Đại Tập 38 · Bộ Hoa Nghiêm III · Số 279 (Quyển 1–45)

Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm - Quyển 23 - Phẩm 24: Kệ Tán Nơi Cõi Đâu-Suất

KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT

HOA NGHIÊM

QUYỂN 23

Phẩm 24: KỆ TÁN NƠI CÕI ĐÂU-SUẤT

Bấy giờ, do thần lực của Đức Phật nên ở mười phương, mỗi phương đều có một vị Đại Bồ-tát cùng với chư Bồ-tát nhiều như số vi trần nơi một vạn cõi Phật, từ các thế giới cách pháp hội này vô số thế giới nhiều như số vi trần của một vạn cõi Phật, cùng đến chỗ Phật.

Tên của những vị Bồ-tát ấy là Kim Cang Tạng từ thế giới Diệu bảo của Đức Phật Vô Tận Tràng, Bồ-tát Kiên Cố Tràng từ thế giới Diệu lạc của Đức Phật Phong Tràng, Bồ-tát Dũng Mãnh Tràng từ thế giới Diệu ngân của Đức Phật Giải Thoát Tràng, Bồ-tát Quang Minh Tràng từ thế giới Diệu kim của Đức Phật Oai Nghi Tràng, Bồ-tát Trí Tràng từ thế giới Diệu ma-ni của Đức Phật Minh Tướng Tràng, Bồ-tát Bảo Tràng từ thế giới Diệu kim cang của Đức Phật Thường Tràng, Bồ-tát Tinh Tấn Tràng từ thế giới Diệu ba-đầu-ma của Đức Phật Tối Thắng Tràng, Bồ-tát Ly Cấu Tràng từ thế giới Diệu ưu-bát-la của Đức Phật Tự Tại Tràng, Bồ-tát Tinh Tú Tràng từ thế giới Diệu chiên-đàn của Đức Phật Phạm Tràng, Bồ-tát Pháp Tràng từ thế giới Diệu hương của Đức Phật Quán Sát Tràng.

Chúng Bồ-tát khi đến trước Đức Phật và đảnh lễ Phật xong, tùy theo phương của mình tới, đều hóa hiện tòa Sư tử Diệu bảo tạng có lưới báu che phủ, bao bọc chung quanh và chư Bồ-tát ấy ngồi kiết già trên đó.

Thân của chư Bồ-tát đều phóng ra trăm ngàn ức triệu vô số ánh sáng thanh tịnh. Ánh sáng vô lượng này đều từ tâm thanh tịnh

cùng đại nguyện xa lìa những lỗi ác mà phát khởi, hiển bày tự tại thanh tịnh của tất cả Phật.

Do chư Bồ-tát có nguyện lực bình đẳng nên có thể cứu hộ khắp tất cả chúng sinh, tất cả thế gian đều thích thấy. Ai thấy Bồ-tát đều được lợi ích, được điều phục.

Chúng Bồ-tát này đều đã thành tựu vô lượng công đức. Đó là đi khắp tất cả cõi Phật không chướng ngại, thấy Pháp thân thanh tịnh không nương tựa, dùng thân trí tuệ hiện vô lượng thân, đến khắp mười phương phụng sự chư Phật, vào pháp tự tại vô lượng, vô biên chẳng thể nghĩ bàn của chư Phật, trụ nơi môn trí Nhất thiết vô lượng, dung ánh sáng trí tuệ khéo biết rõ các pháp, ở trong các pháp được vô úy, tùy chỗ diễn thuyết đến cùng tận đời vị lai, biện tài vô tận, dùng đại trí tuệ mở cửa Tổng trì, tuệ nhãn thanh tịnh thâm nhập cõi pháp, cảnh giới trí tuệ không bờ bến, rốt ráo thanh tịnh như hư không.

Giống như tại cung trời Đâu-suất ở thế giới này, các chúng Bồ-tát đến tụ hội, tất cả cung trời Đâu-suất trong mười phương thế giới đều cũng có như thế: Danh hiệu Bồ-tát đến dự hội, cõi nước phát xuất, danh hiệu chư Phật cũng đồng như ở đây.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn từ nơi hai gối phóng ra trăm ngàn ức triệu ánh sáng, chiếu khắp tất cả mười phương thế giới tận cõi pháp, cõi hư không.

Chúng Bồ-tát ở các cõi kia đều thấy tướng thần biến của Đức Như Lai ở đây. Chúng Bồ-tát ở cõi đây cũng đều thấy tướng thần biến của tất cả chư Phật kia.

Tất cả chúng Bồ-tát như vậy, cùng với Đức Như Lai Tỳ-lô-giá-na, từ thuở xưa, đồng trồng căn lành tu hạnh Bồ-tát, đều đã ngộ nhập giải thoát sâu xa tự tại của chư Phật, được thân pháp giới bình đẳng, vào tất cả thế giới mà vẫn không trụ, thấy vô lượng Phật đều đến phụng sự, trong một niệm đi khắp cõi pháp tự tại vô ngại, tâm ý thanh tịnh như châu báu vô giá, vô lượng, vô số chư Phật thường hộ niệm và đồng ban cho thần lực, đến bờ kia rốt ráo bậc nhất, luôn dùng niệm tịnh trụ nơi Vô thượng giác, niệm niệm luôn vào chỗ trí Nhất thiết, đem nhỏ vào lớn, đem lớn vào nhỏ đều tự tại,

thông đạt vô ngại, đã được thân Phật, cùng Phật đồng an trụ, được trí Nhất thiết, từ trí Nhất thiết mà sinh ra thân, đều có thể theo vào chỗ hành hóa của tất cả Như Lai mà mở rộng vô lượng pháp môn trí tuệ, đến bờ đại trí Kim cang tạng kia, được định Kim cang dứt các điều nghi hoặc, đã được thần thông tự tại của chư Phật, vào khắp tất cả cõi nước mười phương, giáo hóa điều phục trăm ngàn muôn ức vô số chúng sinh, dầu không tham vướng nơi tất cả số lượng nên có thể tu học thành tựu cứu cánh, theo phương tiện an lập tất cả các pháp.

Trăm ngàn ức triệu vô số, vô lượng tạng công đức thanh tịnh vô tận của tất cả ba đời chúng Bồ-tát đến dự hội ở chỗ Phật, nhờ ánh sáng này đều thấy hết. Tất cả chỗ chư Phật cũng đều như vậy.

Khi ấy, Bồ-tát Kim Cang Tạng nương theo thần lực của Đức Phật, quán sát khắp mười phương rồi nói kệ rằng:

Như Lai chẳng xuất thế

Cũng chẳng nhập Niết-bàn

Dùng sức bản nguyện lớn

Thị hiện pháp tự tại

Pháp này khó nghĩ bàn

Tâm không duyên đến được

Trí tuệ tới bờ kia

Mới thấy cảnh giới Phật.

Sắc thân chẳng phải Phật

Âm thanh cũng chẳng phải

Nhưng chẳng lìa sắc, thanh

Thấy thần lực của Phật

Trí kém chẳng biết được

Cảnh giới thật của Phật

Tu hạnh thanh tịnh lâu

Mới thấy được cảnh Phật.

Chánh giác không đâu đến

Cũng chẳng đi về đâu

Sắc thân thanh tịnh diệu

Nên thần lực hiển nhiên

Nơi vô lượng thế giới

Thị hiện thân Như Lai

Nói rộng pháp vi diệu

Trong tâm không chấp trước

Trí tuệ không giới hạn

Rõ thấu tất cả pháp

Vào khắp trong cõi pháp

Thị hiện sức tự tại

Chúng sinh và các pháp

Thấu rõ đều vô ngại

Hiện đủ các hình dáng

Cùng khắp tất cả cõi

Muốn cầu trí Nhất thiết

Chóng thành Vô thượng giác

Phải dùng tâm tịnh diệu

Tu tập hạnh Bồ-đề

Nếu ai thấy Như Lai

Oai thần lực như vậy

Đối Đức Tối Thắng Tôn

Nên cúng dường chớ nghi.

Bồ-tát Kiên Cố Tràng nương theo thần lực của Đức Phật quán sát khắp mười phương rồi nói kệ rằng:

Phật tối thắng vô tỷ

Sâu rộng chẳng thể nói

Vượt khỏi đường ngôn ngữ

Thanh tịnh như hư không

Quán sát Đấng Đạo Sư

Sức thần thong tự tại

Đã lìa mọi phân biệt

Mà khiến phân biệt thấy

Đức Phật vì khai diễn

Pháp vi diệu sâu xa

Vì do nhân duyên ấy

Hiện thân vô tỷ này

Đây là chốn hành hóa

Chư Phật đại trí tuệ

Nếu ai muốn biết rõ

Phải nên gần gũi Phật

Ý nghiệp thường thanh tịnh

Cúng dường chư Như Lai

Trọn không tâm mỏi nhàm

Hay vào nơi Phật đạo

Đủ vô tận công đức

Trụ chắc tâm Bồ-đề

Do đấy trừ lưới nghi

Quán Phật không nhàm chán

Thông đạt tất cả pháp

Mới là chân Phật tử

Người này biết rõ được

Sức tự tại chư Phật

Đã nói trí rộng lớn

Làm căn bản các pháp

Nên sinh tâm hy vọng

Chí cầu Vô thượng giác

Nếu ai tôn kính Phật

Nhớ báo đáp ân ấy

Người đó chẳng xa lìa

Chỗ an trụ của Phật

Có người trí tuệ nào

Nơi Phật được thấy nghe

Chẳng tu nguyện thanh tịnh

Đi trên đường Phật đi.

Bồ-tát Dũng Mãnh Tràng nương theo thần lực của Đức Phật, quán sát khắp mười phương rồi nói kệ rằng:

Ví như mắt sáng tỏ

Ban ngày thấy hình sắc

Tâm thanh tịnh cũng vậy

Nhờ Phật lực thấy Phật

Như dùng sức tinh tấn

Hay tột nguồn đáy biển

Trí lực cũng như vậy

Thấy được vô lượng Phật

Ví như ruộng phì nhiêu

Gieo trồng tất tươi tốt

Tâm thanh tịnh như vậy

Xuất sinh các Phật pháp

Như người được tạng báu

Lìa hẳn khổ nghèo cùng

Bồ-tát được Phật pháp

Tâm lìa cấu thanh tịnh

Ví như thuốc Già-đà

Tiêu được tất cả độc

Phật pháp cũng như vậy

Diệt các hoạn phiền não

Thiện tri thức chân thật

Được Như Lai ngợi khen

Vì do oai thần kia

Được nghe pháp chư Phật

Giả sử vô số kiếp

Của báu cúng dường Phật

Chẳng biết thật tướng Phật

Đó chẳng phải cúng dường

Vô lượng những hình sắc

Trang nghiêm nơi thân Phật

Chẳng phải trong hình sắc

Mà thấy được Đức Phật

Như Lai Đẳng Chánh Giác

Tịch nhiên hằng bất động

Có thể hiện thân khắp

Đầy nơi mười phương cõi

Ví như cõi hư không

Bất sinh cũng bất diệt

Phật pháp cũng như vậy

Rốt ráo không sinh diệt.

Bồ-tát Quang Minh Tràng nương theo thần lực của Đức Phật quán sát khắp mười phương rồi nói kệ rằng:

Nhân gian và thiên thượng

Tất cả các thế giới

Thấy khắp Đức Như Lai

Thân sắc diệu thanh tịnh

Ví như một tâm lực

Sinh được các thứ tâm

Như vậy một than Phật

Hiện khắp tất cả Phật

Bồ-đề không hai pháp

Cũng không có các tướng

Mà ở trong hai pháp

Hiện thân tướng trang nghiêm

Rõ pháp tánh tịch tĩnh

Sinh khởi như huyễn hóa

Chốn hành luôn vô tận

Đạo sư hiện như vậy

Tất cả Phật ba đời

Pháp thân đều thanh tịnh

Tùy chỗ đáng hóa độ

Khắp hiện sắc thân diệu

Đức Như Lai chẳng nghĩ

Ta hiện thân như vậy

Tự nhiên mà thị hiện

Chưa từng có phân biệt

Cõi pháp không sai biệt

Cũng không chỗ tựa nương

Mà ở trong thế gian

Thị hiện vô lượng thân

Thân Phật chẳng biến hóa

Cũng chi chẳng biến hóa

Ở trong pháp không hóa

Thị hiện thân biến hóa

Chánh giác chẳng lường được

Đồng cõi pháp, hư không

Sâu rộng không bờ đáy

Đường ngôn ngữ tuyệt hẳn

Như Lai khéo thong đạt

Tất cả nơi hành đạo

Cõi pháp các cõi nước

Đi đến đều vô ngại.

Bồ-tát Trí Tràng nương theo thần lực của Đức Phật, quán sát khắp mười phương rồi nói kệ rằng:

Nếu người tin thọ được

Trí Nhất thiết vô ngại

Tu tập hạnh Bồ-đề

Tâm đó chẳng thể lường

Trong tất cả cõi nước

Hiện khắp vô lượng thân

Mà thân không chỗ trụ

Cũng chẳng trụ nơi pháp

Mỗi mỗi chư Như Lai

Thần lực thị hiện thân

Số kiếp chẳng nghĩ bàn

Tính đếm chẳng hết được

Các chúng sinh ba đời

Biết hết được số lượng

Thân Như Lai thị hiện

Chẳng biết được lượng số

Có lúc hiện một hai

Cho đến vô lượng thân

Hiện khắp mười phương cõi

Thật ra không hai thứ

Ví như trăng tròn sáng

Hiện khắp các dòng nước

Bóng hình dầu vô lượng

Mặt trăng vẫn không hai

Trí vô ngại cũng vậy

Thành tựu bậc Chánh giác

Hiện khắp tất cả cõi

Thân Phật cũng không hai

Chẳng một cũng chẳng hai

Cũng chẳng phải vô lượng

Tùy chỗ đáng hóa độ

Thị hiện vô lượng thân

Phật thân chẳng quá khứ

Cũng chẳng phải vị lai

Một niệm hiện xuất sinh

Thành đạo và Niết-bàn

Hiện hình sắc như huyễn

Không sinh cũng không khởi

Thân Phật cũng như vậy

Thị hiện không có sinh.

Bồ-tát Bảo Tràng nương theo thần lực của Đức Phật quán sát khắp mười phương rồi nói kệ rằng:

Thân Phật vốn vô lượng

Thị hiện thân hữu lượng

Tùy thân chúng muốn thấy

Đạo sư hiện như vậy

Thân Phật không nơi chốn

Đầy khắp tất cả chỗ

Như hư không vô biên

Khó nghĩ bàn như vậy

Chẳng phải chỗ tâm duyên

Tâm chẳng khởi trong đó

Trong cảnh giới chư Phật

Rốt ráo không sinh diệt

Như mắt lòa xem thấy

Chẳng trong cũng chẳng ngoài

Thế gian thấy chư Phật

Phải biết cũng như vậy

Vì tạo lợi ích cho chúng sinh

Nên Phật hiện ra đời

Chúng sinh thấy có hiện

Mà thật không ra đời

Chẳng thể dùng cõi nước

Ngày đêm mà thấy Phật

Năm tháng một sát-na

Nên biết đều như thế

Chúng sinh nói như vậy

Ngày đó Phật thành đạo

Như Lai đắc Bồ-đề

Thật chẳng thuộc thời gian

Như Lai lìa phân biệt

Vượt thời gian, không gian

Chư Đạo sư ba đời

Xuất hiện đều như vậy

Ví như mặt trời sáng

Chẳng hợp cùng đêm tối

Mà nói ngày đêm ấy

Phật pháp đều như vậy

Ba đời tất cả kiếp

Chẳng hợp cùng Như Lai

Mà nói Phật ba đời

Phật pháp đều như vậy.

Bồ-tát Tinh Tấn Tràng nương theo thần lực của Đức Phật quán sát khắp mười phương rồi nói kệ rằng:

Tất cả các Đạo sư

Thân đồng nghĩa cùng đồng

Khắp cả mười phương cõi

Tùy nghi mà thị hiện

Quán sát Đấng Mâu-ni

Việc làm rất kỳ diệu

Đầy khắp cả cõi pháp

Tất cả đều không thiếu

Thân Phật chẳng ở trong

Cũng chẳng phải ở ngoài

Thần lực nên hiển hiện

Đạo sư pháp như vậy

Theo các loài chúng sinh

Nghiệp đã họp đời trước

Những loại than như vậy

Thị hiện đều chẳng đồng.

Thân chư Phật như vậy

Vô lượng chẳng tính đếm

Chỉ trừ Đấng Đại Giác

Không ai nghĩ bàn được

Như “ngã”, khó tư duy

Tâm chẳng thể nắm bắt

Phật, cũng khó tư duy

Chẳng phải nghiệp tâm hiện.

Cõi nước chẳng thể nghĩ

Mà thấy tịnh trang nghiêm

Phật, cũng khó tư duy

Diệu tướng đều hiện đủ

Ví như tất cả pháp

Do các duyên sinh khởi

Thấy Phật cũng như vậy

Tất nhờ các nghiệp thiện

Ví như ngọc Như ý

Thỏa mãn được tâm chúng

Pháp chư Phật như vậy

Thỏa mãn tất cả nguyện

Trong vô lượng cõi nước

Đạo sư hiện ra đời

Vì tùy theo nguyện lực

Ứng hiện khắp mười phương.

Bồ-tát Ly Cấu Tràng nương theo thần lực của Đức Phật quán sát khắp mười phương rồi nói kệ rằng:

Ánh sáng trí của Phật

Làm thanh tịnh thế gian

Thế gian đã thanh tịnh

Khai thị các Phật pháp

Như có người muốn thấy

Phật đồng số chúng sinh

Đều đáp ứng tâm kia

Mà thật không chỗ đến

Dùng Phật làm cảnh giới

Chuyên niệm mà chẳng dứt

Người này được thấy Phật

Số đó cùng tâm đồng

Thành tựu pháp trong sạch

Đầy đủ các công đức

Đối với trí Nhất thiết

Chuyên niệm tâm chẳng bỏ

Đạo sư vì chúng sinh

Tùy nghi mà thuyết pháp

Theo chỗ đáng hóa độ

Hiện khắp thân tối thắng

Thân Phật và thế gian

Tất cả đều vô ngã

Ngộ được thành Chánh giác

Lại đem dạy chúng sinh

Tất cả Đấng Như Lai

Vô lượng sức tự tại

Hiện thân đồng tâm niệm

Thân ấy đều chẳng đồng

Thế gian thân như vậy

Thân chư Phật cũng thế

Biết rõ tự tánh kia

Như vậy gọi là Phật

Như Lai thấy biết khắp

Thấu rõ tất cả pháp

Phật pháp và Bồ-đề

Cả hai chẳng thủ đắc

Đạo sư không đến đi

Cũng lại không chỗ trụ

Xa lìa các điên đảo

Đây hiệu Đẳng chánh giác.

Bồ-tát Tinh Tú Tràng nương theo thần lực của Đức Phật quán sát khắp mười phương rồi nói kệ rằng:

Như Lai không chỗ trụ

Mà trụ tất cả cõi

Tất cả cõi đều đến

Tất cả nơi đều thấy

Phật tùy tâm chúng sinh

Hiện khắp tất cả thân

Thành đạo chuyển pháp luân

Và cùng nhập Niết-bàn

Chư Phật chẳng nghĩ bàn

Ai nghĩ bàn được Phật

Ai thấy được Chánh giác

Ai hiện được tối thắng

Tất cả pháp đều “Như”

Cảnh giới Phật cũng vậy

Cho đến không một pháp

Trong “Như” có sinh diệt

Chúng sinh vọng phân biệt

Là Phật là thế giới

Người thấu đạt pháp tánh

Không Phật không thế giới

Như Lai hiện tiền khắp

Khiến chúng sinh tin mừng

Thân Phật chẳng thủ đắc

Cũng lại không thế thấy

Nếu thường ở thế gian

Xa lìa các chấp trước

Tâm hoan hỷ Vô ngại

Đối pháp được khai ngộ

Thần lực liền tự hiện

Chính đây gọi là Phật

Thời gian cả ba đời

Tìm cầu trọn không có

Nếu biết được như vậy

Tâm ý và các pháp

Thấy biết trọn tất cả

Chóng được thành Như Lai

Trong ngôn ngữ hiển thị

Tất cả Phật tự tại

Chánh giác vượt ngữ ngôn

Giả mượn ngôn ngữ nói.

Bồ-tát Pháp Tràng nương theo thần lực của Đức Phật quán sát khắp mười phương rồi nói kệ rằng:

Thà nên luôn thọ đủ

Tất cả khổ thế gian

Trọn chẳng xa Như Lai

Chẳng rời Đấng Tự Tại

Nếu có những chúng sinh

Chưa phát tâm Bồ-đề

Được nghe danh hiệu Phật

Quyết định thành Chánh giác

Nếu có bậc Trí tuệ

Một niệm phát tâm đạo

Quyết thành đấng Vô thượng

Cẩn thận chớ sinh nghi

Như Lai Đấng Tự Tại

Vô lượng kiếp khó gặp

Nếu sinh một niệm tin

Mau chứng đạo Vô thượng

Giả sử trong mỗi niệm

Cúng dường vô lượng Phật

Chưa biết pháp chân thật

Chẳng gọi là cúng dường

Nếu nghe pháp như vậy

Chư Phật từ đấy sinh

Dù bị vô lượng khổ

Chẳng bỏ hạnh Bồ-đề

Một lần nghe đại trí

Pháp chứng nhập của Phật

Khắp ở trong pháp giới

Thành Đạo sư ba đời

Dầu tận đời vị lai

Đi khắp các cõi Phật

Chẳng cầu pháp mầu này

Trọn chẳng thành Bồ-đề

Chúng sinh vô thỉ lại

Mãi lưu chuyển sinh tử

Chẳng rõ pháp chân thật

Nên chư Phật ra đời

Các pháp chẳng thể hoại

Cũng không ai hoại được

Ánh sáng lớn tự tại

Hiện khắp cả thế gian.

Phẩm 25: THẬP HỒI HƯỚNG (Phần 1)

Bấy giờ, Bồ-tát Kim Cang Tràng nương theo thần lực của Phật nhập Tam-muội Trí quang của Bồ-tát.

Nhập Tam-muội này rồi, ở mười phương, mỗi phương đều cách pháp hội này vô số thế giới như số vi trần nơi mười vạn cõi Phật, có chư Phật như số vi trần của mười vạn cõi Phật đều đồng một hiệu là Kim Cang Tạng hiện ra trước Bồ-tát cùng khen:

–Lành thay! Lành thay! Thiện nam! Chỉ ông mới có thể nhập Tam-muội Trí quang của Bồ-tát này.

Thiện nam! Đây là thần lực của chư Phật như số vi trần nơi mười vạn cõi Phật ở mỗi phương trong mười phương cùng gia hộ ông. Mà cũng là oai lực nơi bản nguyện thuở xưa của Đức Như Lai Tỳ-lô-giá-na. Và vì ông được trí tuệ thanh tịnh, cùng thiện căn của chư Bồ-tát tăng thắng, khiến ông nhập Tam-muội này để thuyết pháp. Vì khiến cho chư Bồ-tát thanh tịnh vô úy, vì để đạt đủ biện tài vô ngại, vì nhập trí địa vô ngại, vì trụ đại tâm trí Nhất thiết, vì thành tựu vô tận thiện căn, vì đầy đủ pháp lành vô ngại, vì nhập phổ môn pháp giới, vì hiện thần lực của tất cả Phật, vì niệm trí về thời quá khứ chẳng dứt, vì được tất cả Phật hộ trì các căn, vì dùng vô lượng môn nói rộng các pháp, vì nghe rồi hiểu rõ thọ trì chẳng quên, vì gồm thâu tất cả căn lành của chư Bồ-tát, vì thành tựu những pháp trợ đạo xuất thế, vì chẳng dứt Trí Nhất thiết trí, vì khai phát đại nguyện, vì giải thích nghĩa thật, vì biết rõ pháp giới, vì khiến chư Bồ-tát đều hoan hỷ, vì tu tất cả thiện căn bình đẳng của Phật, vì hộ trì chủng tánh Phật cho nên diễn thuyết mười Hồi hướng của chư Bồ-tát.

Thiện nam! Ông nên nương vào thần lực của Phật mà diễn nói pháp này, vì để được Phật hộ niệm, vì an trụ nơi nhà Phật, vì thêm lớn công đức xuất thế, vì được Đà-la-ni ánh sáng, vì nhập Phật pháp vô ngại, vì đại quang chiếu khắp cõi pháp, vì tập họp pháp thanh tịnh không lỗi, vì trụ nơi cảnh giới của trí rộng lớn, vì được pháp quang vô ngại.

Bấy giờ, chư Phật liền ban cho Bồ-tát Kim Cang Tràng vô

lượng trí tuệ cùng biện tài vô ngại, ban cho phương tiện khéo léo phân biệt câu nghĩa, ban cho pháp ánh sáng vô ngại, ban cho thân Như Lai bình đẳng, ban cho vô lượng âm thanh thanh tịnh sai biệt, ban cho Tam-muội khéo quán sát chẳng thể nghĩ bàn của Bồ-tát, ban cho trí hồi hướng tất cả thiện căn kiên cố, ban cho phương tiện thiện xảo quán sát sự thành tựu của tất cả pháp, ban cho biện tài ở tất cả chỗ, thuyết tất cả pháp vô đoạn. Vì sao? Vì do sức từ căn lành nhập Tam-muội này.

Lúc này, chư Phật đều đưa tay phải xoa đầu Bồ-tát Kim Cang Tràng. Được chư Phật xoa đầu xong, Bồ-tát Kim Cang Tràng xuất định nói với chúng Bồ-tát:

–Thưa chư Phật tử! Đại Bồ-tát có đại nguyện chẳng thể nghĩ bàn đầy khắp cõi pháp, có thể cứu hộ khắp tất cả chúng sinh. Đó là tu học hồi hướng của chư Phật quá khứ, hiện tại, vị lai.

Thưa chư Phật tử! Hồi hướng của Đại Bồ-tát có mấy thứ?

Đại Bồ-tát hồi hướng có mười thứ, chư Phật ba đời đều diễn nói. Những gì là mười?

1.Hồi hướng cứu hộ tất cả chúng sinh lìa tướng chúng sinh.

2.Hồi hướng không hoại.

3.Hồi hướng bằng tất cả chư Phật.

4.Hồi hướng đến tất cả mọi nơi.

5.Hồi hướng tạng công đức vô tận.

6.Hồi hướng nhập tất cả căn lành bình đẳng.

7.Hồi hướng bình đẳng tùy thuộc tất cả chúng sinh.

8.Hồi hướng tướng chân như.

9.Hồi hướng không ràng buộc, không vướng mắc, giải thoát.

10.Hồi hướng vào cõi pháp vô lượng.

Đó là mười thứ hồi hướng của Đại Bồ-tát mà chư Phật quá khứ, hiện tại, vị lai đã nói, đang nói và sẽ nói.

Thưa Chư Phật tử! Thế nào là Đại Bồ-tát hồi hướng cứu hộ tất cả chúng sinh lìa tướng chúng sinh?

Đại Bồ-tát này thực hành Thí ba-la-mật, làm thanh tịnh Giới ba-la-mật, tu Nhẫn nhục ba-la-mật, khởi Tinh tấn ba-la-mật, nhập Thiền ba-la-mật, trụ Bát-nhã ba-la-mật, đại Từ, đại Bi, đại Hỷ, đại

Xả, tu vô lượng thiện căn như vậy.

Lúc tu thiện căn tự nghĩ: “Nguyện những thiện căn này có thể đem lại lợi ích khắp tất cả chúng sinh đều làm cho thanh tịnh đến nơi rốt ráo, lìa hẳn vô lượng khổ não nơi địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, Diêm-la vương…”

Đại Bồ-tát lúc trồng thiện căn, đem thiện căn của mình hồi hướng như vầy: “Tôi sẽ làm nhà cho tất cả chúng sinh để họ thoát khỏi tất cả sự khổ, tôi sẽ làm chỗ cứu hộ của tất cả chúng sinh khiến họ đều được giải thoát phiền não, tôi sẽ làm chỗ quy y của tất cả chúng sinh khiến họ đều được lìa sự sợ hãi, tôi sẽ làm chỗ hướng tới của tất cả chúng sinh khiến họ đạt đến trí Nhất thiết, tôi sẽ làm chỗ an ổn cho tất cả chúng sinh khiến họ được chỗ an ổn rốt ráo, tôi sẽ làm ánh sáng cho tất cả chúng sinh khiến họ được trí quang diệt si ám, tôi sẽ làm ngọn đuốc cho tất cả chúng sinh để phá trừ tất cả vô minh tăm tối cho họ, tôi sẽ làm ngọn đèn cho tất cả chúng sinh khiến họ an trụ rốt ráo thanh tịnh, tôi sẽ làm Đạo sư cho tất cả chúng sinh dẫn dắt họ vào pháp chân thật, tôi sẽ làm đại Đạo sư của tất cả chúng sinh ban cho họ trí tuệ lớn vô ngại.

Đại Bồ-tát đem những thiện căn hồi hướng như vầy, bình đẳng tạo lợi ích cho tất cả chúng sinh, rốt ráo đều khiến được trí Nhất thiết.

Đại Bồ-tát giữ sự hồi hướng cho hàng chẳng phải thân hữu và hàng thân hữu của mình bình đẳng không sai khác. Vì sao? Vì Đại Bồ-tát đã nhập tánh bình đẳng của tất cả pháp, nên đối với các chúng sinh không có một ý niệm chẳng phải là thân hữu. Giả sử có chúng sinh nào đem tâm oán hại Bồ-tát, Bồ-tát cũng dùng ánh mắt thương yêu mà nhìn họ, trọn không hờn giận.

Bồ-tát này làm Thiện tri thức cho khắp tất cả chúng sinh, đem chánh pháp diễn thuyết khiến họ tu tập.

Ví như biển cả, tất cả chất độc không làm biến hoại được.

Bồ-tát này cũng vậy. Tất cả kẻ ngu si vô trí, vô ân, sân độc, kiêu mạn tự đại, mê tối không biết pháp lành, những kẻ ác này đủ cách làm bức hại vẫn không làm động loạn tâm Bồ-tát này được.

Ví như mặt trời hiện ra thế gian, chẳng vì kẻ đui mù không

thấy mà lại ẩn đi không sáng. Lại cũng chẳng vì thành Càn-thát-bà, tay A-tu-la, cây Diêm-phù-đề, gò cao, hang sâu, bụi khói, mây mù che chướng mà ẩn đi không sáng. Lại cũng chẳng vì thời tiết biến đổi mà ẩn đi không sáng.

Đại Bồ-tát cũng như vậy. Có phước đức lớn, tâm sâu rộng chánh niệm, quán sát không thoái khuất. Vì muốn đạt công đức trí tuệ rốt ráo nên đối với pháp thù thắng, tâm lập chí nguyện dùng ánh sáng pháp chiếu khắp thấy tất cả nghĩa, đối với các pháp môn, trí tuệ tự tại, thường vì tạo lợi ích cho chúng sinh mà tu pháp lành, chẳng bao giờ lầm lạc, sinh tâm bỏ chúng sinh. Chẳng vì tánh tệ ác, tà kiến, sân giận, uế trược khó điều phục của họ mà rời bỏ họ, chẳng tu hồi hướng. Chỉ dùng giáp trụ đại nguyện để tự trang nghiêm, luôn cứu hộ chúng sinh không thoái chuyển. Chẳng vì chúng sinh vô ân mà thoái lui hạnh Bồ-tát, bỏ đạo Bồ-đề, chẳng vì ở chung với kẻ phàm phu mà lìa bỏ tất cả thiện căn như thật, chẳng vì chúng sinh thường sinh lỗi ác khó nhẫn thọ được mà sinh tâm mệt mỏi nhàm chán. Như mặt trời kia chẳng vì một sự vật mà xuất hiện nơi thế gian.

Đại Bồ-tát cũng như vậy, chẳng phải chỉ vì một chúng sinh mà tu các thiện căn, hồi hướng Vô thượng Bồ-đề, mà vì cứu hộ khắp tất cả chúng sinh nên tu các thiện căn, hồi hướng Vô thượng Bồ-đề. Cũng vậy, chẳng phải chỉ vì làm thanh tịnh một cõi Phật, tin một Đức Phật, thấy một Đức Phật, hiểu rõ một pháp mà khởi nguyện đại trí hồi hướng Vô thượng Bồ-đề mà vì làm thanh tịnh khắp tất cả cõi Phật, tin hết tất cả chư Phật, phụng sự cúng dường khắp tất cả chư Phật, hiểu hết tất cả Phật pháp mà phát khởi đại nguyện tu các thiện căn, hồi hướng Vô thượng Bồ-đề.

Đại Bồ-tát dùng các Phật pháp làm duyên khởi, phát tâm rộng lớn, tâm bất thoái, trong vô lượng kiếp tu tập tâm báu hy hữu khó đắc, đều bình đẳng với tất cả chư Phật.

Đại Bồ-tát quán sát các thiện căn như vậy, lòng tin thanh tịnh, đại Bi kiên cố, dùng tâm sâu xa, tâm hoan hỷ, tâm thanh tịnh, tâm tối thắng, tâm nhu hòa, tâm Từ bi, tâm thương xót, tâm thâu giữ, tâm lợi ích, tâm an lạc, mà vì khắp các chúng sinh hồi hướng chân

thật, chẳng phải chỉ là lời suông.

Đại Bồ-tát lúc đem các thiện căn hồi hướng tự nghĩ: “Do căn lành này khiến tất cả chúng sinh thừa sự cúng dường tất cả chư Phật không bỏ qua, khởi tâm tin chư Phật thanh tịnh không hư hoại, lắng nghe chánh pháp, dứt các sự nghi hoặc, ghi nhớ không quên, tu hành đúng pháp, cung kính chư Phật, thân nghiệp thanh tịnh, an trụ nơi vô lượng thiện căn rộng lớn, lìa hẳn bần cùng, đầy đủ bảy Thánh tài, thường theo chư Phật tu học, thành tựu vô lượng căn thắng diệu, tỏ ngộ bình đẳng, trụ trí Nhất thiết, dùng mắt vô ngại bình đẳng nhìn chúng sinh, các tướng tốt trang nghiêm thân không khiếm khuyết, lời nói trong diệu, công đức viên mãn, các căn điều phục, thành tựu mười Lực, tâm lành đầy đủ, không nương tựa đâu, khiến tất cả chúng sinh đều được an lạc của Phật, được vô lượng chỗ an mà Phật an trụ”.

Đại Bồ-tát thấy các chúng sinh gây tạo nghiệp ác, chịu nhiều thống khổ, bị chúng làm chướng ngại mà không thấy được Phật, chẳng được nghe Pháp, chẳng biết Tăng, Bồ-tát bèn nghĩ: “Ta sẽ ở trong các đường ác kia, thay thế các chúng sinh chịu các sự khổ, khiến họ được giải thoát”.

Lúc Bồ-tát chịu khổ như vậy càng tinh tấn hơn, chẳng bỏ chẳng tránh, chẳng kinh chẳng sợ, chẳng thoái chẳng khiếp, không nhàm chán mệt mỏi. Vì sao? Vì đúng như bản nguyện là quyết gánh vác tất cả chúng sinh khiến họ được giải thoát. Bồ-tát nghĩ: “Tất cả chúng sinh ở trong chỗ sinh, già, bệnh, chết, các khổ nạn, theo nghiệp mà lưu chuyển, tà kiến vô trí, mất các pháp lành, ta phải cứu họ, cho họ được xuất ly”.

Lại các chúng sinh bị vướng mắc nơi lưới ái, lọng si che phủ mà nhiễm đắm nơi cảnh, theo mãi không rời bỏ, vào trong lồng cũi khổ não, thật hành nghiệp ma, phước trí đều hết, thường ôm tâm nghi hoặc, chẳng thấy chỗ an ổn, chẳng biết đạo xuất ly, ở trong sinh tử luân hồi mãi, bị ngập chìm nơi bùn lầy đau khổ.

Bồ-tát thấy chúng sinh như vậy nên khởi tâm đại Bi, tâm lợi ích, muốn làm cho chúng sinh đều được giải thoát nên đem tất cả thiện căn hồi hướng, dùng tâm rộng lớn hồi hướng, như Bồ-tát ba đời

đã tu hành hồi hướng, như lời dạy trong kinh Đại Hồi Hướng mà hồi hướng, nguyện các chúng sinh đều khắp được thanh tịnh, rốt ráo thành tựu trí Nhất thiết chủng.

Bồ-tát lại nghĩ: “Việc tu hành của ta là muốn làm cho chúng sinh đều được thành tựu bậc trí tuệ vô thượng. Ta chẳng vì tự thân mà cầu giải thoát, chỉ vì cứu giúp tất cả chúng sinh, khiến họ đều được tâm trí Nhất thiết, qua khỏi dòng sinh tử, thoát tất cả khổ”.

Bồ-tát lại nghĩ: “Ta sẽ vì khắp tất cả chúng sinh chịu đủ sự khổ, khiến họ ra khỏi hố lớn của khổ sinh tử. Ta vì khắp tất cả chúng sinh mà tận kiếp vị lai chịu tất cả khổ trong các nẻo ác ở tất cả thế giới, nhưng vẫn luôn vì chúng sinh mà tu thiện căn. Vì sao? Vì ta thà riêng mình chịu mọi sự khổ như thế, đem thân chuộc tất cả chúng sinh nơi cõi ác khiến họ được giải thoát, chớ chẳng để chúng sinh bị đọa các nơi hiểm nạn như địa ngục, súc sinh, ngạ quỷ, Diêm-la vương…”.

Bồ-tát lại nghĩ: “Ta nguyện bảo hộ tất cả chúng sinh chẳng bao giờ rời bỏ. Đây là lời nguyện thành thật không hư vọng. Vì sao? Ta vì cứu độ tất cả chúng sinh mà phát tâm Bồ-đề, chớ chẳng phải vì tự thân mà cầu đạo Vô thượng. Cũng chẳng phải vì cầu hưởng cái vui trong cảnh năm dục và ba cõi mà tu hạnh Bồ-đề. Vì sao? Vì cái vui thế gian chẳng phải là không khổ, là cảnh giới ma, chư Phật luôn quở trách, chỉ có kẻ ngu mới tham đắm, tất cả khổ hoạn đều nhân đó mà có. Các chốn địa ngục, súc sinh, ngạ quỷ, Diêm-la vương, sân giận, kiện cáo, hủy nhục nhau, các ác như thế đều do tham đắm nơi năm dục gây nên. Kẻ tham năm dục thời xa lìa chư Phật, chướng ngại việc sinh lên cõi trời, huống là được Vô thượng Bồ-đề.”

Bồ-tát quán sát thế gian, vì tham chút ít dục lạc mà chịu vô lượng khổ như thế, nên chẳng bao giờ vì cảnh năm dục mà cầu Vô thượng Bồ-đề, tu hạnh Bồ-tát, chỉ vì đem an lạc cho tất cả chúng sinh nên phát tâm tu tập thành tựu viên mãn đại nguyện, cắt đứt những dây khổ của chúng sinh khiến họ được giải thoát.

Đại Bồ-tát lại nghĩ: “Ta phải đem căn lành hồi hướng như vầy khiến tất cả chúng sinh được vui rốt ráo, vui lợi ích, vui chẳng thọ, vui tịch tĩnh, vui không nương tựa, vui không động, vui vô lượng, vui

không bỏ, không lùi, chuyển vui bất diệt, vui trí Nhất thiết”.

Bồ-tát lại nghĩ: “Ta sẽ vì tất cả chúng sinh làm bậc Điều ngự sư, làm quan chủ binh, cầm đuốc đại trí, chỉ đường an ổn, khiến họ lìa hiểm nạn, dùng phương tiện khéo léo khiến họ biết nghĩa thật. Ở biển sinh tử làm thuyền trưởng khéo giỏi đủ trí Nhất thiết đưa các chúng sinh đến bờ kia”.

Thưa chư Phật tử! Đại Bồ-tát đem các thiện căn hồi hướng như vầy, chính là tùy nghi cứu hộ tất cả chúng sinh khiến họ thoát sinh tử, phụng sự, cúng dường tất cả chư Phật, được trí Nhất thiết vô ngại, lìa các ma, xa bạn ác, gần bạn lành Bồ-tát, dứt trừ tội lỗi, thành tựu nghiệp thanh tịnh, đầy đủ hạnh nguyện rộng lớn và vô lượng thiện căn của Bồ-tát.

Đại Bồ-tát đem các thiện căn chánh hồi hướng rồi, tự nghĩ: “Chẳng vì bốn châu thiên hạ đông chúng sinh mà có nhiều mặt trời xuất hiện, chỉ một mặt trời mọc lên đủ soi sáng khắp tất cả chúng sinh. Lại các chúng sinh chẳng phải tự mình có ánh sang để biết ngày đêm, đứng đi quán sát, làm các công việc đều do mặt trời mọc lên mới thành tựu được việc làm ấy. Nhưng mặt trời kia chỉ có một, không hai.”

Cũng thế, Đại Bồ-tát lúc tu tập thiện căn hồi hướng, nghĩ: “Các chúng sinh kia chẳng thể tự cứu, đâu có thể cứu người khác. Ta chỉ có một mình, không bạn bè tu tập thiện căn, hồi hướng như vầy là vì muốn độ khắp tất cả chúng sinh, vì chiếu khắp tất cả chúng sinh, vì chỉ dẫn tất cả chúng sinh, vì khai ngộ tất cả chúng sinh, vì quan tâm đến tất cả chúng sinh, vì thâu nhận tất cả chúng sinh, vì thành tựu tất cả chúng sinh, vì khiến tất cả chúng sinh hoan hỷ, vì khiến tất cả chúng sinh an lạc, vì khiến tất cả chúng sinh dứt nghi.”

Đại Bồ-tát lại nghĩ: “Ta phải như mặt trời, chiếu khắp tất cả mà chẳng cầu báo ân, chúng sinh có kẻ ác hại ta, ta đều có thể dung thọ chẳng bao giờ vì lý do này mà bỏ thệ nguyện, chẳng vì một chúng sinh làm ác mà bỏ tất cả chúng sinh. Ta chỉ siêng tu tập thiện căn hồi hướng, khiến khắp chúng sinh đều được an lạc. Thiện căn dù ít, nhưng cũng vì gồm thâu khắp chúng sinh, mà ta dùng tâm hoan hỷ

hồi hướng rộng rãi. Nếu có thiện căn mà chẳng muốn tạo lợi ích cho tất cả chúng sinh thì chẳng gọi là hồi hướng. Tùy một thiện căn lấy khắp chúng sinh làm cảnh của tối thượng duyên mới gọi là hồi hướng.”

Hồi hướng đặt để chúng sinh nơi pháp tánh không chấp trước. Hồi hướng thấy tự tánh của chúng sinh bất động bất chuyển. Hồi hướng không nương tựa, không chấp giữ đối với sự hồi hướng. Hồi hướng chẳng chấp lấy tướng của thiện căn. Hồi hướng chẳng phân biệt thể tánh của nghiệp báo.Hồi hướng chẳng tham vướng tướng của năm uẩn.Hồi hướng chẳng hủy hoại tướng của năm uẩn.Hồi hướng chẳng chấp lấy nghiệp. Hồi hướng chẳng cầu báo. Hồi hướng chẳng nhiễm đắm nơi nhân duyên khởi. Hồi hướng chẳng chấp trước danh tiếng. Hồi hướng chẳng chấp trước xứ sở. Hồi hướng chẳng chấp trước pháp hư vọng. Hồi hướng chẳng chấp trước tướng chúng sinh, tướng thế giới, tướng tâm ý. Hồi hướng chẳng khởi tâm điên đảo, tưởng điên đảo, kiến điên đảo. Hồi hướng chẳng chấp trước đường ngôn ngữ. Hồi hướng quán tánh chân thật của tất cả pháp. Hồi hướng quán tướng bình đẳng của tất cả chúng sinh. Hồi hướng dùng ấn pháp giới ấn các thiện căn. Hồi hướng quán các pháp lìa tham dục. Hiểu tất cả pháp, không gieo trồng thiện căn, cũng như vậy. Hồi hướng các pháp không hai, không sinh, không diệt, cũng như vậy. Dùng những thiện căn hồi hướng như thế mà tu hành pháp đối trị thanh tịnh. Có bao nhiêu thiện căn thảy đều tùy thuận pháp xuất thế, chẳng khởi hai tướng. Chẳng phải tức nghiệp tu tập Trí Nhất thiết trí, chẳng phải lìa nghiệp hồi hướng trí Nhất thiết. Trí Nhất thiết chẳng phải tức nghiệp, nhưng cũng chẳng phải lìa nghiệp mà được trí Nhất thiết. Do nghiệp thanh tịnh như bóng sáng, nên quả báo cũng thanh tịnh như bóng sáng. Quả báo như bóng sáng thanh tịnh nên trí Nhất thiết trí cũng thanh tịnh như bóng sáng, lìa ngã, ngã sở, tất cả động loạn, tư duy phân biệt. Biết rõ như vậy, đem các thiện căn theo phương tiện hồi hướng.

Lúc hồi hướng như thế, Bồ-tát luôn độ thoát chúng sinh không thôi, chẳng trụ pháp tướng. Dù biết các pháp không nghiệp, không báo, mà khéo có thể xuất sinh tất cả nghiệp báo không trái nghịch.

Bồ-tát theo phương tiện khéo tu hồi hướng như vầy.

Lúc Đại Bồ-tát hồi hướng như thế, luôn lìa tất cả lỗi, được chư Phật khen ngợi.

Đây là hồi hướng thứ nhất, hồi hướng cứu hộ tất cả chúng sinh mà lìa tướng chúng sinh của Đại Bồ-tát.

Bấy giờ, Bồ-tát Kim Cang Tạng quán tất cả chúng hội khắp mười phương, liền nhập pháp giới vào sâu câu nghĩa, dùng tâm vô lượng tu tập hạnh thù thắng, dùng tâm đại Bi che chở tất cả chúng sinh, chẳng dứt dòng giống của chư Như Lai ba đời, vào tạng pháp công đức của tất cả Phật, xuất sinh Pháp thân của tất cả Phật, có thể khéo phân biệt tâm chúng sinh biết chủng tánh của họ, thiện căn thành thục, an trú nơi Pháp thân, vì họ thị hiện sắc thân thanh tịnh, nên nương theo thần lực của Đức Phật, liền nói kệ rằng:

Trải vô số kiếp tu hành đạo

Tinh tấn kiên cố tâm vô ngại

Vì muốn lợi ích các chúng sinh

Thường cầu các pháp công đức Phật

Bậc thế gian không ai sánh bằng

Tu sửa tâm ý rất sáng sạch

Phát tâm cứu khắp các hàm thức

Bậc này khéo vào tạng hồi hướng

Dũng mãnh tinh tấn sức đầy đủ

Trí tuệ thông đạt ý thanh tịnh

Cứu độ khắp tất cả muôn loài

Tâm ý nhẫn chịu chẳng lay động

Tâm khéo an trụ không ai sánh

Ý thường thanh tịnh rất vui thích

Như vậy vì chúng sinh tu hành

Ví như mặt đất dung nạp hết

Chẳng vì tự than cầu an vui

Chỉ muốn cứu hộ các chúng sinh

Như vậy phát khởi tâm đại Bi

Chóng được vào nơi bậc Vô ngại

Tất cả thế giới ở mười phương

Có bao chúng sinh đều thâu nhận

Vì cứu họ nên khéo trụ tâm

Như vậy tu học các hồi hướng

Tu hành bố thí rất vui thích

Hộ trì tịnh giới không sai phạm

Dũng mãnh tinh tấn tâm chẳng động

Hồi hướng trí Nhất thiết của Phật

Tâm đó rộng lớn không bờ bến

Nhẫn lực an trụ chẳng lay động

Thiền định rất sâu luôn chiếu rõ

Trí tuệ vi diệu khó nghĩ bàn

Trong tất cả thế giới nơi mười phương

Tu tập đầy đủ hạnh thanh tịnh

Công đức như vậy đều hồi hướng

Vì muốn an lạc các chúng sinh

Đại sĩ siêng tu những nghiệp thiện

Vô lượng, vô biên chẳng đếm được

Như vậy đều dung lợi chúng sinh

Khiến trụ trí vô thượng khó lường

Khắp vì tất cả các chúng sinh

Mà ở địa ngục vô số kiếp

Nhưng tâm vẫn không hề mệt mỏi

Dũng mãnh quyết định thường hồi hướng

Chẳng cầu sắc, thanh, hương cùng vị

Cũng chẳng mong cầu các xúc diệu

Chỉ vì cứu độ các chúng sinh

Thường cầu trí tối thắng vô thượng

Trí tuệ thanh tịnh như hư không

Tu tập vô biên hạnh Đại sĩ

Như những pháp hạnh Phật đã làm

Bậc này luôn tu học như vậy

Đại sĩ du hành các thế giới

Đều hay an ổn các chúng sinh

Khiến khắp tất cả đều vui mừng

Tu hạnh Bồ-tát không nhàm chán

Dứt trừ tất cả những tâm độc

Tư duy tu tập trí vô thượng

Chẳng vì tự mình cầu an lạc

Chỉ nguyện chúng sinh được lìa khổ

Bậc này hồi hướng được rốt ráo

Tâm thường thanh tịnh lìa các độc

Chư Phật ba đời phó chúc cho

Trụ nơi thành đại pháp vô thượng

Chưa từng nhiễm vướng nơi các sắc

Thọ, tưởng, hành, thức, cũng chẳng nhiễm

Tâm đó vĩnh viễn thoát ba cõi

Tất cả công đức đều hồi hướng

Những chúng sinh mà Phật thấy biết

Đều thâu giữ hết không bỏ sót

Thệ nguyện đều khiến được giải thoát

Vì đấy tu hành rất hoan hỷ

Tâm ấy niệm niệm luôn an trụ

Trí tuệ rộng lớn không ai sánh

Rời si, chánh niệm thường vắng lặng

Tất cả các nghiệp đều thanh tịnh

Như Bồ-tát kia ở thế gian

Chẳng nhiễm tất cả pháp nội, ngoại

Như gió vô ngại trong hư không

Đại sĩ dụng tâm cũng như vậy

Bao nhiêu thân nghiệp đều thanh tịnh

Tất cả ngôn ngữ không lỗi lầm

Tâm thường quy hướng Đức Như Lai

Hay khiến chư Phật đều hoan hỷ

Mười phương vô lượng các cõi nước

Có bao cõi Phật đều đi đến

Trong đó chime ngưỡng Đấng Đại Bi

Tất cả đều cung kính phụng sự

Tâm thường thanh tịnh lìa các lỗi

Vào khắp thế gian không sợ hãi

Đã trụ nơi đạo Vô thượng của Phật

Làm ao pháp lớn cho ba cõi

Tinh tấn quán sát tất cả pháp

Tùy thuận tư duy hữu phi hữu

Như vậy thẳng đến lý chân thật

Được vào chỗ vô tránh sâu xa

Do vậy tu thành đạo kiên cố

Tất cả chúng sinh chẳng hoại được

Khéo hay thấu rõ tánh các pháp

Khắp trong ba đời không chấp trước

Như vậy hồi hướng đến bờ kia

Khiến khắp quần sinh lìa cấu nhiễm

Lìa hẳn tất cả chỗ nương tựa

Được vào chốn rốt ráo không nương.

Ngôn ngữ của tất cả chúng sinh

Tùy theo chủng loại đều sai khác

Bồ-tát có thể phân biệt nói

Mà tâm vẫn không chấp không ngại

Bồ-tát tu hồi hướng như vầy

Công đức phương tiện chẳng kể xiết

Hay khiến trong thế giới mười phương

Tất cả chư Phật đều khen ngợi.

Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm - Quyển 24 - Phẩm 25: Thập Hồi Hướng (Phần 2)

KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT

HOA NGHIÊM

QUYỂN 24

Phẩm 25: THẬP HỒI HƯỚNG (Phần 2)

Thưa chư Phật tử! Thế nào là Đại Bồ-tát hồi hướng bất hoại?

Đại Bồ-tát này được đức tin bất hoại đối với chư Phật quá khứ, hiện tại, vị lai, vì có thể phụng sự tất cả chư Phật. Đối với các Bồ-tát, cho đến chỉ mới phát tâm trong khoảng một niệm mà cầu trí Nhất thiết thì được đức tin bất hoại, vì thệ tu tập tất cả thiện căn của Bồ-tát không mệt. Đối với tất cả Phật pháp, được đức tin bất hoại, vì phát chí nguyện sâu xa. Đối với tất cả giáo pháp của Phật, được đức tin bất hoại, vì gìn giữ trụ trì. Đối với tất cả chúng sinh, được đức tin bất hoại, vì dùng mắt từ bình đẳng quán sát đem thiện căn hồi hướng tạo lợi ích khắp. Đối với tất cả pháp lành thanh tịnh, được đức tin bất hoại, vì khắp tập họp vô biên thiện căn. Đối với đạo hồi hướng của tất cả Bồ-tát, được đức tin bất hoại, vì đầy đủ những sự hiểu biết thù thắng. Đối với các Bồ-tát Pháp sư, được đức tin bất hoại vì đối với Bồ-tát luôn tưởng như Phật. Đối với thần thông tự tại của tất cả Phật, được đức tin bất hoại, vì tin sâu chư Phật khó nghĩ bàn. Đối với phương tiện thiện xảo của tất cả Bồ-tát, được đức tin bất hoại, vì thâu giữ vô lượng, vô số cảnh giới của công hạnh.

Đại Bồ-tát lúc an trụ nơi đức tin bất hoại như vậy, đối với Phật, Bồ-tát, Độc giác, Thanh văn, hoặc Phật, giáo pháp, hoặc chúng sinh trong các cảnh giới như thế vun trồng thiện căn vô lượng, vô biên, khiến thêm tâm Bồ-đề, lớn tâm Từ bi, quán sát bình đẳng, tùy thuận tu học việc làm của chư Phật, thâu tóm tất cả thiện căn thanh tịnh vào nghĩa chân thật, nhóm tâp hạnh phước đức,

thật hành bố thí lớn, tu các công đức, xem ba đời bình đẳng.

Đại Bồ-tát dùng thiện căn công đức như vậy hồi hướng trí Nhất thiết, nguyện thường thấy Phật, gần gũi bạn lành, cùng ở với chư Bồ-tát, nhớ trí Nhất thiết không rời, thọ trì Phật giáo, siêng năng gìn giữ, giáo hóa thành thục tất cả chúng sinh, tâm thường hồi hướng đạo xuất thế, cúng dường hầu hạ tất cả Pháp sư, hiểu rõ các pháp, ghi nhớ chẳng quên, tu hành đại nguyện đều khiến đầy đủ.

Đại Bồ-tát như vậy mà chứa nhóm thiện căn, thành tựu thiện căn, tăng trưởng thiện căn, tư duy thiện căn, hộ niệm thiện căn, phân biệt thiện căn, mến thích thiện căn, tu tập thiện căn, an trụ thiện căn.

Đại Bồ-tát nhóm chứa những thiện căn như vậy rồi, dùng những y báo của thiện căn này mà tu hạnh Bồ-tát, trong mỗi niệm thấy vô lượng Phật và phụng sự cúng dường.

Dùng vô số châu báu, hoa, tràng hoa, y phục, lọng, cờ phướn, đồ trang nghiêm, người hầu, bột thoa, hương xoa, hương bột, hương hòa trộn hương đốt, vô số tâm tin sâu, mến ưa, tâm thanh tịnh, tôn trọng ca ngợi, lễ kính, vô số tòa báu, tòa hoa, tòa hương, tòa vòng hoa, tòa chiên-đàn, tòa y, tòa kim cang, tòa ma-ni, tòa lụa báu, tòa sắc báu, vô số chỗ kinh hành báu, chỗ kinh hành trải hoa, chỗ kinh hành trải hương, chỗ kinh hành trải tràng hoa, chỗ kinh hành trải y phục, chỗ kinh hành có các báu xen lẫn, chỗ kinh hành trải lụa báu rực rỡ, chỗ kinh hành trồng tất cả cây Đa-la báu, chỗ kinh hành có tất cả lan can báu, chỗ kinh hành có tất cả lưới linh báu giăng che, vô số cung điện tất cả báu, cung điện tất cả hoa, cung điện tất cả cờ phướn, cung điện tất cả hương, cung điện tất cả chiên-đàn, cung điện tất cả tạng diệu hương kiên cố, cung điện tất cả kim cang, cung điện tất cả ma-ni, tất cả đều quý đẹp hơn ở cõi trời; vô số cây báu, cây hương, cây y báu, cây âm nhạc, cây âm thanh vi diệu, cây đồ trang nghiêm báu, cây hàng lụa báu, cây vòng báu, vô số cây hoa hương, cờ phướn vòng lọng trang nghiêm che mát các cung điện; lại có vô số mái hiên trang nghiêm, vô số cửa sổ trang nghiêm, vô số cửa chính trang nghiêm, vô số lầu gác trang nghiêm, vô số hình bán nguyệt trang nghiêm, vô số màn trang nghiêm, vô số lưới vàng giăng che, vô số hương thơm tỏa khắp nơi, vô số thảm báu trải đất. Đại Bồ-

tát dùng vật cúng dường như vậy, với tâm thanh tịnh, tôn trọng cung kính cúng dường tất cả chư Phật trải qua vô lượng, vô số kiếp chẳng thể kể xiết, luôn không thoái chuyển, không thôi nghỉ.

Sau khi mỗi Đức Như Lai diệt độ có bao nhiêu xá-lợi, Bồ-tát cũng đều cung kính cúng dường như vậy, vì muốn khiến tất cả chúng sinh khởi lòng tin thanh tịnh, vì khiến tất cả chúng sinh thâu giữ thiện căn, vì khiến tất cả chúng sinh lìa các khổ, vì khiến tất cả chúng sinh hiểu biết rộng, vì khiến tất cả chúng sinh dùng đại trang nghiêm để tự trang nghiêm, dung vô lượng trang nghiêm mà tự trang nghiêm, vì khiến việc làm được rốt ráo, vì khiến biết chư Phật xuất thế rất khó gặp, vì khiến được đủ vô lượng lực của Như Lai, vì khiến trang nghiêm cúng dường tháp miếu của chư Phật, vì khiến trụ trì tất cả Phật pháp.

Bồ-tát cúng dường chư Phật hiện tại và xá-lợi của Phật sau khi Phật diệt độ như vậy, trải qua vô số kiếp không thể nói hết. Bồ-tát tu tập vô lượng công đức như thế đều vì nhằm thành thục tất cả chúng sinh, không thoái chuyển, không dứt nghỉ, không mệt mỏi, không chấp trước, lìa các tâm tưởng, không nương tựa, tuyệt hẳn sự nương tựa, xa lìa ngã, ngã sở, dùng pháp ấn như thật ấn các môn nghiệp, được pháp vô sinh, trụ chỗ trụ của Phật, quán tánh vô sinh, ấn các cảnh giới được chư Phật hộ niệm, phát tâm hồi hướng, hồi hướng tương ưng với pháp tánh, hồi hướng phương tiện nhập pháp vô tác với việc làm thành tựu, hồi hướng phương tiện lìa bỏ tất cả sự chấp trước, hồi hướng an trụ nơi vô lượng thiện xảo, hồi hướng ra khỏi hẳn tất cả cõi hữu, hồi hướng khéo tu hành các hạnh chẳng trụ tướng, hồi hướng gồm thâu khắp tất cả thiện căn, hồi hướng thanh tịnh khắp tất cả hạnh Bồ-tát rộng lớn, hồi hướng phát tâm Vô thượng Bồ-đề, hồi hướng đồng trụ nơi tất cả thiện căn, hồi hướng đầy đủ tâm tin hiểu vô thượng.

Đại Bồ-tát lúc đem thiện căn hồi hướng như vầy, dù theo sinh tử mà chẳng biến đổi, cầu trí Nhất thiết chưa từng thoái chuyển, ở trong ba cõi tâm không loạn động, có thể độ thoát hết tất cả chúng sinh, chẳng nhiễm pháp hữu vi, chẳng mất trí vô ngại, Bồ-tát hành vị nhân duyên vô tận, các pháp thế gian không làm biến động được,

thanh tịnh đầy đủ các Ba-la-mật, có thể thành tựu lực trí Nhất thiết.

Bồ-tát như vậy lìa các si ám, thành tựu tâm Bồ-đề, khai thị ánh sáng, tăng trưởng pháp tịnh, hồi hướng đạo thắng, đầy đủ các hạnh, dùng ý thanh tịnh, khéo hay phân biệt, rõ tất cả pháp, đều tùy tâm hiện, biết nghiệp như huyễn, quả báo như tượng, các hành như hóa, pháp nhân duyên sinh thảy đều như tiếng vang, tất cả hạnh Bồ-tát như bóng, xuất sinh pháp nhãn thanh tịnh không vướng mắc, thấy cảnh giới vô tác rộng lớn, chứng tánh tịch diệt, rõ pháp không hai, được thật tướng của pháp, đủ hạnh Bồ-tát, đối tất cả tướng đều không chấp trước, khéo hay thực hành những việc đồng sự, hằng không rời bỏ các pháp thanh tịnh, lìa các chấp trước, trụ nơi hạnh không chấp.

Bồ-tát như vậy, khéo léo tư duy không bị mê lầm, chẳng trái các pháp, chẳng hoại nhân nghiệp, thấy rõ chân thật, khéo léo hồi hướng, biết tự tánh của pháp, dùng sức của phương tiện, thành tựu nghiệp báo đạt đến bờ kia, dùng trí quán sát tất cả các pháp, được trí thần thông, vô tác mà hành hóa các nghiệp thiện căn, tùy tâm tự tại.

Đại Bồ-tát đem những thiện căn hồi hướng như vầy, vì muốn độ thoát tất cả chúng sinh, chẳng dứt giống Phật, lìa hẳn nghiệp ma, thấy trí Nhất thiết không có bờ bến, tin ưa không bỏ, lìa cảnh thế gian, dứt những tạp nhiễm, cũng nguyện cho chúng sinh được trí thanh tịnh, vào sâu phương tiện, thoát pháp sinh tử, được thiện căn Phật, dứt hẳn tất cả nghiệp của ma, dùng ấn bình đẳng ấn khắp các nghiệp, phát tâm vào thẳng trí Nhất thiết chủng, thành tựu tất cả pháp xuất thế gian.

Đây là hồi hướng thứ hai - hồi hướng Bất hoại của Đại Bồ-tát.

Đại Bồ-tát lúc trụ nơi hồi hướng này, được thấy vô số chư Phật, thành tựu vô lượng pháp diệu thanh tịnh, được tâm bình đẳng đối với khắp chúng sinh, đối với tất cả pháp không nghi hoặc, được thần lực của tất cả chư Phật gia hộ, hàng phục chúng ma, lìa hẳn nghiệp ma, thành tựu sinh quý, viên mãn tâm Bồ-đề, được trí vô ngại, hiểu chẳng do người, khéo hay mở rộng nghĩa của tất cả pháp, có thể tùy năng lực tư tưởng vào tất cả cõi, soi sáng khắp chúng sinh đều khiến thanh tịnh.

Đại Bồ-tát dùng sức hồi hướng bất hoại này thâu giữ các thiện căn.

Bấy giờ, Bồ-tát Kim Cang Tràng nương theo thần lực của Đức Phật, quán sát khắp mười phương rồi nói kệ rằng:

Bồ-tát đã được ý bất hoại

Tu hành tất cả những nghiệp lành

Nên có thể khiến Phật hoan hỷ

Người trí do đấy mà hồi hướng.

Cúng dường vô lượng, vô biên Phật

Bố thí, trì giới, phục các căn

Vì muốn lợi ích các chúng sinh

Khiến khắp tất cả đều thanh tịnh.

Tất cả những hương hoa thượng diệu

Vô lượng y phục đẹp khác nhau

Lọng báu cho đến đồ trang nghiêm

Cúng dường tất cả chư Như Lai.

Như vậy cúng dường lên chư Phật

Vô lượng, vô số kiếp khó lường

Cung kính tôn trọng thường hoan hỷ

Chưa từng một niệm sinh mệt mỏi.

Chuyên tâm tưởng niệm tất cả Phật

Là đèn sáng trong các thế gian

Mười phương tất cả chư Như Lai

Thảy đều hiện tiền như mắt thấy.

Vô lượng kiếp chẳng thể nghĩ bàn

Bố thí các thứ tâm không chán

Trong trăm ngàn muôn ức số kiếp

Tu những pháp lành đều như vậy.

Chư Như Lai kia diệt độ rồi

Cúng dường xá-lợi không nhàm chán

Đều dùng các loại trang nghiêm đẹp

Xây dựng vô lượng những tháp miếu.

Tạo lập vô lượng hình tượng Phật

Châu báu vàng bạc dùng trang nghiêm

Cao lớn vòi vọi như núi cả

Số đó vô lượng trăm ngàn ức,

Tâm tịnh tôn trọng cúng dường rồi

Lại khởi tâm hoan hỷ lợi ích

Vô lượng số kiếp ở thế gian

Cứu hộ chúng sinh khiến giải thoát.

Biết rõ chúng sinh đều vọng tưởng

Với họ tất cả không phân biệt

Có thể biết rõ căn chúng sinh

Vì khắp chúng sinh làm lợi ích.

Bồ-tát tu tập các công đức

Rộng lớn tối thắng không ai sánh

Thấu rõ thể tánh đều chẳng có

Quyết định như vậy đều hồi hướng.

Dùng trí tối thắng quán các pháp

Trong đó không có một pháp sinh

Như vậy phương tiện tu hồi hướng

Công đức vô lượng không thể hết.

Dùng phương tiện này khiến tâm tịnh

Đều cùng tất cả Như Lai đồng

Lực ấy phương tiện chẳng cùng tận.

Vì vậy phước đức không cùng tận

Phát khởi tâm Vô thượng Bồ-đề

Trong thế gian, chẳng nương vào đâu

Đến khắp mười phương các thế giới

Đối với tất cả không chướng ngại

Tất cả Như Lai xuất thế gian

Vì muốn chỉ dẫn tâm chúng sinh

Như tâm tánh kia mà quán sát

Rốt ráo tìm cầu chẳng thể được.

Tất cả các pháp không còn sót

Đều vào chân như không thể tánh

Dùng mắt tịnh ấy mà hồi hướng

Mở ngục sinh tử ở thế gian.

Tuy nhiên các cõi đều thanh tịnh

Nhưng cũng chẳng phân biệt các cõi

Biết tánh các cõi đều là không

Mà khiến ý hoan hỷ thanh tịnh.

Với một cõi Phật không nương tựa

Tất cả cõi Phật đều như vậy

Cũng chẳng nhiễm chấp pháp hữu vi

Biết pháp tánh kia không chỗ nương

Do đấy tu thành trí Nhất thiết

Do đấy trang nghiêm trí vô thượng

Do đấy chư Phật đều hoan hỷ

Đấy hạnh hồi hướng của Bồ-tát

Bồ-tát chuyên tâm niệm chư Phật

Trí tuệ vô thượng phương tiện khéo

Như Phật không nương tựa tất cả

Nguyện ta tu thành công đức này.

Chuyên tâm cứu hộ tất cả chúng

Khiến họ xa lìa các nghiệp ác

Như vậy lợi ích các chúng sinh

Chuyên niệm tư duy chưa từng bỏ

Trụ nơi trí địa giữ gìn pháp

Chẳng nhập Niết-bàn nơi thừa khác

Chỉ nguyện được Phật đạo Vô thượng

Bồ-tát như vậy khéo hồi hướng

Chẳng chấp lấy ngôn ngữ chúng sinh

Tất cả hữu vi là hư vọng

Dù chẳng nương tựa đường ngôn ngữ

Cũng lại chẳng chấp không ngôn thuyết

Mười phương tất cả chư Như Lai

Thấu rõ các pháp không còn sót

Dù biết các pháp đều vắng lặng

Mà chẳng sinh niệm trụ nơi không

Dùng một trang nghiêm trang nghiêm hết

Cũng chẳng phân biệt nơi các pháp

Như vậy khai ngộ các quần sinh

Tất cả không tánh không chỗ quán.

Chư Phật tử! Thế nào là Đại Bồ-tát hồi hướng bằng hết thảy Phật?

Đại Bồ-tát này tùy thuận tu học đạo hồi hướng của chư Phật quá khứ, hiện tại, vị lai.

Lúc tu học đạo hồi hướng như vầy, Bồ-tát này thấy tất cả sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp, hoặc tốt hoặc xấu, chẳng sinh tâm ưa hay ghét, tâm được tự tại, không có lỗi lầm, rộng lớn thanh tịnh, hoan hỷ vui thích, lìa những ưu não, tâm ý nhu hòa các căn trong mát.

Lúc Đại Bồ-tát được an lạc như vậy, lại phát tâm hồi hướng chư Phật, tự nghĩ:

–Nguyện đem thiện căn của ta vun trồng hiện nay làm cho niềm vui của chư Phật càng tăng thêm. Đó là niềm vui an trụ của Phật chẳng thể nghĩ bàn, niềm vui Tam-muội của Phật không gì bằng, niềm vui đại từ bi không hạn lượng, niềm vui giải thoát của tất cả chư Phật, niềm vui đại thần thông không bờ bến, niềm vui đại tự tại rất mực tôn trọng, niềm vui vô lượng rốt ráo rộng lớn, niềm vui tịch tĩnh lìa những tri giác, niềm vui thường chánh định trụ nơi trụ vô ngại, niềm vui thật hành hạnh vô nhị không đổi khác.

Đại Bồ-tát đem những thiện căn hồi hướng Phật xong, lại đem thiện căn này hồi hướng Bồ-tát, đó là người chưa viên mãn làm cho được viên mãn, người tâm chưa thanh tịnh làm cho được thanh tịnh, người chưa đầy đủ Ba-la-mật làm cho được đầy đủ, an trụ nơi tâm Bồ-đề Kim cang, trí Nhất thiết được không thoái chuyển, chẳng bỏ đại tinh tấn, giữ gìn môn Bồ-đề, tất cả thiện căn, có thể khiến chúng sinh lìa bỏ ngã mạn, phát tâm Bồ-đề, chí nguyện được thành tựu viên mãn, an trụ nơi chỗ trụ của Bồ-tát, được các căn minh mẫn nhạy bén của Bồ-tát, tu tập thiện căn chứng trí Nhất thiết.

Đại Bồ-tát đem thiện căn hồi hướng Bồ-tát như thế rồi, lại đem hồi hướng tất cả chúng sinh, nguyện cho tất cả chúng sinh có bao nhiêu thiện căn cả đến rất ít, chỉ trong khoảng khảy ngón tay, đều được thấy Phật nghe Pháp, kính Tăng, những thiện căn kia đều lìa

chướng ngại, niệm Phật viên mãn, niệm Pháp phương tiện, niệm Tăng tôn trọng, chẳng lìa thấy Phật, tâm được thanh tịnh, được các Phật pháp, hợp vô lượng đức, làm thanh tịnh những thần thông, bỏ niệm nghi pháp, an trụ đúng pháp.

Giống như hồi hướng cho chúng sinh, Bồ-tát này vì hàng Thanh văn và Bích-chi-phật cũng hồi hướng như vầy.

Lại nguyện cho tất cả chúng sinh lìa hẳn địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, Diêm-la vương tất cả nơi ác khổ, tăng trưởng tâm Vô thượng Bồ-đề, chuyên ý siêng cầu trí Nhất thiết chủng, lìa hẳn việc hủy báng chánh pháp của chư Phật, được sự an lạc của Phật, thân tâm thanh tịnh, chứng trí Nhất thiết.

Đại Bồ-tát có bao nhiêu thiện căn đều do đại nguyện phát khởi, phát khởi đúng, tích tập, tích tập đúng, tăng trưởng, tăng trưởng đúng, đều khiến thành rộng lớn đầy đủ.

Đại Bồ-tát tại gia sống cùng vợ con chưa từng xao lãng tâm Bồ-đề, chánh niệm tư duy cảnh của trí Nhất thiết chủng, tự độ độ người khiến được rốt ráo, dùng phương tiện khéo léo giáo hóa quyến thuộc của mình, khiến vào trí Bồ-tát, khiến giải thoát thành thục, tuy cùng ở chung mà tâm không chấp trước. Vì gốc đại Bi mà sống đời tại gia, vì tâm Từ mà tùy thuận vợ con, đối với đạo thanh tịnh của Bồ-tát vẫn không chướng ngại.

Đại Bồ-tát dầu ở nhà tạo lập sự nghiệp, nhưng chưa từng xao lãng tâm trí Nhất thiết. nghĩa là nghiệp thân, ngữ, ý của Bồ-tát trong những lúc mặc y phục, ăn thực phẩm, uống thuốc men, tắm rửa, xoay nghĩ, đi, đứng, ngồi, nằm, hoặc ngủ, hoặc thức luôn hướng đến đạo trí Nhất thiết, chuyên thâu giữ niệm tư duy không lúc nào xao lãng.

Vì muốn lợi ích cho tất cả chúng sinh, mà Bồ-tát an trụ nơi vô lượng đại nguyện Bồ-đề, vô số thiện căn rộng lớn, siêng thực hành những điều lành, cứu độ khắp tất cả mọi loài, xa lìa tất cả kiêu mạn phóng dật, quyết định đến bậc Nhất thiết trí, chẳng bao giờ để tâm đến những đạo khác, thường quán sát sự giác ngộ của chư Phật, bỏ hẳn tất cả những pháp tạp nhiễm, tu hành tất cả sở học của Bồ-tát, đối với đạo trí Nhất thiết, không bị chướng ngại, trụ nơi trí địa, ưa thích tụng tập, dùng vô lượng trí tuệ tích tập những thiện căn, tâm

chẳng lưu luyến tất cả thế gian, cũng chẳng nhiễm vướng nơi công hạnh mà mình thực hành, chuyên tâm thọ trì giáo pháp của chư Phật.

Bồ-tát ở tại gia thâu giữ khắp những thiện căn khiến được tăng trưởng mà hồi hướng Vô thượng Bồ-đề của chư Phật như vậy.

Bấy giờ, Bồ-tát thí thức ăn cho súc sinh cho đến một nắm một hạt, đều nguyện: Ta sẽ làm cho các loài này, thoát hẳn khỏi quả báo súc sinh, được lợi ích an vui giải thoát rốt ráo, khỏi hẳn biển khổ, dứt hẳn thọ khổ, trừ hẳn uẩn khổ, dứt hẳn giác khổ, tu khổ, hạnh khổ, nhân khổ, gốc khổ và xứ khổ. Nguyện cho những chúng sinh kia đều được giải thoát.

Bồ-tát chuyêm tâm tưởng nhớ tất cả chúng sinh như vậy, lấy thiện căn này làm trên hết, vì họ mà hồi hướng trí Nhất thiết chủng.

Bồ-tát mới phát tâm Bồ-đề thâu phục giáo hóa khắp chúng sinh tu những thiện căn đều đem hồi hướng, muốn cho họ thoát hẳn đồng trống rộng sinh tử, được sự an lạc vô ngại của các Như Lai, ra khỏi biển phiền não, tu hành Phật pháp, tâm từ đầy khắp, sức bi rộng lớn, khiến khắp tất cả được vui thanh tịnh, gìn giữ thiện căn, gần gũi Phật pháp, thoát cảnh giới ma, vào cảnh giới Phật, dứt giống thế gian, gieo trồng giống Phật, trụ ở trong pháp bình đẳng ba đời.

Đại Bồ-tát có bao nhiêu thiện căn đã, sẽ và hiện tập họp đều đem hồi hướng như vầy cả.

Bồ-tát lại nghĩ: Như chư Phật và Bồ-tát thời quá khứ thực hành những sự cung kính cúng dường chư Phật, độ các chúng sinh khiến được giải thoát, siêng năng tu tập tất cả thiện căn đều đem hồi hướng mà không chấp trước. nghĩa là chẳng nương tựa sắc, chẳng đắm nhiễm thọ, không điên đảo tưởng, chẳng khởi tác hành, chẳng chấp giữ thức, lìa bỏ sáu trần, chẳng trụ thế pháp, thích đạo xuất thế, biết tất cả pháp đều như hư không, không từ đâu đến, bất sinh, bất diệt, không chân thật, không bị nhiễm vướng, xa lìa tất cả những kiến chấp phân biệt, chẳng động chẳng chuyển, chẳng mất, chẳng hoại, trụ nơi thật tế, không tướng lìa tướng chỉ là nhất tướng.

Bồ-tát thâm nhập tất cả pháp tánh như vậy, thường thích tu tập thiện căn phổ môn, đều thấy tất cả chúng hội chư Phật.

Như hồi hướng thiện căn của tất cả Như Lai thời quá khứ, ta

cũng hồi hướng như vầy, hiểu pháp như vậy, chứng pháp như vậy, y pháp như vậy mà phát tâm tu tập chẳng trái pháp tướng, biết chỗ tu hành như huyễn, như ảnh, như trăng đáy nước, như ảnh trong gương, nhân duyên hòa hợp mà hiển hiện, cho đến bậc rốt ráo của Như Lai cũng vậy.

Đại Bồ-tát lại nghĩ: “Như chư Phật thời quá khứ lúc tu hạnh Bồ-tát đem những thiện căn hồi hướng như vầy, chư Phật hiện tại và vị lai đều cũng như vậy. Nay ta cũng nên phát tâm như chư Phật, đem những thiện căn mà hồi hướng là hồi hướng bậc nhất, hồi hướng thù thắng, hồi hướng tối thắng, hồi hướng thượng, hồi hướng vô thượng, hồi hướng vô đẳng, hồi hướng vô đẳng đẳng, hồi hướng không gì sánh, hồi hướng không đối, hồi hướng tôn, hồi hướng diệu, hồi hướng bình đẳng, hồi hướng chánh trực, hồi hướng đại công đức, hồi hướng rộng lớn, hồi hướng thiện, hồi hướng thanh tịnh, hồi hướng lìa ác, hồi hướng không theo ác.”

Bồ-tát đem những thiện căn chánh hồi hướng như thế rồi, thành tựu nghiệp thân, ngữ, ý thanh tịnh, trụ nơi an trụ của Bồ-tát, không có các lỗi lầm, tu tập nghiệp lành, lìa sự ác, thân, ngữ, tâm không tội lỗi, tu trí Nhất thiết, trụ nơi tâm rộng lớn, biết tất cả pháp không có tạo tác, trụ nơi pháp xuất thế, chẳng nhiễm pháp thế gian, phân biệt biết rõ vô lượng các nghiệp, thành tựu hồi hướng, theo phương tiện khéo léo, nhổ hẳn tất cả cội gốc chấp trước.

Thưa chư Phật tử! Đây là hồi hướng thứ ba, hồi hướng bằng tất cả Phật của Đại Bồ-tát.

Đại Bồ-tát trụ nơi hồi hướng này, vào sâu nơi hành nghiệp của tất cả Như Lai, hướng đến công đức thắng diệu của Như Lai, hội nhập trong cảnh giới trí tuệ thanh tịnh, chẳng rời hành nghiệp của tất cả Bồ-tát, hay khéo phân biệt phương tiện xảo diệu, thâm nhập pháp giới, khéo biết thứ lớp tu hành của Bồ-tát, vào chủng tánh của Phật, dùng phương tiện khéo léo phân biệt biết rõ vô lượng, vô biên tất cả pháp. Dầu hiện thân sinh vào thế gian nhưng tâm không nhiễm vướng.

Bấy giờ, Bồ-tát Kim Cang Tràng nương theo thần lực của Đức Phật, quán sát khắp mười phương rồi nói kệ rằng:

Chư vị Đại Bồ-tát như thế

Tu pháp hồi hướng Phật quá khứ

Cũng học công hạnh của chư Phật

Hiện tại cùng chư Phật vị lai.

Nơi các cảnh giới được an vui

Chỗ ngợi khen của tất cả Phật

Mắt sáng suốt thanh tịnh rộng lớn

Đều đem hồi hướng đại trí tuệ.

Niềm vui của thân căn Bồ-tát

Nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt cũng như vậy

Vô lượng sự vui thượng diệu ấy

Đều đem hồi hướng Bậc Tối Thắng.

Tất cả pháp lành của thế gian

Và chỗ thành tựu của chư Phật

Bồ-tát thâu tóm không để thừa

Tùy hỷ lợi ích khắp chúng sinh

Tùy hỷ thế gian vô lượng thứ

Khiến vì chúng sinh mà hồi hướng

Sự an lạc Sư tử trong người

Nguyện cho chúng sinh đều viên mãn.

Tất cả cõi nước tất cả Phật

Phàm được thấy biết những sự vui

Nguyện cho chúng sinh đều được cả

Làm đèn sáng lớn chiếu thế gian.

Bồ-tát được an vui thắng diệu

Đều đem hồi hướng cho chúng sinh

Dầu vì chúng sinh nên hồi hướng

Nhưng không chấp trước nơi hồi hướng.

Bồ-tát tu hành hồi hướng này

Hưng khởi vô lượng tâm đại Bi

Như đức hồi hướng của Phật tu

Nguyện ta tu hành trọn viên mãn.

Như chư Như Lai đã thành tựu

Đạo trí Nhất thiết vui vi diệu

Và việc làm ở đời của ta

Công hạnh Bồ-tát vui vô lượng.

Hiện vào các cõi vui an ổn

Luôn giữ các căn vui tịch tĩnh

Đều hồi hướng các chúng sinh

Khiến khắp tu thành trí vô thượng.

Chẳng phải thân ngữ, ý, là nghiệp

Cũng chẳng rời đây mà riêng có

Chỉ dùng phương tiện diệt si tối

Như vậy tu thành trí vô thượng.

Bồ-tát tu hành các công hạnh

Chứa hợp vô lượng công đức thắng

Tùy thuận Như Lai sinh nhà Phật

Yên lặng chẳng loạn chánh hồi hướng.

Tất cả thế giới ở mười phương

Bao nhiêu chúng sinh đều thâu nhận

Đều đem thiện căn hồi hướng họ

Nguyện họ đầy đủ vui an ổn.

Chẳng vì thân mình cầu lợi ích

Muốn khiến tất cả đều an vui

Chưa từng thoáng khởi tâm hý luận

Chỉ quán các pháp không, vô ngã

Vô lượng Như Lai ở mười phương

Thấy biết tất cả chân Phật tử

Đều đem thiện căn hồi hướng cho

Mong mau được thành Vô thượng giác.

Tất cả loại hàm thức thế gian

Bình đẳng thâu giữ không bỏ sót

Đem những nghiệp lành của ta tu

Khiến chúng sinh kia mau thành Phật.

Vô lượng, vô biên những đại nguyện

Đạo sư vô thượng đã diễn thuyết

Nguyện các Phật tử đều thanh tịnh

Tùy tâm họ thích đều thành tựu.

Xem khắp các thế giới nơi mười phương

Đều đem công đức thí chúng sinh

Nguyện họ đều đủ diệu trang nghiêm

Bồ-tát tu hồi hướng như vầy.

Tâm chẳng gẫm suy pháp sai biệt

Chỉ luôn thấu rõ pháp không hai

Các pháp hoặc hai hoặc chẳng hai

Trong đó rốt ráo không chấp trước.

Tất cả thế gian trong mười phương

Đều là chúng sinh tưởng phân biệt

Đối tưởng, phi tưởng không chỗ được

Như vậy mới thấu rõ các tưởng

Bồ-tát kia than đã thanh tịnh

Thời ý thanh tịnh không lỗi lầm

Ngữ nghiệp thanh tịnh không sai quấy

Phải biết ý thanh tịnh không nhiễm.

Nhất tâm chánh niệm Phật quá khứ

Cũng nhớ chư Phật đời vị lai

Và nhớ hiện tại Đấng Thế Tôn

Bồ-tát đều học pháp của Phật.

Tất cả chư Phật trong ba thời

Trí tuệ sáng suốt tâm vô ngại

Vì muốn lợi ích các chúng sinh

Nên hợp công hạnh mà hồi hướng.

Trí tuệ bậc nhất, tuệ rộng lớn

Tuệ chẳng hư vọng, tuệ thuận hợp

Tuệ thật bình đẳng, tuệ thanh tịnh

Đấng tuệ tối thắng nói như vậy.

Thưa chư Phật tử! Thế nào là Đại Bồ-tát hồi hướng đến tất cả mọi nơi?

Đại Bồ-tát ấy lúc tu tập tất cả thiện căn tự nghĩ: “Nguyện cho năng lực nơi công đức của thiện căn này đến tất cả nơi chốn.”

Ví như thật tế không chỗ nào là chẳng đến, đến tất cả vật, đến tất cả thế gian, đến tất cả chúng sinh, đến tất cả cõi nước, đến tất cả

pháp, đến tất cả không gian, đến tất cả thời gian, đến tất cả hữu vi và vô vi, đến tất cả ngôn ngữ âm thanh.

Nguyện cho thiện căn này cũng như vậy, đến khắp mọi chỗ của tất cả Như Lai, cúng dường tất cả chư Phật trong ba đời, chư Phật quá khứ hạnh nguyện đều viên mãn, chư Phật vị lai đầy đủ sự trang nghiêm, chư Phật hiện tại cùng cõi nước đạo tràng chúng hội nêu bày khắp tất cả cõi hư không, cõi pháp.

Nguyện do oai lực lớn tin hiểu, do trí tuệ rộng lớn không chướng ngại, do tất cả thiện căn đều hồi hướng, nên dùng những vật cúng dường như của chư Thiên để cúng dường chư Phật, khắp vô lượng, vô biên thế giới.

Đại Bồ-tát lại nghĩ: “Chư Phật Thế Tôn hiện hữu cùng khắp tất cả cõi hư không, cõi pháp, do những hạnh nghiệp tạo ra vô số chủng loại thế giới ở mười phương, vô số cõi Phật, cảnh giới Phật, thế giới đủ loại, thế giới vô lượng, thế giới không hạn lượng, thế giới xoay chuyển, thế giới nghiêng, thế giới úp, thế giới ngửa.

Trong tất cả thế giới như vậy, chư Phật hiện tại trụ thế thị hiện vô số những thần thông biến hóa.

Trong những thế giới đó, có Bồ-tát dùng sức hiểu biết thù thắng vì những chúng sinh có thể nhận sự giáo hóa. Nơi các thế giới ấy, hiện làm Như Lai ra đời, dùng trí đạt đến tất cả nơi chốn, khai thị vô lượng thần lực tự tại của Như Lai, Pháp thân đến khắp không sai biệt, bình đẳng vào khắp tất cả cõi pháp, thân tạng Như Lai bất sinh bất diệt, dùng phương tiện thiện xảo hiện khắp thế gian, chứng đắc thật tánh của pháp, vì vượt hơn như vậy, vì được sức bất thoái vô ngại như vậy, vì sinh ở trong chủng tánh, oai đức rộng lớn có tri kiến không chướng ngại của Như Lai.

Thưa chư Phật tử! Đại Bồ-tát đem tất cả thiện căn của mình đã vun trồng, nguyện ở chỗ chư Phật như vậy, dùng hoa đẹp, hương thơm, tràng hoa, lọng, cờ phướn, y phục, đèn đuốc và tất cả những đồ trang nghiêm khác dâng lên Đức Phật. Đối với tượng Phật, tháp Phật cũng đều cúng dường như thế.

Đem thiện căn này hồi hướng như vầy: “Hồi hướng không tạp, hồi hướng nhất tâm, hồi hướng tự ý, hồi hướng tôn kính, hồi hướng

không động, hồi hướng không trụ, hồi hướng không nương tựa, hồi hướng không tâm chúng sinh, hồi hướng không tâm đua tranh, hồi hướng tâm tịch tĩnh.”

Đại Bồ-tát lại nghĩ: “Chư Phật Thế Tôn trong tất cả kiếp, quá khứ, vị lai, hiện tại, tận cùng cõi pháp, cõi hư không được trí Nhất thiết thành đạo Bồ-đề, có vô lượng danh tự sai biệt. Trong những lúc hiện thành bậc Chánh giác, đều trụ nơi thọ mạng tận đời vị lai. Chư Phật đều dùng cõi pháp trang nghiêm mà trang nghiêm thân mình, đối với đạo tràng chúng hội ở tất cả cõi nước khắp cùng cõi pháp, tùy lúc xuất thế mà làm Phật sự.”

Tất cả chư Phật, Như Lai như vậy, ta cũng đem thiện căn hồi hướng khắp.

Nguyện dùng vô số lọng thơm, cờ thơm, phướn thơm, trướng thơm, lưới thơm, tượng thơm, ánh sáng thơm, ngọn lửa thơm, mây thơm, tòa thơm, chỗ kinh hành thơm, chỗ ở thơm, thế giới thơm, núi thơm, biển thơm, sông thơm, cây thơm, y phục thơm, hoa sen thơm, cung điện thơm, vô lượng lọng hoa cho đến vô lượng cung điện hoa, vô biên lọng tràng hoa cho đến vô biên cung điện tràng hoa, vô đẳng lọng hương xoa cho đến vô đẳng cung điện hương xoa, vô số lọng hương bột cho đến vô số cung điện hương bột, vô số lọng y phục cho đến vô số cung điện y phục, vô số lọng báu cho đến vô số cung điện báu, vô lượng đèn sáng cho đến vô lượng cung điện đèn sáng, vô số lọng đồ trang nghiêm cho đến vô số cung điện đồ trang nghiêm, vô số vô số lọng báu ma-ni cho đến vô số vô số cờ báu ma-ni, phướn báu ma-ni, màn báu ma-ni, lưới báu ma-ni, tượng báu ma-ni, ánh sáng báu ma-ni, ngọn lửa báu ma-ni, mây báu ma-ni, tòa báu ma-ni, chỗ kinh hành báu ma-ni, chỗ ở báu ma-ni, cõi báu ma-ni, núi báu ma-ni, biển báu ma-ni, sông báu ma-ni, cây báu ma-ni, y phục báu ma-ni, hoa sen báu ma-ni, cung điện báu ma-ni, đều vô lượng, vô số như thế và trong mỗi mỗi cảnh giới như vậy đều có vô số lan can, cung điện, vô số lầu gác, vô số các cửa hông, vô số cửa sổ, vô số hình bán nguyệt, vô số báu thanh tịnh, vô số đồ trang nghiêm, dùng những vật cúng dường như vậy mà cung kính dâng lên tất cả chư Phật đã kể ở trên.

Nguyện cho tất cả thế gian đều được thanh tịnh, tất cả chúng sinh đều được giải thoát, trụ nơi bậc mười Lực, trong tất cả pháp được pháp vô ngại sang tỏ, khiến tất cả chúng sinh đầy đủ thiện căn, đều được điều phục, tâm họ rộng lớn vô lượng bằng cõi hư không, đến tất cả cõi mà không chỗ đến, vào tất cả cõi thực hành pháp lành, thường được thấy Phật, vun trồng căn lành, thành tựu Đại thừa, chẳng chấp trước các pháp, đủ các điều lành lập vô lượng hạnh, vào khắp vô biên cõi pháp, thành tựu sức thần thông của chư Phật, được trí Nhất thiết của Như Lai.

Ví như vô ngã thâu tóm khắp các pháp. Cũng vậy, những căn lành của ta thâu tóm khắp tất cả chư Phật Như Lai vì đều cúng dường không sót, thâu tóm khắp tất cả vô số lượng pháp vì đều có thể chứng ngộ vô ngại, thâu tóm khắp tất cả chúng Bồ-tát vì rốt ráo đều đồng thiện, thâu tóm khắp tất cả các hạnh Bồ-tát vì bản nguyện lực đều viên mãn, thâu tóm khắp tất cả ánh sáng pháp của Bồ-tát vì thấu rõ các pháp đều vô ngại, thâu tóm khắp sức đại thần thông của chư Phật vì thành tựu vô lượng thiện căn, thâu tóm khắp lực vô úy của chư Phật vì phát tâm vô lượng viên mãn tất cả, thâu tóm khắp những môn Tam-muội biện tài, Đà-la-ni của Bồ-tát vì khéo có thể chiếu rõ pháp vô nhị, thâu tóm khắp phương tiện thiện xảo của chư Phật vì thị hiện sức đại thần thông của Như Lai, thâu tóm khắp sự giáng sinh, thành đạo, chuyển bánh xe chánh pháp, điều phục chúng sinh, nhập Niết-bàn của tất cả chư Phật ba đời, vì cung kính cúng dường đều khắp cả, thâu tóm khắp tất cả thế giới nơi mười phương vì làm nghiêm tịnh cõi Phật đều rốt ráo, thâu tóm khắp tất cả kiếp rộng lớn vì xuất hiện trong đó tu hạnh Bồ-tát không đoạn tuyệt, thâu tóm khắp tất cả mọi loài vì đều hiện thọ sinh trong đó, thâu tóm khắp tất cả cõi chúng sinh vì đủ hạnh Phổ hiền, thâu tóm khắp tất cả phiền não tập khí vì đều dùng phương tiện khiến thanh tịnh, thâu tóm khắp tất cả căn tánh chúng sinh vì vô lượng sai biệt đều biết rõ, thâu tóm khắp tất cả sự hiểu biết, ham muốn của chúng sinh vì khiến họ lìa tạp nhiễm được thanh tịnh, thâu tóm khắp tất cả công hạnh giáo hóa chúng sinh vì tùy chỗ họ đáng được độ mà hiện thân, thâu tóm khắp tất cả loài chúng sinh đáng được độ vì đều vào tất cả cõi chúng sinh,

thâu tóm khắp tất cả trí tánh Như Lai vì hộ trì tất cả Phật giáo.

Lúc Đại Bồ-tát đem những thiện căn hồi hướng như vầy, dùng vô sở đắc làm phương tiện, nên ở trong nghiệp chẳng phân biệt quả báo, ở trong quả báo chẳng phân biệt nghiệp. Dù không phân biệt mà vào khắp cõi pháp, dù không tạo tác mà luôn trụ nơi căn lành, dù không phát khởi mà siêng tu pháp thù thắng. Chẳng tin các pháp mà có thể thâm nhập các pháp, chẳng có pháp mà thấy biết tất cả pháp. Hoặc làm hay chẳng làm đều chẳng thể nắm bắt được. Biết các pháp tánh luôn chẳng tự tại. Dù thấy hết các pháp mà không chấp vào cái thấy, dù biết khắp tất cả mà không chấp vào cái biết.

Bồ-tát thấu rõ cảnh giới như vậy, biết tất cả pháp lấy nhân duyên làm căn bản, thấy Pháp thân của chư Phật đến thật tế lìa nhiễm của tất cả pháp, hiểu rõ thế gian đều như biến hóa, thấu rõ chúng sinh chỉ là một pháp, không có hai tánh, chẳng bỏ cảnh của nghiệp, dùng phương tiện thiện xảo, đối với cảnh giới hữu vi hiển thị pháp vô vi mà chẳng hoại diệt tướng hữu vi; đối với cảnh giới vô vi hiển thị pháp hữu vi mà chẳng phân biệt tướng vô vi.

Bồ-tát quán sát tất cả pháp tịch diệt rốt ráo như vậy, thành tựu tất cả căn lành thanh tịnh nên khởi tâm cứu hộ chúng sinh, trí tuệ thấu suốt tất cả biển pháp, thường thích tu hành pháp lìa ngu si, khi đã thành tựu đủ công đức xuất thế, chẳng còn tu học pháp thế gian, được trí thanh tịnh lìa những si tối, dùng phương tiện khéo tu đạo hồi hướng.

Đại Bồ-tát đem các căn lành hồi hướng như vầy, làm xứng hợp tâm của tất cả chư Phật, làm nghiêm tịnh tất cả cõi Phật, giáo hóa thành tựu tất cả chúng sinh, thọ trì đầy đủ tất cả Phật pháp, làm phước điền tối thượng của tất cả chúng sinh, là Đạo sư trí tuệ của tất cả người hành đạo, làm mặt trời trong sáng của tất cả thế gian, mỗi mỗi thiện căn đầy khắp cõi pháp có thể cứu hộ tất cả chúng sinh, đều khiến họ đạt đầy đủ công đức thanh tịnh.

Lúc Đại Bồ-tát hồi hướng như vầy, có thể hộ trì tất cả giống Phật, có thể thành thục tất cả chúng sinh, có thể làm nghiêm tịnh tất cả cõi nước, có thể chẳng hủy hoại tất cả hạnh nghiệp, có thể biết tất cả pháp, có thể quán sát bình đẳng các pháp không hai, có thể

đến khắp thế giới nơi mười phương, có thể thấu rõ thật tế lìa dục, có thể thành tựu sự tin hiểu thanh tịnh, có thể đạt đầy đủ các căn thông sáng lanh lợi.

Đây là hồi hướng thứ tư, hồi hướng đến tất cả mọi nơi của Đại Bồ-tát.

Lúc Đại Bồ-tát trụ nơi bậc hồi hướng này, được thân nghiệp đến tất cả chốn vì có thể ứng hiện khắp tất cả thế giới, được ngữ nghiệp đến tất cả chốn vì thuyết pháp trong tất cả thế giới, được ý nghiệp đến tất cả chốn vì thọ trì tất cả pháp mà Phật đã dạy, được thần túc thông đến tất cả chốn vì tùy theo tâm của chúng sinh đều ứng đến, được trí tùy chứng đến tất cả chốn vì có thể thấu rõ khắp tất cả pháp, được Tổng trì biện tài đến tất cả chốn vì tùy theo tâm chúng sinh khiến họ hoan hỷ, được nhập pháp giới đến tất cả chốn vì trong một lỗ chân lông vào khắp tất cả thế giới, được thân vào khắp đến tất cả chốn vì nơi thân của một chúng sinh mà vào khắp tất cả thân chúng sinh, được thấy khắp kiếp đến tất cả chốn vì trong mỗi mỗi kiếp thường thấy tất cả Phật, được thấy khắp niệm đến tất cả chốn vì trong mỗi mỗi niệm tất cả chư Phật đều hiện tiền.

Đại Bồ-tát được sự hồi hướng đến tất cả nơi chốn thì có thể đem thiện căn hồi hướng như vầy.

Bấy giờ, Bồ-tát Kim Cang Tràng nương theo oai lực của Đức Phật, quán sát khắp mười phương rồi nói kệ rằng:

Tất cả những thế gian trong ngoài

Bồ-tát thảy đều không chấp trước

Chẳng bỏ hạnh lợi ích chúng sinh

Đại sĩ tu hành trí như vậy.

Tất cả cõi nước ở mười phương

Tất cả không nương và không trụ

Chẳng chấp những pháp về mạng sống

Cũng chẳng vọng khởi những phân biệt

Những chúng sinh trong mười phương cõi

Thâu khắp tất cả không để sót

Quán thể tánh kia không sở hữu

Khéo hồi hướng đến tất cả chỗ

Thâu khắp pháp hữu vi vô vi

Chẳng ở trong đó sinh vọng niệm

Nơi pháp thế gian cũng như vậy

Đấng soi sáng đời ngộ như thế

Bồ-tát tu hành những hành nghiệp

Phẩm thượng, trung, hạ đều sai khác

Đều đem thiện căn hồi hướng đến

Tất cả chư Phật ở mười phương.

Bồ-tát hồi hướng đến bờ kia

Theo Phật tu học đều thành tựu

Thường dùng diệu trí khéo tư duy

Đủ pháp tối thắng trong nhân gian

Thiện căn thanh tịnh hồi hướng khắp

Lợi ích chúng sinh thường chẳng bỏ

Đều khiến tất cả các chúng sinh

Thành đấng Vô thượng sáng soi đời

Chưa từng phân biệt, chấp chúng sinh.

Cũng chẳng vọng tưởng nhớ các pháp

Dù không nhiễm vướng nơi thế gian

Cũng lại chẳng bỏ các chúng sinh

Bồ-tát thường thích pháp tịch diệt

Tùy thuận được đến cảnh Niết-bàn.

Cũng chẳng rời bỏ đạo chúng sinh

Mà được trí vi diệu như vậy.

Bồ-tát chưa từng phân biệt nghiệp

Cũng chẳng chấp trước các quả báo.

Tất cả thế gian từ duyên sinh

Chẳng rời nhân duyên thấy các pháp.

Cảnh giới như vậy đều thâm nhập

Chẳng ở trong đó khởi phân biệt.

Bậc Điều Ngự Sư của chúng sinh

Nơi đây sáng tỏ khéo hồi hướng.