Pháp Môn Tịnh Độ

09. Pháp Môn Tịnh Độ 36

MÔ PHẬT!

Thì hôm nay cũng có duyên lành về Phật pháp và cũng là ngày rằm tháng Giêng, ngày Thượng ngươn tức là cái nguồn đầu trong 1 năm. Theo người Việt Nam và người Trung Quốc thì cái ngày này là cái ngày quan trọng. Vậy, chúng ta hướng về ông bà Tố tiên cũng như tất cả chúng sanh, đều biết tu tập để cầu vãng sanh về cảnh giới tốt, cảnh giới lành.

Thì chư thiện nam, tín nữ tề tựu đông đủ tại tịnh xá Ngọc Vân đây, và chư phật tử đọc kinh Tam Bảo cũng như Cúng dường cho gia đình của mình, nội ngoại 2 bên, Cửu huyền thất tổ cũng như cho tất cả chúng sanh trong pháp giới. Sau đó chư Tăng có đọc bài kinh Phước thí, mục đích là chứng minh cái ngày sớt bát hôm nay. Thì cái buổi cúng cũng như tất cả đều hoàn tất rồi đó, nhưng mà theo truyền thông của khất sĩ Minh Đăng Quang, thì cái bài nói Pháp là quan trọng hơn hết, vì chúng ta, tất cả chư Phật, tất cả chúng sanh đều lấy Pháp làm thầy. Thành ra tôi thường năn nỉ phật tử, nếu không rảnh, không đến Tịnh xá được nhưng những ngày cúng hội, những ngày chủ nhật phải đến nghe Pháp, để chúng ta biết con đường vãng sanh của chúng ta. Chúng ta đừng đợi tới chết rồi chúng ta mới khóc lóc, chúng ta mới kể lể. Chúng ta không biết chết rồi đi về đâu, nên buồn hay nên vui.

Thì tôi thấy phật tử nào đến tôi cũng vậy hết, tôi thì khác, đến thì tôi hỏi có thọ giới hay không? 5 giới? Ăn mấy ngày chay? Chết còn lại cái gì? Thì đa số không biết, cái đó là 1 cái đáng tội. Phật Thích Ca thấy vậy, mới xuất hiện ở cõi đời này, đề chỉ về cái Bất tử tức là cái Linh hồn cho chúng ta.

Đa số nói chết là hết. Có người nói chết là trở về với cát bụi. Phật tử lâu năm mà nói vậy, tôi thiệt, tôi muốn cho cái bạt tay quá. Hỏi trả lời mà nếu người phật tử tra lời vậy thi thôi.

Nếu chết mà thành cát bụi thì đức Chúa có nói, mà nói về cái xác thân này thì xác thân này là tứ đại thì trả về đất nước lửa gió là phải rồi, nhưng mà không lẽ là không còn cái gì sao?

Tôi mới ví dụ. Tôi nói: giờ cô thấy bằng cái gì? Bằng mắt. Nghe bằng lỗ tai, thở bằng lỗ mũi, đi bằng cái chân,... Tôi nói vậy luân hồi là đáng đó. Quỳ 1 cây nhang, cạo cái đầu luôn.

Phật tử thờ ơ vấn đề sống chết. Rồi cha mẹ chết thì viết giấy vô cầu, vậy là xong cái bốn phận làm con! Đâu mà có xong được, còn dài dài, rồi tới mình nữa "Người đi rồi lần sang phiên ta".

Cha mẹ chết rồi không biết cha mẹ đi đâu, ngồi viết giây, kê, khóc tùm lum. Mình phải biết chứ, biết cho mình, biết cho tất cả những người chung quanh, đó là lời Đức Phật dạy mà. Lúc sống mình chẳng biết gì, lo làm ăn thôi, tới lúc cha mẹ chết rồi thì khóc lóc.

Đạo Phật dạy, muốn cứu cha mẹ thì phải cứu lúc hiện tiền, còn sống, ngay khi cha mẹ chưa chết thì mình biết cha mẹ đi đâu rồi, đó mới là người phật tử. Tôi muốn nói với quí vị là ở chỗ đó.

Cái quan trọng là không phải thầy bằng mắt, nghe bằng tai, nói bằng miệng, thở băng mũi, đi bằng chân,... cái đó thì ai cũng nói được, nhưng mà nó không được đúng lắm, hay là nói sai, chính cái sai này mới đưa chúng ta vào con đường đau khổ.

Khi nào chúng ta có cái hiểu biết đúng đắn thì cái đau khổ nó sẽ hết. Mà đúng đắn thì phải biết cái gì? Phải biết cái con người của quí vị.

Tồi nói nếu thấy bằng mắt, ngửi bằng mũi, nghe bằng tai, đi bằng chân thì có người bạn cô đến đây chơi, trúng gió, ngã xuống chết thì cái thây ma này có nghe, có thấy, có đi không? "Thây ma làm sao mà thấy, làm sao mà nghe, làm sao mà đi được Sư."

Như vậy thì hồi nảy cô nói thấy bằng mắt, nghe bằng tai, ngửi bằng mũi, đi bằng chân có đúng không? Tôi vỗ vai cái thây ma này, nói đứng dậy đi về chị ơi, mà cái thây ma này đứng dậy đi về là cô chạy chết luôn đó. Như vậy nói đi bằng chân mà thây ma cũng có chân, sao lại không đi? Có mắt sao không thấy? Có tai sao không nghe? Người phật tử là phải chiêm nghiệm, phải nghiền ngẫm về vấn đề Mà cái chết bây giờ thì quí vị thấy là nó vô thường lắm. Tôi nói chuyện đây, tôi chết lập tức bây giờ cũng có như thường. Rồi chừng đó tôi đi đâu tôi phải biết đường chứ. Thành ra trước cái chết thì tôi an ổn, tôi biết con đường đi là phải đi, mà đi về đâu thì tôi phải nắm ngay khi lúc đang còn sống, thì vấn đề sanh tử đối với minh đâu có ngại gi.

Mình không biết mình thì cha mẹ chết mình cũng không biết đi về đâu, lai khóc: "Ông Sư ơi, giờ mẹ con ở đâu?" Ở đâu à! hỏi cô mới phải chứ, cô ở gần cha mẹ, sanh tiên như thế nào thì chết cũng phải đi về đó.

Một người cờ bạc thì quí vị thấy bạn bè toàn là cờ bạc, tôi đến nhà kiếm không có, thấy bạn bè toàn là cờ bạc. Tôi nói cô là người cờ bạc, thì bây giờ kiêm ở nhà cô không có thì đi đâu? Đi vô sòng bài thì phải gặp thôi. Còn người phật tử lại nhà không có thì đi đâu? Vô chùa. Như vậy người phật tử mà chết rồi, có ai mà vô sòng bài đầu thai trong đó không? Như vậy rõ ràng là sống sao chết vậy. Có một vài trường hợp ngoại lệ, mình không có nói được, nói là nói cái "Thường Nghiệp" thôi. Thành ra phật tử ngay trong lúc còn sông phải tìm hiểu con người mình.

Thì thôi bây giờ chúng ta bắt đầu tìm hiểu, tìm hiểu ngay bây giờ, ngồi tại đây nè chứ không phải đợi về nhà, thì cái bài kinh 6-6 tôi nói là nằm trong vấn đề tìm hiểu.

Thành ra tôi năn nỉ quí phật tử người nào cũng phải học thuộc lòng hết, đó là con người của mình đang ngồi đây, thì có cái gì?

Có 6 căn, khoa học kêu là "Sinh lý". Sinh lý là có sự sống mà chưa có cái biết, là ngay con người mình, tôi không có nói ở đâu xa lạ, gồm có: mắt, tai, mũi, miệng, thân và cái đâu óc.

Quí vị nhìn coi mình có đủ như vậy hay không? Thì cái này cũng chưa có cái biết nhưng mà có sự sông, tức là con mắt mình đó, mình phải ăn uống ngủ nghỉ bôi dưỡng thì mình mới thấy được, còn khi chết thì nó không có sống nữa và nó không phải là cái biết.

Cái biết mượn con mắt để mà phân biệt thì đây là "Tâm lý". Mượn để thấy cái gì? Thấy sự vật bên ngoài.

Quí vị thấy sự vật bên ngoài, tất cả cái gì mà đối tượng con mắt thì kêu là "sắc". Sắc tức là những cái gom lại có hình tướng kêu là sắc. Thì chúng ta thấy cây, nhà, người ta, nam, nữ, trâu bò, heo, chó tất cả sự vật, tất cả đều là sắc. Như giày, dép, nón,... con mắt mình có thể thấy được những cái đó, có thể cầm, nắm, sờ thì cái đó "sắc trần", đó là đối tượng của con mắt chứ không phải cái lỗ tai. Rồi thinh là đối tượng cái lỗ tai. Nghe tiếng gió thôi, tiếng chó sủa, tiếng người nói, tiếng tôi nói, tiếng phật tử nói, tiếng nam nữ, tất cả những cái tiếng đó là đối tượng của cái lỗ tai. Con mắt không thể nghe được. Cái lỗ tai nó nghe thì cái đó kêu là "Vật lý". Vật lý là chưa có sự sống, chưa có cái biết luôn, cũng như giày, dép, quí vị thấy nó đâu có ngủ, nghỉ, nó đâu có sống gì đâu, rồi cái tiếng gió thổi cũng đâu có sự sông gì đâu, quí vị để ý nha, rồi về nghe lại nghiên ngâm lại. Tôi nói quí vị phải ngồi thiền, tôi nói lô tai bên này chạy qua lô tai bên kia rồi không biết cái gì hết. Mà biết cái này là quí vị châm dứt cái đâu thai, quí vị thờ ơ với con người mình quá. Mình phải biết con người mình, nó diễn biến như thế nào? Từ địa ngục, cái này là địa ngục vô gián đó: sắc, thinh, hương, vị, xúc và pháp.

1. Sắc là đối tượng con mắt.

2. Thinh là tiếng nói đối tượng cái lỗ tai.

3. Hương là tất cả cái mùi thơm, thúi, không thơm, không thúi, đối tượng cái lỗ mũi.

4. Vị là chua, cay, đắng, chát, mặn, nồng là đối tượng của cái lưỡi, cái miệng.

5. Xúc là trơn láng, mịn màng, là đối tượng của cái thân, của cái da.

6. Còn pháp thì hơi khó hiểu một chút. Pháp là những cái gì mà quí vị hồi tưởng lại, chẳng hạn tôi thấy cái bình bát, tôi thấy cái bông vạn thọ thì cái đó là cái đối tượng của con mắt, là sắc trần, nhưng khi tôi về, xuống Cốc, tôi hôi tưởng lại thì cái bông vạn thọ vẫn hiện ra, thì cái này không kêu là sắc nữa mà thuộc về pháp. Rồi bây giờ ngồi đây tôi nghe tiếng phật tử đọc kinh, thì tiếng đó là đối tượng của cái lỗ tai, nhưng khi tôi xuống Cốc rồi tối tôi ngồi Thiền vẫn nghe cái âm thanh của quí vị, thì cái này không còn là thinh trần nữa mà là pháp trần là đối tượng của cái hồi tưởng.

Rồi tất cả mấy cái sắc, thinh, hương, vị, xúc mà hồi tưởng lại thì đó kêu là "Pháp trần". Như vậy cái óc này là chủ trương của 5 cái, mắt, tai, mũi, lưỡi, thân đều nằm ở trên cái đầu này, và nó hồi tưởng lại là nó đưa lên trên óc, thì tư tưởng mới mượn cái óc để mà nhớ lại, chúng ta hãy để ý cái đó.

Thành ra pháp trần nó xuất hiện 2 cách:

• Một là khi con mắt tiếp xúc sự vật thì có cảm giác, rồi bắt đầu tư tưởng mới phát hiện để phân biệt.

• Thứ 2 là tối về hồi tưởng nhớ lại, tất cả những cái ban ngày mình thấy, nó còn nằm ở trong linh hồn của mình, thì cái ý chí là cái nghiệp, nó moi ra, nó cung cấp cho tư tưởng, thì tư tưởng mượn cái óc đề nhớ lại, cái đó kêu là pháp trần.

Vậy sắc, thinh, hương, vị, xúc là sự vật tiếp xúc thẳng, còn cái kia là dưới hình thức hồi tưởng, nhớ lại.

Quí vị phải theo dõi con người mình nha, luôn luôn là như vậy. Quí vị ngồi đây là quí vị tiếp xúc nè, mắt, tai, mũi, lưỡi, thân tiếp xúc với sự vật, nhưng khi về, tối quí vị ngồi thiền, rồi không có cảnh như vậy nữa nhưng quí vị vẫn nhớ lại như thường, nhớ đối tượng con mắt, đối tượng lỗ tai, đối tượng lỗ mũi,... Nhớ lại, quí vị có thể hồi tưởng lại được hết kêu là "Lạc tạ ảnh tử", cái đó còn rớt lại trong linh hồn của mình, cái đó kêu là hồi tưởng. Thành ra quí vị phải tìm hiểu con người của mình.

Bây giờ tôi giảng sơ thôi, còn ai muốn tìm hiểu kỹ thì chủ nhật, bữa 17 là tôi giảng ở Ngọc Trường, 8g30 sáng tôi đến Ngọc Trường giảng 2 tiếng đồng hồ. Ở đây cúng hội là có 45 phút thôi, khỏi trả bài, còn ở Ngọc Trường phải trả bài, ai không trả thì thôi nhưng mà tôi năn nỉ là phải đi nghe, nghe nhiều lần mới được. Có người nói: "Không cần Sư, con ở nhà có đĩa Sư cả đống". Thì coi chừng, mình phải phân biệt cái đĩa đó là địa ngục thuyết cho mình nghe. Nói: "Của Sư thuyết mà Sư."

Của tôi thuyết mà nó không có linh hồn, cái đĩa mà làm sao là tôi được, đó là tiếng nói của tôi được thâu vô và phát ra qua cái đĩa, quí vị tiếp xúc với cái đĩa là nó nhắc lại thôi chứ làm sao mà có sự truyền cảm của cái định lực. Cái đĩa mà làm gì nó có định lực, có linh hồn!?!

Thành ra khi quí vị ngồi đây nghe thì có cái định lực của tôi truyền cảm qua cái định lực của quí vị, nếu quí vị tập trung kỹ, mạnh nghe thì quí vị hiểu 1 cách dễ dàng. Còn khi mà không có tôi, quí vị tập trung thì cái đĩa nó không có cái định lực nào truyền cho quí vị hết, chỉ là trạng thái nó nhắc lại thôi.

Chúng ta nhớ, hồi xưa mà gặp Phật nghe thuyết pháp một cái rồi thì cái từ lực của Phật truyền qua mình đắc quả Nhập lưu liền. Còn từ lực tôi bây giờ có, nhưng mà yếu, thành ra quí vị giỏi lắm đắc quả người, trời thôi. Tôi thì tôi không biết có đắc quả Thánh không chứ người, trời thì tôi đắc rồi đó, thì bắt quá tôi là học sinh lớp lớn đầu thôi, còn quí vị là lớp nhỏ, có thể tôi chỉ chút ít cho quí vị tiếp thu là rất ít, còn Đức Phật là ông Hiệu trưởng thì tức nhiên Ngài nắm cái trình độ của quí vị như thế nào Ngài giảng đúng cái trình độ đó, còn tôi giảng là tôi giảng xin xăm, khó cái chỗ đó.

Thành ra quí vị thích gặp riêng tôi, tôi cũng thích giảng riêng để tôi hỏi quí vị trả lời, tôi nắm cái hiểu biết của quí vị, tôi giảng ngay trong đó thì nó mau hiểu vô cùng nhưng cái sức khỏe tôi không cho phép. Thành ra ở đây tôi không có tiếp chuyện riêng, tôi chi tiếp chuyện chung thôi hoặc là có một số người hơi đông tôi giảng, giảng cái đó thì quí vị tiếp thu rất mau, còn như Pháp hội đông như vậy thì phải chịu thôi, tôi giảng chung chung thôi, trình độ của quí vị tôi làm sao biết nối, quí vị gặp tôi mà quí vị không nói tôi cũng đầu hàng thôi, tôi đâu phải là Thánh nhân đâu.

Còn các vị A-la-hán, người ta không cần quí vị trả lời, người ta sẽ dùng cái từ lực của người ta, cái Chân không nó nằm trong con người quí vị đó, người ta nhìn vào đó, người ta biết cái trình độ của mình như thế nào, người ta giảng đúng cái trình độ của mình, đó là cái tài tình của Đức Phật. Còn Bô Tát thì chỉ được một phần nào thôi, còn tôi thì chắc không được cái gì hết, tôi thì họa may chỉ biết qua cái câu trả lời thôi.

Tôi gặp quí vị tôi thường hay hỏi, mà quí vị thì sợ hỏi, tôi hỏi là tôi ví, tôi nghe là tôi biết cái chỗ nào yếu là tôi ví tới, mà có 5-7 vị thì quí vị không mắc cỡ, mà đông như vậy thì kêu một cái là mắc cỡ, có người tôi ví thẳng một cái là bỏ tu luôn, không thèm vô nữa, nói cái ông gì mà ống nói thẳng quá, đau muốn chết. Mà cái tâm tôi thì tôi không sợ, quí vị có chửi tôi, có giận tôi, tôi cũng chịu, miễn tôi đắc quả thôi, tôi làm mà tôi không có tác ý thù oán, tôi muốn tất cả đều thành Phật.

Tất cả những gì mà khuyết điểm của quí vị đó mà quá tệ, tôi thấy có thể sẽ đi tới sa đọa thì tôi nói thăng vô à, "Thăng mực tàu thì đau lòng gỗ". Thường thường thì nó như vậy đó.

Thành ra nhiều vị không dám nói, tôi nói, tôi nói mà tôi không có tác ý, tôi sa đọa tôi cũng chịu nữa, mà tôi biết là tôi không có tác ý, tôi muốn tất cả đều thành Phật. Mà thường thường mình muốn người ta vuốt mình, người ta nâng mình lên, người ta o bế mình thì cái mặt mình nở bự, thì cái ngã càng ngày càng vi tế. Còn đàng này thì tôi quết cái ngã, mà cái ngã bự là tôi quết ngay à. Thành ra quí vị đừng có đến tôi, mà đến tôi thì phải chịu đựng à, tôi nói trước.

So đó có nhiều người thích tôi, có nhiều người ghét tôi, không ưa tôi, mà tôi nói thật là tôi không bao giờ tìm kiêm quí vị đâu, ít khi nào mà đi kiêm phật tử lắm, mà quí vị đến với tôi thì quí vị phải chấp nhận:

• Một là bài vở phải đàng hoàng. Thứ 2 là coi chừng cái đầu tóc.

Thì đến tôi là cầu đạo với trả bài, có 2 cái đó à. Trả có 5 giới: 5 điều ác không làm, 5 điều lành phải làm, và rửa cái lòng trong sạch là khó.

Làm sao mà biết cái tiến trình 5 uẩn của mình, cái tiến trình 5 uẩn này quí vị tu 50 năm cũng chưa chắc là biết nó rành nữa. Còn 5 điều ác không làm, 5 điều lành phải làm thì nó là dễ ợt thôi. Vậy mà có phật tử thọ giới rồi mà chẳng biết được 5 điều thiện, 5 điều ác, mà có biết cũng trả lộn xộn nữa, nó có thứ lớp của nó, quí vị phải nhớ chỗ đó. Thành ra về ai cũng phải học thuộc 5 điều ác không làm, 5 điều thiện phải làm và rửa cái tâm trong sạch đó là sắc, thọ, tưởng, hành, thức. Hôm nay tôi nói về sắc, thọ, tưởng, hành, thức đó. Trước tiên chúng ta có con mắt, tai, mũi, lưỡi, thân và óc.

Con mắt kêu là sinh lý hay là căn, tiếp xúc với Trần là vật lý là sắc, thinh, hương, vị, xúc, pháp. Khi con mắt tôi là sinh lý, tiếp xúc với trần là cái vật như cái chai nước khoáng thì cái đó là vật lý, nó không có sự sống, nó không có cái biết, còn con mặt tôi có sự sông, mà con mặt tôi có sự sông là tôi phải có ăn uống, ngủ, nghỉ. Mà tôi móc con mắt ra rồi thì nó thành vật lý, nó không có sự sống nữa. Thành ra giữa sinh lý và vật lý là có sự trao đôi qua lại vậy thôi. Cây bông mà quí vị nhổ lên thì cây bông thành vật lý, mà quí vị trồng xuống, nó sống lại thì trở thành sinh lý, chúng ta nhớ cái chỗ đó. Thì con mắt mình cũng vậy, ở trên này, ở trong con người mình, mà hễ mình ngã xuống, mà chết thì con mắt biến thành vật lý, mà lúc mình còn sống thì nó là sinh lý.

Rồi khi mà con mắt tôi duyên khởi với chai nước khoáng, thì chai nước khoáng mới in trên cải trồng đen của tôi, thì bây giờ cái cảm giác mới mượn cái tròng đen mới phát ra cái cảm giác dễ chịu, khó chịu, không dễ chịu không khó chiu. Dễ chịu, khó chịu, không dễ không khó kêu là trạng thái dửng dưng. Thì cái chai nước khoáng là địa ngục vô gián, còn con mắt tôi là địa ngục hữu gián. Nếu tôi nhận chai nước khoáng này, tôi khoái, tôi nói cái chai nước khoáng này "là tôi, là của tôi, là tự ngã của tôi" thì cái tâm tôi là tâm địa ngục. Ví dụ như cục vàng.

- Vàng cũng là vật lý mà tôi khoái vàng quá, ai mà lấy vàng tôi thì phải bước qua cái xác chết của tôi, thì bây giờ tôi là địa ngục.

- Mà tôi thấy vàng không phải tôi, không phải là của tôi, không phải tự ngã tôi thì tôi là Phật, có vậy thôi.

Rồi tôi thấy vàng là quí, tôi phân tích nó, nhưng mà nó ích lợi cho mình, cũng phải ích lợi cho người khác chứ không phải ích lợi cho mình không, mình chia sẻ với nhiều người, bởi cái sự quí giá, cái sự tốt của vàng, bởi vì nó ít có hư lắm, trong tất cả các kim loại thì nó là vững chắc hơn hết, chẳng hạn như đeo vàng là quí nhất, đeo đồng hồ vàng là quí nhất, các dây chuyền vàng là quí nhất, cái này đối với người nữ là trên hết.

Nhưng mà cái này là do mình đánh giá nó thôi, có những nước dân tộc thiểu số họ đổi 1kg muối với 1kg vàng, bởi vàng đâu có ăn được. Tới chừng hạn hán hai ba chục năm thì 1kg muối đổi 1kg vàng, 1kg vàng đối 1kg gạo thì không ai đối. Thành ra đánh giá là do mình đánh giá thôi.

Người nữ khoái đánh giá vàng lắm, thành ra cứ bị gạt hoài, rồi đeo vàng đỏ tay hết, rồi xui khiến cho nó giết mình, nó chặt lấy cánh tay nó lấy vàng. Có người tôi nói thì giận, có người tôi nói thì chừa. Tôi, thì cái miệng tôi vậy đó, tôi thấy cái gì sai, cái gì nguy hiểm cho người phật tử thì tôi nói thôi, còn không thì lánh xa tôi. Cái đó là tôi không có tác ý, thật sự tôi muốn quí vị tất cả đều thành Phật, chứ không phải thành trời nữa.

Thành ra tôi nói pháp môn Tịnh độ, chứ thời buổi này mà đắc quả thánh Nhập lưu, Nhất lai, Bất lai rất là khó, mà nhất niệm vẫn còn khó. Mà nhất niệm quí vị có thể làm được, nếu nhất niệm không làm được thì phải nhờ Ban hộ niệm cũng nhất niệm thôi, mà nhất niệm quí vị tự lực là có thể sanh về cõi trời. Nhưng mà cái phát nguyện A Di Đà, 48 lời nguyện rất là rõ ràng: "Nếu các con nhất niệm mà phát nguyện, nhờ ta tiếp dẫn thì ta không bỏ người nào hết." Thì chỉ có pháp môn Tịnh độ mới nói vậy, nhất niệm mà thành Phật thì chỉ có pháp môn Tịnh độ thôi. Còn tất cả cái khác thì nhất niệm thành trời. Tịnh độ cũng vậy nếu mà nhất niệm thì tự nhiên làm trời nhưng mà thêm cái phát nguyện nữa "A Di Đà ơi! con không muốn về côi Trời, côi Trời thì phước báo giàu sang, quan quyên, vua chúa, sự sung sướng thanh nhàn của cõi Trời, mà con không muôn, con biết có phước là có tai họa, có tội. Con muốn về cõi Phật, để rồi con thoát khỏi luân hồi, con không có nằm trong phước, trong họa nữa, nghĩa là trong phước trong họa thì con không hê vướng mắc, con không hê đau khổ trong đó". Thành ra quí vị thấy qua Đạo Phật thì cuộc đời này đâu phải là khổ. "Vậy cuộc đời là sướng hả, Sư?" Cũng không phải là sướng.

Người ta thường lầm cái Đạo Phật là cái đạo chán đời. Đức Phật có nói khổ, cuộc đời này là 8 khổ, là 3 khổ, nhưng mà đâu phải có cái Khổ đế đâu mà còn tiếp tục Tứ Diệu Đế, 4 cái lận, khổ là do Tập, chứ không phải là do cuộc đời. Sanh, già, bệnh, chết, thương yêu xa lìa,... Ngài kê đủ hết, Ngài kê tới mình thấy mình gớm cái thế giới này, mình gớm cái xác thân này.

Nhưng mà sự thật cái xác thân này đâu có gì mà mình đáng gớm.

"Vậy là sạch hả Sư?" Đâu có gì mà đáng là sạch. Nó chỉ là 1 khối điện tử tụ họp lại thôi chứ đâu có phải là thật, nhưng mà do cái Nghiệp đã chụp mủ nó, cải sửa nó. Mà cái Nghiệp là gì? Là "Tập Đế".

Chữ "Tập" nó khó giảng lắm, thành ra phải dùng nhiều danh từ. "Tập" nó là một cái thói quen, tôi làm riết rồi tôi quen thôi, chứ không phải là cái miệng, không phải là lỗ tai, không phải là con mắt, tôi uống cà phê tôi ghiền, tôi uống rượu tôi ghiền, do cái say mà chúng ta đau khổ. Không có cái miệng nào mà ghiền rượu hết trơn đó, ăn món ngon tôi ghiền món ngon, cái miệng nó đòi ăn, ăn cơm không ăn mà đòi hủ tiếu, không có cái miệng nào đòi hết đó. Mà cái gì đòi? Chúng ta không bắt đúng mạch là chúng ta khổ đau. Sanh, già, bệnh, chết đâu phải là cái khổ, mà tại sao Đức Phật nói sanh, già, bệnh, chết là 1 cái khổ? Mẫu giáo. Mẫu giáo thì phải đánh vần "i tờ i ti". Mà khi đọc chữ rồi, làm thơ rồi thì mẫu giáo phải bỏ.

Mà có mẫu giáo không? Cái đó là cái khó. Nói không có mẫu giáo là sai, mà nói có mẫu giáo là trật. Có ông bác sĩ nào mà không qua mẫu giáo đâu, bây giờ ổng viết tên thuốc mà ổng phải đánh vần, ổng ráp tên thuốc, không có cái vụ đó. Thành ra chúng ta phải hiểu cái Đạo Phật là không có cái gì mà có, mà cũng không có cái gì mà không hết đó. Có là có với thời gian này, có với chúng sanh này, với trình độ này, nhưng mà tới trình độ cao thì cái có nó lại khác, nhưng mà tất cả mọi trình độ đều là sai lầm hết, không có trình độ nào là đúng hết, dầu là lớp 1, lớp 2, lớp 3, lớp 4, lớp mâu giáo, lớp 12, rồi tới trình độ đại học cho tới bác sĩ, cho tới kỹ sư, cho tới bác học, đều sai lâm hết. Đạo Phật độc đáo như vậy đó. Lớp mẫu giáo thì cũng đúng, mà nó đúng theo mẫu giáo, nếu mình chưa biết chữ thì mình phải ráp vần, bác sĩ cũng phải qua ráp vần, dầu là bác học cũng phải qua ráp vần, như vậy là nó đúng với mâu giáo, nhưng mà lên lớp trên thì lớp dưới lại sai, còn lên lớp trên nữa thì lớp dưới lại sai.

Vấn đề Thiện - Ác là khó chỗ đó. Thành ra 62 tôn giáo không biết thế nào là "Thiện", thế nào là "Ác". Chỉ có Đức Phật là nói một cách rõ ràng, thật ra không có cái nào là Thiện, không có cái nào là Ác hết.

Như vậy thì hiểu lầm giữa cha mẹ con và cha mẹ bên chồng, con giải quyết sao? Giữa chồng con với cha con, con giải quyết sao? Giữa anh em bên con với bên chồng con, con giải quyết sao? Thì Ngoại đạo giải quyết không nổi, tới Khổng Tử cũng phải la trời, "Di nhân nan, Di nhân nan", làm người khó.

Đức Phật nói: "Khó, dễ là do cái hiểu biết của mình thôi". Không có cái gì khó mà cũng không có cái gì dễ hết đó, nên Ngài giải quyết một cách suông sẻ. Nhưng Ngài kết luận cái đó chưa nha, đầu tiên là cái "Nghi" là không biết cái nào phải quấy? Người 5 giới thì phải hơn người 3 giới, nhưng mà không đúng với người 8 giới, 8 giới là đúng nhưng mà ác hơn người 10 giới. Thành ra cha mẹ ở nhà không giữ giới, con không giữ giới thì con phải lạy cha mẹ, cha mẹ đúng hơn, cái ơn sanh thành nó rộng cả trời biển, nhưng mà người con xuất gia rồi thì người con cao hơn mẹ, mẹ phải lạy lại con, người con đúng hơn, làm sao mà giữ giới được, giữ giới là cả một vấn đề Giống như quí vị đây, quí vị giữ 5 giới mà qua 8 giới không được, tôi mà nói thăng quá thì quí vị giận tôi, mà đúng là tôi làm à, quí vị lớn tuổi rồi, sắp về cõi Phật rồi thì bớt cái chưng diện một chút. Khi mình còn con gái thì khác, mà có chông, có con, có cháu rồi mà cũng còn sứa soạn, như vậy mà tôi không nói sao được, như vậy thì làm sao mà về Cực Lạc? "A Di Đà ơi con muốn về Cực Lạc, ở bên có son phấn gì không?" A Di Đà nói: "Không có, cái vụ đó không có à, thôi con ở lại trần gian này đi, cho nó sướng." Con thỉnh thoảng con đi đám cưới của mấy đứa cháu, con còn thoa son phấn này kia, rồi con qua bên rồi son phần ở đâu? Thì chúng ta thầy nếu còn ghiền thì không thể vãng sanh được, mà dứt cái ghiền là cả một vấn đề.

Tôi thấy vậy đó, cái ý chí phải thật là mạnh, có người tôi nói cái là dứt liền, có người tôi nói thì "Không thăng, không thăng Sư ơi, Sư làm quá, con chịu không có nổi, con bớt từ từ, bớt từ từ". Rồi ai biết cái vô thường nó tới không, bớt từ từ chưa biết tới chừng đó cô không gặp tôi, tôi không gặp cô, chưa biết ai đi trước đâu, nếu làm thì làm ngay bây giờ, chứ đừng có hẹn, tôi là tôi không chịu những người nói hẹn, những người đó gặp tôi, tôi thường đuổi về.

Việc chi làm được hôm nay Xin đừng lần lựa ngày mai thì làm.

Quí vị thông cảm cho tôi, cái tánh tội giờ tôi không thể chần chờ nữa, nói thẳng vô, đau thì ráng chịu, người nào muốn thì phải có ý chí mạnh để dứt. Thành ra quí vị ăn chay là tôi nể, ăn 10 ngày, chứ gặp tôi là phải chay trường đó, còn 2 ngày, 4 ngày, 6 ngày là tôi đuôi đi liên. Cái đó là Sư Trưởng dạy 5 giới thì 10 ngày, tôi cũng kính Sư Trưởng tôi để vậy thôi, chứ đúng ra thọ giới là phải chay trường thôi.

Thì thôi bây giờ chúng ta trở lại con người của chúng ta, để quí vị biết chừng nào mình chết? Và mình chết thì mình sẽ đi về đâu? Cái này quí vị phải nắm ngay bây giờ, rồi mình phải coi cha mẹ mình còn sống tạo tác những cái gì? Hành động những cái gì? Thì chúng ta sẽ biết cha mẹ mình chết về đâu?

Thành ra cái chết không phải là đau khổ, mà chết cũng không phải là niềm hạnh phúc, mà chết như thế nào? Cũng như tôi nói hồi nãy đó. Chúng ta không phải thấy bằng mắt, không phải nghe bằng tai, không phải ngửi bằng mũi, không phải đi bằng chân,...

Nhưng nói như vậy thì không có mắt thấy không Sư?

Không có mắt thì cái thấy vẫn còn.

Ví dụ bây giờ tôi bị đui 2 con mắt mà nếu tôi còn sống thì cái thấy tội vẫn còn, nếu tôi đi bác sĩ giỏi trị con mắt thì thấy vẫn trở lại, nhưng mà cái linh hồn tôi ra khỏi thể xác rồi thì 100 con mắt này cũng không có thấy được. Con mắt tôi còn tốt thì cũng không có thấy được, nhưng mà tôi lỡ làm hư con mắt rồi thì cái thấy của tôi tạm dừng.

Thấy là thấy bằng cái linh hồn. Cái linh hồn còn trong người tôi thì cái thấy vẫn còn.

Thành ra tôi hỏi quí vị, nếu điện nó chạy rồi, tôi đúc cái bóng đèn thì nó phát ra ánh sáng, thì ánh sáng này ở đâu? Của bóng đèn. Trật lất. Của bóng đèn là của con mắt, cái bóng đèn làm sao có ánh sáng, ánh sáng là cái nguồn điện linh hồn, chính linh hồn mượn cái bóng đèn là con mắt để phát ra cái thấy ánh sáng, như vậy nó mới rõ.

Còn bây giờ cũng cái luồng điện đó, tôi đút vô bàn ủi, bàn ủi nó cho cái sức nóng để ủi đỗ, vậy sức nóng này ở đâu? Của bàn ủi. Trật lất, phải là của nguồn điện chứ.

Rồi giờ tôi đút vô quạt máy, cái quạt máy nó quay, thì cái quay quạt máy là do đâu? Do quạt máy. Trật lất, quạt máy làm cái gì quay, mà do cái nguồn điện nó mượn cái quạt máy để nó quay.

Rồi đút vô tủ lạnh nó cho nước đá, nước đá này ở đâu? Do tủ lạnh. Đâu có đúng, do cái nguồn điện, nguồn điện mượn cái tủ lạnh đủ điều kiện nó mới phát ra cục nước đá được.

Vậy thì điện là gì Sư? Vậy cái bóng đèn phải điện không? Cái bàn ủi phải điện không? Cái quạt máy phải điện không? Cái tủ lạnh phải điện không? Không cái nào phải hết mà cái nào cũng phải hết. Tôi không phải nói chơi chữ nha, không phải ba phải, mà quí vị nói coi phải như vậy không? Cái ánh sáng là cái dụng của điện, cái sức nóng là cái dụng của điện, cái quạt máy quay là cái dụng của điện, điện có 1 mà có vô sô tác dụng.

Thành ra cái linh hồn đút vô con mắt thì nó cho thấy, đút vô lỗ tai thì nó cho nghe, linh hồn đút qua cái mũi nó cho ngửi, linh hồn đút qua cái miệng nó cho nói, linh hồn đút qua cái chân nó cho đi, nói như vậy thì quí vị hiểu, còn không nói thì không biết mình là cái gì, thì mình chính là nguồn điện linh hồn chứ mình đâu phải là cái thế xác này.

Thể xác là cái tay sai của linh hồn, mà thể xác thì phải chết, còn linh hồn làm sao chết, nó bao giờ cũng như bao giờ. Từ xưa giờ cũng vậy, ngàn kiếp cũng vậy, bây giờ và mãi mãi về sau nó cũng vậy đó. Cũng như cái dòng nước ở sông, bao giờ nó cũng vậy đó, mà hễ có tham, sân, si, có gió rồi thì nó làm nổi sóng, thì sóng này đâu phải là nước. Vậy thì sóng khác với nước hả Sư? Sóng cũng không khác với nước, chúng ta phải ngồi cho nhiều, rồi ngẫm lại thì chúng ta mới nhận được, chứ tôi nói vậy là của tôi.

Thành ra tôi thường năn nỉ quí vị làm sao ngồi thiền cho nhiều, ngồi thiền mà vô cái phòng ở đó treo hình, quạt máy, đèn điện tùm lum hết, ngồi "ông nội" tôi đó, như vậy nó không có thanh tịnh. Rồi bây giờ bày đặt ngồi, lấy cao su, lấy cái mùng gì đó trùm vô, nó ra mồ hôi ướt hết trơn, rồi thấy tầm bậy tầm bạ thì nói là ấn chứng, ấn ông nội tôi, ấn chứng gì kì cục vậy, cái đó là ma quỉ trong cái thần thức mình nó hiện ra tầm bậy tầm bạ.

Chúng ta thấy Đức Phật cũng vậy đó, sau khi giảng pháp, Ngài nói: "Các con năm pháp rồi, nhưng các con phải tìm chỗ vắng để nghiền ngẫm nó, nơi căn nhà trống, bãi tha ma, bên bò suối, bên thác nước, bên bờ biến vắng lặng, các con phải chiêm nghiệm" Chứ đâu phải ngồi nhắm con mắt rồi gục cho đã, rồi nói ngồi thiền. Phải ngồi trước bờ biển rộng, đông ruộng trông trơn, bãi tha ma, cái nghĩa địa, người nữ làm gì dám đi tha ma, tôi thì tôi khoái đi tha ma nghĩa địa lắm, sống với người chết nó lặng trang à, cái nghĩa trang nào chừng hai ba ngàn mã đó thì thôi rồi. Tôi thì tôi thích đi chùa Miên, cái lò thiêu ở chùa Miên là thanh vắng nhất không ai dám lại hết trơn đó, tôi đi bát rồi tôi vô đó, tôi ngồi rồi tôi ăn tại đó luôn, từ sáng tới chiều không có 1 bóng người nữa. Ai cũng sợ cái lò thiêu hết, mà mình tu thì mình còn sợ cái gì nữa, ai cũng sợ cái nghĩa địa. Tôi đây có ông thầy tu, ổng sợ nghĩa địa, nghĩa trang, tôi tính là bắt ổng ra ngủ với tôi một vài đêm ở bên mã. Người chết với mình có khác cái gì đâu, bất quá là không có xác thân, có thần thức tức linh hồn, linh hồn nó với linh hồn mình là 1 thứ chứ có gì đâu. Mình là thầy tu, nó lại, nó đè mình thì mình nói pháp, mình độ nó. Cái pháp lý là trên hết mà nếu mình không có pháp thì phải chịu thôi.

Thành ra tôi năn nỉ quí vị, làm sao phải có pháp lý. Nhất là thầy tu không cần cái gì hết, không tiền, không bạc, không nhà, không cửa, không vợ, không con, không gì hết nhưng phải có pháp. Pháp là thầy của 3 đời chư Phật, thầy của tất cả chúng sanh, thầy của mình.

Pháp là cái gì? Là cái hiểu biết của mình. Mà có 2 thứ Pháp:

Một là cái hiểu biết bằng cái vọng tâm là có hình tướng tức là do căn là con mắt, do sắc trần là sự vật; do căn là cái lỗ tai, do thinh trần là sự vật, vật lý thì mới phát hiện ra cảm thọ, mà cảm thọ chính là pháp, chính là cái biết, mà cái biết này chính là cái biết của vọng tâm.

Hai là con mắt, sắc trần đều là pháp hết. Mà nếu mình không hiểu nó tức là mình không hiểu Đạo Phật, mình sẽ đau khổ.

Thành ra quí vị nhớ, khi mà con mắt tiếp xúc với sắc trần, xuất hiện nhãn thức; lỗ tai tiếp xúc với thinh trần, xuất hiện nhĩ thức; lỗ mũi tiếp xúc với hương trần, xuất hiện tỷ thức;... Thì: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân - sắc, thinh, hương, vị, xúc - nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, 5 cái này đều nằm ở trong chúng ta, nhưng thật sự nó không có con mắt, không có sắc trần gì đâu, nó chỉ là cái điện tử lù lù, đang quay mồng trong vũ trụ.

Cái này quí vị phải ngồi thiền cho nhiều thì mới thầm hội, chứ cái này tôi không thể giải thích được, chỉ khi nào quí vị đắc quả Nhập lưu, quí vị mới thấy được cái này, còn bây giờ bất quá thì quí vị thấy mờ mờ quí vị chạy trôn thôi. Chạy trôn đi đâu? Lên người, trời. Người mới bắt đâu có nghiệp. Ơ đây là mắt, tai, mũi. lưỡi, thân - sác, thinh, hương, vị, xúc - nhãn, nhi, tí, thiệt, thân. Mắt, tai, mũi, lưỡi, thân là địa ngục hữu gián - Sắc, thinh, hương, vị, xúc là địa ngục vô gián - còn nhãn, nhĩ, tỉ, thiệt, thân là ngạ quỷ đều là một trạng thái hỗn độn.

Hỗn độn là gì? Là nó không có ngăn nắp gì hết, nó chuyển biến tùm lum hết trơn, thì khoa học kêu là điện tử âm dương, còn Duy thức kêu là chủng tử âm dương, cũng âm dương thôi, nhưng mà không có ai điều khiên nó, nó sông theo bản năng nó, nó muốn quay sao nó quay, rồi lâu lâu nó gặp nhau 1 cái thì nó thành ra 1 khối lù lù, đây là cái Nghiệp của chúng sanh, từ nay mới có người, mới bắt đầu cải sửa nó có con mắt, có sắc trần, có nhãn thức. Thành ra chỉ có con người mới có Nghiệp, và chỉ có con người mới có đau khổ.

Ngạ quỷ là gì? Là cỏ cây. Cỏ cây thì chúng ta thấy cái đầu ở dưới đất mà cái chân ở trên trời, người ta nói trồng chuối đó, nó ngược ngạo, nó có biết gì đâu mà không ngược ngạo, nó cho vàng là quý, đồ ăn là quý, tiền bạc là quý, nó thấy là nó nhào vô nó giật, bởi nó không có tư tưởng, không có tính toán gì hết, thì hiện giờ chúng ta thấy có đó, thân là thân người mà cái tâm ngạ quỷ thì chết thì thành cây chuối, thành cây cỏ.

Thành ra chúng ta thấy Đức Phật nói: "Thân người khó được" mà tôi không hiểu, tới bây giờ tôi mới hiểu.

Không biết tại sao mà khó? Nó chỉ là 1 khối lù đù của điện tử thôi, rồi nó quay mồng như vậy, rồi lâu nó kết tụ lại thành sắc trần. Nói về con mắt là 1 khối lù lù kết lại thành 1 hình tướng lờ mờ, mà đâu phải là 1 chai nước này hay là cây chuôi,... chưa có đâu, nó chỉ là 1 khôi lù lù thôi, rồi nó quay mông, nó kết lại thành 1 cái con mắt, mà chưa có con mắt nữa, nó chỉ là 1 khối kết tụ lờ mờ, rồi 2 cái này nó mới duyên hợp với nhau một cách hỗn độn, rồi nó mới cho cảm giác lờ mờ. Thì 3 cái này đều ở trạng thái hỗn độn, mà Đạo Phật kêu là Vô minh.

Vô minh hạng nặng nhất đó là sắc trần, chưa có cái biết, chưa có sự sống kêu là địa ngục vô gián. Rồi nó kết tụ cao hơn, nó chuyển biến nhanh hơn chút nữa thì nó thành địa ngục hữu gián là mắt, tai, mũi, lưỡi. Nhưng mà cũng là hỗn độn. Tới cái nghiệp người mới cải sửa.

Thì chúng ta thấy có con mắt, có sắc trần thì đây là do cái nghiệp cải sửa nó, tức là con người mới thấy, mà có cải sửa thì có con người, biết đau khổ mới cải sửa. Còn cái hỗn độn nó có biết gì đâu mà cải sửa, nó không có tư tưởng mà cũng chăng có ý chí.

Trong Kinh nói:

Manh quy kì mộc dị kì thường, Tam giới nan đầu nan tao ngộ Nghĩa là cả trăm năm con rùa mù (là chúng ta đó) từ ở dưới đáy biển nó trồi lên rồi kiếm được 1 khúc gỗ mà nó trôi ở trong biển đó, thì khi nào nó gặp được khúc gỗ này, mà khúc gỗ nó có 1 cái lỗ nhỏ, con rùa nó đút đầu vô đó được, mà nó đui thì làm sao biết cái lỗ mà đút vào, khi làm được như vậy thì cả trăm ngàn kiếp thời gian mới làm được cái thân người đó.

Thành ra Đức Phật hỏi: "Cái đất ở trong móng tay của Như Lai với cái đất ở trong quả địa cầu cái nào nhiều?"

Thì Chư Tỳ Kheo nói: "Đất ở trong móng tay của Thế Tôn làm sao so với đất bên ngoài."

Thân người như vậy đó, thân người nó khó được như đất trong móng tay của Thế Tôn.

Vậy mà chúng ta bây giờ được thân người không chịu tu, tôi thấy là tôi tội nghiệp, nhiều lúc tôi thấy là tôi đau lòng, tôi nói thật, ghét tôi thì ghét, cái tâm tôi là tôi muốn quí vị thành Phật chứ không muốn quí vị thành trời. Nếu quí vị giữ giới 5 giới, quí vị ăn chay, niệm Phật mà nhất niệm thì quí vị thành trời. Trời thì quí vị khoái hưởng phước, rồi hết phước rồi, thì cũng luân hồi thôi, ở đây có nhiều người, tôi giảng nhiều khi tôi bực đó.

Tôi hỏi: "Cô tu để làm cái gì?"

Cô nói: "Con thích làm hoàng hậu hà."

Tôi nói, Tôi vỗ một bàn tay à. Hoàng hậu thì nó sướng thật, giàu sang, quan quyền, vua chúa sung sướng của cõi trời. Bây giờ làm Vua trời cũng đừng có làm. Mà thân người nữ sướng cái gì, làm Hoàng hậu thì thôi người ta làm Vua sướng hơn. Mà Vua cõi đất mà ăn thua gì, còn dưới quyền Vua cõi trời Dục giới, Vua của Tứ Thiên Vương, Vua Dạ Ma, Đâu Suất, Hóa Lạc, Tha Hóa Tự Tại, cũng còn thua Vua cõi trời Sắc giới, mà Vua cõi trời Sắc giới vẫn còn thua Vua cõi trời Vô sắc giới, Vua Chuyển Luân Vương, còn thua Vua Chuyển Luân Thánh Vương, mà Chuyển Luân Thánh Vương ăn thua gì so với quả Nhập lưu, không bằng cái lai của quả Nhập lưu nữa.

Thành ra cái hiểu biết của quí vị vậy là chết rồi. Chết đâu có về Cực Lạc. Muốn làm vua thì phải làm vua thôi, chứ làm sao vua mà làm hoàng hậu thì chết mồ rồi, làm người nam ông vua sướng hơn hoàng hậu chứ, hoàng hậu còn dưới quyền vua.

Thành ra mình thấy cái hiểu biết này nguy hiểm, hiểu biết sai lệch là đau khổ, dầu có làm vua cũng đau khổ.

Trong cái 8 khổ, Đức Phật kể 8 khổ rất hay, không có cái gì thoát khỏi cái khổ hết, kế cả người xuất gia cũng khổ nữa, làm vua cũng khổ, làm quan cũng khổ, tù tội cũng khô, thiêu căn cũng khô. Đức Phật kê nghèo cũng khô, giàu cũng khô, người xuất gia cũng khô. Quí vị hỏi mấy người xuất gia coi, tôi xuất gia tôi cũng từng khóc mấy lần đó, chỉ có đắc quả thôi, cư sĩ mà đắc quả là sướng, cái đắc quả là cái quan trọng nhất.

Sư Trưởng có ba mươi mấy tuổi là đắc quả rồi, còn tôi bây giờ già rồi, bảy mươi mấy tuổi rồi mà còn chưa đắc quả, thì cũng còn nằm trong cái khổ. Phật tử tưởng là ngon, ông Sư Khang ổng ngon há, ông là A-la-hán đó. La hán gì? La hán quả thì có. Mà quí vị ngộ là không chịu trở về với mình, mà cứ tin vào người khác không à. Tôi giảng ở đây tôi kêu quí vị hãy trở về với mình, trên đời này không ai thương quí vị đâu, dâu cho Phật Thích Ca, Phật A Di Đà cũng không có thương quí Vị.

Ai mà làm cho quí vị thành Phật thì người đó mới là người đáng kính, không có Phật Di Đà nào làm cho mình thành Phật đâu, không có ai làm được hết đó, chỉ có mình thôi.

Tôi nói quí vị nhiều lần mà quí vị cứ bỏ mình, đi so sánh ông Sư này đắc quả, ông Sư kia đắc quả, đắc cái móc gì, làm sao quí vị biết tôi đắc quả? Tôi thấy Phật bà ở đây thọ kí cho tôi thường lắm. Tôi năn nỉ quí vị ở đây, trở về với mình đi, giữ 5 giới rồi 8 giới, mà 8 giới ở đây có ai dám giữ đâu, thoa son phấn, tôi nói thắng thì giận, giận thì đừng có gặp tôi nữa. Tôi đã nói vậy đó, phải cố gắng giữ giới, nó bảo vệ cho mình. Cái y nhẫn nhục, cái giáp sắt bảo vệ cho mình thì mình lại bỏ, người ta nói người ta chỉ cho mình thì mình lại giận. Thì mình phải nhớ chỗ đó. Thôi bây giờ trở lại.

Chúng ta nên nhớ, do duyên con mắt, do duyên sinh lý tiếp xúc với vật lý thì phát hiện ra cái tâm, cái tâm đâu là nga quỷ. Thành ra 18 giới: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, óc với sắc, thinh, hương, vị, xúc, pháp với nhãn thức, nhĩ thức, thiệt thức, tỷ thức, thân thức, ý thức, thì 18 cái này đều là cái trạng thái của vô minh, tức là không có hình tướng như mình thấy vậy đâu. Nó là 1 khối lù đù hỗn độn, ông Lão Tử dùng cái danh từ hỗn độn, tôi thấy hay, thì Đạo Phật kêu là lờ mờ, lờ mờ là hỗn độn chứ gì. Nó không có phân biệt gì hết trơn đó. Thành ra cái này kêu 4 đường ác, sông với bản năng, mà Đạo Phật dùng danh từ rất hay kêu là sông với "NHAN QUẢ", chưa có Nghiệp. Giữa Nhân quả và Nghiệp, quí vị phải nhớ chỗ này rất là quan trọng.

Loài thú chưa có nghiệp, vật lý, sinh lý, cho tới ngạ quỷ, cho tới súc sanh chưa có nghiệp, mà chưa có nghiệp thì không thể thành Phật được, mà chưa có nghiệp thì không hề biết đau khổ.

Có nhiều người sai, ví dụ làm cho người ta hiểu lầm, như Osawa nói: "Làm sao sống như loài chim, loài cá, nó không bao giờ lo lắng, nó sống một cách hồn nhiên.", cũng như nói tuổi trẻ hồi thời học sinh, cũng như con nít sanh ra 6-7 tuổi, bây giờ là sung sướng nhất.

Sung sướng ông nội tôi đó, cái thứ ở địa ngục chưa có cái biết mà sung sướng, khổ đau cái gì. Mà không biết khổ đau thì không bao giờ thành Phật được. Mấy đứa con nít sanh ra (tôi không nói những trường hợp đặc biệt) quí vị lại vuốt ve, mơn trơn nó, nó cười, quí vị chửi nó, chửi nặng nó, nó cũng cười nữa; còn quí vị khen nó này kia, mà cái mặt mày quí vị nhăn nhó hay nạt nó là nó khóc liền, nó có biết cái gì đâu.

Còn ông già thì khác, ông già đắc quả, ổng biết hết nhưng mà ổng giống con nít, chửi ông, ông cũng cười, mà khen ông, ông cũng cười, ông không có tỏ ra trạng thái sân giận hay gì gì, ông cũng chỉ có 1 mực thôi. Cũng như Đức Phật như thế nào cũng mỉm cười thôi, một nụ cười châm biếm, nụ cười thấy thế sự là huyền ảo mà chúng sanh lại mê trong đó.

Thành ra giữa 1 đứa nhỏ và giữa 1 ông già đắc quả nó giống hệt nhau, đứa nhỏ mà mình chửi nặng nó mà mình cười cười thì nó khoái vô cùng, còn ông già khi mà mình chửi ổng, mình nói gì nói thì ổng cũng mỉm cười à. Mà khi mình vuốt về thì đứa con nít nó khoái thì ông già cũng vậy thôi, giống như trẻ con, cái tánh nó giống hệt như trẻ con thôi. Những người tu Tiên là những người tu trở lại trẻ con, trẻ con là hồn nhiên, nhưng mà ở đây mình phải theo dõi cho kỹ con người của mình.

Thì trạng thái đầu tiên là do con mắt tiếp xúc với sắc trần. Ví dụ con mắt tôi nhìn thấy vàng, tôi thấy vàng quý tôi nhào vô tôi chụp liền, cái này là ngạ quỹ. Còn cõi trời cũng thấy vàng vậy, cũng thấy là quí nhưng mà người ta thấy cái nghiệp, tức là người ta biết nhận xét, biết phân biệt, biết quyên lợi, biết trách nhiệm của người ta, biết cái hậu quả của cái việc làm. Còn loài ngạ quỷ nó làm không biết cái hậu quả, làm tới đây hay tới đó, thành ra chúng ta thường nói, mày làm mày không có suy nghĩ gì hết, thì đây là ngạ quỷ, thích là làm, thích ăn thì nhào vô giật thôi chứ không có tính toán suy nghĩ, không có sự phân biệt.

Còn tới súc sanh thì có phân biệt nhưng mà không có suy nghĩ lợi hại, không có nghiệp, mày muốn nói cái gì, mày nghĩ sao thì mày nói như vậy chứ không có nghĩ tới cái hậu quả của cái lời nói. Mà khi nào nghĩ tới hậu quả thì nó là người rồi đó. Còn loài thú, súc sanh thì nó tưởng sao thì làm vậy, chứ không có nghĩ hậu quả cuối cùng.

Thành ra chúng ta thấy con người độc đáo là bắt đầu có hiểu, thành ra Sư Trưởng mới nói cõi người có 3 giới, nhưng cõi trời thì cao hơn. Có suy nghĩ, có đắn đo nhưng mà không có kinh nghiệm thì cái này là cõi người, chứ chưa có phải cõi trời dục giới.

Chúng ta thấy nhiều người suy nghĩ đắn đo nhưng mà nó thành công, 10 chuyện thành công hết 8-9 rồi. Còn cõi người suy nghĩ đắn đo 10 chuyện thì 5 chuyện thành công, 5 chuyện thất bại, là bởi vì chưa có kinh nghiệm, thì có kinh nghiệm bây giờ mới có linh hồn.

Thành ra chúng ta để ý nha, sinh lý, vật lý chưa có linh hồn. Tới ngạ quỹ lấy cái cảm giác làm linh hồn thì chúng ta thường kêu là "Thọ Thần". Cây cỏ thì thọ thần yếu, cây cổ thụ mà trăm năm thì nó có thọ thần, tức là cái cây chết rồi còn cái thọ cảm nó xuất ra, nó mang cái cây khác, thì những cây ở trong rừng mà cả trăm năm nó có thể nó vật làm mình chết, vật là vật băng cái linh hồn, cái linh hồn của nó là thọ thân, là cảm giác, nó không chết, nó xuất ra. Quí vị ngồi vào ban đêm dưới cây cô thụ, cả trăm năm đó, thì nó có cái làn lửa xẹt lên, nếu là đỏ đó thì thọ thân nó sanh về atula, súc sanh, còn trăng là nó có chiêu hướng của cõi trời, còn xanh là nó có chiều hướng sống lâu theo mấy ông tiên, còn đen thui lờ mờ đó là nó trở lại địa ngục nữa.

Ban đêm mà quí vị ngồi ở mấy cây cổ thụ lâu năm thì quí vị sẽ thấy có làn lửa nó xẹt lên, chúng ta kêu là thọ thân hay là thọ cảm của cây, cái cây chết rồi nó còn cái đó.

Tới súc sanh thì nó có tư tưởng, chết rồi nó còn tư tưởng, cái linh hồn của nó là sự phân biệt nhưng mà chưa có ý chí, chưa có nghiệp.

Tới con người là có nghiệp, cái ý chí con người rất mạnh, thành ra con người có thể vượt qua cái hoàn cảnh khổ đau trong cuộc sống.

Con thú không được, hễ khổ đau thì chết thôi, chúng ta thấy con chó, nó bệnh, nó ăn cỏ, nó ọc ra thì hết, không hết thì chết. Nó không có tư tưởng già dặn, chưa có nghiệp. Con chuột mình bắt nó rồi, lấy sơn, sơn lên cái đuôi nó, rồi thả đi, rồi bắt lại, nó cũng lọt vô nữa.

Người ta thì không có vậy đâu, người ta mà có vậy là chưa có nghiệp. Bây giờ, tôi đào cái hâm, tôi trải rơm ở trên, quí vị đi vô, quí vị té xuống dưới liên. Rồi ngày mai hay 5-7 bữa quí vị đến đây Cúng hội, rồi tôi cũng để cái hầm như vậy, đô quí vị té lần thứ 2, không bao giờ, nếu té lần thứ 2 thì quí vị là con thú chứ không phải người ta, quí vị không có cái nghiền ngẫm, không có cái nghiệp, không có cái đắn đo suy nghĩ. Con thú không có cái đó, con người có, thành ra con người bệnh thì họ biết châm cứu, uống thuốc nam, thuốc bắc, thuốc tây, có xoa bóp, massage, ôi đủ thứ hết, cái đó kêu là nghiệp, tức là có sự suy ngẫm, đắn đo. Thành ra loài thú nó chỉ sông với nhân quả mà chưa có nghiệp. Cái đó mà quí vị hiểu không rành là quí vị khó mà tiến hóa.

Thành ra có vị Thiền sư nào ở trên núi đó, làm trụ trì cái chùa mà đệ tử hỏi: "Bậc đại tu hành, các người đắc quả có lạc Nhân quả không?"

Ông nói: "Không" Rồi về, ông suy nghĩ, ông thấy là không sáng tỏ, mà ông tìm cho nó rõ nghiệp với nhân quả như thế nào thì tìm không ra, mà ông biết mình nói dối, bị đọa làm con cáo già 500 kiếp. Sau này gặp Đạo Nhất Thiền Sư thì ổng mới hỏi lại: "Tôi ở cái núi này trước Ngài 500 kiếp, 500 năm rồi, tôi cũng là Trụ trì đây, mà ông đệ tử hỏi tôi trả lời là" bất lạc nhân quả ", là bậc tu hành đắc quả không có nhân quả nữa, tới nay nó cắn rút tôi hoài, tôi sanh lên làm người không được, bây giờ Ngài cho tôi 1 câu đế trở lại".

Thì ông kia chỉ nói 1 câu thôi là "Bất muội nhân quả", không có mê mờ, nghĩa là thấy rõ nhân quả chứ không phải thoát nhân quả.

Đạo Phật không có bác nhân quả. Mà không hiểu nhân quả thì nhân quả nó kéo mình, còn nếu mình cải sửa nhân quả thì cái cải sửa là cái khôn, cái A-lại-da, cái linh hồn, kinh nghiệm, kiến thức thì kinh nghiệm, kiến thức thì sẽ kéo mình đi vào cõi tốt.

Còn khi mình thấy rõ thì không cần kinh nghiệm, kiên thức gì hết, mình đừng vướng mắc nó thôi, vẫn ở trong nhân quả mà không vương mắc vao nhan qua. Cũng như tôi thèm món ăn này thì tôi cố gắng tìm cái món ăn đó, không biết cái món ăn này có tai hại hay không, mà mình không biết gì hết thì nó lọt vào nhân quả. Còn bây giờ tôi muốn tìm ăn nữa và tôi muốn cải sửa món ăn cho ngon nữa, thì đây là cõi trời. Bởi vì tôi nói cái nhân quả là tôi, là của tôi, là tự ngã của tôi, món ăn này của tôi, vàng bạc này thuộc về tôi, thì tôi tiếp tục luân hồi. Còn các bậc Thánh nhân thì người ta thấy vàng bạc, thì người ta vẫn thấy nó quí nhưng không phải là tôi, không phải của tôi, không phải tự ngã của tôi, cái biết mới là tôi. Cũng như tôi đi thì cái thân đi, tôi đứng, tôi ngồi, tôi nằm thì cái thân đứng, thân ngồi, thân nằm. Mà nếu cho thân của tôi đi, thân của tôi đứng, thân của tôi ngồi, thân của tôi nằm thì bắt đầu luân hồi, mà không biết gì hết, thân đi cũng không biết gì hết thì đây là 4 đường ác địa ngục, ngạ quỷ.

Còn bây giờ biết cái thân tôi đi, nó không được tốt, tôi phải đi cho đều đặn, đi cho có hạnh kiêm một chút, thì tôi cải sửa, đây là cõi trời. Thân của tôi, mà thân tôi đi không có đoan trang, không có đằm thắm, không có ý tứ, tôi phải cải sửa lại; rồi khi thân đau, biết thân đau thì cái thân là của tôi đau; rồi thân chết, trời ơi tôi chết rồi vì cái thân là của tôi mà. Bây giờ tôi muốn khỏi chết thì cõi trời là phải cải sửa cái hiểu biết, cái nhận thức, đi chích thuốc, làm sao cho sống thêm vài chục năm, vài trăm năm nữa.

Còn Đạo Phật thì khác, như bậc Thánh nhân thì khác, thân thì có thân, thân đi, thân chết nhưng còn cái biết đâu có chết. Thì cái biết mới là tôi, còn cái thân này là cái tôi được biết, thì thân chết chứ cái biết tôi không có chết, thì các Ngài tỉnh queo à. Thân chết thì chết, muốn sống thì sống, muốn chết thì chết, tùy duyên. Vêu mà con giảo hoa được thì mang thân một thời gian nữa, còn xong cái nghiệp, nó hết thì nó vô lò thiêu, nó vô lò thiêu chứ cái biết tôi nó đâu có vô lò thiêu. Nó vẫn bàn bạc trên khắp cả vũ trụ.

Thôi đai khái là như vậy. Muốn như vậy thì quí vị phải hiểu rõ cái xác thân mình, trần ai đó chứ không phải dễ, cái biết mới xuất hiện được chứ nói vậy quí vị không có bao giờ biết với cái biết này đâu. Thì quí vị phải từ địa ngục, sinh lý, vật lý, địa ngục hữu gián, địa ngục vô gián, mới qua ngạ quỷ thì nhãn thức rồi mới qua nhãn xúc tức là cõi người, làm sao mà có cái nghiệp tập trung cho mạnh đề căn, trần, thức này nó gặp gỡ nhau, rồi nó đắm nhiễm nhau, rồi tạo ra cái hình thức cho nó rõ rệt hơn. Chi vậy? Đề hưởng thụ.

Chúng sanh thích hỷ lạc, đi từ kiếp này, từ cái xiềng sắt, xiềng cây, xiềng bạc, xiềng đồng, rồi qua tới xiềng vàng, kim cương là muốn hưởng được cái phú quí, hưởng lạc.

Thành ra có cô đó muốn làm hoàng hậu là chỗ đó, nó sung sướng, bây giờ cực khổ quá, bây giờ con chưa từng được sung sướng.

Như một bà đó nói hồi nhỏ thì nghèo, muốn có vàng đeo mà nghèo thì làm sao có vàng, nhưng mà mong ước được đeo vàng, thì cái mong ước này, bà phải gom góp, tích tụ lại thì bà có 1 số vàng, thì già khú rồi mà lại đem vàng ra đeo, mà nhất là cái thời buổi này, người ta đang đói khô, mà vàng là quí nhất, nó giật được 1 cái thì thôi, còn không thì cái tay mình nó chặt 1 cái để nó lấy vàng, nó đâu có thù oán gì mình. "Hồi xưa, con ao ước vàng mà không có đề đeo, bây giờ có mà Sư không cho đeo!". Tôi nói, không phải tôi không cho đeo nhưng mà tánh mạng bà không bảo đảm được.

Chúng ta phải hiểu, phải có 1 cái suy nghĩ, đeo vàng có ích lợi gì? Không đeo thì mất cái gì? Mà đeo thì được thêm cái gì? Đeo thì tánh mạng mình nó nguy hiểm nữa. Hồi xưa người ta giàu có thì nó dễ, không ai cần vàng, mà với cái thời buổi này thì vàng là quan trọng nhất, có vàng thì có tiên, tiên thì mua tiên mua Phật, tiên là sức bật của cuộc sông, tiên là sức sông của ông già, thì tiên là hết nói, tiền là trên hết. Thì thôi, tôi giảng một ít thôi, thì phải hiểu vì thời giờ nó quá ít. Quí vị có thể bữa mùng 17 đến Ngọc Trường, tôi giảng lại và tôi đi sâu hơn để chúng ta biết:

Chúng ta đang ở đâu và khi nào chúng ta chết? Và chết rồi chúng ta còn lại cái gì? Và chúng ta sẽ đầu thai vào đâu? Chúng ta có thể điều khiển cái linh hồn mình đầu thai theo cái ý muốn mình được hay không? Hiển nhiên.

Đức Phật giảng là phải được, nhưng mà Ngài không đồng ý cái dạng đó, không đồng ý là đầu thai theo ý muốn, tôi muốn làm hoàng hậu, tôi có thể tạo ra nghiệp, bây giờ cái thần thức tôi khôn, tôi làm hoàng hậu, làm vua.

Nhưng mà làm vua là hễ có phước là có tai họa. Chúng ta nên nhớ cái hiện tượng giới này, không bao giờ có mặt trời, có ngày mà không có đêm, hoa nở mà không tàn, là không bao giờ có, trăng tròn mà không khuyết là không bao giờ có. Mà hễ phước báo là có tai họa nằm trong đó, mà hết tai họa rồi thì tới phước báo, mình mà muốn phước báo mà không có tai họa thì làm sao có. Cũng như muốn ban ngày mà đừng có ban đêm, thì làm sao mà có, mà muốn ban đêm đừng có ban ngày thì cũng không bao giờ có.

Nó cứ là hồn nhiên, nó quay như vậy thôi, kêu là sống với cái bản năng, cái nhân quả, nó cứ quay vậy thôi. Nhưng mà mình có quyền chuyển nhân quả, đừng có đâu hàng. Nhân quả không phải là 1 cái thuyết định mạng, nhưng mà chuyên nhân quả để qua cái nhân quả tốt hơn thì cũng nằm trong nhân quả, cái đó là 1 cái ngu si mà Đức Phật thương hại cho mình.

Chúng ta muốn chuyển nghiệp, chuyển nghiệp thì phải tập trung kỹ, mạnh, lâu, sâu. Mà muốn tập trung kỹ, mạnh, lâu, sâu thì phải giữ giới cho kỹ, rồi phải quán xét cái cuộc đời này là khổ đau, là do nhiều cái ráp lại, thì bây giờ ráp 1 cái cao hơn, vi tế hơn, lần đầu ráp cái xác thân bên ngoài.

Bây giờ chúng ta thấy là mắt, tai, mũi, lưỡi đó là thân bên ngoài, thì ăn bằng sắc, tài, danh, lợi, ăn, uống, ngủ, nghỉ, chết thúi quắc. Còn sống cũng thúi quắc, 9 cái lỗ cống, 2 mắt ghèn, 2 tai cứt ráy, rồi cứt mũi, rồi nhớt nước dãi, rồi phần tiêu tiêu ôi dơ dáy.

Thôi bỏ cái xiềng đó lên cái xiềng cao hơn, sống bằng cái dây thần kinh bên trong, thì không ăn uống nữa, có thể nhập định 70 ngày, 70 năm, 7000 năm, 7 triệu năm, sống với cái hỷ lạc. Rồi tôi giảng tới cái tứ thiên thì quí vị thấy đó, nhưng mà Đức Phật nói cái này cũng còn chết thôi, cũng còn hoại thôi, sông 7 triệu năm, 7 tỷ năm rồi cũng hết thôi, rồi trở xuống, rồi lên nữa. Thì thôi đừng có xác thân bên ngoài, đừng có xác thân bên trong, ngon nhất là sông băng cái tưởng tượng bao la, sông băng với các bậc Thánh. Nhưng mà băng không? Đây là cái chỗ khó, nó khác nhau, thì cái này chúng ta phải học, phải ngồi thiền, phải nghiền ngẫm, phải nghe giảng, rồi kiếm chỗ ngồi thiền, cái ngồi thiền là cái quan trọng nhất cho quí vị. Mà ngồi thiền không có chất liệu, không có học qua thì lấy cái gì mà nghiền ngẫm. Thành ra tôi nói, người mà có học nhiều mà không suy nghĩ, không nghiền ngẫm là cái tủ đựng Kinh, không ích lợi gì. Còn có người tu mà không có chất liệu, không có coi Kinh, coi sách gì hết thì đó là người tu đui, tu mù. Thành ra ở đây tôi năn nỉ quí vị nên đi nghe pháp, mà ở đây chưa phải là đắc quả đâu, mà đó là cái điều kiện cần có và đủ để chúng ta có chất liệu, có một số vốn để chúng ta ngồi thiền, chúng ta nghiền ngẫm cho nó kỹ, thì chúng ta mới đắc quả được.

Nhưng mà cái thiền định thì rất khó, phải ngồi thật nhiều và phải có hoàn cảnh, quí vị vô trong phòng như tôi nói hồi nãy, rồi treo neon, treo đèn, quạt máy, ôi tùm lum trong đó, rồi nhiều hình nữa, rồi có nhiều người trùm cao su cho nó ra mô hôi, cho nó thấy tầm bậy tầm bạ, rồi ấn chứng. Trời ơi! cái Thiên gì mà kì khôi vậy. Phải ở cái chỗ trống, chỗ vắng lặng, chỗ thanh tịnh, chỗ bao la thì cái tâm hồn mình mới bao la. Quí vị thử ra biển, quí vị ngồi thì quí vị biết, mênh mông trời đất, không có thấy bờ bên kia, thì cái tâm mình nó nương cái mênh mông thì nó mới mênh mông theo. Mình không có vướng mắc, mình ra ngoài biển mình thấy mình là 1 hột cát ở trong trời đất thôi, mình chẳng có nghĩa lý gì hết, mình chỉ là 1 con kiến nhỏ trong trời đất, không còn ham muốn nữa thì chính cái không ham muốn này làm cho tâm mình rộng rãi, nó sáng suốt, rồi mới ọc những cái giáo lý của mình ra nghiền ngẫm coi đúng không rồi mới đi sâu vào nó.

Thành ra người tu đó quan trọng nhất là cái xác thân, phải giữ giới, ăn uống kỹ càng, và phải có hoàn cảnh chung quanh, thì mình ngồi ngoài biển đó là cái hoàn cảnh giúp cho mình thoải mái rồi mới đi tới cái tâm.

Ban đầu là cái vọng tâm, vọng tâm này sáng suốt, mới thấy vọng tâm là bất lực trên con đường giải thoát. Mà vọng tâm mạnh nhất là ý chí, tức là mạt-na, có ý chí mình mới làm được tất cả việc, người xưa nói: "Người không chí như thuyên không lái, như ngựa không cương, trôi dạt bông long, không ra thể nào cả". Có ý chí tôi vượt hết tất cả, núi cao thì ý chí tôi phải cạo hơn, biển rộng thì ý chí tôi phải rộng hơn, thì con người mình mới có thể làm tất cả mọi việc. Nhưng mà đó không phải là Phật, có thể là Trời, là Tiên thôi.

Thôi đại khái là như vậy nha, tôi nói không hết thì tới bữa 17 tại Ngọc Trường, 8g30 thì chúng ta bắt đầu giảng sâu, đó là khoảng 2 tiếng nhưng mà chắc tôi cũng giảng 45 phút hay 1 tiếng à, còn 1 tiếng mấy quí vị phải trả bài, coi chất liệu sao, để mà quí vị có đi ngồi thiền. Chắc tôi cũng có tổ chức đi ngồi thiền ở ngoài biển hoặc là lênh đênh trên những cái bờ vàm, ngồi trên chiếc thuyền lênh đênh trên đó thì chúng ta thấy cái tâm mình thoải mái lắm, làm ăn hoài rồi cũng chết thôi, phải làm thì mới sống được, nhưng mà quí vị nhớ quí vị sống đơn giản và quí vị làm rất ít, thì vẫn có thời gian tu tập, chết thì còn lại cái hiểu biết thôi, tất cả gia sản, và cái thân này rồi cũng phải rục thôi, cát bụi trở về cát bụi. Có người trả lời là: "Chết là hết rồi Sư ơi, cát bụi trở về cát bụi".

Tôi nói, tội bụp tay bây giờ à, nó còn 1 cái bất tử, mình sống với nó mà mình chẳng biết gì hết. Thì nói xác thân này là tôi, mắt, tai, mũi, lưỡi là tôi, thì chết rồi, ngu si là luân hồi từ đó. Nếu là tôi thì phải giữ nó hoài, đừng cho nó già, đừng cho nó bệnh, đừng cho nó chết thì cái này mới là tôi. Mình không muốn nó già, nó vẫn già, mình không muốn nó bệnh, nó vẫn đau, mình không muốn nó chết, nó vẫn vô lò thiêu, đâu có làm chủ nó được.

Còn có 1 cái bất tử nằm trong cái sanh tử này, mà ngay bây giờ phải nhận được nó, mà muốn nhận được nó thì phải có 1 cái khoảng bao la, khoảng trống thanh tịnh. Quí vị mà ra chỗ bán cá quí vị ngồi 100 năm thì vẫn thành địa ngục thôi, phải vô trong những cái chùa, nhất là chùa Miên, phải đi ngoài bãi biên, ngoài dòng sông, chỗ văng vẻ trước mặt.

Nhớ ngồi thiền đừng có nhắm mắt, nhắm mắt là ngồi Ngủ Thiền liền. Trời ơi! ngồi thiên mà ngủ gục, tôi mà gặp là tôi bộp tay đó, tôi là tối kỵ ngồi thiên mà gục, thà là đừng ngồi, ngồi mà nhăm mắt cái chỗ mê man, vô trong phòng là tôi thui đó, ngồi nhắm mắt thấy tùm lum, thấy ma, thấy quỷ này kia rồi bắt đầu sợ.. Vậy trước khi dứt lời, một lần nữa, tôi xin câu chúc cho Pháp hội của chúng ta cũng như toàn thế Pháp giới chóng vãng sanh về Cực Lạc và thành Phật Đạo.