Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tịnh độ
Tuyển Tập Khuyến Tu Tịnh Độ
- Tác giả
- Nguyễn Long
- Thông tin
- Nguồn: adidaphat.net
xen tạp, không có nghi ngờ!
Hỏi: Thưa lão Hòa thượng, làm thế nào để trợ niệm và khai thị cho loài động vật?
Đáp: Chúng ta khi đã thật sự thông đạt Phật pháp rồi, vậy phải luôn thường ghi nhớ rằng: “nếu gặp những loài động vật, nên niệm Phật hồi hướng và chú nguyện cho chúng, bình thường nhất là nên niệm A Di Đà Phật rồi hồi hướng cho chúng!” Nếu như biết niệm tam quy y thì càng tốt, cách niệm tam quy y cho chúng không có giống như cách niệm quy y của chúng ta, bạn đọc 3 câu này: Quy y Phật, không đọa địa ngục Quy y Pháp, không đoa ngạ quỷ
Quy y tăng, không đọa bàng sanh ... bàng sanh đây là súc sanh. Chúng ta niệm “tam quy y” nghĩa là giúp cho các chúng sanh không bị đọa vào 3 đường ác, nên khi bạn gặp các loài động vật phải nên niệm Phật hồi hướng cho chúng, và nhớ niệm tam quy y cho chúng.
Hỏi: Khi trợ niệm mình dùng cách hồi hướng chung hay chỉ hồi hướng riêng cho người đã mất?
Đáp: Khi trợ niệm vãng sanh nhất thiết phải dùng nghi thức dành riêng cho người mạng chung, không nên hồi hướng chung, hồi hướng chung chỉ dùng cho pháp hội.
—()—
CHƯƠNG 5 CÁCH TỔ CHỨC & TINH THẦN
CỦA NGƯỜI ĐI TRỢ NIỆM
---oOo--- Hỏi: Thưa, có phải số người trợ niệm càng nhiều thì càng tốt không? Đáp: Nếu người trợ niệm dùng tâm chân thành, thanh tịnh, từ bi... niệm danh hiệu Phật thì số người trợ niệm càng nhiều tất nhiên càng tốt. Sự thù thắng của từ trường này sẽ khiến cho các loài Quỷ thần trong đường ác không dám đến gần. Nếu người trợ niệm ít lại thêm trợ niệm không có thành ý, thì Quỷ thần trong đường ác thường tìm kẽ hở, thừa vào chỗ yếu mà quấy phá. Nhân đây chúng ta cũng cần chú ý điểm này, nếu có người hỏi bạn: “ngộ nhỡ không tìm được người trợ niệm, chúng tôi có thể dùng máy trợ niệm được không?” – Bạn nên trả lời: “dùng máy trợ niệm chỉ là bất đắc dĩ, tốt hơn là không có mà thôi, tốt nhất vẫn cần phải có người đến trợ niệm!”
Hỏi: Thưa, thỉnh người trợ niệm càng đông càng tốt hay là cầu sự thanh tịnh, tức chỉ nên thông báo cho một vài người quen biết đến trợ niệm là được rồi?
Đáp: Niệm Phật để trợ niệm vãng sanh không cần quá đông người, nếu như có quá đông người thì phải phân ban. Khi người bệnh sắp lâm chung, trước tiên tốt nhất nên có 4 người (trong Phật Pháp 4 người là một chúng, tức một đoàn thể), không nên quá nhiều, nhiều người quá thiếu sự thanh tịnh thì từ trường cũng sẽ không tốt, bạn phải hiểu điều này. Nếu như người ấy thật sự có phước báu vì có nhiều người muốn đến trợ niệm, thì họ có thể đến Niệm Phật đường niệm Phật rồi hồi hướng cho họ (không nên niệm tại phòng vãng sanh của họ) như thế cũng tốt!
Trước kia khi tôi còn ở Đài Trung, lúc thầy Lý vãng sanh, bên cạnh chỉ có mấy người học trò, là mấy người học trò thường chăm sóc thầy, mà ở Niệm Phật đường thì có đến 600 người, niệm suốt 49 ngày đêm không gián đoạn, lúc đó tôi thấy vậy rất là hoan hỷ, lúc ấy là ở Đài Loan. Đây là một trường hợp vô tiền khoáng hậu, thật sự là có phước báu! 600 người niệm Phật suốt 49 ngày đêm không gián đoạn có thể chịu được không? Không phải vậy, người này niệm mệt rồi thì đi ra thay cho người khác vào niệm, học trò của Thầy quá nhiều – đến mấy mươi ngàn người – mà niệm Phật đường thì chỉ có 600 chỗ ngồi, vì vậy rất nhiều người phải đứng ở bên ngoài, nhìn thấy có người đi ra thì người khác liền vào thay. Đây là kết quả mà suốt 38 năm thầy đã dạy với đại chúng, sự thù thắng này không có gì sánh bằng!
Hỏi: Thưa, nếu họ quan niệm rằng, khi lâm chung không mong được người khác trợ niệm vì không muốn nhiều người ra vào thăm hỏi, và không thích sau khi mất bị người khác xúc chạm thăm dò hơi nóng để thử xem đi về đâu, cho nên chỉ muốn thanh tịnh vãng sanh tại nhà, họ suy nghĩ như vậy có đúng không?
Đáp: Nếu bạn niệm Phật thật sự tinh tấn, có tinh thần tự lực lập chí Vãng Sanh vững vàng... thì suy nghĩ như vậy là chính xác; còn như ý chí mong manh nghi hoặc, tu hành thiếu vững chắc, thì suy nghĩ đó không có chín chắn. Nếu không thể chuẩn bị trước cho những chướng ngại, vẫn còn những sự lo lắng thì nên mời khoảng 2, 3 người cũng được, không nên mời đến đầy nhà vậy là quá nhiều, chỉ cần 2, 3 người luân phiên nhau niệm Phật và duy trì suốt 24 giờ một ngày. Bạn cần có người giúp đỡ cảnh tỉnh bạn, trợ niệm cho bạn không bị gián đoạn khi lâm chung, làm như vậy là lý tưởng nhất.
—()— Tuyển Tập Khuyến Tu Tịnh Độ CHƯƠNG 6415
CÁCH THỨC TRỢ NIỆM
Hỏi: Thưa, khi trợ niệm cho người lâm chung có cần phải gõ mõ không?
Đáp: Chỉ nên đánh khánh chứ không nên gõ mõ, vì tiếng dẫn khánh nhẹ trong khiến người nghe tâm dễ thanh tịnh. Tiếng mõ thường trầm đục không thích hợp cho lúc trợ niệm người lâm chung.
Cứ 4 người thành một nhóm, ngồi quanh cách xa giường của người bệnh một chút, niệm sao cho họ nghe rõ tiếng niệm danh hiệu Phật. Nếu tinh thần của họ còn minh mẫn thì họ cùng niệm theo, còn như tinh thần không khỏe thì họ nghe theo, và suốt 24 giờ không nên gián đoạn tiếng Phật hiệu. Hỏi: Thưa, khi trợ niệm cho người sắp lâm chung có nhất định phải treo hình/tượng Phật, thắp hương, cúng nước không?
Đáp: Có được những điều này thì rất tốt, tốt nhất là khi họ sắp lâm chung nên giúp cho họ nghe được tiếng niệm Phật, nhìn thấy hình/tượng Phật để tâm họ duyên theo cảnh Phật, đấy là cách trợ giúp hữu hiệu đối với người sắp lâm chung.
Hỏi: Khi đi trợ niệm phải treo hình Phật như thế nào?
Đáp: Khi người đang bị bệnh nặng, hình/tượng Phật phải được treo/đặt phía dưới chân (giường) của họ. Họ nằm trên giường, vừa mở mắt ra thì sẽ thấy hình/tượng Phật ngay chứ không phải treo hay đặt hình/tượng Phật ở trên đầu giường của họ. Treo hay đặt trên đầu giường thì khi mở mắt họ sẽ không nhìn thấy, bạn phải hiểu điều này. Nếu treo hay đặt được hình/tượng Phật cả 3 phía thì quá tốt, để họ nằm ở tư thế nào cũng đều có thể nhìn thấy hình/tượng Phật.
Thêm nghe được tiếng niệm Phật bên tai, để dẫn dắt thần thức người bệnh nghe danh hiệu Phật, sanh lòng hoan hỷ, trong tâm duyên theo tiếng niệm Phật, tâm cảnh người bệnh sẽ khai sáng, có cảm giác an toàn, một lòng cầu sanh nước Phật, quyết định được vãng sanh Tây Phương Cực Lạc.
Hỏi: Thưa, khi trợ niệm cho người lâm chung, có cần phải đắp tấm vải vãng sanh hay dùng mền Quang Minh không?
Đáp: Đắp tấm Vãng Sanh hay dùng mền Quang Minh đều không phải là việc quan trọng. Điều quan trọng thực sự đó là sức công phu tu trì của chính mình, tuyệt đối không phải do nhờ đắp tấm vải Vãng Sanh hay mền Quang Minh mà được vãng sanh, hay nếu không đắp thì không được vãng sanh.
Nếu đắp nó mà được Vãng Sanh thì chúng ta cần gì phải tu hành, cứ làm ra nhiều tấm vải Vãng Sanh là được, thì mỗi người chúng ta đều được vãng sanh cả rồi! Cho nên tấm Vãng Sanh hay mền Quang Minh chỉ là thứ trang sức chứ không phải là thứ quan trọng. Điều tối quan trọng đó là phải chuyên cần tu học như lý, như pháp.
Lý luận và phương pháp niệm Phật vãng sanh đều nằm hết thảy ở trong kinh Đại Thừa Vô Lượng Thọ, cho nên các vị
phải nên đọc tụng kinh này cho kỹ lưỡng thì các vị sẽ hiểu đầy đủ thôi.
Hỏi: Thưa, khi trợ niệm cho người lâm chung, có người thỉnh một vị đại đức Mật Tông đến trước người đó rải cát Kim Cang, đệ tử đành phải rời khỏi nơi đó. Xin hỏi làm như vậy có đúng pháp không? Cát Kim Cang có thực sự siêu độ người mạng chung thoát khỏi 6 đường không?
Đáp: Cát Kim Cang giống như là nước Đại Bi, nếu vị Đại đức này là người tu hành có đạo hạnh, tu hành chân chánh, thì sự gia trì của họ mới có hữu dụng; còn nếu như người ấy không có định lực tu tập sâu, công phu vững chãi thì hiệu quả sẽ không lớn. Giống như người chỉ có ‘miệng niệm mà vô tâm’ thì không có chút tác dụng nào!
Nếu không thể nương nhờ vào người khác được thì phải nên nương nơi chính bản thân mình, không nên giao phó hết vào sự trợ sức bên ngoài, vì việc nương cậy vào trợ sức bên ngoài (nhiều phần) có thể không được toại ý. Tốt nhất là nên tự quyết tâm tu tập, bản thân nên có tín tâm kiên cố niệm Phật, lập công khóa tu hành cẩn thận bằng chính sức của mình.
Giống như trường hợp một người ở Sơn Đông, bị bệnh ung thư rất trầm trọng, nhờ ông có tín tâm vững chắc mà chứng bệnh ung thư đã tiêu mất, việc này thực ra không phải dễ! Hiện nay ông còn lưu lại 2 tấm hình để làm kỷ niệm và thường đem ra cho mọi người xem (một tấm chụp ở bệnh viện là tấm mà ông ta dùng ý chí để tự điều trị, tấm thứ 2 thì căn bệnh biến mất). Cho nên hãy tin vào chính bản thân mình, tin vào người khác là sai rồi. Nếu ông ấy tin vào tài mổ của bác sĩ thì không thể bảo đảm tính mạng của mình, ông ấy tự dùng ý niệm của mình để chuyển đổi số mạng. Chúng ta có thể dùng pháp sám
hối, phát nguyện sám hối thì có thể chuyển đổi tất cả!
Hỏi: Xin hỏi, con có thể đốt tấm vãng sanh được không?
Đáp: Về việc này tôi không biết rõ, xin quý vị đi hỏi người làm ra tấm Vãng Sanh đó, coi chất liệu ấy có thể thiêu đốt được hay không? Trong kinh Kim Cang nói rất diệu: “Phàm những gì có hình tướng, thảy đều là giả dối hư huyễn,” nên bạn có đốt nó hay không đốt nó cũng thế thôi!
Hỏi: Người đã tắt thở rồi nhưng chưa khâm liệm, xin hỏi có cần đốt đèn dưới chân không?
Đáp: Việc đốt đèn dưới chân chỉ là tập tục, một tập tục của người đời.
Nếu như tiến hành nghi lễ theo pháp Phật thì không cần những thứ này. Y chiếu theo pháp Phật làm thì tốt, còn nếu như không thể hành tang theo pháp Phật giáo thì bất đắc dĩ cũng phải dùng nghi lễ theo pháp thế gian. Vì sao? Vì trong nhiều gia đình, nhiều anh chị em chưa chắc ai nấy cũng đều học Phật cả, nếu bạn khư khư làm theo pháp Phật giáo mà họ không đồng ý cũng không được – “gia hòa vạn sự hưng” – tất cả mọi sự đều phải tùy duyên.
—()— CHƯƠNG 7
SỰ KHẨN YẾU & CÁCH KHAI THỊ CHO NGƯỜI LÂM CHUNG
---oOo--- Hỏi: Thưa, chúng con phải khai thị như thế nào cho những người bệnh sắp lâm chung khi trợ niệm?
Đáp: Nếu người bệnh quá nặng khó lành, thuốc thang vô hiệu, nhưng thần thức còn tỉnh táo, thì thân quyến nên thỉnh bậc tri thức đến thuyết pháp khai ngộ cho họ. Thiện tri thức nên đến trước người bệnh mà khai thị rằng: “Cuộc đời vốn là khổ, không, vô thường, vô ngã, chỉ có Thế giới Tây Phương Cực Lạc là thật sự trang nghiêm thanh tịnh. Con người ở nơi đây dẫu giàu sang hay phú quý, chỉ trong chớp mắt rồi sẽ thành không.
Ở nơi Tây Phương Tịnh Độ thì vĩnh viễn thoát ly nỗi thống khổ luân hồi, mãi mãi thọ hưởng sự an vui thắng diệu. Nên nay thân quyến sẽ vì (ông, bà) mà đối trước Tam Bảo lễ Phật sám hối, tụng kinh niệm Phật, bố thí, phóng sanh ngõ hầu giúp tăng trưởng phước đức cho (ông, bà)...” Nếu không có bậc tri thức thì nên mời các vị đồng tu Tịnh Độ hiểu biết, đến an ủi khai thị cho họ.
Tuyển Tập Khuyến Tu Tịnh Độ Chuẩn bị cho người sắp lâm chung
- Trước hết chúng ta phải tuyệt đối tôn trọng người vãng sanh, nên hỏi những người thân trong gia đình về những suy nghĩ, những thói quen, những hoài bão ... trong đời sống thường ngày của người bệnh. Phòng khi gặp trường hợp khó độ, thì phải thật sự dùng đến phương tiện thiện xảo, chân trí tuệ – là dựa theo những sở thích mong muốn của người vãng sanh mà uyển chuyển nhạy bén, khai thị thích ứng trước những trăn trở bất thường của họ.
- Không nên tự làm theo ý kiến riêng của mình, để tránh những việc gây hiểu lầm làm thân quyến của họ nghĩ là chúng ta không tôn trọng người lâm chung, đấy là làm ơn mà mắc oán. Thật thì cũng không phải dễ dàng gì khi phải đối phó với những tình huống như bản thân người bệnh không tin Phật, trong gia đình có người tin cũng có người không tin Phật, hoặc cả nhà đều không tin Phật.
- Tốt nhất là khi đến trợ niệm, ban trợ niệm nên chuẩn bị thiết bày khung cảnh để trợ niệm, kế là khuyên nhắc thân quyến trong gia đình cùng sám hối nghiệp chướng cho người bệnh, ngăn chận những điều cấm kỵ .v.v... bạn phải thật khéo léo uyển chuyển, chỉ nói những lời thật cần thiết mà vẫn thật đúng pháp, để mọi người đều tôn kính. - Lời khai thị phải đơn giản rõ ràng, ngôn ngữ càng ngắn càng tốt, không được giảng bất cứ lý luận gì, lúc này nói lý luận thì không kịp đâu. Nên tùy theo sở thích của họ mà khai thị cho nhạy bén, từ bi hướng dẫn rõ ràng cho bệnh nhân như, “Bạn ơi, sống chết là chuyện thường, đã đến lúc bạn phải xả bỏ báo thân rồi. Đừng tham chấp vào cái thân đau yếu này nữa mà bị
vướng vào khổ nạn! Hãy mau nhiếp tâm niệm A Di Đà Phật cầu Phật tiếp độ về Tây Phương Cực Lạc. Những gì mà bạn
mong cầu, khi đã gặp Đức A Di Đà Phật rồi, Đức Phật sẽ giúp bạn được toại nguyện...,” nếu như họ là người không biết Phật Pháp mà bạn nói “gia trì” thì họ sẽ không hiểu, đừng nên có sự giải thích vào lúc này, cứ nói là “Phật sẽ giúp bạn”, hoặc “nếu bạn có lòng thành cầu xin thì sẽ có ứng nghiệm,” những lời này họ nghe hiểu được, họ sẽ vui mừng. Hoặc an ủi họ, “ở thế giới Cực Lạc đời đời kiếp kiếp bạn sẽ gặp được những người tốt, sẽ gặp lại thân bằng quyến thuộc”, “Đức Phật sẽ giúp bạn...,”
phải từ bi dẫn dắt họ bằng những lời này.
Nếu họ là người tu Tịnh độ và thân quyến cũng hiểu và tin sâu Phật pháp thì dễ làm rồi, cứ y theo sách ‘Sức Chung Tu Tri’ cùng phối hợp mà làm.
Khó nhất là cả gia đình đều không hiểu và không tin Phật pháp, rất khó khăn để thuyết phục họ hợp tác với bạn, lúc này bạn phải tự thể hiện trí tuệ thật sự của bạn, thể hiện phương tiện thiện xảo của bạn mà giúp họ.
Hỏi: Thưa, khi người sắp lâm chung thì chúng ta sẽ khai thị vào lúc nào, và khai thị như thế nào cho đúng pháp? Đáp: Người lúc sắp lâm chung, tất cả nghiệp thiện ác mà họ đã tạo trong đời, lúc này đều hiện ra cả. Cho nên chúng ta thấy có nhiều người bệnh, trạng thái khi sắp lâm chung (hoặc trước khi lâm chung bốn hay năm ngày, hoặc một tuần), họ thường có biểu hiện là nhìn thấy những người thân quyến thuộc đến đứng ở ngoài cửa chờ họ – những người mà họ thấy này đều là những người thân quyến thuộc đã qua đời rồi.
Trong kinh Địa Tạng nói rất rõ ràng: “Đó là âm cảnh hiện ra,” cảnh giới này rất xấu!
Những người họ thấy đó, có phải thật là người thân quyến thuộc của người bệnh không? – Không phải, đó chỉ là oán thân trái chủ của họ hóa hiện thành người thân quyến thuộc đến để dụ dỗ họ, dẫn dắt họ đi, sau khi dắt đi rồi thì họ sẽ báo thù. Nếu
người bệnh chuyển ý niệm Phật, thì cảnh giới đó sẽ tự biến
mất. Nên người trợ niệm, trong giai đoạn người bệnh sắp lâm chung (họ hắt hơi ra) thì cần nhắc nhở người bệnh rằng, “giờ xả bỏ báo thân đã sắp đến rồi, hãy buông xả tất cả. Đừng để ý đến bất cứ cảnh giới nào khác đang hiện ra, bất kể là ai, dù là Phật, Bồ-tát, hay cha mẹ, .v.v..., cứ nhiếp tâm mà niệm A Di Đà Phật, chỉ một lòng đi theo A Di Đà Phật mà Vãng Sanh, không theo bất cứ một ai khác”.
Thời khắc này bạn không được tụng kinh vì lời kinh quá dài, bạn càng tụng thì đầu óc họ càng rối loạn, khi họ sắp lâm chung chỉ khai thị mấy câu như, “nếu thấy Phật A Di Đà đến thì đi theo Ngài, nếu không phải Phật A Di Đà thì cho dù chư Phật, Bồ Tát nào đến cũng đừng để ý đến!”
Vì thế thiện tri thức ở bên cạnh, luôn nhắc nhở họ để đánh tan mọi vọng niệm, phá tan lời dụ dỗ của oán thân trái chủ, ngày đêm đừng cho gián đoạn tiếng niệm Phật; lúc nào cũng phải cảnh tỉnh họ giữ gìn chánh niệm, cùng niệm Phật theo mọi người. Khi cơ thể họ suy yếu, nếu không thể niệm thì họ vẫn có thể nghe được, hoặc thấy môi họ còn mấp máy thì phải khai thị những câu này, rất quan trọng vì giúp họ giữ được chánh niệm, phải cốt sao giúp cho họ thành tựu vãng sanh.
Chánh niệm là gì? Là nhất tâm niệm Phật A Di Đà. Đừng để cảnh giới cõi âm hiện ra làm rối loạn họ, công đức bạn sẽ vô lượng. Bà Hàn Quán Trưởng vãng sanh thấy rất ít cảnh giới này, nhưng vẫn gặp hai lần, đây là số lần ít nhất mà tôi từng chứng kiến khi trợ niệm. Bà ấy chỉ gặp có hai lần, hễ Bà vừa nói là tôi lập tức đánh tan ngay, “đừng để ý đến chúng,” bà ấy nói, “dạ!” và niệm Phật theo chúng tôi. Bạn chỉ khai thị: “dù họ là người thiện hay người ác, là oan gia hay thân thuộc tất cả đều mặc kệ, đừng để ý đến chúng...,” nếu họ không có nhắc tới những cảnh giới này, thì cứ một câu niệm Phật mà niệm cho xuyên suốt, không cần phải khai thị gì thêm nữa.
Khai thị cho người đã tắt hơi cho đến khi truy tiến:
Hỏi: Thưa, khai thị cho người vừa mới tắt hơi, có cần cách một thời gian lại khai thị cho họ không, và họ có được lợi ích gì không? Đáp: Việc khai thị lúc này không còn cần thiết, người vừa mất (nghĩa là bác sĩ xác định họ đã tắt thở) tốt nhất là sau 12 đến 14 tiếng đồng hồ, trong khoảng thời gian này chỉ có trợ niệm giúp họ bằng một câu niệm Phật.
Trước khi họ tắt thở (lúc còn bệnh nặng) cũng không nên khai thị cũng đừng giảng kinh, cũng đừng xướng niệm những thứ này làm gì, đó đều chỉ là quấy rầy họ, lúc này đây chỉ cần niệm A Di Đà Phật. Nếu khai thị thì chỉ đơn giản khuyên họ “cầu sanh Tây Phương Tịnh Độ,” đây là điều thọ dụng nhất!
Không để cho họ có sự suy nghĩ gì khác, để họ mất chánh
niệm là sai! Nếu như trong lúc đó, họ nhìn thấy người thân nào đó – đã qua đời – xuất hiện, khi họ có hiện tượng này thì hãy nhắc nhở họ, “đừng đi theo mấy người này dù họ là cha mẹ, anh em, ... hãy chờ khi đức Phật A Di Đà đến hãy đi theo!”
hoặc “thấy Phật A Di Đà rồi hẵn đi theo Ngài, còn bất kỳ người nào đến, cho dù là chư Phật Bồ Tát cũng mặc kệ,” những điều này rất quan trọng. Đừng nên nói thêm điều gì khác nữa!
Một câu A Di Đà Phật niệm cho xuyên suốt thì đối với họ rất có thọ dụng! Điều này trong ‘Sức Chung Tu Tri’ và ‘Sức Chung Tân Lương’ có nói rất rõ, bạn nên xem nhiều lần cho biết. Nhất là khi muốn phát tâm trợ niệm giúp cho người khác được Vãng Sanh, thì chính chúng ta cần phải tìm hiểu cho thấu đáo phương pháp trợ niệm. Lý luận, phương thức, hay cách khai thị trợ niệm phải nên tường tận, vì nếu chính bạn không hiểu gì về trợ niệm, thì chẳng những đã không làm gì lợi ích cho họ mà đôi khi còn bị phản tác dụng nữa.
Hỏi: Thưa, có người cho rằng khi người bệnh lâm chung hoặc lúc truy tiến vãng sanh phải nên khai thị cho cả người mất lẫn oán thân trái chủ của họ; cũng có người cho rằng không cần khai thị, chỉ cần niệm Phật mà thôi, xin hỏi làm cách nào thì đúng pháp hơn?
Đáp:
- Con người trước khi tắt thở (nghĩa là không thể cứu chữa được), thì lúc này câu niệm Phật là quan trọng nhất, nếu khai thị vào lúc này tức là đi chệch sang hướng khác, không đúng. Người trợ niệm lúc này nên niệm rõ ràng từng tiếng, niệm chậm theo hơi thở người bệnh, và niệm mạnh tiếng để phấn chấn họ nghe, họ sẽ cố gắng nương theo mà niệm Phật.
- Ngay khi họ vừa tắt hơi, lúc này cần trợ niệm đông hơn, phải niệm Phật mạnh và nhanh hơn. Nếu có cần khai thị thì chỉ khai thị đơn giản như: "Bạn đã phải bỏ báo thân rồi, mau nhiếp tâm niệm A Di Đà Phật, cầu xin Phật A Di Đà tiếp dẫn vãng sanh Tây Phương Cực Lạc. Nếu thấy có chư Phật hay vị Bồ Tát nào đến thì cũng đừng để ý, đừng đi theo ai khác, chỉ giữ câu niệm Phật mà thôi”.
- Nếu như họ đã tắt thở qua đời, thành thân trung ấm, thì khai
thị thật đơn giản, chỉ khuyên nhủ họ cầu sanh Tây Phương
Tịnh Độ, nhất là dặn họ chỉ đi theo Đức Phật A Di Đà và đừng đi theo ai khác. Lúc này đừng nên giảng đạo lý gì khác, điều quan trọng chỉ nhắc nhở họ đừng đi sai đường, và phải nói cho họ rõ cái lợi ích của sự niệm Phật – thật sự lìa khổ được vui!
Nếu gặp người tình chấp sâu nặng, không xả lìa nổi tình quyến luyến người thân thuộc, thì nên nói với họ như sau: “Bạn đến thế giới Cực Lạc thì bạn mới có thiên nhãn thông, thiên nhĩ thông, thần túc thông..., bạn có đầy đủ thần thông như thế thì bất cứ người thân quyến thuộc của bạn sanh vào đường nào bạn cũng đều biết, và họ có bị khổ nạn như thế nào bạn cũng có cơ hội mà giúp đỡ được. Nên bạn hãy về Thế giới Cực Lạc trước, có như vậy thì bạn mới thật sự sống được mãi mãi bên cạnh những người thân yêu của mình, còn nếu như bạn đi vào đường khác rồi, thì bạn sẽ bị nghiệp lực quấn trói lưu chuyển mà thôi!” đây là những lời mà thường tình ai cũng rất thích nghe.
Hỏi: Thưa, trong lúc đi trợ niệm thì việc khai thị cho người đã mất và người bệnh có khác nhau. Xin thỉnh cầu lão Pháp sư hãy chuẩn tắc nội dung khai thị để tiện cho các bạn đồng tu tham chiếu?
Đáp: Việc khai thị xưa nay các Tổ sư đã có những ý chỉ rất chặt chẽ, hậu thế chúng ta không nên làm thêm. Người khi sắp lâm chung, quan trọng nhất là thời khắc này, không nên cho họ khởi lên một vọng niệm nào, chỉ giữ chặt câu Phật hiệu đó là nhất tâm niệm “A Di Đà Phật”, cho nên không có loại khai thị thứ hai nào cả! Lúc này mà nói đến khai thị đã sai rồi, mà còn cho họ nghe kinh nữa lại càng sai, chỉ có câu niệm Phật là tối cần thiết quan trọng mà thôi, nếu niệm sau cùng của họ là câu niệm Phật thì nhất định sẽ được vãng sanh. Còn về Phật pháp, trong bốn mươi tám lời đại nguyện của Phật A Di Đà có một nguyện là “mười niệm đến một niệm được vãng sanh”. Có được vãng sanh hay không là do ở một niệm sau cùng lúc lâm chung. Cho nên bạn phải trợ giúp cho họ
niệm đến niệm sau cùng, giữ sao cho họ đừng bị mất chánh niệm, tức niệm nào cũng phải là niệm A Di Đà Phật!
Lúc nào mới cần khai thị? Khi nào họ nói với bạn những gì mà họ đang nhìn thấy, về những người nào đó đứng bên ngoài cửa (những người này là những người thân quyến thuộc đã qua đời), nhưng phải hiểu đó chỉ là những oán thân trái chủ (của họ) biến hiện để lôi kéo họ lúc này.
Hãy khai thị cho họ là: “Cảnh giới nào đó có hiện ra bạn không cần để tâm; ngay cả bạn thấy Ngài Địa Tạng Bồ Tát hay Di Lặc Bồ Tát hoặc thấy đức Phật Thích Ca cũng không quan tâm. Dù có thấy chư Phật Bồ Tát nào cũng chẳng cần lưu ý. Chỉ khi bạn thấy đức Phật A Di Đà xuất hiện thì hãy lập tức đi theo Ngài!” Đây là lời khai thị quan trọng nhất, đừng nói một lời dư thừa nào, một câu xen tạp cũng không được có, điều này rất quan trọng! Hãy nhớ rằng, thời khắc này không phải là lúc để họ nghe giảng kinh hay lời khai thị nào khác.
Hỏi: Thưa, nếu đứa trẻ bị bệnh nặng (ba tuổi trở xuống) sắp từ trần, chúng ta có cần khai thị không? Việc trợ niệm cho trẻ nhỏ có khác với người lớn không?
Đáp: Có sự khác biệt. Vì chúng còn quá nhỏ, chưa có thể hiểu, bạn hãy khéo léo dùng tâm lý để thuyết phục, phải thật uyển chuyển khuyến nhắc chúng mới thành công. Bạn vẫn niệm Phật không gián đoạn, treo hay đặt hình/tượng Phật trước mặt chúng, hãy khuyến khích chúng niệm Phật, luôn nghĩ nhớ tới hình ảnh Phật, và dặn chúng khi thấy đức Phật A Di Đà đến thì hãy đi theo Ngài. Khai thị như vậy là được rồi không cần nói nhiều, vì có nói nhiều chúng cũng không thể hiểu được! Hỏi: Thưa, cư sĩ (tại gia) đi trợ niệm cho vị sư phụ (đã xuất gia), nhận thấy rằng vị sư phụ này bị chướng ngại nặng, không có đủ điều kiện vãng sanh. Như vậy hàng cư sĩ tại gia có nên khuyến tấn hay khai thị cho vị sư phụ này buông bỏ vạn duyên, giữ vững tín tâm cầu sanh về thế giới Tây Phương Cực Lạc, nhất tâm niệm danh hiệu Phật A Di Đà không, và làm như vậy có đúng pháp không?
Đáp: Rất là đúng pháp, khi người tại gia đi trợ niệm cho người xuất gia cũng cần từ bi mà giúp đỡ họ, nếu bạn thức tỉnh được họ thì bạn là bậc Bồ Tát, bạn đã thực sự giúp được họ. Lúc này đây là thời khắc rất quan trọng cho họ!
Nếu như thấy tinh thần ý chí của họ không có tập trung, thì nên khai thị mấy câu để cảnh tỉnh họ, giúp họ giữ được chánh niệm, đây là việc quan trọng hơn bất cứ việc gì khác, cho nên bạn đừng e ngại vì hình tướng của người xuất gia, nếu e ngại như vậy là bạn không hiểu gì về Phật pháp.
Bạn thấy trong kinh Phật nói: “Phật pháp là pháp bình đẳng,” nên về lý cũng phải bình đẳng, bốn chúng đồng tu phải giúp đỡ lẫn nhau, nhất là vào thời điểm họ sắp lâm chung. Đây là giai đoạn thân tứ đại sắp tan rã, thì người xuất gia cũng rất là vất vả, rất đáng xót thương.
Hơn nữa tuy trong hình tướng người xuất gia, nhưng không phải ai cũng có cơ hội hiểu rõ chánh pháp, tu trì chánh pháp, còn có rất nhiều vấn đề khác nữa..., cho nên nếu gặp phải cơ duyên như vậy chúng ta phải giúp họ, nhất định không nên giữ sự nghi ngờ hay phân biệt.
Hỏi: Thưa, nếu người bệnh đã lâm vào trạng thái hôn mê, nhưng người bệnh và gia đình họ đều không tin Phật pháp, nên không thể niệm Phật trợ niệm cho họ. Vậy con có nên tụng kinh Địa Tạng cho người bệnh không, và trước khi tụng kinh cần phải khai thị như thế nào?
Đáp: Tất cả gia đình đều không tin Phật cả ư? Điều này thì thật hơi phiền, nếu như bạn nói họ không tin vào Tịnh độ nhưng còn tin vào pháp môn khác thì tạm được; nếu họ tin vào pháp môn nào thì cứ dùng nghi thức của pháp môn đó mà làm, kinh hoặc luận cũng đều tốt.
Đối với người cả đời chưa tiếp xúc với Phật pháp, nếu lúc lâm chung chưa tắt thở, nghe đuợc danh hiệu A Di Đà Phật và cõi Cực Lạc mà sanh tâm hoan hỷ, tín thọ phát nguyện vãng sanh thì nhất định sẽ được sanh. Dù học Phật một ngày họ cũng có thể vãng sanh! Trước kia khi tôi còn ở Mỹ, có một vị cư sĩ, khi sắp lâm chung mới nghe biết đến Phật pháp, nhưng ông vẫn được vãng sanh. Vì khi sắp lâm chung, ông niệm được một niệm đến mười niệm Phật hiệu – nguyện thứ 18, trong 48 lời Nguyện của Đức Phật A Di Đà – nên ông được vãng sanh. Nhờ do có nhân duyên thù thắng, ông gặp được thiện tri thức nhắc nhở – đánh thức thiện căn đời quá khứ của ông – ông đã niệm Phật không gián đoạn, không có hồ nghi; nên dù với khoảng thời gian rất ngắn (khoảng hai, ba ngày) ông vẫn được thành tựu, và sự thành tựu này chính là do ông biết nương vào nguyện lực từ bi cùng tột của Phật A Di Đà.
Điều quan trọng nhất khi khai thị cho người sắp lâm chung là khuyên họ buông bỏ vạn duyên, buông bỏ tất cả những gì mà họ còn đeo mang. Buông bỏ ý niệm chấp trước vào chuyện thế gian như tài sản, sự nghiệp, người thân, quyến thuộc – đây là những chướng ngại rất lớn. Buông bỏ vạn duyên, nhất tâm hướng Phật, đi vãng sanh theo Phật, đây mới là Pháp tối thượng thừa.
Nên tu phước cho người mất:
Trong kinh Địa Tạng có dạy: “hãy bảo thân quyến đem của cải của người vừa từ trần – vật họ yêu thích nhất – đem bán đi làm phước để hồi hướng cho người ấy”. Trong việc tu phước, việc thù thắng nhất là cúng dường Tam Bảo. Cách thức cúng dường Tam Bảo là tạo tượng Phật, nếu như không có nhiều tiền của thì có thể in hình Phật. Qua sự kết duyên mà chúng ta thường làm là ấn tống hình/tượng Phật, được gọi là cúng dường Phật bảo. Ấn tống kinh sách (kể cả dùng CD, DVD, mp3, đưa lên online hay youtube .v.v...) gọi là cúng dường Pháp bảo. Cúng dường cho người xuất gia chân chánh gọi là cúng dường Tăng Bảo.
Như vậy hãy dùng những đồ vật họ tích lũy, yêu thích mà đem cúng dường Tam bảo, rồi hồi hướng những công đức này cho họ; để đích thân họ nghe thấy hiểu rõ là những thứ này chỉ là vật ngoài thân (dù họ rất yêu thích nhưng khi chết cũng không thể mang theo được). Nhờ vào công đức cúng dường này, họ có thể hưởng dụng và không còn vương vấn buồn lo! Nếu như họ là người giàu có thì cúng dường nhiều hơn, khi xưa có người đem ngôi nhà mình ở để cúng dường Tam Bảo, công đức cúng dường này tất càng lớn hơn.
Trước đây khi chúng tôi đến Nam Kinh, tại đây tôi có đi thăm viếng nơi cư sĩ Dương Nhân Sơn, người sáng lập viện khắc Kinh Kim Lăng. Cư sĩ Dương Nhân Sơn vô cùng ngưỡng mộ sự nghiệp dịch kinh của đại sư Huyền Trang, vì thế nên ông đem toàn bộ những kinh luận mà pháp sư Huyền Trang đã dịch để in ấn lưu hành. Sau khi vãng sanh, ông ấy đã hiến ngôi nhà của mình để làm nơi khắc Kinh mà cúng dường Tam Bảo. Đây là việc làm của người giàu có, cách cúng dường này rất là thù thắng, vì ông ấy là người học Phật – ông ấy hiểu việc cúng dường ấy là tài thí, pháp thí, vô úy thí... đều có đủ cả. Ông hiểu trong các thứ cúng dường thì cúng dường pháp là thù thắng hơn hết, nên ông đã hiến ngôi nhà của mình mà làm nơi khắc kinh.
Cư sĩ Dương Nhân Sơn niệm Phật cầu vãng sanh. Nếu ông không niệm Phật cầu vãng sanh, thì với công đức này ông ấy cũng được sanh lên cõi trời hưởng phước! Những chuyện như vậy đều là những tấm gương tốt đáng để cho hậu thế chúng ta noi theo
—()— CHƯƠNG 8
SỰ HỮU DỤNG CỦA VIỆC TRỢ NIỆM VÀ TINH THẦN CỦA NGƯỜI ĐI TRỢ NIỆM
Hỏi: Thưa, vì sao người sắp mạng chung mà nghe được danh hiệu của Phật, thì bao nhiêu tội chướng đều có thể tiêu trừ?
Đáp: Lúc sắp mạng chung là thời điểm tối quan trọng, cũng là thời điểm khiến người hấp hối dễ phát khởi thiện tâm cầu sám hối nhất (dầu có tạo tội cực trọng đi nữa), nếu chúng ta giúp thức tỉnh họ bằng cách niệm danh hiệu Phật.
• Khi họ nghe tiếng niệm Phật, mà khởi lên tâm ăn năn sám hối thì có thể diệt được vô lượng tội nghiệp, gieo trồng vô lượng thiện căn.
Phút giây này nằm trên giường bệnh, thì làm sao họ có thể tu sửa, đoạn ác tu thiện được? Người khi sắp chết, thiện căn rất dễ trổi dậy, nếu lúc lâm chung tâm muốn đoạn ác tức là đã
sanh thiện tâm, lương tâm cầu sám hối là đã giác tỉnh, đích
thực vô cùng vi diệu – khi lâm chung chỉ cần một niệm sám hối là có thể tiêu trừ hết thảy nghiệp tội, họ có thể tránh được tội
đọa ngục vô gián!
Tuyển Tập Khuyến Tu Tịnh Độ Nếu sức sám hối này mạnh mẽ thì họ có thể sanh lên cõi trời, giúp họ sanh lên cõi trời Đạo Lợi, có thể sanh vào cõi trời người để hưởng phước. Hoặc được Vãng Sanh nếu họ chí thành niệm Phật và cầu sanh Tịnh độ.
• Còn nếu như người bệnh nghe niệm Phật mà không có chút tỉnh giác, không sanh lòng sám hối là do họ trước đây không tin Phật pháp, không muốn niệm Phật. Nhưng dầu sao việc trợ niệm cũng giúp cho họ cơ hội “một lời qua tai, Bồ Đề muôn thuở!”
Hỏi: Người đi trợ niệm nếu tâm không được thanh tịnh, xin hỏi người lâm chung có được lợi ích gì không, nếu không thì người này có nên lui ra không?
Đáp: Cuộc trợ niệm được viên mãn hay không nhờ ở nơi tâm chân thành, thanh tịnh của người đi trợ niệm. Đi trợ niệm mà tâm không chân thành, niệm Phật không được chuyên nhất, tâm hoang mang sanh nhiều loạn tưởng – cảnh tùy tâm chuyển – nhất định sẽ tạo nên từ trường không thanh tịnh. Nhất là sự xúc cảm (vào thời khắc này) của người lâm chung rất bén nhạy, tâm bạn không thanh tịnh chuyên nhất sẽ làm phương hại đến họ.
Nếu không có thành ý cũng tạo ra từ trường niệm Phật không tốt, tức đã quấy rầy từ trường “thành tâm thành ý” của người trợ niệm khác, tốt nhất là nên tránh ra, làm như vậy có lợi hơn cho người mất.
Chúng ta hãy để tâm thể nghiệm cho thật kỹ, nếu đi trợ niệm chỉ có miệng niệm mà tâm, không phát khởi lòng thương yêu chân thành thì không có hữu dụng. Còn nếu bạn niệm Phật với lòng từ bi cùng tột và công phu đã thành phiến, sẽ giúp người sắp lâm chung nhiều cơ hội được siêu độ, cái lý là ở đây. Cho nên mới hiểu, nếu bạn tu được định, tâm được thanh tịnh tất sức trợ niệm có được lợi ích hữu dụng không thể đếm hết. Hỏi: Thưa, tuy có tâm chân thành nhưng công phu niệm Phật chưa được thuần thục thì sức trợ giúp có được sẽ rất nhỏ phải không? Như vậy có nên tiếp tục tham gia vào việc trợ niệm nữa hay không?
Đáp: Bạn nói không sai! Tuy bạn rất chân thành phát tâm giúp đỡ trợ niệm, nhưng công phu niệm Phật lại chưa thuần thục, thì công đức trợ niệm đạt được sẽ không nhiều. Nếu bạn có công
phu tu hành thì mới tô bồi được công đức, có công đức thì
tâm sẽ thanh tịnh, tất việc hộ niệm mới dễ được viên mãn.
Tuy công đức trợ niệm có được không nhiều, nhưng do bạn có tâm thành khẩn thiết tha thì bạn vẫn có thể tham gia giúp đỡ trợ niệm được. Và nhờ tham gia trợ niệm nhiều lần, sẽ giúp cho công phu niệm Phật của bạn thuần thục, tăng trưởng thêm lên, nếu được như vậy mới là đúng pháp.
Hỏi: Thưa, khi lâm chung nếu bị hôn mê khiến quên mất câu niệm Phật. Xin hỏi làm thế nào để đề phòng?
Đáp: Phật dạy trong kinh A Di Đà: “Người đó lâm chung tâm không điên đảo, nhất định được vãng sanh về nước Cực Lạc của Phật A Di Đà.” Vãng sanh không thể sanh bệnh, nếu bệnh bị mê sẽ quên mất câu niệm Phật, dù có người trợ niệm cũng không nghe được. Dù cho có đông người trợ niệm, nhưng bản thân người bệnh còn vọng tưởng, điên đảo – người bị điên đảo khi sắp lâm chung thì làm sao biết chính xác đường nào mà đi đây? Không biết đi đường nào nữa thì làm sao mà trợ niệm! Trường hợp như vậy thì xảy ra rất nhiều, lúc này người trợ niệm cũng chỉ có thể cố gắng hết sức mình mà làm thôi.
Cho nên được vãng sanh hay không, nhất định còn tùy thuộc vào người bệnh, người khác đến giúp họ, nếu họ hoan hỷ tín thọ nghe theo thì tốt, còn như nếu họ không muốn thì làm sao mà giúp được đây!
Hỏi: Thưa, người bị điếc, khi lâm chung nếu trợ niệm cho họ thì có hiệu quả không?
Đáp: Người điếc tuy không nghe được tiếng vì nhĩ căn của họ bị chướng ngại, nhưng thần thức của họ không có chướng ngại.
Lúc lâm chung là lúc lục căn phân tán ngưng họat động nên mất hết tác dụng, chỉ có thần thức là còn nhận biết, nên niệm Phật nhất định vẫn có hiệu quả.
Hỏi: Thưa, cả đời họ chỉ tạo ác nghiệp, vậy lúc lâm chung trợ niệm cho họ có được hữu dụng không? Đáp: Đại sư Liên Trì nói rất hay: “Ác đầu chẳng ngại thiện sau,” một người khi còn trẻ tạo ác, về sau biết thức tỉnh hối hận vẫn còn kịp. Vì tánh người vốn thiện, tự tánh đã có sẵn đây,
chỉ cần biết quay đầu thì nó hiện tiền. Thậm chí như vua A Xà
Thế, khi lâm chung mới biết thức tỉnh, mới biết sám hối; miễn hơi thở còn chưa dứt, chỉ cần một niệm quay đầu lại là bờ giác ở trước mắt, nếu biết quay trở lại tâm mình để thấy thật tánh, tất sẽ được giải thoát.
Nên không thể cho rằng người này tạo ác quá nhiều, khi họ lâm chung chẳng cần quan tâm đến, vậy là sai rồi. Khi họ lâm chung vẫn phải từ bi giúp đỡ trợ niệm cho họ, vẫn là thường hay khuyên nhắc họ; nếu họ khởi một niệm thức tỉnh quay lại trở về bờ giác, cầu sanh Tịnh độ, tức là bạn đã giúp họ thoát khỏi sáu cõi luân hồi để đi làm Phật, công đức này không thể đếm hết được, bất cứ việc tốt nào ở thế gian cũng đều không có thể so sánh được với việc này.
Bạn đưa một người đi làm Phật, hay nếu ngay trong đời này có cơ hội đưa được vài người đi vãng sanh thì chính bạn tương lai lúc vãng sanh sẽ không có vấn đề gì. Họ sẽ tri ân báo ân, họ nhất định sẽ nói với Phật A Di Đà, “đều do nhờ bạn giúp đỡ mà họ có thể đến được thế giới Tây Phương Cực Lạc,” họ sẽ kéo Phật A Di Đà mau mau mà đi tiếp dẫn bạn… Nên phải nhiệt tâm, không nên ghét bỏ người tạo ác, đến khi họ lâm chung cũng phải từ bi giúp đỡ thành tựu cho họ. Chỉ cần tâm của chính chúng ta chân thành, tâm chân thành sẽ có cảm ứng, có thể giúp đỡ được họ.
Hỏi: Thưa, những người sống ở Quảng Châu, các cư sĩ nơi đó rất sợ giúp trợ niệm cho người lâm chung vì e ngại công phu chưa đủ sức; họ thường thỉnh pháp sư ở Singapore sang để giúp trợ niệm, làm như vậy có hữu dụng hay liệu có sanh ra mâu thuẫn gì không? Đáp: Là người Phật tử, bất luận tại gia hay đã xuất gia, khi đi trợ niệm đều cần phải có cái tâm chân thành, tâm bình đẳng, tâm thanh tịnh để người mất có được nhiều lợi ích, nhất định lợi ích mà họ nhận được cũng hữu dụng hơn, đây là cái lý muôn đời!
Hỏi: Thưa, sau khi được trợ niệm, sắc mặt người mất trở nên đẹp đẽ, thân thể mềm mại hơn. Đó có phải do công đức của sự trợ niệm không? Đáp: Người tu niệm Phật như chúng tôi, đã nhiều lần tiễn biệt những người bạn đồng học đồng tu vãng sanh, chúng tôi có khá nhiều kinh nghiệm: lúc họ ra đi gương mặt rất khó coi, thân người bắt đầu lạnh cứng; nhưng khi được mọi người trợ niệm từ 10 đến 12 tiếng đồng hồ trở lên, nhìn thử lại thì thấy gương mặt họ thay đổi rất đẹp đẽ, thân thể mềm mại hơn, do đó có thể nói công đức trợ niệm thù thắng không thể nói hết.
Khi có những hiện tượng thay đổi như vậy, có thể xác quyết là họ được vãng sanh Tây Phương không? Những yếu tố này chưa đủ để khẳng định là họ được vãng sanh Tây Phương!
Cho dù nếu họ không thể vãng sanh, nhưng được nhiều người niệm Phật giúp thì cũng có nhiều điều lợi ích:
o Một, nếu bản thân họ có thiện căn sâu dày, cả đời không tạo trọng nghiệp, nghe được tiếng niệm Phật sẽ cảnh tỉnh họ, sẽ giúp cho thần thức của họ chuyển sanh vào các cảnh giới an lành, điều này thì chắc chắn.
o Thứ hai là giảm thiểu sự đau khổ của họ, cho dù nếu ở đường ác gặp nhiều oán thân trái chủ đi nữa, với sự niệm Phật hồi hướng này của chúng ta cũng có thể giúp họ hóa giải với oán thân trái chủ, oán thân trái chủ sẽ không đến làm phiền họ nữa. Hỏi: Thưa, nếu người lâm chung lúc còn sống niệm Phật cầu sanh Tịnh Độ, nhưng thân quyến con cái lại không hiểu Phật pháp, không muốn nghe lời khuyến giải của ban trợ niệm, cũng không muốn tham gia niệm Phật, nếu chúng ta ở đó trợ niệm chẳng khác gì đi giữ cái thây người chết; và sau khi ban trợ niệm ra về, thì thân quyến họ lại tiếp tục sát sanh ăn uống như thường. Xin hỏi với tình huống này, ban trợ niệm có nên tiếp tục đến để trợ niệm hay không?
Đáp: Việc trợ niệm là do tâm từ bi, cho dù người nhà họ [thậm chí trong xã hội hiện thời] có những kẻ phản đối niệm Phật, bài xích người niệm Phật, hủy báng người niệm Phật, thậm chí có những kẻ phát tâm muốn tiêu diệt pháp môn Niệm Phật, thì họ cũng đều thuộc trong Liên Trì Hải Hội. Nguyên nhân gì vậy?
Vì “Một lời qua tai, Bồ Đề muôn thuở,” danh hiệu A Di Đà Phật vừa lọt qua tai vĩnh viễn trở thành hạt giống đạo. Nay kẻ ấy bài xích Phật pháp là vì mê hoặc, sau khi chịu quả báo xong, nhân duyên chín muồi – vẫn là vì chủng tử A Di Đà Phật trong A Lại Da Thức của kẻ ấy chín muồi – nói cách khác, họ nhất định vãng sanh Cực Lạc.
Đời này chỉ sợ nhất điều gì? Sợ nhất là trong một đời này quý vị hoàn toàn không có duyên phận được nghe đến danh hiệu Phật, đó mới thực sự là khổ. Nghe rồi phản đối không sợ! Tạo ác nghiệp cũng không sợ! Thiện căn ấy – được nghe danh hiệu A Di Đà Phật – là chủng tử Kim Cang, vĩnh viễn bất hoại, cho nên vẫn có lợi ích. Đã nói là có lợi ích, thì nếu chúng ta có thời giờ, có cơ hội, hãy cố gắng từ bi giúp đỡ họ cho tốt. Hỏi: Các bạn đạo phát tâm đi trợ niệm, nhưng đôi khi vẫn có các ý kiến bất đồng. Xin cho con hỏi, trong giây phút sanh tử quan trọng của người sắp lâm chung, thì làm thế nào để giữ được “kiến hoà đồng giải, khẩu hoà vô tranh” khi đi trợ niệm?
Đáp: “Kiến hòa đồng giải,” hãy bỏ đi tất cả các tri kiến khác biệt, chỉ giữ câu Phật hiệu “A Di Đà Phật” thì không còn gì trở ngại. Người tu niệm Phật, biết niệm A Di Đà Phật mà vẫn còn giữ sự hơn thua, còn tranh đấu bàn phải bàn quấy, thì coi như phá hỏng sự thuần thiện niệm Phật của chính bản thân mình rồi!
Nếu người đi trợ niệm tuy đông, nhưng không chịu lắng nghe nhau, tri kiến lại bất đồng, ai cũng thủ chấp vào ý kiến riêng của mình, phát biểu ồn ào, hành động lộn xộn, gây phiền não, làm rối loạn thêm... thì quả thật là bất lợi, sẽ làm tổn hại rất lớn đến việc trợ niệm cho người bệnh, có thể sẽ là nguyên nhân làm cho người sắp lâm chung mất phần vãng sanh.
Nên người đi trợ niệm không cần có ý kiến gì khác, chỉ cần nhất tâm nhất ý, chí thành chí kính niệm Phật giúp người vãnh sanh, ngoài ra nhất định không nên có ý kiến nào khác.
Nếu không bạn sẽ gây trở ngại, vì ý niệm bất hòa sẽ phá hỏng từ trường niệm Phật của người sắp lâm chung, sẽ gây hại cho họ. Nếu bạn hại họ thì tương lai sự vãng sanh của bạn cũng sẽ có người hại lại, nhân quả báo ứng chính là như vậy! Cho nên khi đi trợ niệm cần phải buông bỏ hết tất cả thành kiến xuống!
Hỏi: Thưa, trong cùng một đạo tràng, sự hiểu biết về việc tiễn vãng sanh có khác nhau, như vậy có gây bất lợi cho việc trợ niệm hay siêu độ vong linh hay không?
Đáp: Đúng vậy! Tri kiến bất đồng quả thật bất lợi, tất nhiên sự tổn hại này rất lớn.
Hỏi: Chỉ cần có người thỉnh, hàng đệ tử đều tổ chức đến trợ niệm, bất luận là người sắp lâm chung có học Phật hay không. Nhưng đôi khi có tới mấy người vãng sanh trong cùng một ngày, vì lúng túng không thể sắp xếp việc trợ niệm cho tốt đẹp, nên sự thành tựu tất nhiên cũng không được viên mãn lắm. Xin hỏi gặp trường hợp như vậy, chúng con phải làm thế nào để việc trợ niệm được viên mãn?
Đáp: Cuộc trợ niệm có viên mãn hay không là do ở tâm chân thành, tâm thanh tịnh từ bi của người trợ niệm. Nếu người đi trợ niệm mà tâm không thanh tịnh, lại rắm rối hấp tấp, không thể giữ tâm bình khí hòa trước mặt người lâm chung, thì làm sao có thể khai thị chính xác để giúp họ? Bạn tu niệm Phật cũng đều
phải hiểu rõ, lòng chân thành thanh tịnh từ bi của bạn sẽ tạo ra một bầu không khí an lạc cho người lâm chung, nhờ vậy
họ được thanh thản an lành mà niệm Phật. Nên người mất
hưởng được lợi ích bao lớn đều dựa trên sự lợi ích trợ niệm
của người thân và người trợ niệm.
Nếu đi trợ niệm mà hấp tấp, vội vã, tâm không thanh tịnh, tất sẽ vô tình tạo ra những hành động hay những lời nói sai lầm mà không hay. Cho nên hình thức thì có, mà thực chất thì không, tất sẽ như bạn nói “sự thành tựu không được viên mãn lắm!”
Việc trợ niệm muốn được viên mãn cũng cần phải kết hợp với sự tu hành thanh tịnh của bạn, và bản thân bạn cũng phải có sự hiểu biết về các kinh sách của Tịnh tông, phải hiểu kỹ lưỡng phương pháp và cách giải quyết ứng dụng sao cho khế lý khế cơ khi đi trợ niệm. Nên thường phải tiến tu niệm Phật để mỗi ngày mỗi tiến hơn, phòng khi có việc giúp người mới được hữu dụng!
Hỏi: Vậy người vãng sanh Cực Lạc thật sự sẽ giúp ích gì cho người trợ niệm?
Đáp: Họ sẽ hiện ra thoại tướng rất tốt lành để giúp cho người trợ niệm thêm tăng trưởng sự tín tâm, phàm làm việc gì cũng sẽ có sự hỗ tương cho nhau, đó là định lý muôn thuở. Hỏi: Thưa, có một đạo tràng nhỏ ở Hồng Kông, do một vị pháp sư giảng kinh dẫn dắt mọi người tu hành, ông thường nhấn mạnh phải y theo tài liệu của hội Tịnh tông mà tu học. Nhưng năm ngoái, trong đạo tràng có một bạn đạo vãng sanh, một số bạn đồng tu muốn tham gia trợ niệm cho họ, nhưng vị pháp sư nói rằng: “nên tu tâm thanh tịnh,” và cấm mọi người không được đi trợ niệm! Xin hỏi vị pháp sư này làm vậy có đúng pháp không? Đáp: Mỗi một đạo tràng đều có phương pháp và quy củ riêng của đạo tràng đó, nhưng việc trợ niệm rất là quan trọng, không chỉ người vãng sanh được lợi ích mà bản thân của người trợ niệm cũng được lợi lạc.
Vào thời điểm họ sắp vãng sanh, công đức của sự trợ niệm thù thắng hơn bất cứ việc gì. Tại sao? Vì họ có được vãng sanh hay không là quyết định vào lúc này, thời điểm này mà giúp họ thì lợi ích nhiều hơn gấp trăm lần lúc bình thường, công đức cũng rất là thù thắng. Chúng ta giúp trợ niệm người khác thì sau này chúng ta vãng sanh sẽ có rất nhiều người đến trợ niệm, nhân quả là như vậy. Nếu như bạn ngăn trở người đi trợ niệm, thì tương lai khi bạn vãng sanh sẽ không có ai đi trợ niệm cho bạn.
Nếu chúng ta nghĩ đến sự việc này, thì không những hãy khích lệ người khác trợ niệm mà nếu gặp cơ duyên cũng phải đích thân đi, nếu bạn không tự đi thì khi bạn vãng sanh ai sẽ hoan hỷ trợ niệm giúp bạn đây? Nghiệp nhân quả báo thôi! Luật nhân quả trong kinh đã từng nói đến, không gì là không tự làm tự chịu, cho nên trồng nhân tốt cho mình, cho người, thì nhất định sẽ được quả báo tốt.
---o0o--- Hỏi: Thường được mời đi làm Phật sự cho người lâm chung, hoặc người bệnh, chúng con thường tụng kinh Địa Tạng hoặc Tam Thời Hệ Niệm. Xin hỏi chúng con có nên nhận tiền lì-xì không?
Đáp: Việc đi trợ niệm là việc làm để kết duyên, đó là việc rất
tốt! Khi người lâm bệnh thì họ rất cần sự an ủi; khi người sắp lâm chung họ rất đau đớn về thể xác và hãi hùng với nỗi sợ
chết, nên họ cần giúp vượt qua nỗi sợ chết.
Bạn cần hiểu rằng, người lâm chung trong những giờ phút cuối cùng này bên cạnh sự đau đớn về thể xác do tứ đại phân ly, họ lại phải trực diện với vô vàn những cảnh tượng hãi hùng kinh sợ mà trong đời họ chưa hề trải qua, khiến cho họ vô cùng sợ hãi cái chết. Nên việc trợ niệm cho họ rất là quan trọng, nếu có cơ hội thì nên làm bằng tất cả thành tâm thành ý. Hãy giúp đỡ cho họ đừng bị điên đảo, đừng mất chánh niệm, giúp cho họ được sự lợi ích. Hãy thương xót họ!
Còn nếu bạn tụng một thời kinh rồi nhận bao nhiêu tiền lì-xì đó, thế là bạn buôn bán rồi, bạn đem Phật pháp ra làm sản phẩm trao đổi mua bán là có tội rồi, không được làm như vậy, nhất quyết không nên mảy may vì danh lợi hay tiền bạc!
Hỏi: Con đã từng khuyên một người bệnh ung thư vào thời kỳ cuối, nên niệm Phật cầu sanh Tây Phương Tịnh Độ. Nhưng người bệnh này lại quan niệm rằng: hãy trợ niệm để cầu cho họ hết bệnh, khoẻ mạnh lại, không nên cầu cho họ vãng sanh Tịnh Độ. Xin hỏi nếu gặp trường hợp như vậy thì phải làm sao?
Đáp: Thì bạn cứ cầu cho họ khoẻ mạnh lại là được rồi! Đức Phật đã dạy chúng ta: “Hằng thuận chúng sanh, tùy hỷ công đức.”
Họ chưa thể rời bỏ thế gian này, tuy thế gian này rất là khổ, sống ở thế gian này quả thật không có ý nghĩa gì. Nhưng tại sao họ vẫn không cầu vãng sanh? Tại vì họ không hiểu, vẫn còn bị mê hoặc đối với chân tướng vũ trụ nhân sinh, cho nên Phật chỉ độ người “có duyên”, câu nói này thật quan trọng!
Người sắp lâm chung, khi bạn khuyến tấn họ niệm Phật cầu vãng sanh Tịnh Độ, nếu họ rất hoan hỷ tức người đó “có duyên”; còn nếu như họ thấy phiền ghét và còn sợ bị chết, tức là họ “không có duyên”, mà nếu không có duyên thì không thể cưỡng ép họ được.
Thậm chí có nhiều người niệm Phật cả một đời, nhưng khi lâm chung lại nhất định không chịu niệm Phật. Vậy phải làm sao? Thì giúp họ niệm danh hiệu Quan Thế Âm Bồ Tát, vì họ không muốn đi chết đâu! Vậy cũng tốt, giúp họ niệm Quan Thế Âm Bồ Tát là tốt rồi, hay niệm Địa Tạng Vương Bồ Tát để tiêu nghiệp chướng cũng tốt, cũng là niệm danh hiệu Phật, Bồ Tát thôi – “một lời qua tai, Bồ Đề muôn thuở,” dẫu như đời này họ không được thành tựu vãng sanh.
Họ không muốn cầu vãng sanh vì họ còn chấp đắm tấm thân này là của mình! Phàm phu có sai khác với chư Phật và Bồ Tát ở chỗ này, chư Phật và Bồ Tát biết chúng sanh từ đâu đến và chết đi về đâu; còn phàm phu thì không biết sanh tử từ đâu đến và chết sẽ đi về đâu, cho nên rất sợ chết. Cũng không biết một lần sanh tử là một lần đau khổ! – Người chết đi rồi đâu có phải là chấm dứt, chết chỉ như là thay bỏ cái thân xác này thôi – Dưới con mắt của chư Phật, Bồ Tát, các Ngài biết rất tường tận thân không phải là của ta, thân chỉ như bộ quần áo mặc, và khi cũ rách thì phải thay bộ mới. Vậy mà phàm phu cứ chấp đắm tấm thân này là của mình, rồi cứ thúc nhau đi mãi trên con đường sanh tử tiếp nối đời này rồi đời sau, khổ không hề ngừng dứt!
Hỏi: Sau khi giúp người bạn đồng tu niệm Phật hơn hai mươi mấy tiếng đồng hồ, chúng con thấy một làn khói trắng thoát ra từ đỉnh đầu người mất, khoảng hơn mười phút sau hiện tượng này mới chấm dứt. Vậy đó có phải là biểu hiện của sự việc vãng sanh không? Nếu người này chưa vãng sanh nhưng người hoằng pháp lại nói với đại chúng rằng người ấy đã vãng sanh rồi, xin hỏi như vậy có đúng pháp hay bị lỗi lầm gì không? Nếu việc này là sai, nhưng đã được ghi âm phổ biến rồi thì nên làm cách nào để cứu vãn? Đáp: Bạn nói như vậy không phải là rốt ráo! Trên phương diện bản thể, pháp là tất cả và không hề có đúng sai phân biệt. Nhưng trên phương diện đối trị để khai ngộ về pháp này, thì chỉ có các lời lẽ và các phương tiện nào thuận theo pháp và đưa đến sự chứng ngộ về pháp mới được gọi là pháp, ngoài ra là phi pháp. Nếu chúng ta coi những gì Phật dạy để khai ngộ cho chúng ta là phương tiện, thì tự tướng của pháp chính là cứu cánh mà phương tiện này đưa đến; hay nói một cách khác là “Phật pháp vừa là phương tiện vừa là cứu cánh.”
Trong Tứ Y Pháp, đức Thế Tôn đã dạy chúng ta: “Y nghĩa, bất y ngữ10”, “Y trí, bất y thức
11”. Nếu vì người khác giảng nói, chúng ta không thể không hiểu quy tắc này, đây là quy tắc thù thắng nhất được đặt ra nhằm giúp cho chúng ta hạnh trực để tự thân chúng ta tu học.
Nếu như tâm của chúng ta thuần thiện, mong cầu dẫn dắt người khác khởi tín tâm đối với Tịnh Độ; nên dù chưa xác quyết được rằng người lâm chung đã vãng sanh hay chưa được vãng sanh, nhưng với cái tâm thiện hạnh từ bi muốn khuyến dẫn chúng sanh – bất cứ chúng sanh nào muốn được giải thoát khỏi sự luân hồi khổ đau – giúp những chúng sanh này phát khởi được niềm tin niệm Phật cầu sanh Tịnh Độ, tương lai những đối tượng này cũng sẽ có thể được thành tựu, nếu làm được vậy thì họ vẫn có công đức. Dầu sao với những thoại tướng tốt đẹp của người ra đi, sẽ giúp cho nhiều người phát tín tâm, sanh khởi ý niệm mong cầu vãng sanh, tương lai họ cũng có thể sẽ nhất định được vãng sanh.
Việc thấy một làn khói trắng nhỏ thoát ra từ một điểm nào đó trên thân của người mất khi thần thức thoát xác; hiện tại bằng nhãn quan khoa học thì cho rằng, “trong cơ thể họ có một ít khí trệ và lúc này nó phát tiết ra ngoài qua phần nào đó của cơ thể,” đây là cách lý giải của khoa học hiện nay. Họ không thừa nhận đó là thoại tướng lành, họ cho đó là hiện tượng vật lý, hiện tượng vật chất, cách giải thích của họ cũng không thể nói là sai, chỉ do có hai lối nhìn khác biệt nhau, phương pháp và chỗ nghiên cứu sâu cạn của hai bên có khác nhau.
Cho nên pháp không có định pháp, điều quan trọng là người nói pháp họ nói bằng cái tâm như thế nào, nếu như đúng cái tâm từ bi thuần tịnh, khuyên dẫn chúng sanh kiến lập tín tâm với Tịnh độ, quyết tâm cầu sanh Tịnh độ, giải thoát luân hồi, thì cách nói của họ không có gì là lầm lỗi cả.
—()—
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
