Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Phật giáo ứng dụng
Pháp Môn Hạnh Phúc
- Tác giả
- Đại Lão Hòa Thượng Thích Tinh Vân
- Thông tin
- Nguồn: adidaphat.net
Pháp Môn Hạnh Phúc Mục lục
Lời nói đầu PHẦN 1: SỰ NGHIỆP Bạn có thể thành công?
Cẩm nang về nghề nghiệp Học tập quản trị đời sống Tiền được sử dụng mới là tiền của mình PHẦN 2: SINH HOẠT Tình yêu có thể hợp pháp và không hợp pháp Chăm sóc “đóa hoa” hôn nhân Vũ khí của người phụ nữ Dấu ấn của sự trưởng thành
Thêm chất ngọt cho đời Trí tuệ trong xử trí chuyện vặt ở đời
PHẦN 3: CUỘC SỐNG Không thể không biết kinh nghiệm của cuộc sống Ánh sáng của sự giao tế giữa người và người
Phương pháp chiến thắng trầm cảm Dùng con mắt thiện cảm để nhìn thế giới
Trí huệ thấu suốt sinh tử PHẦN 4: TINH THẦN Lối vào Pháp môn bất nhị Cuộc đời của đại ngã Niềm vui ở cõi Niết bàn
Tâm sinh vạn pháp Chia sẽ ebook : http://downloadsachmienphi.com/ Tham gia cộng đồng chia sẽ sách :
Fanpage : https://www.facebook.com/downloadsachfree Cộng đồng Google : http://bit.ly/downloadsach
LỜI NÓI ĐẦU
Đây là những bài nói của thầy Tinh Vân về vấn đề “Pháp môn hạnh phúc”, và cũng là nhan đề của tập sách mà bạn đọc đang có trong tay, một tập sách trình bày quan điểm của tác giả về những vấn đề quan trọng của cuộc sống thường ngày của kiếp người trong xã hội ngày nay. Tập sách có tên gốc là Khoan tâm. Theo nghĩa thông thường, “khoan tâm” có nghĩa là giải bỏ những phiền muộn, buồn rầu ở trong lòng, một nghĩa khác là tâm tình thanh thỏa, thoải mái, một nghĩa nữa là yên tâm, không lo nghĩ. Như vậy, “khoan tâm” chỉ trạng thái tâm tình khoan khoái, dễ chịu, không vướng bận. Những trạng thái ấy cộng lại chính là hạnh phúc của đời người vậy. Hạnh phúc ấy bao gồm nhiều yếu tố, trong đó quan trọng nhất chính là giải trừ phiền não, dứt bỏ thị phi, tu tập hành thiện, phục vụ nhân sinh. Sách viết về những sự việc đời thường, những sự việc tưởng chừng như ai cũng biết, cũng thấy, cũng hành xử, nhưng mấy ai thấu triệt tính chất quan trọng của nó đối với nhân sinh. Đọc tập sách này, bạn đọc sẽ thấy điều đó. Sách chia làm bốn phần: Phần thứ nhất trình bày về sự nghiệp, tức những gì liên quan đến đời sống của mỗi cá nhân trong xã hội; phần thứ hai nói về sự sinh hoạt, tức những điều mà con người thường gặp phải trong cuộc sống hằng ngày; phần thứ ba bàn về cuộc đời, tức những việc liên quan đến sự giao tế, đối xử cùng những biện pháp giải quyết; phần thứ tư trình bày vấn đề tinh thần, đây là phần tương đối đi sâu vào triết lý Phật giáo, giúp người đọc bước đầu làm quen với những khái niệm về Phật pháp. Tất cả các nội dung trên được tác giả trình bày một cách mạch lạc, có lý luận, có thực tiễn, đặc biệt là những thực tiễn của chính cuộc đời tác giả, nên qua đó, người đọc phần nào cũng hiểu được hành trang của tác giả, một con người suốt đời cống hiến cho Phật pháp, tất cả vì hạnh phúc của nhân sinh.
Với tinh thần thực sự cầu thị, người dịch đã cố gắng chuyển tải các nội dung trên bằng ngôn ngữ tiếng Việt nhằm giúp bạn đọc hiểu biết thêm một số khía cạnh của hạnh phúc nhân sinh qua lời của một vị đại sư từng đi hoằng pháp nhiều nơi, từng tiếp xúc nhiều hạng người, từng thông hiểu sâu sắc Phật pháp, từng sống cuộc đời đạo hạnh, đặc biệt là từng trải qua những khó khăn vấp ngã, những chê trách phỉ báng trong cuộc đời tu hành của mình. Những trải nghiệm ấy đối với người tu hành, bằng sự nhẫn nhục, lòng từ bi và tinh thần vô úy họ đều có thể vượt qua, còn đối với chúng ta chưa hẳn đã khắc phục nổi. Vậy mời bạn hãy đọc tập sách nhỏ này để chia sẻ và thực hành.
Trong khi thực hiện bản dịch này, dĩ nhiên có chỗ này, chỗ khác không được như ý, có từ ngữ này, từ ngữ khác không thể thấu triệt, nên không tránh khỏi những sai sót, những chỗ chưa đạt, rất mong các vị thiện tri thức góp ý, chỉ giáo để lần sau nếu được xuất bản lại sẽ hoàn thiện hơn. Người dịch xin chân thành cảm ơn.
Thuận Hóa, mùa Vu Lan 2016 Nguyễn Phố
Phần 1SỰ NGHIỆP
BẠN CÓ THỂ THÀNH CÔNG?
Muốn trở thành trụ cột của nhà Phật, trước hết phải là thân trâu ngựa của chúng sinh Thành tựu tài lớn
Nhớ một bộ phim Nhật Bản trước đây, nội dung kể lại quá trình tu hành của Tôn Ngộ Không. Trong phim, Đường Tam Tạng nói với Tôn Ngộ Không: “Nếu ngươi muốn theo ta học đạo, hàng ngày phải đứng yên một chỗ trong 100 ngày; đứng xong, phải quỳ ở đó 100 ngày; quỳ xong phải đưa hai tay lên trời 100 ngày; sau đó ngâm mình trong nước 100 ngày rồi đốt lửa bên người 100 ngày… Nếu qua được những thách thức trong nhiều ngày đó, ta mới dạy ngươi Phật pháp.” Tôn Ngộ Không nghe xong bèn y theo lời của Đường Tam Tạng đứng bất động 100 ngày, quỳ trên đất 100 ngày, đưa hai tay lên trời 100 ngày, ngâm mình trong nước 100 ngày… Trải qua một lần 100 ngày, hai lần 100 ngày, mười lần 100 ngày… cuối cùng, Tôn Ngộ Không đã chịu được tất cả những thử thách của những lần 100 ngày ấy, lúc bấy giờ ông ta đã thành đạo quả. Tuổi trẻ ngày nay, chính vì không trải qua những gì mà Tôn Ngộ Không đã rèn luyện kiểu 100 ngày của nhiều lần thử thách ấy, nên mới không thể chịu đựng, không thể chịu khó, bị quá nhiều lý do, bị ngã chấp quá nặng làm mê mờ chính mình. Như trên đã kể, nhiều những lần 100 ngày ấy có thể huấn luyện sức mạnh, tăng cường ý chí của chúng ta, nhưng có bao nhiêu người có thể chịu khó được như vậy? Mỗi cá nhân đều mong muốn mình có thể thành công, học nghề, sự nghiệp, nuôi dạy con cái thành tựu. Nhưng người ta thường nói “tài lớn muộn thành”, rất nhiều thành công không thể đến dễ dàng, như một cái cây cũng phải trải qua gió dập mưa vùi trong mười mấy năm trời mới to lớn. Điều gọi là “Mười năm trồng cây, trăm năm trồng người”, tức là con người không qua thời gian rèn luyện, không qua trắc trở mà muốn thành công thì thật là rất khó. Cho nên muốn thành tựu tài lớn phải có bốn điều kiện:
1. Cần vượt qua dư luận ồn ào. Con người phải trải qua các loại phiền não mới có thể thành tựu được.
Ví như là một học sinh, phải hoàn tất kỳ thi đầy phiền hà, bạn cần phải chấp nhận sự thật mới có thể cố gắng, không lười nhác; là một thầy giáo hướng dẫn một vấn đề giống nhau đối với những học sinh khác nhau, phải lặp đi lặp lại nhiều lần, phải chịu được tính khí của từng cá nhân, có như vậy mới có thể trở thành giáo viên; người thương nhân buôn bán cũng phải có thất bại, sau đó mới có thể thành công; tác phẩm của nhà nghệ thuật làm không đạt, cũng phải làm lại đôi ba lần… Nên có điều thế gian gọi là “nhiều người lắm chuyện”, nếu không vượt qua được lời dèm pha của người khác, không vượt qua được sự quấy rầy của ngoại cảnh, không vượt qua được các thứ phiền não, bị lún sâu trong phiền não, thì không thể nào thoát ra khỏi cảnh ngộ khó khăn.
2. Cần chịu đựng sự tức giận. Trên thế gian không có ai là vừa ý mọi nơi, vui vẻ mọi lúc, có khi những sự việc không như ý có thể liên tiếp xảy ra, mình cảm giác như chịu hết mọi nỗi oan ức. Nhưng tức giận có thể giải quyết được vấn đề chăng? Tức giận không những không thể thành tựu việc tốt, mà trái lại có thể thành ra việc xấu. Vì vậy, lúc tức giận trước tiên nên nhịn nơi cái miệng, không nên tùy tiện mắng người; lại nhịn nơi nét mặt, không nên tỏ lộ sự căm giận; rồi nhịn ở trong lòng, lòng không nổi giận, rốt cuộc sẽ không có gì xảy ra. Kinh “Bồ Tát giới” ghi, Đức Phật, lúc tu hành trong thời quá khứ, đã từng bị năm “tay chửi giỏi” đuổi theo chửi mắng, Đức Phật đi đến đâu thì chúng đi theo chửi đến đấy, nhưng thái độ của Đức Phật là “như chưa từng khởi một chút tâm nào đối với chúng”. Cách tu hành như vậy rốt cuộc Đức Phật chứng đắc Vô Thượng Bồ Đề. Cho nên chúng ta cần xem tất cả những ngang ngược và mắng chửi bên ngoài là làm tăng thượng duyên trong sự nghiệp. Người có dũng khí, có năng lực vượt qua được những cơn phong ba bão táp của cuộc đời, vững vàng trước tất cả những công kích phá hoại của ma chướng. Khi vinh nhục khen chê có ập đến thì cũng cần nhẫn nhịn, chịu đựng, như vậy mới có thể thành tựu sự nghiệp.
3. Cần chịu được những trắc trở. Khi bị đả kích, phê bình, hãm hại, nên làm thế nào? Đi đánh nhau với người ta chăng? Hay cãi cọ với người ta? Đó không phải là cách giải quyết cơ bản. Trong “Cảnh hành lục” có nói: “Chốc lát không thể nhịn, phiền não năm tháng tăng. ” Có thể chịu được những trắc trở, chứng tỏ bạn là người có sức mạnh, có thể gánh vác việc lớn; không thể chịu nhịn được sự chê cười thì phiền não không dứt, tài lớn khó thành. Tuổi trẻ ngày nay thường tỏ ra cái dũng nhất thời của kẻ thất phu, chỉ vì một chuyện nhỏ mà rút dao chém tới, chỉ vì một câu nói đùa mà găm sâu trong lòng khó bề trừ bỏ. Không có bản lĩnh nhẫn nhục thì bất kể làm việc gì cũng không thể đạt được mục tiêu. Một câu nói đùa cũng cần tranh cãi, một chút giày vò cũng chịu không được, những thanh niên không có sức mạnh ứng phó với hoàn cảnh như vậy đều không thể gánh vác trách nhiệm, không thể tạo dựng sự nghiệp. Đức Phật nói: “Người học đạo, nếu không thể chịu đựng được chê bai mắng chửi, đối với những công kích ác độc không coi như được uống nước cam lộ thì không thể xem là người học đạo. ”
Chúng ta thấy chữ “nhẫn” (忍) gồm lưỡi dao (“nhận” 刃) nằm trên trái tim (“tâm” 心), từ sự cấu tạo của chữ này, chúng ta có thể nhận ra ý nghĩa của sự nhẫn nại. Con người nếu trong cuộc sống đời thường không bồi dưỡng sức mạnh của sự nhẫn nại, không tu tập cho thật tốt, thì chưa cần nói đến việc chịu đựng được con dao cắm vào trái tim, mà da chân chỉ bị xước một tí đã chịu không nổi, đã kêu khóc om sòm!
4. Kiên gan với thời gian. Có đôi lúc sự nhẫn nại của con người chỉ có mức độ, có thể nhẫn nại trong một năm, qua hai năm đã chịu không nổi, có thể nhẫn nại hai năm, nhưng qua ba năm thì không thể được… Thời gian nhẫn nại như vậy là chưa đủ thâm hậu, trên đời có những việc thường thường cần nhẫn nhịn một năm, hai năm, mười năm, thậm chí phải nhẫn nhịn rồi lại nhẫn nhịn nữa. Bạn phải chịu đựng với thời gian, với vật đổi sao dời, và khi con người trưởng thành như thấy được hoa nở, cũng tức là thời gian quả chín không còn cách xa nữa.
Làm người ở đời tất cả đều phải chịu đựng. Người có lòng khoảng khoát rộng mở, nhìn mọi sự cao xa, không bị sự được thua trước mắt che lấp; người có lòng hẹp hòi thiển cận thì ở đâu cũng so đo tính toán, tăng thêm phiền não, thường không thể xong việc, không thành tài lớn.
Lời trích từ sách “Thái căn đàm”[1] Cái đáng quý của nhân cách là cái nằm ngoài công danh phú quý, Điều đáng yêu của vật chất là ở chỗ tình nghĩa sâu nặng của người trao tặng,
Nhân cách được tạo nên bằng ba chữ “không ích kỷ”,
Thành công có nền tảng bởi một lời “không cẩu thả”.
[1] Thái căn đàm: Tên sách, do Hồng Ứng Minh, người thời nhà Minh viết. “Thái căn đàm” nghĩa là bàn về rễ rau, tức ý nói bàn về gốc rễ đạo đức làm người, dụng ý của tác giả là muốn nhấn mạnh tài trí, việc tu dưỡng của con người chỉ có thể đạt được khi đã trải qua một quá trình học tập, rèn luyện gian khổ, bền bỉ.
“Thái căn đàm” xuất phát từ câu nói của học giả đời Tống là Uông Tín Dân: “Giảo đắc thái căn, bách sự khả tố” (nhai được rễ rau thì mọi việc đều có thể làm được), ý của câu này là con người chỉ cần kiên trì thích ứng với cuộc sống thanh bần thì bất kể làm việc gì cũng có thể thành tựu. Hồng Ứng Minh đọc thấy câu ấy và lấy làm đắc ý, cảm khái thốt lên rằng: “Tâm an mâu ốc ổn, tính định thái căn hương” (tâm an thì ở nhà tranh cũng thấy yên ổn, tính định thì ăn rễ rau cũng thấy vị thơm). Lấy cảm hứng từ đó, ông viết ra “Thái căn đàm” . Những câu châm ngôn xử thế trong “Thái căn đàm” dung hợp tư tưởng trung dung của đạo Nho, tư tưởng vô vi của đạo Lão và tư tưởng xuất thế của đạo Phật. Trên cơ sở những tư tưởng đó, “Thái căn đàm” trình bày triết lý nhân sinh trong nhiều phương diện của cuộc sống như tu dưỡng, xử thế, xuất thế… với nội dung sâu sắc, cô đọng, với lời lẽ chân thật dễ hiểu. Sách đã được dịch ra tiếng Việt với nhan đề “Thái căn đàm - Tinh hoa xử thế phương Đông” , người dịch là Thành Khang - Kim Thoa.
Người không bị đánh gục Có một con ốc sên nhỏ luôn giận mình vì cái vỏ cứng trên lưng, vừa nặng nề vừa khó coi. Nó ngưỡng mộ con chim bay trên trời, có trời cao bảo vệ; nó ngưỡng mộ con trùn dưới đất đen, có đất dày che chở. Nhưng mẹ ốc sên nói với nó: “Con không tựa vào trời, cũng không tựa vào đất, con nên tựa vào cái vỏ cứng trên mình của con.” Cái vỏ trên mình tuy không đẹp, nhưng lại bảo vệ an toàn cho bản thân; ghét bỏ của mình, hâm mộ người khác, làm sao có thể thành công được?
Tất cả phẩm chất của con người đều do tự chính mình xây dựng nên. Phúc lạc người khác ban cho chúng ta không thể nương nhờ, phải tự khẳng định mình, tự mình cố gắng tiến lên, tự tìm lấy phúc lạc.
Chỉ khi tự mình ngã quỵ trước mới có thể bị người khác đánh gục, cần tin tưởng vận mệnh đang nằm trong tay của chính mình. Từ khi ra đời, con người dần dần cảm nhận được nhiều vấn đề của nhân thế, như sinh lão bệnh tử, thị phi giữa người với người, giàu nghèo sang hèn, được thua phiền não, ngoài ra còn có những vấn đề khác như quốc gia, xã hội, chính trị, kinh tế, tình cảm, nhân sự, có một số người rất dễ bị những vấn đề ấy đánh gục, một số người khác thì không. Vậy cần phải có đủ các loại phẩm chất nào mới không bị đánh gục?
1. Làm một con người có khí phách. Có người “người nghèo nhưng chí không nghèo”, làm người có khí phách vững mạnh, không xu phụ hoàn cảnh, khắc phục khó khăn. Người có khí phách được người khác tôn kính, tin cậy, xem trọng, không thể bị người khác đánh gục.
2. Làm một người có sức chịu đựng. Con người cần có sức mạnh mới không bị người khác đánh gục, trong đó điều quan trọng nhất là sức mạnh của sự chịu đựng. Người có sức chịu đựng không vì một lúc, một người, một lời mà ảnh hưởng đến tinh thần của người ấy, và đương nhiên cũng không thể dễ dàng bị người khác đánh gục. Chọn vận động viên tham gia cuộc thi chạy Marathon cần dựa vào sức chịu đựng mới có thể đạt đến đích cuối cùng, bất cứ cuộc thi nào, trừ dựa vào trí năng, vũ khí để tranh thắng, thì sức chịu đựng mới là sức mạnh chủ yếu của bạn để đánh gục đối phương.
3. Làm một con người có đủ dũng khí. Người hèn yếu rất dễ dàng bị người khác đánh gục, thậm chí có người không đợi người khác đánh thì đã ngã quỵ trước rồi. Thực ra, con người không nên để bị đánh gục, chỉ cần bạn có dũng khí thì có cửa ải khó nào mà không thể vượt qua, có khó khăn nào không thể gánh vác? Tùng, trúc, mai đều phải trải qua thử thách của sương lạnh mưa tuyết, người có dũng khí và phấn đấu vươn lên trong khó khăn mới có thể sống còn.
4. Có tầm nhìn rộng. Sở dĩ có những người không bị đánh gục là vì họ có gan dạ và hiểu biết, biết nhìn xa trông rộng. Họ thấy được cao, họ nhìn được xa, không tính toán được thua nhất thời, có thể nắm chắc thời cơ, cơ hội thuận lợi, có tiến có lui, có trước có sau, có có có không. Dù gặp trắc trở hay đả kích, lòng họ vẫn tin chắc mưa tuyết cũng có lúc ngừng, gió xuân nhất định đến, như thế, làm sao có thể bị đánh gục?
5. Làm một người có bước đi vững chắc. Làm người phải đứng trên lập trường ổn định của mình mới có thể không bị người khác đánh gục. Nhà võ thuật chuyên môn có bước chân ổn chắc nên không thể bị đối phương đánh ngã; người làm chính trị không tham ô, không làm việc trái lương tâm, nên “nửa đêm có người gõ cửa, lòng vẫn không sợ hãi”. Cho nên muốn không bị người khác đánh gục, trước tiên cần tự mình không làm việc gì để dễ bị người khác đánh gục.
6. Làm một người có lòng tin kiên định. Người có lòng tin vững chắc, không dễ bị người khác đánh gục. Con người cần lòng tin đối với lời nói và việc làm của mình, cần có lòng tin đối với sự nghiệp của mình. Nếu thiếu hẳn lòng tin đối với chính mình, không cần người khác đánh gục, thì tự mình cũng đã ngã quỵ rồi. Lòng tin là sức mạnh, lòng tin là tài sản, chúng ta không những có lòng tin đối với chính mình, mà còn có lòng tin đối với mọi người, bạn hữu, không thể dùng lòng nghi hoặc để đối nhân xử thế. Đương nhiên, người xưa nói: “Lòng hãm hại người không thể có, lòng đề phòng người không thể không”, có người tự tin thái quá, hoặc tin tưởng người khác thái quá cũng có thể bị thiệt thòi.
Nhưng thà bị thiệt thòi chứ không thể dùng lòng nghi hoặc để đối xử. Đối với chính mình, chỉ cần ý chí, đạo đức, nhân cách, thành thực phòng thủ nghiêm mật thì không dễ bị người khác đánh gục.
Trên thực tế, việc lập thân ở đời muốn không bị người đánh gục quả là không dễ dàng, bởi vì trong xã hội khắp nơi đầy rẫy những cạm bẫy, đâu đâu cũng có kẻ ganh ghét chúng ta, hãm hại chúng ta, phát sinh những chướng ngại của thế lực đen tối. Muốn tránh khỏi những thế lực đen tối ấy, chúng ta phải cẩn thận chú ý, không làm những chuyện thương luân bại lý. Chỉ cần đầu thuyền ổn cố thì không sợ sóng cả xô dồn bốn phía, sóng gió trong xã hội càng lớn, người có tài cán càng vững chãi, tự nhiên không thể bị người khác đánh gục.
Lời bàn từ sách “Thái căn đàm”
Bùn dơ có thể nuôi lớn hoa sen, nhà nghèo có thể bồi dưỡng con hiếu, lò lớn có thể tôi luyện gang thép; Cảnh khó có thể thành tựu vĩ nhân, đắng chát có thể ủ thành ngon ngọt, phiền não có thể chuyển thành Bồ đề.
Cuộc sống như con sóng, có bụng sóng, cũng có đỉnh sóng;
Khi ở trên núi cao, hãy khoan ca lớn,
Khi ở nơi chỗ thấp, cũng đừng rơi lệ.
Lợi ích của sự vấp ngã Một nhà đánh cá thiện nghệ vô cùng buồn khổ vì kỹ năng đánh cá của ba người con quá tầm thường. Ông ta kể khổ với mọi người: “Tôi theo mấy đứa con mới hiểu ra kỹ năng mà tôi truyền dạy cho chúng sao mà tệ hơn so với trẻ con của một người đánh cá bình thường?”
Một người đi đường nghe xong, hỏi: “Vậy bác có trực tiếp cầm tay chỉ việc cho chúng không?” - Có chứ, tôi rất chú ý, rất kiên nhẫn bày vẽ bọn chúng. - Bọn chúng vẫn theo bác đi đánh bắt chứ? - Vâng. Vì muốn chúng ít đi qua con đường vòng, tôi cứ mãi để cho chúng theo tôi làm việc. - Xem ra đó là lỗi của bác rồi. Người qua đường nói. Bác chỉ truyền thụ kỹ năng mà lại không truyền thụ cho chúng kinh nghiệm của sự thất bại, không dạy kinh nghiệm thất bại sẽ không thành việc lớn. Cuộc sống không thể thiếu việc học hỏi, như té ngã là việc mà mỗi đứa bé tập đi đều phải trải qua. Không chú ý thì vấp ngã, tốt nhất là không bị thương tổn, càng không nên vì thất ý nhất thời mà một bước nhỏ cũng không dám tiến lên. Tổng giám đốc tập đoàn Kỳ Mỹ Hứa Văn Long nói: “Đã vấp ngã không nên vội đứng dậy, hãy tìm xem chung quanh có gì để nhặt nhạnh rồi hãy đứng lên. ” Lời nói này quả là không sai. Tình cảnh thuận lợi hay khó khăn của cuộc sống, đối với một người có trí tuệ mà nói thì đều là những kinh nghiệm quý báu, đều có thể từ đó tích lũy vốn liếng của thành công. Cho nên, cuộc sống dù có những vấp ngã bất ngờ, nhưng chỉ cần mình không vì đó mà không đứng dậy nổi, thì vấp ngã có những ích lợi ngoài ý muốn.
1. Vấp ngã có thể tích lũy kinh nghiệm. Vấp ngã chưa hẳn là việc xấu, trẻ con vấp ngã, cha mẹ thường nói: “Không quan trọng, không sao.” Quá trình trưởng thành của mỗi người giống như tập đi xe đạp, phải té ngã nhiều lần mới có thể biết đi. Cho nên người bị vấp ngã có thể tích lũy kinh nghiệm. Một số người lớn tuổi còn tự hào nói rằng mình rất hay bị vấp ngã, bởi vì ông ta hiểu khi vấp ngã hai tay cần nắm chặt, trước tiên dùng cánh tay chống đất, rồi lần đến một nơi an toàn mới dựa lưng ra sau. Tích lũy nhiều kinh nghiệm vấp ngã, thì không sợ vấp ngã nữa, dù có bị vấp ngã cũng có thể an toàn, không sao cả.
2. Vấp ngã có thể rèn luyện ý chí. Người thành công trong sự nghiệp nhất định phải có nhiều kinh nghiệm về sự vấp ngã. Nhiều việc trên thế gian không phải một bước mà đạt được, tất cả đều phải kinh qua bao nhiêu trắc trở, khó khăn, vấp ngã sau đó mới đứng lại được, nên có điều gọi là “bị đánh gãy răng và chảy máu”, lần sau lại xông lên mới có thể đi đến thành công. Bao nhiêu những nhà khoa học thành danh đều phải trải qua nhiều lần nghiên cứu thất bại mới có thành công, bao nhiêu nhà chính trị cách mạng cũng phải qua nhiều lần thất bại mới thành công, bao nhiêu nhà kinh doanh lập nghiệp cũng tích lũy nhiều kinh nghiệm thất bại mới có tình hình sáng sủa. Thất bại là mẹ thành công, thành công thuộc về người có ý chí mạnh mẽ và lòng kiên trì đến cùng. Vấp ngã có thể rèn luyện ý chí, đó chẳng phải là nguyên nhân mở đầu cho sự thành công sau này sao?
3. Vấp ngã có thể hiểu được tình người. Người bị vấp ngã, ngoài cái lợi lớn nhất là tăng thêm kinh nghiệm cho cuộc sống, còn có cái lợi nữa là kiểm nghiệm lòng người. Có những người bạn thấy chúng ta vấp ngã thì liền quay mặt bỏ đi, hạng người ấy chỉ có thể cùng chung hưởng giàu sang chứ không cùng chia sẻ hoạn nạn; có những người bạn lúc bình thường qua lại không lấy gì mật thiết, nhưng khi thấy chúng ta vấp ngã, họ thật lòng an ủi, nhiệt tình giúp đỡ, đó mới là những người bạn đồng cam cộng khổ. Vì vấp ngã có thể nhận rõ lòng người, nên có thể kết giao được những người bạn chân chính, đó chẳng phải là một cái lợi khác nữa sao? Đến như sau khi vấp ngã, có những người bạn vui sướng trước tai họa của người khác, thậm chí lạnh lùng cười cợt. Những lúc ấy rất cần ý chí của chúng ta - bị loại người ấy bàn chuyện tào lao về những gì thua thiệt của ta, ta lại chuyển lòng bi phẫn thành sức mạnh để đứng lên! Vấp ngã có thể thu được thành công. Lúc Tô Tần chưa thành công, khi trở về nhà, mọi người trong gia đình không ai thèm để mắt tới, thậm chí đến bữa cơm cũng không có để ăn. Về sau, ông được bộ sách “Thái Công Âm Phù”, dày công đọc tụng nghiên cứu, nhận được tướng ấn của sáu nước, khi ông trở về lại nhà, người chị dâu vội vã nghinh đón. Nghiêm Tử Lăng và Lưu Tú cùng lúc theo đuổi Âm Lệ Hoa, tuy tình yêu và sự nghiệp đều thất bại bởi tay Lưu Tú, nhưng ông đứng đằng sau giúp đỡ, phò trì Lưu Tú làm vua, công lao của mình không nhận lãnh, đời sau người ta ca ngợi ông không thua gì Lưu Tú, đức sáng của Nghiêm Tử Lăng lại càng chói chang hơn trong lòng mọi người. Người bị vấp ngã tuyệt đối không được nhụt chí, sau khi vấp ngã cần dũng cảm đứng lên, thành công đang còn vẫy tay đón bạn.
Lời bàn từ sách “Thái căn đàm” Khi vấp ngã cần nhận ra chướng ngại, dũng cảm đứng lên, Khi thất ý cần kiểm điểm lại mình, lần sau bắt đầu lại, Khi gặp khó khăn cần bình tĩnh phân tích, phá bỏ cố chấp, Khi do dự không quyết cần nhìn rõ mục tiêu, cần tùy duyên để quyết định.
Cơ hội ở nơi nào Quốc vương nọ có hai vị đại thần Ất và Giáp, đại thần Giáp được quốc vương ưa thích, đại thần Ất lại thường bị quốc vương chê trách và ghét bỏ. Ban đầu đại thần Ất rất lấy làm khó hiểu, thế là ông ta quan sát kỹ và phát hiện thì ra mỗi lần sau khi quốc vương khạc nhổ đàm, đại thần Giáp liền lấy chân chùi sạch bãi đàm, nên rất được quốc vương vui thích. Đại thần Ất cũng muốn làm theo cách ấy, nhưng mỗi lần như thế đều bị đại thần Giáp đi trước một bước, trước sau đều không tìm ra cơ hội. Về sau, ông nghĩ ra một cách có thể nhanh chân lên trước, và cho là có thể chớp trước được cơ hội. Một hôm nọ, quốc vương đang ho, muốn nhổ đàm, đại thần Ất thấy cơ hội đã đến không thể để mất, vội chạy lại đứng bên cạnh quốc vương chờ miệng nhổ đàm là đá đi để tiện tranh trước chỗ đại thần Giáp chực chà sạch chỗ đàm, nào hay lại đá bay hàm răng của quốc vương không còn một cái.
Đại thần Ất ngu dốt cho rằng chỉ cần bãi đàm không rơi xuống đất thì ông ta có thể tranh trước một bước đại thần Giáp đến chà chỗ đàm. Vốn tưởng khéo thành ra hư sự, đó là do đại thần Ất không biết cách nắm chắc cơ hội, thậm chí ông ta cũng không biết cơ hội là gì. Thực ra, muốn được quốc vương vui thích không nhất thiết là việc chùi sạch bãi đàm mà thôi. Vậy cơ hội ở đâu? Cơ hội chính là ở trong tay, ở trước mắt, ở dưới chân của mỗi cá nhân. Cơ hội không phải là điều để tìm kiếm, mà cần bồi dưỡng nhiều phúc đức nhân duyên, chỉ cần gieo giống thì lo gì không ra hoa kết trái?
Con người đều mong muốn gặp được cơ hội tốt, cơ hội tốt thường được ví là “ngàn năm khó gặp, vạn kiếp khó tìm”, thật không dễ có được. Gọi là cơ hội nhưng cũng cần có duyên phận. Bạn có duyên phận như vậy, đương nhiên bạn có cơ hội như vậy; bình thường ít kết duyên lành thì cũng không thể có nhiều cơ hội. Như vậy, cơ hội ở đâu?
1. Cơ hội có nơi niềm tin. Cơ hội không thể do người khác đem lại, cũng không thể do ông trời ban phát, cơ hội là phải dựa vào sự sáng tạo của chính mình. Bạn có niềm tin mới có cơ hội. Bạn có hứng thú về hàng không, hàng hải, bạn có niềm tin về hàng không, hàng hải, thì nhân duyên hàng không, hàng hải sẽ vẫy tay chào đón bạn; bạn có niềm tin về du học, về di dân thì con đường du học, di dân có thể rộng mở với bạn. Bạn muốn bái thầy học việc, muốn tìm kiếm nhà thiện tri thức, bạn có niềm tin, khiêm tốn cầu học, thì nhà thiện tri thức sẽ mỉm cười đón tiếp bạn; bạn muốn học văn tập võ, học các loại kỹ năng, chỉ cần bạn có lòng tin đối với những thứ ấy, thì hàng trăm ngành nghề sẽ cung cấp cơ hội cho bạn và cũng có thể vì bạn mà có cả duyên lành, có cả trợ duyên.
2. Cơ hội có nơi năng lực. Cơ hội thuộc về những người có năng lực. Bạn muốn có cơ hội, trước tiên cần phải bồi dưỡng đầy đủ năng lực bản thân. Bạn biết ca hát thì có cơ hội để ca hát; bạn biết vẽ tranh thì cơ hội để vẽ tranh; bạn biết nghề làm vườn thì trong hàng ngũ của nghề này bạn sẽ có một phần. Nội chính ngoại giao, quốc phòng kinh tế, kế toán kinh doanh, văn thư hành chính… Bạn có những thứ năng lực ấy chăng? Nếu bạn có năng lực, có khả năng, bạn không cần phải tìm cơ hội, cơ hội tự nhiên tìm đến bạn. Có thể bạn than vãn mình không có tài cán gì ra hồn, không thể dùng vào việc lớn, vậy thì biết quét dọn chăng? Thì trong đội vệ sinh môi trường sẽ nghênh đón những người quét dọn. Bạn có biết giữ cổng? Thì rất nhiều sở bảo vệ nhà cao tầng sẽ xem trọng bạn. Trong xã hội này, cơ hội đều dành cho những người hữu ích, những người chuyên môn. Chỉ cần bạn có năng lực, khắp nơi đều là cơ hội. 3. Cơ hội ở tại lý tưởng. Cơ hội hoàn toàn không phải ở trong tay người khác điều khiển, chỉ cần mình có lý tưởng thì có thể tạo ra cơ hội. Trong lý tưởng của bạn có người thì người sẽ cần bạn, trong lý tưởng của bạn có việc thì việc sẽ cần bạn; trong lý tưởng của bạn có từ bi, đạo đức, thì các ngành nghề từ bi, đạo đức sẽ cần bạn. Trong lý tưởng của bạn muốn làm một viên cảnh sát mẫu mực, xã hội sẽ cần đến bạn; trong lý tưởng của bạn muốn làm một kế toán, thì ngân hàng, nhà buôn sẽ đem lại cơ hội cho bạn. Trong mục tiêu xây dựng lý tưởng, không kể việc lớn hay việc nhỏ, chỉ muốn cống hiến cho xã hội, thì cơ hội sẽ có rất nhiều. Nếu bạn không có lý tưởng cống hiến, mà chỉ muốn người ta cung cấp cho mình, hoàn toàn không muốn phục vụ cho người, thì cơ hội có đến với bạn nó cũng tự động rút lui. 4. Cơ hội ở tại kết giao duyên lành. Có những lúc cơ hội không đến tìm bạn thì bạn có thể chủ động kết giao rộng rãi duyên lành, trong các duyên lành của bạn sẽ có cơ hội. Không có cơ hội, thì để cho người ta thử thách mình trước, thử thách cũng là cơ hội; không có cơ hội, thì hãy chịu khó nhận lời làm công việc lao lực trước, trong lao lực cũng có cơ hội; không có cơ hội, thì chủ động phục vụ, phụ thêm người trong hàng ngũ làm công tác xã hội, cơ hội sẽ có trong công tác xã hội ấy. Mọi sự có nhân mới có quả, do đó, không nên mới bắt đầu đã muốn hưởng dụng sự ngon ngọt của trái chín, trước tiên phải gieo trồng mới có trái ngọt để ăn.
Cơ hội không phải cầu ở người, mà trước hết hãy cầu ở mình!
Lời trích từ sách “Thái căn đàm” Thế giới ở đâu cũng là tiền của, nhưng hãy nhìn việc tốt, lời hay, tâm địa đẹp; Nhân gian lúc nào cũng thuận lợi, nhưng hãy dựa vào tình thật, nghĩa thật, ý tứ thật.
Hạng người nào không thể thành công Có hai người bụng đói cồn cào được một cần câu cá và một giỏ cá, thế là Giáp muốn giỏ cá, Ất muốn cần câu cá, sau đó hai người chia tay nhau. Giáp nhen lửa nấu cá, ăn ngấu ăn nghiến, nước kho cá cũng húp sạch, sau đó, không còn gì ăn nữa và nằm chết đói bên chiếc giỏ trống không. Ất chịu khó nhịn đói vác cần câu đi về phía biển, chưa đi đến biển, cuối cùng cũng hết khí lực đành bị chết đói. Lại có hai người khác, cũng cùng được một cần câu và một giỏ cá. Hai người này không chia tay nhau đi mỗi người một ngã mà mỗi ngày nấu cá cùng ăn và cùng trải qua khó khăn nguy hiểm để đi đến bờ biển. Sau đó, họ đi đánh cá làm nghề sinh nhai, họ rất hạnh phúc. Người ta thường nói: “Một con tằm không kéo thành tơ, một cái cây không tạo nên rừng” , tầng tầng cây cối nương tựa, bao bọc nhau mới tạo nên rừng rậm. Trên đời, đằng sau sự thành công của bất cứ việc gì ắt phải là sự nương tựa và thành tựu của hàng hàng lớp lớp nhân duyên. Như sự khai phá của người xưa, sự xây dựng triều đại của đế vương, sự khai phá của các xí nghiệp, việc xây dựng gia đình, cho đến cả bữa ăn hàng ngày, tất cả đều là thành quả của nhiều người, nhiều đoàn thể cùng hợp tác, cùng lao động.
Con người ở đời không ai là không mong muốn lập nên công lao sự nghiệp; không hẳn là công tích trùm đời, nhưng ít nhất cũng để lại “ba điều bất hủ” là lập công, lập đức, lập ngôn. Con người đều muốn có công lao đối với quê hương đất nước, nhưng đáng tiếc cũng có nhiều người muốn thu công hám lợi, nên thường thường bị kết quả ngược lại, sắp thành công thì bị thất bại. Thế thì hạng người nào không thể thành công?
Thứ nhất là người không bỏ công mà muốn hưởng lợi. Không làm mà muốn hưởng lợi cũng giống như người muốn bắt cá mà trèo lên cây vậy, không gieo nhân làm sao gặt được quả? Chúng ta nhìn thấy sự thành công của người khác thì cũng nên biết rằng họ phải trải qua nhiều gian nan vất vả mới công thành danh toại. Con người ở đời chỉ cần lập nên công tích, có thực tài thực lực thì tự nhiên danh tiếng sẽ tìm đến, mọi người sẽ không phụ lòng bạn, lịch sử và quần chúng sẽ không quay lưng với bạn; trái lại, kẻ ngồi không hưởng lợi, bọn bám vào quan hệ hôn nhân gia đình, cho dù được thụ phong chức tước, nhưng mọi người đều không vâng phục, họ là hạng người không thể thành công.
Thứ hai là người ham cái lợi trước mắt. Lập nên công lao sự nghiệp là việc của cả đời người, chứ không phải là việc nhất thời. Có những người không có lòng nhẫn nại, chỉ muốn may mắn nhất thời, nên chỉ muốn cái lợi trước mắt. Thực ra, cây cối lớn lên nhanh chóng thì giá trị của hoa trái rất hữu hạn.
Thứ ba là người ỷ có công đâm ra ngạo mạn. Có những người từng có công tích, được mọi người kính trọng, nhưng người ấy ỷ có công rồi đâm ra tự cao tự đại, thì lại hóa ra vì công mà đắc tội. Ví như Ngao Bái, vì ỷ có công trạng rồi tự cao ngạo mạn khiến vua Khang Hy không chịu nổi, cuối cùng bị trừ khử. Người ỷ có công tự cao ngạo mạn nên lấy đó làm gương.
Thứ tư là người tham công gây sự. Có những người vì ham công danh mà đặt điều thị phi, khiêu khích gây sự khiến người khác đấu đá nhau, còn mình ngồi yên hưởng lợi. Loại người này có thể do may mắn mà được lợi, nhưng về lâu về dài người ta sẽ nhận ra kế hiểm của họ, khiến hai bên qua lại dè dặt, thận trọng, dù cho thành công nhất thời, nhưng chỉ một mình đơn độc, không có bạn bè, cuộc đời còn gì là vui thú?
Thứ năm là người tranh công đòi thưởng. Những anh hùng xưa nay sau khi tạo nên công tích đều mong được khen thưởng. Hàn Tín yêu cầu Hán Cao Tổ phong làm Tề Vương giả định, ban đầu Hán Cao Tổ tức giận không chấp thuận, nhưng sau qua ám hiệu của Trương Lương, nhanh trí hiểu ý, bèn đổi giọng, nói: Đã phong là phong chính thức luôn, cần gì phải phong giả định!” Do đó, phong ông làm Tề Vương, nhưng Hàn Tín vì thế mà bị họa sát thân.
Thứ sáu là người vứt bỏ công lao trước đây. Có những người lập nên nhiều công tích, nhưng không bảo vệ thành quả của mình, có thể do nhân duyên ngoại tại không đủ, khiến cho công lao trước đây trôi theo dòng nước chảy, thật là đáng tiếc. Nên có điều gọi là “Bắn được chim cung tốt cất, bắt được thỏ chó săn thịt”, cho nên bảo vệ cẩn thận được thành tích cũng là một công quả quan trọng của đời người vậy.
Lời trích từ sách “Thái căn đàm”
Công việc khiến con người khai phá tiềm lực của cuộc đời, thể hiện giá trị của cuộc sống, Phục vụ khiến con người phát huy ánh sáng của cuộc đời, chiếu rọi nội hàm của cuộc sống.
Bạn có thể thành công Mẹ tôi nói chuyện với tôi về tình hình lúc còn bé: “Hồi trước, trong nhà bao giờ cũng có bánh kẹo, lúc con hơn ba tuổi, bánh kẹo trong thẩu chẳng ai động đến, đôi lúc phải đem ra trước sân kêu mời mấy đứa nhỏ ở trong xóm đến ăn bánh kẹo. Mọi người đều cười mẹ nuôi lấy một thằng ngốc… Những vật dụng thường dùng hàng ngày phải dựa vào chuyến đò ngang vượt qua con sông đào để mua sắm. Lúc ấy con mới 10 tuổi, cởi áo quần quấn trên đầu thành một cục rồi lội xuống nước. Con sông đào này nước rất xiết, hiếm người dám nhảy xuống bơi lội, nhưng mỗi lần con mua về những thứ cần dùng trong gia đình, mọi người đều nói thằng bé này không phải đơn giản, quả trên cây đào của nhà họ Lý sau này sẽ là một trái màu đỏ.”
Cuộc sống của con người luôn theo đuổi một sự tròn đầy. Cuộc sống tròn đầy cần phải thành tựu về nhiều phương diện mới có thể hoàn chỉnh, ví như về đường hôn nhân tình cảm mong cầu trăm năm hòa hợp, về đối nhân xử thế cần kết rộng duyên lành, về sự nghiệp kinh tế mong cầu thành tựu to lớn. Thế nhưng thành công cũng có điều kiện của thành công, muốn thành công, trước hết cần phải xây dựng một quan niệm tốt đẹp, nếu không, có thể sai một ly đi ngàn dặm. Quan niệm của sự thành công phải như “chỉ hỏi việc cấy cày mà không hỏi việc thu gặt”, “chỉ an ủi người khác khổ mà không mong cầu mình sướng”, “chỉ muốn cống hiến mà không cầu báo đáp”, “chỉ mong thành tựu mà không ngại gian khổ”.
Điều kiện của sự thành công sự nghiệp thì có rất nhiều, nhưng có bốn điểm cần phải đặc biệt chú ý:
1. Người chân thành trung thực có thể thành công. Người không có chữ tín không thể đứng vững, chân thành là đạo đức cơ bản của đạo làm người. Trước đây, có người mở một cái quán nhỏ, trong quán có đề tấm bảng: “Không dối già lừa trẻ”, nói rõ điều mà việc mua bán coi trọng là sự chân thực. Làm người cũng cần phải chân thực, không được lừa bịp người khác, người muốn lừa bịp người khác cuối cùng cũng tự lừa bịp chính mình. Câu chuyện thằng bé kêu lớn “chó sói đến” để dối đùa mọi người, cuối cùng kêu đến lần thứ ba khi thật sự chó sói đến, thì thằng bé quả đã bị chó sói ăn thịt. Cho nên làm người cần làm đúng bổn phận, không cần phải đầu cơ kiếm lợi. Người Trung Quốc xưa nay lấy sự trung hậu đối đãi mọi người làm một nết đẹp. Nói lời đường mật lừa người chỉ trong nhất thời, không thể mãi mãi trót lọt, cho nên mỗi người muốn thành công ắt hẳn phải chân thành, trung thực. 2. Người siêng năng đúng giờ có thể thành công. Đúng giờ là phép lịch sự mà con người cần phải có, nó cũng là thứ đạo đức cùng tuân thủ trong giao tế giữa người với người. Còn nhớ trong sách giáo khoa thời tiểu học có câu “đi học mặc áo ngắn quần cộc, không được đến trễ nửa phút” , câu ấy vẫn khắc sâu trong lòng tôi. Trong đời tôi, tôi không những “không trả lui vé” mà còn luôn luôn đúng giờ, đó là do ảnh hưởng sâu sắc của câu nói trên. Trước đây tôi từng nói, cả đời tôi, trong việc “chuyên đưa đúng giờ”, thì tôi luôn là người nhanh nhất, đến nỗi sau này tôi trở thành “người đưa nhanh”.
Người đúng giờ chắc chắn phải biết dự tính trong khoảng thời gian nào thì làm xong việc, việc hôm nay làm xong trong hôm nay.
3. Người kết rộng duyên lành để giúp người có thể thành công. Thông thường nghe người ta nói “ kết rộng duyên lành”, “giúp người làm vui” thì không nên cho là lời nói tầm thường, không có ý nghĩa, mà trong đó ẩn chứa một đạo lý sâu xa của sự thành công. Người nông dân nói chung đều hiểu cái lẽ xuân gieo thu gặt, một người nếu ngày thường kết rộng duyên lành khắp nơi và giúp đỡ người khác thì còn sợ gì người khác không kết duyên lành với mình, không giúp đỡ mình? Trong vô ý, nếu bạn nói một lời hay đẹp ở đâu đó, hoặc làm một điều thiện nào đó, thì qua một thời gian, hạt giống mà bạn đã gieo đang bắt đầu có tác dụng, khiến bạn thu được nhiều trợ lực không thể nghĩ bàn một cách ngoài ý định, đó chính là sự giúp đỡ nhân duyên trong thành công của bạn. Cho nên, nếu kết duyên giúp người thì người khác cũng có thể giúp bạn thành công. 4. Người trí tuệ viên dung có thể thành công. Có người cho rằng điều kiện chính yếu của sự thành công là nhất định phải thông minh, có trí tuệ, phải có kiến thức học vấn cao sâu. Nhưng sự thực không hẳn như vậy, có người thông minh mà cố chấp, có người nhanh nhạy mà không trung hậu, như vậy đối với tương lai của sự nghiệp trí tuệ cũng không giúp được gì. Hiểu được sự phân tích, tổng hợp, phán đoán, coi trọng hiệu quả của việc làm, phải hợp tình, hợp lý, hợp pháp, phải vì mình, vì người, vì đại chúng, có thái độ xử thế viên dung… đó mới là trí tuệ chân chính. Người có trí tuệ viên dung như vậy đương nhiên dễ đi đến thành công.
Con đường dẫn đến thành công thì rất nhiều, trên đây chỉ đưa ra những điều chính yếu.
Lời trích từ sách “Thái căn đàm”
Có người đáng được người khác lợi dụng nên có thể thành tài, Có người có thể bị người khác lợi dụng nên có thể thành tài lớn, Có người không thể bị người khác lợi dụng nên khó thành công, Có người cự tuyệt bị người khác lợi dụng nên khó thành tựu. Làm thế nào để vượt qua cảnh ngộ khó khăn Năm 1967, khi chùa Phật Quang vừa mới khai mở, một vùng tre gai mọc đầy, khắp nơi khe sâu đồi dốc, có thể nói là “không có được ba thước đất bằng, tre trúc mọc cao ba trượng” , nhiều người nhìn thấy đều lắc đầu lui gót. Có một hôm vào lúc chiều tối, khi tôi đang xem bản thiết kế công trình, tôi nói với Tâm Bình đứng bên cạnh: “Xem ra mở núi dựng chùa thật không dễ chút nào!” Tâm Bình lập tức quay đầu đáp: “Thưa thầy, con còn nhớ trước đây tại Nghi Lan thầy thường nói với chúng con rằng cần phải có dũng khí chiến đấu với khó khăn! Con nguyện theo thầy đến cùng vượt qua tất cả mọi cửa ải khó qua.” Tâm Bình không hổ là người theo tôi xuất gia trước nhất, rất hiểu tâm ý của tôi.
“Người không có một ngàn ngày tốt, hoa không có một trăm ngày tươi.” Tiền đồ của mỗi người đều như thủy triều lên lên xuống xuống, có lúc triều xuống, có lúc triều lên. Gặp cảnh ngộ khó khăn, rất nhiều người đi bói toán, cầu đổi vận mệnh, theo thổ thần, thánh mẫu xin được hóa giải, hy vọng tiền đồ phát triển thuận lợi, nhưng thường thường rối rắm không đâu. Khi gặp cảnh ngộ khó khăn, rốt cuộc phải vượt qua như thế nào?
1. Ngậm miệng im hơi, nói ít làm nhiều. Có lúc gặp phải cảnh ngộ khó khăn, không nên nói nhiều vô ích. Bởi vì không phải tất cả mọi người đều hiểu rõ tình hình, cũng không phải mọi thị phi đều được nói ra rõ ràng. Những lúc như vậy chỉ nên ngậm miệng im hơi, làm nhiều việc, nói ít lời, cần phải có tinh thần, có sức lực, điều đúng nhất là cứ làm việc, chắc chắn sẽ có lúc khởi sắc.
2. Nghiến chặt răng phấn đấu tiến lên. Điều bất như ý của đời người thường có đến tám chín phần mười, đối mặt với hoàn cảnh khó khăn, sự giúp đỡ của người khác thường rất hữu hạn, chủ yếu là hãy dựa vào chính mình. Đời Hán, Tư Mã Thiên chịu cái nhục cung hình (tức hình phạt thiến bộ phận sinh dục của đàn ông), nhưng ông nghiến răng chịu đựng và sau đó hoàn thành bộ “Sử ký” , một tác phẩm bất hủ trong lịch sử nhân loại; đời Tùy, đại sư Tĩnh Uyển, vì muốn bảo tồn pháp bảo, sư nghiến chặt răng chạm khắc “Phòng Sơn Thạch kinh”, để lại một bộ sách khắc trên đá lớn nhất thế giới. Xưa nay, đằng sau những thành tựu của những đại đức thánh hiền, không ai là không do từ sự kiên trì đối với lý tưởng của mình. Nghiến chặt răng tức là có thể kích thích tiềm năng, tăng thêm sức mạnh, dũng cảm tiến lên.
3. Khép chặt cửa lòng, không mất chánh niệm. Theo sự tiến bộ và phong phú của vật chất, loài người đang đối mặt với những thách thức về nhân tính. Có một số người gặp phải cảnh ngộ khó khăn thì đâm ra bán rẻ nhân cách, bán rẻ lý tưởng; cũng có một số người nợ nần chồng chất, tự kết liễu đời mình, một đời hoa niên bị tiêu vong trong một ngày. Thực ra, tình cảnh khó khăn không đáng sợ, cho dù sự nghiệp bị thất bại, chỉ cần khép chặt cửa lòng, như nhà Phật thường dạy: “Nói về chánh niệm, đoái tưởng sở duyên”, không đánh mất lập trường chánh niệm, đạo đức nhân cách, chắc chắn sẽ có ngày bóng tối qua đi ánh sáng lại về. 4. Bám chặt trên bùn đất, tránh rơi vào hư ảo. Phật giáo có câu ví “lâu đài giữa không trung” , ý nói muốn cao muốn xa mà không cố sức bắt đầu từ cơ sở thì không có cách gì thành công được. Có một số người không coi trọng vốn liếng phước huệ tu tập lúc này, không kết giao duyên lành rộng rãi, mà lại mong muốn một nơi tịnh độ xa vời không thể với tới. Đi giữa vùng mơ hồ huyền ảo, đó là điều không thực tế chút nào cả. Chỉ có bước chân giẫm trên nền đất thực, nắm chắc cái trước mắt mới có thể tránh khỏi những lời nói suông. 5. Nắm chặt tay chiến thắng nghịch cảnh. Khi con người gặp trắc trở, thất ý, khó khăn, trong lòng dễ chán nản, thiếu trợ lực, thiếu tự tin rồi co lại trong cái vỏ của thế giới tự ngã. Nghịch cảnh, không thông thuận chỉ là chuyện nhất thời, hãy dựa vào sức mạnh của chính mình, tin tưởng vào chính mình để có thể đạt đến mục tiêu, hãy hoàn thiện chính mình, hãy làm mạnh thêm cho mình để thoát ra khỏi vận hạn.
6. Nhắm đúng mục tiêu, thành công viên mãn. Mục tiêu chính là phương hướng, là phương châm. Quốc gia cần có phương châm thực thi chính sự, xí nghiệp cần có mục tiêu về thành tích, hiệu quả của công việc, Bồ tát tu hành cũng phải có 52 giai vị để làm mục tiêu tu đạo. Không có mục tiêu dễ mất phương hướng, dù mình đang ở trong cảnh ngộ khó khăn cũng cần có kế hoạch, bám theo mục tiêu tiến bước không ngừng nghỉ, không lười biếng, chắc chắn sẽ có lúc hoàn thành.
Cảnh ngộ khó khăn không phải là cảnh ngộ không có lối thoát, can đảm, mạnh mẽ đối mặt với chúng mới có phương cách tháo gỡ, chạy trốn cũng không thể tránh khỏi. Bạn thử xem bông hoa nhỏ trong hốc đá, nó đang vượt ra khỏi cảnh ngộ khó khăn để ung dung trước gió khoe vẻ xinh đẹp của nó; con cá nhỏ trong cơn nước xiết đang bơi ngược dòng thể hiện sức sống linh hoạt của nó. Con người chúng ta cần mở rộng cõi lòng, vượt qua chính mình sẽ không bị vòng vây của cảnh ngộ trói buộc, như vậy mới có thể kiện toàn sức mạnh.
Lời trích từ sách “Thái căn đàm”
Về vật chất không cần phải quá đầy đủ mới có thể chịu đựng được trong khó khăn chật vật, Về tình người không cần phải quá xuôi thuận mới có thể chịu đựng được trong gay go phức tạp.
Vật chất không cần thiết không nên lãng phí dù chỉ chút ít,
Thời gian không nên chậm trễ dù chỉ phút giây, Lời nói không cần thiết không nên tùy tiện mở lời,
Tâm sự không cần thiết không nên tùy ý vọng tưởng.
Xử lý nguy cơ Năm 1949, địa vị Phật giáo ở Đài Loan bị giảm sút. Nhiều đồng đạo đối mặt với sự hoằng pháp bị ngáng trở, việc thi hành bị giới hạn, điều tra xem xét, đâu đâu cũng có những vấn đề, xem ra tiền đồ rất mù mịt, nhốn nháo cởi áo hoàn tục. Nhưng tôi thì trước sau vẫn quyết giữ thái độ không thoái lui. Ví như khi dạy học ở Tân Trúc, tôi được đồn công an sở tại yêu cầu mở lớp bổ túc dạy chữ quốc ngữ cho dân chúng, ngày thứ nhất có 14 người, qua ngày thứ hai tăng lên 80 người, ngày thứ ba hơn 200 người… như vậy là giải quyết vấn đề trước đây đồn công an ra lệnh triệu tập mà không có một người nào đến tham dự khóa học. Do đó, ông trưởng đồn đến lớp cám ơn, và nói với tôi: “Về sau, đi ra ngoài hoằng pháp, thầy có thể không cần đến đồn công an báo cáo nữa.” Được cái nề này, tôi không ngờ Phật giáo đã có một vùng trời rộng mở để khai phá, điều này tôi có cảm giác như là ý nghĩa của hai câu thơ trong bài “Há Giang Lăng” của Lý Bạch: “Lưỡng ngạn viên thanh đề bất trú, khinh châu dĩ quá vạn trùng sơn” (Vượn hót đôi bờ không ngớt tiếng, thuyền trôi nhanh nhẹ vượt trùng sơn). Trong đời của bạn có bao giờ bạn gặp nguy cơ chưa? Khi gặp nguy cơ, bạn có đủ cơ trí để xử lý không?
Trẻ con thơ ấu, trên đường đi gặp một kẻ lạ mưu toan hãm hại, nó đuổi theo bạn, bạn phải làm thế nào? Vào trường học tập, trong nhà nghèo khó phải đi làm kiếm sống, nhưng thầy giáo buộc ba ngày phải làm bài tập nhỏ, năm ngày phải làm bài tập lớn, không có thời giờ học bài, thấy rõ là số mình sắp phải bỏ học, lúc đó làm thế nào để vượt qua tình cảnh khó khăn này? Sau khi kết hôn, không có nghề nghiệp đàng hoàng, cuộc sống trở nên khó khăn, vật dụng hàng ngày trong gia đình ngày một túng thiếu, thiếu đường muốn phải ly hôn, lúc này nên làm thế nào? Đến lúc già cả, con cháu ai nấy đều có cuộc sống riêng, phát triển trong môi trường sinh hoạt của chúng, một người già cả cô độc phải sống như thế nào? Cuộc sống của con người thỉnh thoảng có lúc gặp một số nguy cơ có thể dự liệu, hoặc không thể dự liệu. Ví dụ ban đêm bỗng dưng mất điện, lúc bình thường không chuẩn bị đèn pin hay đèn sáp, vậy phải làm sao? Đi thuyền ra khơi, bỗng nhiên gió nổi, sóng lớn kinh người, thuyền nhỏ chao đảo, nguy hiểm muôn phần, vậy phải làm sao? Đang đi trên đường phố bị cảnh sát bắt nhầm người, bạn phải làm thế nào để tự cứu? Xem như bạn là một thư sinh gặp một đứa côn đồ, nói đạo lý cũng vô ích, vậy bạn làm sao?
Đêm gió bão, lúc động đất, chiến tranh bắt đầu, trộm cướp vào nhà, tai nạn xe cộ bị thương, làm việc bị sa thải, đến như đang tuổi sung sức đột nhiên bác sĩ nói bạn đang bị bệnh nan y, hoặc bệnh truyền nhiễm ác tính sắp phải lìa đời, những lúc ấy bạn phải làm thế nào? Khi nguy cơ ập đến, không được cuống cuồng, dù lâm nguy cũng không hoảng loạn, phải bình tĩnh để đối phó. Bất kể là nguy cơ gì, trước tiên cần biết nguyên nhân, tuyệt đối không làm phức tạp hóa vấn đề, cần tìm ra cho mình biện pháp có thể giải quyết vấn đề một cách đơn giản. Do đó, đối mặt với nguy cơ, chỉ có bình tĩnh, cơ trí mới có thể giải quyết vấn đề. Có nghe tờ báo Mỹ nào đó từng tổ chức một cuộc thi trả lời có thưởng với nội dung như sau: Trên một khinh khí cầu chở một nhà khoa học, một chuyên gia bảo vệ môi trường, một chuyên gia lương thực, trên đường bay, bỗng khinh khí cầu bị rò khí, không thể chở nặng, phải ném bớt một trong số ba vị để giảm trọng lượng. Ba vị chuyên gia có những sở trường khác nhau về phát triển khoa học kỹ thuật, về bảo vệ môi trường, về sản xuất lương thực, tất cả họ đều có liên quan chặt chẽ đến vận mệnh của loài người, rốt cuộc, lúc này nên hy sinh vị nào đây? Hàng ngàn người tham gia cuộc thi đều có kiến giải riêng của mỗi người, mọi người nhao nhao bàn tán, và ai cũng cho mình đúng. Kết quả một em bé trai trúng thưởng, câu trả lời của nó là:
ném người nào mập nhất đi là xong!
Xử lý nguy cơ, thứ nhất cần có một số hiểu biết thông thường về nguy cơ, thứ hai cần có năng lực ứng biến, thứ ba cần có sự tu tập bình tĩnh, thứ tư cần có nhân duyên của ngày trước. Có đủ bốn yếu tố nêu trên thì việc xử lý nguy cơ không còn khó khăn nữa!
Lời trích từ sách “Thái căn đàm”
Con đường của cuộc đời dù gập ghềnh hay bằng phẳng đều phải dựa vào chính mình,
Mùi vị của cuộc đời nào sợ chua cay ngọt đắng, mình đều cần nếm trải, Không có một cá nhân nào mãi mãi là người thắng lợi, Cũng không có một cá nhân nào chính xác là người thất bại;
Chỉ cần bạn có niềm tin, chỉ cần bạn dịu dàng hòa khí, yên tâm chịu nhịn, Thì bạn có thể nhẫn nhịn tự an dù không muốn cũng mạnh.
Lấy gì làm sức mạnh Lúc tôi mới bắt đầu vào viện Phật học học tập, thường bị các bạn đồng học coi thường, thậm chí các thầy cũng cho tôi không thể có tiền đồ, khi sắp xếp công việc tôi thường bị gạt ra ngoài. Bài làm cũng bị thầy giáo phê bình không có lấy một chỗ đúng, tình cờ có bài làm tốt thì bị nghi là sao chép lại của người khác. Thậm chí một vị có chức quyền nói trước đám đông rằng nếu tôi có chút tiền đồ thì mặt trời sẽ mọc đằng tây. Nhớ có một lần tôi báo lại với gia sư rằng có một vị giáo sư của học viện tiến cử tôi đi học ở học viện giáo dục của nhà nước, gia sư nghe xong, mắng tôi: “Đồ ngu xuẩn! Làm sao có thể ra ngoài xã hội mà học được?” Rồi tát tôi hai bạt tai. Sau việc này, tôi không hề cảm thấy tức giận. Theo một cách nhìn khác, hiện nay thanh niên đối với cấp trên động một chút là chống đối, thật là đáng lo, họ làm sao có thể đón nhận được các loại thử thách trong thời đại này nhỉ?
Muốn thành tài lớn, trước tiên cần phải học tập nhẫn nại trong cuộc sống.
“Muốn thành trụ cột của nhà Phật, trước hết phải là thân trâu ngựa của chúng sinh” , đối với nghịch cảnh, hãy nhịn ở cái miệng trước, đó gọi là hạ nhẫn (nhịn cấp thấp), rồi nhịn ở bộ mặt, đó gọi là trung nhẫn (nhịn cấp vừa); nếu có thể mọi sự không làm mình động tâm, đó mới gọi là thượng nhẫn (nhịn cấp cao). Con người sở dĩ khác cầm thú là vì biết chú trọng đến nhân cách, đạo đức. Phẩm cách là cơ sở của đạo đức, một người nếu không chú trọng đến phẩm cách, đức hạnh thì có gì khác biệt với cầm thú? Có nhiều cách bồi dưỡng phẩm cách, đạo đức của chúng ta, nhưng muốn bồi dưỡng nhân cách đạo đức của chúng ta, điều có sức mạnh nhất và có hiệu lực nhất là sự nhẫn nại. Mạnh Tử nói: “Trời sắp giao việc lớn cho một ai, trước tiên ắt phải khổ về tâm trí, phải nhọc về gân cốt, đói khát về thể xác, phải vất vả về thân mình” . Nếu thời gian nhẫn nại của bạn càng lâu thì thành tựu sự nghiệp tương lai của bạn càng lớn.
Đây là một cuộc thi thể hiện về sức mạnh, là lãnh vực dùng sức mạnh để giành chiến thắng. Một trận chiến tranh, người thắng làm vua, chứng tỏ có sức mạnh. Trong thể dục, ai cao nhất, xa nhất, nhanh nhất là người có sức mạnh. Trẻ con lấy kêu khóc làm sức mạnh. Khi đứa bé không có cách gì giành lấy những điều mình muốn có được chỉ cần “oe” lên một tiếng thì đó là thể hiện sức mạnh của nó. Nó muốn uống sữa thì có thể có sữa; nó muốn bánh kẹo, thì có thể có bánh kẹo. Trẻ con lấy nước mắt làm sức mạnh để giành thắng lợi. Đàn bà con gái lấy xinh đẹp làm sức mạnh. Thông thường, phụ nữ chỉ cần xinh đẹp là có thể biểu hiện được thực lực của mình. Đương nhiên, nếu ngoài xinh đẹp còn có tài ca hát, nhảy múa, hoặc có hoàn cảnh xuất thân đàng hoàng, hoặc có đủ tư thái ôn nhu nền nã thì sức mạnh của cô ta không những chinh phục cánh đàn ông mà ngay cả giới nữ cũng phải ngưỡng mộ.
Người lãnh đạo lấy quyền thế làm sức mạnh. Người lãnh đạo có quyền lực rất lớn, có thể quyết định họa phúc, nên hư đối với nhiều người. Cho dù là học giả uy tín, là đại gia trên thương trường, là dư luận của công chúng, trước một nhân vật chính trị đầy quyền thế, thử hỏi ai không sợ sệt?
Nhà giàu lấy tiền bạc làm sức mạnh.
“Có tiền có thể khiến ma quỷ đẩy cối xay”, trên đời, rất nhiều chuyện khó xử thì dùng đồng tiền có thể giải quyết tốt đẹp. Chỉ cần bạn có tiền, bạn có thể mua quan chức; chỉ cần bạn có tiền, bạn có thể giao du với xã hội thượng lưu; chỉ cần bạn có tiền, bạn có thể chạy chọt hối lộ qua nhiều cửa ải khó qua; thậm chí kẻ làm càn phạm pháp, bung tiền ra cũng có thể tai qua nạn khỏi. Cho nên ở đời, con người thuộc các tầng lớp khác nhau đều cố gắng tích cóp tiền của. Thánh hiền lấy nhẫn nại làm sức mạnh. Trên đời còn có một hạng người đặc biệt, họ không có quyền thế, cũng không có tiền của, nhưng sự nhẫn nại của họ có thể khiến trộm cướp phải sợ hãi, quan chức chính trị cũng nhường bước. Đại sư Huệ Viễn cư trú tại Lư Sơn, đám quyền thần chuẩn bị sa thải Sa môn, Hoàn Huyền ra lệnh, nói: “Chỉ có những vị đạo đức núi Lư Sơn được ở lại, không nằm trong điều lệ bị lục soát sa thải”. Nhẫn không phải là yếu mềm, nhẫn là trí huệ, nhẫn là sức mạnh, nhẫn là dũng cảm, đối với thánh nhân quân tử, dao kiếm, súng ống cũng trở thành vô dụng.
Bồ tát lấy từ bi làm sức mạnh. Trên thế gian, sức mạnh lớn nhất không phải là công tích chiến đấu của dao súng kiếm kích, mà là lòng từ bi. Từ bi ở khắp nơi, có thể khiến cho kẻ tâm chí cao ngạo cũng phải khuất phục, khiến cho kẻ bản lĩnh cao cường hiếu thắng, trong lòng cũng nảy sinh kính sợ, khiến cho kẻ ăn tham phá hại pháp luật thấy sai lầm phải tỉnh ngộ. Điều gọi là “nhà nhà đều là Quan Thế Âm” có nghĩa là Bồ tát Quan Thế Âm lấy sức mạnh của từ bi ngụ tại giữa sảnh đường của mỗi gia đình, điều này chứng tỏ từ bi chinh phục tất cả.
Lời trích từ sách “Thái căn đàm” Lấy nhân từ thay thế vũ lực mới có thể đạt được hòa bình vĩnh cửu, Lấy nhẫn nại thay thế can đảm mới có thể đạt được sức mạnh muôn đời, Chỉ có từ bi có thể biến đao binh thành tiền của, tiêu trừ mọi oán hận, Chỉ có từ bi có thể kết giao duyên lành, chuyển đổi nghịch cảnh thành sự nghiệp độ giải chúng sinh.
Cố chấp Có con nhện đang bò về phía bức tường trên một mạng nhện đã bị rách toạc. Sau trận mưa, bức tường bị ẩm ướt, con nhện bò lên lại rớt xuống, cứ mỗi lần rớt xuống, lại mỗi lần bò lên.
Sau khi Giáp nhìn thấy, anh ta than thở: “Mình cả đời này chẳng phải là cứ bận bận rộn rộn mà không được việc gì như thế này chăng?” Từ đó, anh ta càng thêm ủ rũ suy sút.
Sau khi Ất nhìn thấy, nói: “Con nhện này quá ngu xuẩn, tại sao không theo cái chỗ khô ráo kia mà bò quanh lên?” Rõ là anh ta có sáng ý, hiểu được lẽ biến thông.
Sau khi Bính nhìn thấy, bị sự cố chấp của con nhện đánh động, từ đó anh ta càng mạnh mẽ hơn lên.
“Cố chấp” là tốt hay không tốt? Cố chấp chọn điều thiện không hẳn là không tốt; chấp sai làm đúng, chấp tà làm chính, thì đó là không tốt.
“Chấp” trong Phật giáo chia làm “chấp ngã”, “chấp pháp”. “Chấp ngã” tức là cho mình là đúng, lấy mình làm trọng. Tôi thấy, tôi nghe, tôi nghĩ, tôi biết,… việc gì cũng lấy tôi làm trung tâm. Người chấp ngã hầu như không biết có người khác, có đạo lý, có quần chúng, người chấp trước tự ngã khó có thể sống chung. Ngoài “chấp ngã” còn có “chấp pháp” , tức là đối với đúng sai, thiện ác, dài ngắn, cao thấp, có không, chẳng phải chấp có thì cũng chấp không. Người “chấp pháp” trầm trọng thì chấp lớn, chấp nhỏ, chấp vuông, chấp tròn, chấp nghiêng, chấp lệch, tức là đối với tất cả các pháp đều cố chấp một cách cực đoan, khó có thể viên dung.
Người trên thế gian vì không thể phá bỏ “chấp ngã” và “chấp pháp” , nên ít nhiều đều có cố chấp.
1. Cố chấp trong quan niệm. Điều gì mình đã có chủ ý thì cố chấp, không thể sửa đổi. Nếu chính xác còn được, không chính xác cũng cố chấp, cũng tranh cãi. Cố chấp chỉ tự giới hạn mình, tự trói buộc mình, khiến mình không thể rộng mở và viên dung, kết quả là không tiến bộ, không thể thành công. 2. Cố chấp trong chữ nghĩa. Vương Bột đời Đường, trong bài “Đằng Vương Các tự” (bài tựa Gác Đằng Vương) có câu “Lạc hà dữ cô vụ tề phi, thu thủy cộng trường thiên nhất sắc” (Ráng chiều cùng bay với cái cò đơn lẻ, làn nước thu cùng một màu với bầu trời cao rộng), ông ta tự cảm thấy câu chữ tuyệt diệu, tự nhiên hồn hậu, dương dương tự đắc, ngồi ngâm mãi hai câu ấy trên bãi cát cạnh chùa Kim Sơn. Hòa thượng ở chùa Kim Sơn nghe xong, nói: Văn chương quý ở sự đơn giản, ví như nói “Lạc hà cô vụ tề phi, thu thủy trường thiên nhất sắc”, cần gì phải có chữ “dữ” và chữ “cộng” trong đó cho nặng nề? Vương Bột đại ngộ, từ đó không còn cố chấp nữa.
3. Cố chấp trong thói quen. Có một số người rất cố chấp đối với các thói quen của mình, thích màu sắc gì, ưa môi trường nào, chỉ cần hợp với ý muốn của mình, không cần biết người khác có thích hay không, tức là họ cố chấp vào thói quen của mình. Nhưng người ta không nên chỉ cảm thấy thói quen của mình là luôn luôn đúng, nếu người khác không tán đồng, không thừa nhận, thì cũng nên thay đổi thói quen của mình mới được. 4. Cố chấp trong suy nghĩ. Từ trong cách suy nghĩ của cá nhân mà ta có thể thấy sự tu dưỡng, trí tuệ, năng lực, tính tình của cá nhân đó. Đại sư Từ Hàng còn nói cho con người biết rằng cần “lấy tâm Phật làm tâm của mình, lấy chí của thầy làm chí của mình” , không nên để cho cách suy nghĩ của mình rời kinh xa đạo, hoặc rỗng tuếch, hoặc sai lệch mù quáng, hoặc không thiết thực. Suy nghĩ cần chú trọng đến thực dụng, chú trọng đến sự thích hợp với đại chúng. 5. Cố chấp trong tình cảm. Con người còn có một danh xưng khác gọi là “loài hữu tình”, cho nên tình cảm của loài người dễ ích kỷ nhất, dễ cố chấp nhất. Những gì mình có liên quan, mình yêu thích đều là tốt, đều là đúng; những gì mình không liên quan, không yêu thích, thì mình không quan tâm. Cố chấp về mặt tình cảm rất dễ phạm sai lầm, tình cảm là một tấm chắn ngăn che tầm mắt của chúng ta, không cho chúng ta thấy rõ người khác, thấy rõ thế giới. Cố chấp trong tình cảm thì sẽ nảy sinh lòng tự ái, sự nuông chiều, sự rủ lòng thương; vậy cần từ bỏ cố chấp, tất cả đều dùng đến sự công bằng, công khai, không để cho tình cảm riêng tư lừa dối, bưng bít.
6. Cố chấp trong lý tưởng. Đối với lý tưởng cần có sự cố chấp, nhưng cũng cần chú ý lý tưởng đó có hợp với nhu cầu của thời đại hay không. Thời đại đang tiến bộ không ngừng, xã hội đang thay đổi liên tục, tư tưởng cũng cần phải đổi mới, biến chuyển, hoàn thiện. Con người cần có lý tưởng mới có thể xác định mục tiêu, lý tưởng là tất cả sự ích dụng của thực tế, thực tế là tất cả sự hiệu quả của lý tưởng. Lý tưởng cũng cần phải thanh tịnh, chính đáng, toàn diện, đặc biệt là cần phải thiện lương, mỹ diệu, lý tưởng như vậy mới đáng được duy trì và bảo vệ. Lời trích từ sách “Thái căn đàm” Con người nên có ít cố chấp, nhiều buông bỏ.
Đối với danh lợi không cố chấp, đối với quyền chức không cố chấp, đối với ta người, thị phi có thể buông bỏ, đối với tình yêu dục vọng có thể buông bỏ, mới có thể hưởng được cuộc sống giải thoát trong tùy duyên tùy hỷ.
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
