Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Sách › Ban phiên dịch Huệ Quang
Phật Tổ Đạo Ảnh - Quyển 2
- Tác giả
- Hư Vân
- Dịch giả
- Ban phiên dịch Huệ Quang
- Thông tin
- Ghi trên sách: Nguyên tác: Đại sư Hư Vân - Chuyển ngữ: Ban phiên dịch Huệ QuangHồng Đức, 2013
Thiền Sư Bán Đường Thiện Kế Thọ Thánh (1297 - 1306)
Thiện sư Thiện Kế tự Tuyệt Tông, hiệu Huyễn Diệt, họ Lâu, người Chư Kị, đất Việt, vừa chào đời đã biết nói. Có lần thấy mẹ niệm danh hiệu Phật, ngài liền chắp tay niệm theo. Giữa niên hiệu Đại Đức ( 1297- 1306), đời Nguyên ( 1277- 1367)., ngài xuất gia, rồi theo pháp sư Đại Sơn Khôi người Thiên Trúc học giáo nghĩa của tông Thiên Thai. Sau đó, ngài đến Nam Thiên Trúc yết kiến Trạm Đường Trừng Công và được ngài trọng dụng.
Về già, ngài chuyên tu Tịnh độ, thường niệm danh hiệu Phật A- di- đà ngày đêm miên mật.. Một hôm, ngài dạy chúng: “ Ta trở về đây”. Ngài không bệnh, ngồi ngay thẳng an nhiên thị tịch. Sau trà- tì, lưỡi ngài vẫn còn nguyên vẹn. Ngài chính là hậu thân của tổ Vĩnh Minh Diên Thọ đời Tống( 960- 1279), còn Hàn lâm học sĩ Tống Liêm ( 1309- 1380), đời Minh là hậu thân của ngài.
Ngài từng chích máu chép trọn bộ kinh Đại phương quảng Phật hoa nghiêm, nay vẫn còn nguyên vẹn ở chùa Thọ Thánh, Bán Đường, Tô Châu.
Thuở xưa, mẹ của học sĩ Tống Liêm mộng thấy có một dị tăng, tay đang viết quyển kinh ấy đến nói với bà:” Ta chính là Vĩnh Minh Diên Thọ, tạm xin bà ở nhờ qua đêm để hoàn tất quyển kinh này”. Tỉnh mộng, bà liền hạ sanh học sĩ. Khi lớn lên, nhìn thấy kinh này, học sỹ bỗng nhớ lại những việc trước đây, bèn đốt hương dâng hoa cúng dường; khói hương quyện tròn kết thành lưới báu phủ kín trên kinh. Học sĩ cảm được điềm lành này, liền làm bài tán thêm vào sau kinh:
Đi- đà đại từ
Hiện làm Phong Can
Lại hoá Vĩnh Minh
Thiền sư Thiện kế
Học sĩ Tống Liêm
Đều ở đất này
Làm Phật sự lớn.
Tô Đông Pha từng cùng mười người bạn như Lỗ Công, Trần Trung, Túc Vương…. Dùng đức thiền cảm hoá người đời, cũng như đức Phật Di- đà dạo chơi nhân gian, ai có thể nói là đoạ lạc.
Bài tán
Di- đà thác sanh
Phong can, Vĩnh Minh
Tống Liêm làn tán
Thiện Kế chép kinh
Ai bảo Tô Tử²⁰⁵
Sa hầm rớt hố
Sông thiền trăng khuyết
Ta nào luống công.
———
205.Tô Tử: chỉ Tô Đông Pha.
TRÙNG TĂNG PHỤ KÝ VÀO NĂM ẤT MÙI
Mùa hạ năm Ất Hợi ( 1875), Hư Vân tôi đem đạo ảnh của chư tổ đã sưu tập suốt mấy năm nay được 69 vị; mỗi vị, tôi đều thêm vào truyện và bài tán trong Phật tổ đạo ảnh của các bậc tiên đức đã đính chính, gọi đó là Tăng đính Phật tổ đạo ảnh rồi in riêng một bản mới ở Cổ Sơn để lưu hành. Cách đây hai mươi năm, tôi lại tìm được hai mươi bảy tôn tượng nữa, cũng kèm theo truyện và tán, rồi cho khắc thêm tổng cộng có 330 tôn tượng đạo ảnh. Thánh diện của chư tổ có lẽ không dừng lại ở đây.
Thuở xưa, ngài Văn Hỷ hỏi ngài Văn- thù :” Có bao nhiêu chúng”. Ngài Văn- thù đáp :” Trước ba ba sau ba ba”. Nay Hư Vân tôi tăng thêm rồi lại tăng thêm, để tròn trước 33 , còn sau 33 thì đợi bậc hiện triết trong tương lai tăng thêm, tăng thêm mãi không ngừng. Đây là lời ghi vậy.
Ngày 9 tháng 9 Âm lịch, năm Ất Mùi (1954), Phật lịch 2498.
Hư Vân tôi ghi tại am tranh ở Vân Cư- năm đó tôi 117 tuổi.
Tổ Thứ 6: Đại Sư Vĩnh Minh Diên Thọ (904 - 975)
TỔ THỨ 6
ĐẠI SƯ VĨNH MINH DIÊN THỌ
(904- 975)
Mỗi niệm Di- đà Phật hiện thân
Hoa sen bừng sáng pháp siêu trần
Cam lồ rót miệng tài vô ngại
Pháp vũ nhuần tâm giải thoát dần
Vô Lượng Thọ Quang nay thị hiện’
Hữu tình hàm thức vượt mê tân
Tây phương Cực Lạc cùng nhau hội
Chín phẩm vui thay đã đến gần.
Đại sư Vĩnh Minh huý Diên Thọ, họ vương, người Tiền Đường, từng làm quan thu thuế. Lần nọ, ngài lấy tiền thuế mua vật phóng sanh, nên bị ghép vào tội chết. Khi bị giải đến chợ xử trảm, ngài vẫn bình thản nói:” Một mạng đổi nhiều mạng, ta chết cũng không ân hận”. Thấy vậy, Trung Ý Vương ra lệnh tha tội chết cho ngài
Sau đó, ngài lễ thiền sư Thuý Nham ở Tứ Minh xuất gia, rồi đến yết kiến quốc sư Thiều ở Thiên Đài. Ngay lời của quốc sư, ngài liền tỏ ngộ và làm tổ thứ ba của tông Pháp Nhãn.
Có lần đang ở trong thiền quán, ngài thấy bồ- tát Quán Thế Âm rót cam lộ vào miệng, nên có khả năng biện tài vô ngại. Ngài chủ trương giáo nghĩa:” Thiền Tịnh song tu”, nên nói:” Có Thiền có Tịnh như hổ mang sừng, đời này làm thầy người, đời sau làm Phật tổ”
Ngô việt Vương thỉnh ngài về chùa Vĩnh Minh ở núi Huệ Nhật, ban hiệu là Trí Giác Thiền Sư. Thời khoá một ngày của ngài gồm 108 việc, ban đêm lên núi niệm Phật, mọi người nghe như nhạc trời trổi giữa hư không.
Ngày 26 tháng 12 niên hiệu Khai Bảo thứ 8 (975) đời Tống, ngài thắp hương cáo biệt đồ chúng, rồi an nhiên thị tịch. Ngài để lại hai bộ sách Tông cảnh lục và Vạn thiện đồng quy tập lưu hành ở đời.
Bài tán
Dùng thân đổi vật
Thật cao cả thay
Việt Vương ân xá
Thọ mạng vô cùng
Đi- đà mười vạn
Là việc thường ngày
Chỉ một việc này
Liên miên không dứt.
Tổ Thứ 9: Đại Sư Linh Phong Ngẫu Ích (1599 - 1655)
TỔ THỨ 9
ĐẠI SƯ LINH PHONG NGẪU ÍCH
(1599- 1655)
Thấy biết làu thông trí huệ sanh
Tinh mơ xuất thế quyết tu hành
Sớm thông lẽ đạo khen chê đúng
Bỏ vọng về chơn việc rõ rành
Văn chuyển đạo lành cần tỉnh giác
Trí năng bồi đức lợi quần sanh
Cam lồ pháp bảo đề hộ vị
Nuôi nấng chúng sanh thể tánh lành.
Đại sư Linh Phong huý Ngẫu Ích, hiệu Trí Húc, họ Chung, người Cổ Ngô. Cha ngài trì chú Đại Bi suốt mười năm, một hôm ông mộng thấy bồ- tát Quán Thế Âm bồng đứa bé trao cho mình và sau đó ngài được sanh ra đời. Lúc nhỏ, ngài tinh thông Nho học, từng viết sách bài bác Phật giáo cho là dị đoan. Ngài từng mộng thấy mình nói chuyện với Khổng Tử và Nhan Uyên.
Đến 17 tuổi, sau khi đọc Trúc song tuỳ bút của đại sư Liên Trì, ngài liền đốt sạch mấy mươi bài luận bài bác Phật giáo. Năm ngài 20 tuổi thì phụ thân qua đời, nhân tang sự được nghe kinh Địa Tạng bổn nguyện bèn phát tâm xuất gia. Năm 24 tuổi, ngài mộng thấy mình đảnh lễ đại sư Hám Sơn một tháng 3 lần. Nhưng vì Hám Sơn ở tận Tào Khê quá xa, ngài không thể đến đó xuất gia được, nên xuất gia với đại sư Tuyết Lãnh Tuấn; Tuyết Lãnh cũng là đệ tử của đại sư Hám Sơn. Về sau, ngài ẩn cư ở núi Linh Phong, chuyên tu Tịnh độ. Lúc gần lâm chung, ngài dặn đồ chúng:” Sau khi trà- tì, các vị hãy đem tro cốt của ta trộn với bột gạo, rồi cho các loài vật ăn để kết duyên Tây Phương”.
Ngày 21 tháng giêng năm Ất Mùi, niên hiệu Thuận Trị thứ 12(1655), ngài ngồi kiết – già xoay mặt về phiá tây an nhiên thị tịch, trụ thế 57 năm. Ba năm sau, hàng đệ tử mở khám ra, thấy sắc mặt ngài như còn sống, tóc dài phủ tai, vẫn ngồi kiết già ngay thẳng. Môn nhân không dám làm theo lời di chúc của ngài, nên xây tháp thờ ở Linh Phong. Ngài để lại cho đời hơn hai mươi thể loại sách
Bài tán
Như sen trong bùn
Chẳng hề dính bẩn
Trong sạch vô ngần
Là người xuất chúng
Trứ tác phong phú
Thông đạt mọi bề
Toả sáng trần thế
Phát tâm bồ- đề.
Tổ Thứ 10: Đại Sư Phổ Nhân Tiệt Lưu (1628 - 1682)
TỔ THỨ 10
ĐẠI SƯ PHỔ NHÂN TIỆT LƯU
(1628- 1682)
Chuyên tu Tịnh độ niệm Di- đà
Tha thiết thiết một lòng cứ niệm ra
Hoá độ vô biên về Cực Lạc
Nghiêm mình thoát khỏi khổ Ta- bà
Diêm vương kính phục như bồ- tát
Phật tử trọng ân đức sáng loà
Dứt hẳn trầm luân về cảnh Tịnh
Ngồi thuyền bát- nhã diễn Ma- ha.
Đại sư Tiệt Lưu huý Hành Sách, họ Tưởng, người Nghi Hưng. Năm 23 tuổi, ngài xuất gia và chuyên tu Tịnh độ, xiển dương Liên Tông. Ngài từng nói:” Niệm Phật quý ở nhất tâm bất loạn, chẳng phải niệm nhanh, niệm nhiều là tốt”. Ngài trứ tác Liên tạng tập, Tịnh độ pháp ngữ…. lưu hành ở đời.
Vào niên hiệu Khang Hi thứ 21( 1682), đời Thanh, ngài an nhiên thị tịch, trụ thế 55 năm. Bấy giờ, Tôn Hàn Thần và ngô Thị Tử lâm bệnh rồi qua đời cùng một ngày, trải qua mấy đêm thì sống lại. Hai người đều nói:” Tôi bị âm ti bắt đi và trói ở điện Diêm Vương bỗng thấy hào quang chiếu sáng khắp mặt đất, hoa hương rải đầy hư không, Diêm vương quỳ xuống tiễn một đại sư về Tây phương. Tôi nhìn kỹ thì đại sư ấy là ngài Tiệt Lưu, nhờ hào quang ấy chiếu soi mà chúng tôi được sống lại”.
Bài tán
Nhất tâm bất loạn
Trì hiệu Di- đà
Chuyên tâm tụng niệm
Niệm niệm tương ưng
Mãi mãi như thế
Tâm thật chí thành
Di- đà tiếp dẫn
Bồ- tát lai nghinh
Tổ Thứ 12: Đại Sư Thanh Hồng Loa Triệt Ngộ (1741 - 1810)
TỔ THỨ 12
ĐẠI SƯ THANH HỒNG LOA TRIỆT NGỘ
(1741- 1810)
Mạt pháp hàm linh phúc huệ khinh
May nhờ niệm Phật vượt điêu linh
Hành nhân tín nguyện hằng kiên cố
Đức Phật đưa tay đón chúng sinh
Triệt Ngộ chuyên tu môn niệm Phật
Muôn loài thảy nhập quả vô sinh
Ba hàng chín phẩm từ đây chứng
Cực lạc Tây phương đón hữu tình
Đại sự Triệt Ngộ tên Tế Tỉnh, tự Triệt Ngộ, họ Mã, người Phong Nhuận, Hà Bắc. thuở nhỏ, ngài thông minh hơn người, lớn lên thông suốt các sách sử. Năm 22 tuổi, do bệnh nặng mà ngài nhận ra lẽ vô thường, nên phát tâm xuất gia. Sau khi xuất gia, ngài tinh thông nghĩa lý cả Thiền lẫn Giáo.
Sau đó, ngài trụ trì chùa Vạn Thọ ở Bắc Kinh, danh tiếng vang khắp nam bắc. Lúc về già, ngài trụ trì chùa Tư Phước, núi Hồng Loa, xiển dương pháp môn Tịnh độ, đại chúng khắp nơi vân tập về tu học rất đông và trở thành đạo tràng Liên Tông²⁰⁶
Mùa xuân, niên hiệu Gia Khánh thứ 15(1810), ngài biết trước ngày thị tịch, bèn phó chúc:” Duyên huyễn không bền, đời người vô thường, nếu để luống qua thật là đáng tiếc, mọi người nên nỗ lực niệm Phật, mai sau sẽ gặp nhau ở Tịnh độ. Giờ ta đi đây.”
Khi ấy, đại chúng niệm Phật, ngài ngồi ngay thẳng, chắp tay xoay mặt về hướng tây nói:” Niệm một tiếng hồng danh, thấy một phần tướng hảo” rồi bắt ấn Di- đà an nhiên thị tịch, trụ thế 70 tuổi, hạ lạp 47. Đại chúng nghe mùi thơm lạ lan toả khắp pháp đường. Sau khi trà- tì được hơn một trăm viên xá- lợi. Ngài có trứ tác những tác phẩm thiền, giáo , luật và kệ tụng Tịnh Độ lưu hành ở đời
Bài tán
Bệnh, ngộ vô thường
Cảm thấy bàng hoàng
Quyết chí xuất gia
Vào ngay pháp đường
Thiền, Tịnh đều tỏ
Thần hướng Liên Bang
Biết trước ngày giờ
Vãng sinh cực lạc.
———
206.Liên Tông: ( Cg: Liên môn) : tông Tịnh độ . Tông này khởi nguyên từ Bạch Liên Xã do ngài Huệ Viễn sáng lập vào đời Đông Tấn tại chùa Đông Lâm, Lô Sơn, Trung quốc. Hoa sen tượng trưng cho y báo của cõi cực lạc, nên lấy tên hoa để đặt tên Tông. Tông phái này lấy pháp niệm Phật cầu vãng sinh Tịnh độ làm tông chỉ.
Tổ Thứ 13: Đại Sư Linh Nham Ấn Quang (1861 - 1941)
TỔ THỨ 13
ĐẠI SƯ LINH NHAM ẤN QUANG
(1861- 1941)
Cốt cách thanh cao bậc thiện tâm
Dốc lòng phát thệ tứ hoằng thâm
Vô tư thiết diện lời trong sáng
Bản nguyện ân cần đến vạn năm
Mở rộng liên bang công đức lớn
Thanh quy mô phạm bởi từ tâm
Linh Nham đạo hạnh trùm muôn vật
Chư Phật ngợi khen bậc ngộ chân.
Đại sư Ấn Quang tên Thánh Lượng, tự Ấn Quang, họ Triệu, người Cáp Dương, Thiểm Tây. Thuở nhỏ, ngài theo anh học đạo Nho, bắt chước Hàn Dũ, Âu Dương bài xích đạo Phật. Sau đó , nhân bị bệnh nặng, ngài nhận ra những lỗi lầm trước đây nên phát tâm xuất trần. Năm 21 tuổi, ngài lễ hoà thượng Đạo Thuần ở Nam Sơn xuất gia, thông hiểu nội điển cả ngoại thư, chuyên tu pháp môn Tịnh độ. Sau đó, ngài đến núi Phổ Đà, đóng cửa 18 năm xem Đại tạng kinh ba lần.
Năm Dân Quốc thứ 19(1930), ngài mở đạo tràng Tịnh độ tại núi Linh Nham ở Tô Châu.
Bấy giờ, nhận thấy đạo đức xã hội ngày càng suy thoái, ngài chuyên giảng về giáo lý nhân quả báo ứng, để chấn chỉnh nhân tâm. Ngài dạy người, lấy đạo luân thường, nhân quả làm nền tảng, niệm Phật vãng sanh Tây Phương làm phương châm tu tập.
Mùa dông, năm Dân Quốc thứ 29(1940), ngài ngồi niệm Phạt rồi an nhiên thị tịch tại chùa Linh Nham, trụ thế 80 năm, hạ lạp 58. Sau đó khi trà- tì được vô số xá- lợi
Điều này đủ để chứng minh pháp môn niệm Phật có lợi ích không thể nghĩ bàn. Ngài có tác phẩm Ấn Quang văn sao được lưu hành ở đời.
Bài tán
Chân thật niệm Phật
Tối kị nói nhiều
Miệng niệm tai nghe
Tâm không đa sự
Thần gởi Lạc Bang
Chí vượt Ta- bà
Thuyết pháp Văn Sao
Chở đầy diệu pháp.
Tổ Thứ 14: Lão Hòa Thượng Hư Vân (1840 - 1959)
TỔ THỨ 14
LÃO HOÀ THƯỢNG HƯ VÂN
(1840- 1959)
Cột trụ giữa dòng độ chúng sinh
Hoà quang nhập thế cứu mê tình
Quên mình cầu pháp không tư lợi
Cứu độ muộn loài vượt tử sinh
Biển khổ nhờ thuyền sang bến giác
Đèn thiền soi khắp chốn u minh
Vân cư pháp chủ làm đèn huệ
Chánh pháp lan truyền bậc cứu tinh.
Hoà thượng Hư Vân huý Diễn Triệt, tự Đức Thanh, hiệu Hư Vân, họ Tiêu người Tương Hương, Hồ Nam. Thuở nhỏ, ngài học đạo Nho. Có lần ngài than:” Đạo này chẳng đưa đến cứu cánh”, liền chuyền sang học Phật, từ đó ý niệm xuất gia canh cánh bên lòng.
Năm 18 tuổi, ngài sáng tác bài ca “ Bì đại” lưu hành ở đời. Sau đó, ngài đến tỉnh Phúc Kiến, lễ trưởng lão cao tăng Thường Khai cầu xuất gia
Năm sau, ngài y chỉ hoà thượng Diệu Liên ở chùa Dũng Tuyền, Cổ Sơn thọ giới cụ túc, rồi ẩn tu trong hang sâu ở phía sau núi, lạy kinh Vạn Phật sám hối. Được ba năm, hoà thượng xuống núi đi tham vấn thiện trí thức ở các nơi.
Năm 43 tuổi, để báo ân dưỡng dục của mẹ cha, ngài phát tâm tam bộ nhất bái từ núi Phổ Đà đến núi Ngũ Đài.
Năm 60 tuổi, ngài tham gia thiền thất tại chuà Cao Mân ở Dương Châu. Khi nghe tiếng chiếc ly rơi xuống đất, ngài liền đại ngộ, nói kệ:
Chiếc ly rơi xuống đất
Tiêng vang nghe loảng xoảng
Hư không nát từng mảnh
Liền trút bỏ cuồng tâm
Sau đó, ngài giảng pháp độ sanh, xây chùa, truyền giới, tu sửa hơn 30 chốn tòng lâm, như chùa Vân Thê ở Vân Nham, chùa Dũng Tuyền ở Cổ Sơn, Phúc Kiến, chuà Nam Hoa ở Khúc Giang, Quang Đông, chùa Đại Giác ở núi Vân Môn, Nhũ Nguyên, chùa Chân Như ở núi Vân Cư, Giang Tây.
Lúc 120 tuổi, ngài bảo đại chúng:” Sau khi trà- tì nhục thân của ta, các ông hãy nghiên xương tro thành bột, rồi rải xuống sông làm thức ăn cho cá”.
Ngày 13 tháng 10 năm 1959 dương lịch, ngài nằm thế kiết tường an nhiên thị tịch. Sau khi trà – tì được vô số xá- lợi năm màu,, hạt lớn như mắt rộng, trong suốt óng ánh
Tháp thờ ngài an trí tại núi Vân Cư. Môn đồ xuất bản bộ Niên Phả ²⁰⁷ và Pháp ngữ của ngài để lưu hành ở đời.
———
207.Niên phả: sách ghi chép những sự việc sảy ra hàng năm.
Bài tán:
Nhục thân xuất thế
Muôn vàn khổ nhọc
Bồ - tát thị hiện
Hang hổ đầm rồng
Không lánh hiểm nguy
Kham nhẫn mưa gió
Cứu đời ngũ trược
Phương tiện khôn lường.
Tổ Thứ 15: Đại Sư Từ Chu (1877 -1957)
TỔ THỨ 15
ĐẠI SƯ TỪ CHU
(1877- 1957)
Chánh tri chánh kiến độ quần sinh
Đi trước làm gương cứu hữu tình
Tướng lưỡi rộng dài truyền chánh pháp
Âm thanh viên mãn diễn chân kinh
Hoa nghiêm truyền dạy quy An Dưỡng
Đại chúng đồng tham đạo nhật tinh
Mởi lối đèn thiền xua bóng tối
Chân tâm hiển hiếu đại quang minh.
Đại sư Từ Chu tên Phổ Hải , hiệu Từ Chu, họ Lương, người huyện Tuỳ, Hồ Bắc. Thuở nhỏ, ngài học Phật pháp với cha mẹ, chí nguyện xuất gia, nhưng cha mẹ vẫn còn tại thế, nên không thể đi được.
Năm 34 tuổi , nhân phụ thân mất, ngài thấu hiểu được đời người vô thường, nên xin mẹ xuất gia và được đồng ý.
Ngài xuất gia với lão hoà thượng Chiếu Quang và sau đó vào viện Hoa Nghiêm ở Thượng Hải học Phật Pháp. Khi tốt nghiệp, ngài nhận chức giáo thọ ở học viện Pháp Giới tại Cổ Sơn. Rồi ngài đến Bắc Kinh xây dựng tinh xá An Dưỡng, xiển dương luật tạng. Ngài giữ giới nghiêm mật làm gương mẫu cho môn đồ, bồi dưỡng tăng tài nhằm hoằng pháp lợi sanh; không quản lao nhọc luôn ân cần dạy bảo tăng chúng.
Vào năm 1957 ngày vía đức Phật Di- dà, ngài xả báo thân an nhiên thị tịch, trụ thế 82 năm, hạ lạp 47. Ngài trứ tác những tác phẩm: Di- đà kinh giảng nghĩa, Phổ Hiện Hạnh Nguyện phẩm, Thân văn kí…v….v được lưu hành ở đời
Bài tán
Học chúng quay về
Pháp hội Tịnh độ
Xiển dương luật tạng
Quyền khai phương tiện
Đại pháp Hoa nghiêm
Thảy đều thấu suốt
Bốn biển quy hướng
Lành thay 3 cõi!.
Đại Sư Hoằng Nhất (1880 - 1942)
ĐẠI SƯ HOẰNG NHẤT
(1880- 1942)
Gió mát trăng thanh phong cách cao
Làu thông kim cổ bậc anh hào
Đông tây uyên bác bao học thuyết
Nam bắc các phương thảy ngưỡng cầu
Lập hạnh trang nghiêm làm mẫu mực
Giáo nhân dùng luật cảm thiên tào
Hoa nghiêm đối hiểu ba trăm đoạn
Cửu phẩm liên hoa bước thẳng vào.
Hoằng Nhất đại sư tên Diễn Âm, tự Hoằng Nhất họ Lý, người Bình Hồ, Chiết Giang. Thuở nhỏ, ngài theo Nho học
Năm 26 tuổi, ngài đến Nhật Bản học hội hoạ và âm nhạc. Sau khi tốt nghiệp, ngìa trở về nước đảm nhiệm việc giảng dạy. Bấy giờ nhờ tài thi ca, thơ phú, thư pháp và điêu khắc mà danh tiếng của ngài vang dội khắp nơi.
Năm 39 tuổi, ngài nhân thấy đời người vô thường, nên quyết tâm rũ sạch trần duyên, và lễ hoà thượng Liễu Ngộ, chùa Hổ Bào ở Hàng Châu xuất gia.
Về sau, ngài cảm thấy luật tạng ngày càng suy đồi, liền phát tâm xiển dương luật học ở Nam Sơn, lấy bản thân làm mô phạm, khuyên dạy hàng thanh niên Phật tử tuân giữ bốn điều làm phép tắc. Đó là tích phước²⁰⁸, tập lao²⁰⁹, trì giới²¹⁰ và tự tôn211.
Ngài ngưỡng mộ phong cách của đại sư Ấn Quang, nên tiến tu tịnh nghiệp, tâm nguyện vãng sanh Tây phương.
Mùa thu năm 1942, ngài niệm Phật rồi an nhiên thị tịch, trụ thế 64 năm, hạ lạp 24. Sau khi trà- tì được hơn một nghìn viên xá- lợi. Những tác phẩm của ngài truyền bá rất thịnh hành ở đời, như Hoằng Nhất Đại Sư toàn tập.
Bài Tán:
Đức Điều Ngự Sự
Lấy giới làm Thầy
Tì-kheo giữ luật
Bồ - tát cũng vậy
Chúng sanh vâng làm
Chứng viên cảnh trí
Giới như kim cang
Còn mãi muôn đời
———
208.Tích phước : tinh tấn làm điều thiện.
209. Tập lao: tham gia vào các công việc nhọc nhằn, gian khổ đem lại lơị ích cho mình và người
210. Trì giới: giữ gìn giới của Phật dạy sau khi phát nguyện thọ nhận
211. Tự tôn: tôn trọng chính mình, làm cho nhân cách của mình hoàn thiện.
Đại Sư Thái Hư
ĐẠI SƯ THÁI HƯ
Tín nữ thiện nam ngưỡng vọng ân
Như trông kỳ tích cứu cơ bần
Quên thân vì pháp đâu màng khổ’
Giáo dưỡng hiền tài phát chánh nhân
Thuyết pháp độ sanh chưa kịp nghỉ
Khai trường dạy học chẳng ngừng chân
Hết lòng vị đạo không lay chuyển
Chí nguyện tinh anh mãi sáng ngần.
Đại sư Thái Hư tên Duy Tâm, hiệu Thái Hư, họ Lã, người Hải Ninh, chiết Giang.
Thuở nhỏ, ngài được bà ngoại nuôi dưỡng. Năm lên 10 tuổi, ngài hành hương đến núi Phổ Đà, từ đó rất thích đời sống tu hành
Năm 15 tuổi, ngài lễ hoà thượng Sĩ Đạt xuất gia, rồi đến Thiên Đồng thọ giới cụ túc.
Năm 19 tuổi, ngài xem Đại tạng Kinh có phần tỏ ngộ
Năm 26 tuổi, ngài đến núi Phổ Đà nhập thất, viết khảo cứu về nghĩa lý của bốn tông” Thiên Thai, Hiền Thủ, Thiền và Tịnh độ tông”
Ngài chủ trương giáo thuyết ngũ thừa ²¹², khởi xướng cải cách Phật giáo Trung Quốc, vận động Phật giáo thế giới, thành lập Phật học viện Vũ Xương, Phật học viện Hán tạng, nhằm đào tạo tăng tài.
Mùa xuân năm 1947, ngài viên tịch tại Thượng Hải. Sau khi trà- tì, trái tim vẫn còn nguyên vẹn và có đến mấy trăm viên xá- lợi. Ngài trụ thế 57 năm, hạ lạp 41. Công trình trước thuật của ngài được biên tập dưới tựa đề :” Thái Hư đại sư toàn tập”
Bài tán
Tận lực đề xướng
Dốc sức quan tâm
Tìm cách đồi mới
Ghét tà át chánh
Đào tạo tăng tài
Đức trùm muôn loại
Đại nguyện Thái Hư
Xưa nay kiệt xuất.
———
212.Ngũ thừa: ( S: yãna): năm pháp môn tu hành , dụ cho năm phương tiện vận chuyển chúng sanh đến thế giới an lạc.
Đại Sư Đế Nhàn (1858 - 1932)
ĐẠI SƯ ĐẾ NHÀN
(1858- 1932)
Thiên Thai Trí Giả có truyền nhân
Rạng rỡ tông thừa quyết lập thân
Tài sắc thực thuỳ danh dứt sạch
Huệ căn tín tiến niệm chuyên cần
Môn đồ pháp quyến trùm thiên hạ
Học giả Liên bang khắp cõi trần
Đại chúng gắng công tu tịnh nghiệp
Đài vàng Phật rước dạ hoan hân.
Đại sư Đế Nhàn tên Cổ Hư, tự Đế Nhàn, họ chu, người Hoàng Nham, Chiết Giang. Thuở nhỏ, ngài theo cậu học ngành y. Một hôm, ngài thấy một thanh niên đang khoẻ mạnh bỗng nhiên lâm bệnh nhẹ rồi qua đời. Ngài liền hỏi cậu:
-Thuốc trị được thọ mạng không?
Người cậu đáp:
-Thuốc chỉ trị được bệnh, đâu trị được thọ mạng!
Ngài thấu hiểu được ý nghĩa này bèn phát khởi chí xuất trần. Năm 20 tuổi, mẹ ngài qua đời, ngài đến núi Bạch Vân lễ hoà thượng Thành Đạo xin xuất gia.
Năm 24 tuổi, ngài thọ giới cụ túc tại chuà Quốc Thanh ở Thiên Đài. Sau giờ toạ thiền, ngài nghe ba tiếng bảng chỉ tĩnh²¹³ , bỗng nhiên nhĩ căn viên thông, thân tâm hoàn toàn thanh tịnh, tiếp theo là tiếng bảng khai tĩnh²¹⁴
Sau đó, ngài đọc kinh Pháp hoa có tỏ ngộ, rồi được phó pháp, thọ ký làm người kế thừa tông Thiên Thai.
Mùa hạ năm 1932, ngài thấy Phật đến tiếp đẫn, liền lấy bút viết kệ:
Ta thường niệm Phật
Tịnh độ hiện tiền
Chân thật thọ dụng
Đại chúng gắng tu
Viết kệ xong, ngài mỉm cười an nhiên thị tịch, trụ thế 75 năm, hạ lạp 51 , tháp của ngài được tôn trí bên cạnh núi Ngũ Lỗi ở Từ Khê, chúng đệ tử rất đông. Những trứ tác của ngài được lưu hành rộng rãi.
———
213.Chí tĩnh: tiếng bảng báo hiệu giờ ngủ của tăng chúng
214: Khai tĩnh: khai tĩnh có hai hình thức khai giác tĩnh thuỳ và khai phóng tĩnh lự. 1. Khai giác tĩnh thuỳ: đánh bảng thức chúng vào lúc sáng sớm trong thiền lâm. Khai tĩnh, có đại khai tĩnh và tiểu khai tĩnh. Tiểu khai tĩnh còn gọi là khai tiểu tĩnh, tức đánh bảng thức chúng vào lúc bốn giờ sáng. Đại khai tĩnh còn gọi là khai đại tĩnh, tức đánh bảng thức chúng vào lúc năm giờ sáng. 2. Khai phóng tĩnh lự: đánh bảng báo hết giờ toạ thiền hoặc cho phép nghỉ ngơi trong thời khoá tụng, lúc ăn cơm cháo, nghe giảng, làm việc ngược với chỉ tĩnh nên gọi là khai tĩnh. Khi muốn khai tĩnh thì đánh bảng khai tĩnh.. Khai tĩnh cũng có đại khai tĩnh và tiểu khai tĩnh. Đại khai tĩnh là gọi theo các thời khoá buổi sáng, ăn cơm cháo, thời khoá buổi tối và khi đi ngủ; còn tiểu khai tĩnh là tạm nghỉ ngơi một lát trong lúc chỉ tĩnh. Pháp khí và cách sử dụng để khai tĩnh trong các tông phái đều khác nhau.
Bài tán:
Thuốc khó cứu mạng
Liễu ngộ vô thường
Tham thiền nhập định
Hiển bày chân tướng
Khinh an chánh thọ
Nhập Hải ấn²¹⁵ định
Ba xe Pháp hoa
Vận hành cùng khắp.
———
215.Hải ấn: (S: Sagaramudra- Samadhi; Cg: Hải ấn định, Hải ấn tam- ma – địa, Đại tam muội); tổng định được nói trong kinh Hoa Nghiêm. Hải Ấn là lấy dụ đặt tên, tức là hình biển cả gió lặng sóng yên, sum la vạn tượng đều in trên mặt biển được dùng dụ cho sóng thức không sanh, trong sáng. Tất cả các pháp trong ba đời đều hiện rõ ràng.
Đại Sư Viên Anh (1878 - 1953)
ĐAỊ SƯ VIÊN ANH.
( 1878- 1953)
Tâm lớn thân to chẳng nhiễm trần
Nhỏ to trùm khắp cả thần dân
Nam Dương bảy chuyển tuôn mưa pháp
Trụ xứ mười phen nhiếp chúng nhân
Phúc huệ trang nghiêm công đức lớn
Trí bi cụ túc đẹp muôn phần
Rạng ngời thánh giáo thầy nhân loại
Tào Động tông phong ngọn đuốc thần.
Đại sư Viên Anh tên Hoằng Ngộ, tự Viên Anh, họ Ngô, người Cổ Điền, Phúc Kiến, cha mẹ mất sớm, được nghĩa phụ nuôi dưỡng. Ngài ăn chay từ thuở nhỏ.
Năm 19 tuổi, ngài xuất gia tại chùa Dũng Tuyền ở Cổ Sơn. Sau khi thọ giới cụ túc, ngài đến Tuyết Phong, tham kiến hoà thượng Bổn Đạt, rồi nối pháp tông Tào Động
Ngài xiển dương tông phong, giảng dạy hơn 40 năm, bảy lần đến Nam Dương hoằng pháp lợi sanh. Ngài thường dạy:” Phật pháp là để khai ngộ nhân tâm, duy trì đạo đức thế gian. Nếu ai tu tập đúng theo lời Phật dạy thì được an vui, lợi mình, lợi người, lần lượt giáo hoá chúng sanh, đồng phát tâm bồ- đề thành đạo Vô thượng”.
Ngài trụ trì 10 ngôi tòng lâm nổi tiếng, là bậc lãnh đạo tối cao của hội Phật giáo Trung Quốc.
Mùa thu năm 1953, ngài an nhiên thị tịch, trụ thế 76 năm, hạ lạp 56. Tháp của ngài được an trí trên đồi Thanh Phong, phía trước núi Thiên Đồng.
Ngài trứ tác Lăng nghiêm kinh giảng nghĩa, Viên giác kinh giảng nghĩa…. Được lưu hành ở đời
Bài tán
Pháp đường Viên Minh
Giảng kinh Lăng Nghiêm
Diễn nghĩa sâu mầu
Hiển lí chân thường
Cuối Thanh về sau
Pháp môn toả sáng
Tâm không động chuyển
Truyền khắp mọi nơi.
Đại Sư Từ Hàng (1895 - 1954)
ĐẠI SƯ TỪ HÀNG
(1895- 1954)
Dạy nam học bắc độ mê tân
Theo gót người xưa hạnh dấn thân
Tâm đại từ bi lan toả khắp
Đổi thay mặt mũi nội cung thần²¹⁶
Kiết tường như ý vang xa mãi
Trăm họ vui mừng kết thiện nhân
Vô thượng bồ- đề thành chánh giác
Từ Hàng bậc nhất diễn từ âm.
———
216. Cung thần: ( nguyên văn: nội viện): nội viện ở cõi trời Đâu- suất , nơi bồ- tát Di lặc thuyết pháp. Trời Đâu- suất là tầng trời thứ tư trong 6 tầng trời cõi Dục. Cõi này có nội viện. Nội viện là Thiện Pháp đường do đại thần Lao Độ Đạt- đế tạo lập. Đây là trú xứ của bồ- tát Di – lặc trước khi thành Phật.
Đại sư Từ Hàng tên Kế Tông, hiệu Từ Hàng, họ Ngải, người Kiến Ninh Phúc Kiến. ngài xuất gia từ thuở nhỏ.
Sau khi thọ giới cụ túc, ngài cất bước tham học nhiều nơi; tham thiền tại chùa Cao Mân ở Dương Châu, học giáo pháp tại chuà Quán Tông ở Ninh Ba.
Sau đó, ngài đến Nam Dương ²¹⁷ giảng dạy, thành lập Phật học viện nhiều nơi, giáo dục tăng tài nhằm hoằng dương chánh pháp. Ngài rất tâm đắc về giáo quán của Thiên Thai, nên lúc giảng giải về tông ấy thì tột cùng áo nghĩa, phương tiện trình bày có thứ tự rõ ràng, luận bàn lưu loát, có tính hài hước linh hoạt làm cho người nghe phấn khởi, tăng tục đều ca ngợi.
Mùa thu năm 1948, ngài đến Đài Loan giảng pháp. Về già, ngài xây nội viện Di- lặc ở núi Tú Phong và trụ trì tại đây, thanh niên Phật tử vân tập về tu học rất đông.
Mùa hạ, năm 1954, ngài an nhiên thị tịch, năm năm sau, môn đồ khai tháp, thấy nhục thân vẫn ngồi đoan nghiêm, nên mọi người thếp vàng cúng dường.
Những trứ tác của ngài được xuất bản lưu hành ở đời.
Bài tán
Gió mạnh đuốc sáng
Lửa rực vàng ngời
Không tham không nhiễm
Không sân chẳng cuồng
Sống đời tri túc
Từ tâm vô cùng
Nhục thân trọn vẹn
Cúng dường chân thân.
———
217.Nam Dương: tên gọi vùng đất Giang Tô, Chiết Giang, Phúc Kiến, Quảng Đông vào cuối đời nhà Thanh ở Trung Quốc.
Đại Sư Đàm Hư (1875 - 1963)
ĐẠI SƯ ĐÀM HƯ
(1875- 1963)
Khai sơn hoang dã mở vườn thiền
Cày cấy được mùa suốt bấy niên
Đào tạo tăng tài dung hậu học
Diệt trừ cỏ dại giữ giống nguyên
Phú hào quan lại đều quy ngưỡng
Huynh đệ môn đồ bậc thánh hiền
Pháp hội bắc phương vang dội khắp
Đàm công đức nghiệp rạng tam thiên.
Đại sư tên Long Hàm, tự Đàm Hư, họ Vương, người Hà Bắc. Lúc nhỏ, ngài chỉ nói hai chữ “ Ăn chay, ăn chay”.
Năm lên 4, ngài vẫn còn nói bập bẹ. Lúc trưởng thành, ngài học ngành y ở Doanh Khẩu. Một hôm, ngài đọc kinh Lăng nghiêm, bỗng nhận ra Phật giáo là giải pháp tối trọng đưa con người thoát khỏi sanh tử. Từ đó, ngài rất khao khát được xuất gia.
Năm 43 tuổi, ngài từ bỏ gia đình , lễ lão nhân Ấn Khôi tại chùa Cao Minh, huyện Lai Thuỷ , tỉnh Hà Bắc xuất gia.
Đến mùa thu năm này, ngài thọ giới cụ túc tại chùa Quán Tông, Ninh Ba học giáo quán của tông Thiên Thai, nhờ phẩm hạnh chánh trực khiêm cung, nên được Đế Công xem trọng, và từ đó ngài nối pháp Thiên Thai.
Ngài có giọng thuyết pháp hùng hồn và có sức thu hút kỳ lạ, khiền người nghe rất xúc động. Chính vì vậy, pháp hội của ngài mỗi lúc một đông.
Về sau, ngài xây chùa Cực Lạc ở Cáp Nhĩ Tân²¹⁸, chùa Trạm Sơn ở Thanh Đảo….vv.
Khi về già, ngài làm vị tăng du phương ở Hương Cảng.
Mùa hạ năm 1963, ngài an nhiên thị tịch, trụ thế 89 năm, hạ lạp 46. Sau khi trà- tì được vô số xá- lợi. Tháp của ngài được an trí trong khu tháp nội viện ở Cửu Long. Ngài có pháp ngữ để lại cho đời.
Bài tán
Âm thanh trong trẻo
Vút thấu trời xanh
Ngồi toà vương pháp
Tiếng sư tử rền
Đào lý đón xuân
Tùng bách cao vút
Phật giáo xương minh
Nhờ công sức ngài.
———
218.Cáp Nhĩ Tân: một huyện thuộc tỉnh Hắc Long Giang , Trung Quốc.
Đại Sư Thường Nhân
ĐẠI SƯ THƯỜNG NHÂN
Trầm lặng vô ngôn giữ hạnh nhàn
Siêng năng khổ hạnh quý thời gian
Kính thờ cha mẹ lòng thành khẩn
Phụng dưỡng ân sư hiếu vẹn đàng
Giữ mộ sáu năm tu phạm hạnh
Tiếng thơm nghìn thuở phúc lành ban
Tuỳ cơ giáo hoá tròn tâm đức
Tín chúng dự nghe kính phục tràn.
Đại sư Thường Nhân họ Vương, người Song Thành, Kiết Lâm. Ngài sanh vào cuối triều đại nhà Thanh. Tuy chưa đọc kinh sách thánh hiền, nhưng ngài phụng dưỡng cha mẹ rất mực chí hiếu. Hằng ngày hai buổi sớm chiều , ngài đều lễ lạy thăm hỏi sức khoẻ cha mẹ
Năm ngài 28 tuổi, cha mẹ lần lượt qua đời, ngài ở bên mộ suốt ba năm liền, im lặng thủ hiếu,ăn uống đạm bạc qua ngày. Đên năm thứ sáu, kể từ ngày cha mẹ qua đời, một hôm đột nhiên ngài muốn vào Thiên Sơn tu hành.
Vào một buổi sáng nọ, ngài yết kiến một vi lão hoà thượng, chính là vị thầy còn lại ở triều Minh.
Hoà thượng hỏi:
-Tôn giả từ đâu đến?
Ngài đáp:
-Bạch hoà thượng! con từ Thiên Sơn đến xin được yết kiến.
Hoà thượng nói:
-Cơ duyên của ngươi ở Song Thành, chẳng phải ở Thiên Sơn.
Hào thượng vừa ra khỏi cửa liền biến mất. Nhân ngày mãn tang song thân, ngài đi khắp bốn mươi tám thôn chúc tụng vui vẻ, kết tình đạo hữu ủng hộ Tam bảo, xây chùa Tam Duyên, nhằm mở đạo tràng, phụ nữ trẻ em thảy đều theo học, quan lại quy y, độ người vô số.
Năm 1949, ngài thị tịch tại chùa Niêm Hoa, Bắc Kinh, trụ thế 72 năm, những việc cảm ứng, bất khả tư nghì nhiều vô số, được ghi rõ trong Thuỷ cảnh hồi thiên lục.
Bài tán
Chư thiên quý kính
Mài ngọc thành sáng
Một chữ không biết
Vạn pháp tự hay
Chí đức chí hiếu
Kiêm toàn nghĩa nhân
Như các vì sao
Chầu quanh Bắc đẩu.
Hòa Thượng Quảng Khâm (1892 - 1986)
HOÀ THƯỢNG QUẢNG KHÂM
(1892- 1986)
ẨM Quang khổ hạnh đứng hàng đầu
Chấn Đán²¹⁹ thánh tăng tiếp nối sau
Phúc Kiến Quảng Khâm tâm ấn hộ
Đài Loan quần chúng thiện tâm sâu
Chín lăm tuổi lẻ về quê cũ
Thế giới tam thiên pháp nhiệm mầu
Không bỏ Ta- bà nguyền độ chúng
Thuyền từ tiếp tục trở về mau.
———
219: Chấn Đán: (S: Cĩna-sthãna): Trung Hoa.
Hoà thượng Quảng Khâm người Phúc Kiến, cha mẹ qua đời lúc ngài còn nhỏ, không nơi nương tựa, nên sớm thấu hiểu được lẽ vô thường. Năm 13 tuổi, ngài vào chùa Thừa Thiên xin xuất gia. Hoà thượng Chuyển Trần bảo ngài học tu khổ hạnh với pháp sư Thuỵ Phương. Pháp sư không xuống tóc mà chỉ dạy ngài làm những công việc bên ngoài như nhổ cỏ, trồng cây. Sau khi từ Nam Dương trở về chuà Thừa Thiên, ngài đã 36 tuổi mới được cho xuống tóc xuất gia, pháp danh Chiếu Kính, tự Quảng Khâm. Sau sáu năm làm sa- di, ngài đến Từ Thọ Thiền tự ở huyện Bồ Điền cầu thọ đại giới với hoà thượng Diệu Nghĩa. Bấy giờ ngài 42 tuổi.
Sau khi thọ giới cụ túc, ngài mang ít gạo lên núi tìm chốn ẩn tu. Thế là ngài tìm được một thạch động giữa sườn núi, liền phát nguyện :” Nếu không ngộ đạo thì không ra khỏi động”
Nơi này mãnh hổ thường xuyên lui tới, gặp lúc hổ vào, ngài thuyết pháp cho chúng. Nghe xong, hổ vẫy đuôi bỏ đi. Khi gạo đã hết, ngài ăn lá cây, làm cảm động đến loài khỉ, vượn , nên chúng mang trái cúng dường. Từ đó về sau ngài chỉ ăn trái cây, mỗi lần nhập định thường có ánh hào quang. Bảy năm sau, ngài xuống núi, danh tiếng vang khắp, người đến quy y ngày càng đông. Trên là hàng công khanh, quan tướng, dưới là kẻ buôn bán, thứ dân đều quy hướng về ngài.
Năm 53 tuổi, ngài đến Đài Loan hoằng pháp và xây dựng chùa Thừa Thiên; sau đó ngài xây dựng thêm chùa Diệu Thông ở Cao Hùng.
Mùa thu năm 1985, ngài truyền ba đại giới đàn, hơn 500 giới tử về chuà Diệu Thông thọ giới. Đó là giới đàn lớn nhất từ xưa đến nay.
Ngày 13 tháng 2 năm 1986, ngài ngồi kiết- già an nhiên thị tịch, trụ thế 95 năm, độ người vô số. Một đời cao tăng đã đi qua!
Bài tán
Căn tánh Đại thừa
Quên mình vì người
Tâm từ cứu độ
An bần vui đạo
Gió rụng đèn rạng
Lửa mạnh chế vàng
Nghìn chuỳ trăm luyện
Phật, ma rõ ràng.
Mục Lục
Mục lục
Thiền sư Thanh Nguyên Hành Tư ( 660- 740)…………………………..9
Thiền sư Thạch Đầu Hi Thiên ( 700- 709)……………………………..13
Thiền sư Dược Sơn Duy Nghiễm ( 751- 834)………………………….17
Thiền sư Thiên Hoàng Đạo Ngộ ( 748- 807)…………………………...21
Thiền sư Đại Điên Bảo Thông (732- 824)………………………………23
Thiền sư Vân Nham Đàm Thịnh( 782- 841)…………………………….25
Thiền sư Long Đàm Sùng Tín ( TK 8-9)………………………………..29
Thiền sư Động Sơn Lương Giới ( 807- 869)……………………………31
Thiền sư Đức Sơn Tuyên Giám (782- 865)……………………………..35
Thiền sư Tào Sơn Bổn Tịch ( 840- 901)………………………………...39
Thiền sư Nham Đầu Toàn Hoát ( 828- 887)…………………………….43
Thiền sư Vân Cư Đạo Ưng (835- 902)………………………………….47
Thiền sư Tuyết Phong Nghĩa Tồn (822- 908)…………………………..51
Thiền sư Đồng An Đạo Phi……………………………………………...55
Thiền sư Vân Môn Văn Yển (864- 949)………………………………...57
Thiền sư Huyền Sa Sư Bị (835- 908)……………………………………61
Quốc Sư Cổ Sơn Hưng Thánh……………………………………………65
Thiền sư Đồng An Quán Chí ( 910- 970)………………………………..69
Thiền sư Song Phong Quảng Ngộ (896- 977)…………………………71
Thiền sư Hương Lâm Trừng Viễn (908- 987)………………… ……..73
Thiền sư Địa Tạng Quế Sâm (867- 928)……………………………….77
Thiền sư Xung Hú Huệ Ngộ (916- 974)……………………………….79
Thiền sư Hoàng Long Hối Cơ …………………………………………81
Thiền sư Lương Sơn Duyên Quán (920- 990)………………………….85
Thiền sư Trí Môn Quang Tộ (928- 998)………………………………..87
Thiền sư Pháp Nhãn Văn Ích (885- 958)……………………………….89
Thiền sư Thái Dương Cảnh Huyền (943- 1027)………………………..91
Thiền sư Tuyết Đậu Trùng Hiển (980- 1052)…………………………..95
Quốc Sư Thiên Thai Đức Thiều (891- 972)……………………………..97
Quốc sư Kim Lăng Pháp Đăng ( 910- 974)…………………………….101
Thiền sư Đầu Tử Nghĩa Thanh ( 1032- 1083)……………………. …..105
Thiền sư Thiên Y Nghĩa Hoài (989- 1060)…………………………….109
Thiền sư Vĩnh Minh Diên Thọ ( 904- 975)…………………………….113
Thiền sư Phật Ấn Liễu Nguyên (1032- 1098)………………………….117
Thiền sư Vân Cư Đạo Tế ( 929- 997)…………………………………..119
Thiền sư Phù Dung Đạo Giai (1043- 1118)…………………………….121
Thiền sư Viên Chiếu Tông Bản (1020- 1099)………………………….125
Thiền sư Linh Ân Văn Thắng (?- 2026)………………………………..127
Thiền sư Đan Hà Tử Thuần ( 1064- 1117)……………………………..129
Thiền sư Tông Trách Từ Giác ……………………………………… ..131
Thiền sư Trường Lô Sùng Tín…………………………………………..133
Thiền sư Trí Giả Tự Như………………………………………………..135
Thiền sư Chơn Yết Thanh Liễu ( 1089- 1153)………………………….137
Thiền sư Đồng Hoằng Trí (1091- 1157)……………………139
Thiền sư Từ Thọ Hoài Thâm (1077- 1132)………………...143
Thiền sư Bảo Lâm Văn Tuệ………………………………...145
Thiền sư Thiên Đồng Tông Giác( 1091- 1162)…………….147
Thiền sư Tường Phù Lương Khánh………………………...149
Thiền sư Linh Ấn Huệ Quang………………………………151
Thiền sư Tuyết Đậu Trí Giám (1105- 1192)………………..153
Thiền sư Trung Trúc Nguyên Diệu (1111- 1164)…………..155
Thiền sư Thiên Đồng Như Tịnh ( 1163- 1228)……………..159
Thiền sư Dĩ Am Thâm Tịnh………………………………….161
Thiền sư Lộc Môn Tự Giác (?- 1117)………………………..163
Thiền sư Phổ chiếu Nhất Biện (1081- 1149)…………………165
Thiền sư Đại Minh Tăng BẢo (1114- 1173)………………….167
Thiền sư Ngọc Sơn Sư Thể ( Nam Tống)……………………..169
Thiền sư Tuyết Nham Huệ Mãn (?- 1206)…………………….171
Thiền sư Vạn Tùng Hành Tú (1166- 1246)……………………175
Thiền sư Tuyết Đình Phước Dụ (1203- 1275)…………………177
Thiền sư Linh Ẩn Văn Thái (?- 1289)………………………….179
Thiền sư Hoàn Nguyên Phất Ngộ (1245- 1313)……………….181
Thiền sư Thuần Chuyết Văn Tài (1273- 1352)………………...183
Thiền sư Tùng Đình Tử Nghiêm………………………………185
Thiền sư Ngưng Nhiên Liễu Cải ( 1335- 1421)……………….187
Thiền sư Câu Không Khế Bân (1383- 1452)…………………..193
Thiền sư Vô Phương Khả Tùng (1420- 1483)…………………197
Thiền sư Nguyệt Chu Văn Tải ( 1452- 1524)………………….201
Thiền sư Viễn Môn Tịnh Trụ ( 1601- 1654)…………………..271
Thiền sư Tam Tật Tịnh Phủ (?- 16660)……………………….274
Thiền sư Thiên Ngu Tịnh Bảo ( 1609- 1675)……………………279
Thiền sư Đa Phúc Tịnh Khải (?- 1674)……………………..281
Thiền sư Vị Trung Tịnh Phủ……………………………………………..285
Thiền sư Nam Am Đại Y (1617- 1683)………………………………….287
Thiền sư Linh Thuỵ Hoằng Đàm ( 1602- 1671)…………………………289
Thiền sư Hằng Đạo Đại Tâm ( 1652- 1728)……………………………..291
Thiền sư Sơn Dữu Hoằng Năng…………………………………………293
Thiền sư Linh Diễm Hoằng Chúc ( 1610- 1683)……………………….297
Thiền sư Phá Nham Hoằng Kế ( 1605- 1688)…………………………..299
Thiền sư Tử Thành Truyền Toại ( 1632- 1660)…………………………301
Thiền sư Nghĩa Vân Hưng Triệt ( 1635- ?)……………………………..303
Thiền sư Cổ Nham Hưng Toàn………………………………………….307
Thiền sư Đồng Cầu Truyền Dục (1638- 1685)…………………………..309
Thiền sư Tử Hiền Hưng Kỉ……………………………………………….311
Thiền sư Cổ Sơn Biến Chiếu Hưng Long………………………………..313
Thiền sư Bạch Quang Đức Minh ( 1683- 1762)…………………………317
Thiền sư Liễu Đường Đỉnh Triệt…………………………………………321
Tôn giả A- Nhã Kiều – Trần- Như……………………………………….325
Bồ- Tát Thiên Trúc Thế Thân ( khoảng thế kỷ thứ 4 TL)………………..327
Tôn giả Nhiếp Ma Đằng ( Đời Hán)……………………………………..329
Tôn giả Trúc Pháp Lan ( Đời Hán)……………………………………….331
Tôn giả Khương Tăng Hội ( Đông Ngô, mất 280)……………………….333
Tôn giả Phật Đồ Trừng (232- 348)……………………………………….335
Tôn Gải La Thập ( 344- 413)…………………………………...337
Trưởng lão Bảo Chí Công (418- 514)…………………………..339
Nhục thân Tôn giả Trí Dược Tam Tạng ( 502- 557)…………....341
Quốc sư Trí Giả Huệ Ước ( 452- 535)…………………………..343
Đại Sĩ Hàn Sơn…………………………………………………..345
Đại Sĩ Thập Đắc………………………………………………….347
Thiền sư Thạch Chung Phát Quang ( Đời Đường)………………349
Nhục thân tì- kheo Ni Vô Tạn Tạng ( Đời Đường)………………351
Hoà thượng Bố Đại ( Đời Lương)………………………………...353
Hoà thượng Trường Nhĩ ( Danh tăng thời Ngũ Đại)……………..357
Cổ Phật Cố Sơn Khấu Băng ( 844- 928)………………………….361
Thiền sư Đại Thông Đạt Ngạn (918- 978)………………………..365
Thiền sư Ứng Văn…………………………………………………367
Thiền sư Chân Khả Từ Bách ( 1543- 1603)………………………369
Thiền sư Hám Sơn Đức Thanh (1546- 1623)……………………..371
Thiền sư Văn Cốc Quảng Ấn………………………………………373
Thiền sư Định Đường Bổn thiếp ( 1517- 1570)…………………...375
Thiền sư Tam Phong Pháp Tạng (1573- 1635)……………………377
Thiền sư Nga Hồ Dưỡng Am quảng Tâm (1547- 1627)…………..379
Thiền sư Thích Biền Bổn Vô ( Đời Minh)……………………….383
Thiền sư Độc Triệt Thương Tuyết (1587- 1656)………………….385
Tông Thiên Thai
Tôn giả Bắc Tề Huệ Văn ( 550- 578)……………….. ……………387
Tôn giả Nam Nhạc Huệ Tư ( 515- 577)……………………………389
Đại sư Trí Giả (538- 597)………………………………….391
Pháp Sư Chương An Quán Đảnh (561- 632)………………393
Tôn giả Pháp Hoa Trí Uy ( Đời Đường, mất 680)…………395
Tôn giả Thiên Cung Huệ Oai (634- 713)…………………..397
Tôn giả Tả Khê Huyền Lãng (673- 754)……………………399
Tôn giả Kinh Khê Trạm Nhiên (711- 782)…………………401
Tôn giả Đạo Thuý ( giữa thế kỷ thứ 8- đầu TK 9)…………..403
Tôn giả Quảng Tu ( 710- 843)………………………………405
Tôn giả Quốc Thanh Vật Ngoại ( 813- 885)………………..407
Tôn giả Quốc Thanh Nguyên Tú……………………………409
Tôn giả Quốc Thanh Thanh Tùng…………………………..411
Tôn giả Loa Khê Tịnh Quang ( 919- 987)………………….413
Tôn giả Bảo Vân Nghĩa Thông ( 927- 988)………………...415
Tôn giả Tứ Minh Pháp Trí (960- 1028)…………………….417
Tông Hoa Nghiêm
Hoà thượng Đế Tâm Đỗ Thuận (557- 640)…………………419
Pháp Sư Vân Hoa Trí Nghiễm ( 602- 668)………………….421
Pháp Sư Hiền Thủ Pháp Tạng (643- 712)…………………...425
Tông Hiền Thủ
Quốc sư Thanh Lương Trừng Quán (738- 839)…………….427
Khuê Phong Tông Mật ( 780- 841)………………………….429
Từ Ân Đường
Tam Tạng Pháp Sư Huyền Trang (602- 664)……………431
Pháp sư Tam Xa Khuy Cơ ( 632- 682)…………………..433
Du- Già Đường
Tam Tạng Pháp sư Bất Không (705- 774)……………….435
Thiền sư Du- Già Đại Huệ Nhất Hạnh (683- 727)……….437
Luật Tổ Đường
Luật Sư Chung Nam Đạo Tuyên( 596- 667)……………..439
Luật Tông
Luật Sư Linh Chi Nguyên Chiếu(1048- 1116)…………...441
Luật sư Giới Đài Tri Huyễn ……………………………...443
Luật sư Huệ Vân Cổ Tâm Như Hinh(1541- 1615)……….445
Luật sư Cổ Sơn Trùng Phương Tánh Thanh ( Đời Minh)..447
Luật sư Bảo Hoa Tam Muội Tịch Quang(1580- 1645)…449
Luật sư Bảo Hoa Kiến Nguyệt Độc Thể(1601- 1679)….451
Luật sư Bảo Hoa Định Am Đức Cơ(1634- 1700)……….453
Tổ Liên Xã
Pháp sư Lô Sơn Huệ Viễn (334- 416)………………455
Hoà thượng Quang Minh Thiện Đạo (613- 681)……457
Đại sư Bát Chu Thừa Viễn (712- 802)………………459
Quốc sư Vân Phong Pháp Chiếu ( Đời Đường)……...461
Đại sư Ô Long Thiếu Khang( ?- 805)……………………………463
Đại sư Chiêu Khánh Tỉnh Thường(959-1020)………………….465
Đại sư Vân Thê Liên Trì ( 1535- 1615)………………………….467
Pháp sư Phạm Thiên Tỉnh Am(1686- 1734)……………………..469
Nhục thân Đại sư Niệm Thuần (1587- 1659)……..........................471
Thiền sư Bán Đượng Thiện Kế Thọ Thánh (1297- 1306)………..475
Trùng Tăng Phụ Ký vào năm Ất Mùi……………………………..477
Đại sư Vĩnh Minh Diên Thọ (904- 975)………… ……………….479
Đại sư Linh Phong Ngẫu Ích(1599- 1655)………………………..481
Đại sư Phổ Nhân Tiệt Lưu ( 1628- 1682)………………………….483
Đại sư Thanh Hồng Loa Triệt Ngộ (1741- 1810)………………….485
Đại sư Linh Nham Ấn Quang (1861- 1941)……………………….487
Lão Hoà thượng Hư Vân (1840- 1959)…………………………….491
Đại sư Từ Chu ( 1877- 1957)……………………………………….493
Đại sư Hoằng Nhất ( 1880- 1942)…………………………………..495
Đại sư Thái Hư………………………………………………………497
Đại sư Đế Nhàn ( 1858- 1932)………………………………………499
Đại sư Viên Anh ( 1878- 1953)……………………………………..503
Đại sư Từ Hàng ( 1895- 1954)………………………………………505
Đại sư Đàm Hư ( 1875- 1963)……………………………………….507
Đại sư Thường Nhân…………………………………………………509
Hoà Thượng Quảng Khâm ( 1892- 1986)……………………………511
Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.
