Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Sách Phật họcTrang 10/18

Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tịnh độ

Tuyển Tập Khuyến Tu Tịnh Độ

Tác giả
Nguyễn Long
Thông tin
Nguồn: adidaphat.net

MƯỜI ĐIỀU TÂM NIỆM

1. Nghĩ đến thân thể thì đừng cầu không BỆNH KHỔ, vì không bịnh khổ thì DỤC VỌNG dễ sanh.

2. Ở đời đừng cầu không HOẠN NẠN, vì không hoạn nạn thì KIÊU SA nổi dậy.

3. Cứu xét tâm tánh thì đừng cầu không KHÚC MẮC, vì không khúc mắc thì SỞ HỌC không thấu đáo.

4. Xây dựng đạo hạnh thì đừng cầu không bị MA CHƯỚNG, vì không bị ma chướng thì chí nguyện không KIÊN

CƯỜNG.

5. Việc làm đừng mong DỄ THÀNH, vì việc dễ thành thì lòng KHINH THƯỜNG.

6. Giao tiếp đừng CẦU LỢI mình, vì lợi mình thì mất ĐẠO

NGHĨA.

7. Với người thì đừng mong tất cả đều THUẬN Ý mình, vì được thuận theo ý mình thì lòng tất KIÊU CĂNG. 8. Thi ân đừng cầu ĐỀN ĐÁP, vì cầu đền đáp là thi ân có ý

MƯU ĐỒ.

Bởi vậy Đức Phật đã dạy:

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Lấy BỆNH KHỔ làm THUỐC THẦN Lấy HOẠN NẠN làm GIẢI THOÁT Lấy KHÚC MẮC làm THÚ VỊ Lấy MA QUÂN làm BẠN ĐẠO Lấy KHÓ KHĂN làm THÍCH THÚ Lấy KẺ TỆ BẠC làm NGƯỜI GIÚP ĐỠ Lấy NGƯỜI CHỐNG ĐỐI làm NƠI GIAO DU Coi THI ÂN như ĐÔI DÉP BỎ Lấy SỰ XẢ LỢI làm VINH HOA Lấy OAN ỨC làm CỬA NGÕ ĐẠO HẠNH.

Nên chấp thuận trở lại thì lại thông suốt, mà mong cầu thông suốt thì sẽ bị trở ngại. Đức Thế Tôn thực hiện huệ giác Bồ Đề ngay trong sự trở ngại, như Ương Quật hành hung, Đề Bà quấy phá, mà Ngài giáo hóa cho thành đạo cả. Như vậy há không phải chính sự chống đối lại làm sự thuận lợi và sự phá hoại lại làm sự tác thành cho ta ?

Ngày nay, những người học đạo, trước hết không dấn mình vào trong mọi sự trở ngại, nên khi trở ngại át đến thì không thể ứng phó. Chánh Pháp chí thượng vì vậy mất hết, đáng tiếc, đáng hận biết ngần nào!

Ý NGHĨA VÀ CÁCH THỨC LẠY PHẬT

Trích trong Phật Học Phổ Thông

Hòa Thượng Thích Thiện Hoa

Ý nghĩa lạy Phật

Ngày xưa, khi Đức Phật còn tại thế, các đệ tử từ vua quan, đến dân chúng, mỗi lần được may mắn gặp Đức Phật Thích Ca, đều cuối xuống ôm chân Phật và đặt trán mình lên chân Ngài để tỏ lòng ngưỡng mộ, tôn thờ một bậc tối thượng: Bi, trí siêu phàm. Cử chỉ ấy là một cử chỉ vô cùng khiêm tốn, nhu thuận và hoàn toàn tin cậy đối với Đức Phật. Sau khi Phật nhập diệt, toàn thể tín đồ vẫn xem Ngài như còn tại thế, và cái cử chỉ cúi xuống ôm chân Phật vẫn còn tiếp nối tồn tại cho đến ngày nay và muôn ngàn năm sau. Cái cử chỉ ấy chỉ có cái công dụng làm cho tín đồ bao giờ cũng hình dung như Đức Phật còn ngồi trước mặt mình để chứng giám cho tấm lòng thành kính thiết tha của mình.

Phải lạy Phật như thế nào mới đúng ý nghĩa

Để cho đúng với ý nghĩa trên, khi lạy Phật phải quỳ xuống, ngửa hai bàn tay ra như đang nâng hai chân Phật và cuối lưng xuống đặt trán mình trên hai lòng bàn tay. Trước khi lạy Phật, phải dọn mình cho sạch sẽ: rửa mặt, súc miệng, lau tay chân, thay y phục và mặc áo tràng. Xong xuôi, mới đốt hương ra trước bàn Phật, đứng ngay thẳng, tay chắp để trước ngực, mắt nhìn tượng Phật, tâm tưởng đến các tướng tốt và những đức hạnh cao cả của Ngài, và tỏ bày nguyện vọng chân chánh của mình, xá rồi cắm hương vào lư, đánh tiếng chuông và lạy Phật ba lạy. Lễ Phật như thế mới đúng pháp; trong kinh gọi là “thân tâm cung kính lễ”, nghĩa là thân tâm hăng hái tề chỉnh, nghiêm trang, tâm thì hớn hở vui mừng và hết lòng thành kính như gặp được Phật còn tại thế. Trái lại, chúng ta lễ Phật với lòng ngã mạn (ngã mạn lễ), hay với tâm cầu danh (cầu danh lễ), thì đã không có kết qủa gì, mà còn mang thêm tội.

Ngã mạn lễ, là khi lạy Phật mà trong tâm còn ngạo nghễ, kiêu căng, năm vóc (đầu, hai tay, hai chân) không sát đất, đứng lên cúi xuống một cách cẩu thả, qua loa cho có chuyện. Cầu danh lễ, là khi thấy có đông người thì miệng liền to tiếng dài hơi xưng danh hiệu Phật, thân lại siêng năng lạy không ngừng nghỉ, có ý để cho mọi người khen ngợi. Trái lại khi không có người thì thân lại biếng nhác, tâm lại giãi đãi, không muốn lễ bái gì cả. Hai cách lễ bái trên đây rất giả dối, vậy những ai muốn tiến trên đường

Đạo, thì phải nên tránh ngay.

Bốn phép lạy (thuộc về lý)

Về phương diện lý thì có bốn phép lễ.

a) Phát trí thanh tịnh lễ: Trong phép này, người hành lễ phải thấu suốt rằng cảnh giới của Chư Phật đều tùy tâm hiện bày, nên lạy một Đức Phật, tức là lạy tất cả Chư Phật, lạy một lạy, tức là lạy tất cả Pháp giới, vì Pháp thân của Phật dung thông.

b) Biến nhập pháp giới lễ: Trong pháp này, người hành lễ phải tự quán thân, tâm cùng tất cả các pháp, từ hồi nào đến giờ đều không rời pháp giới.

c) Chánh quán lễ: Trong pháp này, người hành lễ lạy Đức Phật ngay nơi tự tâm của mình, chứ không duyên với Đức Phật nào khác, vì tất cả chúng sanh từ xưa đến nay, đều sẵn có Phật tánh viên mãn, bình đẳng và chân giác. d) Thật tướng bình đẳng lễ: Trong pháp lễ này, người hành lễ không thấy có tự, có tha; người và mình là một, phàm và Thánh nhứt như, thế và dụng không hai. Do đó, Ngài Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát có nói: "Năng lễ, sở lễ tánh không tịch", nghĩa là người lạy, và đấng mình lạy, thể tánh đều vắng lặng. Như thế mới thấu đáo và hợp lý Bát Nhã.

Bốn phép lễ này, lý cao khó nghĩ bàn, nếu chẳng phải bực thượng căn, thượng trí, thì không thấu nổi và khó làm theo được.

MƯỜI CÔNG ĐỨC LẠY PHẬT

1. 2. 3. 4. 5. Được sắc thân tốt đẹp.

Nói ra điều chi ai cũng tin dùng. Không sợ sệt giữa đông người.

Được chư Phật giúp đỡ. Đầy đủ oai nghi lớn lao. Tuyển Tập Khuyến Tu Tịnh Độ 6. Mọi người đều nương theo mình. 7. Chư Thiên cung kính.

8. Đủ phước đức lớn. 9. Lúc lâm chung được vãng sanh.

10. Mau chứng quả Niết Bàn.

---o0o--- Lời tâm sự của Phật tử Nguyễn Long: Có một vị Phật tử nói với chúng tôi rằng: sau mấy tuần lạy Phật, bây giờ đã hết luôn chứng đau lưng. Chứng bệnh mà vị Phật tử đã mang từ nhiều năm, uống thuốc gì cũng không khỏi. Các vị Phật tử khác lại kể: do thường xuyên lạy Phật, bây giờ chúng tôi ngủ rất ngon giấc, không mộng mị, các chứng tê nhức cũng đã hết. Những người trung niên cũng cho biết là họ không cần các dụng cụ tập thể dục nữa và đã bán nó đi mất rồi, vì cứ mỗi sáng sau khi lạy hai mươi phút, mồ hôi toát ra như tắm, thân tâm đều sản khoái và khỏe mạnh hơn tập thể dục nhiều; lại còn được tăng trưởng thiện căn phước đức nữa. Lạy Phật công đức khó nghĩ bàn! ---o0o---

ĂN CHAY

Hòa Thượng Thích Thiện Hoa

(Trích từ Phật Học Phổ Thông)

ĂN CHAY LÀ MỘT PHƯƠNG PHÁP TU HÀNH

Vấn đề ăn uống là một vấn đề quan trọng đối với tất cả mọi người, mọi chúng sanh. Nếu sống mà không cần ăn, thì tất cả chúng sanh đều thành Thánh cả rồi. Đức Phật Thích Ca, khi còn là một vị Thái Tử, đã nói một câu đầy ý nghĩa: “Sự sống sống bằng sự chết”. Hãy nghĩ lại mà xem: từ khi lọt lòng mẹ đến bây giờ, để được sống, mỗi chúng ta đã làm chết bao nhiêu sinh vật rồi? Chúng ta ăn, chúng ta uống, chúng ta thở, chúng ta nằm, chúng ta đứng, chúng ta đi, mỗi mỗi động tác như thế, đều đã gây bao tang tóc cho những sinh vật ở chung quanh chúng ta! Đó là chưa kể những kẻ hung ác, giết để được thích thú, được tiền tài, danh vọng... Nếu sự sống mà không làm ai chết cả, thì cuộc đời sẽ đẹp đẽ biết bao nhiêu! Sự ước ao nầy có thể thực hiện được một phần lớn, nếu chúng ta áp dụng phương pháp ăn chay mà Phật đã chế ra.

Như thế, ăn chay đối với người Phật tử không phải là một sự hiếu kỳ, một sự hiếu danh, một cách đổi món ăn cho ngon miệng, một cách kiêng cữ theo lời dặn của bác sĩ. Ăn chay chính là một phương pháp tu hành rất quan trọng, mà người Phật tử thực hành được nhiều chừng nào thì được nhiều kết quả tốt đẹp chừng ấy.

Ăn chay, hay ăn lạt, nghĩa là ăn những loài thảo mộc: hoa quả, rau cải, không ăn những món ăn thuộc loài động vật như thịt, cá, tôm, cua, sò, ốc những vật hữu tình, biết tham sống sợ chết như người.

LÝ DO PHẢI ĂN CHAY

1. Vì lòng từ bi và bình đẳng

Khi đức Phật còn tại thế, một hôm Ngài A Nan hỏi Phật rằng:

Bạch Phật, tại sao trước kia, Phật cho các Đệ tử ăn ngũ tịnh nhục (Ngũ tịnh nhục là năm thứ thịt thanh tịnh: a) Thịt ăn mà không thấy người giết. b) Thịt ăn mà mình không nghe tiếng con vật bị giết kêu. c) Thịt ăn mà mình không nghi người ta giết cho mình. d) Thịt con thú tự chết. đ) Thịt con thú khác ăn còn dư), mà nay Ngài lại cấm tuyệt ăn thịt cá?

Phật trả lời Ngài A Nan: “Vì trình độ các ông trong buổi sơ cơ còn thấp kém, chưa có thể lãnh thọ giáo pháp Đại Thừa, thực hành đúng lý đặng, nên khi ta còn nói pháp Tiểu Thừa, phương tiện cho các ông tạm dùng ngũ tịnh nhục. Đến nay trình độ các ông đã cao, lãnh thọ được giáo pháp Đại Thừa, nên ta cấm tuyệt ăn thịt cá. Còn ăn thứ ấy, thì còn phạm giới sát sanh, nếu không trực tiếp sát thì cũng gián tiếp sát, làm mất hạt giống từ bi bình đẳng, không thể nào tu hành thành Phật được”.

Lời Phật dạy đã rõ ràng: Ăn chay là cốt yếu để nuôi dưỡng lòng từ bi và tinh thần bình đẳng.

Thật thế, Phật tử là người đã theo đạo từ bi, thì không lý nào lại không thực hành đức từ bi trong đời sống của mình từ ý nghĩ, lời nói, cho đến cách ăn uống.

Nếu chúng ta vì muốn ăn cho khoái khẩu, sướng bụng, mà nhẫn tâm nhìn cảnh chặt đầu, lột da những con vật hiền lành vô tội, nhẫn tâm bịt tai giả điếc trước những kêu la thảm thiết của những con vật đang giẫy giụa trêm tấm thớt, trên bàn thịt, thì sao được gọi là Phật tử.

Nếu không có một lòng thương xót trước những cảnh giết chóc như thế, thì hạt giống từ bi mỗi ngày mỗi héo khô, cằn cỗi, và công phu tu hành, tụng kinh niệm Phật của chúng ta trở thành vô ích. Đạo Phật là đạo Từ Bi mà cũng là đạo Bình Đẳng. Phật dạy: "Tất cả chúng sanh đều có Phật tánh như nhau". Vậy thì người Phật tử dưới tầm con mắt của mình, không nên thấy:

Người và vật khác nhau, mà chỉ đồng một tri giác bình đẳng, ẩn trong thân hình sai biệt. Nói rằng: "Vật dưỡng nhơn" là một quan niệm rất sai lầm, do sự ích kỷ và ngạo mạn của người sinh ra. Quan niệm ấy dung túng cho người ta thẳng tay giết hại sanh vật, và tạo ra một tình trạng bất bình đẳng, thì không bao giờ cõi đời có thể yên ổn, hòa bình được.

Tuyển Tập Khuyến Tu Tịnh Độ 2. Vì muốn tránh quả báu luân hồi

Phật dạy: "Tất cả chúng sanh từ vô thỉ đến nay, cứ tạo nhân tội ác, sát hại ăn thịt lẫn nhau, nên bị ác quả, là sanh tử luân hồi mãi trong sáu đường". Kinh Lăng Nghiêm nói: "Hễ giết một mạng thì hãy trả lại một mạng; tâm giết hại chẳng dứt trừ, thì không thể nào ra khỏi trần lao được." Vậy muốn tránh oan báo luân hồi, tránh các điều tội lỗi thuộc về giới sát. Phật tử phải ăn chay. Nếu ăn mặn hoài thì không thể nào hết nợ thân mạng và nợ xương thịt, máu huyết được.

3. Vì hợp vệ sinh

Không phải mới từ nay mà từ ngàn xưa, một triết gia, ông Senèque, đã nói rằng: "Mỗi bữa ăn, người ta dùng thịt là tự đầu độc, thành thử con người tự sát ngấm ngầm mà không hay biết, do đó con người bị mạng yểu, chết sớm". Thật thế, ngày nay những nhà y khoa bác sĩ trứ danh như ông Soteyko, Varia Kiplami có nói: "Trong các thứ thịt, có nhiều chất độc rất nguy hiểm cho sức khỏe con người". Bằng chứng cụ thể là rau cải để lâu ngày thì héo khô, hoặc ung bấy mà ít hôi; còn thịt cá để lâu ngày thì sình, ương, hôi tanh không ai chịu nổi, và khi ăn vào, ta thấy trong người rất nặng nề, mệt nhọc, khó tiêu. Hơn nữa, các loài thú vật, thường mắc bệnh nầy hay bệnh khác như: bệnh lao, bệnh thương hàn, bệnh sán, sên v.v..., nếu chúng ta ăn vào, sẽ vướng bệnh, rất nguy hiểm. Để tránh những bệnh tật, và tăng sức khỏe, chúng ta nên ăn nhiều rau cải. Các nhà khoa học, cũng như các nhà y học Đông, Tây đều công nhận đồ ăn chay là nhẹ nhàng, thanh khiết, dễ tiêu hóa và có nhiều sinh tố rất bổ. Bởi thế, ở nước Nhật có hội "Tổ Thực Chủ Nghĩa", ở Pháp, Đức, Anh, Mỹ đều có "Thảo Mộc Thực Hội".

Có nhiều người có thành kiến sai lầm rằng: ăn thịt cá, mới có đủ sức mạnh. Thật ra, người ăn thịt không có sức mạnh và sức chịu nhọc dẻo dai bằng người ăn chay trường. Chính Giáo sư Irwin Fischer ở Đại học đường Yale, sau nhiều cuộc thí nghiệm, đã long trọng tuyên bố rằng:

"Ăn thịt hay ăn những vật có nhiều chất đạm, sẽ làm cho con người không đủ sức chịu nhọc, không khác nào như người uống rượu".

Bà White, một bác học gia cũng đã tuyên bố rằng:

"Các thứ hột, các thứ trái cây, đậu và rau cải là những thức ăn mà thiên nhiên đã dành để nuôi chúng ta. Các thức ăn ấy nấu nướng một cách giản dị, thì rất hợp vệ sinh và rất bổ. Nó làm cho thân thể tráng kiện, tinh thần sáng suốt và tránh biết bao nhiêu bệnh tật".

CÁCH THỨC ĂN CHAY

1. Chương trình ăn chay

Mặc dù sự ăn chay đối với người Phật tử là một điều cần thiết, một phương pháp tu hành nhưng muốn được lợi ích thiết thực, cần phải có phương pháp, và áp dụng một cách tuần tự theo căn cơ và sở nguyện của mình. Trước tiên, không phải người Phật tử nào cũng có thể bỏ hẳn ngay tập quán ăn mặn của mình để ăn chay. Vì thế, trong đạo có chia làm hai loại: ăn chay kỳ và ăn chay trường.

a) Ăn chay kỳ. Ăn chay kỳ là ăn có kỳ hạn nhất định trong mỗi tháng hay mỗi năm:

• Nhị trai: Ăn 2 ngày chay trong mỗi tháng vào ngày mồng một và rằm âm lịch.

• Tứ trai: Ăn 4 ngày chay trong tháng: mồng một, mồng tám, rằm và hăm ba.

• Lục trai: Ăn 6 ngày chay trong tháng là: mồng một, mồng tám, mồng bốn, rằm, mười tám, hăm ba, hăm bốn, hăm tám, hăm chín và ba mươi (nếu tháng thiếu thì 27,

28, 29).

• Nhất nguyệt trai: Là ăn một tháng chay vào tháng giêng hay tháng bảy. • Tam nguyệt trai: Là ăn ba tháng chay: Tháng giêng, tháng bảy và tháng chín (hay tháng mười); hoặc ăn liên tiếp trong ba tháng.

Nếu tập ăn chay kỳ trong một thời gian mà không gặp một phản ứng nào về thân, tâm và nhận thấy có lợi ích, thì nên lần đến ăn chay trường.

b) Ăn chay trường. Ăn chay trường hay trường trai là ăn toàn chay luôn trong mỗi ngày, không gián đoạn cho đến hết đời. Nếu mỗi ngày, phát tâm không ăn sau 12 giờ trưa, thì gọi là ngọ trai.

2. Phương pháp thực hành

a) Chọn lựa thay đổi thức ăn. Để ăn cho được lâu dài và không ngán, chúng ta nên chọn những món ăn có nhiều sinh tố, bổ dưỡng như: cà chua, rau muống, đậu nành, nấm rơm, cải bắp, khoai tây, nếp lức v.v...và những món ăn cũng phải thay đổi luôn…

Vậy trong một bữa ăn, cần phải ăn những món gì để bữa ăn có đầy đủ chất bổ và ngon miệng? Dưới đây là vài bữa ăn kiểu mẫu:

Trái cây cùng ăn với cơm hay bắp, bột mì và rau, cải, đậu phụng rang.

Sữa tươi cùng ăn với trái cây ngọt và cơm, bắp hay bột mì.

Các món ăn chính nói trên là cần thiết, nhưng cũng cần thêm gia vị như hột cải cay, tiêu ớt, giấm v.v...để giúp bộ máy tiêu hóa làm việc dễ dàng. Nhưng nếu dùng gia vị quá nhiều thành ra có hại, như làm cho bộ máy tiêu hóa nóng, sinh bệnh hay làm kích thích cơ thể.

b) Cách nấu. Thức ăn là cần thiết nhưng cách nấu cũng quan trọng; chúng ta đừng có quan niệm sai lầm là đã ăn chay thì nấu thế nào cũng được cả, không cần thiết là phải quan tâm đến. Nếu thức ăn bổ mà không biết cách nấu, thì cũng làm cho nó hết bổ, và có khi làm hại bộ máy tiêu hoá nữa. Dưới đây là vài điều nên nhớ trong khi nấu ăn:

Không nên chiên xào nhiều quá, vì sinh tố B và C sẽ bị dầu sôi tiêu diệt và các món có nhiều dầu làm cho bao tử mệt. Nên ăn đồ nướng, nhất là nướng không có thoa dầu.

Khi nấu hay luộc phải nên đậy nắp để sinh tố khỏi bị mất và nên đổ ít nước để chất bổ khỏi loãng. Và nước luộc ấy rất tốt, không nên đổ đi, vì nó chứa rất nhiêu chất bổ và sinh tố.

c) Giảm thịt cá dần dần trong những ngày ăn mặn. Đối với những người ăn chay kỳ thì khi ăn mặn, nên mua những vật người ta làm sẵn, hoặc làm giảm bớt số lượng thịt cá, ăn nhiều rau cải, sữa, tạm dùng trứng gà, trứng vịt không tượng con.

Khi đã tinh tấn về mặt tinh thần, không nên ăn trứng gà, trứng vịt, vì trứng cũng là một sanh vật sắp nảy nở.

3. Những điều cần tránh

a) b) Không nên kiêu mạn. Người có phúc duyên ăn chay được dễ dàng, không nên sanh lòng kiêu mạn, tự cho mình là hơn người, và khinh người ăn mặn. Làm như thế đã sanh ác cảm với người mà lại còn làm tổn âm đức của mình nữa.

Không nên háo danh. Có người mới bước vô đường đạo, đã ăn trường trai ngay, cốt để người khác khen ngợi. Ăn chay như thế là do lòng háo danh mà ra; hạnh động nầy c) d) không có lợi cho sự tu hành mà lại còn có hại: khi không còn ai khen ngợi nữa, thì không thấy hứng thú để tiếp tục ăn chay nữa.

Không nên ép xác. Có người tưởng lầm rằng: ăn chay là để hành hạ thân xác, nên cố ăn một cách cực khổ, như chỉ ăn ròng rã tương rau, muối sả... từ năm nầy sang năm khác. Ăn như thế thì sẽ hao mòn thân xác và chết yểu trước khi thành đạo.

Không nên giả mặn. Có nhiều bà nội trợ muốn trổ tài khéo léo của mình bằng cách nấu chay mà giả mặn, rồi đặt tên món ăn mặn, hay làm ra những hình thức giống như đồ mặn. Thí dụ như: củ hủ cao, củ hủ dừa kho mà gọi là cá tra kho; bắp chuối luộc trộn giấm và rau răm, lại đặt tên thịt gà xé phay; bí đao xắt mỏng cặp gắp nướng ăn với bánh hỏi mà lại đặt tên là thịt bò lụi v.v....

Như thế, là đã vô tình xúi giục người ăn chay nghĩ đến món mặn, miệng ăn rau dưa, mà lòng tưởng nhớ đến thịt cá, làm trò cười cho thế gian.

đ) Không được quên ngày chay. Không nên khinh thường quên những ngày chay mà mình đã phát nguyện, dù gặp trường hợp bất thường như đi lỡ đường, làm việc quá buổi, lúc đói quá mà không có sẵn thức ăn chay.

e) Không nên dùng ngũ vị tân. Ngũ vị tân là: hành, hẹ, tỏi, nén, hưng cừ không nên dùng, vì các thứ nầy đã hôi, lại có nhiều chất kích thích lòng dục vọng.

LỢI ÍCH CỦA SỰ ĂN CHAY

1. Phương diện cá nhân

Những lợi ích của sự ăn chay đối với cá nhân rất lớn lao. Người ăn chay không những thâu hoạch được những lợi ích trong hiện tiền mà cả trong đời sống tương lai nữa.

a) b) Trong hiện tại, người ăn chay được hưởng lợi ích sau đây: Tiết kiệm được tài chánh, vì đồ ăn chay rẻ hơn đồ ăn mặn. Tiết kiệm được ngày giờ và công lao nấu nướng, vì mướp, dưa, bầu bí, khoai... cắt rửa mau và ít tốn nước; và kho, luộc, nấu nướng lại mau chín, ít hao củi. Thân thể được mạnh khỏe; tinh thần được nhẹ nhàng, trong sạch; trí tuệ được minh mẫn dễ tu thiền quán.

Trong đời sau, không chịu quả báu giết hại, nên không phải trả nợ máu thịt, khỏi phải thường mạng. Nếu trở lại làm người, thì được trường thọ.

2. Phương diện xã hội, nhân loại, chúng sanh

Ăn chay không những có lợi ích cho cá nhân, mà còn cho xã hội, nhân loại, chúng sanh nữa. Nếu ai ai cũng ăn chay thì thế giới Ta Bà nầy làm gì có tiếng rên siết vì chết oan của oài vật và tiếng than thở, đau đớn của người bị nạn tương tàn, tương sát.

Một nhà Bác học có nói: "Muốn thế giới hòa bình, bắt đầu trong bữa ăn con người phải không có một chút máu hay một miếng thịt cá nào cả".

Câu nói đầy đạo đức nầy cũng đồng một ý nghĩa với câu nói của Cổ nhân:

"Nhất thế chúng sanh vô sát nghiệp, Hà sầu thế giới động đao binh".

(Nếu tất cả chúng sanh không sát hại lẫn nhau, thì sợ gì thế giới có giặc giã).

Người ăn chay là một chiến sĩ của Hòa bình. Thật vậy, người ăn chay, với một tâm từ bi vô lượng, coi muôn loài là mình, mình là muôn loài, không giết hại sanh vật để thỏa mãn dục vọng, không bao giờ nỡ tâm tàn sát đồng loại để đạt mục đích lợi danh.

Nếu trong xã hội, ai ai cũng ăn chay, thì đâu có những chuyện gây gỗ, đánh đập nhau, như chúng ta thường thấy hằng ngày. Nếu trong một nước, ai ai cũng ăn chay thì không có chuyện mạnh hiếp yếu, khôn lán dại, chém giết lẫn nhau để thỏa lòng dục vọng.

Nếu trong thế giới, ai ai cũng ăn chay, thì thế giới nầy là

Cực Lạc thế giới.

Mọi người dù Phật tử hay không đều nên ăn chay

Như chúng ta đã thấy ở các đoạn trên, xét về phương diện khoa học hay Phật học, về phương diện cá nhân hay đoàn thể, về hiện tại hay tương lai, sự ăn chay đều có rất nhiều lợi ích.

Vì vậy, những người không phải là Phật tử, nếu muốn thân thể được mạnh khỏe, tinh thần được khinh an, trí tuệ được minh mẫn để học tập; nếu muốn tiết kiệm được tài chánh, công lao, thời giờ, nếu muốn gia đình được hòa thuận yên vui, thì hãy mau mau làm quen với những thức ăn chay.

Còn những ai đã là Phật tử, đã nguyện theo bước chân của đức Từ phụ, thì phải thực hành phép ăn chay, để lòng Từ bi được mở rộng, tinh thần bình đẳng được lan xa, trí tuệ được tỏ ngộ, đạo quả được chóng viên thành.

Vẫn biết, nói dễ mà làm khó; nhưng một người tiến bộ và có thiện chí, khi đã thấy rõ những điều lợi ích, thì dù khó bao nhiêu cũng quyết thực hành cho được. Sự thực hành ấy không phải làm ngay trong một lần, mà phải tuần tự tiến bước.

Nếu chúng ta biết áp dụng phép ăn chay đúng như những cách thức đã nói ở trên, thì thiết tưởng không có gì là khó lắm.

Điều quan trọng nhất là chúng ta thật có thiện chí hay không mà thôi. ---o0o---

TẠI SAO CHÚNG TA PHẢI PHÓNG SANH?

Pháp sư Viên Nhân

Kinh Dược Sư Lưu Ly bổn nguyện công đức dạy rằng: “Cứu thả các sinh mạng được tiêu trừ bệnh tật, thoát khỏi các tai nạn.” Người phóng sinh tu phước, cứu giúp muôn loài thoát khỏi khổ ách thì bản thân không gặp các tai nạn.

Phóng sinh có những công đức gì?

Công đức phóng sinh rộng lớn vô biên, không thể tính đếm. Nay xin nói đại lược như sau:

1. Không có nạn đao binh, tránh được tai họa chiến tranh tàn

2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. sát.

Sống lâu, mạnh khỏe, ít bệnh tật.

Tránh được thiên tai, dịch họa, không gặp các tai nạn.

Con cháu đông đúc, đời đời xương thạnh, nối dõi không ngừng.

Chỗ mong cầu được toại nguyện. Công việc làm ăn phát triển, hưng thạnh, gặp nhiều thuận lợi.

Hợp lòng trời, thuận tánh Phật, loài vật cảm ơn, chư Phật hoan hỷ.

Giải trừ oán hận, các điều ác tiêu diệt, không lo buồn, sầu não. Tuyển Tập Khuyến Tu Tịnh Độ 9. Vui hưởng an lành, quanh năm đều được an ổn. 10. Tái sinh về cõi trời, hưởng phước vô cùng. Nếu có tu Tịnh Độ thì được Vãng sanh về Tây Phương Cục Lạc.

Trong kinh Hoa nghiêm, phẩm Phổ Hiền hạnh nguyện dạy rằng: “Chúng sinh thương yêu nhất là sinh mạng, chư Phật thương yêu nhất là chúng sinh. Cứu được thân mạng chúng sinh thì thành tựu được tâm nguyện của chư Phật.”

Sau khi phóng sinh, tự mình có những thay đổi gì?

Phóng sinh có thể nuôi dưỡng lòng từ bi của chúng ta.

Trong khi thực hiện việc phóng sinh, chúng ta nhân đó có thể thấu hiểu được chân lý vạn vật đều bình đẳng, đều có cảm giác, đều có tánh Phật, đều có thể thành Phật. Nhờ đó, chúng ta có thể khởi tâm từ bi với hết thảy chúng sinh, lại còn tôn trọng trân quý. Tiến thêm một bước nữa, trong cuộc sống hằng ngày có thể thực hiện việc giới kiêng sát, ăn chay, cứu giúp sinh mạng muôn loài; các điều ác không làm, các điều thiện cố gắng làm;

khởi tâm từ bi đối với tất cả muôn loài trên thế gian.

HỎI ĐÁP TRỢ NIỆM

KHI LÂM CHUNG

Trích lục từ nhiều bài giảng của

Hòa Thượng Tịnh Không

Tuyển Tập Khuyến Tu Tịnh Độ CHƯƠNG 1358

SỰ QUAN TRỌNG VÀ Ý NGHĨA CỦA VIỆC TRỢ NIỆM

---oOo--- Hỏi: Thưa, ý nghĩa của việc trợ niệm là gì?

Đáp: Phút lâm chung là thời khắc vô cùng quan trọng đối với

đời người, vì một niệm sau cùng lúc lâm chung có quan hệ rất lớn đối với nơi sẽ đi đến của kiếp sau. Nên trợ niệm cũng là cơ

hội cuối cùng, giúp cho người hấp hối sanh khởi chánh niệm, có thể chuyển đổi cảnh giới để thọ sanh về cảnh giới tốt đẹp hơn!

Giúp những người lâm chung chưa có hoặc chưa đủ tín tâm, chưa thật nhất tâm niệm Phật cầu sanh Tịnh Độ. Với công năng của sự niệm Phật, cùng sự nhất tâm của người trợ niệm, sẽ giúp gia hộ người hấp hối:

o tai nghe tiếng Phật hiệu o tâm duyên vào Phật cảnh o nhất tâm giữ chánh niệm họ liền có thể có cảm ứng và được Phật lai nghinh tiếp dẫn vãng sanh Tây Phương Cực Lạc. Nên việc trợ niệm phải được đặc biệt chú ý vào lúc khẩn yếu này để giúp cho người lâm chung – có phước báu – có được cơ duyên đới nghiệp vãng sanh6, thoát khỏi sanh tử luân hồi, bất thoái thành Phật!

Riêng đối với người Phật tử, tu niệm Phật, tại sao họ không tự tại vãng sanh, muốn vãng sanh lúc nào thì đi lúc ấy, vì sao vẫn cần có người khác trợ niệm giúp cho? – Người tu niệm Phật, công phu chưa được thuần thục, tín tâm nguyện tâm thường ngày chưa đủ thiết tha, khi lâm chung rất dễ bị mê hoặc điên đảo. Vào thời khắc quan trọng này nếu có được bạn đạo trợ niệm cảnh tỉnh, giúp họ được giác ngộ, quyết không quên câu niệm Phật, thực hiện được đầy đủ ba tư lương Tín-Nguyện- Hạnh – ứng hợp với đại thệ nguyện của đức Phật A Di Đà, họ sẽ có cơ hội được độ thoát.

Đối với người tu niệm Phật, lúc sắp mạng chung muốn

thấy Phật A Di Đà đến tiếp dẫn thì phải giữ được chánh

niệm. Vào lúc lâm chung thần thức của con người dao động không giống nhau, muốn giữ được chánh niệm họ phải giác ngộ được lý vô thường để buông bỏ những ý thức duyên theo sáu trần như: tình cảm, tiền bạc, danh vọng, tài sắc… Muốn vậy nhất định phải nhờ vào sự trợ niệm, được thiện tri thức ở bên cạnh cảnh tỉnh rằng: “Bạn biết pháp duyên sinh không có chủ thể, nên đời người mọi thứ đều vô thường, như bóng bọt như sương, chẳng mang theo được gì, bạn hãy buông bỏ hết đi!” như vậy bạn mới mong giữ được chánh niệm. Dẫu chỉ còn một niệm duyên theo sáu trần tức còn bị nghiệp quấn trói, thì cả đời niệm Phật của bạn coi như luống uổng, bạn không giải thoát nổi đâu!

Nếu như bạn không cần vào sự trợ niệm thì bạn phải có sức tu định viên mãn, sức tu niệm Phật kiền thành mới được! Vì khi lâm chung do bệnh khổ bức bách, thân tứ đại tan rã … làm tâm bạn tán loạn điên đảo, lại thêm ách nạn oán thân trái chủ hiện ra, bạn giữ nổi chánh niệm được sao? Vì những duyên cớ này, mới thấy việc trợ niệm cho người lâm chung rất là quan trọng.

Vì mục đích của việc trợ niệm là giúp người sắp mạng chung sanh khởi chánh niệm, giúp cho họ đừng quên câu

niệm Phật, nên vào thời khắc họ lâm chung, bất cứ nghi thức nào cũng không cần thiết, chỉ cần câu Phật hiệu mà thôi.

Hỏi: Vì sao các chư vị Tổ sư đại đức đều cho rằng việc trợ niệm giúp người lâm chung là việc rất trọng yếu?

Đáp: Các chư vị Tổ sư đại đức đều nói việc trợ niệm rất là trọng yếu, vì trợ niệm là việc hòng thành tựu sự vãng sanh cho người lâm chung, ý này vốn lấy từ kinh Phật. Để sau khi mạng chung họ liền được vãng sanh sang thế giới Cực Lạc, dần dần đạt đến viên thành Phật quả. Cũng có nghĩa là giúp một phàm phu đi thành Phật, bạn nghĩ xem công đức này lớn biết bao!

Xét về tình lý chúng ta thử suy nghĩ, nếu như bạn giúp cho rất nhiều người vãng sanh thành Phật, đến khi bạn lâm chung, dù công phu tu hành có yếu một chút cũng không hề gì, vì nhiều người (nhờ bạn) đã được vãng sanh (đang ở thế giới Cực Lạc) họ có tâm tri ân báo ân, khi biết bạn sắp vãng sanh thì họ cũng sẽ mời Đức Phật A Di Đà nhanh nhanh đi tiếp dẫn bạn. Họ nói, “nhờ ở nơi họ mà chúng con mới được sanh vào thế giới Cực Lạc, nên bây giờ xin Đức Phật A Di Đà nhanh nhanh đi tiếp dẫn họ,” bạn nghĩ xem có được không chứ! Chuyện này cũng thế mà thôi, thường ngày chúng ta lo trợ niệm giúp người khác, giúp họ được vãng sanh là việc rất quan trọng, bất cứ việc gì khác cũng chẳng thể sánh bằng được!

Hỏi: Vì sao có rất nhiều đoàn niệm Phật đều đề xướng việc trợ niệm? Đáp: Tổ Ấn Quang đại sư7 dạy: “Giúp người tịnh niệm vãng

sanh thì cũng được hưởng báo là sẽ có người trợ niệm!”

Người tu niệm Phật, muốn tu công đức thì đây là cách tu công đức đệ nhất. Bên việc thắp hương, đánh khánh, liên hữu đến niệm Phật giúp trợ duyên cho người bệnh lâm chung được tịnh niệm vãng sanh, chính là đưa một phàm phu đi thành Phật. Các vị thử nghĩ xem, việc độ chúng sanh thù thắng nhất chính là độ họ thành Phật, coi như ngay trong đời này bạn đã làm được một việc rất trọng đại là giúp được một người thành Phật, thấy có tuyệt vời không!

Bồ Tát Đại Từ dạy rất hay: “Nếu bạn có thể giúp được hai người vãng sanh thì tinh tấn hơn bản thân tu hành, nếu bạn giúp cho mười mấy người vãng sanh thì phước báu của bạn thật là vô lượng!” Việc vãng sanh của bạn sau này – quả thật bạn đã nắm chắc trong tay. Còn nếu như bạn giúp được hơn một trăm người vãng sanh, theo lời Bồ Tát Đại Từ thì bạn chính là “Bồ Tát” thật sự rồi đó! Cho nên rất nhiều đoàn thể niệm Phật đều tổ chức đoàn “Sức Chung Liên Hữu trợ niệm”, đây là việc rất là trọng yếu, cần được đề xướng rộng rãi.

—()—

CHƯƠNG 2 NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT KHI GIÚP ĐỠ TRỢ NIỆM

---oOo--- Hỏi: Thưa, việc trợ niệm phải được tiến hành vào giai đoạn nào?

Đáp:

* Nếu người đang bị bệnh nặng (trong tình trạng nguy kịch) nhưng đầu óc vẫn tỉnh táo, lúc này phải nên giúp cho họ niệm Phật. Tiếng niệm Phật của người trợ niệm, mỗi chữ mỗi câu đều phải rành rẽ rõ ràng, để khiến cho câu Phật hiệu đi sâu vào tâm thức của người bệnh, như thế mới đắc lực.

* Sau khi họ tắt thở rồi, thì việc trợ niệm tốt nhất là nên liên tục suốt mười hai tiếng đồng hồ, chí ít cũng phải giúp họ niệm tám tiếng đồng hồ. Vì thần thức của người chết, có thể đạt giải thoát bằng cách lắng nghe lời khai thị để họ nhận ra rằng – tất cả đều do chính ý niệm tâm thức của họ chiếu hiện ra mà tỉnh ngộ!

Nếu họ vãng sanh ở bệnh viện thì trợ niệm ở bệnh viện. Nên trợ niệm vào lúc người bệnh chưa tắt thở, đây là thời khắc quan trọng nhất! Có được thiện tri thức bên cạnh khuyên bảo cảnh tỉnh họ, giúp họ không mất chánh niệm, nhất tâm cùng niệm Phật với mọi người, đem toàn tâm toàn ý mà cầu sanh

Tịnh Độ.

Hỏi: Lão pháp sư có dạy: “Đến lúc đó kinh điển hay chú Vãng Sanh thảy đều không cần, chỉ cần niệm một câu A Di Đà Phật”. Vậy con xin hỏi “lúc đó” là lúc nào?

Đáp: Từ lúc lâm chung vãng sanh, cho đến 8, 10 hoặc 12 tiếng đồng hồ sau khi vãng sanh. Trong khoảng thời gian này chỉ cần một câu niệm Phật, không cần bất cứ lễ nghi hay kinh chú nào khác. Hơn nữa, nếu chuyên niệm danh hiệu Phật thì ai ai trong thân quyến của họ cũng đều niệm được cả, rất là thiết thực, đạt được đại lợi.

Người sắp lâm chung, một lòng niệm Phật là Tâm lực, nguyện lực tiếp độ chúng sanh là Phật lực, sự cảm ứng là Pháp lực. Ba lực bất khả tư nghì nầy dung hợp vào trong một câu hồng danh, Phật A Di Đà sẽ hiện thân tiếp dẫn, cho nên nếu tâm niệm sau cùng khi lâm chung là niệm Phật, người đó liền theo Phật vãng sanh về Thế Giới Cực Lạc. Mục đích của thân quyến và bạn bè trợ niệm là hy vọng một niệm sau cùng của họ là niệm Phật, theo Phật vãng sanh; nên vào giờ phút này được chúng ta niệm Phật trợ duyên, người bệnh có được sự diệu dụng vô cùng thù thắng.

Người bệnh sắp lâm chung, chỉ cần câu niệm Phật – tất cả những kinh chú thảy đều không cần – để giúp họ chỉ chuyên tâm vào một câu niệm Phật mà có thể vãng sanh! Vào lúc này cũng không nên nói chuyện phiếm, không nên để họ có tạp

niệm, vì câu Phật hiệu lúc này rất cần thiết, để giúp họ tạo

cảm ứng đạo giao với thế giới Cực Lạc và Đức Phật A Di Đà. Hỏi: Thưa, cần phải trợ niệm với thời gian bao lâu mới là bảo đảm?

Đáp: Theo như trong kinh dạy, khi con người đã tắt thở, thông thường sau khoảng tám tiếng đồng hồ thần thức mới rời khỏi thân xác. Nên họ vừa mới tắt thở thì thần thức vẫn chưa đi hẳn, thời gian này mà niệm Phật cho họ thì cảm ứng của họ rất

mãnh liệt, giúp họ vô cùng thù thắng! Vì thế ta cần phải trợ

niệm giúp họ từ 8 đến 12 tiếng, tốt hơn nữa là 14 tiếng, để họ vãng sanh được an toàn, hoặc 24 tiếng là tốt nhất, vì có người sau tám tiếng đồng hồ thần thức vẫn chưa có đi hẳn.

Hỏi: Thông thường sau khi con người vãng sanh 24 tiếng đồng hồ thì thần thức đã rời khỏi thân xác, nhưng có vị cư sĩ quá 24 tiếng đồng hồ mà cơ thể vẫn còn nóng. Gặp trường hợp này chúng con có cần tăng thêm thời gian trợ niệm không?

Đáp: Đúng vậy! Cần phải tăng thêm thời gian trợ niệm cho

họ. Vì cơ thể của họ còn nóng, có nghĩa là A Lại Da thức của

họ vẫn chưa có rời khỏi thân xác, tức nghiệp lực của thần thức vẫn còn ở trong thân xác chưa rời khỏi được. Khi nào thân thể họ trở nên lạnh giá, tức là thần thức đã rời khỏi thân xác. Thời gian để cho thần thức rời khỏi thân xác mỗi người có nhanh chậm khác nhau, thường ước định từ tám đến mười hai giờ đồng hồ sau khi người bệnh chấm dứt hơi thở. Nên tốt nhất cần kéo dài thời gian trợ niệm từ 12 tiếng đồng hồ trở lên (sau khi họ đã tắt thở), được vậy thì an toàn hơn.

Hỏi: Có huynh đệ đồng môn Tịnh độ vãng sanh, sau khi trợ niệm 12 tiếng đồng hồ, thì quàn lại nhà chờ hai hoặc ba ngày sau mới an táng hoặc hỏa táng. Xin cho con hỏi, vậy mình có cần tiếp tục trợ niệm thêm cho họ hay không?

Đáp: Quàn lại hai ngày thì niệm thêm cho họ hai ngày, quàn ba ngày thì mình niệm thêm ba ngày… Trong suốt thời gian đợi an táng hay hỏa táng thì không nên ngừng nghỉ việc niệm Phật.

Đây là tự lợi cũng là lợi tha!

Hỏi: Trong khoảng thời gian 49 ngày sau khi họ vãng sanh, chúng ta có cần tiếp tục trợ niệm không?

Đáp: Cần chứ! Trong suốt bốn mươi chín ngày tốt nhất là không nên ngừng việc niệm Phật, cho dù người vãng sanh này có công phu niệm Phật thuần thục, thậm chí đến tự niệm thành phiến; vì trong bốn mươi chín ngày này nếu niệm Phật rồi hồi hướng cho họ, nhất định sẽ giúp cho họ thêm tăng cao phẩm vị.

Nếu như người này bản thân không có công phu niệm Phật, không thể vãng sanh được, họ sẽ thọ sanh vào sáu đường; thì với công đức niệm Phật này, có thể giúp cho họ tránh đọa vào ba đường ác, họ sẽ sanh vào đường lành, rồi trong cõi lành đó phước huệ của họ cũng được tăng trưởng. Và khi niệm Phật chúng ta cũng phải hết sức thành tâm thành ý, vì đây cũng là cơ hội để ta làm một việc rất có lợi ích thiết thực.

Mới đây chúng ta cũng có một ví dụ điển hình, bà ấy khi còn sống không hề biết niệm Phật, chưa từng biết đến Phật pháp; nhưng trong bốn mươi chín ngày sau khi mất, dựa vào sức trợ niệm rất thù thắng của ban trợ niệm, đã giúp cho bà ấy cảm nhận và phát khởi được Tín-Nguyện-Hạnh, cuối cùng bà ấy vẫn được vãng sanh! Tuy ở trong thân trung ấm, nhưng bà ấy vẫn có thể niệm Phật theo đại chúng, có thể tu theo suốt đến mãn kỳ – ngày thứ bốn mươi chín là mãn kỳ. Bởi tuy ở trong thân trung ấm nhưng thần thức vẫn chưa có mất hẳn, bà vẫn có thể cùng tu theo đạo tràng trọn bốn mươi chín ngày, cuối cùng thì bà ấy cũng có cơ hội thành tựu đạo quả và được vãng sanh.

Nên pháp niệm Phật Vãng Sanh quả thật là vi diệu, bất khả tư nghì, không nên có chút gì nghi hối! Hỏi: Loài súc sanh khi chúng mất rồi, chúng ta nên áp dụng việc trợ niệm như thế nào đây? Có cần phải niệm mười hai tiếng đồng hồ rồi mới được di chuyển hay không?

Đáp: Đức Phật dạy, con người vừa mạng chung, trong tám tiếng đồng hồ không nên chuyển dời họ, đó là việc tối kỵ, vì thần thức của họ chưa có rời khỏi. Đối với loại động vật, nếu là loại động vật nhỏ (loài càng nhỏ thì càng đi mau), giống như những loại muỗi, kiến, gián… hoặc những loại nhỏ hơn nữa là các loại bò, bay, máy, cựa… bạn nên niệm Phật cho chúng mười mấy phút, nhiều hơn thì nửa tiếng đồng hồ là đủ rồi. Còn nếu như loại động vật lớn như trâu, bò, heo, chó… thì bạn nên niệm cho chúng khoảng một tiếng đồng hồ, không cần phải niệm mười hai tiếng.

—()—

CHƯƠNG 3 NHỮNG TÌNH HUỐNG CẦN CHÚ Ý & PHƯƠNG PHÁP GIẢI QUYẾT KHI TRỢ NIỆM

---oOo--- Hỏi: Thưa, nếu có huynh đệ đồng tu trong đạo tràng vãng sanh thì giúp họ siêu tiến như thế nào đây?

Đáp: Huynh đệ đồng tu trong đạo tràng, cùng tu niệm Phật thì có phải cùng nhau cầu vãng sanh không? Vậy khi người huynh đệ đồng tu cùng đạo tràng vãng sanh thì bạn phải làm thế nào đây? – Bạn phải hiểu cho được, phải hiểu làm thế nào để giúp trợ niệm cho họ, và làm thế nào để giúp họ được thành tựu!

Các vị Cổ đức xưa đã viết lại những trình tự này để giúp cho hậu thế học tập, đó là quyển ‘Sức Chung Tân Lương’, quyển này thuộc thể loại viết bằng văn ngôn có văn nghĩa quá sâu, không tiện cho người sơ cơ học tập. Nên các vị đại đức cận đại sợ chúng ta xem không hiểu, đã đơn giản hóa nó bằng lối văn bạch thoại với tựa đề là ‘Sức Chung Tu Tri’.

Quyển sách này chúng tôi đã ấn hành mấy lần, và cũng đang cho ấn hành ra phiên bản mới, trong đó những phần quan trọng nhất đã được dùng bút đỏ ghi lại, hoặc in màu lên phần đó. Thoạt đầu tôi vẫn giữ tên sách là ‘Sức Chung Tu Tri,’ nhưng vì có nhiều người không hiểu ý nghĩa tên của tựa sách này, nên tôi đổi nó thành ‘Làm Thế Nào Để Vãng Sanh Bất Thoái Thành Phật,’ mọi người nhìn thấy tựa sách như vậy đều lấy làm thích. Quyển sách nhỏ này các bạn cũng cần phải nên thường xem. Tại sao? Vì bất cứ khi nào chúng ta gặp cơ hội cần phải giúp trợ niệm, thì cũng biết cách mà ứng dụng.

Mẹ già của tôi qua đời cũng được chiếu theo quyển sách này mà áp dụng, các việc hậu sự hoàn toàn làm theo sự chỉ dẫn nơi quyển sách này. Bà Hàn Quán Trưởng vãng sanh, làm tang lễ cũng y theo quyển sách này, làm rất là đúng pháp!

Hỏi: Nếu như trong đạo tràng có người vãng sanh, chúng ta có cần điều động huynh đệ cùng tu Phật thất đến cùng trợ niệm không? Và nên sắp xếp như thế nào để tốt đẹp cho cả đôi bên?

Đáp: Nếu trong Niệm Phật đường có người vãng sanh thì tuyệt đối cũng không nên khuấy động Niệm Phật đường. Việc đưa đưa tiễn người vãng sanh đương nhiên là do những người phát tâm lo việc trợ niệm đảm nhận, họ sẽ đến giúp cho người đó.

Còn những người đang tu Phật thất tại Niệm Phật đường có đến giúp trợ niệm thì cũng chỉ làm cho người lâm chung bị loạn tâm thêm thôi, hơn nữa họ không thể chuyên chú vào việc niệm Phật, sẽ làm người vãng sanh không có sự thanh tịnh để niệm Phật, điều này không tốt. Cho nên việc trợ niệm cho người Vãng Sanh nên giao cho tổ trợ niệm nhỏ chuyên trách, chúng ta còn gọi là “Đoàn Niệm Phật sức chung” hay “Liên hữu trợ niệm”. Ban trợ niệm sẽ đến lo lắng phụ trách, giúp đỡ trợ niệm cho người lâm chung, sự việc đúng thì nên làm như vậy mới có hiệu quả.

Hỏi: Thưa, có một số người tu hành niệm Phật, sau khi vừa vãng sanh thì vợ con liền mang họ vào nhà ướp xác, như vậy có ảnh hưởng đến việc họ vãng sanh không?

Đáp: Tất nhiên là có ảnh hưởng. Đây chỉ là một cách giải quyết quá hồ đồ, quá lạnh lùng của người đời!

Người vừa chết đi chưa lâu, thần thức vẫn có thể thấy -nghe - hay - biết. Vì sao? – Vì thần thức là do Pháp Tánh biến hiện ra. Khi thần thức chưa tách lìa thân thể, dù cho không còn hít thở nữa hay tất cả mọi bộ phận đều ngưng vận hành, nhưng mỗi tế bào trên thân thể ấy vẫn còn thấy - nghe - hay - biết. Vì mỗi tế bào là một vật thể, vật thể ấy lấy Tâm làm Thể. Nếu ta dùng thiện ý đối đãi chúng, chúng sẽ đáp ứng tốt lành; dùng ác ý đối với chúng, chúng sẽ đáp ứng xấu ác. Do vậy đối với người mất, nếu chúng ta dùng thiện ý, chúc phước cho người ấy, người ấy sanh trong ba đường lành; dùng ác ý đối với người ấy, người ấy bèn sân giận, phản ứng ác, sanh vào ba đường ác

(Súc sinh, Ngạ quỷ, và Địa ngục). • Đọa vào đường Súc sinh là do bởi ngu si chi phối, phải sống trong hoàn cảnh bị ràng buộc bằng mối quan hệ ăn thịt hoặc bị ăn thịt chồng chéo lẫn nhau, và luôn bị đe dọa bởi nỗi sợ hãi giữa ăn hoặc sẽ bị ăn.

• Ngạ quỷ là do nô lệ của sự tham dục, lúc nào cũng bị quằn quại đau đớn bởi sự đói khát. • Còn Địa ngục thì bị hành hạ bởi sự trói buộc sân si.

Bởi thế khi người chết vừa mới qua đời, chúng ta thường nói là “tắt thở”, trong 8 tiếng đồng hồ chẳng nên đụng chạm vào người ấy. Vì sao? Vì nếu đụng vào người họ, khi ấy họ vẫn còn cảm giác đau khổ, đau khổ bèn sanh tâm sân hận! Khi nhận tín hiệu không tốt, họ sẽ có phản ứng không tốt, làm họ chịu quả báo trong tam đồ. Vì thế, sau 8 tiếng, tốt nhất là 12 tiếng, chớ có đụng chạm đến, ngay cả giường họ nằm cũng đừng đụng vào. Chúng ta ở bên cạnh niệm Phật giúp cho họ, chỉ trợ niệm bằng một câu “A Di Đà Phật”, đó là tín hiệu tốt lành, là tín hiệu thù thắng nhất.

Nếu người mất hoàn toàn tiếp nhận tín hiệu ấy, phát nguyện cầu sanh Tây Phương Cực Lạc thế giới, người ấy sẽ được giải thoát! Nếu người ấy phiền não tập khí còn quá nặng, dẫu cho có người trợ niệm mà họ vẫn không có ý niệm vãng sanh Cực Lạc thế giới; thì tuy họ không có ý niệm như vậy, nhưng họ vẫn không bị đọa trong ba ác đạo. Sự thật là như thế, đạo lý là đây, chúng ta chẳng thể không biết!

Hỏi: Nếu người bệnh đã tắt thở trong khi vẫn còn ống thở oxy hoặc truyền dung dịch thì chúng ta có nên rút ống thở oxy hoặc ống truyền dung dịch ngay ra không. Hay phải đợi niệm Phật (sau 12 tiếng đồng hồ) xong mới di chuyển?

Đáp: Có thể nói khi người bệnh đã bước vào tình trạng nguy kịch, thì người chăm sóc ở bên cạnh rất là quan trọng, rất là quan trọng! Lúc họ đã lâm vào tình trạng khó cứu chữa, không còn khả năng cứu vãn thì nên rút ngay những thứ này ra đi. Khi rút rồi họ sẽ không còn thấy đau đớn nữa, họ sẽ cảm thấy rất nhẹ nhàng, thoải mái và tự tại. Còn nếu như lúc này mà vẫn chưa chịu rút hết ra thì coi như khó khăn rồi, vì họ rất là đau đớn!

Nên hiểu là nếu bạn có rút ra họ cũng đau đớn, mà không rút ra thì họ càng đau đớn hơn, đây chính là câu: “Lý người như lý mình,” ai trong chúng ta cũng đều hiểu cả. Nên để giảm bớt sự đau đớn cho họ, tốt nhất là khi thấy tình trạng đã nguy kịch khó có thể cứu vãn thì nên rút hết ra, lúc này họ sẽ tự niệm Phật

thôi, niệm Phật được thì họ sẽ không còn cảm thấy đau đớn nữa!

Hỏi: Thưa, do nguyên nhân gì khi trợ niệm cho người lâm chung tuyệt đối không được đụng chạm vào họ?

Đáp: Tổ sư Ấn Quang nói: “Khi người sắp lâm chung chính là lúc phân biệt giữa thánh, phàm, người, quỷ; tình trạng khác nào ngàn cân treo đầu sợi tóc, khẩn yếu cùng cực!” Nên việc trợ niệm cho người lâm chung rất là quan trọng, cốt để giúp cho họ giữ được chánh niệm, và khi người ấy vừa mới qua đời thì sau 8 tiếng đồng hồ tuyệt đối không được đụng chạm vào thân thể của họ. Vì khi họ vừa mới tắt hơi là giai đoạn thần thức như đang rơi vào chỗ vô định – mơ hồ giữa chết và sống, giữa thiện và ác, giữa đọa lạc và giải thoát – nên thần thức của họ rất buồn đau, sợ hãi, không có định hướng..., nếu xúc chạm vào người họ thì thần thức sẽ hoang mang kinh hãi, khiếp giận, chẳng khác gì đang bị hành hạ tra tấn, thật là tội nghiệp cho họ!

Không những không được đụng chạm vào thân thể mà ngay cả giường họ nằm cũng không được đụng đến, chí ít cũng phải để qua 8 tiếng đồng hồ. Bảo đảm nhất là nên chờ qua 12 đến 14 tiếng đồng hồ, khi thần thức của họ rời khỏi hẳn thì việc đụng chạm mới an toàn. Một khi thần thức chưa rời khỏi thân xác thì họ vẫn còn nhận biết, giai đoạn này họ rất là đau khổ và đau đớn. Hễ đau đớn thì họ sanh tâm sân hận, chính họ phần nhiều sẽ bị đọa vào độc loại, tất sẽ đem tâm kết oán thù với bạn, thật đáng sợ hãi thay! Hỏi: Để đoán biết người mạng chung đi vào đường lành hay bị đọa ác đạo, người ta thường hay thăm dò xem hơi ấm ở đâu, thưa có cần thiết phải làm như vậy không?

Đáp: Con người khi hơi thở sau cùng vừa chấm dứt, tiếp theo là họ đi đầu thai vào một đường nào đó, nên nếu niệm sau cùng mà họ khởi sân si thì phần đông là bị đọa vào đường địa ngục!

Nên trong ‘Sức Chung Tân Lương’ và ‘Sức Chung Tu Tri’ có nói rõ tại sao các chư Cổ đức rất coi trọng điều này.

Khi người mạng chung, không được xúc chạm vào người họ vì tình trạng thần thức của họ đã rời khỏi hẳn hay chưa – hạng phàm phu chúng ta đây không thể biết được. Trong kinh Phật có dạy: “Thời khắc này đây là lúc đau khổ tột cùng nhất của đời họ,” trong kinh có ví dụ như rùa sống bị lột mai, họ đau đớn như vậy đấy! Cho nên nếu xúc chạm vào người họ, nhân đấy họ bị đau đớn, tâm sanh phiền đau đến nỗi chẳng được vãng sanh.

Có một số người cho rằng, sau khi người qua đời nên dò tìm coi hơi ấm tụ ở chỗ nào – để xem họ sanh vào đường lành hay bị đọa đường ác8. Tốt nhất đừng nên đụng chạm vào người

của họ, ai nấy chỉ nên khẩn thiết niệm Phật, chẳng cần dò

xem nóng lạnh ở chỗ nào, vì chúng ta muốn thăm dò nhưng lại không thể biết thần thức của họ đã rời hẳn chưa. Nếu thần thức của họ đã rời khỏi thân xác thì không sao, còn nếu như thần thức vẫn chưa rời khỏi thì lỗi họa ấy thật là vô lượng vô biên!

Thông thường từ 8 đến 12 tiếng đồng hồ thần thức mới rời khỏi thân xác, nên trong khoảng thời gian này không được xúc chạm hay dời động thân xác của họ, nếu họ nằm trên giường cũng không được đụng chạm vào giường, và phải đi cách ra xa một chút. Có làm được như vậy mới thật sự thương yêu, thật sự giúp đỡ cho họ! Sau 8 tiếng đồng hồ nếu muốn kiểm nghiệm hay thăm dò thì được, nhưng an toàn nhất thì nên để qua 12 tiếng đồng hồ. Chúng ta phải hiểu kỹ những kiến thức thông thường này để giúp người vãng sanh được thành tựu, chứ đừng Hỏi: Thưa, có người sau khi mất chưa được 8 tiếng đồng hồ, người trợ niệm dùng phương pháp đẩy lực từ dưới chân lên đỉnh đầu, ý là muốn giúp cho thần thức của người lâm chung sớm rời khỏi xác, xin hỏi việc này có hợp lý không? Có làm ảnh hưởng gì đối với người lâm chung không?

Đáp: Tốt nhất là không nên dùng những phương pháp này! Vì sao? Chỉ trừ khi người lâm chung là người có học khí công, còn nếu như họ không có học khí công thì với phương pháp này sẽ khiến họ sanh tâm phiền não – mà khi có phiền não thì họ sẽ nổi tâm sân. Khi lâm chung mà nổi sân thì bị đọa vào ba đường ác, cho nên việc làm này không tốt.

Con người khi lâm chung thì hãy để cho họ yên tĩnh, chỉ nên đứng bên cạnh niệm Phật, giúp cho họ giữ chắc câu Phật hiệu, nhắc nhở họ niệm Phật theo mình – nhờ vào công năng

của câu niệm Phật, họ sẽ duyên cảnh theo Phật và nghĩ đến việc cầu sanh Tịnh Độ, nghĩ đến việc muốn gần gũi Đức

Phật, dụng ý chính là ở chỗ này!

Hỏi: Thưa, con người khi đã tắt thở rồi thì việc cấp cứu có còn hữu hiệu không? Đáp: Khi con người đã tắt thở, việc cấp cứu là một việc rất không nên làm! Các bác sĩ đều biết, chúng ta cũng đã từng tham gia trợ niệm vãng sanh cũng đều hiểu, vào lúc đó tuy các bác sĩ sẽ hỏi ý người thân nhân trước là họ có muốn việc cấp cứu hay không – vì cấp cứu là việc rất đau lòng và cũng không có nhiều kết quả – và bác sĩ cũng sẽ nói những trạng huống xảy ra cho bạn nghe; nếu bạn có yêu cầu thì họ cũng làm, còn nếu như bạn nói không cần thì họ cũng sẽ tán thành.

Việc cấp cứu người đã tắt thở, chắc chắn sẽ làm tổn thương người bệnh rất nghiêm trọng. Tại sao? Vì họ sẽ rất đau đớn, vì đau nên họ nổi sân, khi cơn sân vừa nổi dậy nhất định họ sẽ bị đọa vào ba đường ác, nhưng có rất nhiều người không hề biết cái việc hệ trọng này!

Một niệm sau cùng khi lâm chung là thời điểm quyết định cho việc siêu thăng hay đọa lạc. Một niệm sau cùng nếu là niệm Phật thì vãng sanh về cảnh giới Tây Phương Cực

Lạc. Hỏi: Khi tiễn người lâm chung chúng ta cần phải chú ý những điều gì?

Đáp: Một niệm sau cùng khi lâm chung là thời điểm quyết định cho việc siêu thăng hay đọa lạc. Một niệm sau cùng nếu là niệm lành thì sẽ sanh về cảnh giới nhân thiên, một niệm sau cùng nếu là niệm ác thì đọa lạc vào cảnh giới tam đồ, một niệm sau cùng nếu là niệm Phật thì vãng sanh về cảnh giới Tây

Phương.

- Gia đình quyến thuộc khi tiễn người lâm chung, phải tuyệt đối nén nỗi buồn thương, chỉ biểu lộ tấm lòng từ ái, khuyến khích người ấy ráng tịnh tâm niệm Phật, trước mặt người lâm chung tuyệt đối không được biểu lộ sự ưu sầu buồn đau, những ai để lộ tình cảm than khóc thì phải mời ra ngoài.

- Người trợ niệm khi tiễn người lâm chung, để họ còn làm chủ được tâm niệm sau cùng của họ, thì âm điệu niệm Phật không nên xen lẫn điệu bi ai để tránh người bệnh dẫn khởi tâm sầu thương mà mất chánh niệm. Đừng cho họ nhìn thấy sự quyến luyến bi ai của người thân – để họ không khởi tâm luyến ái. Tốt nhất hãy nên để những người bạn đạo trợ niệm, khuyên họ dứt bỏ tham ái, nhất tâm niệm Phật, cầu sanh Tịnh Độ, nhờ một niệm thanh tịnh mà họ được vãng sinh cõi Phật.

Đức Phật dạy, “người mới mạng chung, sau 8 tiếng đồng hồ thì thần thức của họ mới rời khỏi thân thể, nếu chưa có rời khỏi thì thần thức ấy vẫn có cảm giác nên rất dễ khởi lên tình cảm, vẫn mừng-giận-buồn-vui…”, mà hễ khởi tình cảm liền

Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.