Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tịnh độ
Tuyển Tập Khuyến Tu Tịnh Độ
- Tác giả
- Nguyễn Long
- Thông tin
- Nguồn: adidaphat.net
Đời sau đi về đâu, do ở một niệm cuối cùng quyết định!
Hỏi: Thưa, một hơi thở sau cùng là ám chỉ cho một sát-na tắt thở hay là ám chỉ lúc thần thức rời khỏi xác thân rồi?
Đáp: Hơi thở sau cùng là ngay lúc sát na tim ngừng đập, mũi ngừng thở. Nhưng với Phật học thì (lúc này) tuy đã tắt thở rồi nhưng thần thức vẫn chưa rời khỏi xác, việc này nhất định phải hiểu. Trong kinh Đức Phật có dạy, thông thường sau khi tắt thở 8 giờ đồng hồ thì thần thức của họ mới hoàn toàn rời khỏi xác, cho nên trợ niệm lúc này là thọ dụng nhất và rất quan trọng.
Nhưng muốn cho họ an toàn vãng sanh, tốt nhất khi trợ niệm thì nên niệm Phật cho họ từ 10-12 giờ, hay 24 giờ mới an toàn. Hỏi: Khi lâm chung nếu niệm sau cùng là “A Di Đà Phật” thì liền được vãng sanh Tây Phương, ý nói khi lâm chung hơi thở sau cùng hay là một niệm sau cùng khi thần thức rời khỏi thân xác?
Đáp: Một niệm sau cùng khi thần thức vừa rời khỏi thân xác, và đương nhiên hơi thở sau cùng cũng nhất định phải là “A Di Đà Phật”.
Ngài Ngẫu Ích đại sư khai thị trong Kinh A Di Đà yếu giải: “Tâm người niệm Phật cảm động đến tâm Phật. Tâm Phật ứng hợp với tâm người. Hai đường giao chập với nhau thành một vẽ, giống như lấy bàn in, in thành nét đẹp rồi thì bỏ bàn đi. Như thế Phật A Di Đà và các Thánh Chúng, tuy tâm các Ngài chẳng ở đâu lại, mà chính thân các Ngài có đến thực, cúi xuống tiếp dẫn mình. Người tu Tịnh Nghiệp, tâm mình cũng chẳng đi đâu, mà chính thân mình có đi thực, mang thể chất mình gửi trong hoa sen báu”.
Thế nên tự mình phải giác ngộ, phải quay về, phải thọ trì đọc tụng, y giáo phụng hành, người như vậy mới thật sự quay về. Vừa quay về thì cùng đại quang minh vân của Phật khởi tác dụng cảm ứng đạo giao.
Lúc bà Hàn Quán Trưởng vãng sanh, giúp cho chúng ta rất nhiều bài học, nhắc nhở chúng ta ‘sanh tử sự đại’ (việc sanh tử là vô cùng quan trọng). Chúng ta cần phải có sự dự bị tột cùng – buông xả, sám hối nghiệp chướng, tinh tấn niệm Phật, lập chí Vãng Sanh vững vàng không thoái chuyển – sao cho đến lúc lâm chung phải tự mình làm chủ được mình, Phật lực sẽ gia trì cho bạn. Còn như nếu lúc lâm chung, tự mình không làm chủ mình được, phải chịu sự sắp xếp của người khác, thì cho dù có rất nhiều người lo lắng chăm sóc, nhưng những gì mình cảm xúc chưa chắc sẽ được toại ý. Mà đời sau đi về đâu, đều do ở một niệm cuối cùng quyết định; niệm cuối cùng là tham, sân, si thì sẽ trôi vào ác đạo, thật dễ sợ vô cùng!
Hỏi: Thưa, bất luận là tập niệm Phật như thế nào, vọng tưởng cứ vẫn tồn tại, như vậy đến khi lâm chung niệm danh hiệu Phật có được vãng sanh hay không?
Đáp: Có vãng sanh được hay không, quyết định ở tự nơi tín tâm kiên định của bạn, còn niệm Phật mà vọng tưởng vẫn biến hiện thì đây cũng là hiện tượng bình thường. Nếu niệm Phật mà không còn vọng tưởng thì bạn chẳng còn là phàm phu mà là chư Phật, là Bồ Tát tái lai rồi!
Hạng phàm phu nhất định làm không được, cho nên không phải sợ! Vọng niệm cứ khởi, bạn cứ liễu thật niệm Phật thì không có ngại gì! Chỉ cần bạn quan tâm đến việc niệm Phật, không cần quan tâm đến vọng tưởng là tốt rồi, đừng có chú ý đến vọng niệm, vọng niệm nhiều hay ít cũng không sao.
Người bình thường công phu niệm Phật không mạnh bởi do không buông bỏ được ý tưởng về vọng niệm, thường hay suy nghĩ rằng “sao tôi có nhiều vọng niệm như vậy,” hễ càng nghĩ thì càng nhiều, càng để ý đến thì thấy càng nhiều, làm sao bạn có thể đoạn được vọng niệm! Chỉ cần bạn đừng để ý đến nó, thì tự nhiên vọng niệm sẽ giảm bớt và công phu sẽ dần dần mạnh lên, và chỉ cần liễu thật niệm Phật thì nhất định sẽ được oai thần bổn nguyện của Đức Phật gia trì!
Làm sao giữ vững được tâm thanh tịnh để niệm Phật?
Trong quá trình tu học, đa số người học Phật thường gặp phải vấn đề là chỉ giữ được tâm thanh tịnh để niệm Phật khi ở trong Niệm Phật Đường, nhưng khi trở về nhà, về nơi làm việc thì không thể nào giữ gìn được tâm bình khí hòa. Không thể giữ gìn được là do hai yếu tố:
o thứ nhất, không thể gạt bỏ vô minh phiền não qua một bên, vì tập khí này từ vô lượng kiếp đến nay quá nặng nên không thể làm chủ sự thanh tịnh. o thứ hai, tâm liễu thoát sanh tử không đủ thiết tha, đối với thế gian này nhận thức chưa rõ ràng, chẳng biết thế gian này chỉ là hư ảo. Kinh Kim Cang dạy rằng: “Hễ những gì có tướng thảy đều là hư vọng” hay “Tất cả các pháp hữu vi như mộng huyễn, bọt, ảnh.” Nếu chúng ta hy vọng trong đời này có thể tu học thành tựu, thì đây cũng là một vấn đề khẩn thiết cần phải liễu ngộ.
Nên khi gặp thuận duyên, tâm không nên sanh tham luyến;
gặp phải nghịch duyên, tâm không sanh sân khuể! Có giữ được tâm bình khí hòa thì mới gìn giữ được tâm chân thành, thanh tịnh, bình đẳng, chánh giác, từ bi, đó là tâm Phật, tâm Bồ Tát, còn giữ tham-sân-si-mạn-nghi thì đó là tâm phàm phu. Phải biết tham-sân-si-mạn-nghi là căn bản của lục đạo; mà lục đạo luân hồi do đâu mà có? Là do những thứ này biến hiện! Nếu chuyển tham-sân-si-mạn-nghi thành chân thành - thanh tịnh - bình đẳng - chánh giác - từ bi thì lục đạo biến mất, vì quý vị đã siêu việt lục đạo rồi! Không những đã siêu việt lục đạo mà còn siêu việt cả mười pháp giới để đi đến Hoa Tạng, đến Nhất Chân pháp giới, Cực Lạc thế giới!
Nên quý vị phải hiểu: Công đức của chính mình tu học được, bất cứ ai cũng không thể phá hoại, chỉ chính mình tự phá hoại mình thôi! Vì ma vương, ngoại đạo trông thấy quý vị tu công tích đức, chúng sẽ đến phá hoại. Bằng cách nào? Chúng biến hiện ra đủ mọi cảnh giới để dụ hoặc, khiến quý vị khởi tâm tham luyến, khởi tâm sân khuể; nhìn quý vị ý khẩu buông lung, sân giận, chúng sẽ vui mừng: “Tốt lắm! Đốt cháy nhanh lắm! Công đức của ngươi đã bị đốt cháy sạch rồi!” Thế là tự mình đốt mình, quý vị bị mắc lỡm rồi! Cho nên dù thuận cảnh, nghịch cảnh, thiện duyên, ác duyên, chúng ta phải có trí huệ, dùng lý trí để đối đãi, nhất định không được xử sự theo tình cảm, nhất định không thể để mắc lừa. “Tham-sân-si là nhân, tam đồ là quả báo”, quý vị tạo cái nhân ấy thì tương lai sẽ đọa tam ác đạo, nhất định chẳng thể mắc lừa!
Do vậy, duyên hợp cũng không sanh tham luyến, duyên tan cũng đừng nên sân khuể. Trong tất cả mọi hoàn cảnh, phải biết khắc phục được vọng tưởng của mình, đối vật đối cảnh cũng chẳng sanh tâm, chế ngự được các phân biệt chấp trước của mình, hết thảy (những việc này) đều là Phật pháp. Nếu có thể khắc phục, buông xả, chế ngự được thì mới có thể gìn giữ
được công phu. Hết phiền não tự nhiên tâm định, tâm định khai trí tuệ!
Những đại đức thời xưa biết được tập tánh của phàm phu rất nặng, khắc phục mình rất khó, nên mới chủ trương, đề xướng “Y chúng kháo chúng” (nương dựa vào đám đông), mới tụ hợp lại tu tập chung với nhau, đốc thúc, cảnh tỉnh, khích lệ lẫn nhau, dụng ý là ở chỗ này.
Thoại tướng của người Vãng Sanh Cực Lạc.
Hỏi: Thưa, sau khi tắt thở 12 giờ, sờ lên đỉnh đầu thấy nóng, như vậy có phải là họ vãng sanh Tây Phương Tịnh Độ không?
Đáp: Trong kinh Phật nói thần thức có rất nhiều chỗ để vãng sanh, lúc lâm chung thần thức của họ ra đi ở nơi nào tức sẽ sanh về nơi ấy. • Ta xét nghiệm kỹ càng nếu thần thức từ dưới bàn chân đi ra thì người này đọa địa ngục. Làm sao khám nghiệm? Toàn thân đều lạnh hết nhưng dưới bàn chân còn ấm, đây là nói người này từ dưới bàn chân đi ra. Từ đầu gối ra là sanh vào đường ngạ quỷ; từ rốn ra là sanh vào đường súc sanh, từ ngực ra là sanh vào loài người, từ đảnh đầu ra là sanh vào cõi trời, vãng sanh về Tây Phương Cực Lạc cũng từ đảnh đầu đi ra. Có bài kệ rằng: “Thánh trên đỉnh mắt sinh lên trời, tim làm người, bụng làm ngạ quỉ, xuất ra đầu gối là vào súc sinh, xuất ra bàn chân sa địa ngục!”
• Thần thức từ đỉnh đầu ra thì rất là thù thắng, nếu thiệt là sanh Thiên cũng ra từ đỉnh đầu, vì phước báu của trời rất là lớn nên họ đi từ đỉnh đầu, hoặc vãng sanh Cực Lạc cũng vậy, thần thức đi rất nhanh. Phàm là sanh về cõi thiện thì thân thể nhất định phải mềm mại, không cứng, có khi để cả hai tuần thân thể hãy còn mềm mại.
Nhưng tốt nhất đừng đụng vào thân thể người mất, trong vòng 8 giờ cho đến 12 giờ đồng hồ, sau khi người đó tắt thở, để tránh cho người mất cảm thấy đau đớn thêm và sanh tâm sân giận có thể hại họ.
• Muốn biết họ có thực sự được vãng sanh hay không – phải
xem lại công hạnh và ước nguyện của họ hàng ngày có
tương hợp với tướng lành lúc họ ra đi hay không. Cho dẫu sau khi hỏa táng họ có lưu lại xá lợi, cũng không thể xác định chắc chắn là họ được vãng sanh. Bạn phải hiểu điều này!
• Việc đáng tin nhất là khi họ sắp tắt thở, họ sẽ báo: ‘Phật đến tiếp dẫn tôi rồi!’ đây chắc chắn là được vãng sanh, bạn không cần chạm vào người họ để làm gì. Nếu người có sức tu hành kiền thành hơn thì sẽ biết trước mấy ngày, “ba ngày sau Đức Phật sẽ đến đón tôi, hay một tuần sau Phật sẽ đến tiếp dẫn tôi!” như thế nhất định đúng là họ thật vãng sanh.
Điều kiện vãng sanh là do nhất tâm nhất ý mong cầu được vãng sanh Cực Lạc, mãnh liệt mong được gần gũi Đức Phật, những việc của thế gian đều buông bỏ, không để nó ở trong lòng, người nào được như vậy thì nhất định được vãng sanh. Nếu vừa muốn được vãng sanh, vừa không thể buông bỏ được, vậy thì không thể đi nổi. Hãy buông xả cho sạch!
Mấy năm gần đây, chúng tôi đã đề xướng việc thuần thiện, thuần tịnh trong cuộc sống. Thuần thiện mọi thứ là tùy duyên – tuyệt đối không phan duyên – nếu trong lòng phải suy tính thế này thế nọ tức là phan duyên rồi! Tùy duyên thì mọi thứ đều tốt, còn phan duyên thì không tốt chút nào! Cứ sống cho vui vẻ không cần để cái gì trong lòng cả, chỉ để trong lòng có A Di Đà Phật, chỉ có thế giới Tây Phương Cực Lạc y chánh báo trang nghiêm. Nên thuộc lòng kinh, thường quán tưởng đến cảnh giới Tây Phương Cực Lạc. Nếu như không thể quán tưởng thì chỉ niệm A Di Đà Phật, thường nghĩ đến Đức A Di Đà Phật là tốt rồi. Trong lòng ngoài Đức Phật A Di Đà ra không còn cái gì khác, thì không có lý nào mà không được vãng sanh đâu. Có
tâm chân thành, từ bi, có nhìn thấu, buông xả, niệm Phật mới được, nguyện của bạn mới là chân thực, bạn nhất định có thể
làm được. Nếu tu được vậy thì muôn người tu, muôn người vãng sanh!
Cách nào có thể xác quyết người lâm chung chắc chắn vãng sanh?
Hỏi: Thưa, cách nào để xác quyết người lâm chung chắc chắn vãng sanh? Đáp: Điều chắc chắn nhất là tự thân người lâm chung nói ra, “A Di Đà Phật đến rồi, Tây Phương Tam Thánh đến rồi ... đến đón tôi rồi, giờ tôi phải đi theo Ngài. Chào tạm biệt mọi người nhé!” như vậy không có chút gì giả, đã vãng sanh thực sự! Bởi người này đã tiêu nghiệp chướng, nên lúc ra đi thần thức rõ ràng sáng suốt, tâm được khinh an.
Vẫn có trường hợp thần trí rất sáng suốt, nhưng thân thể quá suy yếu không thể nói ra lời, nhưng do được mọi người niệm Phật trợ niệm, nên họ hoan hỷ. Lúc ra đi miệng họ cũng mấp máy, người bình thường như chúng ta không biết, nghĩ rằng họ niệm Phật cùng chúng ta, nhưng thực tế có thể họ muốn nói, “Phật đến tiếp dẫn tôi rồi, và tôi đi theo Phật đây”.
Những hiện tượng xảy ra khi trợ niệm, bạn nên quán sát cho thật kỹ, để có thể phán đoán coi họ có thật sự vãng sanh không. Nói tóm lại, nếu họ rất an lành tự tại ngay khoảng sát na cuối cùng thì tốt, còn nếu như lúc ra đi với dáng vẻ đau khổ giận dữ thì chắc chắn không thể được!
Chỉ một Đức Phật A Di Đà tiếp dẫn mà thôi!
Hỏi: Thưa, thường ngày niệm “A Di Đà Phật”, đến lúc lâm chung thấy xuất hiện vị Phật khác đến tiếp dẫn, ta có nên theo các Ngài này đi không?
Đáp: Nếu chúng ta niệm A Di Đà Phật cầu vãng sanh Cực Lạc, thì nhất định khi lâm chung Phật A Di Đà sẽ đến tiếp dẫn.
Còn khi lâm chung, thấy đức Phật Thích Ca Mâu Ni đến tiếp dẫn, Phật Dược Sư đến tiếp dẫn tất là không đúng, nhất định không phải là thật.
Nếu người lâm chung gặp phải tình huống này thì phải khai thị ra sao? Tốt nhất, đừng chú ý đến thì trong chốc lát các hình tướng đó sẽ biến mất, nhất định phải đợi Đức Phật A Di
Đà đến.
Nếu Đức Phật A Di Đà đến mình có thể nhận biết được không? – Chắc chắn nhận ra được, nhất định là phải nhận biết được! Khi tiễn người vãng sanh, nếu họ nói, “A Di Đà Phật đến rồi!” là thật, không phải giả. Khi trợ niệm, điều quan trọng phải nên chú ý đến vấn đề này, nhất định không để họ có tạp niệm, có huyễn tưởng – bất luận là thấy cảnh giới nào, nghe tiếng nói hay âm thanh nào ... hết thảy khuyên họ đừng để ý đến! Dù họ thấy ngài Địa Tạng Vương Bồ Tát, Phật Dược Sư .v.v... ngay lập tức nhắc nhở họ đừng để ý đến, chỉ lo niệm A Di Đà Phật và đợi Đức Phật A Di Đà đến tiếp dẫn mới đi theo.
Nếu không phải Phật A Di Đà thì không được đi, vì yêu ma quỷ quái cũng sẽ biến thành chư Phật, Bồ Tát khác đến để dụ dỗ, thần Hộ Pháp không có can thiệp vào việc này đâu! Trừ khi họ biến hiện thành Phật A Di Đà để lừa họ thì thần hộ pháp mới can thiệp. Vì sao? Vì dựa trên lời nguyện tiếp dẫn của Phật A Di Đà, nếu họ biến hiện ra người khác để tiếp dẫn thì đó là giả chân – giả chân tức không phải là Phật A Di Đà tiếp dẫn – thần Hộ Pháp có thể tha thứ!
Trong Ấn Quang văn sao, đại sư Ấn Quang có nói: “Chỉ cần giữ chặt câu Phật hiệu, niệm đến dứt hơi thở cuối cùng, nhất tâm cầu sanh Tịnh độ thì tự mình không bị lạc đường, lại cũng không rơi vào đường ma, như thế sẽ không nguy hiểm cho kiếp lai sinh ... Hành giả niệm Phật, khi sắp mạng chung thì được Phật A Di Đà hiện thân tiếp dẫn, đây tức được cả hai lực trong cùng một lúc, thành công trong một niệm, quyết định sẽ thấy Phật A Di Đà, trong khoảnh khắc được vãng sinh thế giới Cực lạc, nghiệp để lại Ta bà, thần thức thong dong Tịnh độ, siêu vượt tam giới khổ, hóa sinh chín phẩm hoa sen, sinh vào ngôi bất thoái chuyển, chứng được vô sanh pháp nhẫn.
15”
Hỏi: Thưa, Đức Phật A Di Đà không có tướng cố định, vậy khi lâm chung Ngài xuất hiện là thật hay giả, hay do oán thân trái chủ hóa hiện ra, làm sao có thể phân biệt? Đặc biệt là khi lâm chung, thường không được ở trong tình trạng sáng suốt tỉnh táo, vậy phải làm sao đây?
Đáp: Đây quả thực là một vấn đề!
Hình tướng Đức Phật A Di Đà mà mỗi người nhìn thấy đều không giống nhau, hào quang cũng không giống nhau. Bởi vì căn tánh, cơ duyên của mỗi người không giống nhau, cho nên mọi người nhìn thấy cũng đều không giống nhau, thậm chí nhìn sắc tướng của Phật, ánh sáng của Phật cũng không như nhau. Cho nên, không nhất định là nhìn thấy sắc gì, hào quang như thế nào. Đến lúc lâm chung, chúng ta nhìn thấy Phật A Di Đà sẽ rất rõ ràng, tường tận, đó là thật, không phải là giả.
Ngay lúc lâm chung, nhìn thấy các vị Phật Bồ Tát khác đến tiếp dẫn, đừng đi theo họ, nhất định phải nhìn thấy Phật A Di Đà đến tiếp dẫn, mới đi theo.
Đến khi đó dáng vẻ của Phật A Di Đà ra sao, chính mình liền biết được. Hiện tại chúng tôi không thể dự đoán trước. Nếu dự đoán nói trước thì quý vị không thể vãng sinh. Vì khi chấp mắc vào hình tướng đã đoán trước, chúng ta suốt ngày nghĩ tưởng, thì phiền phức xuất hiện. Đến lúc lâm chung, chúng ta sẽ được Phật Bồ Tát gia bị, tự nhiên sẽ nhận biết được rõ ràng minh bạch, không thể sai lầm.
Giả như yêu ma quỷ quái hay oán thân trái chủ, muốn biến hiện ra tướng Phật A Di Đà đến để mong lừa gạt chúng ta, thì trong Phật pháp cũng như trong thế gian pháp đều có những quy luật riêng. Nên quyết định trong pháp giới này, không ai dám phá luật tiếp dẫn của A Di Đà Phật được, nên chắc chắn họ không dám biến hiện ra hình tướng Phật A Di Đà. Nếu biến ra hình tướng Phật A Di Đà thì thần Hộ Pháp sẽ không tha thứ cho họ. Không ai có thể giả đức A Di Đà Phật để tiếp dẫn được!
Ai phạm đến quy luật này sẽ bị chư hộ pháp trừng phạt ngay, không bao giờ tha thứ! Nếu họ biến hiện ra tướng Đức Phật Thích Ca Mâu Ni thì việc này thần hộ pháp không có can thiệp, vì Phật tiếp dẫn người lâm chung không phải là Phật Thích Ca, oan gia trái chủ có thể giả dạng bất cứ Phật, Bồ tát nào để dụ hoặc chúng ta, đây cũng là do nhân quả của chính chúng ta gây ra nên phải chịu lấy! Vì chúng ta là Phật tử tu niệm Phật, nhưng không giữ đủ 3 tư lương Tín-Nguyện-Hạnh, vẫn còn giữ tập khí tham-sân-si, chấp trước mê đắm chuyện thế gian... tức vẫn muốn kết duyên với cảnh giới ma, thì oan gia trái chủ từ vô lượng kiếp đến nay sẽ tìm đến bức bách gây chuyện. Vì thế ta mới bị ma gạt! Nếu (giả như) bạn niệm Phật mà lại đi theo Đức Phật Thích Ca (chẳng hạn) thì do chính bạn không biết đường nào mà đi, là bạn tự ý đi sai đường!
Có rất nhiều người tu niệm Phật, niệm cả một đời, nhưng sau cùng đến thời khắc quyết định thì họ lại bị mê hoặc, lại phạm sai lầm, thật là đáng tiếc! Bạn phải hiểu rõ, những thứ này chỉ là ma cảnh, ma chướng, đều là cảnh giới hư huyễn do nghiệp lực của mình biến hiện ra! Lúc này đây nếu thấy được Đức Phật A Di Đà, Tây Phương Tam Thánh, thấy được thế giới Tây Phương Cực Lạc y chánh trang nghiêm, như vậy mới là tương ưng, là chánh niệm!
Cho nên người tu niệm Phật như chúng ta, khi lâm chung không được theo một ai khác, chỉ quyết niệm Phật, cầu A Di Đà Phật lai nghinh tiếp dẫn mới an toàn vãng sanh. Cho dù thấy bất cứ chư Phật, Bồ Tát nào xuất hiện, cũng đừng để ý đến, thì không có gì trở ngại! Hỏi: Đức Phật tiếp dẫn người vãng sanh, trước hết là phóng hào quang, người vãng sanh nhờ ánh sáng Phật chiếu vào, do công phu thành phiến nâng cao đến nhất tâm bất loạn, mà Đức Phật tướng hảo trang nghiêm không gì sánh bằng, thấy được Đức Phật A Di Đà thì lo gì mà không khai ngộ. Nhưng tại sao có người thấy Đức Phật đến tiếp dẫn lại sợ hãi không dám đi, tại sao họ thấy Đức A Di Đà Phật mà lại không có được lợi ích?
Đáp: Trong tình cảnh thấy Đức Phật đến, lại sợ hãi rồi không dám đi, tựu chung do họ có hai trạng thái:
* Tham luyến thế gian: thông thường người dân gian còn nói là “tham sống sợ chết”. Nghe đến vãng sanh thế giới Cực Lạc tức nghĩ mình đi chết, như thế rất đáng sợ, khi lâm chung tâm sinh sợ hãi (tình trạng này rất phổ biến)! Người tu niệm Phật cầu sanh Tây Phương, điều quan trọng nhất là không sợ chết, đừng nên sợ chết, chết thì liền về Tây Phương, về với
Phật!
Câu chuyện mà bạn nói đó là có thật! Tôi xuất gia ở chùa Lâm Tế, ở Viên Sơn Đài Bắc. Chùa Lâm Tế có một hội niệm Phật, phó hội trưởng là cư sĩ Lâm Đạo Việt thường dẫn dắt đại chúng cùng tu niệm Phật. Năm đó khi tôi mới xuất gia đã xảy ra chuyện này. Ông ấy rất thuộc nghi thức tu niệm và rành về pháp khí nên được làm Duy Na dẫn dắt đại chúng cùng tu niệm Phật, nhưng khi lâm chung (cũng giống như tình trạng mà bạn hỏi đây) cũng lo lắng sợ hãi, người khác trợ niệm cho ông, ông phiền giận, đuổi các bạn đạo trợ niệm đi, không cho trợ niệm cho mình, quả thật là có xảy ra hiện tượng này. Thường ngày miệng nói tu để cầu vãng sanh giải thoát luân hồi, nhưng khi lâm chung, nghe chết thì tâm sanh ra sợ hãi. Cuối cùng rồi cũng phải chết, đâu có ai sống mãi đâu. Đấy cũng là ý chí hạ liệt của chúng sanh vậy!
* Nghiệp chướng hiện tiền làm họ bỏ qua cơ hội khi Phật đến tiếp dẫn! Do tu học nhiều đường lối khác nhau, lăng xăng lộn xộn tu pháp bên ngoài, đến khi nhắm mắt sẽ đi lạc vào lối khác – trái với bản nguyện ban sơ của mình. Người này khi lâm chung Đức Phật có đến đón, tâm bị hoang tưởng nhìn không rõ, lại nghĩ đó là ma quỷ; khi nghĩ là ma quỷ thì tất rất sợ hãi, vì biết ma quỷ không có tâm từ bi, nên liền bỏ chạy, Phật có muốn tiếp dẫn cũng không được!
Hỏi: Sau khi vãng sanh có tướng điềm lành rất tốt, có thể xác định là họ vãng sanh không?
Đáp: Chưa thể xác quyết, bên cạnh tướng điềm lành nếu họ còn tự nói, “Phật A Di Đà đến rồi, Đức Phật A Di Đà đã đến tiếp dẫn tôi!” thì đó là thật, là vãng sanh thật sự. Còn nếu như ngay trong thời điểm trợ niệm, họ chưa từng nói, “Đức Phật A Di Đà đến, tôi đã thấy Phật A Di Đà đến...” thì khó mà xác quyết.
Nếu thấy Đức Quán Âm Bồ Tát thì cũng rất là khó nói, nhưng nhất định không đọa vào ba đường ác, có thể họ sanh vào cõi trời, người, để hưởng phước báu! Nếu có những tướng điềm lành, phàm hễ có tướng tốt thì họ nhất định không bị đọa vào đường ác, vì đọa vào đường ác thì tướng rất xấu!
Tuyển Tập Khuyến Tu Tịnh Độ Hỏi: Trong lúc trợ niệm, có người thấy người mạng chung ngồi trong hoa sen vãng sanh, như vậy có thể chứng minh là thực sự vãng sanh thế giới Cực Lạc không?
Đáp: Có thể nói là như vậy! Nếu thấy Đức Phật đến tiếp dẫn đương nhiên là tốt nhất, hoặc nếu người vãng sanh (khi còn chưa tắt thở) nói, “Phật đến tiếp dẫn tôi rồi,” như vậy họ vãng sanh thật sự, không sai chút nào cả!
Nếu như thường ngày họ tinh tấn tu tịnh nghiệp, niệm Phật không gián đoạn, thì đến khi lâm chung, tướng lành tự hiện; tuy họ không nói những lời này nhưng đã có những tướng điềm tốt lành, thì họ có thể là thực sự Vãng Sanh.
Hỏi: Thưa, một bạn đạo sức khỏe rất kém, khi gặp được Phật pháp rất hoan hỷ tụng kinh, niệm Phật, cầu sanh thế giới Tây Phương Cực Lạc. Vì bệnh nặng phải nằm bệnh viện, trước khi lâm chung kiên quyết đòi về để niệm Phật cầu vãng sanh, không muốn chữa trị nữa. Ông nhất tâm niệm Phật, đồng thời được vài bạn đồng tu đến trợ niệm liên tục, bản thân ông cũng niệm đến lúc hôn mê, hôn mê tám tiếng đồng hồ mới mạng chung, 12 giờ sau lau người thay y phục vẫn thấy thân thể mềm mại. 24 giờ sau đưa đến nhà tưởng niệm Thái Bình tiếp tục trợ niệm suốt ba ngày ba đêm mới hỏa táng. Qua sáng hôm sau, khoảng 2 giờ sáng, người nhà đột nhiên tỉnh dậy vì thấy có ánh sáng hồng chan hòa khắp nhà, ước khoảng 20 giây mới biến mất. Vậy ánh sáng hồng xuất hiện đây, có thể cho đó là ánh sáng Phật đến tiếp dẫn họ vãng sanh Cực Lạc không? Đáp: Người lâm chung này rất có phước báu vì ông có đủ 3 điều kiện để vãng sanh! Tướng điềm lành này có thể nói họ niệm Phật có tín tâm kiên định, nên nhất định họ sẽ được vãng sanh Tịnh Độ. Trong 48 lời nguyện của Đức Phật A Di Đà có dạy chúng ta “con người có được vãng sanh hay không là do ở một niệm sau cùng, một niệm sau cùng này là cầu sanh Tịnh Độ thì nhất định sẽ được vãng sanh.” Cho nên việc trợ niệm người lâm chung rất quan trọng, nhằm giúp đỡ cảnh tỉnh họ, đừng để họ hôn mê, đừng để họ thay đổi ý niệm, được vậy thì công đức vô lượng vô biên. Tiễn một người vãng sanh là giúp một người làm Phật, công đức đó rất lớn lao!
Với tướng điềm lành này rất tốt, toàn thân mềm mại chứng tỏ họ ra đi rất là an lành, không có đau đớn, không có sợ hãi. Con người khi lâm chung rất sợ hãi vì tham sống sợ chết, nên thân thể họ trở nên lạnh cứng; còn nếu ra đi tự tại, không chút sợ hãi thì thân thể của họ rất mềm mại, chúng ta cũng có thể phán đoán ra. Hỏi: Thưa, cách đây khoảng một tháng, có hai bạn tu trước khi tắt thở đã thấy Đức Phật A Di Dà, Quan Thế Âm Bồ Tát và đồng thời nói mình đã tu thành công, tâm không điên đảo, ý không tham luyến, nhưng có bệnh khổ hiện tiền. Sau khi tắt thở, trợ niệm 12 giờ, sắc mặt an lành, thân thể mềm mại, đỉnh đầu ấm, xin hỏi người đó có chắc chắn là vãng sanh không?
Đáp: Nếu như thực sự họ có tướng điềm lành, và xác định ngay nơi sự việc họ nói rõ ràng lúc lâm chung – thấy Phật, đi theo Phật – điều này chắc chắn là họ vãng sanh. Còn nếu như họ không nói thấy Phật, thấy Tây Phương Tam Thánh, thì dù có hiện tướng điềm lành, thân thể mềm mại cho đến đỉnh đầu nóng đi nữa, không nhất định là vãng sanh, vì sanh Thiên cũng có hiện tượng này. Có thể nói là sau khi đi rồi toàn thân vẫn mềm mại, tức lúc ra đi họ không có sợ hãi, rất là an lành thì nhất định không bị đọa vào ba đường ác, cái này có thể khẳng định.
Hỏi: Thưa, niệm Phật trong trạng thái hôn trầm nhưng tâm gửi nơi Phật, trong lòng có thể niệm thầm danh hiệu Phật theo tiếng máy niệm Phật phát ra rõ ràng, cách niệm này có được vãng sanh Tịnh Độ không?
Đáp: Bạn hỏi câu này thì thấy có vấn đề rồi. Tại sao vậy? Vì nếu niệm trong trạng thái hôn trầm tức tâm bạn bị mê rồi, thì làm sao bạn có thể gửi tâm duyên vào Đức Phật được! Làm sao mà bạn có thể niệm Phật theo máy được! Nếu niệm Phật theo máy được tức trong lòng còn có Phật, thì bạn không bị hôn trầm.
Trong lòng của bạn phải rất rõ ràng, rất sáng suốt, như vậy mới có thể vãng sanh. Hoặc có thể nói, thân thể hay hơi thở của bạn tuy rất yếu ớt suy yếu, nhưng đầu óc vẫn còn sáng suốt.
Nếu bị mê mờ lúc lâm chung, ngay cả người nhà mà bạn cũng không nhận biết được thì đó là hôn trầm. Trong lòng vẫn còn hiện hữu phiền não thì dù có người trợ niệm bạn cũng không nghe thấy, đó mới gọi là hôn trầm, cho nên bị hôn trầm thì không thể vãng sanh. Xá lợi thật và giả.
Hỏi: Xá lợi là gì? Sau khi hỏa táng có được xá lợi, điều này có thể chứng minh người đó vãng sanh Cực Lạc không?
Đáp: Xá lợi là tiếng Phạn. Đó là những tinh thể đủ màu sắc, long lanh như ngọc, cứng như hạt kim cương, búa đập cũng không vỡ, lửa thiêu cũng không cháy, được tìm thấy trong tro hài cốt (sau khi hỏa táng) của một số nhà tu hành.
Chương Gia đại sư nói với chúng ta là xá lợi liên quan đến tâm thanh tịnh, nghĩa là liên quan đến sự định công. Tâm địa tán loạn nhất quyết sẽ không có xá lợi; tâm địa thanh tịnh, thiền định công phu thì có thể có xá lợi.
Xá lợi nhiều hay ít, màu sắc không nhất định vì tùy thuộc vào công phu sâu hay cạn. Lưu xá lợi hoặc lưu lại nhục thân cũng không thể chứng minh đó là “sự thành tựu” của sự tu hành, chỉ có thể nói là “có công phu” tu hành. Xá lợi cũng liên quan đến nguyện lực – có rất nhiều người tu hành chân chánh thành công, họ không muốn lưu lại xá lợi, cũng không muốn lưu lại nhục thân. Nên lưu hay không lưu lại xá lợi có sự liên quan mật thiết với nguyện lực. Phần đông người lưu lại xá lợi cũng vì muốn lưu lại kỷ niệm cho đời sau và cũng muốn có tác dụng khuyến khích niềm tin cho người học Phật hậu thế.
Dẫu sau khi hỏa táng có xá lợi cũng không thể chứng minh là đã vãng sanh. Người thật sự Vãng Sanh, nếu dựa trên những hiện tượng bạn nhìn thấy thì chưa đáng tin, thường phải chính bản thân người lâm chung nói ra là thấy Phật A Di Đà, thấy Tây Phương Tam Thánh đến tiếp dẫn ... như vậy mới thật đáng tin cậy. Hơn nữa phải kết hợp với sức tu hành trong đời: sức tu niệm Phật và Tín-Hạnh-Nguyện thường ngày của họ nữa, nếu thấy tương hợp với điều này mới được.
Xá lợi nhục thân để lại thực sự mà nói, thời mạt pháp cũng có nhiều chuyện kỳ lạ là điều gì cũng có thể bắt chước, giả mạo được! Xá lợi họ cũng bắt chước giả mạo, ngay cả nhục thân cũng giả mạo, không phải thật! Bạn thấy xá lợi giả rất đẹp, nhưng nếu bạn lấy tay dùng sức ấn xuống một cái là vỡ rồi, xá lợi đó là giả. Xá lợi thật thì cho dù bạn có dùng búa đập cũng không thể bể, đó mới là thật. Hiện nay chúng ta thấy có rất nhiều xá lợi, nhưng nếu kiểm nghiệm lại thì giả quá nhiều, thật lại rất ít. Tại sao lại có hiện tượng như vậy? – Vì quá nhiều người vọng tưởng si mê mong cầu nên ma đến quấy rối! Nên ma mới thừa dịp dùng phương tiện này biến ra nhiều thứ như vậy để mê hoặc; đối với vấn đề này chúng ta phải nhìn nhận bằng lý trí, đừng làm việc theo lối tình cảm. Thực sự mà nói xá lợi dù có hay không cũng không thành vấn đề, có rất nhiều người không chịu để lại xá lợi, cũng có người muốn để lại nhục thân để người ta làm kỷ niệm.
Hỏi: Thưa, người mạng chung được đưa vào nhà tẩm liệm ướp xác, sau đó được trợ niệm một ngày một đêm, sau khi hỏa táng có hơn 60 viên xá lợi. Người vãng sanh này xưa nay chưa từng biết đến Phật Pháp mà sao lại có được sự thù thắng như vậy?
Tuyển Tập Khuyến Tu Tịnh Độ Đáp: Vấn đề này có hai yếu tố:
* Nếu xá lợi là thật, thì tuy họ cả đời chưa biết đến Phật Pháp nhưng trong quá khứ họ có nền tảng rất sâu dầy tu Tịnh Độ, giống như Kim Thường Nhật, người Hàn Quốc mà chúng tôi đã nói ở trước. Trong đời quá khứ họ có nền tảng tu học rất sâu dầy, nên ngay trong đời này họ có được sự lợi ích, nay gặp được duyên thù thắng (dù cho cả đời họ chưa từng biết đến Phật Pháp, chưa biết đến niệm Phật) nên khi lâm chung người nhà của họ mời được những vị trợ niệm, đây là lúc duyên đã chín mùi.
* Nếu xá lợi là giả, việc bạn hỏi đây rất có khả năng. Nếu là giả thì bạn có thể tự biết, hãy cầm xá lợi đó đặt trên bàn tay bóp mạnh, nếu nó bể thì đó là giả, nếu là thật thì bạn có dùng búa sắt đập nó cũng không thể bể.
Bạn biết chuyện Pháp sư Đàm Hư vãng sanh ở Hồng Kông không? Lúc đó người ngoại quốc nhìn thấy rất hiếu kỳ, đã lấy xá lợi của Ngài để kiểm nghiệm, họ dùng búa nện vào quả nhiên vẫn không bể, đập xong thì búa lõm vào còn xá lợi thì vẫn cứng chắc, khi ấy người ngoại quốc mới cả tin và bội phục.
Cho nên muốn biết xá lợi thật hay giả, chỉ cần dùng sức bóp mạnh (không cần dùng búa) cũng đã bể rồi!
Hỏi: Tại sao sau khi người bệnh mất, khoảng 2 đến 3 giờ thì toàn thân đã lạnh cứng, nhưng riêng người tu niệm Phật thì nhiều ngày sau khi mất, vẫn có thể giữ cơ thể mềm mại?
Đáp: Thông thường khi đã tắt thở thì khoảng 2 đến 3 giờ sau thân thể đã lạnh cứng. Nhưng Phật tử tu tập niệm Phật thực sự, sau khi mất đi, thì bảy ngày thậm chí đến hai thất 14 ngày sau, thân thể của họ vẫn còn mềm mại. Điều này cũng thật dễ hiểu, khi sắp lâm chung con người thường có sự sợ hãi, chúng ta thường nói đó là “tham sống, sợ chết”, do sự khiếp sợ cái chết khiến cho toàn thân họ lạnh cứng, cái lý chính là vậy. Phàm người vãng sanh, sau khi mất toàn thân vẫn mềm mại vì họ ra đi rất an lành, rất tự tại, không khiếp sợ cái chết, không bị đọa vào ba đường ác. Nên khi lâm chung mà hoảng loạn, kinh sợ thì phiền rồi, vì lúc này là thời điểm để quyết định sẽ siêu thăng hay đọa lạc.
Chúng tôi cũng đã gặp qua nhiều người, vừa mất sau mấy giờ thì thân thể đã lạnh cứng, phần nhiều họ thường có gương mặt rất đau khổ, rất khó coi. Nếu họ gặp duyên thù thắng, được mấy vị bạn đạo tốt, niệm Phật cho 7-8 đến mười mấy giờ, sau đó xem lại thì thấy người họ mềm mại, gương mặt cũng thay đổi rất đẹp. Những chuyện như vậy có không ít, tôi cũng tin rằng các bạn thường đi trợ niệm cũng đã đích thân nhìn thấy, nên mới nói sự trợ niệm là rất thù thắng!
Hỏi: Người mạng chung lúc còn sanh tiền không hẳn là người tu niệm Phật. Sau khi mất rồi mới trợ niệm giúp họ, và sau khi trợ niệm thì cơ thể mềm mại. Vậy có thể phán đoán là họ vãng sanh Tây phương hay là sanh Thiên?
Đáp: Người lúc còn sống không niệm Phật, nhưng khi lâm chung được khuyên nhắc niệm Phật, họ thành kính chịu niệm và nhất tâm cầu sanh Tịnh Độ, nếu có thoại tướng hay điềm lành rất tốt, họ có thể được vãng sanh.
Và nếu như người lúc sanh tiền biết niệm Phật, đến khi lâm chung không chịu niệm Phật thì họ không thể vãng sanh Tây Phương được, nhưng khi vừa mãn phần, họ được trợ niệm mười mấy tiếng đồng hồ, cơ thể họ mềm mại ra là do họ được tiêu trừ nghiệp chướng, chắc chắn họ không bị đoạ đường ác. Rất khó cho chúng ta xác quyết là họ có được vãng sanh hay không, nhưng nhất định họ sẽ không bị đoạ vào đường ác.
Hỏi: Một người xưa nay chưa từng biết đến Phật Pháp, không tin Phật, thậm chí còn phản đối Phật pháp nữa. Nhưng sau khi trợ niệm, sắc mặt lại trở nên đẹp và thân thể mềm mại, xin cho chúng con biết cái lý ở chỗ nào?
Đáp: Khi trong cơn trọng bệnh, tuy là họ không thể nói chuyện được, nhưng họ vẫn nghe được tiếng niệm Phật và nhờ Phật lực gia trì nên đã chuyển hóa được toàn bộ cơ thể của họ. Hoặc tuy đã tắt thở rồi, nhưng sau khi niệm Phật 2-3 tiếng đồng hồ, gương mặt của họ vốn từ rất khó coi chuyển qua thoại tướng, sắc mặt đẹp lại như lúc còn sống, cơ thể họ trở nên mềm mại. Do bởi cơ thể là vật chất, mà vật chất thì có linh tri nên có thể chuyển hoá, gặp thiện ý chiêu cảm sẽ biến mỗi tế bào kết tinh đẹp lại (cũng giống như thí nghiệm nước vậy), cái lý là ở chỗ này. Bạn tụng kinh cho họ nghe, họ chuyển hóa cho bạn thấy sự thực nghiệm đó. Các vị Lạt Ma Tây Tạng tụng kinh đem cho nước nghe, khoảng 2-3 giờ sau coi lại thì thấy sự kết tinh của nước rất đẹp, đây chính nhờ vào sự cảm ứng của việc tụng kinh.
Sự việc trên không có chút gì là mê tín, cái nhục thể của bạn nó là vật chất, mà đối với vật chất, mỗi tế bào, mỗi phân tử, mỗi một nguyên tử, điện tử, lạp tử... đều có linh tri. Cũng giống như nước và cơm mà nhà khoa học Nhật Bản đã nói đến, chúng biết nghe, biết nhìn, và có thể cảm nhận được ý của con người.
Cho nên việc chúng ta niệm Phật là việc chiêu cảm rất có thiện ý. Họ có đáp lại, đáp lại bằng cách kết tinh rất đẹp, điều này có lý, cái lý này ngày nay đã được các nhà khoa học chứng minh, khiến cho niềm tin của chúng ta cũng trọn vẹn hơn, không có chút gì nghi ngờ cả. Do đó có thể biết, việc trợ niệm lúc lâm chung rất là quan trọng! Rất quan trọng!
Hỏi: Đệ tử đã từng trợ niệm cho súc sanh như bọ cạp, chim non, sau khi trợ niệm khoảng một thời gian, đệ tử phát hiện thấy thân thể, tứ chi của chúng mềm mại như bong, đây có phải là tướng điềm lành vãng sanh không?
Đáp: Có được vãng sanh hay không chúng ta cũng không thể xác quyết được, nhưng có tướng điềm lành như vậy thì khẳng định là chúng đã thoát khỏi kiếp súc sanh. Việc này thì có thể khẳng định! Ngay cả loài động vật mà còn như vậy, sau khi mất rồi niệm Phật cho chúng thì cơ thể vẫn còn mềm mại, đây là tướng điềm lành, là tướng tốt.
Hỏi: Thưa, có người trước khi mất, chỉ có tiếp xúc với Phật Pháp vài ngày mà đã được vãng sanh, nguyên nhân vì sao?
Đáp: Thậm chí có rất nhiều người thiện căn, phước đức rất sâu, nhưng suốt đời (lúc sanh tiền) thì họ mê man trong ngũ dục lục trần, phải đến khi lâm chung thì thiện căn và phước đức mới hiển lộ. Giống như khi xưa chúng tôi ở Washington DC, Hoa Kỳ, tiên sinh Châu Quảng Đại, cả một đời ông chẳng tin vào bất cứ một tôn giáo nào, khi ấy dẫu có dạy ông ta cũng không tin, nhưng tâm tánh ông thì hết sức trung hậu, lương thiện; dẫu ông làm thương mại, nhưng lại rất nhiệt tâm làm việc công ích, phước thiện xã hội, giúp đỡ người khác. Ba ngày trước khi lâm chung, bác sĩ từ chối vì đã hết cách chữa trị, người nhà không biết phải làm sao, “bệnh ngặt vái tứ phương”, bà vợ ông quen biết những đồng học thuộc Tịnh Tông Học Hội chúng ta. Khi ấy bà nghĩ đến những vị đồng học ấy, hỏi họ học Phật có cách gì cứu ông ta hay không?
Tịnh Tông Học Hội bèn phái một vài vị đồng học đến khuyên ông ta niệm Phật, ông ta vừa nghe xong liền hoan hỷ tín thọ. Khi ấy, cư sĩ Cung Chấn Hoa khuyên ông ta niệm Phật cầu sanh Tịnh Độ, thế giới này rất khổ, có gì đáng lưu luyến cơ chứ? Ông vừa nghe bèn giác ngộ, gọi cả nhà: “Tất cả vợ con đừng bi ai, đừng bận lòng vì ta, ai nấy hãy niệm Phật, hãy giúp ta niệm Phật!” Ba ngày sau, Phật đến tiếp dẫn, ra đi hiện tướng lành hy hữu, có người thấy Phật đứng trên nóc nhà tiếp dẫn ông ta vãng sanh! Bạn coi đó, lúc lâm chung nhân duyên của ông ta chín muồi, đúng là “Phật thị môn trung, bất xả nhất nhân”
(trong nhà Phật chẳng bỏ sót một ai), mỗi người mỗi nhân duyên khác biệt!
Tin tức tiên sinh Châu Quảng Đại vãng sanh truyền đến chỗ tôi, khiến cho tôi vui mừng vô hạn, vì ông đã chứng minh cho mọi người thấy, những điều Phật dạy trong kinh A Di Đà đều là sự thật.
Do vậy, chúng ta chớ khinh thường người không học Phật và người không niệm Phật. Chớ nên coi thường! Vì sao? Vì chúng ta là phàm phu, không biết nhân duyên của người ấy khi nào sẽ chín muồi, cũng chẳng biết thiện căn đời quá khứ của người ấy nông sâu ra sao; biết đâu một vài ngày, trước khi lâm chung, nhân duyên của người ấy thành thục thì phẩm vị vãng sanh tất sẽ còn cao hơn chúng ta, chúng ta có thể không sánh bằng họ, chuyện này đâu phải là không có!
Vì thế, người học Phật, thời thời khắc khắc, phải biết tôn trọng, quan hoài đến hết thảy chúng sanh, chẳng dám khinh thị một chúng sanh nào, vậy mới là chính xác! Phải nên nhìn họ giống như chư Phật Như Lai, dùng cái tâm chân thành, thanh tịnh, bình đẳng mà đối đãi với hết thảy vạn vật và các chúng sanh. Vì hết thảy chúng sanh hữu tình đều có Phật Tánh, hết thảy vạn vật vô tình đều có Pháp Tánh – giữa Phật tánh và Pháp tánh, danh từ tuy khác, nhưng Thể không hai, nên nói hữu tình và vô tình tề thành Phật đạo – trong Hoa Nghiêm kinh dạy rất diệu: “Tình dữ vô tình đồng viên chủng trí”. Nếu quý vị biết tôn trọng hết thảy chúng sanh, thấy chúng sanh có Phật Tánh, vạn vật có Pháp Tánh thì xin chúc mừng bạn, bạn chẳng là phàm phu nữa, bạn đã minh tâm kiến tánh, bạn đã là Pháp Thân Bồ Tát rồi.
Vì sao chỉ tiếp xúc với Phật pháp trong thời gian quá ngắn mà ông vẫn được thành công? Bởi vì ông có thiện căn, ông vừa nghe đến liền tiếp nhận chẳng mảy may có hoài nghi, do trong quá khứ ông đã tu pháp môn này nhưng chưa viên mãn, nên đời này khi lâm chung được nghe lại – khiến cho thiện căn của đời trước trổi dậy; nên ông dũng mãnh tinh tấn, chẳng mảy may lưu luyến, vạn duyên đều buông bỏ, nhờ vậy mà ông thành tựu rất viên mãn. Hơn nữa, người nhà thân quyến của ông đều là những người có thiện căn nên ông gặp nhiều thuận lợi.
“Một lời qua tai, Bồ Đề muôn thuở,” khi lâm chung nếu gặp người thiện tri thức dạy niệm danh hiệu Bồ Tát, danh hiệu Bích Chi Phật, cho dù nếu họ không vãng sanh đến Tây Phương Cực Lạc thế giới thì nhất định sẽ được phước báo ở cõi trời, cõi người – giải thoát khỏi ba cõi ác, sanh đến ba cõi thiện, đây là lời dạy trong nhà Phật. Nếu họ có thể hiểu sự tiêu biểu pháp, ý nghĩa của danh hiệu Phật, Bồ Tát, thì công đức lợi ích họ đạt được sẽ càng thù thắng hơn, họ đích thật có thể khế nhập vào cảnh giới ấy.
Do đó chúng ta phải ghi nhớ kỹ việc này, khi tiễn đưa người sắp lâm chung nhất định phải khuyên họ niệm Phật, và nếu người nhà thân quyến đều cùng trợ niệm thì sẽ thù thắng vô cùng. Hỏi: Thưa, nếu một người không theo một tôn giáo tín ngưỡng nào, nhưng tâm tánh rất là lương thiện, xin hỏi họ có thể vãng sanh Tây phương Cực Lạc không?
Đáp: Tâm tánh tuy hiền lương vô cùng đi mấy, nhưng không tin có thế giới Tây Phương Cực Lạc, không phát nguyện vãng sanh về thế giới Cực Lạc thì không thể vãng sanh.
Trừ khi lúc lâm chung, lúc chưa tắt thở, được nghe danh hiệu A Di Đà Phật và cõi Cực Lạc mà sanh tâm hoan hỷ, tín thọ niệm Phật và phát nguyện vãng sanh thì nhất định sẽ được sanh. Học Phật một ngày cũng có thể vãng sanh, hơn nữa tâm tánh rất hiền lương đã là tiền vốn của người này.
Hỏi: Thưa, đầu óc không sáng suốt hoặc khi lâm chung bị bất tỉnh nhân sự, có được vãng sanh không?
Đáp: Lúc lâm chung, chúng ta gọi là trạng thái hấp hối, đoạn thời gian này rất ngắn. Nếu họ hôn mê chẳng hay chẳng biết, họ chẳng nhận biết được người nhà, sức trí nhớ hoàn toàn tiêu mất, đây là trạng thái rất nguy hiểm. Chỉ có người đầu óc còn tỉnh táo mới dễ giúp đỡ được, một khi đầu óc không tỉnh táo thì sự việc sẽ rất phiền phức! Khi người lâm chung gặp phải trường hợp này, cho dù gặp được thiện tri thức cũng chẳng giúp được gì, đây là do nghiệp chướng rất nặng, (lời dạy trong kinh Địa Tạng), họ hoàn toàn nương nhờ vào sự giúp đỡ của người khác.
Hiện nay có một số người mạng sống còn chưa hết, phước báo còn chưa hưởng hết (chứng người già mất trí nhớ), chưa đến lúc lâm chung mà thần thức đã hôn mê, “bất biện thiện ác, nãi chí nhãn nhĩ cánh vô kiến văn,” đây là chứng người già mất trí nhớ. Phải nương vào phước báo của người ấy, nếu phước báo lớn thì có thể kéo dài thời gian này suốt tám, mười năm; tuy họ còn thở, vẫn còn hô hấp, nhưng mê man chẳng tỉnh táo, người thân nhất trong nhà, người mình thương mến nhất cũng chẳng nhận ra, mỗi ngày hai mươi bốn giờ đều ở trong trạng thái hôn mê. Những người này thiệt đáng thương, cầu sống không được cầu chết cũng không xong, sau khi chết đi nhất định sẽ bị nghiệp lực lôi kéo, sẽ chẳng sanh vào cõi thiện, chắc chắn sẽ đọa vào nẻo ác.
Bạn thấy xã hội hiện nay, bạn thấy những người ra đi có mấy ai có được tinh thần tỉnh táo, bản thân chúng tôi tận mắt chứng kiến, tận tai nghe qua đã có rất nhiều, dường như hơn phân nửa là mắc chứng đờ đẫn, coi như gặp khó khăn rồi, nhất định sẽ theo nghiệp mà lưu chuyển. Theo báo cáo của y học thì do rất nhiều nhân tố (họ nói cũng rất có lý), mà trong Phật giáo thì thực sự đó là tạo nghiệp ác quá nhiều. Ác nghiệp quá nhiều thì trong lòng sẽ không được bình thường, họ bị u khuất trầm cảm bởi do có mối bận tâm nên trong lòng, họ luôn bị bất an, lo sợ, những thứ này tạo thành nhân tố thúc đẩy vây bủa khiến tinh thần họ bị suy sụp đờ đẫn. Có trợ niệm đi nữa thì cũng không có tác dụng gì, bạn thử nghĩ xem thật là đáng sợ biết bao nhiêu!
Chúng ta có dám khẳng định là tương lai chính mình sẽ không bị rơi vào tình trạng này hay không? Chẳng ai khẳng định được! Ngày nay chúng ta nhìn thấy những tình trạng như vậy, tự mình phải nên có tâm khẩn thiết tỉnh giác, đức Phật đã dạy cho chúng ta phương pháp cứu chữa, chúng ta phải lo cứu lấy mình bằng chính trí tuệ giác ngộ của mình, chỉ như thế mới có thể thoát ra khỏi vòng sanh tử, chấm hết mọi khổ đau!
Hỏi: Thưa, hiện nay có rất nhiều người bị chứng lẫn hoặc là bị đời sống thực vật. Xin hỏi khi lâm chung mình trợ niệm cho họ, họ có vãng sanh không?
Đáp: Trường hợp này không thể vãng sanh, các vị phải hiểu là trong kinh đức Phật nói tám nạn, tám nạn thì không được vãng sanh, bất đắc kỳ tử cũng không được vãng sanh, điều này quý vị phải biết, nhất định phải hiểu cho rõ.
Người vãng sanh điều kiện quan trọng nhất là khi lâm chung thần trí phải sáng suốt, còn trường hợp này điều kiện thứ nhất thần trí không sáng suốt thì phải theo nghiệp mà luân chuyển. Nếu như người thần trí không sáng suốt mà có thể vãng sanh, thì chúng ta không cần phải huân tập niệm Phật rồi. Đức Phật A Di Đà đại từ đại bi sẽ đến tiếp rước hết thảy tất cả chúng ta đi thôi.
Riêng với người sống đời sống thực vật, đây là loại bệnh nghiệp chướng rất nặng, muốn cứu giúp họ thì giúp ngay khi bệnh họ còn nhẹ, đừng chờ khi đã quá nặng sẽ rất khó khăn. Lúc bệnh họ còn nhẹ nên khuyên họ thật tâm giác tỉnh sám hối, đoạn ác, tu thiện; còn chờ khi bệnh quá nặng, bị đờ đẫn rồi, bạn có khuyên nhắc cũng không có tác dụng gì. Người khác có muốn tu công đức cho họ cũng rất là khó khăn, trừ khi bạn thật tu giống như bà La Môn Nữ, hay Quang Mục Nữ cứu mẹ vậy.
Bạn muốn cứu họ ư? Tự thân bạn tu hành phải chứng quả, nếu bạn tu hành không chứng quả thì bạn không thể cứu họ được!
Tại sao tu chứng quả mới có thể cứu họ? Vì bạn tu cho họ, bạn thật sự vì họ mà tu hành, với sự tu chứng quả thì sẽ được nhiều lợi ích thiết thực, mới có thể giúp được họ. Giả như họ không bị bệnh, không bị đọa lạc thì bạn không vững vàng tu hành được, bạn sẽ làm không nổi vì bạn không có động lực – nay bạn vì họ, muốn cứu họ, nên bạn mới có cố gắng quyết tâm rồi thực sự nỗ lực tu hành.
Bản thân của chúng ta nếu không có động lực sẽ không có can đảm, thì không thể nhận ra cái giá trị thật của sự tu hành;
nếu chỉ tụng vài bài kinh, niệm mấy câu Phật hiệu thì chẳng có tác dụng gì, chỉ có chút an ủi mình mà thôi, riêng đối với họ không thể giúp họ giải thoát an vui gì cả.
Hỏi: Có vị lão cư sĩ niệm Phật cầu vãng sanh, 21 ngày không ăn, được mười mấy người trợ niệm. Ông thấy có hoa sen lớn nhưng rễ lại bám xuống đất, nên hoa sen không thể bay lên cao.
Tuy lão cư sĩ chưa vãng sanh nhưng bây giờ sức khỏe lại mạnh mẽ rất nhiều so với trước kia, xin hỏi có phải ông được thay đổi thân không, cái lý đó nằm ở chỗ nào?
Đáp: Chúng tôi nghĩ, sức niệm Phật của ông ấy nhất định rất mạnh, nên mới có cảm ứng tốt như vậy, nhưng vì sao ông không được vãng sanh ư? Nhất định ông còn điều gì chưa buông bỏ được, còn căn số, hoặc chưa có thể xa lìa cái duyên trần gian này. Nhưng ông có được sức tu mạnh như vậy, chúng tôi khẳng định nếu ông không được vãng sanh đời này thì cũng không bị đọa ác đạo – trên đất mọc hoa sen chắc chắn sẽ không bị đọa vào ác đạo! Còn hoa không rời khỏi mặt đất được vì ông vẫn chưa rời khỏi được sáu đường!
Kinh Phật dạy, trong A Lại Da Thức tuy có nghiệp gánh, nhưng nếu buông bỏ hết tất cả là coi như đoạn hết các duyên trần, khi đã đoạn rồi thì các nghiệp cũ đó sẽ không khởi được, thì mới có thể vãng sanh. Ông lão này nhất định phải còn điều gì nắm níu đeo mang, nên mới có hiện tượng này! Hãy khuyên ông buông bỏ vạn sự, cho dù chỉ còn một chút nắm níu ràng buộc cũng không thể vãng sanh!
Phải hiểu, vì chủng tử của A Lại Da Thức trong quá khứ là nghiệp chướng, nên muốn đới nghiệp chỉ được mang theo nghiệp cũ đi chứ không phải mang theo cái nghiệp hiện tại, chúng ta phải hiểu kỹ điều này.
Tướng tùy tâm chuyển.
Hết thảy vạn sự vạn vật được nó biến hiện to như thế giới, nhỏ như vi trần, đều do Tâm mà thành Thể. Chúng đều hay biết, trong Phật pháp gọi (sự hay biết ấy) là linh tri, không gọi là tri giác mà gọi là linh tri! Giống như tiến sĩ Giang Bổn Thắng (Masaru Emoto) của Nhật Bản làm thí nghiệm sự kết tinh thủy, nếu chúng ta dùng thiện tâm để cảm, quý vị sẽ thấy nước đáp ứng kết tinh rất đẹp. Nếu chúng ta dùng ác niệm để cảm, nó đáp ứng bằng hình thái méo mó rất khó coi. Qua thí nghiệm này, đã chứng thực hết thảy vạn vật quả nhiên đều có thể nghe, thấy; đều có thể tiếp nhận năng lượng, tư tưởng của con người. Nên mỗi người chúng ta đều có thể dùng thiện tâm để tự biến đổi cơ thể của mình. Nếu bạn lấy trí huệ quán chiếu, thấy thân này tạm bợ, hư giả, mà dùng tâm từ bi đối đãi với mọi sự vật sự việc chung quanh, thảnh thơi buông xả, không cố chấp. Thân khẩu ý luôn luôn nghĩ điều lành, làm điều lành, nói điều lành thì mỗi một tế bào trong cơ thể sẽ tăng trưởng rất tốt đẹp. Một khi đã không còn bị trói buộc bởi mê lầm về thân, mê lầm về tâm, ta sẽ sống cuộc đời an vui tự tại. Mà càng tăng trưởng sự an lạc, tăng trưởng niềm vui thì càng khỏe mạnh trường thọ, tướng tùy tâm chuyển mà – người gặp việc vui trong lòng thơi thới – rõ điều này rồi thì bạn sẽ hiểu cái lý của nó nằm ở nơi đâu.
Hỏi: Thưa, khi trợ niệm không thấy xuất hiện tướng điềm lành, như vậy có phải Đức Phật không nhiếp thọ hương linh này phải không?
Đáp: Đức phật có nhiếp thọ, hay không có nhiếp thọ ư? Nếu nói Đức Phật còn nhiếp thọ hay không nhiếp thọ thì Đức Phật này vẫn còn là phàm phu. Vì sao vậy? Vì Ngài còn có phân biệt, có chấp trước, không bình đẳng, như vậy là không thông!
Chúng sanh và chư Phật chỉ nói là cảm ứng, ‘chúng sanh có cảm thì chư Phật có ứng,’ nói nhiếp thọ đây cũng có thể nói là cảm ứng. Tuyển Tập Khuyến Tu Tịnh Độ Vậy Phật hiện hình tướng gì đến tiếp dẫn chúng sanh, đều hoàn toàn do tự nguyện lực của chúng sanh mà thành tựu, chứ không phải ngoài tâm có Đức Phật đến tiếp dẫn. Nghĩ vậy là sai rồi!
Cho nên Đức Phật A Di Đà đến là tự tánh A Di Đà, Quán Thế Âm đến là tự tánh Quán Thế Âm. Sự vãng sanh của bạn là “duy tâm Tịnh độ” đây mới là chính xác, ngoài chân tánh ra mà còn có một Tịnh Độ là sai lầm, không có cái chuyện này!
—()—
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
