Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Linh Sơn Đại Tạng › Bộ Hoa Nghiêm

Đại Tập 38 · Bộ Hoa Nghiêm III · Số 279 (Quyển 1–45)

Dịch giả: Thích Tịnh Hạnh
Thông tin: Ghi trên sách: Sa Môn Thích Tịnh HạnhHội Văn Hóa Giáo Dục Linh Sơn Đài Bắc, 2000

Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm - Quyển 13 - Phẩm 9: Quang Minh Giác

KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT

HOA NGHIÊM

QUYỂN 13

Phẩm 9: QUANG MINH GIÁC

Bấy giờ, Đức Thế Tôn, từ dưới lòng hai bàn chân, phóng ra trăm ức tia sáng chiếu khắp tam thiên đại thiên thế giới, trăm ức cõi Diêm-phù-đề, trăm ức cõi Phất-bà-đề, trăm ức cõi Cù-da-ni, trăm ức cõi Uất-đơn-việt, trăm ức Đại hải, trăm ức núi Luân vi, trăm ức Bồ-tát thọ sinh, trăm ức Bồ-tát xuất gia, trăm ức Như Lai thành Chánh giác, trăm ức Như Lai chuyển pháp luân, trăm ức Như Lai nhập Niết-bàn, trăm ức núi Tu-di, trăm ức chúng trời Tứ Thiên vương, trăm ức trời Đao-lợi, trăm ức trời Dạ-ma, trăm ức trời Đâu-suất, trăm ức trời Hóa lạc, trăm ức trời Tha hóa tự tại, trăm ức trời Phạm chúng, trăm ức trời Quang âm, trăm ức trời Biến tịnh, trăm ức trời Quảng quả, cho đến trăm ức trời Sắc cứu cánh. Tất cả cảnh vật trong đại thiên thế giới đều được soi sáng hiển hiện cả.

Như nơi đây hiện thấy Đức Thế Tôn ngồi nơi tòa Sư tử Liên hoa tạng, có số Bồ-tát như số vi trần của mười cõi Phật vây quanh. Trong trăm ức cõi Diêm-phù-đề khác, cũng đều có trăm ức Như Lai an tọa như thế.

Do thần lực của Phật, trong mười phương, mỗi phương đều có một Đại Bồ-tát cùng số Bồ-tát như số vi trần nơi mười cõi Phật đồng đến chỗ Đức Phật ngự: Thế giới Kim sắc có Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi, thế giới Diệu sắc có Bồ-tát Giác Thủ, thế giới Liên hoa sắc có Bồ-tát Tài Thủ, thế giới Chiêm-bặc hoa sắc có Bồ-tát Bảo Thủ, thế giới Ưu-bát-la hoa sắc có Bồ-tát Công Đức Thủ, thế giới Kim sắc có Bồ-tát Mục Thủ, thế giới Bảo sắc có Bồ-tát Tinh Tấn Thủ, thế giới Kim cang sắc có Bồ-tát Pháp Thủ, thế giới Pha lê sắc có Bồ-tát Trí Thủ, thế giới Bình đẳng sắc có Bồ-tát Hiền Thủ.

Các Bồ-tát này đều trụ vào phạm hạnh ở chỗ chư Phật: Phật Bất Động Trí, Phật Vô Ngại Trí, Phật Giải Thoát Trí, Phật Oai Nghi Trí, Phật Minh Tướng Trí, Phật Cứu Cánh Trí, Phật Tối Thắng Trí, Phật Tự Tại Trí, Phật Phạm Trí, Phật Quán Sát Trí.

Lúc đó, trong tất cả trăm ức đạo tràng, nơi chư Phật ngự, trăm ức Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi đồng thanh nói kệ rằng:

Nếu có ai thấy Phật

Giải thoát lìa các lậu

Chẳng đắm chấp thế gian

Thì chẳng chứng đạo nhãn,

Nếu ai biết Như Lai

Thể tướng vô sở hữu

Tu tập được rõ ràng

Người ấy mau thành Phật.

Nếu thấy thế giới này

Tâm chẳng bị dao động

Với thân Phật cũng vậy

Sẽ thành bậc Thắng trí,

Nếu với Phật cùng pháp

Được tâm chọn bình đẳng

Chẳng dấy khởi hai niệm

Sẽ lên bậc Nan tư.

Nếu thấy Phật và thân

Bình đẳng mà an trụ

Không trụ không chỗ nhập

Sẽ thành bậc Nan ngộ.

Sắc, thọ là vô thường

Tưởng, hành, thức cũng vậy

Nếu biết được như thế

Sẽ làm Đại Mâu-ni.

Kiến chấp thế, xuất thế

Tất cả đều vượt khỏi

Có thể khéo biết pháp

Sẽ thành bậc Đại quang.

Đối với đấng Toàn trí

Phát sinh tâm hồi hướng

Thấy tâm không chỗ sinh

Sẽ được bậc Hồng danh.

Chúng sinh không có sinh

Cũng lại không có hoại

Nếu được trí như vậy

Sẽ thành đạo Vô thượng

Trong một, hiểu vô lượng

Trong vô lượng, hiểu một

Hiểu hỗ tương sinh khởi

Sẽ thành Vô sở úy.

Khi ấy, ánh sáng của Phật vượt khỏi cõi này, chiếu khắp mười cõi nước ở phương Đông, phương Nam, Tây, Bắc, bốn hướng, Trên, Dưới cũng giống như thế. Trong mỗi thế giới đó đều có trăm ức cõi Diêm-phù-đề cho đến trăm ức trời Sắc cứu cánh đều hiện rõ. Như ở cõi này, thấy Phật Thế Tôn ngồi nơi tòa Sư tử Liên hoa tạng có số Bồ-tát như số vi trần nơi mười cõi Phật vây quanh, trong mỗi thế giới kia, cũng đều có trăm ức cõi Diêm-phù-đề, trăm ức Như Lai cũng ngồi như thế.

Do thần lực của Đức Phật, mười phương đều có một Đại Bồ-tát cùng số Bồ-tát như số vi trần nơi mười cõi Phật đồng vân tập đến chỗ Phật, vị Đại Bồ-tát ấy chính là Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi, cũng từ nơi thế giới Kim sắc đến, cũng cùng phụng sự Phật là Đức Như Lai Bất Động Trí.

Bấy giờ, ở trước mỗi Đức Như Lai, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi đồng thanh nói kệ rằng:

Chúng sinh không trí tuệ

Bị gai ái đâm đau

Vì cứu họ nên Phật

Cầu Bồ-đề vô thượng.

Thấy khắp hết các pháp

Đều xa rời nhị biên

Quyết thành đạo chẳng thoái

Chuyển pháp luân vô thượng.

Nhiều kiếp chẳng nghĩ bàn

Tinh tấn tu các hạnh

Vì độ các chúng sinh

Là nguyện lực của Phật.

Đạo sư hàng ma quân

Dũng kiện không ai hơn

Ánh sáng diễn nghĩa diệu

Từ bi nên như vậy.

Dùng tâm trí tuệ kia

Phá các chướng phiền não

Một niệm thấy tất cả

Là thần lực của Phật.

Đánh trống lớn chánh pháp

Giác ngộ mười phương cõi

Đều khiến đến Bồ-đề

Sức tự tại như vậy.

Chẳng hoại vô biên cảnh

Mà dạo ức cõi nước

Với cõi không vướng mắc

Phải tự tại như Phật.

Chư Phật như hư không

Rốt ráo thường thanh tịnh

nghĩ nhớ tâm hoan hỷ

Phật đầy đủ các nguyện.

Trong mỗi mỗi địa ngục

Trải qua vô lượng kiếp

Vì cứu độ chúng sinh

Mà nhẫn được khổ ấy.

Chẳng tiếc than mạng mình

Thường hộ các Phật pháp

Tâm thuận hợp vô ngã

Chứng được đạo Như Lai.

Lúc đó, ánh sáng của Đức Phật vượt qua mười thế giới rồi

chiếu suốt trăm thế giới ở mỗi phương trong mười phương. Nơi các thế giới ấy đều có trăm ức cõi Diêm-phù-đề cho đến trăm ức trời Sắc cứu cánh đều hiện rõ. Trong mỗi cõi Diêm-phù-đề, đều thấy Như Lai ngồi nơi tòa Sư tử Liên hoa tạng, có chư Bồ-tát như số vi trần nơi mười cõi Phật vây quanh. Và do thần lực của Đức Phật, mỗi phương đều có một Đại Bồ-tát, mỗi Đại Bồ-tát đều cùng các Bồ-tát như số vi trần nơi mười cõi Phật đồng đến chỗ Phật. Vị Đại Bồ-tát ấy chính là Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi, cũng cùng đến từ các cõi như Kim sắc cùng phụng sự chư Phật như Như Lai Bất Động Trí.

Bấy giờ, trước mỗi Đức Phật trong tất cả cõi, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi đồng thanh nói kệ rằng:

Phật rõ pháp như huyễn

Thông đạt không chướng ngại

Tâm tịnh lìa tham chấp

Điều phục các chúng sinh,

Hoặc thấy lúc sơ sinh

Sắc đẹp như núi vàng

Trụ thân tối hậu này

Làm mặt nguyệt nhân loại.

Hoặc thấy khi kinh hành

Đủ vô lượng công đức

Niệm tuệ đều thiện xảo

Bước đi đại sư tử.

Hoặc thấy mắt xanh biếc

Quán sát khắp mười phương

Có lúc hiện vui cười

Vì thuận tâm đại chúng.

Hoặc thấy sư tử gầm

Thân thù thắng không gì sánh

Thị hiện tối hậu sinh

Nói lời đều chân thật.

Hoặc thấy khi xuất gia

Giải thoát mọi trói buộc

Tu tập hạnh chư Phật

Thường thích quán tịch diệt.

Hoặc lúc ngồi nơi đạo tràng

Biết rõ tất cả pháp

Đến bờ công đức kia

Phiền não si đã hết.

Hoặc thấy Bậc chiến thắng

Đầy đủ tâm đại Bi

Chuyển pháp luân vi diệu

Độ vô lượng chúng sinh.

Khi gầm tiếng sư tử

Oai quang rất kỳ diệu

Siêu tất cả thế gian

Sức thần thông vô đẳng.

Hoặc thấy tâm tịch tĩnh

Như ngọn đèn tắt hẳn

Hiện các loại thần thông

Đấng Thập Lực như vậy.

Lúc ấy, ánh sáng của Đức Phật vượt khỏi trăm thế giới, chiếu suốt đến khắp ngàn thế giới ở mỗi phương trong mười phương. Nơi mỗi thế giới này đều có trăm ức cõi Diêm-phù-đề cho đến trăm ức trời Sắc cứu cánh cùng hiện rõ. Trong mỗi cõi Diêm-phù-đề, đều thấy Như Lai ngồi nơi tòa Sư tử Liên hoa tạng, có chư Bồ-tát như số vi trần của mười cõi Phật vây quanh.

Do thần lực của Đức Phật, mỗi phương trong mười phương đều có một Đại Bồ-tát, mỗi Đại Bồ-tát đều cùng với chư Bồ-tát như số vi trần của mười cõi Phật đồng đến chỗ Phật. Vị Đại Bồ-tát ấy chính là Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi cùng đến từ các cõi như Kim Sắc cùng phụng sự chư Phật như Như Lai Bất Động Trí.

Bấy giờ, trước mỗi Đức Phật trong tất cả các cõi, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi đồng thanh nói kệ rằng:

Phật đối pháp thâm diệu

Thông đạt không ai sánh

Chúng sinh không thể hiểu

Phật tuần tự khai thị.

Tánh ngã chưa từng có

Ngã sở cũng vắng lặng

Cớ sao chư Như Lai

Lại có được thân thể.

Đấng Giải Thoát Minh Hạnh

Vô số không gì bằng

Các nhân lượng thế gian

Tìm lỗi không thể được.

Phật chẳng phải những pháp

Uẩn, xứ, giới sinh tử

Số pháp không thể thành

Nên hiệu Nhân Sư tử.

Tánh Phật vốn tịch tĩnh

Trong ngoài đều giải thoát

Rời tất cả vọng niệm

Pháp vô đẳng như vậy.

Thể tánh thường bất động

Không ngã, không đến đi

Mà hay giác ngộ đời

Vô biên đều điều phục.

Thường thích quán tịch diệt

Một tướng không có hai

Tâm Phật không tăng giảm

Hiện vô lượng thần lực.

Chẳng tạo hành nghiệp báo

Nhân duyên của chúng sinh

Mà rõ thấu vô ngại

Pháp Thiện Thệ như vậy.

Tất cả loài chúng sinh

Lưu chuyển trong mười phương

Như Lai không phân biệt

Độ thoát vô biên loại.

Chư Phật thân Kim Sắc

Không cõi khắp các cõi

Tùy sở thích chúng sinh

Diễn nói pháp giải thoát.

Lúc này, ánh sáng của Đức Phật vượt qua ngàn thế giới, chiếu suốt khắp mười ngàn thế giới ở mỗi phương trong mười phương. Nơi những thế giới này đều có trăm ức cõi Diêm-phù-đề, cho đến trăm ức trời Sắc cứu cánh đều hiện rõ. Trong mỗi cõi Diêm-phù-đề, đều thấy Như Lai ngồi nơi tòa Sư tử Liên hoa tạng, có chư Bồ-tát như số vi trần của mười cõi Phật vây quanh.

Do thần lực của Phật, mỗi phương trong mười phương đều có một Đại Bồ-tát; mỗi vị Bồ-tát đều cùng chư Bồ-tát như số vi trần của mười cõi Phật đồng đến chỗ Phật. Vị Đại Bồ-tát đó chính là Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi cùng đến từ các cõi như Kim sắc cùng phụng sự chư Phật như Như Lai Bất Động Trí.

Bấy giờ, trước mỗi Đức Phật trong tất cả cõi, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi đồng thanh nói kệ rằng:

Phát khởi tâm đại Bi

Cứu hộ các chúng sinh

Thoát hẳn chúng trời, người

Nên làm việc như vậy,

Tâm thường tin ưa Phật

Tâm đó không thoái chuyển

Gần gũi chư Như Lai

Nên làm việc như vậy.

Chí thích công đức Phật

Tâm đó trọn không thoái

Trụ nơi tuệ trong mát

Nên làm việc như vậy.

Trong tất cả oai nghi

Thường nhớ công đức Phật

Ngày đêm không tạm dứt

Việc như vậy nên làm.

Quán vô biên ba đời

Học công đức của Phật

Mà tâm không chán mỏi

Việc như vậy nên làm.

Quán thân như thật tướng

Tất cả đều tịch diệt

Lìa ngã, không chấp ngã

Việc như vậy nên làm.

Bình đẳng quán chúng sinh

Chẳng khởi niệm phân biệt

Vào nơi cảnh chân thật

Việc như vậy nên làm.

Mang cả vô biên cõi

Uống hết tất cả biển

Thần thông đại trí lực

Việc như vậy nên làm

Tư duy các cõi nước

Tướng sắc và phi sắc

Đều biết được tất cả

Việc như vậy nên làm

Vi trần mười phương cõi

Một trần là một Phật

Đều biết được số đó

Việc như vậy nên làm.

Bấy giờ, ánh sáng của Đức Phật vượt qua mười ngàn thế giới chiếu suốt khắp đến trăm ngàn thế giới ở mỗi phương trong mười phương. Nơi mỗi thế giới này đều có trăm ức cõi Diêm-phù-đề, cho đến trăm ức trời Sắc cứu cánh đều hiện rõ. Trong mỗi Diêm-phù-đề, đều thấy Như Lai ngồi nơi tòa Sư tử Liên hoa tạng, có chư Bồ-tát như số vi trần của mười cõi Phật vây quanh.

Do thần lực của Đức Phật, mỗi phương trong mười phương đều có một Đại Bồ-tát. Vị Bồ-tát này đều cùng chư Bồ-tát như số vi trần của mười cõi Phật cũng đến chỗ Phật. Vị Đại Bồ-tát đó chính là Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi cùng đến từ các cõi như Kim sắc cùng phụng sự chư Phật như Như Lai Bất Động Trí.

Lúc ấy, trước mỗi Đức Phật trong tất cả cõi, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi đồng thanh nói kệ rằng:

Nếu dùng oai đức, sắc, chủng tộc

Để thấy Đấng Điều Ngự trong đời

Đây là mắt bệnh thấy điên đảo

Người này chẳng biết pháp Tối thắng.

Sắc, hình tướng tốt của Như Lai

Cả ức triệu kiếp đồng nghĩ lường

Tất cả thế gian chẳng lường được

Sắc tướng, oai đức chuyển vô biên.

Như Lai chẳng lấy tướng làm thể

Chính là pháp tịch diệt vô tướng

Thân tướng oai nghi đều đầy đủ

Thế gian tùy thích đều được thấy,

Phật pháp vi diệu khó lường xét

Tất cả ngôn thuyết chẳng đến được

Chẳng phải hòa hợp, không hòa hợp

Thể tánh tịch diệt không các tướng.

Thân Phật vô sinh, ngoài hý luận

Chẳng phải uẩn tụ, pháp sai biệt

Được sức tự tại quyết định thấy

Chốn hành vô úy lìa ngôn thuyết.

Thân tâm đều bình đẳng

Trong ngoài đều giải thoát

Nhiều kiếp trụ chánh niệm

Không chấp, không trói buộc.

Bậc tâm sạch sáng suốt

Việc làm không nhiễm chấp

Mắt trí đều rõ khắp

Rộng lớn lợi chúng sinh.

Một thân là vô lượng

Vô lượng lại là một

Biết rõ các thế gian

Hiện hình nơi tất cả.

Thân này không từ đâu

Cũng không nơi tích tụ

Vì chúng sinh phân biệt

Thấy Phật có nhiều thân.

Tâm phân biệt thế gian

Tâm này vô sở hữu

Như Lai biết pháp ấy

Thấy thân Phật như vậy.

Bấy giờ, ánh sáng của Đức Thế Tôn vượt qua trăm ngàn thế giới, chiếu suốt đến trăm vạn thế giới ở mỗi phương trong mười phương. Nơi mỗi thế giới này đều có trăm ức cõi Diêm-phù-đề, cho đến trăm ức trời Sắc cứu cánh đều hiện rõ. Trong mỗi Diêm-phù-đề đều thấy Như Lai ngồi nơi tòa Sư tử Liên hoa tạng có chư Bồ-tát như số vi trần của mười cõi Phật vây quanh.

Do thần lực của Đức Phật, mỗi phương đều có một Đại Bồ-tát, mỗi Bồ-tát này đều cùng chư Bồ-tát như số vi trần của mười cõi Phật đồng đến chỗ Phật. Vị Đại Bồ-tát đó chính là Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi cùng đến từ các cõi như Kim sắc cùng phụng sự chư Phật như Như Lai Bất Động Trí.

Lúc ấy, trước mỗi Đức Phật trong tất cả cõi, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi đồng thanh nói kệ rằng:

Như Lai rất tự tại

Vượt đời, không chỗ nương

Đủ tất cả công đức

Độ thoát khắp các cõi.

Không nhiễm cũng không chấp

Không tưởng, không nương tựa

Thể tánh không thể lường

Ai thấy cũng ca ngợi.

Ánh sáng thanh tịnh khắp

Trần lụy đều rửa bỏ

Bất động lìa nhị biên

Đây là trí Như Lai.

Nếu ai thấy Như Lai,

Thân tâm lìa phân biệt

Đối với tất cả pháp

Thoát hẳn những nghi vướng.

Trong tất cả thế gian

Nơi nơi chuyển pháp luân

Không tánh không chốn chuyển

Đạo sư phương tiện nói.

Đối pháp không nghi lầm

Tuyệt hẳn những hý luận

Chẳng sinh tâm phân biệt

Là niệm Phật Bồ-đề.

Biết rõ pháp sai biệt

Chẳng chấp trước ngôn thuyết

Chẳng có một cùng chiều

Đây là thuận lời Phật.

Trong nhiều không một tánh

Một cũng không có nhiều

Bỏ cả hai như vậy

Vào khắp công đức Phật.

Chúng sinh và cõi nước

Tất cả đều tịch diệt

Không nương, không phân biệt

Vào được Phật Bồ-đề.

Chúng sinh và cõi nước

Đồng dị đều chẳng được

Khéo quán sát như vậy

Là biết nghĩa Phật pháp.

Bấy giờ, ánh sáng của Đức Phật vượt qua trăm vạn thế giới, chiếu suốt đến một ức thế giới ở mỗi phương trong mười phương. Nơi mỗi thế giới này đều có trăm ức cõi Diêm-phù-đề, cho đến trăm ức trời Sắc cứu cánh đều hiện rõ. Trong mỗi cõi Diêm-phù-đề đều có đức Như Lai ngồi nơi tòa Sư tử Liên hoa tạng, có chư Bồ-tát như số vi trần của mười cõi Phật vây quanh.

Do thần lực của Đức Phật, mỗi phương đều có một Đại Bồ-tát, mỗi Đại Bồ-tát này đều cùng chư Bồ-tát như số vi trần của mười cõi

Phật đồng đến chỗ Phật. Vị Đại Bồ-tát đó chính là Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi cùng đến từ các cõi như Kim sắc cùng phụng sự các Đức Phật như Như Lai Bất Động Trí.

Lúc ấy, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi trong tất cả cõi, ở trước mỗi Đức Phật, đồng thanh nói kệ rằng:

Trí tuệ tột cùng pháp vô biên

Vượt biển hữu lậu đến bờ kia

Thọ lượng, ánh sáng đều vô tỷ

Do sức phương tiện Đấng công đức.

Bao nhiêu Phật pháp đều hiểu rõ

Quán ba đời Phật không chán mỏi

Dầu duyên cảnh giới không phân biệt

Đấy phương tiện của Bậc Nan Tư.

Thích quán chúng sinh tưởng vô sinh

Thấy khắp các loài tưởng không loài

Hằng trụ thiền tịch tâm chẳng buộc

Đây phương tiện của Vô Ngại Tuệ

Khéo léo thông đạt tất cả pháp.

Chánh niệm siêng tu đạo Niết-bàn

Thích nơi giải thoát lìa bất bình

Đây phương tiện của Bậc Tịch Diệt.

Hay khuyên người hướng Phật Bồ-đề

Đến trí Nhất thiết như pháp giới

Khéo dạy chúng sinh vào đế lý

Đây phương tiện người trụ tâm Phật.

Phật pháp đã thuyết đều thuận vào

Trí tuệ rộng lớn không chướng ngại

Tất cả xứ hành đều bước lên

Phương tiện tu tập của Tự Tại.

Hằng trụ Niết-bàn như hư không

Tùy tâm hóa hiện đều cùng khắp

Đây tựa vô tướng mà làm tướng

Phương tiện của bậc Đáo Nan Đáo

Sáng tối ngày tháng và năm kiếp

Thế giới thủy chung tướng thành hoại

Như vậy nhớ nghĩ đều biết rõ

Đây phương tiện của Thời Số Trí.

Tất cả chúng sinh có sinh diệt

Sắc phi sắc cùng tưởng phi tưởng

Bao nhiêu danh tự đều biết rõ

Đây phương tiện của Bậc Nan Tư.

Đời quá khứ hiện tại vị lai

Bao nhiêu ngôn thuyết đều rõ được

Nên biết ba đời đều bình đẳng

Đây phương tiện của Vô Tỷ Giải.

Bấy giờ, ánh sáng của Đức Phật vượt qua một ức thế giới, chiếu suốt khắp mười ức thế giới ở mỗi phương trong mười phương. Nơi mỗi thế giới này, đều có trăm ức cõi Diêm-phù-đề, cho đến trăm ức trời Sắc cứu cánh đều hiện rõ. Trong mỗi cõi Diêm-phù-đề đều thấy Như Lai ngồi nơi tòa Sư tử Liên hoa tạng, có chư Bồ-tát như số vi trần của mười cõi Phật vây quanh.

Do thần lực của Đức Phật, mỗi phương đều có một Đại Bồ-tát, mỗi vị Đại Bồ-tát này đều cùng chư Bồ-tát như số vi trần của mười cõi Phật đồng đến chỗ Phật. Vị Đại Bồ-tát đó chính là Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi đều cùng đến từ các cõi như Kim sắc cùng phụng sự chư Phật như Như Lai Bất Động Trí.

Lúc ấy, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi, trong tất cả cõi ở trước mỗi Đức Phật, đồng thanh nói kệ rằng:

Khổ hạnh rộng lớn đều tu tập

Ngày đêm tinh cần không biếng trễ

Sư tử gầm độ người khó độ

Độ khắp chúng sinh là hạnh Phật.

Chúng sinh lưu chuyển biển ái dục

Lưới vô minh phủ che đạo khổ

Chí Nhân dũng mãnh đều dứt trừ

Thệ nguyện như vậy là hạnh Phật.

Thế gian phóng dật say năm dục

Phân biệt sai lầm chịu những khổ

Phụng hành Phật giáo đều giữ tâm

Nguyện độ chúng sinh là hạnh Phật.

Chúng sinh chấp ngã vào sinh tử

Cầu đến bến bờ không thể được

Thờ khắp chư Phật được pháp diệu

Vì họ giảng nói là hạnh Phật.

Chúng sinh bơ vơ bệnh khổ vây

Thường trôi nẻo ác khởi ba độc

Ngọn lửa bừng bừng luôn đốt cháy

Tâm tịnh độ chúng là hạnh Phật.

Chúng sinh mê lầm mất chánh đạo

Thường đi đường tà vào nhà tối

Vì họ thắp sang đèn chánh pháp

Luôn luôn soi chiếu là hạnh Phật,

Chúng sinh trôi chìm biển các cõi

Khổ lo không bờ, không chỗ tựa

Vì họ sửa sang thuyền pháp lớn

Đều khiến vớt hết là hạnh Phật,

Chúng sinh vô tri chẳng thấy cội

Mê lầm cuồng si trong hiểm nạn

Phật thương xót họ lập cầu pháp

Khiến trụ chánh niệm là hạnh Phật.

Thấy các chúng sinh ở đường hiểm

Khổ già bệnh chết luôn bức bách

Tu các phương tiện không hạn lượng

Nguyện độ tất cả là hạnh Phật.

Nghe pháp tin hiểu không nghi lầm

Rõ tánh không tịch chẳng kinh sợ

Tùy hình sáu cõi khắp mười phương

Cứu khắp quần mê là hạnh Phật.

Bấy giờ, ánh sáng của Đức Phật vượt qua mười ức thế giới, chiếu khắp phương Đông đến trăm ức thế giới, ngàn ức, vạn ức, trăm ngàn ức, triệu ức thế giới, trăm triệu ức thế giới, ngàn triệu ức thế giới, trăm ngàn triệu ức thế giới, cho đến vô số, vô lượng, vô biên,

vô đẳng, không thể kể, không thể đếm, chẳng thể nghĩ, chẳng thể lượng, chẳng thể nói, tận cùng cõi pháp, cõi hư không, tất cả thế giới ở phương Nam, Tây, Bắc cũng giống như vậy. Trong mỗi thế giới ấy, đều có trăm ức cõi Diêm-phù-đề cho đến trăm ức trời Sắc cứu cánh mọi vật cảnh đều được hiện rõ. Nơi mỗi cõi Diêm-phù-đề đều thấy có Đức Phật ngự trên tòa Sư tử Liên hoa tạng, có chư Bồ-tát như số vi trần của mười cõi Phật vây quanh.

Do thần lực của Đức Phật, mỗi phương đều có một Đại Bồ-tát; mỗi vị Đại Bồ-tát này đều cùng chư Bồ-tát như số vi trần nơi mười cõi Phật cùng đến chỗ Phật. Vị Đại Bồ-tát ấy chính là Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi đều cùng đến từ các cõi như Kim sắc cùng phụng sự chư Phật như Như Lai Bất Động Trí.

Lúc ấy, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi trong tất cả cõi ở trước mỗi Đức Phật, đồng thanh nói kệ rằng:

Một niệm quán khắp vô lượng kiếp

Không đi, không đến cũng không trụ

Như vậy biết rõ việc ba đời

Siêu xuất phương tiện thành mười Lực.

Tiếng tốt mười phương không ai sánh.

Lìa hẳn các nạn thường hoan hỷ

Đến khắp trong tất cả cõi nước

Vì người tuyên dương pháp Như thị

Vì lợi chúng sinh cúng dường Phật

Đúng như ý muốn mà được quả

Với tất cả pháp đều thuận biết

Khắp trong mười phương hiện thần lực.

Tối sơ cúng Phật ý thuận hợp

Vào sâu Thiền định quán pháp tánh

Khuyên khắp chúng sinh phát tâm đạo

Do đây mau thành quả Vô thượng.

Mười phương cầu pháp tâm không đổi

Vì tu công đức cho đầy đủ

Hai tướng có không đều dứt trừ

Người này thấy Phật đúng chân thật.

Qua khắp các cõi nước mười phương

Nói rộng pháp diệu hưng lợi ích

Trụ nơi thật tế chẳng dao động

Công đức người ấy đồng với Phật.

Pháp luân vi diệu của Phật dạy

Tất cả đều là Bồ-đề phần

Nếu được nghe rồi ngộ pháp tánh

Người hành như vậy thường thấy Phật.

Chẳng thấy mười Lực không như huyễn

Dầu thấy, chẳng thấy giống như lòa

Phân biệt chấp tướng chẳng thấy Phật

Rốt ráo lìa chấp mới thấy Phật

Chúng sinh tùy nghiệp đều sai khác

Mười phương trong ngoài khó thấy hết

Thân Phật vô ngại khắp mười phương

Chẳng thể thấy hết cũng như vậy.

Như vô lượng cõi trong hư không

Không đến không đi khắp cảnh giới

Sinh thành diệt hoại không chỗ nương

Phật khắp hư không cũng như vậy.

❧

Phẩm 10: BỒ-TÁT VẤN MINH

Bấy giờ, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi hỏi Bồ-tát Giác Thủ:

–Phật tử! Tâm tánh vốn là một, sao lại thấy có các thứ sai khác? Đó là đến đường lành, nẻo dữ, các căn có đủ có thiếu, thọ sinh đồng và khác, đẹp đẽ xấu xí, vui khổ khác nhau, nghiệp không biết tâm mà tâm cũng chẳng biết nghiệp, thọ không rõ báo mà báo cũng chẳng rõ thọ, tâm chẳng biết thọ mà thọ cũng không biết tâm, nhân không biết duyên mà duyên cũng chẳng biết nhân, trí chẳng biết cảnh mà cảnh cũng chẳng biết trí.

Bồ-tát Giác Thủ nói kệ đáp:

Nay Bồ-tát hỏi nghĩa

Nhằm tỏ ngộ muôn loài

Như tánh kia, tôi đáp

Xin Bồ-tát lắng nghe!

Các pháp không tác dụng

Cũng không có thể tánh

Vì thế nên các pháp

Đều chẳng biết được nhau.

Ví như nước trong sông

Các dòng đua nhau chảy

Chúng đều chẳng biết nhau

Các pháp cũng như vậy.

Lại cũng như đống lửa

Đồng thời phát ngọn to

Chúng đều chẳng biết nhau

Các pháp cũng như vậy

Lại như gió lớn thổi

Xao động các cảnh vật

Chúng đều chẳng biết nhau

Các pháp cũng như vậy,

Lại như các địa giới

Lần lượt nương tựa nhau

Chúng đều chẳng biết nhau

Các pháp cũng như vậy

Nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân

Tâm ý sáu tình căn

Do đấy thường lưu chuyển

Nhưng không chủ thể chuyển.

Pháp tánh vốn vô sinh

Thị hiện mà có sinh

Trong đó không năng hiện

Cũng không vật sở hiện.

Nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân

Tâm ý sáu tình căn

Tất cả rỗng, vô tánh

Tâm vọng phân biệt có.

Cứ đúng lý quán sát

Tất cả đều vô tánh

Pháp nhãn chẳng nghĩ bàn

Đây là thấy chân thật.

Hoặc vọng hay chẳng vọng

Hoặc thật hoặc chẳng thật

Thế gian cùng xuất thế

Chỉ là nhờ ngôn thuyết.

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi hỏi Bồ-tát Tài Thủ:

–Phật tử! Đối với tất cả chúng sinh, phi chúng sinh, Đức Như Lai làm thế nào mà tùy theo thời gian, tùy mạng sống, tùy thân thể, tùy hành vi, tùy hiểu biết, tùy ngôn luận, tùy sở thích, tùy phương tiện, tùy tư duy, tùy sự quán sát của họ mà hiện thân Phật để giáo hóa điều phục?

Bồ-tát Tài Thủ nói kệ đáp:

Đây là cảnh của bậc

Đa văn thích tịch diệt

Nay tôi xin trả lời

Mong Bồ-tát chú ý.

Phân biệt quán nội thân

Trong đó gì là ta?

Nếu hiểu được như vậy

Thì biết ta là không.

Thân này là giả lập

Chỗ trụ không nơi chốn

Người biết thật thân này

Đối thân không chấp trước.

Mà khéo quán sát thân

Tất cả đều thấy rõ

Biết pháp đều hư vọng

Chẳng khởi tâm phân biệt.

Mạng sống do đâu có

Rồi do đâu tan mất

Khác nào vòng lửa xoay

Đầu đuôi chẳng biết được.

Người trí hay quán sát

Có tướng đều vô thường

Các pháp không, vô ngã

Lìa hẳn tất cả tướng.

Các báo tùy nghiệp sinh

Như mộng không chân thật

Niệm niệm thường hoại diệt

Như trước, sau cũng vậy.

Những pháp thấy ở đời

Chỉ do tâm làm chủ

Tùy hiểu chấp lấy tướng

Điên đảo chẳng đúng thật.

Những ngôn luận trong đời

Đều do phân biệt cả

Chưa từng có một pháp

Được vào nơi pháp tánh.

Sức năng duyên, sở duyên

Sinh ra những pháp tướng

Chóng diệt chẳng tạm dừng

Niệm niệm đều như vậy.

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi hỏi Bồ-tát Bảo Thủ:

–Phật tử! Tất cả chúng sinh đồng có bốn đại, không ngã, không ngã sở, tại sao lại có những sự khác biệt, như khổ vui, tốt xấu, ưa trong, chuộng ngoài, thọ ít, hưởng nhiều, hoặc thọ hiện báo, hoặc thọ hậu báo mà trong pháp giới vốn không có tốt xấu?

Bồ-tát Bảo Thủ nói kệ đáp:

Cứ theo nghiệp đã tạo

Sinh quả báo như vậy

Đều không có người tạo

Đây là lời chư Phật.

Như mặt gương sáng sạch

Tùy theo cảnh bên ngoài

Hiện bóng sai khác nhau

Tánh nghiệp cũng như vậy.

Cũng như ruộng gieo giống

Chúng đều chẳng biết nhau

Tự nhiên mọc lên cây

Tánh nghiệp cũng như vậy.

Như nhà ảo thuật giỏi

Ở tại ngã tư đường

Hiện ra những sắc tướng

Tánh nghiệp cũng như vậy.

Như người gỗ máy móc

Hay vang ra các tiếng

Nó không ngã, ngã sở

Tánh nghiệp cũng như vậy.

Cũng như giống chim bay

Từ trứng nở sinh ra

Tiếng kêu không đồng nhau

Tánh nghiệp cũng như vậy.

Ví như trong thai tạng

Các căn đều thành tựu

Thể tướng không từ đâu

Tánh nghiệp cũng như vậy.

Lại như ở địa ngục

Bao nhiêu là sự khổ

Chúng đều không từ đâu

Tánh nghiệp cũng như vậy.

Ví như vua Chuyển luân

Có đủ bảy thứ báu

Chỗ đến không từ đâu

Tánh nghiệp cũng như vậy.

Lại như các thế giới

Lúc lửa lớn bùng cháy

Lửa này không từ đâu

Tánh nghiệp cũng như vậy.

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi hỏi Bồ-tát Đức Thủ:

–Phật tử! Chỗ giác ngộ của Đức Như Lai chỉ là một pháp duy nhất, sao lại bảo là vô lượng pháp, hiện vô lượng cõi, hóa vô lượng chúng, diễn vô lượng âm, bảy vô lượng thân, biết vô lượng tâm, hiện vô lượng thần thông, có thể chấn động khắp vô lượng thế giới, thị hiện vô lượng sự thù thắng trang nghiêm, hiển thị vô biên nhiều loại cảnh giới nhưng trong pháp tánh các tướng sai biệt này đều chẳng thể nắm bắt được?

Bồ-tát Đức Thủ nói kệ đáp:

Nghĩa mà Phật tử hỏi

Rất sâu khó rõ được

Người trí biết nghĩa ấy

Thường thích công đức Phật.

Như đất chỉ một tánh

Mọi loài ở riêng chỗ

Đất không nghĩ đồng khác

Pháp chư Phật cũng vậy.

Cũng như lửa một tánh

Đốt cháy tất cả vật

Ngọn lửa không phân biệt

Pháp chư Phật như vậy

Cũng như một biển lớn

Ngàn vạn lượng sóng trào

Nước biển vẫn duy nhất

Pháp chư Phật cũng vậy

Cũng như gió một tánh

Thổi động tất cả vật

Gió không nghĩ đồng khác

Pháp chư Phật cũng vậy.

Cũng như mây sấm lớn

Mưa khắp cả mọi nơi

Nước mưa vẫn không khác

Pháp chư Phật cũng vậy.

Cũng như mặt đất kia

Mọc lên nhiều thứ mầm

Mặt đất chỉ là một

Pháp chư Phật cũng vậy.

Mặt trời không mây mờ

Chiếu sáng khắp mười phương

Ánh sáng tánh không khác

Pháp chư Phật cũng vậy.

Như mặt trăng trên cao

Mọi nơi đều nhìn thấy

Mặt trăng vẫn một chỗ

Pháp chư Phật cũng vậy.

Ví như Đại Phạm vương

Ứng hiện khắp đại thiên

Thân ấy vẫn không khác

Pháp chư Phật cũng vậy.

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi hỏi Bồ-tát Mục Thủ:

–Phật tử! Ruộng phước của Như Lai đồng nhất không sai khác, sao lại thấy chúng sinh bố thí được quả báo chẳng đồng, như là nhiều loại sắc, nhiều loại thân hình, nhiều loại nhà cửa, nhiều loại căn tánh, nhiều loại tài sản, nhiều loại chủ, nhiều loại quyến thuộc, nhiều loại quan chức, nhiều loại công đức, nhiều loại trí tuệ, nhưng Đức Phật đối với họ, tâm thường bình đẳng, không có ý niệm riêng khác?

Bồ-tát Mục Thủ nói kệ đáp:

Như đất chỉ là một

Theo giống mọc mầm khác

Đất không ý thân sơ

Ruộng phước Phật cũng vậy.

Lại như nước một vị

Nhân đồ đựng có khác

Ruộng phước Phật vẫn một

Do tâm người thành khác.

Như nhà ảo thuật khéo

Làm mọi người hoan hỷ

Ruộng phước Phật cũng vậy

Khiến chúng sinh kính vui.

Như vua có tài trí

Hay khiến muôn dân mừng

Ruộng phước Phật cũng vậy

Khiến chúng đều an vui.

Như mặt gương sáng sạch

Theo hình mà hiện bóng

Ruộng phước Phật cũng vậy

Tùy tâm được báo khác.

Như thuốc A-già-đà

Trị được tất cả độc

Ruộng phước Phật cũng vậy

Dứt các họa phiền não.

Như lúc mặt trời mọc

Chiếu sáng khắp thế gian

Ruộng phước Phật cũng vậy

Phá trừ những tối tăm.

Như mặt trăng tròn sáng

Chiếu khắp cõi đại địa

Ruộng phước Phật cũng vậy

Bình đẳng với tất cả.

Ví như gió Tỳ-lam

Chấn động khắp đại địa

Ruộng phước Phật cũng vậy

Động chúng sinh ba cõi.

Như lửa lớn nổi lên

Đốt cháy tất cả vật

Ruộng phước Phật cũng vậy

Đốt tất cả hữu vi.

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi hỏi Bồ-tát Cần Thủ:

–Phật tử! Giáo pháp của Phật là một, chúng sinh được thấy biết

cớ sao không tức thời đều dứt trừ tất cả phiền não trói buộc để được xuất ly? Nhưng nơi chúng sinh, các uẩn sắc thọ, tưởng, hành và thức, cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô sắc, vô minh, tham ái đều không có sai khác. Như thế thời giáo pháp của Phật, đối với chúng sinh, hoặc có lợi ích, hoặc không có lợi ích?

Bồ-tát Cần Thủ nói kệ đáp:

Phật tử khéo lắng nghe

Nay tôi như thật đáp

Hoặc có mau giải thoát

Hoặc có khó xuất ly.

Nếu muốn cầu dứt trừ

Vô lượng những lỗi ác

Nên ở trong Phật pháp

Dũng mãnh thường tinh tấn.

Ví như chút ít lửa

Đốt mồi ướt chóng tắt

Ở trong giáo Phật pháp

Người lười biếng cũng vậy.

Như cọ cây lấy lửa

Chưa cháy mà dừng nghỉ

Thế lửa cũng tắt luôn

Người lười biếng cũng vậy.

Như người cầm nhật châu

Chẳng dùng vật tiếp bóng

Trọn không thể được lửa

Người lười biếng cũng vậy.

Như ánh nắng quá chói

Trẻ con nhắm đôi mắt

Tự nói sao không thấy

Người lười biếng cũng vậy.

Như người không tay chân

Muốn dùng cỏ làm tên

Bắn phá cả đại địa

Người lười biếng cũng vậy.

Như lấy một đầu lông

Mà chấm nước biển cả

Muốn làm cho biển khô

Người lười biếng cũng vậy

Lại như kiếp hỏa nổi

Muốn tắt với ít nước

Ở trong giáo Phật pháp

Người lười biếng cũng vậy.

Như người nghĩ hư không

Ngồi yên không dao động

Nói mình bay đi khắp

Người lười biếng cũng vậy.

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi hỏi Bồ-tát Pháp Thủ:

–Phật tử! Như lời Đức Phật dạy, nếu có chúng sinh thọ trì chánh pháp thời đều có thể dứt trừ tất cả phiền não, nhưng vì sao có người thọ trì chánh pháp mà không dứt trừ được, lại chạy theo uy lực của tham, sân, si, mạn, phú, phẫn, hận, tật, xan, cuống, siểm… xoay chuyển không rời tâm? Người hay thọ trì pháp, cớ sao lại ở trong tâm hành khởi các phiền não?

Bồ-tát Pháp Thủ nói kệ đáp:

Phật tử khéo lắng nghe

Thật nghĩa đã nêu hỏi

Chẳng phải chỉ đa văn

Mới vào được Phật pháp.

Như người trôi giữa dòng

Sợ chìm mà chết khát

Đối pháp chẳng tu hành

Đa văn cũng như vậy.

Như dọn đồ ăn ngon

Chẳng ăn nên phải đói

Đối pháp chẳng tu hành

Đa văn cũng như vậy.

Như người giỏi phương thuốc

Chẳng cứu được bệnh mình

Đối pháp chẳng tu hành

Đa văn cũng như vậy.

Đếm châu báu kẻ khác

Tự mình vẫn nghèo nàn

Đối pháp chẳng tu hành

Đa văn cũng như vậy.

Như người sinh vương cung

Mà tự chịu đói rét

Đối pháp chẳng tu hành

Đa văn cũng như vậy.

Như điếc tấu âm nhạc

Người nghe mình chẳng nghe

Đối pháp chẳng tu hành

Đa văn cũng như vậy.

Như mù họa hình tượng

Người thấy mình chẳng thấy

Đối pháp chẳng tu hành

Đa văn cũng như vậy.

Ví như vị thuyền trưởng

Mà chết chìm trong biển

Đối pháp chẳng tu hành

Đa văn cũng như vậy.

Như ở ngã tư đường

Giảng nói những đều tốt

Mà tự không đức thật

Chẳng tu cũng như vậy.

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi hỏi Bồ-tát Trí Thủ:

–Phật tử! Trong Phật pháp, trí tuệ là trên hết, vì sao đối với các chúng sinh, Đức Phật ca ngợi Bố thí, Trì giới, Nhẫn nhục, Tinh tấn, Thiền định, Trí tuệ, hoặc ca ngợi Từ, Bi, Hỷ, Xả nhưng rốt cuộc chẳng có một pháp duy nhất để được giải thoát, thành Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác?

Bồ-tát Trí Thủ nói kệ đáp:

Phật tử rất hy hữu

Biết rõ tâm chúng sinh

Xin lắng nghe tôi đáp

Những nghĩa đã nêu hỏi.

Chư Phật thuở quá khứ

Hiện tại và vị lai

Không có nói một pháp

Mà chứng được đạo quả.

Phật biết tâm chúng sinh

Tánh phận đều chẳng đồng

Tùy theo chỗ thích hợp

Như vậy mà thuyết pháp:

Kẻ tham, khen Bố thí

Kẻ hủy phạm, khen Giới

Nhiều sân khen Nhẫn nhục

Lười biếng, khen Tinh tấn

Loạn tâm, khen Thiền định

Ngu si, khen Trí tuệ

Bất nhân, khen Thương yêu

Ưa hại, khen đại Bi.

Lo rầu, khen ngợi Hỷ

Chấp trước, khen ngợi Xả

Tuần tự tu như vậy

Lần đủ các Phật pháp.

Như trước xây nền móng

Rồi sao tạo nhà cửa

Thí và giới cũng vậy

Là gốc hạnh Bồ-tát.

Ví như dựng thành quách

Để bảo hộ dân chúng

Nhẫn và tấn cũng vậy

Phòng hộ chư Bồ-tát.

Ví như Đại Lực vương

Cả nước đều ngưỡng vọng

Định tuệ cũng như vậy

Chỗ tựa của Bồ-tát.

Cũng như vua Chuyển luân

Ban vui cho nhân loại

Từ, Bi và Hỷ, Xả

Làm Bồ-tát an vui.

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi hỏi Bồ-tát Hiền Thủ:

–Phật tử! Chư Phật chỉ do một đạo mà được giải thoát, vì sao hiện nay thấy tất cả cõi Phật lại có nhiều sự không đồng, như là cõi đời, cõi chúng sinh, thuyết pháp, điều phục, thọ lượng, ánh sáng, thần thông, chúng hội, giáo nghĩa, pháp trụ đều sai khác, không có vị nào chẳng đủ tất cả Phật pháp mà được thành Bồ-đề vô thượng?

Bồ-tát Hiền Thủ nói kệ đáp:

Xin thưa pháp thường vậy

Pháp vương chỉ một pháp

Tất cả chư Như Lai

Một đạo mà giải thoát.

Thân của tất cả Phật

Chỉ là một Pháp thân

Nhất tâm, nhất trí tuệ

Lực vô úy cũng vậy.

Như trước đến Bồ-đề

Bao nhiêu tâm hồi hướng

Được cõi nước như vậy

Chúng hội và thuyết pháp.

Tất cả các cõi Phật

Trang nghiêm đều viên mãn

Tùy chúng sinh hạnh khác

Thấy chẳng đồng như vậy.

Cõi Phật cùng thân Phật

Chúng hội và ngôn thuyết

Các Phật pháp như vậy

Chúng sinh chẳng thấy được.

Tâm ý đã thanh tịnh

Hạnh nguyện đều đầy đủ

Người sáng suốt như vậy

Mới có thể thấy được.

Tùy tâm chúng sinh thích

Và cùng sức nghiệp quả

Thấy sai khác như vậy

Do oai thần của Phật.

Cõi Phật không sai biệt

Không ghét cũng không thương

Chỉ tùy tâm chúng sinh

Thấy có khác như vậy.

Do đấy nơi thế giới

Chỗ thấy đều sai khác

Chứ chẳng phải là lỗi

Của các Đấng Như Lai.

Tất cả các thế giới

Người đáng được giáo hóa

Thường được thấy Thế Tôn

Pháp chư Phật như vậy.

Lúc đó, các Bồ-tát nói với Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi:

–Phật tử! Chúng tôi đã tự nói chỗ hiểu biết của mình rồi. Xin Đại sĩ dùng biện tài vi diệu nói về cảnh giới của Như Lai: Những gì là cảnh giới của Phật? Những gì là nhân của cảnh giới Phật? Những gì là sự tế độ của cảnh giới Phật? Những gì là nhập vào cảnh giới của Phật? Những gì là trí của cảnh giới Phật? Những gì là pháp của cảnh giới Phật? Những gì là ngôn thuyết của cảnh giới Phật? Những gì là sự hiểu biết của cảnh giới Phật? Những gì là sự chứng đắc của cảnh giới Phật? Những gì là sự hiện bày của cảnh giới Phật? Những gì là sự rộng lớn của cảnh giới Phật?

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi nói kệ đáp:

Cảnh giới Như Lai sâu

Lượng như cõi hư không

Tất cả chúng sinh vào

Mà thật không chỗ vào.

Cảnh giới Như Lai sâu

Bao nhiêu nhân thắng diệu

Ức kiếp thường giảng nói

Cũng chẳng thể hết được

Tùy tâm trí tuệ mình

Khuyến tấn đều lợi ích

Độ chúng sinh như vậy

Là cảnh giới chư Phật.

Những cõi nước thế gian

Tất cả đều theo vào

Trí thân không có sắc

Chẳng phải ai cũng thấy.

Chư Phật trí tự tại

Ba đời không chướng ngại

Cảnh giới tuệ như vậy

Bình đẳng như hư không.

Cõi pháp, cõi chúng sinh

Rốt ráo không sai khác

Tất cả đều biết rõ

Đây là cảnh giới Phật.

Trong tất cả thế giới

Có bao nhiêu âm thanh

Trí Phật đều biết rõ

Cũng không có phân biệt.

Chẳng phải thức biết được

Chẳng phải cảnh giới tâm

Tánh đó vốn thanh tịnh

Khai thị mọi chúng sinh.

Chẳng nghiệp chẳng phiền não

Không vật, không trụ xứ

Không chiếu, không chỗ hành

Bình đẳng vào thế gian.

Tất cả tâm chúng sinh

Ở khắp trong ba đời

Như Lai nơi một niệm

Tất cả đều thấu rõ.

Bấy giờ, trong thế giới Ta-bà này, tất cả chúng sinh, bao nhiêu pháp sai biệt, nghiệp sai biệt, thế gian sai biệt, thân sai biệt, căn sai biệt, thọ sinh sai biệt, quả trì giới sai biệt, quả phạm giới sai biệt, quả cõi nước sai biệt, do thần lực của Phật thảy đều hiện rõ.

Phương Đông, trăm ngàn ức triệu vô số, vô lượng, vô biên, vô đẳng, chẳng thể đếm, chẳng thể tính, chẳng thể nghĩ, chẳng thể lường, chẳng thể nói, tận cùng cõi pháp, cõi hư không, trong tất cả thế giới, bao nhiêu pháp chúng sinh sai biệt cho đến quả cõi nước sai biệt, đều do thần lực của Phật mà hiện bày rõ ràng.

Những phương Nam, Tây, Bắc, Đông bắc, Đông nam, Tây nam, Tây bắc, Thượng, Hạ, cũng đều như vậy.

Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm - Quyển 14 - Phẩm 11: Tịnh Hạnh

KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT

HOA NGHIÊM

QUYỂN 14

Phẩm 11: TỊNH HẠNH

Bấy giờ, Bồ-tát Trí Thủ hỏi Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi:

–Phật tử! Bồ-tát làm thế nào để được nghiệp thân, ngữ, ý không lỗi lầm? Nghiệp thân, ngữ, ý chẳng tổn hại? Nghiệp thân, ngữ, ý không thể hủy báng? Nghiệp thân, ngữ, ý không thể hư hoại? Nghiệp thân, ngữ, ý không thoái chuyển? Nghiệp thân, ngữ, ý chẳng dao động? Nghiệp thân, ngữ, ý thù thắng? Nghiệp thân, ngữ, ý thanh tịnh? Nghiệp thân, ngữ, ý không nhiễm? Nghiệp thân, ngữ, ý là trí dẫn dắt?

Bồ-tát làm thế nào được xứ sinh đầy đủ, chủng tộc đầy đủ, gia thế đầy đủ, sắc thân đầy đủ, tướng mạo đầy đủ, niệm đầy đủ, tuệ đầy đủ, hạnh đầy đủ, vô úy đầy đủ, giác ngộ đầy đủ?

Bồ-tát làm thế nào được tuệ thù thắng, tuệ bậc nhất, tuệ tối thượng, tuệ tối thắng, tuệ vô lượng, tuệ vô số, tuệ bất tư nghì, tuệ không ai bằng, tuệ chẳng thể lường, tuệ không thể diễn tả?

Bồ-tát làm thế nào được lực nhân, lực duyên, lực dục, lực phương tiện, lực nơi đối tượng duyên, lực căn, lực quán sát, lực chỉ, lực quán, lực tư duy?

Bồ-tát làm thế nào được thiện xảo uẩn, thiện xảo xứ, thiện xảo giới, thiện xảo duyên khởi, thiện xảo Dục giới, thiện xảo Sắc giới, thiện xảo Vô sắc giới, thiện xảo quá khứ, thiện xảo vị lai, thiện xảo hiện tại?

Bồ-tát làm thế nào khéo tu tập giác phần niệm, giác phần trạch pháp, giác phần tinh tấn, giác phần hỷ, giác phần khinh an, giác phần định, giác phần xả, giác phần không, giác phần vô tướng, giác phần vô nguyện?

Bồ-tát làm thế nào được viên mãn Thí ba-la-mật, Giới ba-la-mật, Nhẫn ba-la-mật, Tinh tấn ba-la-mật, Thiền-na Ba-la-mật, Bát-nhã ba-la-mật, Từ, Bi, Hỷ, Xả?

Bồ-tát làm thế nào được trí lực biết xứ phi xứ, trí lực biết nghiệp báo quá khứ, vị lai, hiện tại, trí lực biết căn hơn kém, trí lực biết các cảnh giới, trí lực biết tất cả, trí lực biết tất cả chí xứ đạo, trí lực biết sự nhiễm tịnh của thiền giải thoát Tam-muội, trí lực nhớ lại đời trước, trí lực Thiên nhãn không chướng ngại, trí lực đoạn các tập?

Bồ-tát làm thế nào thường được sự hộ trì cung kính cúng dường của vua Trời, vua Rồng, vua Dạ-xoa, vua Càn-thát-bà, vua A-tu-la, vua Ca-lâu-la, vua Khẩn-na-la, vua Ma-hầu-la-già, vua cõi người, vua Phạm?

Bồ-tát làm thế nào để làm chỗ nương tựa, chỗ cứu độ, chỗ quay về, chỗ hướng đến, là đuốc, là ánh sáng, là chiếu soi, là dẫn dắt, là Đạo sư thù thắng, là Đạo sư phổ cập của tất cả chúng sinh? Làm thế nào ở trong tất cả chúng sinh là bậc nhất, là lớn, là thù thắng, là tối thắng là vi diệu, là cực vi diệu, là trên, là vô thượng là không gì bằng là không gì sánh bằng?

Bấy giờ, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi nói với Bồ-tát Trí Thủ:

–Lành thay, Phật tử! Nay Bồ-tát vì muốn tạo nhiều lợi ích, tạo nhiều an ổn, thương xót thế gian, lợi lạc Thiên nhân nên hỏi những nghĩa như vậy.

Phật tử! Nếu Bồ-tát khéo dụng tâm thời được tất cả công đức thắng diệu, đối với Phật pháp được tâm vô ngại, được trụ nơi đạo của chư Phật ba đời, trụ tùy theo chúng sinh hằng không rời bỏ, đều có thể thông đạt đúng các pháp tướng, dứt tất cả điều ác, đầy đủ tất cả điều lành, sẽ được hình sắc bậc nhất như Phổ Hiền, đầy đủ tất cả hạnh nguyện, đối với tất cả pháp đều được tự tại, sẽ là Đạo sư thứ hai của chúng sinh.

Phật tử! Bồ-tát dụng tâm thế nào mà có thể đạt được tất cả công đức thắng diệu?

Phật tử!

Bồ-tát ở nhà, nên nguyện chúng sinh

Biết nhà tánh không, khỏi sự bức bách.

Hiếu thờ cha mẹ, nên nguyện chúng sinh

Kính thờ chư Phật, hộ dưỡng tất cả.

Vợ con hội họp, nên nguyện chúng sinh

Oán thân bình đẳng, lìa hẳn tham chấp.

Nếu được năm dục, nên nguyện chúng sinh

Nhổ mũi tên dục, an ổn rốt ráo.

Kỹ nhạc tụ hội, nên nguyện chúng sinh

Vui với chánh pháp, rõ nhạc chẳng thật.

Nếu ở cung thất, nên nguyện chúng sinh

Vào nơi Thánh địa, trừ hẳn uế dục.

Lúc đeo trang sức, nên nguyện chúng sinh

Bỏ tư trang giả, đến chỗ chân thật.

Lên trên lầu gác, nên nguyện chúng sinh

Lên lầu chánh pháp, thấy suốt tất cả.

Nếu có bố thí, nên nguyện chúng sinh

Bỏ được tất cả, tâm không ái chấp.

Chúng hội tụ tập, nên nguyện chúng sinh

Xả pháp tụ hội, thành trí Nhất thiết.

Nếu gặp ách nạn,nên nguyện chúng sinh

Tùy ý tự tại, chỗ làm vô ngại.

Lúc bỏ gia đình, nên nguyện chúng sinh

Xuất gia vô ngại, tâm được giải thoát.

Vào chốn Già-lam, nên nguyện chúng sinh

Diễn thuyết các thứ, pháp không tranh cãi.

Đến thầy lớn nhỏ nên nguyện chúng sinh

Khéo thờ Sư trưởng, tập làm pháp lành.

Cầu xin xuất gia, nên nguyện chúng sinh

Được pháp bất thoái, tâm không chướng ngại.

Bỏ áo thế tục, nên nguyện chúng sinh

Siêng tu căn lành, bỏ những ách tội.

Cạo bỏ râu tóc, nên nguyện chúng sinh

Lìa hẳn phiền não, tịch diệt rốt ráo.

Mặc áo ca-sa, nên nguyện chúng sinh

Tâm không nhiễm vương, đủ đạo Đại tiên.

Chánh thức xuất gia, nên nguyện chúng sinh

Đồng Phật xuất gia, cứu giúp tất cả

Tự quy y Phật, nên nguyện chúng sinh

Nối thịnh giống Phật, phát tâm Vô thượng.

Tự quy y Pháp, nên nguyện chúng sinh

Vào sâu kinh tạng, trí tuệ như biển.

Tự quy y Tăng, nên nguyện chúng sinh

Thống lý đại chúng, tất cả không ngại.

Lúc thọ học giới, nên nguyện chúng sinh

Khéo học giới pháp, chẳng làm điều ác.

Thọ Xà-lê dạy, nên nguyện chúng sinh

Đầy đủ oai nghi, chỗ làm chân thật.

Thọ Hòa thượng dạy, nên nguyện chúng sinh

Vào trí vô sinh, đến chỗ không dựa.

Thọ giới Cụ túc, nên nguyện chúng sinh

Đủ các phương tiện, được pháp tối thắng.

Nếu vào nhà cửa, nên nguyện chúng sinh

Lên nhà vô thượng, an trụ bất động.

Nếu trải giường tòa, nên nguyện chúng sinh

Trải mở pháp lành, thấy tướng chân thật.

Thân thẳng ngồi ngay nên nguyện chúng sinh

Ngồi tòa Bồ-đề, tâm không tham vướng.

Lúc ngồi kiết già, nên nguyện chúng sinh

Căn lành kiên cố, được bậc Bất động.

Tu hành Thiền định, nên nguyện chúng sinh

Dùng định điều tâm, rốt ráo không thừa.

Nếu tu pháp quán, nên nguyện chúng sinh

Thấy lý như thật, trọn không tranh cãi.

Xả ngồi kiết già, nên nguyện chúng sinh

Quán sát pháp hành, đều quy hoại diệt.

Lúc chân đứng lên, nên nguyện chúng sinh

Tâm được giải thoát, an trụ bất động.

Nếu cất chân lên, nên nguyện chúng sinh

Khỏi biển sinh tử, đủ các pháp thiện.

Lúc mặc quần dưới, nên nguyện chúng sinh

Mặc những căn lành, đầy đủ hổ thẹn.

Chỉnh áo cột giải, nên nguyện chúng sinh

Bó buộc căn lành, chẳng để tan mất.

Nếu mặc áo trên, nên nguyện chúng sinh

Được căn lành lớn, đạt pháp giải thoát.

Đắp Tăng-già-lê, nên nguyện chúng sinh

Vào ngôi bậc nhất, được pháp Bất động.

Tay cầm nhành dương, nên nguyện chúng sinh

Đều được pháp diệu, thanh tịnh rốt ráo.

Lúc nhấm nhành dương, nên nguyện chúng sinh

Tâm ý điều tịnh, dứt các phiền não.

Lúc đại tiểu tiện, nên nguyện chúng sinh

Bỏ tham, sân, si, dẹp trừ tội lỗi.

Việc rồi đến nước, nên nguyện chúng sinh

Trong pháp xuất thế, qua tới mau chóng.

Rửa ráy thân nhơ, nên nguyện chúng sinh

Thanh tịnh thuận hợp, rốt ráo không cấu.

Dùng nước rửa tay, nên nguyện chúng sinh

Được tay thanh tịnh, thọ trì Phật pháp.

Dùng nước rửa mặt, nên nguyện chúng sinh

Được pháp thanh tịnh, trọn không ô nhiễm.

Tay cầm tích trượng, nên nguyện chúng sinh

Lập hội bố thí, bày đạo như thật.

Tay cầm bình bát, nên nguyện chúng sinh

Thành tựu pháp khí, thọ trời người cúng.

Bước chân lên đường, nên nguyện chúng sinh

Đến chỗ Phật đi, vào chốn không dựa.

Nếu ở nơi đường, nên nguyện chúng sinh

Hay đi đường Phật, hướng pháp trọn vẹn.

Theo đường mà đi, nên nguyện chúng sinh

Vào cõi thanh tịnh, tâm không chướng ngại.

Thấy lên đường cao, nên nguyện chúng sinh

Ra khỏi ba cõi, tâm không khiếp nhược.

Thấy xuống đường thấp, nên nguyện chúng sinh

Tâm ý khiêm tốn, tăng trưởng căn lành.

Thấy đường quanh co, nên nguyện chúng sinh

Bỏ đạo bất chánh, trừ hẳn ác kiến.

Nếu thấy đường thẳng, nên nguyện chúng sinh

Tâm ý chánh trực, không nịnh không dối.

Thấy đường nhiều bụi, nên nguyện chúng sinh

Xa lìa bụi bặm, được pháp thanh tịnh.

Thấy đường không bụi, nên nguyện chúng sinh

Thường hành đại Bi, tâm ý nhuần thấm.

Nếu thấy đường hiểm, nên nguyện chúng sinh

Trụ nơi cõi chánh pháp, lìa những tội nạn.

Nếu thấy chúng hội, nên nguyện chúng sinh

Nói pháp sâu xa, tất cả hòa hợp.

Nếu thấy trụ lớn, nên nguyện chúng sinh

Lìa tâm chấp ngã, không có phẫn hận.

Nếu thấy Tòng lâm, nên nguyện chúng sinh

Chư Thiên và nhân, chỗ nên kính lễ.

Nếu thấy núi cao, nên nguyện chúng sinh

Căn lành vượt bậc, không thể đến đỉnh.

Lúc thấy cây gai, nên nguyện chúng sinh

Chóng được cắt bỏ, những gai ba độc.

Thấy cây lá rậm, nên nguyện chúng sinh

Dùng định giải thoát, để làm bóng che.

Nếu thấy hoa nở, nên nguyện chúng sinh

Các pháp thần thông, như hoa đua nở.

Nếu thấy cây hoa, nên nguyện chúng sinh

Tướng tốt như hoa, đủ ba mươi hai.

Nếu thấy trái hạt, nên nguyện chúng sinh

Được pháp tối thắng, chứng đạo Bồ-đề.

Nếu thấy sông lớn, nên nguyện chúng sinh

Được dự dòng pháp, vào biển trí Phật.

Nếu thấy bờ đầm, nên nguyện chúng sinh

Chóng ngộ pháp diệu, nhất vị của Phật.

Nếu thấy ao hồ, nên nguyện chúng sinh

Ngữ nghiệp hoàn toàn, hay khéo diễn thuyết.

Nếu thấy giếng nước, nên nguyện chúng sinh

Đầy đủ biện tài, giảng tất cả pháp.

Nếu thấy suối chảy, nên nguyện chúng sinh

Thêm lớn phương tiện, thiện căn vô tận.

Nếu thấy cây cầu, nên nguyện chúng sinh

Rộng độ tất cả, giống như cầu, đò.

Nếu thấy nước chảy, nên nguyện chúng sinh

Được ý nguyện lành, rửa sạch phiền não.

Thấy dọn vườn tược, nên nguyện chúng sinh

Trong vườn năm dục, dọn sạch cỏ ái.

Thấy rừng vô ưu, nên nguyện chúng sinh

Lìa hẳn tham ái, chẳng còn lo sợ.

Nếu thấy công viên, nên nguyện chúng sinh

Siêng tu các hạnh, đạt quả giác ngộ.

Thấy người trang sức, nên nguyện chúng sinh

Trang nghiêm thân đẹp, bằng ba hai tướng.

Thấy không trang sức, nên nguyện chúng sinh

Bỏ những trang điểm, đủ hạnh Đầu-đà.

Thấy người ham vui, nên nguyện chúng sinh

Vui bằng chánh pháp, ưa thích chẳng bỏ.

Thấy không ham vui, nên nguyện chúng sinh

Trong sự hữu vi, tâm không ưa thích.

Thấy người vui sướng, nên nguyện chúng sinh

Thường được an vui, thích cúng dường Phật.

Thấy người khổ não, nên nguyện chúng sinh

Được trí căn bản, dứt trừ các khổ.

Thấy người mạnh khỏe, nên nguyện chúng sinh

Vào tuệ chân thật, trọn không bệnh khổ.

Thấy người bệnh tật, nên nguyện chúng sinh

Biết thân vắng lặng, lìa pháp tranh cãi.

Thấy người xinh đẹp, nên nguyện chúng sinh

Với Phật, Bồ-tát, tin tưởng thanh tịnh.

Thấy người xấu xí, nên nguyện chúng sinh

Đối điều bất thiện, chẳng ưa chẳng thích.

Thấy người báo ân, nên nguyện chúng sinh

Đối Phật, Bồ-tát, hay biết ân đức.

Thấy người bội ân, nên nguyện chúng sinh

Nơi kẻ làm ác, chẳng trả thù oán.

Nếu thấy Sa-môn, nên nguyện chúng sinh

Thuận hợp tịch tĩnh, rốt ráo bậc nhất.

Thấy Bà-la-môn, nên nguyện chúng sinh

Giữ trọn phạm hạnh, lìa tất cả ác.

Thấy người khổ hạnh, nên nguyện chúng sinh

Nương vào hạnh khổ, đến chốn rốt ráo.

Thấy người hạnh tốt, nên nguyện chúng sinh

Giữ bền chí hạnh, chẳng bỏ Phật đạo.

Thấy mặc giáp trụ, nên nguyện chúng sinh

Thường mặc giáp lành, đạt pháp vô sư.

Thấy không binh khí, nên nguyện chúng sinh

Lìa hẳn tất cả, những nghiệp bất thiện.

Thấy người luận nghị, nên nguyện chúng sinh

Đều dẹp phá được, tất cả dị luận.

Thấy người chánh mạng, nên nguyện chúng sinh

Được mạng thanh tịnh, không giả oai nghi.

Nếu thấy quốc vương, nên nguyện chúng sinh

Được làm Pháp vương, thường chuyển chánh pháp.

Nếu thấy vương tử, nên nguyện chúng sinh

Từ pháp hóa sinh, để làm Phật tử.

Nếu thấy trưởng giả, nên nguyện chúng sinh

Xét đoán sáng suốt, chẳng làm điều ác.

Nếu thấy đại thần, nên nguyện chúng sinh

Hằng giữ chánh niệm, tu hành điều thiện.

Nếu thấy thành quách, nên nguyện chúng sinh

Được thân kiên cố, tâm không hèn nhác.

Nếu thấy kinh đô, nên nguyện chúng sinh

Công đức đồng nhóm, tâm luôn vui vẻ.

Thấy ở rừng vắng, nên nguyện chúng sinh

Đáng được trời người, ca ngợi kính ngưỡng.

Vào xóm khất thực, nên nguyện chúng sinh

Vào sâu pháp giới, tâm không chướng ngại.

Đến cửa nhà người, nên nguyện chúng sinh

Vào trong tất cả, cửa ngỏ Phật pháp.

Vào nhà người rồi, nên nguyện chúng sinh

Được vào Phật thừa, ba đời bình đẳng.

Thấy người không xả, nên nguyện chúng sinh

Thường chẳng lìa bỏ, pháp công đức lớn.

Thấy người thường xả, nên nguyện chúng sinh

Vĩnh viễn lìa bỏ, khổ ba đường ác.

Nếu thấy bát không, nên nguyện chúng sinh

Tâm ý thanh tịnh, trống sạch phiền não.

Nếu thấy bát đầy, nên nguyện chúng sinh

Đầy đủ trọn vẹn, tất cả pháp thiện.

Nếu được cung kính, nên nguyện chúng sinh

Cung kính tu hành, tất cả Phật pháp.

Chẳng được cung kính, nên nguyện chúng sinh

Chẳng làm tất cả, những pháp bất thiện.

Thấy người hổ thẹn, nên nguyện chúng sinh

Đủ hạnh hổ thẹn, chứa giữ các căn.

Thấy không hổ thẹn, nên nguyện chúng sinh

Lìa bỏ không thẹn, trụ nơi đạo đại Từ.

Được thức ăn ngon, nên nguyện chúng sinh

Đều được mãn nguyện, tâm không tham muốn.

Được thức ăn dở, nên nguyện chúng sinh

Ai cũng đều được, pháp vị Tam-muội.

Được thức ăn mềm, nên nguyện chúng sinh

Huân tập đại Bi, tâm ý hòa dịu.

Được thức ăn cứng, nên nguyện chúng sinh

Tâm không nhiễm chấp, dứt hết tham ái.

Nếu lúc ăn cơm, nên nguyện chúng sinh

Ăn món thiền duyệt, pháp hỷ no đủ.

Lúc thọ mùi vị, nên nguyện chúng sinh

Được Phật thượng vị, cam lộ đủ trọn.

Lúc ăn cơm xong, nên nguyện chúng sinh

Việc làm đều xong, đủ những Phật pháp.

Nếu lúc thuyết pháp, nên nguyện chúng sinh

Biện luận vô tận, nêu rộng pháp yếu.

Lúc ra khỏi nhà, nên nguyện chúng sinh

Vào sâu trí Phật, khỏi hẳn ba cõi.

Nếu lúc xuống nước, nên nguyện chúng sinh

Vào trí Nhất thiết, rõ ba đời đồng.

Tắm rửa thân thể, nên nguyện chúng sinh

Thân tâm không nhơ, trong ngoài sáng sạch.

Mùa nắng nóng độc, nên nguyện chúng sinh

Lìa bỏ khổ não, tất cả đều hết.

Hết nắng vừa mát, nên nguyện chúng sinh

Chứng pháp Vô thượng, mát mẻ rốt ráo.

Lúc đọc tụng kinh, nên nguyện chúng sinh

Thuận lời Phật dạy, thâu giữ chẳng quên.

Nếu được thấy Phật, nên nguyện chúng sinh

Được mắt vô ngại, thấy tất cả Phật.

Lúc chiêm ngưỡng Phật, nên nguyện chúng sinh

Đều như Phổ Hiền, tươi đẹp nghiêm tốt.

Lúc thấy tháp Phật, nên nguyện chúng sinh

Tôn trọng như tháp, thọ trời người cúng.

Tâm kính xem pháp, nên nguyện chúng sinh

Chư Thiên và người, cùng nhau chiêm ngưỡng.

Đảnh lễ tháp Phật, nên nguyện chúng sinh

Tất cả trời người, chẳng thấy được đỉnh.

Đi nhiễu tháp Phật, nên nguyện chúng sinh

Tu hành không trái, thành Nhất thiết trí.

Nhiễu tháp ba vòng, nên nguyện chúng sinh

Siêng cầu Phật đạo, tâm không biếng trễ.

Khen công đức Phật, nên nguyện chúng sinh

Đều đủ công đức, ca ngợi vô tận.

Khen tướng tốt Phật, nên nguyện chúng sinh

Thành tựu than Phật, chứng pháp vô tướng.

Nếu lúc rửa chân, nên nguyện chúng sinh

Đủ sức thần túc, chỗ đi vô ngại.

Ngủ nghĩ phải thời, nên nguyện chúng sinh

Thân được an ổn, tâm không động loạn

Ngủ vừa tỉnh giấc, nên nguyện chúng sinh

Tất cả trí pháp, nghĩ khắp mười phương.

Phật tử! Nếu chư Bồ-tát dụng tâm như vậy thì được tất cả công đức thắng diệu. Tất cả chư Thiên, Ma, Phạm, Sa-môn, Bà-la-môn, Càn-thát-bà, A-tu-la… trong thế gian cho đến tất cả hàng Thanh văn, Duyên giác không thể làm lay động được.

❧

Phẩm 12: HIỀN THỦ (Phần 1)

Bấy giờ, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi nói về công đức lớn của hạnh thanh tịnh không đục loạn rồi, vì muốn hiển bày công đức của tâm Bồ-đề, nên nói kệ hỏi Bồ-tát Hiền Thủ:

Nay tôi đã vì các Bồ-tát

Nói hạnh thanh tịnh Phật đã tu

Đại sĩ nên ở trong hội này

Diễn đạt công đức lớn tu hành.

Lúc đó, Bồ-tát Hiền Thủ nói kệ đáp:

Lành thay! Xin Bồ-tát lắng nghe

Những công đức đó chẳng lường được

Nay tôi tùy sức nói ít phần

Như một giọt nước trong biển lớn.

Nếu có Bồ-tát mới phát tâm

Nguyện sẽ chứng đạt quả giác ngộ

Thì công đức kia không ngằn mé

Không thể nêu lường chẳng gì sánh.

Huống là vô lượng, vô biên kiếp

Tu đủ địa độ các công đức

Mười phương tất cả chư Như Lai

Đều cùng ngợi khen chẳng hết được.

Vô biên công đức lớn như vậy

Nay tôi trong đây nói ít phần

Ví như chân chim vạch không gian

Và như hạt bụi trên đại địa.

Bồ-tát phát tâm cầu Bồ-đề

Chẳng phải không nhân không có duyên

Với Phật, Pháp, Tăng khởi tâm tin

Do đấy mà sinh tâm rộng lớn.

Chẳng cầu năm dục và ngôi vua

Chẳng mong giàu vui danh tiếng lớn

Chỉ vì dứt hẳn khổ chúng sinh

Lợi ích thế gian mà phát ý.

Thường muốn lợi lạc cho muôn loài

Trang nghiêm cõi nước cúng dường Phật

Thọ trì chánh pháp tu trí tuệ.

Vì chứng Bồ-đề mà phát tâm.

Thâm tâm tin hiểu thường thanh tịnh

Cung kính tôn trọng tất cả Phật

Đối Pháp và Tăng cũng như vậy

Chí thành cúng dường mà phát tâm.

Tin sâu chư Phật và Phật pháp

Cũng tin đạo tu của Bồ-tát

Và tin đại Vô thượng Bồ-đề

Do đấy Bồ-tát phát tâm nguyện.

Tin là mối đạo, mẹ công đức

Nuôi lớn tất cả những pháp lành

Dứt trừ lưới nghi khỏi dòng ái

Khai thị Niết-bàn đạo Vô thượng.

Tin không nhơ bợn tâm thanh tịnh

Là cội cung kính trừ kiêu mạn

Là tài sản đứng đầu tạng pháp

Là tay thanh tịnh nhận các hạnh.

Tin có thể ban cho không bỏn sẻn

Tin có thể hoan hỷ vào Phật pháp

Tin có thể thêm lớn trí công đức

Tin quyết đến được Bậc Như Lai.

Tin khiến các căn sạch sáng nhanh

Sức tin kiên cố không hư hoại

Tin có thể dứt hẳn cội phiền não

Tin có thể chuyên hướng công đức Phật.

Tin vào cảnh giới không chấp trước

Xa lìa các nạn được không nạn

Tin có thể vượt khỏi các đường ma

Thị hiện đạo giải thoát Vô thượng.

Tin là giống công đức không hư

Tin có thể sinh trưởng cây Bồ-đề

Tin có thể thêm lớn trí tối thắng

Tin có thể thị hiện tất cả Phật.

Cứ theo công hạnh nói thứ lớp

Tin vui hơn hết rất khó được

Ví như trong tất cả thế gian

Mà có ngọc như ý quý báu

Nếu thường tin thờ chư Như Lai

Thì có thể trì giới tu học

Nếu thường trì giới tu học xứ

Thì có thể đầy đủ công đức.

Giới hay khai phát gốc Bồ-đề

Học là siêng tu bậc công đức.

Cấm giới và học thường thuận hành

Thì được chư Phật luôn khen ngợi.

Nếu thường tin phụng chư Như Lai

Thì có thể dâng cúng dường lớn

Nếu có thể dâng cúng dường lớn

Người này tin Phật chẳng nghĩ bàn.

Nếu thường tin phụng nơi tôn pháp

Thì nghe Phật pháp không chán đủ

Nếu nghe Phật pháp không chán đủ

Người này tin Pháp chẳng nghĩ bàn.

Nếu thường tin phụng Tăng thanh tịnh

Thì được tâm tin không thoái chuyển

Nếu được tâm tin không thoái chuyển

Đức tin người này không dao động.

Nếu được tâm tin không dao động

Thì được các căn sạch sáng thông

Nếu được các căn sạch sáng thông

Thì có thể xa lìa ác tri thức.

Nếu có thể lìa ác tri thức

Thì được gần gũi Thiện tri thức

Nếu được gần gũi Thiện tri thức

Thì có thể tu vô biên thiện.

Nếu có thể tu vô biên thiện

Người này thành tựu lực nhân lớn

Nếu người thành tựu lực nhân lớn

Thì hiểu biết quyết định thù thắng.

Nếu hiểu biết quyết định thù thắng

Thì được chư Phật thường hộ niệm

Nếu được chư Phật thường hộ niệm

Thì có thể phát tâm Bồ-đề.

Nếu có thể phát tâm Bồ-đề

Thì có thể siêng tu công đức Phật

Nếu có thể siêng tu công đức Phật

Thì được sinh vào nhà của Phật.

Nếu được sinh ở nhà chư Phật

Thì khéo tu hành phương tiện lớn

Nếu khéo tu hành phương tiện lớn

Thì tâm tin ưa được thanh tịnh.

Nếu tâm tin ưa được thanh tịnh

Thì được tâm tăng thượng tối thắng.

Nếu được tâm tăng thượng tối thắng

Thì thường tu tập Ba-la-mật

Nếu thường tu tập Ba-la-mật

Thì được trọn đủ pháp Đại thừa

Nếu được trọn đủ pháp Đại thừa

Thì có thể đúng pháp cúng dường Phật

Nếu có thể đúng pháp cúng dường Phật

Thì được tâm niệm Phật bất động.

Nếu được tâm niệm Phật bất động

Thì thường thấy được vô lượng Phật.

Nếu thường thấy được vô lượng Phật

Thì thấy thể thường trụ của Phật

Nếu thấy thể thường trụ của Phật

Thì biết được pháp trọn chẳng diệt.

Nếu biết được pháp trọn chẳng diệt

Thì được biện tài không chướng ngại.

Nếu được biện tài không chướng ngại

Thì có thể khai diễn vô biên pháp

Nếu có thể khai diễn vô biên pháp

Thì có thể thương yêu độ chúng sinh

Nếu có thể thương yêu độ chúng sinh

Thì được tâm đại Bi kiên cố

Nếu được tâm đại Bi kiên cố

Thì có thể mến ưa pháp thâm diệu

Nếu có thể mến ưa pháp thâm diệu

Thì có thể xa lìa lỗi hữu vi.

Nếu có thể xa lìa lỗi hữu vi

Thì lìa kiêu mạn và phóng dật

Nếu lìa kiêu mạn và phóng dật

Thì có thể lợi ích tất cả chúng.

Nếu có thể lợi ích tất cả chúng

Thì ở sinh tử không nhàm chán

Nếu ở sinh tử không nhàm chán

Thì được mạnh mẽ không ai hơn.

Nếu được mạnh mẽ không ai hơn

Thì có thể phát khởi thần thông lớn

Nếu có thể phát khởi thần thông lớn

Thì biết hạnh tất cả chúng sinh.

Nếu biết hạnh tất cả chúng sinh

Thì có thể thành tựu các chúng sinh

Nếu có thể thành tựu các chúng sinh

Thì được trí khéo thâu phục chúng sinh.

Nếu được trí khéo thâu phục chúng sinh

Thì có thể thành tựu bốn pháp Nhiếp

Nếu có thể thành tựu bốn pháp Nhiếp

Thì cho chúng sinh lợi vô hạn.

Nếu cho chúng sinh lợi vô hạn

Thì đủ phương tiện trí tối thắng

Nếu đủ phương tiện trí tối thắng

Thì trụ đạo dũng mãnh vô thượng.

Nếu trụ đạo dũng mãnh vô thượng

Thì có thể xô dẹp những sức ma

Nếu có thể xô dẹp những sức ma

Thí có thể vượt khỏi cảnh bốn ma.

Nếu có thể vượt khỏi cảnh bốn ma

Thì được đạt đến bậc bất thoái

Nếu được đạt đến bậc bất thoái

Thì được pháp Vô sinh nhẫn lớn.

Nếu được pháp Vô sinh nhẫn lớn

Thì được chư Phật thọ ký cho

Nếu được chư Phật thọ ký cho

Thì tất cả Phật hiện ra trước.

Nếu được chư Phật hiện ra trước

Thì rõ mật dụng thần thông lớn

Nếu rõ mật dụng thần thông lớn

Thì được chư Phật thường nhớ tưởng.

Nếu được chư Phật thường nhớ tưởng

Thì dùng Phật đức tự trang nghiêm

Nếu dùng Phật đức tự trang nghiêm

Thì được thân đoan nghiêm phước diệu.

Nếu được thân đoan nghiêm phước diệu

Thì thân sáng chói như núi vàng

Nếu thân sáng chói như núi vàng

Thì đủ ba mươi hai tướng tốt.

Nếu đủ ba mươi hai tướng tốt

Tám mươi vẻ đẹp thêm nghiêm sức

Nếu đủ vẻ đẹp thêm nghiêm sức

Thì thân sáng chói vô hạn lượng.

Nếu thân sang chói vô hạn lượng

Thì sáng trang nghiêm chẳng nghĩ bàn

Nếu sáng trang nghiêm chẳng nghĩ bàn

Thì sáng ấy hiện những hoa sen.

Những hoa sen từ ánh sáng hiện

Có vô lượng Phật ngự trên hoa

Thị hiện mười phương đều khắp cả

Đều có thể điều phục các chúng sinh.

Nếu có thể điều phục các chúng sinh

Thì hiện vô lượng sức thần thông

Nếu hiện vô lượng sức thần thông

Thì trụ nơi cõi nước nhiều vô số

Diễn thuyết các pháp chẳng nghĩ bàn

Khiến vô số chúng sinh hoan hỷ,

Nếu diễn thuyết vô số các pháp

Khiến vô số chúng sinh hoan hỷ,

Thì dùng sức trí tuệ biện tài

Tùy tâm chúng sinh mà giáo hóa

Nếu dùng sức trí tuệ biện tài

Tùy tâm chúng sinh mà giáo hóa,

Thì dùng trí tuệ mà dẫn dắt

Thân, ngữ, ý thường không lầm lỗi.

Nếu dùng trí tuệ mà dẫn dắt

Thân, ngữ, ý thường không lầm lỗi,

Thì nguyện lực tất được tự tại

Tùy theo các loài mà hiện thân.

Nếu nguyện lực ấy được tự tại

Tùy theo các loài mà hiện thân

Thì lúc vì chúng mà thuyết pháp

Âm thanh tùy loại khó nghĩ bàn.

Nếu lúc vì chúng mà thuyết pháp

Âm thanh tùy loại khó nghĩ bàn

Thì đối tâm tất cả chúng sinh

Một niệm biết cả không thừa sót.

Nếu đối tâm tất cả chúng sinh

Một niệm biết cả không thừa sót

Thì biết phiền não không chỗ khởi

Trọn không chìm đắm trong sinh tử

Nếu biết phiền não không chỗ khởi

Trọn không chìm đắm trong sinh tử

Thì được thân pháp tánh công đức

Dùng oai lực pháp hiện thế gian.

Nếu được thân pháp tánh công đức

Dùng oai lực pháp hiện thế gian

Thì được mười Địa, mười Tự tại

Tu hành các độ thắng giải thoát.

Nếu được mười Địa, mười Tự tại

Tu hành các độ thắng giải thoát

Thì được đại thần thông quán đỉnh

An trụ các Tam-muội tối thắng.

Nếu được đại thần thông quán đỉnh

An trụ các Tam-muội tối thắng

Thì chỗ chư Phật khắp mười phương

Đáng thọ quán đỉnh mà lên vị.

Nếu chỗ chư Phật khắp mười phương

Đáng thọ quán đỉnh mà lên vị

Thì được tất cả Phật mười phương

Tay dùng cam lộ rưới lên đỉnh.

Nếu được tất cả Phật mười phương.

Tay dùng cam lộ rưới lên đỉnh

Thì thân đầy khắp như hư không

An trụ bất động khắp mười phương

Nếu thân đầy khắp như hư không

An trụ bất động khắp mười phương

Thì chốn hành hóa không ai bằng.

Chư Thiên người đời chẳng biết được.

Bồ-tát siêng tu hạnh đại Bi

Nguyện độ tất cả đều trọn vẹn

Nếu ai nghe thấy mà cúng dường

Đều làm cho họ được an lạc.

Sức oai thần của Bồ-tát kia

Mắt pháp toàn vẹn không khuyết giảm

Những đạo hạnh diệu, mười điều thiện

Báu quý vô thượng đều khiến hiện.

Như khối kim cang trong biển lớn

Do oai lực này sinh các báu

Không tăng không giảm cũng vô tận

Công đức Bồ-tát cũng như vậy.

Hoặc có cõi nước không có Phật

Bồ-tát thị hiện thành Chánh giác,

Nếu có cõi nước chẳng biết pháp

Nơi đó Bồ-tát thuyết pháp diệu.

Không có phân biệt không dụng công

Trong khoảng một niệm khắp mười phương

Như mặt nguyệt sáng chiếu khắp nơi

Vô lượng phương tiện độ chúng sinh.

Ở trong mười phương các thế giới

Niệm niệm thị hiện thành Phật đạo

Chuyển chánh pháp luân vào tịch diệt

Cho đến xá-lợi phân bố rộng.

Hoặc hiện Thanh văn cùng Độc giác

Hoặc hiện thành Phật trang nghiêm khắp

Như vậy khai diễn nói pháp ba thừa

Rộng độ chúng sinh vô lượng kiếp.

Hoặc hiện thân đồng nam, đồng nữ

Trời, rồng, cho đến A-tu-la

Cùng với những Ma-hầu-la-già

Tùy sở thích chúng đều khiến thấy.

Chúng sinh hình tướng đều chẳng đồng

Hành hợp âm thanh cũng vô lượng

Tất cả như vậy đều hiện được

Thần lực của Tam-muội Hải ấn.

Nghiêm tịnh cõi nước nhiều vô kể

Cúng dường tất cả chư Như Lai

Phóng ánh sang lớn không giới hạn

Độ thoát chúng sinh cũng vô cùng.

Trí tuệ tự tại chẳng nghĩ bàn

Ngôn từ thuyết pháp không chướng ngại

Thí, giới, nhẫn, tấn và thiền định

Trí tuệ, phương tiện, cùng thần thông.

Tất cả như vậy đều tự tại

Do sức Tam-muội Hoa nghiêm Phật

Trong một vi trần nhập Tam-muội

Thành tựu tất cả vô số định.

Mà vi trần kia cũng không thêm

Nơi một hiện khắp vô biên cõi

Trong một trần kia nhiều cõi nước

Hoặc là có Phật hoặc không Phật,

Hoặc là tạp nhiễm hoặc thanh tịnh

Hoặc là rộng lớn hoặc hẹp nhỏ

Hoặc là đang thành hoặc là hoại

Hoặc là trụ chánh hoặc trụ nhờ,

Hoặc như ánh lửa giữa đồng trống

Hoặc như lưới Thiên đế trên trời,

Như chỗ thị hiện trong một trần

Tất cả vi trần đều như vậy,

Đây là những Thánh nhân cao cả

Tam-muội Giải thoát sức thần thông.

Nếu muốn cúng dường tất cả Phật

Nhập vào Tam-muội khởi thần biến

Dùng một tay hiện khắp đại thiên

Cúng dường khắp tất cả chư Phật.

Bao nhiêu hoa đẹp ở mười phương

Hương xoa hương bột báu vô giá

Đều từ trong tay xuất hiện ra

Cúng dường chư Phật ngồi Đạo thọ.

Y báu vô giá xen hương diệu

Cờ phướn lọng báu đều đẹp đẽ

Vàng ròng làm hoa, ngọc làm màn

Tất cả đều từ trong tay hiện.

Bao nhiêu vật tốt ở mười phương

Đáng đem phụng hiến Đấng Vô Thượng

Trong tay tất cả đều hiện đủ

Trước cây Bồ-đề cúng chư Phật.

Tất cả kỹ nhạc ở mười phương

Chuông, trống, cầm, sắc đủ các loại

Đồng tấu hòa nhã âm thanh diệu

Đều từ bàn tay xuất hiện ra.

Bao nhiêu khen ngợi ở mười phương

Ca ngợi đức thiện của chư Phật

Như vậy các thứ ngôn từ diệu

Đều từ bàn tay mà khai diễn.

Bồ-tát tay mặt phóng quang tịnh

Trong quang rưới ra nước thơm sạch

Rưới khắp mười phương các cõi Phật

Cúng dường tất cả Chiếu Thế Đăng.

Lại phóng ánh sáng trang nghiêm diệu

Xuất sinh vô lượng hoa sen báu

Hoa này hình sắc đều rất đẹp

Dùng để cúng dường lên chư Phật.

Lại phóng ánh sáng hoa trang nghiêm

Các thứ hoa đẹp kết làm trướng