Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Sách Phật họcTrang 11/18

Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tịnh độ

Tuyển Tập Khuyến Tu Tịnh Độ

Tác giả
Nguyễn Long
Thông tin
Nguồn: adidaphat.net

làm họ mất chánh niệm, chánh niệm mất thì không thể vãng sanh, vì Đức Phật không đến tiếp dẫn được!

Lúc này nếu họ gặp phải chướng ngại quấy nhiễu như con cháu ồn náo, người thân kình cãi, hay bị áp chế từ những tập tục sai lầm của thế gian .v.v…, sẽ là những chướng ngại rất lớn, khiến cho thần thức của họ bị rối loạn, bị phiền não; nếu họ không giữ nổi tâm thanh tịnh thì khó có thể có sự cảm ứng đạo giao với Phật A Di Đà; lý ra họ sẽ được vãng sanh Cực Lạc nhưng do khởi lên tâm luyến ái làm cho họ quay lại, đi không được, việc này rất đáng sợ!

Hỏi: Thưa, đối với thân quyến của người sắp lâm chung, phải khuyến tấn họ như thế nào khi đi trợ niệm?

Đáp:

- Người bệnh khi sắp lâm chung, thân quyến không nên ở trước mặt người bệnh vừa lộ nét ưu sầu (khiến họ khởi lên tình cảm luyến ái), vừa chạm vào người họ lay động thật càng không được. Thân quyến nhất định không được khóc lóc, chỉ làm tăng thêm tình ái trói buộc, gây phiền não thống khổ cho người bệnh, thậm chí làm cho họ bực mình mà sanh tâm sân hận, do tâm sân hận mà đọa ác đạo, như thế há chẳng phải làm sai lạc việc lớn vãng sanh của người bệnh hay sao.

- Ngay việc người thân quyến nếu có ăn thịt uống rượu, cũng không nên để cho người bệnh thấy, nếu không họ dễ mất chánh niệm mà đọa vào tam đồ ác đạo.

Khi đến trợ niệm giúp họ, thấy người thân quyến thương khóc bi ai vì người thân yêu sắp ra đi, thật sự cũng khiến chúng ta rất khó ngăn cản họ. Nhưng sanh tử là đại sự, muốn người lâm chung giữ được chánh niệm, tốt nhất người trợ niệm phải giúp cho họ nghe rõ câu niệm Phật, không nên để họ nghe tiếng khóc lóc đau buồn của thân quyến, đừng nên để họ nghe và thấy những điều này. Vì sao vậy? Vì e rằng người lâm chung sẽ bị khơi động ý niệm luyến ái, nếu để họ khởi tâm luyến ái thì coi như cái duyên vãng sanh bị đoạn dứt, lại bị đọa lạc luân hồi!

Nên khi lâm chung gặp được thiện tri thức đến trợ niệm, đó là người có phước báu, hiểu được lý này chúng ta mới biết việc trợ duyên cho người bệnh niệm Phật rất là quan trọng.

Hỏi: Người sắp lâm chung, khi khởi tâm luyến ái thì tâm niệm Phật bị ngừng nghỉ, vậy chúng ta phải làm thế nào đây?

Đáp: Phật tử tu niệm Phật, đến lúc lâm chung nhìn thấy con cháu – nhất là những đứa cháu mình rất thương yêu – chạnh nghĩ đến việc sắp vĩnh viễn chia lìa, thêm thấy cháu khóc lóc bi ai, bèn khởi tâm quyến luyến buông xả không được, thế là công phu tu tập trở thành vô nghĩa! Đức Phật có đến tiếp dẫn, nhìn thấy tâm cảnh như vậy Đức Phật không tiếp dẫn được, rốt cuộc họ không thể vãng sanh! Cho nên trong Sức Chung Tu Tri’, ‘Sức Chung Tân Lương’ có dạy chúng ta, tiễn người vãng sanh tức là giúp cho người ấy giữ được chánh niệm, nhiếp tâm niệm

Phật và cầu vãng sanh.

- Tốt nhất là gia đình quyến thuộc không nên gặp mặt lúc

họ lâm chung, việc không được gặp mặt vào giờ phút cuối cùng – về mặt tình người, việc này rất đau khổ; nhưng theo Phật pháp thật chỉ là việc quấy rầy người lâm chung, sẽ làm thương tổn đến họ. Vì khi khởi tâm luyến ái, thì tâm niệm Phật bị ngừng nghỉ, họ sẽ lỡ mất thời điểm nhân duyên khi Đức Phật đến tiếp dẫn. Cho nên tốt nhất là đừng nên gặp mặt người thân vào lúc này!

- Vậy nên đợi đến khi nào mới được gặp mặt? Đợi 8 tiếng đồng hồ sau khi họ tắt thở mới là an toàn.

Tuyển Tập Khuyến Tu Tịnh Độ - Ngoài ra còn sợ thêm điều gì nữa? Sợ oán thân trái chủ tìm đến, khi người bệnh nhìn thấy mặt họ, sẽ khởi lên tâm bực bội chán ghét, tâm sân hận – đó là trở ngại, là chướng duyên!

Cho nên khi tiễn người vãng sanh, cốt ý là giúp cho họ được yên lành tự tại, những người xung quanh nên đều là bạn đạo, tất cả mọi người niệm Phật tiễn họ; để những gì họ nghe

thấy cũng chỉ là câu niệm Phật, và trong đôi mắt họ chỉ nhìn

thấy hình tượng Phật A Di Đà.

Hỏi: Người cha có chánh niệm rất rõ ràng khi sắp mãn phần, nhưng người nhà nằm mộng thấy ông ấy báo rằng: ‘do người mẹ khóc lóc trước quan tài, khiến cho ông ấy sanh tâm quyến luyến mà quay trở lại.’ Sau khi ông ấy mất được nửa năm, bà mẹ nghe tiếng ông ấy gọi bà, thế là bà bị một trận bạo bệnh. Xin cho con hỏi, vậy người cha đã vãng sanh nơi đâu?

Đáp: Việc này mà nói thì ông ấy không có vãng sanh cõi Cực Lạc! Vậy ông ấy vãng sanh vào cõi nào ư? Thường hay thấy họ quay trở lại nhà thì phần nhiều là họ bị đọa vào đường Quỷ!

Qua sự việc này, giúp cho người tu niệm Phật một điều giáo huấn rất cần giác tỉnh, khi tiễn người vãng sanh chúng ta nhất định phải y chiếu theo những nghi thức qui định trong ‘Sức Chung Tu Tri’, ‘Sức Chung Tân Lương’. Quyển sách mà chúng tôi mới cho ấn hành là phiên bản mới của ‘Sức Chung Tu Tri’, đã được chúng tôi sửa thành tên khác là ‘Làm Thế Nào Để Vãng Sanh Bất Thoái Thành Phật’, chúng ta nhất định phải suy nghiệm ghi nhớ kỹ và y chiếu theo đúng những điều mà các chư Tổ sư đã răn dạy trong đây mà hành trì.

Tiễn người lâm chung, nhất định phải giúp cho họ sanh khởi chánh niệm. Nếu họ đã tắt thở rồi, nhưng các chư Cổ đức có dạy là trong tám tiếng đồng hồ chúng ta vẫn cần nhất tâm niệm Phật giúp họ. Nếu họ đã vãng sanh thật sự thì không có vấn đề gì, còn nếu như chưa được vãng sanh thì thời gian này

vẫn quan trọng, rất cần tiếng niệm Phật để giúp cho thần thức

của họ có thể có cơ hội vãng sanh hay tránh đọa vào ác đạo. Và trong khoảng thời gian này nhất định không được đụng chạm vào người họ, nếu như thần thức của họ vẫn chưa có rời khỏi hẳn, việc đụng chạm sẽ khiến họ sanh khởi sân giận, phiền đau.

Qua câu chuyện này bạn thấy, do người mẹ khóc lóc, bà đã quấy rầy người cha, làm cản trở người cha không thể vãng sanh được – tuy ông ấy có cơ hội vãng sanh rõ ràng trước mắt – rồi vì mang tâm luyến ái mà ra đi nên đến nỗi đời đời, kiếp kiếp ông chẳng được giải thoát!

Hỏi: Thưa, nếu có cha mẹ theo đạo Hồi, khi họ lâm chung thì người học Phật phải làm thế nào để giúp cho cha mẹ có được sự lợi ích?

Đáp: Họ có theo đạo Hồi cũng không sao, nếu họ là những tín đồ Hồi Giáo thuần thành thì khi họ lâm chung phải nên mời các pháp sư truyền giáo của đạo Hồi đến khai thị, để họ giúp tiến hành các nghi thức tiễn biệt theo truyền thống tín ngưỡng của đạo Hồi, như vậy mới đúng.

Chúng ta là Phật tử, hãy tiếp tục đứng bên cạnh niệm Phật (không cần phải niệm lớn tiếng) rồi hồi hướng cho họ, việc này cũng đúng như pháp đã dạy. Vì họ là tín đồ thuần thành của đạo Hồi, đến khi họ lâm chung nếu chúng ta muốn họ thay đổi tín ngưỡng thì tất họ sẽ không vui lòng tình nguyện, họ sẽ khởi tâm phiền não, điều này không tốt. Tóm lại nên giúp đỡ cho họ ra đi trong thanh thản và bình yên, giúp họ được sanh lên cõi trời, làm như vậy cũng rất đúng pháp!

Hỏi: Xin cho con hỏi, người thường ăn những thức ăn tanh nồng thì có thể niệm Phật giúp trợ niệm được không?

Đáp: Hiện tại người ta giảng về chữ “huân” diễn ý rất là mơ hồ, “huân” đây chính là chất tanh nồng chứ không phải là “thịt”. Huân đây đều thuộc về bộ thảo, là loại rau có mùi hắc nồng chứ không phải là nói đến thịt, về vấn đề này quý vị phải nên phân biệt cho rõ. Không nên cho rằng thịt là thuộc loại chất tanh hôi này, nghĩ vậy là sai! “huân” đây là trong năm loại rau củ – hành, tỏi, kiệu, hẹ và hành tây – còn gọi là ngũ huân, năm loại này là năm thứ rau tanh; nhất định nên phân biệt cho rõ, không nên cho rằng ăn thịt nghĩa là ăn thứ tanh nồng, nghĩ vậy là sai! Vậy ăn thịt thì có thể giúp người niệm Phật được

không? Có thể, nhưng ăn năm loại rau tanh nồng kia thì

không được. Khi chúng ta giúp người lâm chung niệm Phật, nhất định phải cấm hẳn việc ăn các thứ rau này, vì mùi hôi của nó tanh nồng quá, ngay cả Quỷ thần cũng đều chán ghét, việc này là thật chứ không phải giả, trong kinh Lăng Nghiêm cũng dạy rất rõ đó!

Hỏi: Thưa, người không ăn chay, hút thuốc, uống rượu… có thể dẫn chúng niệm Phật hay khai thị cho người lâm chung được không?

Đáp: Tốt nhất ngày nào đi trợ niệm thì ngày đó bạn nên ăn chay, cũng là cách để bạn biểu lộ lòng chân thành cung kính đối với người lâm chung, và công đức này cũng sẽ lớn hơn. Hoặc sau khi trợ niệm xong có thể dùng lại được, còn vào thời điểm đi trợ niệm thì không nên hút thuốc, uống rượu, ăn thịt… làm như vậy sẽ không tốt, làm như vậy cho thấy bạn không có tâm cung kính đối với người lâm chung.

Hỏi: Thưa, lúc trợ niệm ngồi không được yên, để giúp cho tinh thần được tỉnh táo (nhất là lúc bị hôn trầm) nếu uốn xoay người không biết làm như vậy là có quấy rầy những người đồng trợ niệm khác không, hoặc là không tôn trọng người lâm chung không? Đáp: Việc này nên xem lại hoàn cảnh lúc bấy giờ, nếu động tác mà bạn làm không nhiều quá, không thái quá thì không gây trở ngại lớn đối với các huynh đệ ngồi bên cạnh bạn. Còn nếu như động tác bạn làm quá dồn dập mạnh mẽ, hay quá nhiều tức là bạn đã quấy rối trật tự rồi. Nếu trường hợp bị hôn trầm hay mệt mỏi thì bạn có thể lui ra ngoài, đi vài bước để điều hòa thân tâm rồi sau đó hẵn trở lại.

Hỏi: Pháp luật của Hong Kong, sau khi người lâm chung rồi phải lập tức đưa đến nhà tẩm liệm Thái Bình. Xin cho con hỏi có cách nào cứu vãn trong trường hợp này không?

Đáp: Đức Phật dạy, con người vừa mới tắt thở, dù cho quả tim có ngừng đập nhưng thần thức có thể vẫn chưa rời khỏi thân xác, ít nhất phải qua tám tiếng đồng hồ sau hẵn di dời họ mới là an toàn, nhưng tốt nhất vẫn là nên để qua mười hai đến mười bốn tiếng.

Nhưng bệnh viện ngày nay thì không cho phép điều đó, pháp luật cũng không cho phép, sau khi tắt thở khoảng mười phút là họ nhất định phải dời đi, cho nên cũng có rất nhiều Phật tử đã hỏi tôi là phải làm sao để cứu vãn tình huống này. Tôi nghĩ rằng, HongKong có bầu nghị sĩ dân cử, quý vị nên tìm đến mấy vị nghị sĩ đó, kiến nghị xin họ thay đổi điều luật này; bạn hãy ủng hộ các vị nghị sĩ giúp luật cho phép người sau khi tắt thở (ở bệnh viện) được quyền giữ lại tám tiếng đồng hồ sau đó hẵn di dời, nếu có thể kéo dài đến 10, 12 tiếng thì càng tốt. Nếu họ làm được như vậy thì công đức của họ thật là thù thắng!

Hỏi: Thưa, tại bệnh viện HongKong sau khi mất đi thi thể được bọc lại ngay, và cũng thật đáng tiếc là ở HongKong chưa có làng Di Đà để giúp trợ niệm vãng sanh, vậy phải làm thế nào cho tốt đây? Đáp: Tất nhiên biện pháp tốt nhất là thành lập được thôn Di Đà ở HongKong, để giúp người lâm chung niệm Phật, trợ niệm vãng sanh.

- Khi vãng sanh có được người trợ niệm hay không, đều do duyên số khác nhau của mỗi người. Nếu như bản thân mình tuổi tác đã lớn, cơ thể suy yếu, mong muốn được trợ niệm vãng sanh, thì trong nước còn có một vài đạo tràng như là Đông Kim Mục Sơn, chùa Bách Quốc Hưng Long. Ngoài những nơi này ra, còn có không ít những đạo tràng cũng quan tâm coi trọng việc trợ niệm người lâm chung, đều là những nơi đáng để cho chúng ta khảo xét.

- Nếu không có được điều kiện trợ niệm, tốt hơn hết chính tự thân mình phải lo chuẩn bị, sao cho công phu niệm Phật phải được thuần thục, đến khi lâm chung không cần trợ niệm mà vẫn được tự tại vãng sanh. Các chư Cổ đức dạy: “Phàm phu niệm Phật tu hành hoàn toàn nhờ vào thân, khẩu, ý, nếu có chí thành thì tự nhiên công phu sẽ chẳng luống uổng! ... Chỉ cốt một dạ

trì danh, chẳng bị tham, sân, vọng tưởng nhiễu loạn thì đấy

chính là Nhất Tâm Bất Loạn” Ở ngay nơi này khi vừa tắt thở thì liền sang đến thế giới Cực Lạc ngay, không cần phải trải qua thân trung ấm, cứ tự tại mà vãng sanh!

Hỏi: Lão pháp sư đã từng nói: Sau khi con người tắt thở, trợ niệm từ 12 đến 24 tiếng; sau đó thì có thể tùy thuộc vào phong tục, tập quán mà có thể hỏa táng, ướp xác. Nhưng tại sao trong quyển “Làm thế nào để vãng sanh bất thoái thành Phật” lại có đề cập đến việc muốn hỏa táng thì phải sau bảy ngày hoặc ít nhất cũng ba ngày, xin Ngài khai thị giúp con.

Đáp: Quàn lại ba ngày hay bảy ngày, với xã hội ngày nay họ không chấp nhận, vậy phải làm sao? Chỉ mong rằng quốc gia sẽ sửa đổi luật, nếu như không thể sửa đổi được thì chúng ta cũng phải tuân thủ theo quy định của pháp luật. Hiện nay trong bệnh viện, sau khi người ta vừa tắt thở mười phút thì phải đưa vào nhà tẩm liệm (nghĩa là ướp xác họ), đây là việc làm rất đáng sợ! Nên đương nhiên quàn lại ba ngày hay bảy ngày thì rất tốt, làm như vậy cũng là cách nghĩ nhớ đến họ, cũng là đạo làm người nên không ai nỡ chôn họ mau lẹ như vậy!

Trong đạo Phật thường nói là khi con người tắt thở rồi thần thức vẫn chưa rời khỏi xác, chỗ tái sinh của họ chưa được quyết định. Thần thức con người vào lúc lâm chung là lúc họ chơi vơi đứng trước ngã 3 đường – bị túc nghiệp, hiện nghiệp và cận tử nghiệp chi phối, nếu nghiệp nào mạnh thì họ sẽ bị quấn trói theo.

Vào lúc này mà chân thành niệm Phật cho họ, từ ba đến bảy ngày xem lại sẽ thấy tướng mạo của họ thay đổi đẹp đẽ, thậm chí có khi để đến bảy ngày thân thể cũng vẫn mềm mại, với thời gian nhập liệm đã được bảy ngày khi lau người thay y phục cho họ cũng vẫn thấy mềm mại; lại nữa khuôn mặt thay đổi đẹp, trẻ hơn, nhìn họ giống như khi đang ngủ vậy. Với những thoại tướng điềm lành như thế, sẽ giúp mọi người kiên cố tín tâm hơn. Hỏi: Thưa có cần từ ba ngày đến bảy ngày sau mới được hỏa táng không?

Đáp: Không có nhất định phải bao nhiêu ngày mới được hỏa táng, nên xem lại phong tục tập quán của mỗi nơi. Như ở miền Bắc, thời tiết lạnh có quàn lại lâu thêm một chút cũng không sao. Còn như ở miền Nam, thời tiết nóng, để lâu thì xác sẽ hôi thối. Cho nên mỗi nơi phong tục tập quán có khác nhau, vì vậy nên tùy theo tục lệ, tùy theo sự thường của thế tục nhân tình.

Hỏi: Thưa, nếu biết người thân bị chứng bệnh nan y thì nên giấu đi, hay nên nói thật với họ để khuyên họ buông bỏ vạn duyên, niệm Phật cầu sanh Tịnh Độ?

Đáp: Khi người bệnh đã vô phương cứu chữa, thì có nên nói thật cho họ biết rõ bệnh tình của họ hay không ư? Bạn phải nên xem lại tư tưởng nội tâm của người đó, xem họ có thể hoàn toàn chấp nhận Phật pháp hay chưa, có tinh thần chấp nhận sự thật này hay không; nếu như thường ngày họ sống rất lạc quan thì có thể khéo léo cho họ biết, còn như họ vẫn tham sống sợ chết mà cho họ biết thì thật rắc rối lớn.

Tốt nhất là nên khuyến khích họ xem chuyện Sơn Tây Tiểu Viện, Liễu Phàm Tứ Huấn, hay Diêu Thần Ý Công gặp Táo Thần Ký... đây là những chuyện giáo dục về luật nhân quả rất hay; xem xong rồi thì dẫu sau này có khám phá ra bệnh nặng thế nào chăng nữa, họ không sợ hãi nhiều vì dầu sao họ cũng đã hiểu qua những trường huống này. Trong lòng khi đã hiểu qua, thì sau này họ cũng dễ dàng chấp thuận nếu chúng ta muốn giúp trợ niệm cho họ, hơn nữa nếu có thêm người nhà giúp đỡ khuyên giải thì chắc họ cũng không quá sợ đâu!

Hỏi: Khi tiễn một người vãng sanh trong bảy ngày, xin hỏi người bệnh trước khi vãng sanh có được ăn hay uống nước gì không?

Đáp: Người vãng sanh lúc đang bị bệnh nặng, có thể họ không ăn thứ gì trong bảy ngày, nhưng nước thì nhất định phải uống. Tại sao? Vì để cho thân thể bài tiết ra sạch sẽ tất cả những thứ cấu bẩn trong người. Bình thường người vãng sanh đều hiểu rằng, để đến khi mình ra đi sẽ giữ được thân thể sạch sẽ không ô uế.

Hỏi: Thưa, nếu thường ngày sức khỏe của họ rất bình thường, một hôm bỗng nhiên họ bị té ngã hoặc cảm thấy thân thể rất bất an, nhưng chưa rõ bệnh nặng nhẹ như thế nào, vậy chúng ta có cần mời ban hộ niệm đến niệm Phật giúp họ hay phải đưa họ đến bệnh viện để cứu chữa trước?

Đáp: Tùy thuộc vào tình huống của mỗi cá nhân, nếu họ là người học Phật thì mình có thể làm như vậy, còn nếu như họ không phải là Phật tử mà bạn làm như vậy thì người nhà họ sẽ gây phiền phức cho bạn. Vì chính về sau không biết chuyện gì chẳng lành như thế nào sẽ xảy ra nữa, họ có thể quy trách bạn vì không chịu đưa họ đến bệnh viện cấp cứu, hoặc bạn đã làm lỡ mất thời gian cấp cứu của họ, họ lại yêu cầu bạn bồi thường… như vậy không phải là bạn tự chuốc lấy phiền phức hay sao? Cho nên với đời sống xã hội hiện nay, bạn nên hiểu rõ quy định của pháp luật và tuyệt đối tuân thủ; hoặc là bạn tiến hành song song – đôi bên cùng tốt đẹp – đưa họ tới bệnh viện, rồi cùng vài huynh đệ đồng tu đến bệnh viện chăm sóc và trợ niệm giúp họ, phương pháp này an toàn và thỏa đáng hơn.

—()—

CHƯƠNG 4 NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP TRỢ NIỆM

---oOo--- Hỏi: Thưa, trong quá trình trợ niệm có cần phải sái tịnh9 hay không? Đáp: Sái tịnh là việc nên làm! Khi bạn đến đạo tràng để trợ niệm thì phải nên sái tịnh, nhưng làm càng đơn giản càng tốt, không nên làm phức tạp, làm được như vậy là tỏ sự tôn kính với đạo tràng, có sự cung kính đối với chúng sanh vô hình ở cõi này. Cũng như giúp cho người vãng sanh, tỏ lòng chân thành mong muốn những oán thân trái chủ của họ chịu hóa giải oán kết, cùng chung đến giúp cho họ.

Hỏi: Thưa, nếu người bệnh đã tắt thở thì có cần sái tịnh nữa không?

Đáp: Khi con người vừa mãn phần tất cả các nghi thức khác đều không còn quan trọng, “Tâm tịnh thì cõi Phật tịnh”, đâu phải chỉ rảy vài giọt nước là có Tịnh Độ đâu! Đây chỉ là hình thức để thể hiện sự tôn kính, phải hiểu là như vậy. Ví dầu có rảy nhiều nước đi nữa mà tâm không tịnh thì cũng vậy thôi, bạn phải hiểu cái lý này!

Khi tiễn người lâm chung, tất cả các nghi thức đều không cần thiết, chỉ dùng một câu niệm Phật để đưa tiễn vãng

sanh. Cũng không cần bất cứ khai thị gì và cũng không cần tụng trì bất cứ kinh chú gì, chỉ cần một câu niệm Phật xuyên suốt là được rồi! Trong quyển ‘Sức Chung Tân Lương’ và ‘Sức Chung Tu Tri’ đã giảng giải rất là rõ.

---o0o--- Hỏi: Thưa, trợ niệm cho người lâm chung, nên niệm Phật hiệu

4 chữ hay 6 chữ?

Đáp: Khi trợ niệm, chỉ nên niệm bốn chữ “A Di Đà Phật”, do ít chữ dễ niệm thì người bệnh cũng dễ niệm theo hoặc nhiếp tâm lắng nghe, sẽ tốn ít tâm lực hơn. Sáu chữ là quá nhiều, bốn chữ thì tốt!

Trong ‘Trúc Song Tùy Bút’ của Đại sư Liên Trì có một đoạn kể rằng: Đại sư Liên Trì cả đời niệm Phật, và chỉ niệm bốn chữ “A Di Đà Phật”.

Có người thỉnh giáo hỏi Ngài nên niệm Phật như thế nào. Ngài dạy người ấy nên niệm sáu chữ.

- Người ấy lại hỏi: “Vậy Ngài niệm Phật như thế nào?” - Ngài trả lời: “Chính ta chỉ niệm có bốn chữ A Di Đà Phật mà thôi!”

- Người ấy liền hỏi Ngài: “Tại sao Ngài niệm có bốn chữ, còn Ngài lại dạy người khác niệm sáu chữ?”

- Ngài trả lời: “Ta ngay đời này đã khẩn thiết quyết định cầu sanh Tịnh Độ, chẳng cần phải nói lời khách sáo, nên ta chỉ cần niệm bốn chữ mà thôi, không cần niệm thêm chữ ‘Nam Mô’. Còn người khác chưa chắc chân thật phát tâm cầu vãng sanh như ta nên phải thêm vào hai chữ ‘Nam Mô’ – để nhắc nhở họ nên niệm Phật bằng cái tâm cung kính, chân thành!”

Trên kinh điển Phật dạy chúng ta chuyên trì danh hiệu, danh hiệu đây chính là bốn chữ “A Di Đà Phật”, Nam Mô không phải là danh hiệu. Thế nhưng đại sư Liên Trì vẫn dạy chúng ta niệm sáu chữ là do nguyên nhân gì vậy? Vì tổ sư rất tường tận nhiều người niệm Phật chỉ có miệng mà không có tâm, chỉ là muốn kết chút thiện duyên với Phật A Di Đà. Cũng nên biết, việc này tổ Ấn Quang đã nói rất nhiều, rất tường tận, kể cả pháp thế gian hay xuất thế gian, thành tựu hay không chính là do ở hai chữ “Thành” và “Kính”. Thế nên Nam Mô chỉ là lời khách sáo không cần thiết, nếu bạn thành tâm cầu vãng sanh thì chẳng cần phải khách sáo, còn chỉ giả tạm thì khách sáo một chút cũng tốt, thêm cung kính một chút cũng tốt.

Bạn hiểu được lý này thì bạn mới biết rõ, khi trợ niệm lâm chung giúp người chỉ cần có bốn chữ, không được niệm sáu chữ. Vì đây là thời khắc rất quan trọng, bất cứ sự khách sáo nào cũng đều không cần thiết, chẳng cần bất cứ một sự khách sáo

nào, chỉ một câu Phật hiệu từ đầu cho tới cuối, vừa tự lợi lợi

tha.

Hỏi: Bình thường niệm Phật chọn cách ngũ cung/5 câu đổi giọng mà lão Pháp Sư đã dạy, nhưng người lâm chung hơi thở bị yếu mà việc trợ niệm thì cần phải niệm liên tục, thì nên chọn cách này hay chọn cách có tiết tấu hơi chậm?

Đáp: Việc này tốt nhất là nên hỏi ý kiến của người lâm chung để biết ý thích thói quen của họ như thế nào. Nếu họ là người chấp nhặt thì bạn nên tùy thuận theo họ, hoặc nếu như họ muốn dùng cách niệm Phật của riêng họ (do đã quen cách đó rồi) thì tốt hơn phải nên tùy thuận với họ.

Hỏi: Thưa, khi đi trợ niệm có người thích niệm thầm, nếu niệm thầm thì người lâm chung thật sự có được lợi ích hay không?

Đáp: Khi niệm thầm thì có Quỷ thần biết, khi niệm ra tiếng thì không những độ người mạng chung mà còn có thể độ những chúng sanh nào nghe được. Nghe được âm thanh niệm Phật thì ngay cả những loài bò, bay, máy, cựa .v.v... ở xung quanh cũng đều được lợi ích. Đấy là chuyện tốt, cho nên niệm ra tiếng vẫn tốt hơn niệm thầm, cái lý chính là ở chỗ này!

Nhưng xã hội hiện nay dân số quá nhiều, trong thành phố nhà ở thường là nhà trọ, nếu chúng ta niệm lớn tiếng sẽ làm ồn hàng xóm. Ở các nước khác, họ không cho phép mình làm ồn hàng xóm, nếu làm ồn ào thì họ báo cảnh sát, cảnh sát sẽ đến nhắc nhở bạn..., việc này có thể làm ảnh hưởng tới chúng ta khi đang trợ niệm. Nên khi gặp hoàn cảnh này thì lúc trợ niệm chúng ta có thể niệm nhỏ tiếng lại một chút, luôn giữ lấy nguyên tắc là không được làm ồn nhà bên cạnh, luôn phải tùy hợp với hoàn cảnh trợ niệm lúc đó. Như khi chúng ta đi trợ niệm ở bệnh viện vậy, bạn phải giữ tiếng niệm Phật sao cho âm điệu thật thấp, đừng nên làm phiền những người ở giường/phòng bên cạnh. Cho nên tùy theo hoàn cảnh nơi trợ niệm, chúng ta phải xem xét sao cho thích hợp, nhưng tóm lại nếu bạn niệm ra tiếng thì tốt nhất!

Hỏi: Thưa Hòa Thượng, có thể dùng cách đi nhiễu Phật để trợ niệm không?

Đáp: Có thể, cách này cũng rất tốt.

Hỏi: Thưa, trước khi họ lâm chung, có nên đọc chú Đại Bi hay kinh Địa Tạng không? Sau khi người bệnh mãn phần rồi thì phải trợ niệm như thế nào? Đáp: Nếu như họ là người tu Tịnh Độ thì lúc này không nên tụng kinh gì cả, chỉ cần niệm “A Di Đà Phật”. Tóm lại khi người đang lâm bệnh, đặc biệt lúc bệnh đã nguy kịch thì không được xen tạp bất cứ kinh chú nào; không cần kinh gì khác, ngay chú Vãng Sanh cũng không cần, chỉ một câu niệm Phật là rất thù thắng rồi.

Khi họ sắp lâm chung cũng chỉ cần một câu niệm Phật, người trợ niệm nếu chí thành chí kính niệm Phật và người bệnh thật sự nhiếp tâm niệm Phật muốn cầu sanh Tịnh Độ, thì nhất định cũng sẽ được vãng sanh, công đức này không thể đếm hết được. Còn nếu như họ mãn phần rồi thì sao? Nếu như họ đã qua đời rồi thì chúng ta phải chiếu theo phương pháp trong ‘Sức Chung Tu Tri’ là niệm Phật cho họ tối thiểu từ 8 đến 12 tiếng đồng hồ – khi bà Hàn Quán Trưởng qua đời, chúng tôi đã niệm cho bà ấy 14 tiếng. Sau khi đã tiễn họ vãng sanh rồi, nếu có thời gian muốn tụng thêm kinh để hồi hướng cho họ cũng được. Còn trong lúc lâm chung, thì ngoài câu niệm Phật nhất định không nên xen tạp thứ gì khác.

Hỏi: Thưa, người sắp lâm chung, lúc niệm Phật có cần phải quán tưởng không?

Đáp: Không cần phải quán tưởng, quyết tâm chuyên niệm thì tự nhiên sẽ có cảm ứng. Tâm chân thành niệm A Di Đà Phật thì chủng tử A Di Đà Phật sẽ xuất hiện, chủng tử A Di Đà hiện ra tất sẽ có cảm ứng đạo giao – A Di Đà Phật sẽ phóng quang tiếp dẫn. Lúc bình thường không có quán tưởng, mà lúc này lại thêm vào quán tưởng – trái với cách huân tập lúc bình thường, sẽ không tốt! Nhất định phải nên làm giống những thói quen mà thường ngày đã huân tập để tâm dễ an định, nhất là khi lâm chung nếu thêm những thứ này sẽ làm cho tâm càng thêm nhiễu loạn.

Hỏi: Thưa, giữa người đi trợ niệm và người được trợ niệm, cần phải có sự kết hợp và tiếp nhận của cả hai bên, thì việc trợ niệm mới được thành công phải không?

Đáp: Đúng vậy, người đi trợ niệm, tuy làm tăng thượng duyên cho người sắp mạng chung – khẩn cầu Đức Phật A Di Đà lai nghinh đến rước họ về Cực lạc theo bổn nguyện của Ngài, nhưng thành công hay không còn tùy thuộc vào nhân duyên và thành ý tiếp nhận của người bệnh như thế nào.

• Được thiện hữu khai thị trợ niệm, nghe xong tâm sanh hoan hỷ, tín thọ niệm Phật, nhất tâm phát nguyện cầu sanh Tây phương, thì họ sẽ được vãng sanh.

• Nếu như nghe thiện hữu khuyến dẫn lại cảm thấy phiền ghét, tâm chỉ mong cầu khỏi bệnh, không mảy may có ý nguyện vãng sanh, vẫn còn chấp đắm việc thế gian như: tham tiếc của cải, quí tiếc thân này, lưu luyến tình thân... vậy là si mê rồi. Họ không hiểu rằng si mê là gốc rễ của mọi sự khổ đau, sẽ lôi họ muôn kiếp chìm trong luân hồi!

Nên thành công hay không nhất định phải có sự hợp tác và tiếp nhận của cả 2 bên: người đi trợ niệm hết lòng thành tâm thành ý, sâu sắc làm tròn việc của mình là thù thắng rồi; còn người bệnh cũng phải có tâm tín thọ tha thiết cầu Vãng Sanh, và thành tâm niệm Phật cầu A Di Đà Phật đến tiếp độ. Hỏi: Thưa nếu lúc trợ niệm cho người sắp lâm chung hay lúc hỏa táng, nếu quán tưởng đến đức Phật A Di Đà tiếp dẫn vãng sanh và tưới hoa sen giúp họ, thì người mạng chung có được vãng sanh hay không? Hoặc khi trợ niệm và lúc hoả táng, quán tưởng được rất rõ ràng nơi đến của người mạng chung, vậy những điều thấy của sự quán tưởng này có đáng tin cậy hay không?

Đáp: Điều này không chắc chắn lắm, vì cần phải kết hợp được cả hai yếu tố:

• Một, công phu tu tập của người quán tưởng phải có sức thiền định rất sâu hay đã chứng ngộ.

• Hai, người mạng chung có sức tu hành thuần thành kiên định.

Nếu cả hai yếu tố ấy đều tương ứng thì đó là thật, còn nếu như không tương ứng thì đó không phải là thật.

Ví như, có một người không tin vào Phật pháp cũng chưa hề biết niệm Phật, còn tình chấp tà tri tà kiến – người này có một người bạn tu hành rất tốt – vậy khi người kia sắp lâm chung, người bạn này bèn quán tưởng người bệnh ấy được ngồi trên hoa sen vãng sanh sang thế giới Cực Lạc ... có được hay không? Nếu như mà được vậy, thì chúng ta đây ai nấy cũng đều không cần phải niệm Phật, không cần phải tin Phật, đến lúc đó chư Phật Bồ Tát đại từ đại bi sẽ “quán tưởng” cho chúng ta được vãng sanh thành tựu hết đi!!! Việc này nói về lý thì đã không suông, vậy thì có thể nói rằng: việc quán tưởng đối với bản thân bạn có lợi ích vì nó có thể giúp cho bạn tăng trưởng thiện căn, nhưng đối với người mạng chung thì chắc chắn không có kết quả thật sự.

Còn nếu như người mạng chung thật sự có sức tu tập kiền thành thì họ niệm Phật vãng sanh rồi, nếu điều bạn quán tưởng (bạn nhìn thấy) khi đó không hẳn do bạn quán tưởng mà được, mà do bạn nhìn thấy được cảnh giới của họ, vì khi tâm của bạn thanh tịnh thì bạn có thể nhìn thấy được những cảnh giới ấy!

Hỏi: Trợ niệm cho người sắp lâm chung có cần phải tụng kinh

Địa Tạng không?

Đáp: Không cần, bạn phải hiểu rằng trong khoảng sát na người sắp lâm chung, đó là thời khắc khẩn yếu nhất. Sự trợ niệm vào thời điểm này có 2 tác dụng trọng yếu: một là giúp thần thức của họ giữ được chánh niệm, hai là khẩn cầu Đức Phật A Di Đà lai nghinh tiếp dẫn về Tây Phương Cực lạc! Nên không cần tụng kinh gì cả, họ cũng không còn sức tu tập để nghe kinh đâu!

Một câu niệm Phật (niệm Phật bằng 4 chữ “A Di Đà Phật”, không cần phải niệm ‘Nam Mô’), càng đơn giản vào lúc này thì sức thọ dụng càng lớn và thù thắng hơn.

Nếu bạn muốn tụng kinh Địa Tạng thì đợi sau khi họ mất rồi, trợ niệm vãng sanh xong, nghĩa là khi người đó tắt thở rồi và thần thức của họ đã rời khỏi xác. Còn trong khoảng thời gian họ lâm chung chỉ nên giữ một câu niệm Phật. Tốt nhất thì nên đợi bảy ngày sau, bạn hẵn tụng kinh Địa Tạng, kinh A Di Đà rồi hồi hướng cho họ. Nếu thực sự họ vãng sanh, bạn tụng kinh Địa Tạng là để giúp tăng phước, làm tăng cao phẩm vị cho họ; còn nếu như họ chưa vãng sanh thì tụng kinh Địa Tạng có thể giúp họ tiêu trừ nghiệp chướng đau khổ.

Hỏi: Sau khi người bệnh tắt thở rồi, có nên tiến hành “Tam Thời Hệ Niệm” cho họ, hay niệm “A Di Đà Phật” thì thích hợp hơn?

Đáp: Người bệnh khi đã tắt thở rồi, niệm Phật là điều rất quan trọng – niệm Phật tốt hơn “Tam Thời Hệ Niệm” – lúc này chỉ tập trung nhắc nhở họ câu niệm Phật. Muốn thực hiện Phật sự “Tam Thời Hệ Niệm” thì nên làm sau ngày thứ 7 – từ thất đầu cho đến thất thứ ba – là tốt nhất. Còn trong bảy ngày đầu, tốt nhất là ngày nào cũng nên niệm Phật, ngay kinh A Di Đà cũng không cần tụng.

Hỏi: Có thể dùng pháp sự “Tam Thời Hệ Niệm” để trợ niệm không?

Đáp: “Tam Thời Hệ Niệm” là do quốc sư Trung Phong đề xướng, và trong cuốn Văn Sao của Đại sư Ấn Quang có nói, đại khái khi có người hỏi Đại sư, “có thể dùng nó để trợ niệm hay không?” – Tổ Ấn Quang không tán thành, và tôi cũng giống như Tổ vậy – Vì việc trợ niệm vào thời khắc người bệnh sắp lâm chung rất là quan trọng, chỉ cần một câu niệm Phật mà

thôi!

Đã nhiều năm qua để tiễn người vãng sanh chúng tôi đều dựa vào quyển Sức Chung Tu Tri’, tất cả đều y chiếu theo pháp này mà làm, chúng tôi đều dựa vào quyển sách này để tiễn biệt. Trong phần tiễn biệt ngay cả kinh cũng không tụng, cũng không cần khai thị, chỉ cần niệm một câu A Di Đà Phật từ đầu đến cuối mà thôi.

Riêng về Tam Thời Hệ Niệm, mấy năm gần đây chúng tôi đã đề xướng tổ chức và nhận được kết quả rất tốt. Nhưng khi nào mới cần thực hiện nó? – Phần nhiều nên mở khóa tu Phật thất, Phật thất là tự lợi, dùng công đức niệm Phật hồi hướng cho người mất, và ngay trong thời gian Phật thất thì chúng ta cũng không làm bất cứ Phật sự gì, việc có thể làm là ngày nào cũng niệm Phật, rồi hồi hướng cho họ. Sau khi viên mãn Phật thất mới làm Tam Thời Hệ Niệm để siêu độ (nếu như có bạn đồng tu hoặc người thân cần siêu độ, hãy viết bài vị cho họ và mang đến trong khi tu Phật thất), thì âm dương đều lưỡng lợi, hoàn toàn thích hợp với Tịnh Tông, vì trong đó có tụng kinh A Di Đà, có chú Vãng Sanh, có khai thị... đều rất tốt! Người tu Tịnh Độ, mỗi niệm cần phải tương ứng với bổn tông của chúng ta, chúng tôi thấy có rất nhiều nghi thức siêu độ, nhưng thích hợp và tương ưng với Tịnh Độ là có nghi thức này. Hơn nữa nhiều năm trở lại đây, kết quả nhận được quả thật rất thiết thực, cho nên chúng ta đã chọn lấy nghi thức này, các vị phải hiểu.

Ấn Quang đại sư năm xưa còn sống, niệm Phật đường của chùa Linh Nham Sơn không có Phật sự. Phật tử yêu cầu siêu độ tổ tiên, người thân quyến thuộc thì đều để bài vị ở Niệm Phật đường, chùa không làm riêng lẻ cho bất cứ ai, nhưng lấy công đức niệm Phật của đại chúng ở Niệm Phật đường rồi hồi hướng. Cách làm này rất đáng được học tập và đề xướng rộng rãi. Hiện tại rất nhiều nơi cũng áp dụng phương cách này.

Hơn nữa phải hiểu, “Tam Thời Hệ Niệm” thuộc quy cách của một pháp hội, chứ không phải là việc trợ niệm thông thường!

Hỏi: Có một vài huynh đệ đồng tu (ngay cả loài động vật) bị chết bất đắc kỳ tử, sau khi trợ niệm 10 giờ thân thể họ vẫn cứng, sau đó làm Tạm Thời Hệ Niệm. Khi pháp hội Tạm Thời Hệ Niệm kết thúc thì thấy toàn thân họ mềm mại, vậy kết quả này là nhờ ở sự trợ niệm cộng thêm hệ niệm, hay là sức của hệ niệm lớn hơn trợ niệm? Đáp: Cả hai đều bằng nhau. Ví dụ như chúng ta ăn cơm, chén cơm đầu là “trợ niệm” ăn không no, tiếp theo ăn thêm chén thứ hai thì thấy no, chén thứ hai là “hệ niệm”. Vậy bạn thử nói công đức của hệ niệm lớn hơn hay công đức của trợ niệm lớn hơn?

Tất cả các pháp đều không có thấp cao, cả hai đều bình đẳng, đối với vấn đề này chúng ta cũng không nên có ngờ vực nữa!

Hỏi: Trong sách ‘Làm Thế Nào Để Niệm Phật Vãng Sanh Bất Thoái Thành Phật’, có đề cập đến một Phật tử tu niệm Phật, khi bị bệnh [sắp lâm chung] lại rất ghét tiếng niệm Phật. Đoàn trợ niệm phải chuyển sang tụng kinh Địa Tạng và sám hối cho họ, sau đó người bệnh mới thích nghe lại tiếng niệm Phật.

Nếu gặp trường hợp giống như trên, thì chúng con có thể tụng Bát Nhã Tâm Kinh, kinh Phổ Môn... hay chỉ tụng kinh Địa Tạng thì mới có hiệu quả?

Đáp: Tuy là Đức Thế Tôn có dạy: “Pháp môn bình đẳng không có thấp cao,” nhưng căn tánh của chúng sanh thì không có giống nhau, vì từ vô thỉ kiếp đến nay nghiệp chướng tập khí của mỗi người đều có sự khác biệt rất lớn. Vậy nếu gặp phải những trường hợp này, chúng ta cũng biết rất rõ đó là do nghiệp chướng hiện ra, thông thường chúng ta còn nói đó là “oán thân trái chủ” của họ đến gây chướng ngại, khiến cho họ khi nghe tiếng niệm Phật thì sanh tâm phiền ghét.

Thông thường việc giải oán kết bằng cách tụng kinh Địa tạng quả thực rất có hiệu quả. Vì sao vậy? Vì nó hợp cơ!

Kinh Phổ Môn cũng rất tốt, nhưng chúng ta phải biết sau khi Đức Thế Tôn nhập diệt – muốn cho Phật pháp trụ được ở thế gian này – Đức Thế Tôn quả thực đã ủy thác cho Ngài Địa Tạng Bồ Tát việc đại sự này. Hay nói một cách khác là khi Đức Phật không còn ở thế gian này, thì Ngài Địa Tạng Bồ Tát sẽ thay mặt cho Đức Phật; như vậy ta thấy thân phận của Ngài Địa Tạng không giống như các vị Bồ Tát khác!

Trong kinh Địa Tạng Bổn Nguyện, ngay nơi phần tựa chúng ta đã thấy sự thù thắng trang nghiêm của kinh không thể nói hết được! Các vị thử nghĩ xem, Đức Phật Thích Ca Mâu Ni trọn đời thuyết pháp độ sanh, có pháp hội nào mà các thính chúng đều toàn là chư Phật Như Lai hết cả không? Không có, kể cả kinh Hoa Nghiêm cũng không có được sự thù thắng này! Riêng khi đức Thế Tôn thuyết kinh Địa Tạng thì mười phương chư Phật Như Lai đều đến dự làm thính chúng, nên bạn mới hiểu sự trang nghiêm này rất là hiếm có. Do đó công hiệu của kinh này đương nhiên cũng phải rất thù thắng!

Nên thông thường khi tụng kinh Địa Tạng thì hiệu quả đạt được thật khó mà nói hết, việc này rất là có lý! Còn nếu như tụng các kinh khác mà cũng có hiệu quả, do bởi người ấy có duyên với kinh đó. Riêng kinh Phổ Môn, Đức Quán Thế Âm Bồ Tát cũng có nhân duyên đặc biệt sâu dầy đối với thế gian này của chúng ta, nên nếu không tụng kinh Địa Tạng mà tụng kinh Phổ Môn, thì tôi tin là sự công hiệu cũng sẽ như nhau.

Hỏi: Thưa nếu vì người bệnh mà giới thiệu họ tụng kinh Địa Tạng, nếu như bệnh lại nặng hơn thì có thể người nhà họ sẽ cho là Phật pháp không linh, như vậy có phải tạo nhân duyên cho họ phỉ báng Phật pháp không?

Đáp: Thật vậy, việc này chúng ta cũng phải nên biết, khi con người bị bệnh, việc tụng kinh Địa Tạng là giúp cho họ tiêu nghiệp chướng; nhưng khi tụng kinh Địa Tạng xong rồi, phải đem công đức này mà hồi hướng cầu sanh Tịnh Độ thì mới đúng như pháp. Bạn có hiểu cái lý này không? Đây là thuộc “Ba Bậc Vãng Sanh”. Trong kinh Đại Thừa Vô Lượng Thọ có nói đến việc này, trong phẩm Ba Bậc Vãng Sanh có bốn đoạn lớn: một nói về bậc Thượng phẩm vãng sanh, hai là bậc Trung phẩm vãng sanh, ba là bậc Hạ phẩm vãng sanh, và đoạn sau cùng chính là nói nếu có người đọc tụng tất cả các kinh điển Đại Thừa – bất luận là có tu Tịnh Độ hay không – khi sắp qua đời, đem công đức đọc tụng Đại Thừa, hướng về đức Vô Lượng Thọ, niệm đến mười niệm, hồi hướng cầu sanh Tịnh Độ, nếu như tâm này là tâm chân thành khẩn thiết, tâm thanh tịnh, phát một niệm nhớ nghĩ đến đức Phật, thì tự có thể tương giao với Phật, Phật sẽ lai nghinh tiếp dẫn. Cho nên pháp môn Tịnh Độ thật bất khả tư nghì, chỉ cần khi lâm chung họ khởi được niềm tin mãnh liệt cầu sanh Tịnh Độ thì sẽ được vãng sanh, còn không có lòng tin thì tất không thể có lợi lạc.

Hỏi: Chúng con phụ trách việc đưa tiễn vãng sanh, trợ niệm đã 3 năm, tất cả đều thực hiện theo nghi thức của Tổ. Nay có người lại đề nghị chỉ cần niệm một câu “A Di Đà Phật” khi đưa tiễn vãng sanh. Thông thường thì chúng con làm như sau: đầu tiên xướng bài Tán Liên Trì, tụng kinh A Di Đà, đến tụng Tâm kinh, chú Vãng sanh, kế là Kệ tán Phật và niệm Phật mỗi ngày;

sau khi niệm Phật hơn 20 tiếng đồng hồ, sau đó mới hồi hướng

Tam Bảo, xin hỏi làm như thế có được không?

Đáp: Làm như vậy e hơi nhiều đấy! Các vị Cổ đức xưa thường

dạy chúng ta, “tụng kinh không bằng tụng chú, tụng chú

không bằng niệm Phật!” – Nhất là trong tình trạng khẩn thiết này thì chỉ cần nắm chặt lấy câu niệm Phật, tất cả những thứ khác đều không cần thiết.

Trong A Di Đà Kinh sớ sao, đại sư Ngẫu Ích khi khai thị đã trích dẫn lời đại sư Liên Trì như sau, “Nhất cú Di Đà cai la bát giáo, viên nhiếp ngũ tông.” Ngài phán định những pháp do Đức Phật Thích Ca Mâu Ni đã nói trong bốn mươi chín năm thành Tạng, Thông, Biệt, Viên – bao gồm cả tám giáo hóa nghi và hóa pháp. Một câu “A Di Đà” bao trọn tám giáo, nhiếp trọn năm tông, tức có nghĩa một câu A Di Đà Phật bao gồm toàn bộ Phật pháp. Hay nói cách khác, một câu A Di Đà Phật thu nhiếp siêu việt hết thảy các pháp môn một cách viên mãn – pháp môn đại tổng trì của 12 bộ kinh – chẳng sót một pháp nào.

Phật dạy: “Nếu ai chỉ niệm A Di Đà Phật thì gọi là vô thượng thâm diệu Thiền”. Nên chuyên niệm một danh hiệu A Di Đà, tức niệm gồm thâu được tất cả công đức của mỗi mỗi pháp môn khác, do không ngoài một lý Nhất Tâm!

Hơn nữa niệm danh hiệu Phật là bao gồm ‘Thể, Tướng, Dụng’ của Tự Tánh, mà cũng bao gồm hết thảy mười phương ba đời chư Phật Như Lai, nên chẳng có gì thù thắng hay thiện lành hơn danh hiệu này.

Thầy của tôi, cư sĩ Lý Bỉnh Nam vãng sanh, sau khi vãng sanh rồi, trong suốt 49 ngày cũng chỉ có một câu niệm “A Di Đà Phật”, niệm suốt 49 ngày không gián đoạn. Việc này ở Đài Loan rất là hiếm có, thật là vô tiền khoáng hậu, đến bây giờ vẫn chưa hề có ai được như vậy!

Ở thư viện Hoa Tạng Đài Bắc của chúng ta đây, bà Hàn Quán Trưởng vãng sanh cũng một câu niệm Phật suốt ngày đêm không gián đoạn, cũng niệm suốt 49 ngày; những việc được như vậy đều là nhân duyên hiếm có, có thể đưa ra để các vị suy nghĩ. Đừng nên làm chi cho phức tạp như vậy, trong suốt 49 ngày tốt nhất chỉ nên niệm câu “A Di Đà Phật”, công đức thật vô lượng vô biên.

Hỏi: Thưa, xin Hòa Thượng từ bi khai thị cho chúng con biết cách giúp hóa giải vấn đề giữa oán gia trái chủ và người lâm chung? Đáp: Lúc họ sắp lâm chung, nghiệp chướng hiện tiền, là do oán gia trái chủ tìm đến đòi nợ bức ép đưa vào tam ác đạo, lúc đấy nhất định phải niệm Phật cầu siêu, hồi hướng cho họ, sám hối tội nghiệp của mình và khuyên họ niệm Phật. Vào lúc này những người thân cận nhất hoặc gia quyến cũng đến đòi nợ, phá hoại sự thanh tịnh niệm Phật của người lâm chung, vì vậy trước tiên phải hồi hướng cho họ, sám hối nghiệp chướng của chính mình, giúp cho con đường vãng sanh được thuận buồm xuôi gió. Nếu là người thân gia quyến đến báo ân thì tự nhiên sẽ giúp mình thành tựu. Người lâm chung hãy phát lòng sám hối, vì sám hối là cam lồ, sám hối có thể rửa sạch ô uế quá khứ của tâm linh để trong quá trình đó sẽ đạt được tịnh hóa và tái sanh không ngừng nghỉ. Một người không sám hối, tánh linh sẽ không thể tiến triển và tiến hóa, vì không sám hối nên tánh linh tiếp tục bị ô nhiễm, trái tim tiếp tục vọng tưởng chấp trước. Không sám hối thì không nhìn nhận và muốn tiêu trừ sai lầm quá khứ, tất vọng tưởng sai lầm mới lại sẽ tiếp tục tạo ra.

Cổ đức nói: “Tội từ tâm khởi dùng tâm sám, nếu tâm diệt thời tội cũng không. Tâm vọng tội diệt cả hai đều không, đó chính là chân thật sám hối”. Một người biết sám hối là người được phước, lại càng được cứu. Sám hối chính là ánh hào quang của tâm linh, là vốn liếng lương thực trên con đường vãng sanh Tây Phương.

Chúng ta đời đời kiếp kiếp học Phật tu hành không được thành tựu, không có biện pháp thoát khỏi luân hồi là vì có oan gia trái chủ đến gây phiền phức, làm ma chướng. Nên là người học Phật, đối với tất cả chúng sanh bất luận họ đến đòi nợ hoặc trả nợ đều khuyên họ niệm Phật, như vậy mới có thể chuyển tất cả thiện ác, oán thành pháp duyên, nhân tình thế gian cũng có thể chuyển thành pháp quyến thuộc.

Không hóa giải thì thật phiền phức, đời đời kiếp kiếp oan gia đối đầu, không hề ngừng dứt, đôi bên đều thống khổ. Trong tâm thanh tịnh của chúng ta không nên có xung đột, nên chỉ cần xuất hiện xung đột nhỏ thì liền chướng ngại việc vãng sinh. Khi sắp vãng sinh, oan gia trái chủ tìm đến bên thân chúng ta để báo thù, không để chúng ta vãng sinh, đó cũng chính là ma chướng mà chúng ta thường nói đến. Nên những công đức mà chúng ta làm được thì luôn nhớ hồi hướng cho oan gia trái chủ. Chắc chắn oan gia trái chủ sẽ tha thứ cho chúng ta. “Đồ tri hòa kỳ đại oán, nhi bất tỉnh kỳ đại oán chi sở do hưng,” ý của câu này thật sâu sắc vô cùng, cho thấy việc học Phật của chúng ta – nếu không thành tựu thì không thể giải quyết được vấn đề này của chính mình. Nên nếu chúng ta giải thoát được thì oán thân trái chủ tất cũng được ích lợi! Hỏi: Thưa, nếu dùng máy nghe tụng kinh niệm Phật để trợ niệm, xin hỏi người sắp mạng chung có được lợi ích thọ dụng gì không?

Đáp: Việc này khó nói! – Tại sao? Vì máy thu âm chỉ có hình thức âm thanh chứ không có tinh thần! Cho nên tại sao nói, khi tụng Kinh cần phải chí thành thì mới có cảm ứng; bởi thực, vì do tâm chân thành mà tạo nên cảm ứng!

Phương pháp để máy niệm Phật chỉ có thể dùng khi thật bất đắc dĩ, chỉ nên dùng tạm thời khi không có cách giải quyết nào khác, vì việc sử dụng máy để trợ niệm cũng không đúng pháp. Nên bên cạnh việc dùng máy thì tốt nhất cũng nên có thêm vài người cùng trợ niệm, hoặc dùng máy để giúp chúng ta trợ niệm thêm thì được. Còn nếu như chỉ thuần túy dùng máy mà không có người niệm thì e rằng sẽ không có hiệu quả.

Hỏi: Có một vị cư sĩ sống độc cư, tu niệm Phật cầu vãng sanh Tịnh Độ. Ngay khi người đó sắp vãng sanh nếu dùng máy niệm Phật hoặc đĩa CD để trợ niệm, xin hỏi làm như vậy có thể giúp họ vãng sanh Tịnh Độ không?

Đáp: Có thể! Nếu như không mời được người đến trợ niệm thì dùng cách này cũng tốt, vì nhất thiết cần phải có tiếng niệm Phật, niệm danh hiệu A Di Đà Phật ngày đêm không nên gián đoạn.

Khi con người sắp lâm chung, điều quan trọng nhất là phải có người ở bên cạnh để cảnh tỉnh họ, đừng cho gián đoạn tiếng niệm Phật, đừng để họ bị vọng tưởng, cho nên nếu có bạn đạo đến giúp trợ niệm thì rất tốt. Phải bất đắc dĩ lắm mới phải dùng máy niệm Phật để trợ niệm (thật ra đôi khi máy niệm Phật thật còn bền bỉ hơn cả con người nữa, vì con người còn mỏi mệt, còn có tà niệm!) Hỏi: Thưa, nếu người bệnh bình nhật thường nhất tâm cầu sanh Tây Phương Tịnh Độ, nhưng khi lâm chung lại rơi vào tình trạng bệnh nặng hôn mê bất tỉnh, vậy phải giải quyết như thế nào để giúp cho người bệnh vãng sanh?

Đáp: Nếu họ ở bệnh viện, tốt nhất là dùng thêm máy niệm Phật, để cho họ nghe tiếng niệm Phật bằng cái tai nghe, vừa không quấy rầy người khác mà họ có thể nghe được tiếng niệm Phật liên tục. Còn người nhà ngồi bên cạnh, nhỏ tiếng niệm Phật theo để trợ giúp họ, tiếng trợ niệm phải giống với âm điệu của máy niệm Phật, được như vậy thì họ mới có thọ dụng.

Hỏi: Chồng của con bị bại liệt suốt 19 năm, đã 2 lần được đưa vào bệnh viện cấp cứu. Trong lúc hôn mê đã thấy cảnh địa ngục, sau khi tỉnh dậy nói: “Tôi phải sanh về thế giới Cực Lạc chứ không muốn xuống địa ngục!” Nhưng do sức khỏe yếu kém nên niệm Phật hay bị thoái chuyển. Xin lão Hòa Thượng khai thị giúp cho! Đáp: Ông ấy đã nhìn thấy cảnh địa ngục nên muốn nguyện sanh về thế giới Cực Lạc, bạn nên giúp ông ấy niệm Phật. Nếu sức khỏe ông yếu kém không thể niệm Phật được cũng không sao, miễn nghe được tiếng niệm Phật là được rồi. Hiện tại máy niệm Phật cũng là một công cụ trợ niệm rất tốt. Nếu bạn sợ quấy rầy người khác thì có thể dùng loại tai nghe để cho họ nghe. Nếu họ dễ bị hôn trầm (ngủ gật) thì bạn hãy mở lớn tiếng hơn một chút, như vậy sẽ hết hôn trầm. Nếu niệm được thì họ niệm theo máy niệm Phật, còn không niệm được thì thôi, miễn đừng để tiếng niệm Phật bị gián đoạn, được vậy thì họ mới có cơ hội Vãng Sanh. Nếu có lòng tin mãnh liệt không hoài nghi, không xen tạp, không khởi vọng tưởng, buông bỏ vạn duyên, nhất tâm chuyên niệm thì hiệu quả cũng như nhau.

Hỏi: Thưa, con sống ở rất xa nơi người bạn vừa mất, xin hỏi nếu con ở nhà niệm Phật rồi hồi hướng cho người bạn thì có hiệu quả không?

Đáp: Qua thực nghiệm sự kết tinh thủy của tiến sĩ Giang Bổn Thắng đã chứng minh được, không chỉ có nước mới có tính nghe, tính thấy; mà tất cả vật chất như: thực vật, khoáng vật, sơn hà đại địa cũng đều như thế!

Trong kinh Phật nói vật chất có “Pháp Tánh”, chúng có thể thấy-nghe-hay-biết. Nên việc bạn muốn trợ niệm cho người bạn ở cách xa, chúng ta vẫn làm được.

Khi tâm chúng ta vừa khởi lên một niệm Phật hiệu, đây là làn sóng của tâm, mà làn sóng của tâm thì có vận tốc nhanh nhất so với tất cả mọi vật khác. Tâm vừa mới khởi lên một niệm thì làn sóng này tức khắc truyền tỏa khắp hư không pháp giới, còn nhanh hơn cả vận tốc ánh sáng. [Vận tốc ánh sáng là 300.000 km trong một giây đồng hồ. Ánh sáng từ trái đất đi đến mặt trời phải mất hơn 8 phút, với khoảng cách này như vậy cũng không xa lắm]. Chư Phật dạy rằng khi chúng ta vừa khởi tâm niệm A Di Đà Phật, thì đức Phật A Di Đà ở Tây phương Cực Lạc thế giới liền nhận được làn sóng này lập tức, chúng ta có thể ‘liên lạc và nói chuyện’ với đức Phật nhanh như vậy đó!

Nên ở ngay tại nhà mình, nếu ngày nào bạn cũng chân thành cung kính niệm Phật rồi hồi hướng cho họ, lập tức họ liền nhận được làn sóng này. Tại sao? Vì sức niệm Phật siêu vượt cả không gian và thời gian, có xa hơn nữa cũng có thể đạt tới được, mới biết công đức niệm Phật – lợi ích ấy chẳng thể nghĩ bàn! Phật nói trong kinh rất rõ ràng, thời gian và không gian là ‘bất tương ưng hành pháp’. Trong kinh Hoa Nghiêm, Đức Phật cũng có dạy rõ: “Tất cả Pháp đều do tâm tưởng sanh,” tâm tưởng thì không có thời gian và không gian, nên không bị hạn chế bởi không gian và thời gian. Không có không gian tức là không có xa - gần, không có thời gian tức chẳng có trước - sau;

nên chúng ta tụng kinh niệm Phật tại đây, rồi hồi hướng cho họ, tức khắc sẽ đạt được. Sau khi người bệnh mãn phần rồi, kết cuộc là họ sẽ đi vào con đường nào, chúng ta không thể biết được! Nhưng nếu chúng ta thường nhớ nghĩ đến họ, thường tụng kinh niệm Phật mà hồi hướng cho họ, như vậy đối với họ có được lợi ích gì không? – Nhất định là vẫn có lợi ích, lợi ích nhiều lắm đấy!

Chúng ta phải hiểu sâu cái ý này, phải thật sự hiển bày làm điều này và biết chắc đó không phải là điều mê tín.

Hỏi: Đệ tử trợ niệm cho một người vừa mới mạng chung. Một bạn đạo khi đó khai thị cho họ, xin hồn người mạng chung hãy thoát ra giữa chân mày; đồng thời lại mời một người nam dùng tay vuốt từ dưới bàn chân của người mạng chung lên mặt, xin hỏi làm như vậy có đúng pháp không?

Đáp: Những cách làm này có thể là những phong tục tập quán không đồng của các nhóm người dân tộc, chứ trong Phật pháp không hề có cách trợ niệm như vậy!

Trong Phật pháp khi tiễn người lâm chung, theo pháp trợ niệm mà các vị Tổ sư thời cận đại đề xướng đều dựa vào quyển ‘Sức Chung Tân Lương’ mà làm chuẩn tắc. Quyển sách này, thời cận đại cũng được đại sư Ấn Quang – vị Tổ thứ 13 của Tịnh Độ tông – đề xướng. Mấy năm gần đây, chúng tôi khi tiễn người vãng sanh cũng vẫn đều y chiếu theo quyển sách này.

Hỏi: Thưa, đệ tử thường ngày y theo lời dạy của pháp sư tu học, nhưng khi trợ niệm cho người lâm chung, có thể tham chiếu theo cách “Siêu độ thân Trung ấm” của Mật tông không? Đáp: Nếu có người hướng dẫn thì được, còn như không có người hướng dẫn thì không nên áp dụng. Y cứ theo sự hướng dẫn của các chư Tổ sư Tịnh Độ tông vẫn rất có hiệu quả, đồng thời cho thấy tinh thần trong sự tu học Phật pháp là “Nhất môn thâm nhập, trường thời huân tu.” Đi sâu vào một môn, huân tu suốt thời gian dài. Nếu chúng ta xen tạp những thứ thuộc tông phái khác vào để siêng tu, đó gọi là loạn tấn, tạp tấn, chứ chẳng phải là tinh tấn. Đại pháp xuất thế gian, thường gọi là thiện căn của Bồ Tát – gồm chỉ một điều là “tinh tấn” – nghĩa là không

Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.