Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tịnh độ
Tuyển Tập Khuyến Tu Tịnh Độ
- Tác giả
- Nguyễn Long
- Thông tin
- Nguồn: adidaphat.net
CHƯƠNG 9 THÂN TRUNG ẤM VÀ CÁCH THỨC SIÊU ĐỘ
---oOo--- Hỏi: Thưa, Trung ấm thân là gì?
Đáp:
Trung Ấm thân là gì?
Sau khi thần thức đã rời thể xác, trước khi chưa thọ thân quả báo đời sau, trong khoảng thời gian nầy thần thức sẽ thọ thân trung ấm. Có người sau khi thọ thân trung ấm chỉ qua một hai ngày thì thọ thân quả báo đời sau, có người thì một hai tuần mới thọ thân quả báo đời sau, nhưng tối đa là bảy tuần quyết định sẽ có chỗ cho thần thức thọ sanh.
Thần thức rời thể xác đi về đâu?
Tuyển Tập Khuyến Tu Tịnh Độ Ở trong khoảng vô cùng vô tận của vũ trụ, tất cả thần thức đều có sự tiếp xúc với các cảnh giới mà cảnh giới đó cũng vô lượng vô biên!
Thần thức phải ở trong thân trung ấm bao lâu?
Phần đông người chết đều có thân trung ấm, thân trung ấm thường kéo dài 49 ngày, tức 7 tuần. Thân trung ấm trong thời gian chưa đi tái sinh thì nó lại biến dịch sanh tử sau mỗi bảy ngày, mỗi 7 ngày họ lại có một lần rất đau khổ vì thần thức lại chuyển dịch qua một thân trung ấm khác – chu kỳ sinh diệt này cứ lập lại cho đến khi thần thức đi tái sinh.
Trong kinh Địa Tạng, Đức Phật phó chúc cho chúng ta, khi có người thân quyến thuộc vừa mới qua đời, trong 49 ngày đầu rất là quan trọng! Đó là giai đoạn mà thần thức đang rất là bỡ ngỡ, vì họ đột nhiên bị tiếp xúc với một môi trường mới – hoang mang giữa chết và sống, giữa thiện và ác, giữa đọa lạc và giải thoát – làm cho thần thức của người chết rất là sợ hãi, tuyệt vọng và đau khổ.
Để giúp cho thần thức của họ tái sinh vào cảnh giới tốt lành, nên Đức Phật dạy chúng ta, cứ mỗi tuần thất hãy tụng kinh niệm Phật rồi hồi hướng để bồi phước cho họ.
Việc tự sát là một điều quá sai lầm!
Tuyệt đối không nên tự tử, tự tử thì rất là đau khổ. Vì sao vậy? Phàm những người chết vì tự tử là do họ hành động tiêu cực trong lúc gặp bế tắc và quá tuyệt vọng, với tâm thức đau khổ tuyệt vọng mà ra đi như vậy khiến cho thần thức của người ấy gặp rất khó khăn trong việc thọ sinh. Và trong chu kỳ sinh diệt của thân trung ấm, cứ mỗi 7 ngày họ lại tự sát lập lại một lần; nên họ không phải chỉ chết một lần, mà cứ mỗi 7 ngày lại tự sát thêm một lần, thật là quá đau khổ! Thí dụ như người treo cổ chết, cứ mỗi 7 ngày họ lại đi treo cổ; uống thuốc độc tự tử thì cứ cách 7 ngày lại uống thuốc độc để chết trở lại.
Vì sao phải làm tuần thất cho người vừa mạng chung?
Hỏi: Thưa, khi người vừa qua đời, tại sao phải cúng tuần thất cầu siêu cho họ?
Đáp: Cầu siêu vào các tuần thất (trong 49 ngày) quan trọng vô cùng, cốt là để tạo phước lực giúp cho thần thức của họ chuyển hóa tâm thức mê lầm, không đọa vào đường ác; vì quá 49 ngày ấy thì họ sẽ tùy theo nghiệp tội đã gây tạo mà thọ quả báo!
Kinh Địa Tang dạy: “Nếu như có thể được, trong 49 ngày quyến thuộc nên gây tạo các việc phước thiện có thể hồi hướng, để khiến cho người mất lìa hẳn đường ác, được sanh lên cõi trời người, thọ lạc thắng diệu; hiện tiền quyến thuộc cũng được lợi ích vô biên.” Thần thức trong cõi trung ấm cũng có khả năng nghe, cảm nhận và hiểu, trong khoảng thời gian này nếu tụng kinh niệm Phật, hoặc sám hối rồi hồi hướng cho họ, có thể giúp họ chuyển sanh vào các cảnh giới an lành. Nếu người nhà tu phước dùm họ, có thể giảm bớt nghiệp tội, giảm bớt sự đau đớn của họ. Còn nếu gia quyến không tu phước cho họ, thì họ không có cách nào tránh khỏi việc theo nghiệp mà thọ báo. Đây là việc đức Phật dạy cho chúng ta biết rõ. Nên thân quyến khi cúng
thất cần phải cúng đủ cả bảy thất, không thể lựa chọn vài
thất để cúng, không thể làm như vậy được! Vì sao vậy? Vì cứ cách 7 ngày, họ lại chịu một lần biến dịch sanh tử, mỗi một tuần thất thì thần thức của người đó lại diễn lại trạng thái “tử vong” một lần, rất đau đớn! Chúng ta từ kinh điển hiểu được những đạo lý này, cho nên lợi ích của sự [đọc kinh] niệm Phật cũng rất là hữu dụng.
Hỏi: Thưa, phải làm tuần thất như thế nào mới có lợi ích cho người mất?
Đáp: Trong khoảng thời gian 49 ngày, mỗi tuần thất họ đều có biến dịch sanh tử, sự sanh tử này đối với họ khá đau khổ; cho nên làm những Phật sự là để giúp cho họ giảm bớt đau khổ, giúp cho họ tiêu nghiệp, tăng thêm phước lực.
Bạn nên làm các việc thiện rồi hồi hướng cho họ, nếu như trong 49 ngày này, ngày nào bạn cũng tu phước cho họ thì phước báu họ sẽ lớn lắm, mới thật sự có ích; cái duyên này cũng thù thắng hiện tiền, âm dương đều lưỡng lợi, gia đình quyến thuộc nên hiểu cái lý này.
Tu phước đây bao gồm rất nhiều việc, nhưng nên lấy việc niệm Phật và tụng kinh hồi hướng làm đầu. Nếu dùng của cải của người mất để lại, đem cúng dường Tam Bảo hay bố thí khắp nơi thì phước báu sẽ càng lớn hơn nhiều, có thể giảm bớt sự đau đớn của họ, trong kinh Địa Tạng Bồ Tát Bổn Nguyện Kinh có nói đến việc này.
Hỏi: Thưa, tuần thất được bắt đầu tính vào lúc nào?
Đáp: Theo Phật Giáo Trung Quốc thì cho rằng cái ngày người mất tắt thở, bắt đầu từ đó mà tính tuần thất.
Nghiệp lực và cảnh giới tái sinh.
Hỏi: Thân trung ấm như thế nào, tồn tại trong thời gian bao lâu, và đi tái sinh bởi động lực nào?
Đáp: Thân trung ấm không phải là thân có xác thịt mà chỉ lấy tư tưởng làm thân. Thời gian trung bình của thân trung ấm là khoảng 49 ngày, rồi tùy theo nghiệp lực mà thần thức của người ấy bị lôi kéo về nơi tái sinh tương lai, tức là sẽ đi tái sinh vào một cái thân thể mới. Còn khi chưa tái sinh vào cuộc sống kế tiếp được thì nó lại chết đi sau mỗi bảy ngày, lại chuyển qua một thân trung ấm khác, và chu kỳ sinh diệt này cứ lập lại như vậy cho đến khi thần thức tìm thấy một nơi khế hợp với nghiệp lực của nó để đi tái sinh.
Nhưng không phải ai chết cũng phải trải qua giai đoạn thân trung ấm.
• Không qua giai đoạn thân trung ấm, có 3 hạng người:
1. Người đại thiện, hoặc người tu tập chứng ngộ, khi chết họ trực tiếp tái sinh vào cảnh giới tốt lành chứ không qua giai đoạn thân trung ấm này. Người được sanh thiên, phước trời rất lớn, vừa tắt thở là họ sanh thiên ngay, không có thân trung ấm. 2. Người đại ác độc hay người phạm tội đại ngũ nghịch, khi vừa mới tắt thở liền bị đọa vào địa ngục, vào điạ ngục vô gián. Thật là, không biết cái khổ của địa ngục nghiêm trọng biết bao nhiêu so với cái khổ của tứ đại phân ly, cái khổ nhỏ này không nhận mà lại mau mau đi nhận cái khổ lớn kia!
3. Người tu niệm Phật được Vãng Sanh, vừa tắt thở là trực tiếp sang ngay thế giới Cực Lạc Tịnh Độ.
• Qua giai đoạn thân trung ấm:
Thường là hạng người tiểu thiện hay tiểu ác. Do các nghiệp thiện ác sinh diệt từ nhiều đời trước cho đến nay vẫn chưa phân định rõ, nên họ chưa thể thọ thân quả báo đời sau được, trong khoảng thời gian nầy thần thức sẽ thọ thân trung ấm. Đến khi họ gặp nhân duyên ứng hợp thì thần thức sẽ đi tái sinh vào cảnh giới tương ứng. Trong kinh điển Đại thừa đức Phật thường nói rằng tất cả hữu tình chúng sanh đều có Phật tánh, tất cả vô tình chúng sanh đều có Pháp tánh. Chúng ta phải hiểu rõ thêm cái “tánh” này, cái Phật tánh, Pháp tánh là không sanh không diệt. Do “tánh”
không sanh không diệt, nếu tánh mê thì biến thành “thức”.
Chúng ta thường gọi là linh hồn. Đó là tự tánh mê rồi thì biến thành ra hình trạng này, biến ra thần thức – thần thức sẽ đi đầu thai trong lục đạo. Không kể là đầu thai bằng phương cách nào thì nó cũng không sanh không diệt. Đến khi nào giác ngộ rồi thì nó thành Phật, thành Bồ Tát. Giác ngộ thì được đại tự tại, không giác ngộ thì bị nghiệp lực chuyển.
Cho nên thần thức, đi đầu thai chứ không bị mất đi; nó sẽ chuyển biến chứ không tiêu diệt. Nếu giác ngộ thì sẽ chuyển thành Phật tánh, nếu mê thì nó chuyển thành thần thức; nó sẽ chuyển biến tùy theo mê hay ngộ và vĩnh viễn không tiêu diệt!
Và sự chuyển đổi sự sống từ đời sống này sang đời sống khác tiếp nối mãi không ngừng dứt gọi là sanh tử luân hồi. Người có tâm thiện hạnh càng chuyển đổi thì càng đẹp; người có tâm bất thiện, tâm tạo ác thì càng chuyển đổi càng tệ hơn – đổi thành thân súc sanh, thành thân ngạ quỷ, kém rất xa so với thân người.
Hạng người chấp trước cùng cực!
Thông thường 49 ngày là thời gian dành cho thân trung ấm, nhưng có một số ít người vẫn sống vất vưởng trong thế giới này với thời gian rất lâu; có khi đến vài năm, thậm chí vài chục năm, trăm năm sau cũng vẫn chưa đầu thai, họ vẫn ở trong trạng thái này. Nếu trường hợp họ bị kẹt lại lâu trong thế giới trung gian này, không còn được gọi là thân trung ấm nữa mà gọi là oan hồn hay ma quỷ vì không siêu thoát được.
Đây là những hạng người nào? Là hạng người vô cùng chấp trước, họ tham luyến cuộc sống vừa mới rời bỏ hoặc họ chấp ngã tham đắm về cái thân xác của quá khứ, họ chẳng muốn đi đầu thai vì chẳng nỡ xa lìa cái thân thể đó, và hơn phân nửa loại quỷ này họ sống trong mồ mả, gọi là “quỷ giữ thây ma”. Ngoài ra còn những người chẳng nỡ xả bỏ căn nhà của họ, họ không đi đầu thai, nên căn nhà ấy trở thành nhà có quỷ.
Trạng huống của thân trung ấm.
Hỏi: Thưa trạng huống của thân trung ấm như thế nào?
Đáp: “Đại quỷ Vô Thường không hẹn mà đến, thần thức mịt mờ không biết tội phước, chưa rõ là tội hay phước, trong bốn mươi chín ngày như ngây như điếc.” Đấy, trạng huống của họ là “minh minh du thần,” đây tức là hồn phách, trong Phật pháp gọi là A Lại Da Thức, người thế tục gọi là linh hồn.
Khi thần thức lìa khỏi thân thể cũng giống như người nằm mộng rồi đi mất, không tỉnh dậy trở lại, sự việc giống như vậy, nó đi đến một không gian khác để sanh sống. Nếu bạn hiểu được đạo lý này thì người ta có chết không? Không có chết, chết là thần thức của bạn rời thân thể này đi đến một cảnh giới khác, đi tìm một thân thể khác.
Ở đây cũng cần phải giải thích cho quý vị biết một việc, họ thường gọi đó là “linh hồn” nhưng theo tôi thì không có “linh”. Vì nếu hồn này linh thì lúc đến đầu thai nhất định sẽ đầu thai vào nhà đế vương quyền cao chức trọng, giàu sang phú quý, để vừa sanh ra thì liền được hưởng phước, thế thì vui sướng tự tại biết bao! Tại sao họ lại đến đầu thai vào nhà một người bình thường, tại sao lại đi vào ngạ quỷ, địa ngục, và súc sanh đạo! Từ đó có thể biết được, hồn này chẳng có linh! Rốt cuộc thì hồn này như thế nào? Là mê hoặc điên đảo vì nó chẳng thể làm chủ được chính nó! Nếu bạn không tin thì bạn suy nghĩ kỹ thử xem: ban đêm nằm mộng thì đầu óc không sáng suốt như khi tỉnh giấc. Từ chỗ này có thể biết được, lúc trong mộng thì mê, tỉnh giấc thì mới sáng suốt!
Thần thức của người rời khỏi thân thể cũng giống như nằm mộng, cho nên gọi là ‘mê hồn’, không phải ‘linh hồn’. Khổng lão Phu tử nói trong kinh Dịch (phần Hệ từ) là: “Du hồn vi biến, tinh khí vi vật”, “biến” nghĩa là người đó đi đầu thai, đi đổi một cái thân thể khác. Hồn là gì? Bay tới bay lui với tốc độ rất nhanh, trôi giạt chẳng định, cách miêu tả trạng thái của chữ “du hồn” này rất giống với chữ “thần thức” trong nhà Phật.
“Vị tri tội phước” bấy giờ họ cũng chưa biết rõ là mình đã gây tội hay tạo phước nữa, thật sự “như si như lung” ngu dốt đần độn, trong bốn mươi chín ngày là trong trạng huống như vậy, chúng ta gọi là thân “trung ấm”. Do đó trong thân trung ấm đều mê hoặc, không biết gì cả, không nghe rõ bất kỳ âm thanh nào; nhìn bên ngoài không gian như một đám sương mù dày, chỉ thấy tối đen mờ ảo mông lung. Nơi nào có duyên thì họ nhìn thấy nơi đó có ánh sáng. Họ sẽ men theo ánh sáng đó và tìm đến, nên gọi đó là duyên số. Màu sắc lớn nhỏ của ánh sáng đó không giống nhau, đó chính là sự khác biệt của sáu đường! —()— CHƯƠNG 10
NHẬN THỨC “CHẾT” LÀ VIỆC LỚN NHẤT CỦA ĐỜI NGƯỜI VÀ CÁCH THỨC GIÚP ĐỠ THẦN THỨC TRƯỚC VÀ SAU KHI LÂM CHUNG ---oOo--- Hỏi: Thưa, trước và sau khi họ lâm chung, chúng con cần phải làm thế nào để giúp đỡ cũng như tránh những việc gì sẽ gây tổn hại cho thần thức của họ?
Đáp: Con người vốn do tâm thức và thể xác hòa hợp mà thành, tâm thức không biến hoại theo thời gian, nhưng thể xác thì biến hoại tuân theo quy luật sanh lão bệnh tử. Mỗi khi tâm thức rời khỏi thể xác, hơi thở không còn, hơi ấm tiêu tan, đời sống chấm dứt gọi là “chết”, sự thật thì thể xác có chết nhưng tâm thức thì vẫn tồn tại.
Thể xác thì biến hoại nhưng tâm thức thì không bao giờ biến
mất. Gia đình nên chú trọng tâm thức của người chết, cần làm cách nào để thần thức người ấy không bị thống khổ, để thần thức người ấy có sự an tịnh, cần tiếp dẫn thần thức đi về thế giới nào, cần những nhu cầu gì, cần làm việc gì để thần thức có lợi, và tránh những việc gì sẽ gây tổn hại cho thần thức… Các vấn đề nêu trên là vô cùng khẩn yếu, rất quan trọng!
Hơi thở tuy chấm dứt nhưng thần thức vẫn chưa rời thể xác.
* Người bệnh sau khi hơi thở chấm dứt nhưng thần thức vẫn chưa rời thể xác nên họ vẫn còn tri giác. Phải trải qua một thời gian đến khi toàn thân lạnh hẳn, thần thức rời khỏi thể xác, ngay đó mới được gọi là chết.
* Sau khi chấm dứt hơi thở, trước khi thần thức chưa rời thể xác, thời điểm này tâm thức vô cùng thống khổ. Bởi do cảm thương thân phận đã chết mà rơi nước mắt, cũng vì muôn duyên tham luyến thế gian, thương yêu vợ con, tài sản… mà khó buông bỏ, hoặc nhân tâm nguyện chưa thành đột nhiên cái chết đến mà bi ai sầu não, hoặc nhân oan ức chưa bày tỏ mà không chịu nhắm mắt … vì thế vào thời điểm này là thời điểm mà mọi sự bi ai khổ não chồng chất. Nếu thể xác bị người sống xê dịch hoặc nghe tiếng kêu khóc, há chẳng làm cho thần thức muốn rời thể xác nhưng thể không rời được, phải cảm thọ vô vàn nỗi đau đớn! Người sống nỡ nào lại nhẫn tâm như thế để làm hại người chết hay sao? Những nhận thức của việc làm nông nỗi nầy, khiến người chết vô cùng bi ai thống khổ, việc làm như thế không phải là người có trí tuệ.
Nghĩa đạo của thân quyến đối với người vừa mạng chung.
Người đời không biết lúc nào thần thức sẽ rời khỏi thể xác, không biết xót thương nỗi thống khổ của người chết, không biết tác dụng của việc cứu độ, không biết tẩm liệm đúng cách thức… Nói cách khác, đối với người chết việc cần làm thì họ không làm, việc không nên làm thì họ lại làm, nếu nói không quá đáng thì đó là hạng người điên đảo không trí tuệ! Đối với vấn đề quan trọng “Chết”, họ quy về thái độ bàng quang không hay biết, phụ ơn thân quyến, phụ ơn hiếu đạo, chỉ làm cho xong việc, cam tâm biến nhận thức thành sai lầm, như thế người sống đối với người chết há không phải là quá lạnh lùng hay sao?
“Chết” là việc lớn nhất của đời người, chỉ có y cứ vào Phật pháp mới có được sự nhận thức chính xác, mới có được sự lợi ích triệt để đối với người chết. Các vị nhân sĩ nếu có chỗ nào hoài nghi nên thân cận các vị pháp sư để thưa hỏi, không những giải nghi mà còn nâng cao tầm nhận thức và kiên cố tín tâm. Sự việc liên quan đối với người chết, chúng ta không thận trọng hay sao? Nay tôi đem các yếu điểm của việc trước và sau khi lâm chung xin biện giải một cách rõ ràng.
Lưu ý về cách thức trợ niệm, cần làm cho đúng pháp, đối với
việc trước và sau khi người bệnh chết.
Sau khi người bệnh vừa tắt thở, nhưng thần thức người chết vẫn chưa rời thể xác, người chết không chỉ còn ở trạng thái hấp hối có cảm giác, mà cảm thọ của họ lúc nầy tột cùng đau đớn như rùa bị lột mai. Do đó trước khi thần thức chưa rời khỏi thể xác, người thân quyến cần đặc biệt quan tâm, nên đem những lời Phật pháp khai thị, với âm thanh trong trẻo dịu dàng để an ủi người bệnh khiến cho tâm họ được an tịnh.
Khi người bệnh vừa mới chấm dứt hơi thở, thân quyến không được di chuyển thân thể, không được bi ai khóc lóc khiến thần thức người bệnh bị bi lụy. Đồng thời phải nên để tâm suy nghĩ giờ nầy thần thức đang ở đâu? Cần biết thần thức sẽ tùy theo nghiệp lực thiện ác để cảm thọ cảnh giới khổ đau hay hạnh phúc nào? Cần làm cách nào để tiếp độ thần thức ra khỏi ba cõi, đạt đến sự an vui Niết bàn tịch tịnh? Những việc nầy người đời hoàn toàn thường không hay biết!
Nhân đây tôi thành khẩn xin kêu gọi mọi người, với người bệnh sau khi mới chấm dứt hơi thở trước khi thần thức chưa rời thể xác, trong khoảng thời gian từ mười giờ cho đến mười hai giờ đồng hồ. Phòng người bệnh nên duy trì sự yên lặng, không có các việc chuyển động như trên đã nói, để bảo vệ thần thức người chết được yên tịnh và an ổn. Tư thế người bệnh nằm, nên để tự nhiên không được xê dịch.
Nếu bị đụng chạm, họ sẽ đau đớn như bị tra tấn, dễ khởi tâm sân giận, vì sân giận họ dễ bị đọa vào ba đường ác... Trong kinh Phật nói, một ý niệm sân giận chiêu cảm vào đường địa ngục, một ý niệm tham lam chiêu cảm vào đường ngạ quỷ, một ý niệm ngu si đầu thai vào đường súc sanh.
- Người tu niệm Phật, nếu sanh tâm sân hận thì coi như cắt đứt cái duyên vãng sanh của họ rồi.
- Người bình thường sanh tâm sân hận, nếu nghiệp chướng nặng họ sẽ đọa vào địa ngục, cho dầu nghiệp chướng không nặng đi nữa thì họ sẽ đầu thai vào loài súc sanh. Họ sẽ đầu thai vào loại gì trong đường súc sanh? Họ đầu thai làm rắn độc, cọp, beo, hay loài thú dữ ... họ sanh vào loài này vì do tâm sân hận mà đi đầu thai.
Hỏi: Thưa, nếu hơi thở sau cùng của họ là niệm Phật, vậy có thể xác quyết là họ vãng sanh Cực Lạc không, đã nói tu niệm Phật vãng sanh, không có thân Trung ấm, vậy sao cần phải trợ niệm thêm?
Đáp: Việc họ có thật Vãng Sanh hay không, cần phải xem lại nhân duyên Tín-Nguyện-Hạnh của họ nữa.
Tuy người niệm Phật thật sự vãng sanh, khi tắt thở là họ đi liền – không có thân trung ấm – nhưng vì sao vẫn phải niệm Phật giúp họ thêm 10, 12 tiếng nữa ư? Bạn phải hiểu là tại sao bạn đến đây trợ niệm giúp họ! Việc cần trợ niệm (tối thiểu) thêm 8 giờ nữa – sau khi họ tắt hơi – là để hoàn thành giai đoạn chót của việc trợ niệm, mục đích cốt yếu là nhằm giúp cho họ được Vãng Sanh an toàn, ý nó là vậy!
Chỉ có lợi chứ không có hại, lúc họ vừa mới qua đời mà có được nhiều người trợ niệm như vậy sẽ giúp tăng cao phẩm vị cho họ, có được nhiều người ủng hộ như vậy khi họ đến thế giới Cực Lạc cũng rất là vinh quang – vì đằng sau có rất nhiều người ủng hộ – không đến nỗi là phải cô thân chiếc bóng một mình, ý là vậy, các vị nên biết ý này. Hơn nữa âm dương thảy đều lưỡng lợi:
o Dẫu họ ra đi rồi, cũng sẽ biểu hiện cho chúng ta thấy những điều lành, như giúp niệm Phật càng lâu, thì gương mặt thoại tướng của họ càng đẹp, giúp chúng ta sanh khởi tín tâm hơn.
o Đồng thời dầu có để 1, 2 tuần sau mới thay y phục, toàn thân họ vẫn mềm mại, không giống những người bình thường, như vậy sẽ giúp mọi người kiên cố cầu sanh Tịnh Độ.
Thưa, trong thân trung ấm có thể niệm Phật vãng sanh Hỏi: không?
Đáp: Cư sĩ Hồ, tổng kết sự của đạo tràng chúng ta, đã học Phật được mười mấy năm, nhưng mẹ của cô thì không có học Phật – mẹ cô là một người rất lương thiện nhưng chưa từng tìm đến Phật pháp – thấy con gái học Phật, bà cho là mê tín. Đến khi bà bị bịnh, bịnh rất nặng, một số bạn đạo của con gái bà đến bệnh viện để trợ niệm cho bà, bà cũng niệm theo nhưng vẫn nửa tin nửa ngờ. Bà hay hỏi, “có thật không? có thật là như vậy không?” Có một vị pháp sư thường hay khai thị cho bà, nhắc nhở bà, “phải niệm Phật cùng với mọi người, có vậy bà mới đi được,” nên mới biết việc trợ duyên rất là quan trọng!
Tang lễ của bà được tổ chức tại Thiện Quả Lâm ở Taiwan, một đạo tràng Tịnh Tông của chúng ta, nơi đây đã làm Tam Thời Hệ Niệm và tuần thất suốt 49 ngày; cũng coi như là bà tốt duyên vì có hơn 300 bạn đạo niệm Phật suốt ngày đêm không gián đoạn, 49 ngày không gián đoạn. Linh cửu của bà được quàn tại phòng kế bên Niệm Phật đường.
Cô con gái gặp một bà cậu, vì mẹ của cô nhập vào người của bà cậu ấy mà báo rằng, bà cũng biết là mình đã qua đời! – Bà còn hỏi rằng, “tại sao các vị lại tốt với tôi như vậy, có phải là nhờ con gái của tôi không?” – Bà cũng rất kinh ngạc, “tại sao mọi người lại tốt với tôi như vậy?” Đây là lần đầu bà ấy báo tin! Chúng tôi đều khuyên bà ấy niệm Phật, khuyên bà cầu sanh Tịnh độ vì hiện tại bà đang ở trong thân trung ấm.
Sau khi nghe khuyên xong, bà vô cùng cảm tạ, sau khi cảm tạ rồi thì bà hỏi chúng tôi về Phật pháp, “thế nào là Phật? vì sao lại phải niệm Phật? niệm Phật có lợi ích gì không?” Có một vị pháp sư trẻ tuổi giảng giải cho bà hiểu, bà hỏi rất là nhiều… và sau khi nghe giải đáp rồi thì bà rất hoan hỷ nói, “Tốt! Vậy thì tôi sẽ nghe kinh.” Bà muốn nghe kinh. Bà muốn nghe kinh thì người nhà cho bà nghe kinh, TV được đặt bên cạnh quan tài, rồi mở kinh Địa Tạng.
Lại nữa, đích thân bà yêu cầu buổi tối phải thay đĩa, nghe xong rồi phải đổi đĩa khác, người đi thay đĩa rất là vất vả! Nên bà bảo cô con gái, hãy đi tìm cái máy nào chứa được 400 bài hát. Quả là có! Cô con gái đã tìm được máy có thể chứa được
400 bài trong đó.
Mở kinh Địa Tạng cho bà nghe suốt ngày đêm không gián đoạn, sau đó không thấy bà nhập hồn nữa, hình như hơn 2 tuần không thấy. Đến hơn 2 tuần sau, bà lại nhập lên lần nữa – hỏi, “bà đã đi đâu?” – bà trả lời, “không có đi đâu, chỉ đang nghe kinh”.
Sau khi nghe kinh suốt ngày đêm, khoảng mười mấy ngày, bà lại nhập lên nói, “bây giờ không cần nghe kinh nữa, chỉ cần niệm Phật thôi!” – Bà còn nói, “tôi sẽ được vãng sanh, nhưng sao Đức Phật A Di Dà vẫn chưa đến rước tôi nữa!”
khoảng thời gian sau cùng thì bà chỉ niệm Phật. Đến ngày trung thất Tam Thời Hệ Niệm – ngày thứ 49 – bà lại nhập xác về nói, “Cám ơn mọi người đã giúp cho tôi tăng thượng duyên này, rất là cám ơn, tôi đã vãng sanh thế giới Cực Lạc rồi!” Mọi người hỏi bà đã về phẩm vị nào, bà cho biết, “Hạ Phẩm Trung sanh”!
Một người chưa từng biết đến Phật pháp mà sao lại được như vậy, là do thân trung ấm được độ. Bà là người thứ nhất trong thân trung ấm được độ mà chúng tôi đích thân chứng kiến! Hỏi: Thưa, tại sao với khoảng thời gian được tiếp xúc với Phật pháp ngắn như vậy mà bà ấy vẫn được vãng sanh?
Đáp: Vì trong kiếp quá khứ bà đã tu qua pháp môn này, nhưng tu chưa có viên mãn, nên đời này khi lâm chung được nghe lại, khiến cho thiện căn đời trước trổi dậy.
Bà đã dũng mãnh, tinh tấn, buông bỏ vạn duyên, không có mảy may lưu luyến, cho nên bà ấy mau chóng được thành tựu!
Việc hy hữu khó được hơn là bà ấy lúc còn sống bà cũng không tin Phật, chết rồi cũng không tin Phật, đến khi chết rồi, trong thân trung ấm bà đã nhận rõ, nghe theo những lời trợ niệm này. Khi bà ta không còn thân người, mà trong thân trung ấm, nghe theo lời trợ niệm bà cũng được vãng sanh. Điều này chứng tỏ rằng đời trước bà đã có căn duyên niệm Phật – lúc còn sanh tiền bà không có duyên được nghe Phật pháp – nên khi mất vừa nghe qua bà liền giác ngộ, là cái nhân thù thắng; thêm được thiện hữu khai thị trợ niệm, là duyên thù thắng!
Vậy thì cũng giống như bà ấy, nếu ý chí và tín tâm của họ được kiên định như vậy thì từ trường của bạn không làm ảnh hưởng đến họ, họ vừa khởi tâm thì Đức Phật A Di Đà liền phóng hào quang nên họ được lợi ích. Chỉ cần họ vừa khởi niệm thì liền được gia trì, cho nên mới nói, sự cảm ứng thật bất khả tư nghì!
Hỏi: Thưa, người chết khi vào thân trung ấm, nếu được bạn bè niệm Phật, làm Phật sự siêu độ suốt 49 ngày cho họ, xin hỏi vậy có thể siêu độ giúp thân trung ấm này vãng sanh thế giới Tây Phương Cực Lạc không? Hay tự chính thân trung ấm này niệm Phật cầu sanh Tây Phương thì Phật mới tiếp dẫn? Thân trung ấm có thể tự niệm Phật mà cầu vãng sanh không?
Đáp: Tự thân trung ấm niệm Phật cầu vãng sanh rất ít thấy, thật sự rất là hiếm có, nhưng quả thật vẫn là có. Câu chuyện về mẹ của cư sĩ Hồ chính là vấn đề mà bạn muốn hỏi đây. Bà ấy quả thật được vãng sanh! Lúc còn sanh tiền bà ấy không có biết Phật pháp, sau khi chết rồi mới học Phật. Trong 49 ngày làm Phật sự siêu độ cho bà, mọi người trong đạo tràng, ngày nào cũng tụng kinh niệm Phật hồi hướng cho bà. Thân trung ấm của bà vẫn chưa có rời khỏi để đi thọ sanh, thân trung ấm rất là cảm động, bà muốn nghe kinh và phát tâm niệm Phật cầu sanh về Cực Lạc. Thời gian sau cùng của thân trung ấm là ngày thứ 49, bà lại nhập xác về báo cho mọi người là Phật A Di Đà tiếp dẫn bà về Hạ phẩm Trung sanh. Cho nên con người sau khi tắt thở, việc trợ niệm suốt 49 ngày cũng rất quan trọng, rất là quan trọng!
Việc bà có được vãng sanh thật hay không, thật sự mà nói, chúng tôi nghĩ là chính xác, vì thiện căn trong đời quá khứ của bà ấy sâu dầy – trong kiếp quá khứ của bà, bà đã từng học qua pháp môn này. Nhưng trong đời này, bà được sanh trong gia đình giàu sang nên quên sót lơ là, nhưng đến khi sắp chết gặp thiện duyên nên bà tỉnh ngộ. Đây là sự thật!
Nay khi bạn hỏi, thì hiện đã có chứng cứ, chúng tôi đã có thí dụ là thân trung ấm có thể vãng sanh được; nhưng cũng phải nhờ vào thiện căn của đời trước thì đời này mới gặp được thiện duyên, nên bà ấy gặp được nhiều người trợ niệm giúp như vậy. Lúc đó Niệm Phật đường có hơn 300 người niệm Phật giúp bà suốt 49 ngày, đây là pháp duyên hy hữu rất khó mà gặp được!
Hỏi: Thưa, khi người mẹ qua đời, đang còn trong giai đoạn thân trung ấm, nếu con cái chân thành niệm Phật, có giúp được mẹ mình vãng sanh Tịnh Độ, không cần thọ sanh theo nghiệp nữa phải không?
Đáp: Có thể, trong kinh Địa Tạng, bà La Môn nữ và nữ Quang Mục đã thực sự cứu độ được mẹ của mình. Nếu như con cái biết được về thế giới Tây Phương Cực Lạc, nhất tâm nhất ý vì mẹ mà niệm Phật cầu sanh Tịnh độ, đồng thời thân trung ấm của người mẹ cũng chịu hiệp tác niệm Phật cầu sanh Tịnh độ, thì có thể vãng sanh. Còn nếu như thân trung ấm của người mẹ bạn không chịu hiệp tác thì không thể được, bà không thể vãng sanh! Cho nên, nhất định cần phải có sự cộng tác của bà, vì có người chịu cộng tác cũng có người không chịu.
Hỏi: Thưa, ánh sáng của Phật mà thân trung ấm nhìn thấy có ánh sáng nào, có sắc sáng êm dịu hay là thứ ánh sáng sợ hãi, chói mắt như ánh sáng chớp lóe?
Đáp: Ánh sáng của Phật phóng ra rất là viên mãn, như phần vừa mở đầu kinh Địa Tạng (cho thấy) đức Phật liền phóng “đại quang minh vân”.
Ánh sánh của Phật màu sắc gì ư? Bởi do căn tánh, cơ duyên của mỗi người không giống nhau, cho nên màu sắc mỗi người nhìn thấy đều không giống nhau, thậm chí nhìn sắc tướng của Phật, ánh sáng của Phật mỗi người nhìn thấy cũng không như nhau. Tâm tưởng của mọi người không giống nhau, nên chẳng phải là do tùy tâm tưởng sinh sao?
Nhưng chắc chắn ánh sáng của Phật là viên mãn, êm dịu. Còn ánh sáng của ma mới chói lóa như đâm vào mắt, giống như ban ngày chúng ta nhìn vào mặt trời vậy, cặp mắt mình chịu không nổi – ánh sáng của ma khác với ánh sáng từ bi của Phật ở chỗ này!
Hỏi: Thưa, trong kinh Độ Vong Tây Tạng miêu tả, ánh sáng của Phật là ánh sáng dữ dội chói mắt, còn Lão Pháp sư lại nói ánh sáng của Phật êm dịu, khi chạm vào rất là dễ chịu, tại sao lại như vậy? Đáp: Việc này không sai, ánh sáng dữ dội chói mắt, không phải là ánh sáng của Phật. Ánh sáng của Phật rất rực rỡ chói rọi, xán lạn huyền dịu, và bạn sẽ cảm thấy ưa thích khi tiếp xúc với từ trường của Phật. Còn từ trường của ma, bạn sẽ cảm thấy rất là ảm đạm mù mờ, bức bách thúc dục, nên ánh sáng dữ dội là ánh sáng của ma chứ không phải ánh sáng của Phật.
Tôi tin rằng trong kinh điển Đại thừa dạy rất là có lý, nhất là kinh Lăng Nghiêm có nói về 50 mươi loại ấm ma, khác biệt giữa Phật và ma rất là rõ ràng!
Hạng phàm phu chúng ta nếu không biết được sự thật này thì thường cho ma là Phật, chúng cũng có thân sắc vàng, cũng có ánh sáng vàng; nhưng bạn sẽ sợ hãi khi gặp chúng, bạn vừa kính trọng chúng vừa sợ hãi chúng.
Nhưng đối với chư Phật Bồ Tát thì không phải vậy, vì chư Phật Bồ Tát có lòng từ bi, bạn tôn kính Ngài, bạn sẽ không cảm thấy sợ hãi hay cảm thấy không an toàn khi tiếp xúc với ánh sáng của Ngài, không có những cảm xúc này!
Hỏi: Trong kinh Độ Vong khai thị cho người mất nói: “Ngay khi bạn thấy ánh sáng dữ dội chói mắt, bạn hãy lập tức mạnh dạn bay vào, vì đó là ánh sáng của đức Phật A Di Đà đến tiếp dẫn bạn. Còn khi bạn thấy ánh sáng tối tăm êm dịu, nhất định bạn không được bay vào, vì đó là ánh sáng của ba đường ác”.
Xin hỏi nói như vậy có đúng không?
Đáp: Ánh sáng của ba đường ác không có êm dịu, tối tăm là thật. Nó tối tăm ảm đạm, không có dữ dội! – Nhưng ánh sáng của chư Phật Bồ Tát thì rất mạnh, rất êm dịu, việc này nhất định bạn phải nên biết.
Nếu chúng ta y theo bộ kinh nào để tu hành, thì phải y theo phương pháp và lý luận của bộ kinh đó. Nếu bạn theo kinh Tây Tạng độ vong để tu, thì bạn phải hoàn toàn y theo nghi thức của nó, phải thỉnh một bậc minh sư để chỉ dẫn bạn những phương pháp lý luận mà họ y cứ.
Giữa Hiển và Mật không giống nhau, không thể trộn lẫn lại với nhau! Cũng giống như chúng ta cầu học, đã theo vị thầy này dạy rồi thì bạn không thể theo vị thầy thứ hai; vì mỗi một thầy có một phương pháp dạy khác nhau, có cách suy nghĩ riêng, không ai giống ai. Cho nên bạn cùng một lúc theo hai vị thầy thì bạn sẽ bị rối loạn, rất khó thành tựu.
Hỏi: Thưa, nguyện lực và sức oai quang tiếp dẫn người lâm chung Vãng Sanh của Phật A Di Đà thật chẳng thể nghĩ bàn, xin lão Hòa Thượng từ bi khai thị rõ cho.
Đáp: Khi sắp mạng chung nếu họ thật tín sâu, nguyện thiết, niệm Phật, với cái tâm năng niệm này thì chủng tử Phật tự nhiên hiện ra (tức duyên tự lực) và hoà chung với thường chiếu quang của Phật A Di Đà (tức duyên tha lực). Khi ấy duyên tự lực và duyên tha lực có cảm ứng đạo giao, thần thức liền theo quang minh Phật mà Vãng Sanh Cực Lạc.
• Sách Luận Chú viết: “Nếu gặp được quang minh của Phật A Di Đà chiếu đến thì giải thoát được các sự ràng buộc nơi ý nghiệp, vào nhà Như Lai, rốt ráo đắc ý nghiệp bình đẳng”.
• Ngài Đàm Loan nói: “Quang minh này rạng ngời, ly cấu; lại còn tiêu trừ tham trược và tội cấu của chúng sanh”. • Ngài Ngẫu Ích đại sư nói: “Phật A Di Đà, tuy tâm Ngài chẳng ở đâu lại, mà chính thân Ngài có đến thực, cúi xuống tiếp dẫn vô lượng chúng sanh không hề gián đoạn. Người tu Tịnh Nghiệp, tâm mình cũng chẳng đi đâu, mà chính thân mình có đi thực, mang thể chất mình gửi trong hoa sen báu.”
Căn duyên của sự thù thắng này là do Phật quang vô cùng thanh tịnh của Ngài chiếu khắp mười phương, vô biên vô ngại. Đây cũng là cái lý “cảm ứng đạo giao” của sự tiếp dẫn vãng sanh của Phật A Di Đà.
Nên người niệm Phật chân thật, tích trữ được đầy đủ thiện căn phước đức, giữ vững Tín-Nguyện-Hạnh, trì danh niệm Phật sâu dầy, không gián đoạn; chính là người hữu duyên gặp được quang minh này khi lâm chung – giải thoát được các sự ràng buộc nơi ý nghiệp – nên cùng đại quang minh vân của Phật khởi tác dụng cảm ứng đạo giao, liền được Phật tiếp dẫn vãng sanh
Cực Lạc. Hỏi: Đệ tử dựa vào kinh ‘Độ Vong của Tây Tạng’ để trợ niệm và khai thị siêu độ cho thân trung ấm, không biết làm vậy có đúng pháp đúng lý không?
Đáp: Y chiếu theo kinh điển để làm là đúng pháp đúng lý. Nhưng điều quan trọng nhất là tâm phải thanh tịnh, phải chí thành thì sẽ có cảm ứng, sẽ được linh nghiệm. Hỏi: Có đoàn trợ niệm cho rằng, trong sách ‘Cứu độ thân trung ấm’ có nói, sau khi con người tắt thở vài tiếng đồng hồ, vẫn có thể vãng sanh thế giới Cực Lạc. Xin hỏi nói như vậy có chính xác không?
Đáp: Có được vãng sanh hay không còn ở chính ý niệm của người mất nữa. Nếu khi sắp chết do tâm thức bị mê hoặc nên quên mất ý niệm cầu vãng sanh, nhưng sau khi họ tắt thở rồi – nhà Phật nói, tuy đã tắt thở nhưng sau 8 tiếng đồng hồ thần thức mới rời khỏi xác – nếu được trợ niệm thì họ vẫn nhận biết được. Nên mục đích của việc trợ niệm (sau khi họ tắt thở) là để thức tỉnh họ, nếu như họ giác ngộ, phát tâm cầu sanh thế giới Tây Phương Cực Lạc thì cũng được độ!
Hỏi: Thưa, trong sách ‘Cứu độ thân trung ấm’ có đoạn: “Sau khi con người chết được 4 ngày, đức Phật A Di Đà phóng ánh sáng màu đỏ, chói lọi sáng suốt, với những tia sáng hình cầu lóe mắt, đó là ánh sáng của trí huệ,” đến tiếp dẫn người chết.
Nhưng có khi trong sách đó lại nói: “Đức Phật A Di Đà phóng ánh sáng trắng đến tiếp dẫn,” rốt cuộc không biết đức Phật A Di Đà sẽ phóng ánh sáng nào đến tiếp dẫn đây?
Đương nhiên nếu công phu niệm Phật chín muồi, khi tắt thở lập tức được Đức Phật lai nghinh tiếp dẫn, nhưng ngộ nhỡ công phu chưa đủ thì sao, vấn đề này cần phải làm cho rõ hơn mới được, xin sư phụ chỉ dạy cho.
Đáp: Do căn tánh, cơ duyên của mỗi người không giống nhau, cho nên mỗi người cũng sẽ nhìn thấy sắc tướng của Phật, ánh sáng của Phật đều không giống như nhau, nhưng chắc chắn quang minh Phật rất là rạng ngời viên mãn.
Phàm người tu niệm Phật, đến phút chót không thể vãng sanh đều không ngoài hai nguyên nhân:
o Một là, tham đắm tình thân, đây là tham ái. o Thứ hai là, oán thân chủ nợ không buông xả được, họ [oan gia chủ nợ] có lỗi đối với người đó, người đó chưa báo thù, vẫn còn giữ chặt trong lòng, đây là sân nhuể, cả hai đều không thể vãng sanh. Cho nên đối với thân tình, oan gia chủ nợ phải nên xem lợt một chút, nhất tâm chuyên niệm A Di Đà Phật, cầu sanh Tịnh độ.
Bình thường cũng phải nên nỗ lực, nhất định phải nỗ lực tiến tu! Nếu nỗ lực mà công phu của bạn vẫn không đủ sức là do bạn chưa buông xuống được. Còn nếu như bạn thật sự có thể buông bỏ được vạn duyên, tâm bình hành trực thì lý nào bạn vẫn không có đủ lực! Cho nên đầu tiên chúng ta phải nhìn cho thấu cái lý thế gian này, tất cả mọi vật mọi thứ trên đời này đều chỉ là hư huyễn không thật, không đáng để lưu luyến chút nào!
Nên trước phải nhìn cho rõ thấu, rồi sau thật sự buông xuống được, thì tự nhiên công phu sẽ có đủ lực liền. Đây là
phương pháp ổn đáng nhất, không cần đợi đến giai đoạn thọ thân trung ấm, trong giai đoạn thọ thân trung ấm không đáng để tin cậy cho lắm, thật sự là như vậy! Mật tông tuy có cách nói như vậy, nhưng trong Hiển giáo thì không hẳn là như thế; cho nên chúng ta học Phật, thì phải thật sự y theo những gì mà chư Cổ đức đã dạy bảo.
Vào thời cận đại, Đại sư Ấn Quang là một vị đại thiện tri thức bậc nhất, cho nên bạn hãy nên đọc những điều Ngài dạy ở trong Văn Sao, có một số vần đề mà Ngài giải đáp cho mọi người rất đáng để cho chúng ta tham khảo, và nhất định cần phải chuyên tâm xưng niệm, “Phát Bồ Đề tâm, nhất hướng chuyên niệm”, vậy là tốt rồi!
Hỏi: Có một số bạn đạo lo rằng, “khi bị tai nạn đến bất ngờ, không kịp niệm Phật Vãng Sanh!” cho nên in ra nhiều đĩa ‘Cứu độ thân trung ấm’ để phát cho nhiều người, hy vọng để nhiều người biết được cảnh giới của thân trung ấm, họ cho rằng làm như vậy là giúp nhiều người có thể vãng sanh Cực Lạc trong giai đoạn thân trung ấm. Họ còn cho rằng, thường xuyên xem đĩa ‘Cứu độ thân trung ấm’ sẽ giúp khắc sâu vào trong thức thứ 8, thì có thể tự cứu mình! Xin hỏi như vậy có đúng pháp không?
Đáp: Hiện tại thần trí rất rõ ràng mà lại còn không có tín tâm, đến lúc thọ thân trung ấm e rằng còn kém hơn tình trạng hiện tại này, khi ấy bạn còn có thể ghi nhớ nổi sao? Việc này không thể chểnh mảng! Nếu như muốn có lợi ích chân thật bất diệt thì hãy theo cách của tôi đây, chắc chắn là có diệu dụng như hằng sa, “ngay bây giờ nếu bạn chịu niệm một câu Phật hiệu, hoặc là mở mắt ngắm nhìn một tôn tượng Phật thì hữu dụng hơn!” Vì Phật dạy: “Chỉ cần nghe danh hiệu Phật, Phật ắt hộ niệm, bất luận hữu tâm, vô tâm, tin hay không tin, đều thành duyên chủng – một lời qua tai, Bồ Đề muôn thuở,” sau này nhất định bạn sẽ được độ. Vì sao? Vì người xưng niệm một câu danh hiệu A Di Đà Phật, nếu nghe được, vừa lọt qua tai sẽ vĩnh viễn trở thành hạt giống Phật. Chủng tử ấy gieo vào A Lại Da Thức, trong tương lai gặp duyên, chủng tử ấy hiện hành, người ấy có thể vượt thoát tam giới, niệm Phật vãng sanh, bất thoái thành
Phật.
Nếu đã trồng chủng tử hạt giống Phật này rồi, thì khi nào mới được độ thoát? Không thể biết chừng, có thể vạn năm sau hay vạn vạn kiếp sau, vì việc này còn tùy thuộc vào nhân duyên của người ấy nữa, nhưng chủng tử này quý hơn bất cứ thứ gì khác!
Nếu như bạn muốn ngay nơi đời này được độ thoát, thì đừng nên nghĩ đến thân trung ấm! Nếu như nghĩ đến thân trung ấm, có nghĩa bản thân mình đã không có đủ lòng tin, không có đủ tín tâm – tức không có tường tận lý siêu thoát của đạo Phật – nếu vậy thì tôi tin chắc rằng khi bạn thọ thân trung ấm bạn cũng sẽ không có tín tâm, không có tường tận. Tất cả chúng ta tu niệm Phật phải thấu đáo mới không lầm, nên phàm làm việc gì cũng phải chân thật sáng suốt để không có hối hận, để quyết
không lỡ mất việc vãng sanh!
Còn như bạn thấy mình vẫn chưa đủ tín tâm thì nên nghe pháp nhiều, hay đọc tụng kinh điển Đại Thừa, đó là yêu cầu trọng yếu đối với người sơ cơ học Phật. Hỏi: Thưa, con người khi chết rồi sao nghiệp báo của họ cũng không kết thúc, tại sao lại phải mang tất cả những khổ nghiệp của thế gian mà về âm phủ lãnh thọ? Lại nữa, không phải khi thân trung ấm đi đầu thai thì sẽ quên hết mọi việc của đời trước hay sao?
Đáp: Nghiệp được hình thành dưới sự kết hợp của tam độc tham, sân, si hay vô minh và ái dục, là động lực dẫn dắt chúng sanh cứ mãi trôi lăn trong vòng sanh tử luân hồi. Kinh Phật dạy: "Chúng sanh làm chủ tạo nghiệp và thừa kế cái quả nghiệp do chính mình đã tạo!"
Trong thân trung ấm, do sự tham luyến níu kéo mà thần trí họ không thể sáng suốt để vượt ra khỏi các áp lực dục vọng vật chất mà họ chấp đắm. Sự chấp đắm mà tôi nói đây là khi họ đã chết rồi, hồn đã rời khỏi xác rồi, nhưng họ vẫn còn bám vào cái huyễn giả rằng: “tôi chỉ đang bị bệnh, cái thân xác này là của tôi..." nên họ mới bị thống khổ do bởi dục vọng hành hạ! Nếu như họ nghĩ, “xác thân của mình đã mất rồi, mà bệnh là do thân sanh, hiện tại mình không còn thân nữa,” nghĩ được như vậy thì lập tức họ sẽ thoát ra khỏi các áp lực dục vọng quấn trói, họ tự trói thì họ phải tự cởi! Nếu họ biết cách gỡ, biết cách giải trừ chấp đắm thì sẽ đi tới chỗ an lạc giải thoát, hết bị thống khổ.
Vì còn một niệm chấp đắm cho nên họ mới có những cái thống khổ này! Và một khi thân trung ấm đi thọ sanh thì tất cả những chuyện của đời trước họ đều sẽ quên hết thảy, không thể giữ gìn vĩnh viễn, nên mới nói “sự mê khi cách ấm”!
Tuy vậy, cũng có những trường hợp không quên chuyện đời trước, nhưng rất là hiếm, rất hiếm! Trường hợp này là do đoạt thân. Thế nào là đoạt thân? Thí dụ như có người mẹ mang thai đứa con trẻ, lúc mang thai, đứa trẻ nằm trong bụng mẹ là do một thần thức đến đầu thai, nhưng vừa sanh ra đứa trẻ liền chết. Thần thức của đứa trẻ này vừa thoát ra, thì một thần thức khác – thần thức đó thấy thân đứa trẻ này liền thích, bèn nhập vào thân ngay. Vì là mượn thân, cho nên thần thức (sau) không có trụ thai – không có trải qua cái khổ của trụ thai và xuất thai – vừa sanh ra, thì liền thọ được cái thân này, cho nên đối với việc đời trước nó nhớ rất rõ ràng.
Hỏi: Thưa, nếu một cái chết “bất đắc kỳ tử”, ngoài ý muốn, được thiện hữu chí thành trợ niệm và khai thị thì có thể vãng sanh thế giới Cực Lạc không, nếu họ được vãng sanh thì có phải do bởi thiện căn phước đức kiếp trước của họ rất sâu dầy phải không? Họ có nhất định phải tìm một thế thân khác thì mới được đầu thai không?
Đáp: Dù người vãng sanh “bất đắc kỳ tử” ngoài ý, nhưng phàm việc gì cũng có thể niệm Phật để khuyến hóa họ vãng sanh, nếu họ có thể tín thọ tiếp nhận ngay. Một khi họ liền y giáo phụng hành, không thoái lui, là do trong kiếp quá khứ họ đã tu nhân Tịnh độ sâu dầy; cho nên vừa mới giác tỉnh thì họ liền đón nhận thiện căn của đời trước, quả thật là vẫn được vãng sanh.
Còn việc đi tìm thân khác để thay thế là do nghiệp chướng của họ quá sâu nặng, cũng có thể nói – họ vẫn còn cái tâm luân hồi, muốn tạo nghiệp luân hồi! Và khi còn tâm luân hồi, nghiệp luân hồi, thì nhất định họ phải đi tìm một cái thân khác để thay thế. Nếu không có thân khác thay thế thì thường họ không chịu rời khỏi phạm vi nơi họ chết, nếu quán sát thật kỹ nơi có tai nạn xe cộ xảy ra sẽ thấy, cũng chính là ở điểm này. Vì sao? Vì họ muốn tìm người thế thân, nhưng thân thay thế cũng không phải tùy tiện mà lấy, cho nên các oan hồn muốn tìm thân thế mạng cũng không dám tùy tiện mà đi thế người. Vì sao vậy? Vì bản chất họ nhất định cũng mắc phải những sai lầm này, cho nên họ phải ở đó mà chờ đợi khi cơ hội đến!
Hỏi: Thưa, người bị tai nạn xe chết sẽ không biến thành ma mà bị đọa vào đường Quỷ, tại sao họ lại đứng bên đường để kiếm người thế thân; hoặc là treo cổ chết ở trong phòng thì có một số lại làm ma trong nhà, tại sao họ không theo nghiệp mà đọa vào đường quỷ? Có phải là do khoảng không gian giữa Quỷ và người mà trong kinh Phật đề cập đến, do nghiệp bị trùng điệp mà có sự xen tạp hỗn loạn không? Vậy có nên thỉnh vị pháp sư cúng đạo lộ, trục hồn cho họ giống như người thế tục không, hay dùng cách nào khác để siêu độ cho họ?
Đáp: Việc họ tìm người thế thân thật sự là có. Ở Trung Quốc hay ở ngoại quốc cũng đều có, chúng tôi cũng gặp không ít những trường hợp như vậy!
Nhưng mà ở đây có một chút đặc biệt cần phải chú ý là:
sau khi con người chết rồi không hẳn là đọa vào đường Quỷ.
Bạn không thể gọi đó là Quỷ, người chết rồi thì thành ma – đó là do bạn không hiểu gì về hình trạng của sáu đường!
Sau khi chết rồi, nếu con người chưa đi thọ sanh vào đường nào, vẫn còn ở khoảng giữa này thì được gọi là thân trung ấm (người Trung Quốc chúng ta quen gọi là linh hồn) họ vẫn chưa có đi đầu thai. Nếu đã đầu thai vào đường Quỷ, nghĩa là họ đã đi thọ sanh vào một đường rồi, còn đây là họ vẫn chưa có đi thọ sanh.
Cho nên phàm người chết oan hay tự sát thì rất phiền phức, điều này trong kinh Đức Phật có dạy rất rõ. Tại sao vậy? Vì họ muốn kiếm người thế thân, nếu trường hợp họ bị kẹt lại lâu trong thế giới trung gian này (ở giai đọan chưa đi thọ sanh) trong khi tìm cơ hội kiếm người thế thân, thì chúng ta vẫn thường gọi đó là hồn ma, hồn phách…
Sau khi họ kiếm được người thế thân, thì họ sẽ chiếu theo hạnh nghiệp của mình để đi thọ sanh vào con đường đó. Và một khi họ đã vào đường Quỷ rồi, thì họ sẽ không còn qua lại với con người nữa!
Hỏi: Thưa, trong sách ‘Cảm Ứng Thiên’ nói: người không nhìn thấy quỷ, quỷ không nhìn thấy người. Nhưng tại sao lại nói oan quỷ thường thường ở chung quanh để chờ đợi cơ hội?
Dựa vào công án của Quốc sư Ngộ Đạt thì oan quỷ này đã đi theo ông tới 10 đời, với thời gian dài như vậy tại sao những oan hồn này không đi thọ báo hay sao?
Đáp: Việc này rất phức tạp! Oan quỷ này có thể chờ đợi đến 10 đời để đi theo Quốc sư Ngộ Đạt tìm cơ hội trả thù thì đương nhiên quỷ này cũng không phải là quỷ bình thường, vì quỷ bình thường làm không được. Nói cách khác, nếu không có sự nhẫn nại thì không thể làm được, vì đợi không được đi đầu thai mất rồi thì làm sao có thể chờ đến 10 đời! Từ đó có thể biết, khi oán thù kết quá sâu đậm thì tâm trả thù cũng rất mãnh liệt, như thế họ mới có thể theo đuổi mãi hoài. Nếu tâm trả thù không sâu đậm như vậy, một thời gian sau khi không tìm thấy cơ hội báo thù, thì họ cũng sẽ đi mất.
Người và quỷ có thể nhìn thấy nhau là do cơ duyên đặc biệt, nếu không có cơ duyên đặc biệt thì không thể gặp được. Thường người nhìn không thấy quỷ, quỷ cũng không nhìn thấy người, vì nếu có thể nhìn thấy lẫn nhau thì sẽ sanh ra nhiễu loạn! Có vài bạn đồng tu cũng đã nhìn thấy quỷ thần, hình trạng của quỷ thần này đều phù hợp với hình trạng diễn tả trong kinh điển, đây đều là sự thật, không phải giả.
—()—
CHƯƠNG 11 CÁCH THỨC TẠO PHƯỚC VÀ SIÊU ĐỘ CHO NGƯỜI MẤT ---oOo--- Hỏi: Thưa, trong khoảng thời gian thọ thân trung ấm, có cách nào để tạo phước cho người chết không?
Đáp: Nên dùng các tài sản cá nhân của người chết, “nghiêm thân chi cụ” dùng cách nói bây giờ nghĩa là những thứ như vòng vàng, châu báu, đồ trang sức mà họ cất giữ, hoặc “ốc trạch viên lâm” là tài sản ruộng đất, nhà cửa, đất đai...
Cho dù cả đời tạo tội cực nặng, trước lúc chết nếu có
thể đem hết thảy tài sản của người đó cúng dường Tam Bảo,
phước báo này có thể vượt trội tội nghiệp đọa địa ngục của
người đó. Vì sao? Cúng dường Tam Bảo, mỗi ngày đều có những người xuất gia tu hành, người tại gia tu hành, mỗi ngày ở nơi đó tụng kinh lễ sám, thì một phần bảy công đức này sẽ rất lớn! Đạo lý là như vậy!
Dùng những tài vật của người bệnh, không luận nhiều hay ít, nhất định phải dùng nó để tu phước cho họ, rồi đối trước người bệnh mà nói lớn cho họ biết (làm phước xong phải báo cho họ biết). Đặc biệt là người sắp lâm chung, khi đầu óc của họ vẫn còn tỉnh táo, phải nhắc nhở họ những điều tốt mà họ đã làm được ngay trong đời này. Nhắc nhở họ ngay lúc này để họ tự sanh tâm hoan hỷ, để họ biết được chính mình đã từng làm qua nhiều việc phước đức, khi đã mãn phần nhờ tâm hoan hỷ này họ sẽ đi đến cảnh giới tốt lành. Việc nhắc nhở này thông thường chính là khai thị, rất là quan trọng!
Cả đời của họ dù đã làm qua những việc tội ác gì cũng đừng nhắc đến, ngay lúc này mà nhắc đến, sinh tâm phiền giận thì họ sẽ đi đến ba đường ác. Phải nhắc nhở những việc tốt, những công đức gì mà họ đã làm qua! Cho nên, nếu như họ chưa từng tu phước, thì lúc này thân bằng quyến thuộc tu phước giúp thay cho họ và phải nói cho họ biết: “Tôi tên là gì đó, vì người bệnh này; đối trước kinh, tượng (đưa ra những đồ vật), hoặc là cúng dường kinh, tượng; hoặc tạo hình tượng Phật Bồ Tát, hoặc tạo chùa tháp, hoặc đốt đèn dầu, hoặc cúng thường trụ,” làm được việc nào trên đây, phụ thuộc vào tài vật của người bệnh bao nhiêu ... đây đều nói là “ở trong Tam Bảo mà tu phước.” Việc này không phải mê tín, người thế gian không hiểu việc tu tạo phước đức này!
Nên thận trọng khi cúng dường Tam Bảo!
Người thế gian luôn cho rằng, đem tiền đi làm cứu tế từ thiện, giúp đỡ một số người nghèo khổ thì công đức này to lớn, họ không biết được tu phước trong Tam Bảo thì thù thắng hơn! Ngày nay thực tế mà nói, người xuất gia các ông thì luôn là gạt người, không đáng tin tưởng, rất khó tin theo; và người thế gian ngày nay, nói lời thật thì họ không tin tưởng, nói lời giả dối thì họ lại tin theo! Khi người sắp lâm chung, có nghĩa đang ở vào thời khắc rất quan trọng của một đời người – ngay bờ mép cửa ải tử sinh – không có thời khắc nào quan trọng hơn lúc này, nếu như bạn đem tiền tài của họ để làm những việc từ thiện cứu tế xã hội thì phước báo có được rất nhỏ. Đây là lời chân thật, không một chút giả! Nếu phước báo nhỏ thì không thể chuyển nghiệp của họ. Còn tu phước trong Tam Bảo, cúng dường một đóa hoa, đốt một ngọn đèn… thì họ thật tiêu được nghiệp chướng, họ thật được vô lượng phước.
Thế nhưng thời hiện tại này – ở trong Tam Bảo tu phước – vì sao không thấy có hiển lộ, vì sao không thấy có những sự cảm ứng như thời xưa? Thông thường cổ nhân ghi chép là có được sự cảm ứng rõ ràng đến như vậy mà? Việc này không phải là không có đạo lý. Chúng ta nên thận trọng khi cúng dường Tam Bảo! Vì đạo tràng ngày trước, người ở trong đó tu hành chân chánh, cho nên họ có được cảm ứng rất rõ ràng. Hiện tại có rất nhiều đạo tràng tu không đúng pháp, chúng ở trong đó tu học không đúng pháp, ngày ngày vẫn còn đang thị phi nhân ngã, vẫn còn đang tham sân si mạn! Cho nên bạn tu phước ở nơi đó, không phải là không có phước, mà cái phước này không được rõ ràng, không được hiển lộ, nên ngay đời này không thể hữu dụng được. Đạo lý là ngay ở chỗ này!
Nếu một đạo tràng tu hành chân chánh, có nghĩa người người trong đạo tràng đều đang tu niệm Phật “tịnh nghiệp”, đích thực họ đã buông bỏ tất cả thân tâm thế giới, một lòng niệm Phật cầu sanh Tịnh Độ. Bạn tu phước nơi đạo tràng chân chánh thì công đức thù thắng không gì bằng, bởi vì người tu ở đạo tràng này, tương lai họ nhất định sẽ vãng sanh, “vãng sanh tức bất thoái thành Phật”. Khi bạn đến nơi đó đốt một cây hương, thắp một ngọn đèn … tất tất đều là công đức chân thật, vì bạn thật đã cúng được vị Phật rồi!
[Tu Tịnh Nghiệp Tam Phước là tin sâu Nhân Quả, niệm Phật là nhân, thành Phật là quả, niệm A Di Đà Phật nhất định sẽ thành Phật] Cho nên, đạo tràng Phật pháp tu hành đúng chánh pháp có nghĩa phải dựa vào kinh điển, bởi kinh điển là lời Phật dạy, mới là chân chánh, bạn phải phân biệt cho rõ ràng. Thời mạt pháp như hiện nay – kinh Lăng Nghiêm nói: “Tà sư thuyết pháp nhiều như cát sông Hằng” – có rất nhiều đạo tràng giả, Phật pháp giả, mượn danh nghĩa Phật pháp để làm những việc trái nghịch với kinh điển, trái nghịch với lời dạy của đức Phật, là kiến giải của riêng người ấy sáng chế, làm vậy là tạo tội nghiệp! Nếu bạn bố thí cúng dường cho Tam Bảo giả, đạo tràng giả này, thì giống như bạn giúp những người không chân chánh này tạo thêm nghiệp tội, rồi hồi hướng cho người mất, đồng nghĩa là bạn giúp/thúc đẩy người mất tạo thêm nghiệp tội! Ví như nếu họ đang bị đọa địa ngục thì càng đọa càng sâu, không những không thoát khỏi mà còn bị đọa sâu thêm, cho nên chúng ta nhất định phải phân biệt cho rõ ràng.
Hỏi: Thưa chúng ta có thể cúng dường hình tượng Phật, Bồ Tát để tu phước cho họ không? Và ý nghĩa của việc cúng dường
Tam Bảo này.
Đáp: Việc cúng dường hình tượng Phật, Bồ Tát là tu phước trong Tam Bảo tất nhiên thù thắng hơn tất cả. Ngày trước trong lúc giảng dạy, tôi thường hay nói rõ với đại chúng, đệ tử Phật cúng dường hình tượng Phật Bồ Tát không ngoài hai ý:
• Ý thứ nhất là kỷ niệm, là “Báo ân”, Phật là lão sư ban đầu của chúng ta, chúng ta tiếp nhận giáo dục của ngài, đạt được công đức lợi ích thù thắng từ giáo học này thì đối với vị lão sư sáng lập, chúng ta luôn cảm ân, mỗi niệm không quên.
Đây thuộc về ý kỷ niệm, gọi là trở về nguồn cội.
• Ý thứ hai là “Kiến Hiền Tư Tề”, học tập với ngài, thấy người hiền mà noi theo, nhìn thấy hình tượng thì phải học theo ngài. Nghe được danh hiệu, cũng phải học ngài.
Chư Phật, Bồ Tát xuất hiện ở thế gian đều toàn tâm toàn lực giúp đỡ chúng sanh giác ngộ, đây là sự nghiệp của Phật, Bồ Tát. Chúng ta làm học trò, đệ tử của Phật, phải học tập và bắt chước tâm nguyện từ bi của Phật, Bồ Tát, mà nỗ lực không thối chuyển sự nghiệp của các Ngài. Vì thế chúng ta thường để hình tượng chư Phật, Bồ Tát trong mắt của mình, nhằm ý thức rõ được bổn phận của mình sao cho bằng các Ngài. Khi cúng dường hình tượng Phật, Bồ Tát cần phải có tâm tư như vậy, và cũng phải hiểu là sự cúng dường hình tượng chư Phật Bồ Tát, nhất định không phải là mê tín.
Khi cúng dường chư Phật, Bồ Tát, tuyệt đối không chỉ cúng dường trên sự tướng – phải hiểu đây chỉ là hình thức, chỉ là thứ yếu – mà phải biểu đạt bằng chính công phu học hiểu và tu học đến nơi đến chốn, đó mới là trọng tâm. Không những chỉ bản thân y giáo phụng hành, ngoài việc cúng dường còn phải giúp/khuyên nhắc đại chúng tu hành đúng Pháp, công đức này mới thật là lớn. Cái thắng nhân là ở chỗ này, được như thế thì tội lỗi của người bệnh mới được tiêu trừ.
Lợi ích của việc niệm danh hiệu Phật và Bồ Tát.
Chúng ta cũng phải lắng lòng quan sát mà thể hội việc người nữ Quang Mục và Nữ Bà La Môn làm, đó là những tấm gương tốt; đồng thời cũng cho chúng ta thấy việc niệm danh hiệu chư Phật, Bồ Tát và Bích chi Phật, công đức thật cũng
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
