tam-muội này rồi, ở mười phương, mỗi phương cách thế giới này với số thế giới như số vi trần nơi một vạn cõi Phật, có chư Phật như số vi trần của một vạn cõi Phật đều hiệu là Công Đức Lâm hiện ra ở trước, bảo với Bồ-tát Công Đức Lâm:

–Lành thay! Phật tử! Chỉ ông mới có thể nhập Tam-muội Thiện tư duy này! Ở mười phương mỗi phương đều có chư Phật cùng danh hiệu nhiều như số vi trần nơi vạn cõi Phật đồng gia hộ ông. Và cũng là nguyện lực, là lực oai thần từ thuở xưa của Phật Tỳ-lô-giá-na và sức thiện căn của chúng Bồ-tát khiến ông nhập Tam-muội này để diễn nói pháp, vì để tăng trưởng Phật trí, vì vào sâu pháp giới, vì biết rõ chúng sinh giới, vì chốn nhập vô ngại, vì nẻo hành vô chướng, vì được vô lượng phương tiện, vì thâu lấy tánh trí Nhất thiết, vì giác ngộ tất cả pháp, vì biết tất cả căn tánh, vì có thể thọ trì giảng thuyết tất cả pháp. nghĩa là phát khởi mười hạnh của các Bồ-tát.

Này Phật tử! Ông nên nương theo oai lực của Phật mà diễn nói mười pháp này.

Khi ấy, chư Phật liền ban cho Bồ-tát Công Đức Lâm trí vô ngại, trí không chấp trước, trí không đoạn, trí vô sư, trí không si, trí không dị biệt, trí không lỗi, trí vô lượng, trí không gì hơn, trí không biếng trễ, trí không xâm đoạt. Vì sao? Vì diệu lực của Tam-muội này là như vậy.

Bấy giờ, chư Phật đều đưa tay phải xoa đầu Bồ-tát Công Đức Lâm. Bồ-tát Công Đức Lâm liền xuất định nói với chư Bồ-tát:

–Thưa chư Phật tử! Hạnh của Bồ-tát chẳng thể nghĩ bàn được. Hạnh đó đồng với pháp giới hư không giới. Vì sao? Vì Đại Bồ-tát học theo chư Phật ba đời mà tu hành.

Những gì là hạnh của Đại Bồ-tát?

Thưa chư Phật tử! Đại Bồ-tát có mười hạnh, chư Phật nơi ba đời đều giảng nói. Những gì là mười?

1.Hạnh hoan hỷ.

2.Hạnh tạo lợi ích.

3.Hạnh không trái ngược.

4.Hạnh không khuất phục.

5.Hạnh không si loạn.

6.Hạnh thiện hiện.

7.Hạnh không chấp trước.

8.Hạnh khó đắc.

9.Hạnh pháp lành.

10.Hạnh chân thật.

Thế nào là hạnh Hoan hỷ của Đại Bồ-tát?

Bồ-tát này làm đại thí chủ, phàm có vật gì đều bố thí được cả, tâm bình đẳng, không hề hối tiếc, chẳng trông quả báo, chẳng cầu tiếng tăm, chẳng tham lợi dưỡng, chỉ vì cứu hộ tất cả chúng sinh, vì thâu nhận chúng sinh, vì đạo lợi ích cho chúng sinh, vì học tập bản hạnh của chư Phật, vì nhớ đến bản hạnh tu hành của chư Phật, vì mến thích bản hạnh tu hành của chư Phật, vì làm thanh tịnh bản hạnh tu hành của chư Phật, vì tăng trưởng bản hạnh tu hành của chư Phật, vì trụ trì bản hạnh tu hành của chư Phật, vì hiển hiện bản hạnh tu

hành của chư Phật, vì diễn nói bản hạnh tu hành của chư Phật, vì khiến cho chúng sinh thoát khổ được vui.

Lúc Đại Bồ-tát tu hạnh này, khiến cho tất cả chúng sinh hoan hỷ mến thích. Chốn nào cõi nào nghèo thiếu, Bồ-tát dùng nguyện lực sinh nơi đó làm nhà hào quý giàu có của báu vô tận. Giả sử trong mỗi niệm có vô lượng chúng sinh đến chỗ Bồ-tát, thưa: “Thưa Bồ-tát! Chúng tôi nghèo thiếu, chẳng có của cải đói khát khốn khổ, tánh mạng mong manh, xin xót thương cho chúng tôi xin thịt nơi thân Bồ-tát để ăn nhằm cứu lấy mạng sống”. Bấy giờ, Bồ-tát liền lóc thịt nơi thân mình để cho họ, khiến tâm họ thỏa mãn vui mừng. Như vậy, vô lượng trăm ngàn chúng sinh đến cầu xin, nhưng Bồ-tát đối với họ, không hề khiếp sợ từ chối, chỉ càng tăng trưởng tâm Từ bi. Vì thế nên chúng sinh đều đến để xin. Bồ-tát thấy họ đến xin tâm thêm hoan hỷ, nghĩ: “Ta được lợi ích, các chúng sinh này là phước điền của ta, là thiện hữu của ta. Ta chẳng cầu chẳng thỉnh mà họ đến dạy ta vào trong Phật pháp. Ta nay phải tu học như vậy, không để trái ý chúng sinh”.

Bồ-tát lại nghĩ: “Nguyện những căn lành mà tôi đã, sẽ hay đương thật hành, làm cho tôi ở đời vị lai thọ thân hình to lớn trong tất cả thế giới để được đem thịt nơi thân cung cấp đầy đủ cho tất cả chúng sinh bị đói khổ, thịt nơi thân cắt mãi không hết, cho đến còn một chúng sinh nhỏ chưa no đủ thì tôi nguyện không xả mạng. Do thiện căn này, nguyện được Vô thượng Bồ-đề, chứng đại Niết-bàn. Nguyện cho những chúng sinh đã ăn thịt tôi, cũng đều được Vô thượng Bồ-đề, được trí bình đẳng, đủ những Phật pháp, rộng làm Phật sự, cho đến nhập Niết-bàn vô dư. Nếu còn một chúng sinh tâm chưa thỏa mãn, tôi chẳng bao giờ chứng Vô thượng Bồ-đề”. Bồ-tát tạo lợi ích cho chúng sinh như vậy mà không có tưởng ngã, tưởng chúng sinh, tưởng hữu, tưởng mạng, tưởng các thứ, tưởng Bổ-đặc-già-la, tưởng nhân, tưởng Ma-nạp-bà, tưởng tác giả, tưởng thọ giả. Chỉ quán cõi pháp, cõi chúng sinh, pháp không ngằn mé, quán pháp không, pháp vô sở hữu, pháp vô tướng, pháp vô thể, pháp vô xứ, pháp không dựa nương, pháp không tạo tác.

Lúc quán như vậy, chẳng thấy tự thân, chẳng thấy vật bố thí, chẳng thấy người thọ, chẳng thấy phước điền, chẳng thấy nghiệp,

chẳng thấy báo, chẳng thấy quả, chẳng thấy quả lớn, chẳng thấy quả nhỏ.

Bấy giờ, Bồ-tát quán thân của tất cả chúng sinh quá khứ, vị lai, hiện tại đều nhanh chóng hoại diệt, mà nghĩ: “Lạ thay! Chúng sinh ngu si vô trí, ở trong sinh tử thọ vô số thân mỏng manh chẳng dừng, mau hoại diệt, hoặc đã hoại diệt, hoặc hiện hoại diệt, hoặc sẽ hoại diệt nhưng họ chẳng đem thân không bền để cầu đạt thân kiên cố. Ta phải học hết những điều chư Phật đã học, để được chứng trí Nhất thiết, biết Nhất thiết pháp, rồi vì chúng sinh diễn nói về ba đời bình đẳng, tùy thuận pháp tánh tịch tĩnh bất hoại, khiến họ được vĩnh viễn an lạc”.

Đây là hạnh thứ nhất – hạnh Hoan hỷ của Đại Bồ-tát.

Chư Phật tử! Thế nào là hạnh tạo lợi ích của Đại Bồ-tát?

Bồ-tát này hộ trì tịnh giới, tâm không nhiễm vướng nơi sắc thanh hương vị xúc. Cũng vì chúng sinh mà giảng nói như vậy, chẳng cầu uy thế, chẳng cầu chủng tộc, chẳng cầu giàu có, chẳng cầu sắc tướng, chẳng cầu ngôi vua, tất cả những thứ đó đều không tham đắm, chỉ bền giữ tịnh giới. Tự nghĩ: “Ta trì tịnh giới, quyết sẽ lìa bỏ tất cả các thức trói buộc, tham cầu theo phiền não, các nạn bức bách, chê bai, loạn động, ô trược, cầu được chánh pháp bình đẳng mà Phật khen ngợi”.

Lúc Bồ-tát trì tịnh giới như vậy, trong một ngày, giả sử có vô số trăm ngàn ức triệu ma đại ác đến chỗ Bồ-tát; mỗi ma ác đều đem theo vô lượng, vô số trăm ngàn ức triệu Thiên nữ tuyệt đẹp, đã biết rõ các phương tiện thọ hưởng năm dục, trang sức lộng lẫy bằng các loại ngọc quý, đến muốn làm mê loạn tâm đạo của Bồ-tát này. Khi ấy, Bồ-tát này liền suy nghĩ: “Cảnh năm dục này là thứ chướng ngại đạo pháp, cho đến chướng ngại Vô thượng Bồ-đề”. Do đó nên Bồ-tát chẳng có một niệm về dục tưởng, tâm thanh tịnh như Phật. Chỉ trừ dùng phương tiện để giáo hóa chúng sinh, nhưng vẫn không rời tâm trí Nhất thiết.

Phật tử! Bồ-tát không do nhân duyên của năm dục mà làm làm hại một chúng sinh. Thà bỏ thân mạng chớ trọn không gây tạo các sự làm hại chúng sinh.

Bồ-tát từ khi được thấy Phật đến nay, chưa từng có một niệm về dục tưởng, huống là làm theo.

Bồ-tát thường nghĩ: “Các chúng sinh mãi tưởng nhớ về năm dục, hướng đến dục, tham vướng dục, tâm họ nhất định say mê chìm đắm, rồi theo đó mà lưu chuyển không được tự tại. Nay ta phải khiến cho đám ma này cùng các Thiên nữ ở trong các đời trụ nơi giới vô thượng. Khi đã trụ nơi tịnh giới thì đối với trí Nhất thiết, tâm không thoái chuyển, đạt được Vô thượng Bồ-đề, cho đến vào Niết-bàn vô dư. Vì sao? Vì đây là việc ta phải thật hành. Ta phải học theo Phật, phải rời bỏ hạnh ác, chấp ngã, si mê. Dùng trí tuệ vào tất cả Phật pháp, giảng thuyết cho chúng sinh khiến họ trừ bỏ điên đảo”. Nhưng Bồ-tát biết không ngoài chúng sinh có điên đảo, không ngoài điên đảo có chúng sinh, chẳng ở trong điên đảo có chúng sinh, chẳng ở trong chúng sinh có điên đảo. Cũng chẳng phải điên đảo là chúng sinh, chẳng phải chúng sinh là điên đảo. Điên đảo chẳng phải là nội pháp, chẳng phải là ngoại pháp. Chúng sinh chẳng phải là nội pháp, chẳng phải là ngoại pháp. Tất cả các pháp đều hư vọng chẳng thật, chóng sinh chóng diệt, không kiên cố, như mộng, như bóng, như huyễn, như hóa, dối lừa kẻ ngu.

Hiểu được như vậy liền giác ngộ được tất cả hành, thông đạt sinh tử và Niết-bàn, chứng quả Bồ-đề, tự độ và khiến người được độ, tự giải thoát và khiến người giải thoát, tự điều phục và khiến người điều phục, tự tịch tĩnh và khiến người tịch tĩnh, tự an ổn và khiến người an ổn, tự lìa cấu uế và khiến người lìa cấu uế, tự thanh tịnh và khiến người thanh tịnh, tự Niết-bàn và khiến người Niết-bàn, tự an lạc và khiến người an lạc.

Này Phật tử! Bồ-tát ấy lại nghĩ: “Ta phải tùy thuận tất cả Như Lai, rời tất cả hạnh thế gian, trọn nên tất cả Phật pháp, trụ nơi bình đẳng vô thượng, xem chúng sinh bình đẳng, rõ suốt cảnh giới, lìa lầm lỗi, dứt phân biệt, bỏ chấp trước, khéo xuất ly, tâm luôn an trụ trí tuệ sâu xa vô thượng, không nên, không dựa, không động, vô lượng, vô biên, vô tận, vô sắc.”

Đây là hạnh thứ hai – hạnh tạo lợi ích của Đại Bồ-tát.

Chư Phật tử! Thế nào là hạnh không trái nghịch của Đại Bồ-tát?

Bồ-tát này thường tu pháp nhẫn: Khiêm tốn cung kính, chẳng tự hại, chẳng hại người, chẳng hại mình, người, chẳng tự lấy, chẳng lấy của người, chẳng lấy cả hai, chẳng tự đắm chấp nơi mình, chẳng đắm chấp nơi người, chẳng đắm chấp cả hai, cũng chẳng tham cầu danh tiếng, lợi lộc.

Chỉ nghĩ: “Ta phải luôn thuyết pháp cho chúng sinh, khiến họ lìa tất cả sự ác, dứt tham, sân, si, kiêu mạn, che giấu, keo kiệt, ganh ghét, dua nịnh, dối trá, khiến họ luôn nhẫn nhục, nhu hòa”.

Bồ-tát thành tựu nhẫn pháp như vậy, giả sử có trăm ngàn ức triệu vô số chúng sinh đến chỗ Bồ-tát, mỗi chúng sinh hóa ra trăm ngàn ức triệu, vô số miệng, mỗi miệng phát ra trăm ngàn ức triệu vô số lời nói. Đó là lời chẳng thể ưa, lời chẳng phải pháp lành, lời không vui lòng, lời chẳng phải của người hiền, lời chẳng phải của bậc Thánh trí, lời chẳng phải tương ưng với bậc Thánh, lời chẳng phải thân cận bậc Thánh, lời vô cùng chán ghét, lời chẳng thể nghe được, dùng những lời như vậy để mắng nhiếc nhục mạ Bồ-tát. Những chúng sinh này biến ra vô số tay, đồng thời cầm dao gậy bức hại Bồ-tát, trải qua vô số kiếp không thôi. Bồ-tát bị sự bức khổ vô cùng ấy, sắp phải chết, tự nghĩ: “Nếu ta do sự khổ nhục này mà tâm động loạn thì tự chẳng điều phục, tự chẳng giữ gìn, tự chẳng sáng suốt, tự chẳng tu tập, tự chẳng chánh định, tự chẳng tịch tĩnh, tự chẳng thương tiếc, tự sinh chấp trước, như vậy đâu có thể làm cho người khác tâm được thanh tịnh”.

Lúc đó, Bồ-tát lại nghĩ: “Ta từ vô thỉ kiếp, trụ trong sinh tử chịu nhiều khổ não”.

Suy nghĩ như vậy rồi, càng tự khích lệ thêm, khiến tâm thanh tịnh mà được vui mừng, khéo tự điều phục, tự có thể an trụ trong Phật pháp, cũng khiến chúng sinh đồng được pháp ấy. Lại suy nghĩ: “Thân này là vắng lặng, không ngã, ngã sở, không chân thật, tánh không không hai, đều không có khổ hoặc vui, vì tất cả pháp đều là không. Ta phải hiểu rõ để nói rộng cho người, khiến các chúng sinh diệt trừ kiến chấp này. Vì thế nên dầu nay ta bị khổ nhục, cũng phải nhẫn thọ, vì nghĩ thương xót chúng sinh, vì lợi ích cho chúng sinh, vì an vui cho chúng sinh, vì yêu thương chúng sinh, vì thâu nhận chúng

sinh, vì chẳng bỏ chúng sinh, vì để tự giác ngộ và khiến người giác ngộ, vì tâm không thoái chuyển, vì hướng đến Phật đạo.

Đây là hạnh thứ ba – hạnh không trái của Bồ-tát.

Chư Phật tử! Thế nào là hạnh không khuất phục của Đại Bồ-tát?

Bồ-tát này tu hạnh tinh tấn, đó là tinh tấn bậc nhất, tinh tấn lớn, tinh tấn thắng, tinh tấn thù thắng, tinh tấn tối thắng, tinh tấn tối diệu, tinh tấn thượng, tinh tấn vô thượng, tinh tấn vô đẳng, tinh tấn phổ biến. Tánh không tham, sân, si, tánh không kiêu mạn, tánh không che giấu, tánh không keo kiệt, ganh ghét, tánh không dua nịnh, dối trá, tánh tự hổ thẹn, chẳng bao giờ vì làm hại chúng sinh mà tinh tấn, chỉ vì dứt tất cả phiền não mà tinh tấn, chỉ vì nhổ gốc phiền não mà tinh tấn, chỉ vì trừ tất cả tập khí mà tinh tấn, chỉ vì biết tất cả cõi của chúng sinh mà tinh tấn, chỉ vì biết tất cả chúng sinh chết đây sinh kia mà tinh tấn, chỉ vì biết phiền não của tất cả chúng sinh mà tinh tấn, chỉ vì biết sở thích của tất cả chúng sinh mà tinh tấn, chỉ vì biết cảnh giới của tất cả chúng sinh mà tinh tấn, chỉ vì biết căn cơ hơn kém của tất cả chúng sinh mà tinh tấn, chỉ vì biết tâm hành của tất cả chúng sinh mà tinh tấn, chỉ vì biết tất cả pháp giới mà tinh tấn, chỉ vì biết tánh căn bản của tất cả Phật pháp mà tinh tấn, chỉ vì biết tánh bình đẳng của tất cả Phật pháp mà tinh tấn, chỉ vì biết tánh bình đẳng của ba đời mà tinh tấn, chỉ vì được Trí quang minh của tất cả Phật pháp mà tinh tấn, chỉ vì chứng trí nơi tất cả Phật pháp mà tinh tấn, chỉ vì biết nhất thật tướng của tất cả Phật pháp mà tinh tấn, chỉ vì biết tất cả Phật pháp không ngằn mé mà tinh tấn, chỉ vì được trí thiện xảo, quyết định rộng lớn của tất cả Phật pháp mà tinh tấn, chỉ vì được trí phân biệt diễn thuyết về câu nghĩa của tất cả Phật pháp mà tinh tấn.

Chư Phật tử! Đại Bồ-tát thành tựu hạnh tinh tấn như vậy rồi, nếu có người hỏi: “Ông có thể vì mỗi mỗi chúng sinh trong số chúng sinh của vô số thế giới mà chịu khổ ở địa ngục Vô gián trọn vô số kiếp, để những chúng sinh đó được gặp vô số chư Phật ra đời, để được thọ hưởng sự an vui, cho đến được nhập Niết-bàn tuyệt đối, rồi ông mới chứng Vô thượng Bồ-đề chăng?”, thì Bồ-tát đáp: “Có thể”.

Giả sử có người bảo: “Có vô lượng, vô số biển lớn, ông sẽ lấy đầu sợi lông chấm từng giọt nước đến khô cạn và nghiền vô lượng, vô số thế giới làm bụi, đếm biết rõ số giọt nước, số bụi ấy, ông vì chúng sinh trải qua kiếp số bằng số giọt nước, số bụi ấy, trong mỗi niệm liên tục chịu khổ chẳng dứt”, thì Bồ-tát dầu nghe lời trên đây, nhưng không hề có một niệm thoái chuyển khiếp sợ. Chỉ càng thêm vui mừng hớn hở: “Ta may mắn được lợi lành lớn. Vì do sức của ta mà vô lượng chúng sinh kia thoát hẳn các khổ”.

Bồ-tát này dùng phương tiện thật hành ấy ở trong tất cả thế giới, làm cho tất cả chúng sinh đạt được Niết-bàn rốt ráo tuyệt đối.

Đây là hạnh thứ tư – hạnh không khuất phục của Đại Bồ-tát.

Chư Phật tử! Thế nào là hạnh xa lìa si loạn của Đại Bồ-tát?

Bồ-tát này thành tựu chánh niệm, tâm không tán loạn, kiên cố bất động thanh tịnh tối thượng, rộng lớn vô lượng không có mê lầm.

Vì do chánh niệm ấy nên khéo hiểu tất cả ngôn ngữ thế gian, có khả năng duy trì ngôn thuyết của các pháp xuất thế. Đó là có khả năng duy trì ngôn thuyết về sắc pháp phi sắc pháp, có khả năng duy trì tự tánh của ngôn thuyết kiến lập sắc, cho đến có khả năng duy trì tự tánh của ngôn thuyết kiến lập thọ tưởng hành thức, mà tâm không si loạn.

Ở trong thế gian, chết đây sinh kia, tâm không si loạn; nhập thai xuất thai, tâm không si loạn; phát tâm Bồ-đề, tâm không si loạn; thờ Thiện tri thức, tâm không si loạn; siêng tu Phật pháp, tâm không si loạn; biết rõ sự ma, tâm không si loạn; lìa những nghiệp ma, tâm không si loạn; trong vô số, vô lượng kiếp tu hạnh Bồ-tát, tâm không si loạn.

Bồ-tát này thành tựu vô lượng chánh niệm như vậy, trong vô lượng, vô số kiếp được nghe chánh pháp ở chỗ chư Phật, Bồ-tát, Thiện tri thức. Đó là pháp sâu xa, pháp rộng lớn, pháp trang nghiêm, pháp đủ những thứ trang nghiêm, pháp diễn nói các loại danh cú văn thân, pháp Bồ-tát trang nghiêm, pháp thần lực Phật quang minh vô thượng, pháp chánh hy vọng quyết định lãnh hội thanh tịnh, pháp chẳng nhiễm chấp nơi tất cả thế gian, pháp phân biệt tất cả thế gian, pháp rất rộng lớn, pháp lìa si mê, chiếu rõ tất cả chúng sinh, pháp

đồng với tất cả thế gian, pháp chẳng đồng với tất cả thế gian, pháp trí Bồ-tát vô thượng, pháp Nhất thiết trí tự tại.

Bồ-tát được nghe những pháp như vậy rồi, trải qua vô số kiếp chẳng quên chẳng mất, tâm thường ghi nhớ không gián đoạn.

Vì sao? Vì trong vô lượng kiếp, lúc tu hành, Bồ-tát chẳng bao giờ làm não loạn một chúng sinh khiến họ mất chánh niệm, chẳng hoại chánh pháp, chẳng đoạn thiện căn, tâm luôn tăng trưởng trí tuệ rộng lớn.

Lại nữa, Đại Bồ-tát này, những thứ âm thanh không làm lầm loạn được. Đó là tiếng cao to, tiếng thô đục, tiếng khiến người cả sợ, tiếng vừa ý, tiếng không vừa ý, tiếng rối loạn nhĩ thức, tiếng hủy hoại sáu căn.

Bồ-tát này dù nghe vô lượng, vô số âm thanh hay dở như vậy, giả sử đầy cả vô số thế giới nhưng chưa từng có một niệm tán loạn. nghĩa là chánh niệm chẳng loạn, cảnh giới chẳng loạn, Tam-muội chẳng loạn, vào pháp thâm diệu chẳng loạn, hành hạnh Bồ-đề chẳng loạn, phát tâm Bồ-đề chẳng loạn, nhớ niệm chư Phật chẳng loạn, quán pháp chân thật chẳng loạn, trí hóa độ chúng sinh chẳng loạn, trí làm thanh tịnh chúng sinh chẳng loạn, quyết rõ nghĩa sâu xa chẳng loạn. Vì chẳng tạo nghiệp ác nên không chướng nghiệp ác, vì chẳng khởi phiền não, nên không chướng phiền não, vì chẳng khinh mạn pháp nên không chướng pháp, vì chẳng hủy báng chánh pháp nên không có chướng báo.

Chư Phật tử! Như trên đã nói, tất cả âm thanh như thế, đầy cả vô số thế giới, trong vô lượng, vô số kiếp liên tục không dứt đều có thể làm hoại, loạn tất cả các căn của thân tâm chúng sinh, nhưng không thể hoại loạn tâm Bồ-tát này.

Bồ-tát ấy nhập chánh định trụ nơi Thánh pháp, tư duy quán sát về tất cả âm thanh, khéo biết tướng sinh trụ diệt của âm thanh, khéo biết tánh sinh trụ diệt của của âm thanh. Nghe âm thanh như thế rồi, Bồ-tát này không sinh tham, không khởi sân, không mất chánh niệm, khéo giữ nơi tướng mà không nhiễm chấp, biết tất cả âm thanh đều không chỗ có, thật chẳng thể nắm bắt được, không có tác giả, cũng không bản tế, đồng với pháp giới không sai khác.

Bồ-tát này thành tựu hạnh thân, ngữ, ý thanh tịnh như vậy, thẳng đến trí Nhất thiết, vĩnh viễn không thoái chuyển, khéo vào tất cả môn thiền định, biết các Tam-muội đồng một thể tánh, rõ tất cả pháp không có ngằn mé, được trí tuệ chân thật nơi tất cả pháp, được Tam-muội sâu xa lìa âm thanh, được vô số môn Tam-muội, thêm lớn vô lượng tâm đại Bi.

Bấy giờ, trong khoảng một niệm, Bồ-tát này đạt được vô số trăm ngàn Tam-muội. Nghe những tiếng như vậy, tâm chẳng lầm loạn, khiến Tam-muội lần lần càng thêm rộng.

Bồ-tát này nghĩ: “Ta phải làm cho tất cả chúng sinh an trụ trong niệm thanh tịnh vô thượng, đối với trí Nhất thiết, được không thoái chuyển thành tựu rốt ráo Niết-bàn tuyệt đối.”

Đây là hạnh thứ năm – hạnh lìa si loạn của Đại Bồ-tát.

Chư Phật tử! Thế nào là hạnh thiện hiện của Đại Bồ-tát?

Bồ-tát này, ba nghiệp thân, ngữ, ý đều thanh tịnh, trụ nơi không thủ đắc, thị hiện không thủ đắc. Biết được ba nghiệp thân, ngữ, ý đều không sở hữu. Vì không hư vọng nên không trói buộc. Phàm chỗ thị hiện đều là không tánh, không dựa. Trụ tâm như thật, biết tự tánh của vô lượng tâm, biết tự tánh của tất cả pháp, vô đắc, vô tướng rất sâu, khó vào, trụ nơi chánh vị chân như pháp tánh theo phương tiện xuất sinh mà không nghiệp báo, bất sinh bất diệt, trụ nơi cõi Niết-bàn, trụ tánh tịch tĩnh, trụ nơi tánh vô tánh chân thật, dứt đường ngữ ngôn, vượt các thế gian không có chỗ dựa, nhập pháp lìa phân biệt, không ràng buộc, nhập pháp trí tối thắng chân thật, nhập pháp xuất thế gian chẳng phải thế gian có thể biết rõ được.

Đây là phương tiện thiện xảo thị hiện tướng sinh của Bồ-tát này.

Chư Phật tử! Bồ-tát này nghĩ: “Tất cả chúng sinh lấy vô tánh làm tánh, tất cả các pháp lấy vô vi làm tánh, tất cả cõi nước lấy vô tướng làm tánh, tất cả ba đời chỉ có ngôn thuyết, tất cả ngôn thuyết ở trong các pháp không có chỗ nương tựa, tất cả các pháp ở trong ngôn thuyết cũng không có chỗ nương tựa”.

Như vậy, Bồ-tát này hiểu tất cả pháp thảy đều rất sâu, tất cả thế gian thảy đều tịch tĩnh, tất cả Phật pháp không tăng thêm, Phật

pháp không khác pháp thế gian, pháp thế gian không khác Phật pháp. Phật pháp và thế gian pháp không có tạp loạn, cũng không sai khác. Biết rõ về pháp giới, thể tánh bình đẳng. Vào khắp ba đời, vĩnh viễn chẳng lìa bỏ tâm đại Bồ-đề, luôn không thoái chuyển tâm giáo hóa chúng sinh, càng thêm tăng trưởng tâm đại Từ bi, làm chỗ nương tựa cho tất cả chúng sinh.

Bấy giờ, Bồ-tát lại nghĩ: “Ta không thành thục chúng sinh thì ai sẽ thành thục? Ta chẳng điều phục chúng sinh thì ai sẽ điều phục? Ta chẳng giáo hóa chúng sinh thì ai sẽ giáo hóa? Ta chẳng giác ngộ chúng sinh thì ai sẽ giác ngộ? Ta chẳng làm thanh tịnh chúng sinh thì ai sẽ làm thanh tịnh? Đây là những điều thích đáng mà ta phải làm”.

Bồ-tát này lại nghĩ: “Nếu ta tự hiểu pháp sâu xa ấy, thì chỉ một mình ta được giải thoát, chứng Vô thượng Bồ-đề, còn các chúng sinh mù tối thì sa vào đường hiểm lớn, bị những phiền não trói buộc, như người bệnh nặng luôn thọ thống khổ, ở trong ngục tham ái không tự ra khỏi, chẳng rời địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, cõi vua Diêm-la, chẳng diệt được khổ, chẳng bỏ nghiệp ác, thường ở nơi si ám chẳng thấy chân thật, luân hồi sinh tử không ra khỏi được, trụ nơi tám nạn, những cấu nhiễm vấy nhơ, những phiền não che chướng tâm họ, tà kiến làm mê hoặc chẳng thật hành chánh đạo”.

Bồ-tát quán sát những chúng sinh như vậy rồi nghĩ: “Nếu những chúng sinh này chưa thành thục, chưa điều phục, ta bỏ họ để chứng Vô thượng Bồ-đề thì không nên. Trước ta phải giáo hóa chúng sinh trong vô số vô số kiếp hành hạnh Bồ-tát. Kẻ chưa thành thục, trước làm cho họ được thành thục, kẻ chưa điều phục, trước làm cho họ được điều phục. Bồ-tát này lúc trụ hạnh trên đây, hàng chư Thiên, Ma, Phạm, Sa-môn, Bà-la-môn, nơi tất cả thế gian, Càn-thát-bà, A-tu-la,… nếu có ai được thấy và đồng ở chung với Bồ-tát này chỉ thời gian ngắn, cung kính tôn trọng phụng sự cúng dường và nghe qua tai những việc làm như thế, một phen để tâm, thì đều không luống uổng, tất định sẽ thành tựu Vô thượng Bồ-đề”.

Đây là hạnh thứ sáu - hạnh Thiện hiện của Đại Bồ-tát.

Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm - Quyển 20 - Phẩm 21: Thập Hạnh (Phần 2)

KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT

HOA NGHIÊM

QUYỂN 20

Phẩm 21: THẬP HẠNH (Phần 2)

Chư Phật tử! Thế nào là hạnh không chấp trước của Bồ-tát?

Bồ-tát này dùng tâm không chấp trước, ở trong mỗi niệm có thể nhập vào vô số thế giới, làm nghiêm tịnh vô số thế giới, nhưng đối với các thế giới tâm không chấp trước.

Bồ-tát này đến chỗ của vô số Như Lai cung kính lễ bái, phụng sự cúng dường; dùng vô số hoa, hương, tràng hoa, hương bột, hương xoa, y phục, châu báu, cờ phướn, lọng đẹp, đồ trang nghiêm, thứ nào cũng nhiều vô số để cúng dường chư Như Lai.

Cúng dường như vậy vì để đạt pháp vô tác rốt ráo, để trụ pháp chẳng nghĩ bàn; ở trong mỗi niệm thấy vô số Phật, nhưng đối với chỗ chư Phật, tâm không chấp trước; đối với các cõi Phật cũng không chấp trước; đối với tướng tốt của Phật cũng không chấp trước; thấy ánh sáng của Phật, nghe Phật thuyết pháp cũng không chấp trước; đối với mười phương thế giới và những chúng hội của Phật, Bồ-tát cũng không chấp trước. Nghe Phật pháp xong, tâm hoan hỷ, chí lực rộng lớn, có thể thâm nhập, có thể hành trì các hạnh Bồ-tát, nhưng với Phật pháp cũng không chấp trước.

Bồ-tát này trong vô số kiếp, thấy vô số Phật xuất thế, ở chỗ mỗi Đức Phật phụng sự cúng dường thảy đều cùng tận vô số kiếp, tâm không nhàm chán, thấy Phật nghe pháp và thấy chúng hội Bồ-tát trang nghiêm đều không chấp trước; thấy thế giới uế trược cũng không ghét chán. Vì sao? Vì Bồ-tát này quán sát đúng với Phật pháp. Trong Phật pháp, không cấu, không tịnh, không tối, không sáng, không khác, không đồng, không thật, không vọng, không an

ổn, không hiểm nạn, không chánh đạo, không tà đạo.

Bồ-tát thâm nhập nơi pháp giới như vậy giáo hóa chúng sinh, nhưng đối với chúng sinh chẳng sinh chấp trước; thọ trì các pháp nhưng đối với các pháp chẳng chấp trước; phát tâm Bồ-đề, trụ nơi Phật trụ, nhưng đối nơi Phật trụ chẳng sinh chấp trước; dầu có ngôn thuyết nhưng đối với ngôn thuyết không chấp trước; vào các cõi chúng sinh nhưng đối với cõi chúng sinh không chấp trước; biết rõ Tam-muội, hay nhập hay trụ nhưng đối với Tam-muội tâm không chấp trước; đến vô lượng cõi Phật, hoặc vào, hoặc thấy, hoặc trụ nhưng đối với cõi Phật tâm không chấp trước, lúc bỏ đi cũng không luyến tiếc.

Vì Bồ-tát này có thể không chấp trước như vậy, nên tâm không chướng ngại đối với Phật pháp, rõ Phật Bồ-đề, chứng pháp Tỳ-ni, trụ nơi chánh giáo Phật, tu hạnh Bồ-tát, trụ tâm Bồ-tát, tư duy pháp giải thoát của Bồ-tát, đối với trú xứ của Bồ-tát tâm không tham đắm; đối với việc làm của Bồ-tát cũng không chấp trước; làm thanh tịnh đạo Bồ-tát, thọ Bồ-tát ký, được thọ ký rồi tự nghĩ: “Kẻ phàm phu ngu si không biết không thấy, không tin không hiểu, không thật hành sáng suốt, luôn cố tham chấp, lưu chuyển sinh tử, chẳng cầu thấy Phật, chẳng theo Bậc Minh Đạo, chẳng tin Đấng Điều Ngự, mê lầm vào nơi đường hiểm, chẳng kính đức vua Thập Lực, chẳng biết ơn Bồ-tát, tham luyến trụ xứ, nghe các pháp “không” tâm quá sợ hãi, xa pháp chánh, gần pháp tà, bỏ đường bằng vào đường hiểm, trái ý Phật, theo ý ma; đối với các cõi chấp chặt chẳng lìa”.

Bồ-tát này quán sát chúng sinh như vậy, thêm lớn tâm đại Bi, sinh các căn lành mà không chấp trước.

Lúc đó, Bồ-tát này lại nghĩ: “Ta sẽ vì từng chúng sinh một ở mỗi cõi nước trong mười phương thế giới, trải qua vô số vô số kiếp giáo hóa thành thục. Như vì một chúng sinh, vì tất cả chúng sinh cũng như vậy, chẳng bao giờ vì thế mà sinh mệt mỏi chán nản bỏ đi nơi khác.

Lại lấy đầu sợi lông chứa khắp pháp giới, nơi chỗ đầu một sợi lông, trọn vô số vô số kiếp giáo hóa điều phục tất cả chúng sinh. Như nơi đầu một sợi lông, nơi đầu tất cả sợi lông đều như vậy. Dù

cho trong khoảng thời gian khảy móng tay cũng chẳng chấp trước nơi ngã, chẳng khởi tưởng về ngã, ngã sở. Nơi mỗi đầu sợi lông tu hạnh Bồ-tát tận cùng kiếp vị lai, chẳng chấp trước thân, chẳng chấp trước pháp, chẳng chấp trước niệm, chẳng chấp trước nguyện, chẳng chấp trước Tam-muội, chẳng chấp trước quán sát, chẳng chấp trước tịch tĩnh, chẳng chấp trước cảnh giới, chẳng chấp trước sự giáo hóa, điều phục chúng sinh, cũng chẳng chấp trước sự nhập pháp giới. Vì sao? Vì Bồ-tát này nghĩ: “Ta phải quán sát tất cả pháp như huyễn, chư Phật như bóng, hạnh Bồ-tát như giấc mơ, Phật pháp thuyết như tiếng vang, tất cả thế gian như hóa vì do nghiệp báo giữ lấy; thân sai biệt như huyễn vì do hành lực khởi ra; tất cả chúng sinh như tâm vì các thứ tạp nhiễm; tất cả pháp như thật tế vì chẳng thể đổi khác”.

Bồ-tát này lại nghĩ: “Ta sẽ thật hành hạnh Bồ-tát trong tất cả cõi nước nơi mười phương, niệm niệm thấu rõ tất cả Phật pháp, chánh niệm hiện tiền, không chấp trước”.

Bồ-tát quán thân vô ngã như vậy thời thấy Phật vô ngại. Vì giáo hóa chúng sinh nên diễn nói các pháp, làm cho họ đối với Phật pháp phát sinh vô lượng hoan hỷ và lòng tin thanh tịnh. Cứu hộ tất cả chúng sinh tâm không mệt mỏi chán nản. Vì không mệt mỏi chán nản nên trong tất cả thế giới, nếu có chúng sinh chưa thành tựu, chưa điều phục, thì liền đến đó dùng phương tiện hóa độ. Trong những chúng sinh đó có đủ thứ tiếng, đủ thứ nghiệp, đủ thứ chấp trước, đủ thứ nêu bày, đủ thứ hòa hợp, đủ thứ lưu chuyển, đủ thứ việc làm, đủ thứ cảnh giới, đủ thứ sinh, đủ thứ chết, Bồ-tát này do đại nguyện nên an trú nơi ấy để giáo hóa họ, chẳng làm cho tâm họ có động có thoái, cũng chẳng có một niệm sinh tưởng chấp trước, cấu nhiễm.

Vì sao? Vì Bồ-tát này đã được hạnh không chấp không dựa, tự lợi và lợi tha đều thanh tịnh đầy đủ.

Đây là hạnh thứ bảy – hạnh không chấp trước của Đại Bồ-tát.

Chư Phật tử! Thế nào là hạnh khó đắc của Đại Bồ-tát?

Bồ-tát này thành tựu căn lành khó được, căn lành khó phục, căn lành tối thắng, căn lành chẳng thể hủy hoại, căn lành không thể hơn, căn lành chẳng nghĩ bàn, căn lành vô tận, căn lành nơi sức tự tại, căn lành oai đức lớn, căn lành đồng một tánh với tất cả Phật.

Lúc Bồ-tát này tu các công hạnh, ở trong Phật pháp được sự hiểu biết tối thắng, nơi Phật Bồ-đề được sự hiểu biết rộng lớn, chưa từng dừng nghỉ hạnh nguyện Bồ-tát, tận tất cả kiếp tâm không mệt mỏi, đối với tất cả khổ chẳng sinh chán lìa; tất cả chúng ma không thể làm dao động, được tất cả Phật hộ niệm, hành trì đầy đủ tất cả hạnh khổ của Bồ-tát, siêng tu hạnh Bồ-tát không lười trễ, đối với nguyện Đại thừa luôn chẳng thoái chuyển.

Bồ-tát này an trụ hạnh khó đắc rồi, ở trong mỗi niệm có thể chuyển vô số kiếp sinh tử mà chẳng bỏ đại nguyện của Bồ-tát.

Nếu có chúng sinh nào phụng sự cúng dường cho đến thấy nghe Bồ-tát này đều được chẳng thoái chuyển nơi đạo Vô thượng Bồ-đề.

Bồ-tát này dầu biết chúng sinh chẳng phải có, nhưng chẳng bỏ tất cả cõi chúng sinh. Ví như thuyền trưởng chẳng dừng bờ này, chẳng đậu bờ kia, chẳng dừng giữa dòng, mà có thể đưa chúng từ bờ này qua đến bờ kia, vì qua lại không thôi nghỉ.

Bồ-tát này cũng như thế, chẳng trụ nơi sinh tử, chẳng trụ nơi Niết-bàn, cũng chẳng trụ nơi giữa dòng sinh tử, mà có thể hóa độ chúng sinh từ bờ sinh tử này, đặt họ nơi bờ Niết-bàn kia, là chốn an ổn, vô úy, không ưu não.

Bồ-tát này chẳng chấp trước số chúng sinh ấy, chẳng bỏ một chúng sinh mà chấp trước nhiều chúng sinh, chẳng bỏ số đông chúng sinh mà chấp trước một chúng sinh, chẳng tăng chẳng giảm đối với cõi chúng sinh, cũng chẳng sinh chẳng diệt, chẳng tận chẳng trưởng, chẳng phân biệt, chẳng riêng khác đối với cõi chúng sinh. Vì sao? Vì Bồ-tát này thâm nhập cõi chúng sinh như cõi pháp, cõi chúng sinh cõi pháp không có hai. Trong pháp không hai, không tăng không giảm, không sinh không diệt, không hữu không vô, không lấy không dựa, cũng không chấp trước không hai. Vì Bồ-tát biết rõ tất cả pháp, cõi pháp là không hai.

Bồ-tát này dùng phương tiện khéo léo như vậy vào sâu cõi pháp, trụ nơi vô tướng, dùng tướng thanh tịnh trang nghiêm thân mình. Rõ pháp vô tánh, có thể phân biệt tất cả pháp tướng, chẳng chấp lấy chúng sinh mà có thể biết rõ số chúng sinh, chẳng chấp

trước thế giới mà có thể hiện thân khắp cõi Phật, chẳng phân biệt pháp mà khéo vào Phật pháp, thấu đạt nghĩa lý, diễn rộng ngôn giáo, rõ chân tế lìa dục của tất cả pháp mà chẳng dứt đạo Bồ-tát, chẳng thoái lui hạnh Bồ-tát, thường siêng tu tập hạnh vô tận, tự tại vào cõi pháp thanh tịnh.

Ví như cọ gỗ để lấy lửa, lửa cháy vô lượng mà lửa chẳng tắt.

Cũng thế, việc Bồ-tát giáo hóa chúng sinh không cùng tận, nhưng ở thế gian thường trụ chẳng diệt, chẳng phải rốt ráo, chẳng phải không rốt ráo, chẳng phải lấy, chẳng phải không lấy, chẳng phải nương chẳng phải không nương, chẳng phải pháp thế gian chẳng phải Phật pháp, chẳng phải phàm, chẳng phải Thánh.

Bồ-tát này thành tựu tâm khó chứng đắc như vậy, lúc tu tập hạnh Bồ-tát, chẳng nói pháp Nhị thừa, chẳng nói Phật pháp, chẳng nói thế gian, chẳng nói pháp thế gian, chẳng nói chúng sinh, chẳng nói không chúng sinh, chẳng nói uế, chẳng nói tịnh. Vì sao? Vì Bồ-tát này biết tất cả pháp là không nhiễm, không lấy, chẳng chuyển chẳng thoái.

Bồ-tát này lúc ở trong pháp tịch diệt sâu xa tối thắng vi diệu như vậy, khi tu hành, cũng chẳng có quan niệm ta hiện tu, đã tu, hay sẽ tu những hạnh ấy, chẳng chấp trước uẩn xứ giới, thế gian nội, thế gian ngoại, thế gian nội ngoại. Cũng chẳng chấp trước những đại nguyện, những Ba-la-mật và tất cả pháp. Vì sao? Vì trong cõi pháp, không có pháp gọi là hướng thừa Thanh văn, hướng thừa Độc giác, hướng thừa Bồ-tát, hướng Vô thượng Bồ-đề, không có pháp gọi là hướng cõi phàm phu, hướng nhiễm, hướng tịnh, hướng sinh tử, hướng Niết-bàn. Vì sao? Vì các pháp vốn không hai, không không hai.

Ví như hư không, trong mười phương ba đời tìm cầu, chẳng thể nắm bắt được, nhưng chẳng phải là không có hư không.

Cũng thế, Bồ-tát quán tất cả pháp đều chẳng thể nắm bắt được, nhưng chẳng phải là không có tất cả pháp, đúng thật không khác, chẳng mất sự tạo tác, hiện tu hành khắp các hạnh Bồ-tát, chẳng bỏ đại nguyện điều phục chúng sinh, chuyển chánh pháp luân, chẳng hoại nhân quả, cũng chẳng trái với pháp mầu bình đẳng, khắp đồng với Như Lai ba đời, chẳng dứt giống Phật, chẳng hoại thật tướng, vào

sâu các pháp, biện tài vô tận, nghe pháp chẳng chấp, đến đáy sâu của pháp, khéo léo khai diễn, tâm không sợ hãi, chẳng rời Phật trụ, chẳng trái thế pháp, hiện khắp thế gian mà chẳng nhiễm vướng nơi thế gian.

Bồ-tát này thành tựu tâm trí tuệ nan đắc như vậy, tu tập các hạnh, đối với ba cõi ác, cứu độ chúng sinh, giáo hóa điều phục đặt họ vào trong đạo của Phật ba đời không lay động.

Bồ-tát này lại nghĩ: “Chúng sinh nơi thế gian chẳng biết báo ân, lại thù oán nhau, tà kiến chấp trước, mê lầm điên đảo, ngu si vô trí, không có tâm tin, hùa theo bạn ác, sinh các tuệ ác, tham ái vô minh, đủ thứ phiền não thảy đều đầy dẫy. Vì vậy ta tu các hạnh Bồ-tát. Giả sử người biết tri ân báo ân, thông minh trí tuệ và Thiện tri thức đầy khắp thế gian, thì ta không thật hành các hạnh Bồ-tát. Vì sao? Vì đối với chúng sinh, ta không mong không cầu gì cả, thậm chí không cầu một sợi tơ, một mảy lông, cho đến một chữ một lời khen. Ta tu hạnh Bồ-tát đến tận cùng kiếp vị lai, chưa từng có một niệm vị kỷ, chỉ muốn độ thoát tất cả chúng sinh, khiến họ được thanh tịnh, giải thoát vĩnh viễn. Vì sao? Vì ta là người dìu dắt sáng suốt của chúng sinh, đúng pháp phải như thế, không chấp trước không mong cầu, chỉ vì chúng sinh mà tu đạo Bồ-tát khiến họ được đến nơi bờ kia an ổn, thành tựu Vô thượng Bồ-đề”.

Đây là hạnh thứ tám - hạnh khó đắc của Đại Bồ-tát.

Chư Phật tử! Thế nào là hạnh pháp lành của Đại Bồ-tát?

Bồ-tát này vì tất cả thế gian: Trời, Người, Ma, Phạm, Sa-môn, Bà-la-môn, Càn-thát-bà mà làm ao nước pháp trong mát, thâu giữ chánh pháp, chẳng dứt giống Phật. Vì được Đà-la-ni ánh sáng thanh tịnh nên thuyết pháp thọ ký, biện tài vô tận. Vì được Đà-la-ni đầy đủ nghĩa nên biện tài nghĩa vô tận. Vì được Đà-la-ni giác ngộ thật pháp nên biện tài pháp vô tận. Vì được Đà-la-ni dạy giải ngôn từ nên biện tài từ vô tận. Vì được Đà-la-ni vô biên văn cú, vô tận nghĩa, vô ngại môn nên biện tài vô ngại vô tận. Vì được Đà-la-ni Phật quán đỉnh nên biện tài hoan hỷ vô tận. Vì được Đà-la-ni bất do tha ngộ nên biện tài sáng suốt vô tận. Vì được Đà-la-ni đồng biện nên biện tài đồng nhất vô tận. Vì được Đà-la-ni giải rõ các thứ nghĩa thân, cú

thân, văn thân nên biện tài giải rõ vô tận. Vì được Đà-la-ni vô biên nên biện tài vô biên, vô tận.

Bồ-tát này tâm đại Bi kiên cố thâu phục giáo hóa khắp chúng sinh cả tam thiên đại thiên thế giới, biến ra thân kim sắc làm các Phật sự, tùy theo căn tánh và sở thích của các chúng sinh, dùng lưỡi rộng dài, trong một tiếng hiện vô lượng tiếng, đúng theo thời nghi thuyết pháp, làm cho chúng sinh đều hoan hỷ.

Giả sử có vô số các loại nghiệp báo của vô số chúng sinh đồng họp chung một chỗ, hội đó rộng lớn đầy đủ vô số thế giới, Bồ-tát này ngồi trong chúng hội ấy. Chúng sinh nơi hội ấy, mỗi mỗi đều có vô số miệng, mỗi miệng nói ra trăm ngàn ức triệu tiếng, đồng thời nói, lời lẽ đều khác nhau, câu hỏi khác nhau, Bồ-tát này, trong một niệm đều có thể nhận hiểu và giải đáp tất cả, trừ hết nghi hoặc. Như trong một chúng hội, nơi vô số chúng hội cũng đều như vậy.

Lại giả sử nơi đầu một sợi lông, trong mỗi niệm xuất hiện vô lượng, vô số đạo tràng chúng hội, tất cả đầu sợi lông đều như vậy, tận cùng vị lai kiếp, số kiếp đó có thể tận, nhưng chúng hội vô tận. Những chúng hội ấy, trong mỗi niệm dùng ngôn từ riêng biệt, gạn hỏi riêng biệt. Bồ-tát này, trong một niệm có thể nhận biết cả, không sợ không khiếp không nghi không lầm mà lại nghĩ: “Dù tất cả chúng sinh đồng thời đến hỏi ta, ta cũng vì họ mà thuyết giảng pháp không dứt không cùng, khiến họ đều vui mừng, trụ nơi đường lành, lại khiến họ khéo hiểu tất cả ngôn từ.”

Bồ-tát này có thể thuyết các loại pháp cho chúng sinh nhưng đối với ngữ ngôn vẫn không phân biệt. Giả sử có vô số, vô số các thứ ngôn từ đồng thời vấn nạn, Bồ-tát này trong một niệm nhận biết hết, dùng một tiếng đều đáp cả, đều khiến tỏ ngộ không sót, vì đã được trí Nhất thiết quán đỉnh, vì vậy được tạng vô ngại tạng, vì được ánh sáng viên mãn của tất cả pháp, vì đầy đủ trí Nhất thiết trí.

Chư Phật tử! Bồ-tát này an trụ hạnh pháp lành rồi, có thể tự thanh tịnh, cũng có thể dùng phương tiện không chấp trước tạo lợi ích khắp tất cả chúng sinh, nhưng chẳng thấy có chúng sinh nào được giải thoát.

Như tại tam thiên đại thiên thế giới này, cũng vậy cho đến vô

số tam thiên đại thiên thế giới Bồ-tát này biến thành thân kim sắc, diệu âm đầy đủ, đối với tất cả pháp, hành Phật sự không bị chướng ngại.

Chư Phật tử! Bồ-tát này thành tựu mười thứ thân. Đó là thân chẳng phải cõi, vào vô biên pháp giới vì diệt tất cả thế gian; thân các cõi, vào vô biên pháp giới vì sinh tất cả thế gian; than chẳng sinh vì trụ nơi pháp vô sinh bình đẳng; thân chẳng diệt vì tất cả diệt nơi nói phô đều không thể nắm bắt được; thân chẳng thật vì được như thật; thân chẳng vọng vì tùy nghi ứng hiện; than chẳng dời vì chết đây sinh kia; thân chẳng hoại vì tánh của pháp giới không hoại; thân một tướng vì đường ngữ ngôn của ba đời đã dứt; thân vô tướng vì khéo có thể quán sát pháp tướng.

Bồ-tát này thành tựu mười thứ thân như vậy, là nhà của tất cả chúng sinh vì thêm lớn các căn lành; là chỗ cứu hộ của tất cả chúng sinh vì khiến họ có được an ổn; là chỗ quy về của tất cả chúng sinh vì làm chỗ nương tựa lớn cho họ; là người dìu dắt của tất cả chúng sinh vì khiến họ được giải thoát vô thượng; là thầy của tất cả chúng sinh vì khiến họ vào pháp chân thật; là ngọn đèn của tất cả chúng sinh vì khiến họ thấy rõ nghiệp báo; là ánh sáng của tất cả chúng sinh vì khiến soi rõ pháp mầu sâu xa, là ngọn đuốc của tất cả ba đời vì khiến họ hiểu ngộ pháp thật; là soi sáng tất cả thế gian vì khiến họ vào trong bậc ánh sáng; là ánh sáng của tất cả các loài vì thị hiện Như Lai tự tại.

Đây là hạnh thứ chín – hạnh pháp lành của Đại Bồ-tát.

Bồ-tát an trụ hạnh này làm ao nước pháp trong mát cho tất cả chúng sinh, vì cùng tận nguồn cội của tất cả Phật pháp.

Chư Phật tử! Thế nào là hạnh chân thật của Đại Bồ-tát?

Bồ-tát này thành tựu lời chắc thật bậc nhất, có thể làm đúng như lời, có thể nói đúng như làm.

Bồ-tát này học lời chân thật của chư Phật ba đời, nhập chủng tánh của chư Phật ba đời, đồng thiện căn với chư Phật ba đời, được lời vô nhị của chư Phật ba đời, theo Như Lai học thành tựu trí tuệ.

Bồ-tát này thành tựu trí biết thị xứ phi xứ nơi chúng sinh, trí biết nghiệp báo ba đời, trí biết các căn tánh lợi độn, trí biết các thế

giới, trí biết các tri giải, trí biết tất cả con đường đi đến nơi chốn, trí biết các thiền Tam-muội giải thoát cấu hay tịnh, khởi phải thời hay phi thời, trí tùy niệm biết tất cả thế giới đời trước, trí Thiên nhãn, trí lậu tận. Biết như vậy mà chẳng rời tất cả hạnh Bồ-tát. Vì sao? Vì muốn giáo hóa tất cả chúng sinh đều khiến thanh tịnh.

Bồ-tát này lại sinh tâm tăng thượng như vầy: “Nếu ta chẳng làm cho tất cả chúng sinh trụ nơi đạo giải thoát vô thượng, mà ta thành Vô thượng Bồ-đề trước thì trái với bổn nguyện, không nên như vậy. Vì thế nên ta phải làm cho tất cả chúng sinh được Vô thượng Bồ-đề, Niết-bàn tuyệt đối trước, rồi sau ta sẽ thành Phật. Vì sao? Vì chẳng phải chúng sinh thỉnh ta phát tâm, mà ta tự vì chúng sinh làm bạn chẳng mời, trước muốn khiến cho tất cả chúng sinh đầy đủ căn lành, chứng trí Nhất thiết. Do đó nên ta là tối thắng vì chẳng chấp trước nơi tất cả thế gian, là tối thượng vì trụ nơi Bậc Điều Ngự Vô Thượng, là rời mù lòa vì hiểu chúng sinh không bờ bến, ta đã làm xong vì thành tựu bản nguyện, ta là Bồ-tát khéo biến hóa vì công đức trang nghiêm, ta là chỗ nương tựa tốt vì được chư Phật ba đời thâu nhận”.

Vì Đại Bồ-tát này không rời bỏ bản nguyện nên được vào trí tuệ vô thượng trang nghiêm, tạo lợi ích cho chúng sinh, khiến đều đầy đủ, tùy bản nguyện đều được rốt ráo, đối với tất cả pháp được trí tuệ tự tại, khiến tất cả chúng sinh khắp được thanh tịnh, niệm niệm đi khắp mười phương thế giới, niệm niệm đến khắp vô số vô số cõi Phật, niệm niệm đều thấy vô số vô số chư Phật và cõi nước trang nghiêm thanh tịnh của Phật, thị hiện thần lực tự tại của Như Lai khắp cõi pháp cõi hư không.

Bồ-tát này hiện vô lượng thân vào khắp thế gian mà không nương tựa vào đâu. Ở trong thân mình, hiện tất cả cõi, tất cả chúng sinh, tất cả pháp, tất cả Phật.

Bồ-tát này biết đủ các thứ tưởng, đủ các thứ ưa muốn, đủ các thứ hiểu biết, đủ các thứ nghiệp báo, đủ các thứ thiện căn của chúng sinh, nên tùy cơ nghi mà hiện thân để điều phục họ.

Bồ-tát này quán sát chư Bồ-tát như huyễn, tất cả pháp như hóa, Phật xuất thế như bóng, tất cả thế gian như giấc mơ, được tạng nghĩa

thân văn thân vô tận, chánh niệm tự tại, trí tuệ tối thắng, quyết định biết rõ tất cả pháp, nhập tướng chân thật của tất cả Tam-muội, trụ nơi nhất tánh không hai.

Vì chúng sinh đều chấp trước hai, nên Bồ-tát này an trụ đại Bi tu hành pháp tịch diệt như vậy, được mười lực của Phật, nhập cõi pháp như lưới Nhân-đà-la, thành tựu giải thoát vô ngại của Như Lai, hùng mãnh trong loài người, gầm tiếng gầm đại sư tử, được vô úy, có khả năng chuyển pháp luân thanh tịnh vô ngại, được trí tuệ giải thoát, biết rõ tất cả cảnh giới thế gian, dứt dòng xoáy sinh tử, vào biển lớn trí tuệ, vì tất cả chúng sinh mà hộ trì chánh pháp của chư Phật ba đời, đến tột đáy nguồn thật tướng nơi biển pháp của tất cả chư Phật.

Bồ-tát trụ nơi hạnh chân thật này rồi, tất cả thế gian: Thiên, Nhân, Ma, Phạm, Sa-môn, Bà-la-môn, Càn-thát-bà, A-tu-la… có ai gần gũi, đều làm cho được tỏ ngộ, hoan hỷ thanh tịnh.

Đây là hạnh thứ mười - hạnh chân thật của Đại Bồ-tát.

Bấy giờ, do thần lực của Đức Phật, các thế giới như số vi trần của một cõi Phật ở mỗi phương trong mười phương, đều chấn động sáu cách. Khắp nơi, trời rải hoa trời đẹp, hương trời, hương bột trời, tràng hoa trời, y trời, báu trời, đồ trang nghiêm trời, tấu âm nhạc trời, phóng ra ánh sang trời, diễn thông âm thanh vi diệu của trời. Như nơi cung trời Dạ-ma ở thế giới này đã hiện thần biến, diễn nói pháp mười hạnh, thì tại mười phương thế giới, cũng đều như vậy.

Lại do thần lực của Đức Phật, nơi mười phương, mỗi phương cách đây do số thế giới như vi trần nơi mười vạn cõi Phật, có số Bồ-tát như số vi trần nơi mười vạn cõi Phật phó hội, đồng nói với Bồ-tát Công Đức Lâm:

–Lành thay, Phật tử! Đại sĩ đã khéo diễn nói các hạnh Bồ-tát. Chúng tôi đồng hiệu là Công Đức Lâm cả, thế giới của chúng tôi ở đồng hiệu Công đức tràng, chư Như Lai ở cõi chúng tôi đồng hiệu Phổ Công Đức, ở chỗ Phật của chúng tôi cũng giảng nói pháp này, chúng hội, quyến thuộc, ngôn từ, nghĩa lý cũng đều như nơi đây không có tăng giảm.

Thưa Phật tử! Nương theo oai lực của Phật, chúng tôi đến đây

để chứng minh cho Phật tử. Ở khắp các thế giới nơi mười phương cõi giống như vậy.

Bấy giờ, Bồ-tát Công Đức Lâm, nương theo thần lực của Phật, quán sát khắp tất cả chúng hội ở mười phương, cùng tận cõi pháp, vì muốn khiến cho chủng tánh của Phật chẳng dứt, vì muốn khiến cho chủng tánh của Bồ-tát thanh tịnh, vì muốn khiến cho chủng tánh của nguyện chẳng thoái chuyển, vì muốn chủng tánh của hạnh thường tương tục, vì muốn khiến cho chủng tánh của ba đời đều bình đẳng, vì muốn thâu tóm tất cả chủng tánh của Phật nơi ba đời, vì muốn khai diễn những thiện căn của mình đã vun trồng, vì muốn quán sát tất cả căn tánh, vì muốn hiểu rõ về tập khí phiền não, chỗ tạo tác của tâm hành, vì muốn soi rõ tất cả Phật Bồ-đề, nên nói kệ rằng:

Nhất tâm kính lễ Đấng Mười Lực

Lìa cấu thanh tịnh thấy vô ngại

Cảnh giới sâu xa không ai bằng

Trụ như người ở giữa hư không.

Quá khứ, Tối Thắng trong loài người

Công đức vô lượng không chấp trước

Dũng mãnh bậc nhất không gì sánh

Bậc lìa trần kia hành đạo này.

Hiện tại các cõi nước mười phương

Hay khéo khai diễn bậc nhất nghĩa

Lìa những lỗi ác, đạt thanh tịnh

Bậc không nương tựa hành đạo này.

Đấng Nhân Sư Tử ở vị lai

Du hành cùng khắp trong cõi pháp

Đã phát tâm đại Bi của Phật

Bậc nhiêu ích kia hành đạo này.

Tất cả Đấng không gì sánh ba đời

Tự nhiên trừ diệt mọi ngu tối

Đối tất cả pháp đều bình đẳng

Bậc đại lực kia hành đạo này.

Thấy khắp vô lượng, vô biên cõi

Tất cả các cõi và các loài

Thấy rồi nhưng tâm không phân biệt

Bậc vô động kia hành đạo này.

Tất cả pháp giới đều sáng tỏ

Nơi Bậc nhất nghĩa rất thanh tịnh

Trừ sạch sân mạn và ngu si

Bậc công đức kia hành đạo này.

Đối với chúng sinh khéo phân biệt

Đều vào tánh pháp giới chân thật

Tự nhiên giác ngộ chẳng do người

Bậc đẳng không kia hành đạo này.

Khắp hư không bao nhiêu cõi nước

Đều đến thuyết pháp nhiều ví dụ

Lời nói thanh tịnh không thể hoại

Bậc Thắng Mâu-ni hành đạo này.

Trọn vẹn bền chắc không thoái chuyển

Thành tựu tôn trọng pháp tối thắng

Nguyện lực vô tận đến bờ kia

Bậc Thiện tu kia hành đạo này.

Vô lượng, vô biên tất cả lực

Cảnh giới rộng lớn cùng sâu diệu

Đều thấy biết được chẳng còn sót

Bậc Nhân Sư kia hành đạo này.

Tất cả câu nghĩa đều sáng rõ

Bao nhiêu dị luận đều xua dẹp

Nơi pháp quyết định không chỗ nghi

Bậc Đại Mâu-ni hành đạo này.

Xa lìa lỗi họa của thế gian

Cho khắp chúng sinh vui an ổn

Làm đại Đạo sư chẳng ai bằng

Bậc thắng đức kia hành đạo này.

Luôn đem vô úy ban chúng sinh

Khiến khắp tất cả đều vui thích

Tâm họ thanh tịnh lìa nhiễm đục.

Bậc không ai bằng hành đạo này.

Ý nghiệp thanh tịnh rất thuần thiện

Rời những hý luận miệng không lỗi

Oai quang viên mãn chúng tôn kính

Bậc Tối thắng kia hành đạo này.

Vào nghĩa chân thật đến bờ kia

Trụ nơi công đức tâm tịch tĩnh

Chư Phật hộ niệm luôn chẳng quên

Bậc Diệt hữu kia hành đạo này.

Xa lìa chấp ngã không làm hại

Luôn dùng đại âm nêu chánh pháp

Mười phương cõi nước đều cùng khắp

Bậc Tuyệt ví dụ hành đạo này.

Thí ba-la-mật đã hoàn thành

Trăm phước tướng tốt dùng trang nghiêm

Chúng sinh nhìn thấy đều an vui

Bậc Tuệ tối thắng hành đạo này.

Trí địa rất sâu khó vào được

Hay dùng diệu tuệ khéo an trụ

Tâm đó rốt ráo chẳng dao động

Bậc hạnh kiên cố hành đạo này.

Tất cả pháp giới đều vào được

Tùy theo chỗ vào đều rốt ráo

Thần thông tự tại gồm tất cả

Bậc Pháp ánh sáng hành đạo này.

Đấng Đại Mâu-ni chẳng gì bằng

Siêng tu Tam-muội không hai tướng

Tâm thường tại định thích tịch tĩnh

Bậc thấy khắp cả hành đạo này.

Cõi nước nhỏ hẹp cùng rộng lớn

Hòa nhập lẫn nhau đều sai khác

Như cảnh giới kia đều biết rõ

Bậc trí sơn vương hành đạo này.

Ý luôn sáng sạch lìa nhơ bợn

Ở trong ba cõi không chấp trước

Hộ trì giới hạnh đến bờ kia

Bậc Tịnh tâm ấy hành đạo này.

Trí tuệ vô biên không nói hết

Cùng khắp cõi pháp, cõi hư không

Khéo hay tu học trụ trong đó

Bậc Tuệ Kim cang hành đạo này.

Cảnh giới tất cả Phật ba đời

Trí tuệ khéo vào đều cùng khắp

Chưa từng tạm khởi tâm mệt mỏi

Bậc Tối thắng kia hành đạo này.

Hay khéo phân biệt pháp mười Lực

Biết rõ tất cả đường đến chốn

Thân nghiệp vô ngại được tự tại

Bậc công đức thân hành đạo này.

Mười phương vô lượng, vô biên cõi

Có tất cả bao nhiêu chúng sinh

Ta đều cứu hộ chẳng xả bỏ

Bậc Vô úy kia hành đạo này.

Pháp của chư Phật siêng tu học

Tâm luôn tinh tấn chẳng lười mỏi

Sửa trị tất cả các thế gian

Bậc Đại Long vương hành đạo này.

Biết rõ chúng sinh căn chẳng đồng

Muốn hiểu vô lượng riêng sai khác

Đủ các cảnh giới đều thấu tỏ

Bậc Phổ nhập kia hành đạo này

Mười phương thế giới vô lượng cõi

Đều đến thọ sinh không số lượng

Chưa từng một niệm sinh mệt mỏi

Bậc Hoan hỷ kia hành đạo này.

Phóng khắp vô lượng lưới ánh sáng

Soi sáng vô số các thế gian

Ánh sáng ấy chiếu vào pháp tánh

Bậc Thiện tuệ kia hành đạo này.

Chấn động mười phương các cõi nước

Vô lượng, vô số ngàn ức triệu

Chẳng để chúng sinh sinh sợ hãi

Bậc lợi thế kia hành đạo này.

Khéo hiểu tất cả pháp ngôn ngữ

Vấn nạn đối đáp đều rốt ráo

Thông triết biện tuệ đều biết cả

Bậc Vô úy kia hành đạo này.

Khéo biết các cõi ngửa hoặc úp

Phân biệt tư duy đều rốt ráo

Đều khiến trụ nơi chỗ vô tận

Bậc Thắng tuệ kia hành đạo này.

Công đức vô lượng số ức triệu

Vì cầu Phật đạo đều tu tập

Tất cả đều được đến bờ kia

Bậc Vô tận hạnh hành đạo này.

Vượt hơn đại luận sư thế gian

Biện tài bậc nhất sư tử gầm

Khiến khắp chúng sinh đến bờ kia

Đây Bậc tịnh tâm hành đạo này.

Chư Phật quán đỉnh pháp bậc nhất

Đã được pháp này rưới trên đỉnh

Tâm luôn an trụ chánh pháp

Bậc tâm rộng lớn hành đạo này.

Tất cả chúng sinh khác vô lượng

Rõ thấu tâm họ đều cùng khắp

Quyết định hộ trì tạng Phật pháp

Bậc như Tu-di hành đạo này.

Có thể ở trong mỗi ngữ ngôn

Khắp vì thị hiện vô lượng tiếng

Khiến chúng theo loài đều được hiểu

Bậc thấy vô ngại hành đạo này.

Tất cả pháp văn tự ngữ ngôn

Trí đều khéo vào chẳng phân biệt

Trụ trong các cảnh giới chân thật

Bậc kiến tánh kia hành đạo này.

An trụ biển pháp rất sâu rộng

Khéo hay ấn định tất cả pháp

Rõ pháp môn vô tướng chân thật

Bậc thấy như thật hành đạo này.

Mỗi mỗi cõi Phật đều đi đến

Cùng tận vô lượng, vô biên kiếp

Quán sát tư duy chẳng tạm dừng

Bậc chẳng trễ lười hành đạo này.

Vô lượng, vô số chư Như Lai

Các thứ danh hiệu đều chẳng đồng

Nơi một đầu long đều thấy rõ

Bậc tịnh phước kia hành đạo này.

Nơi một đầu lông thấy chư Phật

Số đó vô lượng chẳng kể xiết

Tất cả pháp giới đều cũng vậy

Chư Phật tử kia hành đạo này.

Vô lượng, vô biên vô số kiếp

Ở trong một niệm đều thấy rõ

Biết thời dài ngắn tướng bất định

Bậc hạnh giải thoát hành đạo này.

Hay khiến người thấy không luống qua

Đều gieo nhân duyên nơi Phật pháp

Mà đối việc làm tâm không chấp

Bậc Tối thắng kia hành đạo này.

Trăm ức triệu kiếp thường gặp Phật

Trọn chẳng một niệm sinh mỏi mệt

Tâm hoan hỷ đó càng thêm lớn

Bậc thấy bất không hành đạo này.

Tận cả vô lượng, vô biên kiếp

Quán sát tất cả cõi chúng sinh

Chưa từng thấy có một chúng sinh

Đây Bậc kiên cố hành đạo này.

Tu tập vô biên tạng phước trí

Khắp làm ao công đức mát trong

Lợi ích tất cả các chúng sinh

Bậc Đệ nhất nhân hành đạo này.

Pháp giới có bao nhiêu phẩm loại

Cùng khắp hư không vô số lượng

Rõ kia đều nương ngôn thuyết có

Bậc Sư tử gầm hành đạo này.

Có thể trong mỗi mỗi Tam-muội

Vào khắp vô số các Tam-muội

Đến chỗ kín niệm của pháp môn

Đây Bậc luận nguyệt hành đạo này.

Nhẫn lực siêng tu đến bờ kia

Năng nhẫn pháp tịch diệt tối thắng

Tâm đó bình đẳng chẳng dao động

Bậc vô biên trí hành đạo này.

Ở một thế giới một chỗ ngồi

Thân Phật chẳng động luôn yên lặng

Mà tất cả chỗ đều hiện thân

Bậc vô biên thân hành đạo này.

Vô lượng, vô biên các cõi nước

Đều khiến đồng vào trong một trần

Được bao dung khắp không chướng ngại

Bậc vô biên tư hành đạo này.

Thấu rõ thị xứ và phi xứ

Đối những lực xứ khắp vào được

Thành lực tối thượng của Như Lai

Bậc Đệ nhất lực hành đạo này.

Quá khứ, vị lai và hiện tại

Vô lượng, vô biên các nghiệp báo

Thường dùng trí tuệ đều biết rõ

Bậc thông đạt kia hành đạo này.

Rõ thấu thế gian thời phi thời

Tùy nghi điều phục các chúng sinh

Đều thuận căn cơ chẳng lầm lỗi

Bậc khéo tỏ kia hành đạo này.

Khéo gìn thân ngữ và ý nghiệp

Luôn khiến y pháp mà tu hành

Lìa những chấp trước hàng phục ma

Bậc tri tâm kia hành đạo này.

Ở trong các pháp được thiện xảo

Hay vào chỗ chân như bình đẳng

Biện tài giảng nói không cùng tận

Đây Bậc hạnh Phật hành đạo này.

Môn Đà-la-ni đã viên mãn

Khéo hay an trụ tạng vô ngại

Nơi các pháp giới đều thông đạt

Bậc thâm nhập kia hành đạo này

Tất cả Phật có trong ba đời

Đều tâm bình đẳng đồng trí tuệ

Một tánh một tướng không sai khác

Bậc Vô ngại chủng hành đạo này.

Đã vạch tất cả màn ngu si

Vào sâu biển trí tuệ rộng lớn

Cho khắp chúng sinh mắt thanh tịnh

Bậc có mắt kia hành đạo này.

Đã đủ tất cả các Đạo sư

Bình đẳng thần thông hạnh vô nhị

Được sức tự tại của Như Lai

Đây Bậc thiện tu hành đạo ấy.

Đi khắp tất cả các thế gian

Rưới khắp vô biên mưa pháp diệu

Đều khiến nơi nghĩa được hiểu chắc

Bậc Pháp vân kia hành đạo này.

Đối với trí Phật và giải thoát

Tin sâu thanh tịnh trọn chẳng thoái

Do tin mà sinh gốc trí tuệ

Đây bậc Thiện học hành đạo này.

Ở trong một niệm đều biết rõ

Tất cả chúng sinh không thiếu sót

Rõ tự tánh tâm của chúng sinh

Bậc đạt vô tánh hành đạo này.

Pháp giới tất cả các cõi nước

Hóa vô số thân đều đi đến

Thân đó tối diệu không gì sánh

Bậc hạnh vô tỷ hành đạo này.

Cõi Phật vô biên, vô lượng số

Vô lượng chư Phật ngự trong ấy

Nơi đó Bồ-tát đều hiện tiền

Gần gũi cúng dường và tôn trọng

Bồ-tát hay dung riêng một thân

Nhập trong Tam-muội mà tịch định

Khiến thấy thân mình vô hạn số

Mỗi mỗi đều từ Tam-muội dậy.

Chỗ Bồ-tát trụ rất vi diệu

Nẻo hành chốn tạo vượt hý luận

Trong tâm thanh tịnh thường vui thích

Hay khiến chúng sinh đều vui mừng.

Căn tánh phương tiện đều sai biệt

Hay dùng trí tuệ thấy rõ cả

Biết rõ căn tánh không chỗ nương

Bậc điều nan điều hành đạo này.

Hay dùng phương tiện khéo phân biệt

Nơi tất cả pháp được tự tại

Mười phương thế giới đều chẳng đồng

Đều ở trong đó hành Phật sự

Căn tánh vi diệu hạnh cũng vậy

Hay vì chúng sinh rộng thuyết pháp

Người được nghe ai chẳng vui mừng

Bậc bằng hư không hành đạo này.

Mắt trí thanh tịnh không ai bằng

Đối tất cả pháp đều thấy rõ

Trí tuệ như vậy khéo phân biệt

Bậc không ai bằng hành đạo này.

Có vô tận phước đức rộng lớn

Tất cả tu hành khiến rốt ráo

Khiến các chúng sinh đều thanh tịnh

Bậc không ai sánh hành đạo này.

Khuyên khắp tu hành pháp trợ đạo

Đều khiến được trụ bậc phương tiện

Độ thoát chúng sinh vô hạn số

Chưa từng tạm khởi tưởng chúng sinh.

Tất cả cơ duyên đều quán sát

Trước hộ tâm họ khiến không tranh.

Dạy khắp chúng sinh chỗ an ổn

Đây Bậc phương tiện hành đạo này.

Thành tựu trí tối thượng bậc nhất

Đầy đủ vô lượng, vô biên trí

Ở trong bốn chúng không hề sợ

Bậc trí phương tiện hành đạo này.

Tất cả thế giới và các pháp

Đều hay vào khắp được tự tại

Cũng vào trong tất cả chúng hội

Độ thoát chúng sinh vô hạn số.

Mười phương trong tất cả cõi nước

Đánh trống pháp lớn ngộ chúng sinh

Làm chủ bố thí pháp vô thượng

Đây Bậc bất diệt hành đạo này.

Một thân kiết già ngồi ngay thẳng

Đầy khắp mười phương vô lượng cõi

Mà khiến thân đó không trở ngại

Đây bậc Pháp thân hành đạo này.

Có thể trong một nghĩa một chữ

Diễn thuyết vô lượng, vô biên pháp

Vô cùng vô tận không giới hạnh

Bậc trí vô biên hành đạo này.

Giải thoát của Phật khéo tu học

Được trí tuệ Phật không chướng ngại

Thành tựu vô úy làm thế hùng

Đây bậc Phương tiện hành đạo này.

Biết rõ vô số cõi mười phương

Cũng biết vô số các cõi Phật

Biển trí, biển Pháp đều biết rõ

Chúng sinh được thấy đều vui thích.

Hoặc hiện nhập thai và sơ sinh

Hoặc hiện đạo tràng thành Chánh giác

Như vậy đều khiến thế gian thấy

Đây Bậc vô biên hành đạo này.

Trong vô lượng ức số cõi nước

Thị hiện thân mình nhập Niết-bàn

Thật chẳng bỏ nguyện quy tịch diệt

Đây Bậc hung luận hành đạo này.

Một diệu thân kiên cố vi mật

Cùng Phật bình đẳng không ai khác

Tùy các chúng sinh đều thấy khác

Bậc một than thiện hành đạo này.

Pháp giới bình đẳng không ai khác

Đầy đủ vô lượng, vô biên nghĩa

Thích quán một tướng thân không dời

Bậc trí ba đời hành đạo này.

Nơi các chúng sinh và Phật pháp

Kiến lập gia trì trọn rốt ráo

Có sức gia trì đồng với Phật

Gia trì tối thượng hành đạo này.

Thần túc vô ngại dường như Phật

Thiên nhãn vô ngại rất thanh tịnh

Nhĩ căn thanh tịnh khéo lắùng nghe

Bậc Vô ngại ý hành đạo này.

Bao nhiêu thành thông đều đầy đủ

Tùy theo trí tuệ trọn thành tựu

Khéo biết tất cả chẳng ai bằng

Đây bậc Hiền trí hành đạo này.

Tâm ý chánh định chẳng dao động

Trí tuệ rộng lớn không ngằn mé

Bao nhiêu cảnh giới đều thấu tỏ

Bậc thấy tất cả hành đạo này.

Đã đến bờ tất cả công đức

Hay theo thứ lớp độ chúng sinh

Nơi tâm rốt ráo không nhàm chán

Bậc thường tinh tấn hành đạo này.

Ba đời có bao nhiêu Phật pháp

Tất cả nơi đây đều thấy biết

Từ nơi chủng tánh Như Lai sinh

Các Phật tử kia hành đạo này.

Tùy thuận ngôn từ đã thành tựu

Các phái dị luận khéo khuất phục

Thường hay hướng đến Phật Bồ-đề

Bậc tuệ vô biên hành đạo này.

Phóng một ánh sáng chiếu vô tận

Mười phương cõi nước đều cùng khắp

Khiến cả thế gian được sáng rõ

Đây Bậc phá ám hành đạo này.

Tùy chỗ ứng hiện mà cúng dường

Thị hiện Như Lai thân thanh tịnh

Giáo hóa chúng sinh trăm ngàn ức

Trang nghiêm cõi Phật cũng như vậy.

Vì khiến chúng sinh xuất thế gian

Tất cả hạnh diệu đều tu tập

Hạnh này rộng lớn không bờ mé

Làm thế nào có thể biết được.

Giả sử phân thân chẳng kể xiết

Đồng với cõi pháp bằng hư không

Đều cùng ca ngợi công đức kia

Trăm ngàn muôn kiếp không hết được

Công đức Bồ-tát vô lượng biên

Tất cả tu hành đều đầy đủ

Giả sử vô lượng, vô biên Phật

Trong vô lượng kiếp nói chẳng hết.

Huống là trời, người trong thế gian

Tất cả Thanh văn cùng Duyên giác

Có thể vô lượng, vô biên kiếp

Ca ngợi tuyên dương mà hết được!