Tuyển Tập Khuyến Tu Tịnh Độ

TUYỂN TẬP

KHUYẾN TU TỊNH

ĐỘ

Biên soạn và kết tập Nguyễn Long, Pháp danh Minh Tâm

Phật lịch 2556 – 2012

Đôi lời bày tỏ,

Chúng tôi xin mạn phép dùng một phần lời tựa của Pháp Sư Diệu Chơn viết trong sách ‘Sức Chung Tu Tri’, vừa để giới thiệu về Pháp Môn Tịnh Độ và cũng thay lời mở bày của chúng tôi về mục đích của quyển “Tuyển tập Khuyến Tu Tịnh Độ”

này.

Phật tử Nguyễn Long, Pháp danh Minh Tâm

Nam Mô A Di Đà Phật.

---o0o--- Như Lai vì một nhân duyên lớn mà xuất hiện ở đời nhằm mở bày cho chúng sinh ngộ vào tri kiến Phật. Tuy nhiên, muốn mở bày để ngộ vào tri kiến hẳn phải có phương tiện – Từ bi làm gốc, phương tiện làm cửa – Thế nên mới có ba tạng giáo điển và mười hai bộ kinh, gồm thâu tám vạn bốn ngàn pháp môn. Lẽ cùng cực ấy đều vì mở bày ngộ vào tri kiến Phật và đều vì một đại sự nhân duyên này vậy!

Pháp môn Tịnh Độ gọi là phương tiện thứ nhất trong các phương tiện, là vô thượng liễu nghĩa trong các pháp liễu nghĩa, viên đốn đến cùng cực trong các pháp viên đốn.

Đại sư Ngẫu Ích nói: “Chư Phật vì thương xót chúng sanh mê mờ nên theo căn cơ mà giáo hóa, tuy nẻo về không hai nhưng phương tiện có nhiều môn. Song trong tất cả các phương tiện, nếu tìm pháp môn rất vắn tắt, rất viên đốn thì chẳng gì bằng “niệm Phật để cầu sanh Tịnh Độ”. Thế nên pháp môn Tịnh Độ là phương tiện và cũng là chân thật.

Tổ sư Ấn Quang đã từng dạy: “Nếu chúng sanh trong chín cõi lìa bỏ pháp này thì trên không lấy đâu mà thành Phật đạo, còn mười phương chư Phật nếu bỏ pháp này thì dưới không thể độ khắp chúng sanh”. Vì pháp môn Tịnh Độ có công dụng như thế, nên mười phương chư Phật đều khen ngợi, chín cõi đồng về, ngàn kinh đều xiển bày và muôn luận thảy thảy tuyên vậy! …

Pháp sư Diệu Chơn

Tháng 10 Âm lịch, năm Giáp Ngọ tại Hoằng Hóa Xã – Thượng Hải.

Nhất Dạ Hiền Giả

Quá khứ không truy tìm Tương lai không ước vọng Quá khứ đã đoạn tận Tương lai lại chưa đến Chỉ có pháp hiện tại Tuệ quán chính ở đây Không động, không rung chuyển Biết vậy, nên tu tập Hôm nay nhiệt tâm làm Ai biết chết ngày mai?

Không ai điều đình được Với đại quân thần chết Trú như vậy nhiệt tâm Đêm ngày không mệt mỏi Xứng gọi Nhứt Dạ Hiền, Bậc an tịnh, trầm lặng.

PHÁP MÔN MỘT ĐỜI THÀNH TỰU

Trích trong Liên Trì Cảnh Sách

Việt dịch: Thích Quảng Ánh

Chỉ nương pháp niệm Phật sẽ qua được biển sanh tử.

Kinh Đại Tập nói rằng: “Thời đại mạt pháp hàng trăm triệu người tu hành, ít có một người đắc đạo, chỉ nương niệm Phật sẽ qua được biển sinh tử”. Thời đại mạt pháp, căn khí chúng sinh ngu si yếu đuối. Không nương tựa vào sức đại từ, đại nguyện của đức Phật A Di Đà mà có thể đời nầy thành tựu sự giải thoát sanh tử, trong ức ức vạn người khó có một. Vậy hãy cẩn thận tuân theo lời chỉ dạy của đức Phật. Xin khuyên các vị hãy thành thật niệm Phật, một cửa thâm nhập, bằng không thì khó lo xong việc lớn sanh tử!

Chẳng biết tốt xấu

Thời mạt pháp nếu bỏ đi pháp môn niệm Phật thì không có bất cứ pháp môn nào có thể giải thoát được sanh tử. Bạn chẳng biết được tốt xấu, chẳng biết mình là phàm phu ngã mạn, trí tuệ mờ tối, chướng sâu, phước mỏng, nghiệp dày. Không chịu căn cứ vào lời dạy của đức Phật, thành thật tu hành nương nhờ sức Phật cứu giúp. Pháp môn niệm Phật không thể nghĩ bàn. Lại theo ý riêng tu hành các pháp môn khác thì không có cách gì đạt được lợi ích và thọ dụng chân thật, lại không thể giải thoát khổ đau sanh tử trong đời này!

Nguyên nhân Như Lai ra đời

Đại sư Thiện Đạo nói rằng: “Nguyên nhân Như Lai ra đời chỉ nói bản nguyện của Phật A Di Đà”. Đức Phật Thích Ca Mâu Ni tại đời ác năm trược nói pháp 49 năm, điều quan trọng nhất là dạy chúng ta niệm Phật một câu “Nam Mô A Di Đà Phật”, giới thiệu cho chúng ta pháp môn Tịnh Độ thù thắng, có thể một đời thành tựu việc giải thoát sanh tử.

Người niệm Phật có đại phước báo

Người có thể nghe và tin đến được một câu Nam Mô A Di Đà Phật này, họ đã nhiều đời nhiều kiếp đến nay tích lũy bao nhiêu nhân duyên căn lành phước đức, mới có thể đời nay gặp nghe và thọ trì pháp môn Tịnh Độ. Vì thế, người tín thọ niệm Phật đều có phước báo lớn.

Phước báo trời, người

Đời nay nếu không niệm Phật cầu vãng sinh, tất cả sự nỗ lực chỉ là phước báo nhân thiên, không có cách gì một đời này thoát khỏi sanh tử, vẫn phải trở lại luân hồi nơi sáu đường, quả thật đáng tiếc!

Thiền thâm diệu vô thượng

Kinh Đại Tập nói rằng: “Người tu hành chỉ niệm A Di Đà Phật, đó gọi là thiền thâm diệu vô thượng. Một câu Nam Mô A Di Đà Phật chính là thiền, thiền nầy lại là thiền thâm sâu vô cùng thù thắng”.

Thần chú thật đơn giản và chân thật

Một câu Nam Mô A Di Đà Phật chính là mật. Sáu chữ hồng danh nầy y theo phạn văn, chưa phiên dịch một chữ, nên sáu chữ Nam Mô A Di Đà Phật là thần chú rất đơn giản và chân thật.

Niệm Phật bằng với việc tụng hết thảy Kinh

Trọn bộ kinh Đại Bát Nhã cô đọng lại chính là một câu Nam Mô A Di Đà Phật. Lại còn nói thêm rằng: “Tam tạng mười hai bộ kinh gói gọn trong một câu Nam Mô A Di Đà Phật”. Vì thế, niệm Phật một câu liền bằng với tụng hết Tam Tạng kinh điển.

Niệm Phật không thể nghĩ bàn

Một câu Nam Mô A Di Đà Phật đã là thiền, là mật rồi, lại còn là tổng quát hết cả Tam Tạng kinh điển. Nên pháp môn niệm Phật thật không thể nghĩ bàn.

Niệm Phật là chánh hạnh

Kinh Di Đà nói rằng: “Không thể dùng chút ít nhân duyên thiện căn phước đức mà được sinh về cõi Cực Lạc”. Nên người niệm Phật phải thường tinh tấn niệm Phật, lấy việc này làm chánh hạnh và lấy sáu độ và vạn hạnh làm trợ hạnh. Không nên để tâm phan duyên, đối với các duyên xấu cần phải hết sức tránh xa, đối với các duyên tốt cần phải nỗ lực tùy duyên mà làm. Luôn cần phải chừng mực và có trí tuệ cân nhắc, không nên bỏ gốc theo ngọn mà tu các chánh hạnh và trợ hạnh lộn xộn. Rồi chỉ đuổi theo phước báu trời người mà quên mất việc lớn là giải thoát sanh tử của chính mình.

Một môn thâm nhập

Thời đại mạt pháp, người học Phật nên dùng tâm chân thật thành kính làm phép tắc để niệm Phật. Duy chỉ dùng một môn trì danh niệm Phật để thâm nhập. Khởi phát cũng chẳng cần phải dính dáng tới quán tưởng hay quán tượng Phật. Nhân vì chúng sinh thời mạt pháp căn cơ chậm lụt, nên việc quán tưởng và quán tượng chẳng phải người thượng căn thì không thể thành tựu. Chỉ hết lòng chân thật mà tụng một câu Thánh hiệu “Nam Mô A Di Đà Phật” sẽ vô cùng bảo đảm.

Niềm tin sâu

Chúng ta là những người tu học theo pháp môn Tịnh Độ. Đối với thế giới Tây Phương Cực Lạc của đức Phật A Di Đà và pháp trì niệm danh hiệu Phật cần phải có niềm tin thật sâu và không nghi hối việc sẽ được vãng sanh. Dù cho bất cứ sự cản trở phỉ báng nào, cũng không để dao động đến tín tâm và việc cầu sanh Tịnh Độ của chúng ta. Được vậy mới gọi là người có niềm tin sâu.

Nguyện cấp thiết

Chúng ta đã tin sâu lòng đại từ đại bi không bờ bến của đức Phật A Di Đà. Chúng ta nên phát nguyện cầu sanh về thế

giới Cực Lạc. Không chỉ là nguyện suông thôi, mà phải là

nguyện cấp thiết. Trong tâm phải luôn luôn hết lòng thiết thực chán lìa cái kịch khổ của thế giới Ta Bà, vui mừng cầu cái vui vô cực của thế giới Cực Lạc. Lập nên nguyện rộng lớn, cầu sanh về cõi Cực Lạc ở phương Tây. Dẫu cho tiếng tăm, lợi dưỡng hoặc bệnh khổ hành hạ cũng đều không thay đổi được tâm nguyện cầu sanh Tịnh Độ. Được vậy mới gọi là người có nguyện tha thiết.

Tự hỏi lương tâm

Người đời nay vì sao cũng niệm Phật mà không được vãng sanh? Đây là do tuy tu học pháp môn Tịnh Độ nhưng niềm tin không được sâu, có nguyện nhưng nguyện không thiết, có thực hành nhưng thực hành không đủ sức. Vẫn quyến luyến cõi Ta Bà, đối với danh lợi thế tục, tình duyên con cái nhiều thứ ràng buộc, vẫn còn vạn duyên không chịu buông xuống. Đối với việc cầu sanh thế giới Cực Lạc, ba món tư lương “Tín, Nguyện và Hạnh” làm đầy đủ được bao nhiêu? Đối với danh lợi trần duyên của thế giới Ta Bà, buông bỏ được bao nhiêu?

Thành thật niệm Phật

Chân thật niệm Phật chính là thành thật đem một câu A Di Đà Phật làm “bổn mạng nguyên thần” của chính mình. Cần phải trì niệm sao cho rành mạch, rõ ràng, miên mật. Tuyệt đối tín tâm không nên để bị dao động vì bất cứ phương pháp nào được cho là huyền bí hay thần kỳ.

Sống chuyển thành chín, chín chuyển thành sống

Người hành trì pháp môn niệm Phật cần phải thực hành hai nguyên tắc lớn “chỗ sống chuyển thành chín, chỗ chín chuyển thành sống,” nghĩa là phải đem một câu Nam Mô A Di Đà Phật niệm cho thật nhiều và tương tục. Trong bốn oai nghi đi, đứng, nằm, ngồi, phải luôn thúc giục chính mình chỉ niệm một câu Phật hiệu, lâu ngày dài tháng sẽ thành thói quen tốt cho việc niệm Phật. Đến khi lâm chung, Phật hiệu tự nhiên vẫn có thể đề khởi được, lúc nầy nguyện vãng sanh coi như đã có phần nắm chắc trong tay.

Một tức ba, ba tức một

Niệm Phật chính là tịnh, là thiền, là mật. Một tức ba, ba tức một. Tức một câu Nam Mô A Di Đà Phật bao gồm tất cả những tinh hoa mà đức Thế Tôn thuyết pháp trong 49 năm. Pháp niệm Phật đích thực là không thể nghĩ bàn! Hãy hết lòng thành thật, đem một câu Nam Mô A Di Đà mà niệm liên tục đều đặn vì tất cả tinh túy của Phật giáo đều nằm trọn ở trong đó.

Nương vào tự lực hay nương vào Phật lực?

Học thiền, mật sở dĩ khó thành tựu là do nương tựa vào chính sức của mình, nên chỉ bậc thượng căn mới có thể thành tựu. Còn niệm Phật dễ thành tựu là nhờ nương vào lòng đại từ, đại bi của Đức Phật A Di Đà gia trì. Chúng ta hãy nương vào bổn nguyện tiếp dẫn chúng sanh và sự gia hộ của Ngài, thì hết thảy bậc thượng, trung, hay hạ căn đều được nhiếp thọ, một đời thành tựu vượt phàm vào thánh, cắt ngang dòng sanh tử nhọc nhằn.

Bí quyết niệm Phật

và tương tục.

Niệm Phật lớn tiếng

Cần nuôi dưỡng thói quen niệm Phật sao cho thuần thục Khi niệm Phật nếu vọng niệm dấy khởi, tâm thức tạp loạn, không thể chuyên chú, ắt cần phải niệm lớn tiếng để nhiếp tâm. Dùng tai lắng nghe để có thể trừ được vọng niệm. Kinh Nghiệp Báo Sai Biệt nói rằng: “Niệm Phật lớn tiếng có 12 thứ công đức. Một, có thể trừ bệnh ngủ gật. Hai, thiên ma kinh sợ. Ba, tiếng vang biến khắp mười phương. Bốn, dứt khổ trong ba đường ác. Năm, âm thanh bên ngoài không lọt vào tai. Sáu, tâm chẳng tán loạn. Bảy, tinh tấn dũng mãnh. Tám, Chư Phật hoan hỷ. Chín, Tam Muội1 hiện tiền. Mười, vãng sinh Tịnh Độ”.

Cách hành trì của người học Phật

Trong cách hành trì của người học Phật, điều tối quan trọng là cần phải thâm nhập một môn. Chân thành chấp trì Thánh hiệu A Di Đà Phật, dầu cho biển động, núi tan hoặc phải trải qua thời gian lâu dài, ý chí tuyệt cũng không hề thay đổi.

Mọi hành vi trong cuộc sống, nên lấy việc không sát sinh, ăn chay làm đầu cho hạnh đoạn các điều ác; Lấy việc chuộc mạng phóng sinh làm đầu cho hạnh hành các điều thiện.

Tự thanh tịnh ý mình

Với người niệm Phật muốn thanh tịnh được ý mình, phải có tâm bền vững trụ chắc vào một câu Nam Mô A Di Đà Phật.

Dùng nhất tâm niệm Phật để chặt đứt và hàng phục muôn vàn vọng niệm, từ tâm thanh tịnh. Nếu giữ việc niệm Phật không gián đoạn, thì tánh Phật xưa nay có sẵn nơi mỗi chúng ta dần cũng sẽ hiển lộ.

Chỉ và quán

Có người nói rằng: Thế nào gọi là Chỉ và Quán? Quả thật chỉ niệm một câu A Di Đà Phật chính là chỉ và quán rồi. Có thể chuyên niệm danh hiệu Nam Mô A Di Đà Phật đến khi không còn khởi vọng niệm, vọng niệm khi không còn sinh gọi là chỉ. Khi niệm danh hiệu Phật thường biết từng niệm, từng niệm rõ ràng đều đặn gọi là quán. Trong kinh Lăng Nghiêm, Đại Thế Chí Bồ Tát Niệm Phật Viên Thông chương dạy: “Thu nhiếp sáu căn, tịnh niệm liên tục”, nên chân thật và tương tục chấp trì danh hiệu Phật chính là Chỉ và Quán vậy.

Tức tâm Tịnh Độ

Dù bạn dốc sức nghiên cứu các pháp môn Chỉ Quán, có thể nơi giáo chỉ tông Thiên Thai mà dung hội và quán thông, thậm chí còn có thể tụng thuộc làu làu Tam tạng kinh điển, nhưng tất cả cũng đều không có chỗ dụng, vẫn chỉ là kẻ phàm phu vì còn bị trói buộc trong vòng luân hồi sanh tử. Duy chỉ có pháp môn niệm Phật là thật không thể nghĩ bàn. Xin khuyên tất cả Phật tử hãy biết tâm mình là cõi Tịnh Độ, nên an tâm niệm Phật chớ để thời gian luống qua, vì mạng người có hạn!

Thời mạt pháp niệm Phật dễ thành tựu

Đức Phật là bậc thông suốt Tam Giới. Ngài dạy rằng:

“Thời đại chánh pháp giải thoát thành tựu. Thời đại tượng pháp thiền định thành tựu. Thời đại mạt pháp niệm Phật thành tựu”. Đối với lời dạy nầy chúng ta nên hiểu biết rõ ràng, thời đại mạt pháp Thánh nhân ngày càng xa cách, vận mạng pháp môn ngày càng suy giảm, căn cơ chúng sanh càng châm lụt, phước báo mong manh, trí tuệ thô thiển, tội nghiệp sâu nặng. Nên chỉ còn cách nương tựa vào nguyện lực đại từ đại bi của đức Phật A Di Đà. Nương tựa vào một câu Thánh hiệu thù thắng nhưng hết sức đơn giản này, mới mong có thể vượt thoát khỏi vòng sanh tử luân hồi.

Đệ tử Phật chân chánh

Tất cả việc tu hành không nên xa rời pháp niệm Phật, tất cả sự hành trì không nên trái với sự thành thật. Không niệm Phật, tu hành không thể thành tựu; không thành thật, tu hành không thể được đắc lực. Nhớ kỹ lời giáo huấn để lại của Đại sư Liên Trì là: “Thành thật niệm Phật!”

Đầy đủ lòng tin và tâm nguyện

Đại sư Ngẫu Ích trong “A Di Đà Yếu Giải” giảng rất rõ ràng: “Được sinh Cực Lạc hay không, phẩm vị cao hay thấp hoàn toàn do nơi niệm Phật sâu hay cạn”. Người niệm Phật chỉ cần đầy đủ niềm tin và tâm nguyện, khiến khi lâm chung mười niệm khởi được cũng quyết được vãng sanh. Nhưng sao hiện nay người niệm Phật rất nhiều mà người vãng sanh lại rất ít? – Then chốt chính là niềm tin, tâm nguyện không khẩn thiết, và sự tu hành quá thô thiển chậm lụt, không cố gắng tới cùng.

Niệm Phật chính là Giới, Định, Tuệ

Giải thích và phát huy hết ý nghĩa của ba tạng kinh điển chẳng qua cũng chỉ trong ba chữ Giới, Định, Tuệ mà thôi. Một câu Nam Mô A Di Đà Phật đã đầy đủ viên mãn phước đức và trí tuệ.

Nói hết tất cả lời tốt trong thiên hạ, chẳng bằng không nói một lời mà chỉ thầm niệm một câu A Di Đà Phật!

Làm hết tất cả việc tốt trong thiên hạ, chẳng bằng không làm gì mà chỉ chuyên niệm một câu A Di Đà Phật!

Học hết tất cả học vấn của thế gian, chẳng bằng không biết một chữ mà chỉ chuyên niệm một câu A Di Đà Phật!

Đại Bồ Tát Văn Thù và Phổ Hiền thảy đều niệm Phật - Trong kinh Quán Phật Tam muội, ngài Bồ Tát Văn

Thù nói kệ rằng:

Nguyện tôi khi mạng chung, Diệt hết các chướng ngại.

Đối diện Phật Di Đà,

Sinh về nước Cực Lạc.

- Trong phẩm Phổ Hiền Hạnh Nguyện kinh Hoa

Nghiêm, ngài Bồ Tát Phổ Hiền nói kệ: Nguyện cho tôi khi sắp lâm chung Trừ sạch tất cả các chướng ngại.

Mắt thấy rõ đức Phật Di Đà, Tuyển Tập Khuyến Tu Tịnh Độ Tức được sinh về nước Cực Lạc.

Đến như những bậc đại Bồ Tát như Ngài Văn Thù, Phổ Hiền còn niệm Phật, cầu sanh về thế giới Cực Lạc. Vậy mà ngày nay, không ít người coi thường việc niệm Phật phát nguyện vãng sanh. Thật đáng tiếc! Đáng thương thay! Bạn tự cho mình là hạng người gì? Đức Phật chỉ dạy, khuyên bảo chúng sanh cầu sanh về cõi Cực Lạc Phương Tây, bạn lại không chịu nghe lời Phật dạy. Đem “giá trị liên thành” vô giá đổi một văn tiền có giá trị vứt bỏ bên đống rác. Đáng trách bạn không biết tốt hay xấu. Có mắt không tròng, nên nhìn không thấy Thái Sơn, nghiệp chướng quá nặng, phước báu lại mong manh!

Pháp môn đặc biệt

Tổ sư Ấn Quang đã từng dạy: “Nếu chúng sanh trong chín cõi lìa bỏ pháp này thì trên không lấy đâu mà thành Phật đạo, còn mười phương chư Phật nếu bỏ pháp này thì dưới không thể độ khắp chúng sanh.” Niệm Phật là pháp môn đặc biệt. Đức Phật một đời chỉ dạy, căn cơ thượng, trung và hạ đều được lợi ích. Tất cả chúng sinh trong pháp giới đều nên tu tập.

Trên đến Bồ Tát Đẳng Giác, dưới đến kẻ buôn bán nhỏ, hạng đầy tớ thấp hèn, chỉ cần chịu niệm Phật đều giống như nhau, thừa cơ nương vào sức Phật cứu độ, chót vót vượt phàm vào Thánh thoát khỏi sanh tử. Niệm Phật là pháp môn vô thượng, rất cao siêu, huyền diệu không thể nghĩ bàn, chỉ trong một đời là thành tựu.

Bình thường rất cao, thành thật rất diệu

Tâm bình thường thì đạo càng cao, lòng thành thật thì pháp Phật mầu nhiệm. Pháp môn tu hành cao siêu, mầu nhiệm chính là giữ tâm rất bình thường. Tu hành và học Phật được thành tựu là do sự thành kính và chân thật. Một câu Nam Mô A Di Đà Phật rất bình thường nhưng cũng rất cao siêu và thù thắng. Một câu Nam Mô A Di Đà Phật rất đơn giản nhưng cũng rất uyên áo. Từ thủy đến chung, vĩnh viễn không thay đổi, không rời câu niệm Phật, chính là hạng người bậc nhất trong số người tu tập Phật pháp.

Hãy nhanh quay về niệm Phật

Bao nhiêu thí dụ về sự tu hành của các chư vị cổ đức trong quá khứ là những tấm gương để cảnh tỉnh chúng ta. Hiện nay, người trí giả rất thích tham thiền và nghiên cứu giáo lý, thường coi rẻ việc niệm Phật, xem việc niệm Phật là cạn cợt, là pháp môn của kẻ nam nữ ngu si. Xin những người nầy hãy tự hỏi lại chính mình. Trí tuệ của quý vị có sánh được với Thiền sư Bách Trượng, Đại sư Liên Trì, Triệt Ngộ hay không? Sự tu hành của quý vị có tinh tấn vượt trội như các chư vị cổ đức này hay không? Chư vị cổ đức với nghị lực, hạnh kiểm và trí tuệ hơn người, cũng đã tiêu phí tâm huyết hơn mấy mươi năm rồi cũng không có cách gì ở trong tham thiền mà đạt được thành tựu. Vậy quý vị tự cho mình là hạng người gì, còn lớn tiếng không biết thẹn thùng là chỉ muốn tham thiền, không nguyện niệm Phật? Có thể nói rõ hơn với quý vị là cho dù quý vị dốc tất cả nỗ lực cũng chỉ phí tổn tâm huyết mà thôi, tuyệt không có cách gì thành công được. Hãy nhanh quay về niệm Phật đi, chớ nên coi thường việc này. Mong thay! Mong thay!

Tuyển Tập Khuyến Tu Tịnh Độ ----o0o---19

VÌ SAO PHẢI CẦU SANH TÂY

PHƯƠNG CỰC LẠC ?

Trích trong Tịnh Độ Hoặc Vấn do Thiên Như Duy Tắc Thiền Sư thuật, Hòa Thượng Thích Thiền Tâm chuyển ngữ.

---o0o--- Hỏi: Sở dĩ Phật, Tổ ra đời vì độ chúng sanh; học giả chỉ lo việc lớn chưa xong, nếu đã phát minh đại sự (tức ngộ đạo), nên theo gương đấng Đại Giác hiện thân vào nơi khốn khổ, không hiềm đường sanh tử, mà độ khắp hàm linh. Nếu bậc đã ngộ đạt mà còn cầu sanh Tịnh Độ, đó chẳng qua là tâm niệm chán khổ tìm vui, không đoái đến kẻ đang ở trong vòng chìm đắm? Tôi dù ngu hèn, vẫn không thích làm như vậy!

Đáp: Thấy chiếc trứng mà muốn cho nó nở liền, tâm niệm ấy sao đà vội gấp! Ông cho rằng sau một phen tỏ ngộ, thì nghiệp tập đã dứt sạch, được ngay vị bất thối chuyển ư? Và cũng không còn học khắp Phật Pháp, không cần phải tu hành thêm để chứng những quả vị từ thấp đến cao ư? Hay là ông lại nghĩ: sau một phen ngộ đạo, tất đã đồng hàng với chư Phật, có thể vào sanh ra tử không bị chướng duyên nhiễu loạn ư? Nếu quả như thế thì chư Đại Bồ Tát trải qua hằng hà sa kiếp tu sáu độ muôn hạnh, cũng đều phải hổ thẹn với ông vậy!

Cổ giáo đã có lời răn nhắc: “Hàng Thanh Văn còn muội lúc ra thai, bậc Bồ Tát còn mê khi cách ấm!” Hai hạng ấy mà còn như thế, huống chi người ngộ giải non kém, tự cứu chưa xong giữa đời nay ư? Dù cho chỗ tỏ ngộ có sâu xa, trí thông hiểu có cao sáng, hạnh cùng giải hợp nhau, chí quyết muốn độ người; nhưng vì chưa lên hàng bất thối, lực dụng chưa đầy đủ, mà muốn ở cõi đời ác nầy hóa độ kẻ cang cường, điều ấy bậc Tiên Thánh cũng chưa hứa nhận. Ví như đem chiếc thuyền đóng trám chưa kỹ, để vớt người nơi biển dậy ba đào, cái họa trầm nịch cả đoàn tất không tránh khỏi.

Cho nên Luận Vãng Sanh nói: “Muốn du hành nơi địa ngục, muốn cứu độ chúng hữu tình mê khổ, trước phải cầu sanh về cõi kia, đợi khi chứng được Vô Sanh Nhẫn rồi sẽ trở lại đường sanh tử mà thật hành bản nguyện. Do nhân duyên ấy nên người tu mới cầu về Tịnh Độ.” Lại Tiên Thánh cũng đã bảo:

“Chưa được vị Bất Thối Chuyển, chưa chứng Vô Sanh Nhẫn, cần phải thường không rời Phật. Ví như trẻ thơ không nên xa mẹ, như chim non chỉ có thể bay chuyền theo cành cây.”

Nay ở cõi Ta Bà nầy Đức Thích Ca đã diệt, Phật Di Lặc chưa sanh. Huống nữa, bốn đường khổ thú, nhân quả dây dưa, trăm mối ngoại tà, thị phi rối loạn; sắc tốt tiếng dâm hằng quyến dụ, cảnh hư duyên ác mãi vây quanh. Trong hiện trạng ấy, đã không có Phật để nương nhờ, lại bị cảnh duyên làm khuấy động, hàng sơ tâm ngộ đạo hỏi mấy ai không bị thối lui?

Cho nên Đấng Thế Tôn ân cần chỉ về Cực Lạc là bởi lý do ấy.

Phương chi ở cõi kia, Đức A Di Đà hiện đang nói pháp, cảnh diệu độ muôn thứ thuận duyên; đã nương nhờ hải chúng, nhẫn lực mau thành, lại gần Đấng Pháp Vương, Phật Thừa dễ đạt.

Chừng ấy muốn ra ứng hoá độ sanh, còn chi trở ngại? Cũng vì lẽ ấy, nên bậc thượng căn lợi trí còn nguyện thác sanh, huống chi ông là hạng trung hạ mới được đôi chút giải ngộ đó ư?

Ông há không thấy trong kinh Quán Phật Tam Muội, Ngài Văn Thù tự bày tỏ túc nhân, bảo mình đã chứng môn Niệm Phật Tam Muội, thường sanh ở Tịnh Độ ư? Do bởi đó, Đức Thế Tôn mới thọ ký cho ngài rằng: “Ông sẽ được sanh về thế giới Cực Lạc.”

Lại chẳng thấy trong kinh Hoa Nghiêm, Phổ Hiền Bồ Tát đem mười đại nguyện vương khuyến tấn Thiện Tài Đồng Tử và đại chúng nơi hải hội, nên dùng công đức đó cầu sanh về Cực Lạc ư? Trong ấy có đoạn nói: “Tôi nguyện khi đến lúc lâm chung. Dứt trừ tất cả điều chướng ngại. Diện kiến Đức Phật A Di Đà, liền được sanh về cõi Cực Lạc.”

Lại chẳng thấy trong Kinh Lăng Già, Đức Thế Tôn đã huyền ký: “Sau xứ Nam Thiên Trúc, có danh đức Tỳ Khưu, tôn hiệu là Long Thọ. Hay phá hữu, vô tông. Trong thế gian hiển ngã. Pháp Vô Thượng đại thừa. Chứng Sơ Hoan Hỷ Địa. Sanh về cõi Cực Lạc” ư?

Và chẳng thấy trong Luận Khởi Tín, Mã Minh Bồ Tát, khen ngợi sự vãng sanh; trong Kinh Đại Bảo Tích, Phật hứa khả cho Tịnh Phạn Vương và bảy muôn Thích chủng đồng về An Dưỡng; trong Kinh Thập Lục Quán, Đức Thế Tôn chỉ dạy phương pháp cho bà Vi Đề Hy cùng năm trăm thị nữ được lễ cẩn Đức A Di Đà ư? Trong mấy vị trên, như Vua Tịnh Phạn và bà Vi Đề Hy hiện tiền đều đã chứng được Vô Sanh Pháp Nhẫn. Ở Tây Trúc những hạng ấy cầu vãng sanh rất nhiều. Bên đông độ thì có Viễn Công ở Lô Sơn cùng các bậc cao nhân trong Liên Xã, những vị tôn túc ở hai tông Thiên Thai, Hiền Thủ, tất cả đều dùng môn niệm Phật tự tu và độ người khuyến hóa hàng tăng tục đồng cầu sanh về Tịnh Độ. Nói chung những bậc cao đức tu tịnh nghiệp số lượng không biết bao nhiêu mà kể!

Đến như hai ngài Văn Thù, Phổ Hiền là bậc Đại Bồ Tát, Thiện Tài Đồng Tử và hải chúng Hoa Tạng đều là bậc đại nhân trong bốn mươi mốt vị. Mã Minh, Long Thọ là hàng Bồ Tát mà cũng là bậc Đại Tổ Sư. Những thánh nhân ấy chỗ ngộ và chứng siêu xuất hơn người ngộ đạt ngày nay như trời với vực, mà còn nguyện sanh về Tây Phương, ông bảo rằng đã tỏ ngộ không cầu về Cực Lạc, lại bác sự cầu sanh, thì các ngài Văn Thù, Phổ Hiền, Mã Minh, Long Thọ, chắc là không bằng ông rồi! Ông thử tự lượng xem chỗ tu chứng có bằng hai bậc Đại Sĩ, và hai vị Tổ Sư; sự tham ngộ có bằng ngài Thiện Tài cùng hải chúng, cảnh giới sở đắc và được Phật hứa khả có bằng vua Tịnh Phạn và bà Vi Đề Hy chăng? Và Tịnh Phạn Vương là thân sanh của Phật, bảy muôn Thích chủng là tộc thuộc của Ngài, nếu sự về Tịnh Độ không có lợi ích thì Đức Thế Tôn đâu nỡ khiến phụ vương và hàng thân thuộc cầu vãng sanh? Trước kia đã nói bậc chứng được Vô Sanh Nhẫn có thể vào tục độ sanh, nay vua Tịnh Phạn và người thân thuộc của Phật đã đắc quả ấy mà Đức Như Lai còn khuyên và thọ ký cho vãng sanh, thì tấm lòng hộ trì bảo dưỡng của Ngài há chẳng là thân thiết và sâu xa ư?

Tôi thấy hàng thiền giả đời nay phần nhiều không xét liễu nghĩa của Như Lai, chẳng rõ huyền cơ của Đạt Ma, bụng rỗng lòng cao, tập quen thành bệnh cuồng vọng. Khi thấy người tu Tịnh Độ, họ khinh thường và cười bảo: “Đó là việc làm thấp kém của hàng ngu phu ngu phụ!” Tôi thường cho đó không phải khinh hạng ngu phụ ngu phu, mà chính là khinh các Ngài Văn Thù, Phổ Hiền, Mã Minh, Long Thọ; đó chẳng những tự mê chánh đạo, tự làm mất căn lành mà còn tự bỏ quên huệ thân và tự để tiêu Phật chủng. Đó cũng là tự gây ra tội báng Chánh Pháp, tự kết thành nghiệp khinh Thánh Tăng. Chư Phật, Tổ xem những kẻ ấy là hạng người đáng thương xót! Vì lẽ ấy nên Ngài Vĩnh Minh động mối bi tâm đem hết tâm can chủ trương Tịnh Độ, đã tự tu lại khuyên đời. Nên khi lâm chung, Đại Sư biết trước ngày giờ, có các điềm lành ứng hiện; lúc trà tỳ xá lợi tuôn ra vô số. Về sau có một vị tăng ở Phủ Châu thường cung kính đi nhiễu xung quanh tháp của Ngài, nhiều người hỏi lý do thì vị tăng ấy đáp: “Nhân lúc tôi bị bịnh nặng thần thức đi vào minh giới, Diêm Vương xét thấy thọ số chưa mãn, cho đưa trở về.

Khi ấy tôi thấy bên phía tả đại điện có thiết bàn thờ di tượng một vị Đại Đức, Diêm Vương lễ bái ân cần. Hỏi ra thì Quan Chủ lại bảo đó là chân dung của Vĩnh Minh Diên Thọ Thiền Sư, vì ngài tu hành tinh tấn, được sanh về Thượng Phẩm ở Cực Lạc, nên Diêm Vương họa tượng để thờ.” Vĩnh Minh Đại Sư là bậc đã ngộ suốt môn thiền trực chỉ của tổ Đạt Ma, mà lại gởi chất nơi phẩm sen thượng thượng bên trời An Dưỡng; những sự kiện ấy đủ giải thích mối tình chấp của người tu thiền, còn làm duyên khuyến tấn cho chúng sanh đời mạt pháp. Cho nên tôi nói Ngài rất có công đối với bên tông cũng như bên giáo là ở điểm nầy. Song chẳng những chỉ có Vĩnh Minh Đại Sư mới như thế mà thôi. Ngoài ra, còn có Tử Tâm Tân Thiền Sư đã ngộ bên Thiền, lại khuyên tu bên Tịnh. Ngài đã bảo: “Di Đà rất dễ niệm, Tịnh Độ rất dễ sanh.” Người tham thiền niệm Phật rất tốt. Nếu kẻ căn cơ hơi kém, sợ e đời nay chưa được đại ngộ, kiếp sau dễ lạc bến mê, thì nên nhờ sức bi nguyện của Đức A Di Đà để sớm vãng sanh về Cực Lạc. Nếu vị nào chí tâm niệm Phật mà không được sanh về Tịnh Độ, lão tăng xin chịu đọa vào địa ngục Bạt Thiệt (ngục rút lưỡi).

Lại như Chân Yết Liễu Thiền Sư, trong bài văn khuyên tu Tịnh Độ, có nói: “Tại sao người trong tông Tào Động, ngoài sự tập thiền, còn mật tu Tịnh Độ? Sở dĩ có việc ấy, vì pháp môn niệm Phật là con đường tắt trong các lối tu hành. Xét trong Đại Tạng môn nầy ngoài sự tiếp dẫn bậc thượng thượng căn còn thâu nhiếp hạng người trung hạ... Bậc đại tượng trong tông môn đã ngộ pháp phi không phi hữu, lại chăm chú tu tịnh nghiệp, có phải sự thấy Phật cửa Tịnh Độ còn giản dị hơn tông môn chăng? Cho nên dù Phật dù Tổ, hoặc Giáo hoặc Thiền, đều do nơi cửa Tịnh Độ đồng về nơi chân nguyên. Vào được môn nầy, tức có thể vào được vô lượng pháp môn khác...”

Đến như các ngài: Thiên Y Hoài Thiền Sư, Viên Chiếu Bản Thiền Sư, Từ Thọ Thâm Thiền Sư, Nam Nhạc Tư Thiền Sư, Pháp Chiếu Thiền Sư, Tịnh Yết Thiền Sư, Tịnh Từ Đại Thông Thiền Sư, Thiên Thai Hoài Ngọc Thiền Sư, Lương Đạo Trân Thiền Sư, Đường Đạo Xước Thiền Sư, Tỳ Lăng Pháp Chân Thiền Sư, Cô Tô Thủ Nạp Thiền Sư, Bắc Nhàn Giản Thiền Sư, Thiên Mục Lễ Thiền Sư, những đại lão ấy là bậc tông tượng trong thiền môn, song xét ra chỗ mật tu và hiển hóa đều phát dương ý chỉ Tịnh Độ, tuy không ước hẹn mà ngẫu nhĩ đồng đường.

Chẳng những các vị đại lão ấy như thế mà thôi, tôi lại thường nghe một vị kỳ túc bên tông môn nói: “Hầu hết ngũ gia tông phái và những thiền tăng trong thiên hạ, đã tỏ ngộ cùng chưa tỏ ngộ, đều quy hướng về Tịnh Độ.” Hỏi lý do thì vị đó đáp: “Ngài Bá Trượng Trí Hải Thiền Sư là đích tử của Giang Tây Mã Tổ, những tòng lâm trong thiên hạ đều y theo cách thức của ngài mà kiến lập và thanh quy ở khắp thiền môn đều y theo pháp chế của ngài mà cử hành. Từ xưa đến nay không ai dám có lời thị phi và trái với pháp chế ấy.

- Theo thanh quy của ngài, thì nghi thức tụng cầu cho những vị tăng bệnh nặng có lời văn như sau: “Phải nhóm chúng lại, tất cả đồng tụng bài kệ tán Phật A Di Đà, rồi cao tiếng niệm Nam Mô A Di Đà Phật, hoặc trăm câu, ngàn câu. Khi niệm xong, hồi hướng phục nguyện rằng: “Nếu các duyên chưa mãn, sớm được an lành. Như hạn lớn đến kỳ, sanh về An Dưỡng.” Đó chẳng phải là bằng chứng chỉ quy Tịnh Độ hay sao?

- Lại trong nghi thức đưa những vị tăng đã tịch có đoạn nói: “Đại chúng đồng niệm A Di Đà Phật hồi hướng phục nguyện rằng: Thần siêu cõi tịnh, nghiệp dứt đường trần, thượng phẩm sen nở hiện kim thân, nhứt sanh Phật trao phần quả ký.”

Đó không phải là bằng chứng chỉ quy Tịnh Độ hay sao?

- Đến như lúc trà tỳ, trong thanh quy lại dạy: Vị Duy Na chỉ dẫn khánh niệm Nam Mô Tây Phương Cực Lạc Thế Giới Đại Từ Đại Bi A Di Đà Phật mười lần, đại chúng đồng xướng họa theo. Khi xướng xong, lại hồi hướng rằng: “Trước đây xưng dương mười niệm, phụ giúp vãng sanh...” Đó không phải là bằng chứng chỉ quy Tịnh Độ hay sao?

Cho nên lão tăng nói: “Các thiền gia trong thiên hạ đều quy hướng Tịnh Độ, là bởi nguyên nhân đó.” Tôi nghe những lời dẫn chứng của vị kỳ túc ấy đều có y cứ, nên không biện bác ra sao được. Nhân đó tôi lại chợt hiểu chỗ lập pháp của ngài Bá Trượng tất có thâm ý nhiệm mầu.

Nay ông ở tòng lâm, thân đã đưa không biết bao nhiêu vị tăng quy tịch, tai cùng miệng đã nghe và xướng không biết bao nhiêu lần mười niệm, ý đã chuyên chú hồi hướng về Tịnh Độ lại không biết bao nhiêu lần nữa! Thế mà ông đã không hiểu ý Tổ Sư, đã không phát lòng thức tỉnh, lại lầm bảo: những bậc ngộ đạt không nguyện vãng sanh. Quả thật cái bệnh chấp thiền trong thiên hạ, không còn ai hơn ông được!

KHÔNG PHÁT TÂM BỒ ĐỀ KHÔNG

THỂ VÃNG SANH

Tỉnh Am Đại Sư khai thị

---o0o--- Niệm Phật mà không phát lòng Bồ Đề, thì không tương ứng với bổn nguyện của Đức A Di Đà Phật, tất khó được vãng sanh, thành tựu sở nguyện. Lòng Bồ Đề là tâm lợi mình, lợi người, trên cầu thành quả Phật, dưới nguyện độ chúng sanh “thượng cầu hạ hoá”, tế khổ quần mê.

Tuy phát lòng Bồ Đề mà không chuyên trì niệm Phật, không thành nhất phiến, thì không được vãng sanh. Nên các liên hữu cần phải lấy sự phát lòng Bồ Đề làm chánh nhân, niệm danh hiệu Phật làm trợ duyên, rồi sau mới cầu sanh Tịnh Độ. Người tu tịnh nghiệp (tu pháp niệm Phật) cần phải hiểu biết điều nầy thật sâu rộng, cần thiết phải vừa tu niệm vừa nghiên cứu nghiêm tầm giáo lý pháp môn tu càng thêm hiệu quả.

Trong đời mạt pháp, người phát tâm tu niệm Phật, vẫn có nghiệp trần dấy động, ma sự nhiễu dương, nguyên do bởi ba nguyên nhân: không rõ giáo lý, ít học kinh điển, nhất là pháp môn tu; không nhất tâm tìm cầu, phát tâm tu cho lấy lệ, để được ca tụng tán thán là Đại Sư Tịnh Độ, chỉ nghiên cứu xem chừng năm ba câu pháp, vội cho là người tu của pháp môn niệm Phật, do ngã mạn, nên không gặp thầy lành bạn sáng; thiếu tự tin, xem lại những hành động không tốt của mình, hay thích nói lỗi người, khoe khoang điều tốt của mình, hay chê Tông phái nầy khen Tông phái nọ, rốt cuộc mình không tu được ở đâu, ai nói hay cũng được, nói quấy cũng xong; họ có tu hành gì đâu mà nói hay nói quấy, biết gì mà nhận định, cuộc đời tu của họ không lúc nào tự soi xét lại chính mình, xem mình đã làm được gì, tu được gì, làm được gì cho Thầy Tổ, cho pháp môn, cho

Phật pháp?

Với ba điều trên, sự tự xét chỗ sai lầm của chính mình là điều mà người liên hữu Tịnh Độ rất cần thiết trong lúc thực tập, hành pháp. Đại để muốn sanh về Tây Phương Cực Lạc thế giới, không phải dùng chút ít phước lành, chút ít công đức lơ là được; muốn thoát sự khổ sống chết luân hồi trong muôn vạn kiếp, không phải dùng tâm dần dà, hẹn hò, hứ khả, rồi lo rong chơi du hý, không lo tự cảnh tỉnh, trở về với cuộc sống hiện thực để có cơ hội tìm cầu giải thoát, vãng sanh Tây Phương theo sở nguyện ban đầu! Họ đâu rõ chiếc bóng vô thường cô liêu lặng lẽ, mới sớm mai hiện đó, rồi hoàng hôn xuống phủ mất đó, đâu nên không siêng năng lo dự phòng giữ tịnh tâm, gìn chánh niệm trước ư?

Còn e sức chí nguyện không thắng nổi sức tình ái trong tam giới buộc ràng. Lúc bấy giờ tâm niệm Phật không hơn nổi tâm dục trần, như những kẻ niệm Phật, tu nhân hạnh kém, lơ là biếng trễ, nửa tin nửa nghi ngờ pháp Phật, thì ta cũng đành không biết làm sao vậy. Đại Sư có bài kệ khuyến tấn:

Nam Mô A Di Đà, Người nào không biết niệm?

Tuy niệm, chẳng tương ưng Mẹ con khó hội kiến Khi đi đứng ngồi nằm Đem tâm nầy thúc liễm Mỗi niệm nối tiếp nhau Niệm lâu thành nhứt phiến Như thế, niệm Di Đà Di Đà tự nhiên hiện Quyết định sanh Tây Phương Trọn đời không thối chuyển Niệm Phật cần phải có niềm tin sâu nguyện thiết, như Đại Sư Tỉnh Am từng khuyến tấn: đi đứng nằm ngồi luôn gìn chánh niệm, hoặc kiết thất thực tập thúc liễm thân tâm, hoặc kinh hành vào đại định, lực Phật gia trì thành nhất phiến, như Kim Cang bền chắc, một đời không thối chuyển, niềm tin yêu pháp môn, lục độ vạn hạnh ảnh hiện, lợi ích khắp mười phương, chúng sanh nương nhờ oai đức, làm bạn thánh hiền, dự hội hải chúng liên trì nơi thế giới Tây Phương mầu nhiệm.

BA MÓN TƯ LƯƠNG: TÍN, NGUYỆN, HẠNH

Hòa Thượng Tuyên Hóa

---o0o--- Tín, Nguyện, Hạnh, chính là ba món tư lương của người tu pháp môn Tịnh độ. Sao gọi là tư lương? “Tư lương” là hành trang cần thiết mang theo khi bạn muốn đi du lịch đến một nơi nào đó, bạn phải chuẩn bị những thứ nhu yếu cần thiết làm hành trang như thức ăn gọi là “Lương”, đem theo một ít tiền gọi là “Tư”. Đến thế giới Cực Lạc cũng vậy, bạn cũng cần ba món hành trang là: Tín, Nguyện, Hạnh. Điều quan trọng trước tiên phải là Tín, nếu bạn không có tín tâm, nghĩa là bạn không muốn có tương giao cùng Phật A Di Đà ở thế giới Cực Lạc, ngược lại nếu bạn có tín tâm nghĩa là bạn đã có duyên với Ngài rồi. Cho nên niềm tin chính là điều hết sức quan trọng cho bất cứ hành giả nào muốn tu tập bất cứ pháp môn nào của Phật pháp. Bạn tin chính mình là tự tín, tin có thế giới Cực Lạc tức tín tha, bạn cần hiểu rõ tín nhân, tín quả, và hiểu tín lý, tín sự nữa.

Sao phải tin chính mình? Bạn phải tin rằng chính bạn nhất định sẽ về được thế giới Tây Phương Cực Lạc, bạn có đầy đủ tư cách đến được thế giới Tây Phương Cực Lạc. Bạn không nên xem thường mình và nói rằng: “Chao ôi! Tôi gây tạo quá nhiều tội nghiệp, làm sao tôi có đủ tư cách để được về thế giới Tây Phương Cực Lạc”. Vậy là bạn không có đủ tự tín rồi.

Bạn tạo rất nhiều tội nghiệp phải không? Nhưng hôm nay bạn lại gặp cơ hội tốt. Cơ hội tốt là như thế nào? Là bạn có thể đới nghiệp vãng sanh. Đới nghiệp vãng sanh nghĩa là mang theo nghiệp cũ, tức là nghiệp vẫn còn ẩn tàng mà bạn đã tạo trong quá khứ mang theo về thế giới Cực Lạc, chứ không phải bạn mang theo nghiệp mới. Do trước khi chưa học Phật không biết tội phước là gì, nay đã biết Phật pháp, biết niệm Phật, thì chỉ mang được cái nghiệp quá khứ đó về cõi Phật, còn nghiệp mới thì gọi là tội nghiệp tương lai. Lúc trước bạn đã gây tạo những hành vi tội lỗi bất thiện, không luận là nặng hay nhẹ, nhưng bây giờ bạn hiểu và tự mình đã chân thành ăn năn sám hối, bỏ ác mà hướng thiện, thì những tội nghiệp quá khứ này có thể mang theo về Cực Lạc gọi là “đới nghiệp vãng sanh.” Phải nhớ rằng chỉ mang theo túc nghiệp, không mang theo tội nghiệp tương lai.

Tín tha nghĩa là bạn tin đích thật có thế giới Tây Phương Cực Lạc. Từ đây qua phương Tây quá mười muôn ức cõi Phật, có thế giới tên là Cực Lạc. Khi xưa lúc chưa thành Phật, vị Tỳ kheo Pháp Tạng, Ngài từng phát nguyện tương lai sẽ tạo thành một thế giới Cực Lạc, mong muốn mười phương tất cả chúng sanh đều sanh về cõi nước của Ngài. Không cần điều kiện gì, chỉ cần chúng sanh chân thật chấp trì danh hiệu của Ngài, thì được sanh về thế giới đó. Pháp tu này vừa dễ vừa đơn giản, vừa phương tiện lại viên dung, không phí tiền phí sức, nên mới gọi là pháp môn thù thắng. Chỉ cần chấp trì danh hiệu “Nam Mô A Di Đà Phật” quyết định sẽ thành tựu trong đời này, được sanh về thế giới Tây Phương Cực Lạc, đây chính là tín tha.

Vì sao phải thâm tín nhân quả? Bạn phải tin chính bạn trong quá khứ đã có căn lành nên nay mới gặp được pháp môn này. Nếu bạn không có căn lành đó thì không thể gặp được pháp môn niệm Phật, cũng như không thể gặp được các pháp môn của Phật ngày nay. Bạn có căn lành tức trong quá khứ bạn đã gieo trồng nhân lành nên nay gặp được pháp môn Tịnh độ, mới có thể có đầy đủ Tín, Nguyện. Nếu bạn chẳng tiếp tục vun bồi phát triển căn lành này thì tương lai bạn chẳng thể có cơ hội để thành tựu quả vị Phật. Cho nên điều cần yếu là bạn phải tin nhân, tin quả, và bạn phải tin chính bạn ở trong đời quá khứ cũng đã gieo trồng “nhân Bồ Đề”, tương lai nhất định sẽ kết “quả Bồ Đề”. Giống như làm ruộng vườn, khi gieo giống xuống cần phải chăm bón thì cây mới đơm hoa kết trái ra được.

Vì sao phải tin sự, tin lý? Bạn phải biết đức Phật A Di Đà có nhân duyên rất lớn với chúng ta, Ngài nhất định trợ giúp chúng ta thành Phật đây là sự. Tin lý, tại sao chúng ta và Phật A Di Đà lại có nhân duyên rất lớn? Nên biết nếu không có nhân duyên này thì chúng ta chẳng thể gặp được pháp môn Tịnh Độ.

Vì Phật A Di Đà chính là tất cả chúng sanh, chúng sanh cũng chính là Phật A Di Đà. A Di Đà Phật do niệm Phật mà thành A Di Đà Phật, thì chúng ta cùng với tất cả chúng sanh nếu tinh tấn niệm Phật tất cũng có thể thành Phật A Di Đà, đây là lý.

Khi đã tỏ lý rõ sự như thế rồi thì phải nương vào đó mà tinh tấn tu hành, như trong Kinh Hoa Nghiêm đã nói: “Sự vô ngại pháp giới, lý vô ngại pháp giới, lý sự vô ngại pháp giới, sự sự vô ngại pháp giới”. Đứng về phương diện tự tánh mà nói thì tự tánh của chúng sanh và tự tánh của đức Phật A Di Đà chỉ là một, cho nên chúng sanh cũng có đủ tư cách để thành Phật như Phật A Di Đà.

A Di Đà Phật là Phật ở ngay trong bản tâm của chúng sanh, cho nên chúng sanh nào cũng có tâm của Phật A Di Đà, cho thấy nội tại trong lý tánh và nội tại trong bản tánh – lý sự đều viên dung. Đạo lý này bạn hiểu rồi thì cần phải tin sâu và tinh tấn thực hành, đừng làm biếng giãi đãi nữa. Niệm Phật ngày hôm nay phải tinh tấn hơn ngày hôm qua, không phải ngày hôm nay lại kém hơn ngày hôm qua.

“Tín” đã giảng xong, nay chúng ta sẽ bàn về “Nguyện”.

Sao gọi là nguyện? Nguyện chính là ý nguyện, khi ý nguyện hay ý niệm của bạn khí phách kiên định hướng về một điều gì đó thì gọi là phát nguyện, nếu ý nguyện của bạn thiết tha tin tưởng như thế thì nguyện ắt thành. Nguyện này chính là tứ hoằng thệ nguyện:

Chúng sanh vô biên thệ nguyện độ Phiền não vô tận thệ nguyện đoạn Pháp môn vô lượng thệ nguyện học

Phật đạo vô thượng thệ nguyện thành.

Chư Phật trong quá khứ và các bậc Bồ-tát đều dựa vào “tứ hoằng hệ nguyện” mà chứng quả vị vô thượng chánh đẳng chánh giác. Chư Phật và chư Bồ-tát hiện tại và vị lai cũng đều dựa vào tứ hoằng thệ nguyện mà tu hành chứng quả. Nhưng trước khi phát nguyện:

- Đầu tiên bạn phải có tín tâm sâu rằng “có thế giới Cực

Lạc.”

- Thứ hai tin “có Phật A Di Đà.”

- Thứ ba tin sâu rằng “ta và Phật A Di Đà nhất định phải có nhân duyên rất lớn, ta nhất định sẽ sanh về thế giới Cực

Lạc.”

Khi đã có đủ ba đức tin đó thì phát nguyện sanh về thế giới Cực Lạc, “Nguyện sanh Tây Phương Tịnh Độ trung”. Phải chính ta tự ý có ước nguyện muốn sanh về thế giới Cực Lạc, không phải do bởi ai quyết định dùm, cũng chẳng phải hỏi người khác đến nắm tay ta mà dắt đi.

Tuy nói Phật A Di Đà đến tiếp dẫn ta, nhưng cái chính yếu là ý nguyện chính mình có muốn thân cận với Phật A Di Đà hay không? Ý nguyện có muốn sanh về thế giới Tây Phương Cực Lạc gặp Phật để nghe pháp và tu hành hay không? Muốn thành tựu được “Nguyện” này tiếp theo cần phải có “Hành”.

Hành là gì? Tức trì danh hiệu Phật “Nam Mô A Di Đà Phật”, “Nam Mô A Di Đà Phật” … đó! Giống như lửa cháy đến đầu phải chạy cho mau, có người muốn hại cái đầu của ta thì phải mau vội vã tìm cách mà bảo vệ cái đầu, chẳng nên giãi đãi.

Tịnh Độ tông lấy Tín-Nguyện-Hạnh làm cơ sở, bạn niệm Phật tức là bạn thực hành Tín, Nguyện, Hạnh, đó chính là lộ phí tư lương để đi đến thế giới Cực Lạc. Đi đến thế giới Cực Lạc cũng như bạn đi du lịch vậy, bạn cũng cần phải có tư lương lộ phí như ngân phiếu tiền để chi dụng.…đi đường, thì ba món tư lương “Tín, Nguyện, Hạnh” cũng giống như những ngân phiếu đó.

Nay bạn đã biết rõ về thế giới Ta Bà này, vạn sự vạn vật đều không thể tồn tại nhất định, nó luôn biến chuyển không ngừng. Nếu bạn nói thế giới này là cố định, bất biến thì chuyện đó sai hoàn toàn, bởi thế giới này là vô thường không bền chắc. Do không thông hiểu điều này nên xưa nay ta không thể đến được thế giới Tây Phương Cực Lạc. Nay hiểu ra rồi thì ngay bây giờ chỉ cần bạn niệm “Nam Mô A Di Đà Phật”, thế là bạn và mọi người ai ai cũng có đủ tư cách để về thế giới Tây Phương Cực Lạc cả. Điều quan trọng là bạn có niệm hay không niệm, nếu bạn có niệm thì hiện tại dù có khó khăn, chướng ngại, bạn cũng phải quyết tâm làm bằng được; khi việc rất khó làm này mà bạn vẫn làm được, thì ngay đó thế giới Tây Phương đã rất gần với bạn. Còn nếu bạn không niệm, thì chẳng thể đến cõi ấy được. Bạn nhất tâm niệm Phật thì hợp với sanh, bạn không niệm thì hợp với tử, chẳng thể có thành tựu nào khác được. Phải biết rằng tất cả mọi sự vật trên thế gian này đều như huyễn không thật, chẳng phải là thường hằng bất biến.

Trong Kinh Kim Cang nói: “Không có định pháp gọi là A Nậu Đa La Tam Miệu Tam Bồ Đề”. Đây là nói đến chỗ Vô thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Chính ta phải phát đại tâm dõng mãnh, chẳng sợ khổ, sợ khó, mỏi mệt, đói khát, dõng mãnh mà hướng tới trước, nhanh chóng về thế giới Tây Phương Cực Lạc mới thôi. Chúng ta phải niệm “Nam Mô A Di Đà Phật” đấy mới là chân thật, niệm “Nam Mô A Di Đà Phật” mới giúp chúng ta liễu thoát sanh tử.

LƯỢC LUẬN AN LẠC TỊNH ĐỘ NGHĨA

Đàm Loan Đại Sư soạn

Thượng Tọa Thích Nhất Chân dịch

---o0o--- Hỏi rằng: Nước An Lạc, ở trong ba cõi, là do cõi nào nhiếp? Đáp rằng: Như Thích Luận nói: “Như Tịnh Độ ấy chẳng phải do ba cõi nhiếp”. Do cớ gì? Vì không có dục, nên chẳng phải do dục nhiếp. Vì sống trên đất, nên chẳng phải cõi Sắc nhiếp. Vì có hình sắc, nên chẳng phải cõi Vô Sắc nhiếp. Phật A Di Đà khi hành căn bổn đạo Bồ Tát, làm Tỳ Kheo tên gọi Pháp Tạng, theo nơi Phật Thế Tự Tại Vương thưa hỏi về hạnh thuộc Tịnh Độ của chư Phật, nào người trời thiện ác ra sao, nào cõi nước tịnh thô thế nào, trọn đều hiện ra cho thấy. Lúc ấy Bồ Tát Pháp Tạng ở ngay trước Phật, phát thệ rộng nguyện lớn, giữ lấy các cõi Phật. Rồi trong vô lượng A-tăng-kỳ kiếp, như lời phát nguyện, hành các Ba La Mật, đến mức vạn thiện viên mãn, thành đạo vô thượng. Như thế cõi An Lạc này là do nghiệp riêng của Pháp Tạng Bồ Tát mà có được, nên chẳng phải ba cõi vậy. ---o0o--- Hỏi rằng: Nước An Lạc có mấy loại trang nghiêm mà gọi là Tịnh Độ?

Đáp rằng: Nếu y theo kinh, căn cứ theo nghĩa của Kinh thì bốn mươi tám nguyện của Bồ Tát Pháp Tạng chính là sự thể này. Xem bài tán thì đủ rõ, không cần phải nói lại nữa. Nếu y theo luận Vô Lượng Thọ, thì do hai loại thanh tịnh, nhiếp hai mươi chín loại trang nghiêm được thành tựu. Hai loại thanh tịnh này là: một là thanh tịnh thuộc khí thế gian, hai là thanh tịnh thuộc chúng sinh thế gian.

* Thanh tịnh thuộc khí thế gian có mười bảy loại trang nghiêm được thành tựu:

- Một là tướng của cõi nước kia hơn hẳn đường ba cõi.

- Hai là nước này rộng lớn, lượng như hư không không có giới hạn.

- Ba là do từ chính đạo đại từ bi và thiện căn xuất thế của Bồ

Tát mà khởi lên.

- Bốn là trang nghiêm bằng quang minh thanh tịnh, và viên mãn.

- Năm là sẵn đủ tính chất trân bảo hạng nhất, có đủ bảo vật kỳ diệu.

- Sáu là quang minh trong sạch thường chiếu thế gian.

- Bảy là bảo vật ở nước kia mềm mại, người chạm vào thích thú.

- Tám là ngàn vạn hoa báu trang nghiêm ao hồ; điện báu, lầu gác báu, đủ loại cây báu, với quang minh đủ màu, hiện ảnh thế giới; vô lượng võng báu che hư không; chuông treo bốn mặt thường ngân âm pháp. - Chín là ở trong hư không tự nhiên thường mưa xuống hoa trời, áo trời, hương trời huân ướp khắp mà trang nghiêm. - Mười là quang minh của trí huệ Phật chiếu trừ si ám. - Mười một là phạm thanh khai ngộ nghe xa khắp mười phương.

- Mười hai là thiện lực của Phật A Di Đà, pháp vương vô thượng, trụ trì. - Mười ba là do từ tịnh hoa của Như Lai mà hóa sinh.

- Mười bốn là yêu thích vị Phật pháp, thiền tam-muội là món ăn.

- Mười lăm là vĩnh viễn lìa các khổ thuộc thân, tâm, thọ lạc không gián đoạn.

- Mười sáu là cho đến danh từ hai thừa, người nữ và căn khuyết, cũng không hề nghe đến.

- Mười bảy là chúng sinh nếu có các thích muốn nào, đều tùy tâm như ý, không thứ nào không đủ. * Thanh tịnh thuộc chúng sinh thế gian có mười hai loại trang nghiêm được thành tựu:

- Một là đài hoa bằng vô lượng trân bảo vương lớn và vi diệu dùng làm Phật tòa.

- Hai là vô lượng tướng tốt, vô lượng quang minh trang nghiêm thân Phật.

- Ba là Phật với biện tài vô lượng tương ưng với cơ mà nói pháp, đầy đủ rõ ràng, khiến người thích nghe, mà người nghe ắt tỏ ngộ, lời lẽ không nói xuông.

- Bốn là trí huệ chân như của Phật ví như hư không, chiếu rõ tổng tướng và biệt tướng của các pháp, tâm không phân biệt.

- Năm là do chúng người, trời bất động mà trang nghiêm rộng lớn, ví như núi Tu Di hiển chiếu giữa bốn biển lớn, tướng pháp vương gồm đủ.

- Sáu là thành tựu quả vô thượng, bằng còn không ai bằng được huống gì là hơn.

- Bảy là bậc thầy điều ngự của người trời trượng phu, đại chúng cung kính vây quanh như chúa sư tử với sư tử vây quanh.

- Tám là các công đức do bổn nguyện lực của Phật trang nghiêm và gia trì, ai gặp sẽ không luống qua, mà khiến được mau đầy đủ tất cả biển công đức. Bồ Tát chưa chứng tịnh tâm rốt cuộc được chứng pháp thân bình đẳng, cùng với Bồ Tát tịnh tâm, và Bồ Tát địa tiền, rốt cuộc cùng được tịch diệt bình đẳng.

- Chín là các chúng Bồ Tát của nước An Lạc, thân không động đậy mà đến khắp mười phương, ứng hóa đủ loại, tu hành như thật, thường làm Phật sự.

- Mười là thân ứng hóa như thế của Bồ Tát trong tất cả mọi thời không trước không sau, mỗi tâm mỗi niệm phóng quang minh lớn, trọn đến khắp được thế giới mười phương, giáo hóa chúng sinh bằng đủ loại phương tiện, do tu hành mà thành tựu, diệt trừ khổ não cho tất cả chúng sinh.

- Mười một là các Bồ Tát này nơi tất cả các thế giới chiếu không sót một đại hội nào của chư Phật, cúng dường, cung kính, tán thán vô lượng rộng lớn không sót một công đức nào của chư Phật Như Lai. - Mười hai là các Bồ Tát này ở nơi các chỗ không có Tam

Bảo trong tất cả các thế giới ở mười phương sẽ trụ trì và trang nghiêm bằng biển lớn công đức Phật Pháp Tăng bảo, hiện bày khắp chỗ khiến thấu hiểu, để tu hành như thật. Những thứ ấy gồm tám loại công đức trang nghiêm thuộc Pháp Vương được thành tựu, và như thế là bốn loại công đức trang nghiêm thuộc Bồ Tát được thành tựu. Đó gọi là thanh tịnh thuộc chúng sinh thế gian. Cõi nước An Lạc đủ hai mươi chín loại công đức trang nghiêm như thế được thành tựu, nên gọi là Tịnh Độ.

---o0o--- Hỏi rằng: Sinh về cõi An Lạc thông thường có bao nhiêm phẩm hạng, có bao nhiêu nhân duyên?

Đáp rằng: Trong kinh Vô Lượng Thọ duy có ba hạng Thượng, Trung, Hạ. Trong kinh Quán Vô Lượng Thọ lại phân làm chín phẩm. Nay y theo kinh Vô Lượng Thọ làm phụ trợ để làm bài văn tán. Cứ dựa theo ba phẩm kinh này đưa ra mà luận, thì những người sinh thuộc hạng thượng có năm nhân duyên:

- Một là bỏ nhà lìa dục để làm sa môn.

- Hai là phát tâm Bồ Đề vô thượng. - Ba là một mực chuyên niệm Phật Vô Lượng Thọ.

- Bốn là tu các công đức.

- Năm là nguyện sinh nước An Lạc. Đủ các nhân duyên này, vào lúc lâm chung, Vô Lượng Thọ Phật cùng với đại chúng hiện ra trước người ấy, người ấy tức thì sẽ theo Phật mà vãng sinh vào An Lạc, ngay trong hoa bảy báu, tự nhiên mà hóa sinh, trụ không thối chuyển, trí huệ dũng mãnh, thần thông tự tại. Tuyển Tập Khuyến Tu Tịnh Độ Người sinh thuộc hạng trung có bảy nhân duyên:

- Một là phát tâm Bồ Đề vô thượng.

- Hai là một mực chuyên niệm Phật Vô Lượng Thọ. - Ba là có tu thiện ít nhiều, phụng trì trai giới. - Bốn là dựng lập tháp tượng Phật. - Năm là thiết sa-môn cơm ăn.

- Sáu là treo tranh, thắp đèn, rải hoa, đốt hương để cúng dường.

- Bảy là hồi hướng nguyện sinh về An Lạc.

Người này vào lúc lâm chung, mộng thấy Phật Vô Lượng Thọ, cũng được vãng sinh. Trí huệ công đức đứng sau hạng trung. Lại có một loại vãng sinh về An Lạc mà không thuộc vào ba hạng. Đó là dùng tâm nghi hoặc mà tu các công đức, cũng nguyện sinh An Lạc. Không hiểu rõ về Phật trí là trí không thể suy lường, trí không thể sánh bằng, trí Đại thừa, trí không gì bằng, không gì sánh, tối thượng thắng hết. Đối với các trí ấy nghi hoặc không tin, song vẫn còn tin tội phúc và tu tập gốc thiện. Người này khi sinh An Lạc, sẽ sinh vào cung điện bảy báu của nước An Lạc, hoặc rộng lớn trăm do tuần, hoặc năm trăm do tuần. Mỗi vị ở trong ấy hưởng thọ các khoái lạc như trời Đao Lợi. Và trong khoảng năm trăm năm không được cúng dường Phật, không được nghe kinh pháp, không thấy thánh chúng Bồ Tát Thanh Văn. Cõi nước An Lạc gọi đó là biên địa, cũng nói những người này là thai sinh. Biên địa là vì nói họ trong năm trăm năm không thấy hay nghe đến Tam bảo, nghĩa này cũng đồng với nạn biên địa, hoặc cũng là do ở tại biên giới tối cùng của cõi nước An Lạc. Thai sinh là ví như người do thai sinh, lúc mới sơ sinh chưa thành nên pháp cách con người. Biên địa là nói cho nạn của người ấy, thai sinh là nói cho sự tối ám của người ấy. Hai tên này đều là mượn cái này so sánh với cái kia vậy, chứ không phải là biên địa thuộc tám nạn, cũng không phải là thai sinh thuộc bào thai. Do đâu mà biết? Bởi cõi nước An Lạc duy chỉ có hóa sinh mà thôi, nên biết đó không phải thật là thai sinh. Bởi năm trăm năm sau vẫn được nghe thấy Tam Bảo, nên biết biên địa không phải là thuộc tám nạn vậy.

---o0o--- Hỏi rằng: Người thai sinh kia ở cung điện bảy báu có hưởng thụ khoái lạc không? Lại nhớ tưởng được những gì?

Đáp rằng: Kinh ví dụ rằng: Ví như con của vua Chuyển Luân đắc tội với vua, cho vào trong hậu cung, dùng khóa vàng gài lại. Tất cả mọi thứ cung cấp không thiếu thứ gì, cũng y như vua. Vương tử lúc ấy tuy có đủ các loại đồ dùng tuyệt hảo để tự vui thú, song tâm không thọ lạc mà chỉ tưởng nghĩ tìm các phương tiện mong sao được ra khỏi. Người thai sinh kia cũng y như vậy. Tuy ở nơi cung điện bảy báu có sắc, hương, vị, xúc tốt đẹp, song không lấy đấy làm lạc, vì trong năm trăm năm không chỉ không thấy Tam Bảo, mà không được cúng dường tu các gốc thiện, nên lấy đó làm khổ. Nếu rõ được do tội trước của mình, hết lòng tự hối trách, cầu lìa chốn kia, liền được như ý, lại đồng với ba hạng sinh kia.

---o0o--- Hỏi rằng: Do tâm nghi hoặc vãng sinh An Lạc thì gọi là thai sinh. Tại sao lại khởi nghi?

Đáp rằng: Trong kinh chỉ nói nghi hoặc không tin, chứ không đưa ra tại sao lại có ý nghi. Xét theo chỗ hiểu rõ năm câu, thời dám lấy nghĩa đối trị để mà nói. Không rõ trí Phật (Phật trí) nghĩa là không thể tin hiểu trí biết tất cả chủng loại của Phật. Do không biết nên khởi nghi. Một câu này trình bày tóm mọi điều nghi. Bốn câu sau mỗi câu đối trị các điều nghi.

Nghi có bốn ý:

- Một là nghi rằng chỉ niệm tưởng Phật A Di Đà chưa chắc được vãng sinh An Lạc. Tại sao nghi như vậy? Kinh có nói: Nghiệp đạo như bàn cân, cái nặng kéo trước. Tại sao mà một đời hoặc trăm năm, hoặc mười năm, hoặc một tháng, không ác nào không làm, mà chỉ do mười niệm tương tục lại được vãng sinh, nhập ngay vào chánh định tụ, rốt cuộc không thối chuyển, vĩnh viễn cách xa các khổ của ba nẻo được? Nếu quả thật như thế, thì cái nghĩa cân nặng kéo trước còn gì đáng tin nữa? Lại bao kiếp đến nay đều tạo các pháp hữu lậu thuộc hành, hệ thuộc vào ba cõi, mà chỉ cứ dùng một thời gian niệm Phật A Di Đà là ra khỏi ba cõi được? Ý nghĩa nghiệp trói buộc tại sao phải cần nữa. Do đối trị ý nghi này nên mới nói trí không thể suy lường (bất tư nghị trí). Trí không thể suy lường nghĩa là trí lực của Phật có thể lấy ít làm nhiều, lấy nhiều làm ít, lấy gần làm xa, lấy xa làm gần, lấy nhẹ làm nặng, lấy nặng làm nhẹ, lấy dài làm ngắn, lấy ngắn làm dài. Do như thế Phật trí vô lượng vô biên không thể suy lường. Ví như trăm người phu trong trăm năm chất củi chứa cao đến ngàn nhận, đốm lửa bằng hạt đậu đốt trong nửa ngày là tận. Không lẽ có thể nói được rằng củi chứa trong trăm năm đốt nửa ngày không tận sao? Lại như người đi bộ quá giang thuyền người khác, nhân thế lực của gió buồm, một ngày đi đến ngàn dặm, không lẽ có thể nói được rằng người đi bộ kia tại sao một ngày mà đi đến ngàn dặm chăng? Lại như người hạ tiện bần cùng được một vật quý đem cống hiến chủ. Chủ cũng mừng được vật quý, thêm phần trọng thưởng. Kẻ bần cùng kia chỉ cần chốc lát phú quý tràn đầy. Không lẽ lại nói được rằng do có thể mấy chục năm mà người ta chịu đủ mọi siêng khổ, và người nào người nấy còn chưa thành đạt vinh quy rồi có thể nói kẻ bần cùng kia mà mau lẹ trở thành phú quý, không thể có chuyện như thế được? Lại như kẻ yếu tự leo lên lưng lừa còn chưa nổi, nhưng đi theo vua Chuyển Luân liền cưỡi hư không mà bay bổng tự nhiên, lại có thể do kẻ yếu leo lừa không nổi rồi cho rằng chắc chắn kẻ ấy không thể cưỡi hư không mà bay hay sao? Lại như dây tơ mười ngàn người cũng không làm gì nổi, đứa bé con vung kiếm nháy mắt thành hai phần. Không lẽ có thể nói được là sức một đứa bé không thể cắt đứt dây tơ hay sao? Lại như chim Trậm nhào vào nước, cá sò đều vì vậy mà chết, sừng tê giác chạm vào bùn lầy, các loài bị chết kia đều sống dậy. Không lẽ có thể nói được là tính mệnh đã đoạn không thể sống lại hay sao? Lại như Hoàng Hộc gọi “Tử An”, Tử An sống lại. Không lẽ có thể nói được là dưới mộ ngàn năm chắc chắn không thể sống lại được sao?

Tất cả vạn pháp đều có tự lực, tha lực, tự nhiếp, tha nhiếp, ngàn mở vạn đóng vô lượng vô biên. Làm sao lại đem cái thức có ngại ra mà nghi pháp vô ngại kia được sao? Lại trong năm cái không thể suy lường, Phật pháp là không thể suy lường hơn hết, mà xem cái ác trăm năm làm trọng, nghi mười niệm niệm Phật cho là nhẹ, không thể được vãng sinh An Lạc nhập tụ chánh định, điều nghi này quả thật không đúng.

Hai là nghi trí Phật so với người không phải là thâm tuyệt. Tại sao nghi như vậy? Thường thì tất cả danh tự do đối đãi với nhau mà sinh. Giác trí do không giác mà sinh, như thế mê hướng do nhớ hướng mà sinh. Nếu cứ mê là tuyệt hẳn không mê, thì mê rốt cuộc phải là không tỏ. Mê nếu có thể tỏ, ắt là người mê tỏ, và cũng có thể nói ngược lại là người tỏ mê. Mê và tỏ, tỏ và mê như bàn tay ngửa úp vậy. Thế mới có thể nói sáng trí tối trí khác nhau, và cũng vì thế nên siêu nhiên thế nào được đây? Do khởi lên nghi này, nên đối với trí huệ Phật sinh nghi không tin. Đối trị nỗi nghi này nên nói trí không thể sánh bằng (bất khả xứng trí). Trí không thể sánh bằng là nói trí Phật tuyệt hết mọi so sánh giảng nói, chẳng phải do hình tướng mà đối đãi được. Do đâu mà nói vậy? Nếu pháp là có, ắt phải có cái trí biết có. Pháp nếu là không có, cũng phải có cái trí biết không có. Nay các pháp lìa khỏi có và không có. Cho nên Phật thầm khế các pháp, ắt trí của Ngài dứt hết đối đãi với nhau. Ông đưa tỏ mê ra ví dụ, vẫn là thêm một lẽ mê nữa mà thôi, chứ không thành được lẽ mê tỏ. Cũng như trong mộng giúp người khác giải mộng, tuy nói là giải mộng mà chẳng phải là không có mộng. Lấy cái biết để cho đó là Phật thì không thể nói là biết Phật được. Lấy cái không biết để cho đó là Phật cũng không phải là biết Phật. Lấy cái không phải biết cũng không phải là không biết cũng không phải là không biết để cho đó là Phật, cũng không phải là biết Phật. Lấy cái không phải là không biết cũng không phải là không phải không biết để cho đó là Phật, cũng không phải là biết Phật. Trí Phật lìa bốn câu này, nếu muốn duyên vào trí Phật thời tâm hành lại diệt, nếu muốn loại bỏ trí Phật thời ngôn ngữ lại đoạn. Do ý nghĩa ấy, Thích Luận nói rằng: “Nếu người nào thấy là có Bát Nhã, như thế cũng là bị ràng buộc, nếu không thấy Bát Nhã, như thế cũng là bị ràng buộc. Nếu người nào thấy Bát Nhã, như thế ắt là giải thoát, nếu không thấy Bát Nhã, như thế cũng là giải thoát”. Điều này trong kệ có nói: Không lìa bốn cú ấy là ràng buộc, lìa bốn câu ấy là giải thoát. Ông nghi trí Phật so với trí con người không phải là thâm tuyệt, điều nghi ấy không đúng.

Ba là nghi Phật thật sự không thể độ hết tất cả chúng sinh.

Tại sao nghi như vậy? Trong đời quá khứ đã có vô lượng A-tăng-kỳ hằng sa chư Phật, hiện tại trong các thế giới ở khắp mười phương cũng có vô lượng vô biên A-tăng-kỳ hằng sa chư Phật. Nếu giả sử Phật thật sự có thể độ hết tất cả chúng sinh, ắt phải không còn có ba cõi từ lâu rồi. Vị Phật thứ hai ắt không phải vì chúng sinh mà phát tâm Bồ Đề, trọn tu Tịnh Độ nhiếp thọ chúng sinh. Song thật có các Phật thứ hai nhiếp thọ chúng sinh, cho đến thật có vô lượng chư Phật trong ba đời mười phương nhiếp thọ chúng sinh. Cho nên đủ biết Phật thật sự không thể độ hết tất cả chúng sinh. Do khởi lên nghi ấy, nên đối với Phật A Di Đà có tư tưởng cho là Phật có lượng. Vì đối trị nỗi nghi này nên nói trí Đại Thừa rộng lớn (Đại Thừa quảng trí). Trí Đại Thừa rộng lớn là nói Phật không pháp nào không biết, không phiền não nào không đoạn, không thiện nào không có đủ, không chúng sinh nào không độ.

Lý do có ba đời mười phương các vị Phật là do có năm nghĩa: - Một là nếu quả là không có Phật thứ hai, cho đến không có A-tăng-kỳ hằng sa chư Phật, thì Phật mới thật là không thể độ hết tất cả chúng sinh. Do Phật thật sự có thể độ hết tất cả chúng sinh nên ắt là có mười phương vô lượng chư Phật. Vô lượng chư Phật chính là các chúng sinh do Phật trước độ.

- Hai là nếu một Phật mà độ tận tất cả chúng sinh thì cũng không cần sau còn có Phật nữa. Tại sao vậy? Do không còn có ý nghĩa giác ngộ cho kẻ khác thì y vào nghĩa nào nữa để nói có ba đời chư Phật vậy? Do y vào nghĩa giác ngộ người khác nên nói Phật này Phật khác đều độ hết tất cả chúng sinh.

- Ba là Phật sau mà có thể độ được chúng sinh thì vẫn còn là cái sức có thể của Phật trước. Tại sao vậy? Vì do Phật trước mới có Phật sau. Ví như áo giáp của đế vương được truyền cho vua sau khoác, tức chính là do sức có thể của vua trước.

- Bốn là lực của Phật tuy có thể độ tất cả chúng sinh, song cần phải có nhân duyên. Nếu chúng sinh với Phật trước không có nhân duyên thì lại phải cần tới Phật sau. Như thế các chúng sinh không có duyên thì thẳng qua trăm ngàn vạn Phật mà cũng không nghe không thấy, không phải do lực Phật yếu kém vậy.

Ví như nhật nguyệt xoay quanh bốn thiên hạ phá các tối ám, song người mù lại không thấy, không phải mặt trời không sáng vậy. Sấm nổ rung tai mà kẻ điếc không nghe, không phải là âm thanh không dữ dội vậy. Giác ngộ các lý nhân duyên, thì được gọi là Phật, nếu do tình thức cưỡng ép vi phạm lý nhân duyên thì không phải là chánh giác vậy. Cho nên chúng sinh vô lượng, thì Phật cũng vô lượng. Đã nói đến Phật thì đừng có hỏi có duyên hay không có duyên tại sao không độ hết tất cả chúng sinh. Hỏi thế là lời nói phi lý vậy.

- Năm là chúng sinh nếu độ tận, thế gian sẽ đọa vào bên có (hữu biên).

Do ý nghĩa ấy ắt có vô lượng Phật độ tất cả chúng sinh.

---o0o--- Hỏi rằng: Nếu chúng sinh không thể độ tận thì thế gian phải là đọa vào không có (vô biên). Do bên không có (vô biên) ắt Phật thực sự không thể độ hết chúng sinh.

Đáp rằng: Thế gian chẳng phải bên có (hữu biên), chẳng phải bên không có (vô biên), và cũng tuyệt hẳn bốn câu. Phật làm cho chúng sinh lìa bốn câu này, thì gọi là độ. Thật ra không phải độ cũng không phải không độ, không phải tận cũng không phải không tận. Ví như mộng vượt qua biển lớn, gặp các nạn sóng gió, người nằm mộng kia sợ hãi, kêu ra thành tiếng, người bên ngoài gọi dậy thời bình thản hết lo sợ, song đó chỉ là vượt qua mộng chứ không phải vượt qua sông biển.

---o0o--- Hỏi rằng: Dù nói độ hay không độ đều đọa vào biên kiến. Cớ sao chỉ nói độ tất cả chúng sinh là trí Đại thừa rộng lớn mà không nói là không độ chúng sinh là trí Đại thừa rộng lớn?

Đáp rằng: Chúng sinh không ai không chán khổ cầu sướng, sợ trói buộc cầu thoát, nên nghe có độ sẽ quy hướng về đó. Nếu nghe không độ thì vì không biết cớ gì không độ, sẽ cho là Phật không phải đại từ bi, ắt không chịu quy hướng về Phật. Do không quy hướng nên thiếp mãi trong mộng dài, không cách gì ngưng dứt. Vì những người ấy nên hay nói độ chứ không nói không độ. Lại nữa Chư Pháp Vô Hành Kinh cũng nói: “Phật không đắc Phật đạo, cũng không độ chúng sinh”. Phàm phu khăng khăng phân biệt nào là Phật, nào là độ chúng sinh. Nói độ chúng sinh là đối trị tất đàn, nói không độ chúng sinh là đệ nhất nghĩa tất đàn. Hai cách nói đều có lý lẽ riêng, không mâu thuẫn với nhau. Hỏi rằng: Như mộng dứt được, đó không phải là độ sao?

Nếu giấc mộng của tất cả chúng sinh đều dứt, thế gian không lẽ không tận sao?

Đáp rằng: Nói mộng là thế gian, nếu mộng dứt ắt không có người mộng. Nếu không có người mộng thì cũng không nói có người được độ nữa. Như thế thời biết thế gian tức là xuất thế gian. Tuy độ vô lượng chúng sinh mà sẽ không đọa vào điên đảo.

Bốn là nghi Phật không có trí biết tất cả chủng loại (nhất thiết chủng trí). Tại sao nghi như vậy? Vì nếu có thể biết khắp các pháp, thì các pháp lại đọa vào bên có (hữu biên). Vì nếu không thể biết được khắp, ắt không phải là trí biết tất cả chủng loại. Do đối trị nghi này nên nói trí không gì bằng không gì sánh là tối thượng trên hết (vô đẳng vô luân tối thượng thắng trí). Trí không gì bằng không gì sánh tối thượng trên hết là trí phàm phu hư vọng, so với trí Phật như thật. Hư và thật khác rất sâu xa, về lý không bằng nhau được nên nói không gì bằng.

Thanh Văn, Bích Chi Phật muốn có cái biết này phải nhập định mới biết, ra khỏi định là vẫn không biết. Lại biết của Thanh Văn, Bích Chi cũng có hạn. Phật đắc tam muội như thật, thường ở nơi định thâm sâu, song lại chiếu biết khắp các pháp là hai và không có hai. Pháp thâm sâu không gì sánh tầy, nên nói không gì sánh. Bồ Tát từ địa thứ tám trở lên tuy đắc báo sinh tam muội dụng công không cần phải ra vào, song tập khí tích tập nhỏ nhiệm nên tam muội không cực sáng sạch. Đem so sánh với trí Phật vẫn còn là có cái trên nữa. Trí Phật đoạn gồm đủ như pháp mà chiếu. Do pháp vô lượng, chiếu cũng vô lượng. Ví như hộp lớn thì nắp đậy cũng lớn. Nên nói là tối thượng. Ba câu này cũng có thể tuần tự theo nhau mà thành. Do vì trí Phật không gì bằng, cho nên không gì sánh. Do không gì sánh nên tối thượng thắng hết. Cũng có thể tối thượng thắng hết nên không gì bằng. Do không gì bằng nên không gì sánh. Chỉ cần nói không gì bằng (vô đẳng) là đủ rồi, cần gì phải đến hai câu dưới nữa? Như trí của Tu Đà Hoàn không bằng được với trí của A La Hán, các kiểu nói như thế. Địa ban đầu đến địa thứ mười cũng như vậy, trí tuy không bằng, song không phải là không sánh được. Tại sao như vậy? Do không phải là tối thượng. Ông biết đem bên có, bên không có ra vặn hỏi, mà còn nghi Phật là không phải bậc biết tất cả (nhất thiết trí), sự thể (nghi ngờ) này không đúng vậy. ---o0o--- Hỏi rằng: Trong hạng Hạ sinh, nói là mười niệm tương tục là được vãng sinh. Thế nào gọi là mười niệm tương tục?

Đáp rằng: Ví như có người, trong đồng trống quay về gặp giặc cướp, tuốt đao hung hăng, xông lại muốn giết. Người này ra sức chạy, thấy có con sông phải qua. Nếu qua được con sông thì đầu cổ mới toàn. Lúc ấy chỉ tưởng phương tiện qua sông “ta đến bờ sông để áo mà qua hay cởi áo mà qua? Nếu để nguyên áo sợ không qua được, nếu cởi áo ra sợ không kịp giờ”. Chỉ có niệm ấy không duyên gì hết. Một niệm sao để sang sông, chính là một niệm ở đây vậy. Cứ như thế tâm không tạp, thì gọi là mười niệm tương tục. Hành giả cũng vậy, niệm Phật A Di Đà như người kia niệm qua sông, trải qua mười niệm, hoặc niệm danh tự của Phật, hoặc niệm tướng tốt của Phật, hoặc niệm trí tuệ của Phật, hoặc niệm bổn nguyện của Phật, không có tâm khác xen vào, tâm tâm tiếp nối cho đến mười niệm, gọi là mười niệm tương tục. Thoạt nói mười niệm tương tục tựa như không có gì khó. Song phàm phu tâm như ngựa đồng (dã mã), thức quá khỉ vượn, đuổi bắt sáu trần, không tạm ngừng nghỉ. Cần phải dốc tín tâm tự cố khắc niệm, sẽ tích tập thành tính, nhờ thế thiện căn kiên cố vậy. Như Phật bảo vua Tần Bà Sa La, con người tích chứa thiện hạnh, đến chết không có niệm ác, như cây ngả về hướng Tây, ắt đổ tùy khúc. Nếu lại gặp gió đao mà đến thời trăm khổ đổ về thân. Nếu nghiệp tập trước không có đó thì nói gì đến nhớ niệm. Lại cần phải năm ba vị đồng chí hướng cùng tóm kết cái ngôn yếu của đạo. Ngay lúc bạn lâm chung, thay phiên giảng rõ cho, rồi vì người sắp chết đó mà xưng danh hiệu Phật A Di Đà, nguyện sinh An Lạc, tiếng tiếng tiếp nối, làm thành mười niệm vậy. Ví như ấn các ấn bằng sáp vào bùn, ấn hư mà văn thành. Khi mạng người này mất chính là lúc sinh về An Lạc, một phen vào chính định thì còn âu lo gì nữa vậy.

---o0o--- Tuyển Tập Khuyến Tu Tịnh Độ CHÂN THẬT NIỆM PHẬT51