Phật Tổ Đạo Ảnh - Quyển 2

Tổ Thứ 2: Pháp Sư Vân Hoa Trí Nghiễm (602 - 668)

TỔ THỨ 2

PHÁP SƯ VÂN HOA TRÍ NGHIỄM.

( 602- 668)

Đại sư Chí Tướng tụng Hoa nghiêm

Bỗng gặp thần tăng điểm đạo huyền

Mười chốn¹⁷⁶ sáu nơi ¹⁷⁵truyền diệu ý

Chín lần bảy chỗ¹⁷⁶dạy chân nguyên

Trời trong mây trắng không nơi trụ

Đáy nước trăng in khó đạt truyền

Đến đến đi đi luôn tự tại

Liễu sanh thoát tử hiển tông thiền.

———

174. Mười chốn( Thập địa): mười giai vị trong quá trình tu hành của ( chỗ này phô tô bị mất)……………..được trình bày trong kinh Hoa nghiêm. Đó là, Hoan hỉ địa, Ly cấu địa, Minh địa, Diệu thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện huệ địa, Pháp vân địa.

175.Sáu nơi( lục tướng): sáu tướng của vạn vật trong vạn hữu được nói trong kinh………… và kinh Thập địa. Đó là tổng tướng, biệt tướng, dị tướng, thành tướng,…….

176. Chín lần bảy chỗ.( cửu hội thất xứ) chỉ pháp hội đức Phật thuyết kinh Hoa nghiêm

Pháp sư Trí Nghiễm hiệu Chí Tướng, họ Triệu, sanh vào niên hiệu Khai Hoàng thứ 16( 596). Khi mới xuất gia, ngài khấn nguyện trước bộ Đại tạng, rồi rút được quyển thứ nhất của kinh Hoa nghiêm . Từ đó, suốt ngày ngài chăm chỉ đọc quyển kinh này

Về sau, ngài đến cầu học với hoà thượng Đỗ Thuận, không bao lâu hiểu rõ huyền chỉ của kinh Hoa nghiêm. Và hoà thượng Đỗ Thuận truyền trao pháp quán mình thực tập cho ngài để xiển dương tông phong .

Một hôm, có dị tăng ¹⁷⁸ bảo:” Muốn hiểu nghĩa lý nhất thừa của tông Hoa Nghiêm phải quán triệt sáu tướng¹⁷⁹trong phẩm Thập địa, kinh Hoa nghiêm. Ông hãy tư duy việc này rồi sẽ hiểu”

Sau quá trình nghiên cứu, ngài bỗng nhiên thông suốt. Từ đó, ngài giảng kinh Hoa nghiêm không biết bao nhiêu hội, tông phong hưng thịnh, danh tiếng vang khắp thiên hạ.

Niên hiệu Tổng Chương thứ nhất ( 668) đời vua Đường Cao Tông, ngài bảo đại chúng:” Ta sắp về cõi Tịnh”

Chưa đầy một tháng, ngài giảng pháp cho đại chúng xong, an nhiên thị tịch, trụ thế 72 năm.

Bài tán

Trưởng tử Đế Tâm¹⁸⁰

Chân sư Hiền Thủ¹⁸¹

Áo chỉ Hoa nghiêm

———

177.Niên hiệu Khai Hoàng thứ 16( Khai Hoàng thập lục niên): trong chánh văn ghi: ngài sanh vào năm Khai Hoàng thứ 20, nhằm năm 600 dương lịch ( Canh Thân) không đúng với tuổi thọ và năm mất của ngài. Nếu trụ thế 72 năm thì ngài phải sanh vào năm Khai Hoàng thứ 16 đời Tuỳ Văn Đế nhằm năm Bính Thìn ( 596)

178. Dị Tăng: thần tăng

179.Sáu tướng( lục tướng) thuyết lục tướng này ở trong phẩm Thập Địa, kinh Hoa nghiêm, trình bày nghĩa sự vô ngại của pháp giới duyên khởi. Tất cả pháp duyên khởi đều có đủ sáu tướng này.

180.Đế Tâm: danh hiệu mà vua Thái Tông ban tặng cho ngài Đỗ Thuận, là Sơ tổ của tông Hoa nghiêm.

181. Hiền Thủ: danh hiệu của ngài Trí Nghiêm, tổ thứ ba của tông Hoa nghiêm.

Thông tỏ làu làu

Tịnh quán thiền định

Chẳng mê chẳng mờ

Thấu toàn pháp giới

Đập nát thái hư.

Tổ Thứ 3: Pháp Sư Hiền Thủ Pháp Tạng (643 - 712)

TỔ THỨ BA

PHÁP SƯ HUYỀN THỦ PHÁP TẠNG

(643- 712)

Hoa nghiêm đại giáo vượt tam thiên

Độ chúng tuỳ cơ dứt nghiệp duyên

Nghĩa diệu trùng trùng vô tận lý

Hậu nhân tỏ rõ thấu tông huyền

Phóng quang giảng thuyết trời che lọng

Giũ sạch thanh tu, nước luỵ phiền

Đạo đức quốc sư luôn sáng đẹp

Ngưỡng cầu Phật pháp mãi trường miên.

Pháp sư Hiền Thủ Pháp Tạng họ Khang, huý Pháp Tạng, người nước Khương Cư nhưng sống ở Trường An. Ngài theo hầu pháp sư Trí Nghiễm cầu học và quán triệt giáo nghĩa Hoa nghiêm. Khi còn cư sĩ, ngài thuyết pháp được Võ Hậu¹⁸² cho phép xuất gia làm tăng.

Năm Ất Mùi(695), ngài được hoàng đế Võ Hậu triệu vào cung khai thị tông chỉ kinh Hoa nghiêm, vừa giảng đến bài tựa kinh, thì miệng của ngài phóng ra luồng ánh sáng trắng, giây lát biến thành chiếc lọng. Võ Hậu rất vui mừng, liền ban cho ngài hiệu là Hiền Thủ và được mời trợ giúp Thật- xoa – nan- đà dịch kinh Hoa nghiêm. Sau đó, ngài giảng tân kinh ¹⁸³, mặt đất chấn động. Ngày hôm ấy, ngài chỉ con sư tử vàng bên cung điện làm thí dụ, nhân đó nói chương Sư tử vàng trong kinh Hoa nghiêm . Nghe xong, Võ Hậu hiểu tông chỉ kinh Hoa nghiêm, tiếp thu thiền học và thỉnh ngài truyền giới bồ- tát.

Suốt một đời, ngài giảng kinh Hoa nghiêm hơn ba mươi hội. Các bộ kinh Lăng già, Mật nghiêm, Phạm võng, Khởi tín và Tâm kinh đều có nghĩa sớ.

Đến niên hiệu Tiên Thiên thứ nhất( 712), ngài an nhiên thị tịch ở chùa Đại Tiến Phúc. Vì thế, chuà này được tặng danh hiệu là Hồng Lô Khanh. Ngài là tổ thứ ba của tông Hoa nghiêm.

Bài tán

Đến ắt có nhân duyên

Đốt tay lập thệ nguyện

Dạo biển cả Tì- lô

Đến tận cùng pháp giới

Miệng phóng luồng hào quang

Đất kinh đô chấn động

Thầy ta vĩ đại thay

Gương sáng soi muôn đời.

———

182.Võ Hậu( Võ Tắc Thiên) là nữ hoàng đế duy nhất trong lịch sử Trung Quốc

183. Tân Kinh: những bản kinh được dịch từ ngài Huyền Trang trở về sau.

Tông Hiền Thủ - Tổ Thứ 4 - Quốc Sư Thanh Lương Trừng Quán (738 - 839)

TÔNG HIỀN THỦ

TỔ THỨ 4

QUỐC SƯ THANH LƯƠNG TRÙNG QUÁN

(738- 839)

Hoa nghiêm Bồ - tát hiệu Thanh Lương

Giảng thuyết pháp mầu thật khó lường

Miệng nhả hoa sen cùng pháp giới

Tay cầm sứ báu khắp muôn phương

Đế vương hiện tướng tay buông gối

Răng được cúng thờ trí huệ đường

Gương sáng mãi soi bao thế hệ

Chí tâm đảnh lễ đấng Trung Vương.

Quốc sư Thanh Lương huý Trừng Quán, tự Đại Hưu, họ Hạ Hầu, người Sơn Âm¹⁸⁴ . Diện tướng của ngài toát lên vẻ siêu phàm thoát tục, thân cao chín thước tư, tay dài quá gối, miệng có bốn mươi chiếc răng, ban đêm mắt phát ra ánh sáng, ban này mắt không nháy động. Mỗi ngày, ngài viết được một vạn lời, cứ bảy hàng thì xuống dòng, lại có tài viết cả hai tay cùng một lúc.

Năm 11 tuổi, ngài xuất gia, từng lập ra mười điều¹⁸⁵ để tự răn nhắc chính mình. Có lần, ngài tham vấn thiền sư Đạo Khâm ở Kính Sơn về tông chỉ Tây Lai, thầm được ấn ký. Ngài ở núi Ngũ Đài viết sớ chú giải kinh Hoa nghiêm , sau đó đến Kinh đô. Vua Đức Tông¹⁸⁶ nhà Đường đón ngài vào cung, ban hiệu là Thanh Lương Quốc Sư. Ngài sống trải qua chín triều đại, làm quốc sư của bảy đời vua. Vào niên hiệu Khai Thành thứ 3(839) đời Văn Tông nhà Đường, ngài ngồi an nhiên thị tịch, trụ thế 120 năm, tháp tôn trí tại núi Chung Nam, hiệu là Diệu Giác. Về sau có vị tăng đến trước cung nói rằng:” Tôi thấy Ở Thông Lĩnh, Kim Thần mang chiếc răng lớn của bồ- tát Hoa Nghiêm về cúng dường”. Nghe như vậy, vua hạ chỉ mở tháp thì thấy diện mạo của ngài như đang sống mà chỉ mất hai chiếc răng.

Bài tán

Báo duyên thù thắng

Ta đây không màng

Tinh hoa dưỡng đức

Ta chẳng cậy vào

Dùng trí huệ sâu

Thấu cùng pháp giới

Thầy bảy đời vua

Nghi phạm muôn đời

———

184.Sơn Âm : nay là huyện Thiệu Hưng , tỉnh Chiết Giang

185. Mười điều: ( thập sự) : không huỷ phạm oai nghi của bậc Sa- môn, không trái luật chế của Như lai, không ngồi xoay lưng về kinh điển trong pháp giới, không nhiễm cảnh tình chướng ngại thế gian; không bước chân đến chùa ni, không nằm giường cư sỹ; không nhìn màu sắc trái lễ nghi, không ăn quá ngọ, không rời hạt châu tròn sáng; không lìa y bát ngủ

186. Vua Đức Tông: vị vua trị vì vào năm Trinh nguyên thứ 15( 799), đời Đường.

Tổ Thứ 5: Khuê Phong Tông Mật (780 - 841)

TỔ THỨ 5

KHUÊ PHONG TÔNG MẬT

(780- 841)

Bẩm chất thông minh sẵn tính trời

Trí cao tài giỏi quá người ơi

Mới xem Viên Giác tâm bừng tỏ

Tiếp đọc Hoa nghiêm huệ sáng ngời

Xứng nối Như Lai nhà thật đấy

Thanh Lương chốn pháp đúng là nơi

Tổng trì đại pháp vô nhân ngã

Tự tại trần gian chốn dạo chơi

Tôn giả Khuê phong Tông Mật họ Hà, người Quả Châu. Niên hiệu Nguyên Hoà thứ 2 (807), đời Đường, trên đường lên kinh ứng thí, ngài gặp thiền sư Đạo Viên ở Toại Châu, nhân đó xin theo xuất gia. Một hôm, lúc thọ trai ở nhà Nhậm Quán, ngài gặp được quyển kinh Viên Giác, đọc chưa xong, liền cảm ngộ. Thiền sư Đạo Viên dạy:” Kinh này đức Phật trao cho ông, ông hãy mau đi tham vấn”

Sau đó, ngài yết kiến thiền sư Trung ở Kinh Nam, Thiền sư Chiếu Ở Lạc Dương đều khế hợp và được các vị ấy ấn khả. Kế đó, ngài xem sớ Hoa nghiêm thì vui mừng nói:” Ta đọc Kinh Viên Giác thì tâm địa được khai thông, nay xem được sớ này thật may mắn thay”. Ngài liền viết thư, thành kính gởi đến quốc sư Trừng Quán xin được làm đệ tử. Xem xong, quốc sư viết thư hồi đáp và ấn khả, trong đó có đoạn:” Ta đã dạo chơi trong ngôi nhà Tì- lô tánh hải, còn ngươi là ai chứ!”. Vua Văn Tông ( 827- 841) hạ chiếu ban cho ngài tử y.

Ngài trứ tác hơn 90 quyển luận sớ. Sau khi ngài thị tịch, trà- tì nhặt được xá- lợi như ngọc, tháp hiệu Thanh Liên. Vua Tuyên Tông( 860- 874) truy phong ngài thuỵ hiệu là Định Huệ.

Bài tán

Thiền, Giáo hai đường

Ít người hợp nhất

Riêng một mình sư

Đôi đường gồm đủ

Làm tổ Giáo môn

Cùng thầy thiền đạo

Diệt tránh khai mê

Như trời vừa sáng.

Từ Ân Đường - Tổ Thứ Nhất - Tam Tạng Pháp Sư Huyền Trang (602 - 664)

TỪ ÂN ĐƯỜNG

TỔ THỨ NHẤT

TAM TẠNG PHÁP SƯ HUYỀN TRANG

(602- 664)

Nổi tiếng xưa nay chẳng có hai

Vong thân vị pháp chỉ mình ngài

Tâm thành cảm động trời gia hộ

Thệ nguyện hoàn thành đẹp sớm mai

Quỷ phá, ma trêu luôn tiến bước

Muôn vàn hiểm nạn chí khôn phai

Hoa đào lục độ tưng bừng nở

Ngưỡng vọng Từ Ân một tái lai.

Pháp sư Huyền Trang họ Trần, người huyện Câu Thị, Lạc Dương, xuất gia từ thuở nhỏ. Niên hiệu Trinh Quán thứ 3( 629), ngài vào hoàng cung dâng biểu xin đi Tây Vực thỉnh kinh, nhưng nhà vua không chấp thuận. Ngài âm thầm ra khỏi Trường An, đi tham cứu khắp một trăm ba mươi nước vùng Tây Vực, thỉnh được sáu trăm năm mươi bảy bộ kinh luận bằng tiếng Phạn. Đến niên hiệu Trinh Quán thứ 19 (645) ngài trở về nước. Phòng Huyền Linh dâng biểu tâu vua. Vua liền thỉnh ngài vào yết kiến ở Nghi Điện và hạ chiếu phiên dịch các kinh luận. Nhà vua đích thân viết bài “ Thánh giáo tự¹⁸⁷, đồng thời cho kiến lập tháp lớn để thờ kinh mới dịch. Năm Giáp tý ( 664), niên hiệu Lân Đức thứ nhất, lúc sắp thị tịch, ngài bảo người chung quanh niệm danh hiệu đức Từ Thị Như Lai, rồi an nhiên thị tịch, trụ thế 62 năm . Đêm ấy, trên bầu trời có bốn đường cầu vồng trắng từ Bắc chí Nam, xuyên qua sao Tỉnh. Lát sau có một vị tăng đem hương chiên đàn đến để thoa lên thi thể của ngài; khi vị tăng mở khám thấy thần sắc của ngài vẫn như còn sống. Thoa hương xong, vị tăng ấy bỗng nhiên biến mất. Ngài là tổ thứ hai của Từ Ân, đồng thời ngài để lại sự nghiệp phiên dịch kinh điển Phật giáo vô cùng to lớn và tác phẩm bất hủ Đại Đường Tây vực ký

Bài tán

Tuổi nhỏ giảng pháp

Nối tiếng thông minh

Ra đi cầu pháp

Thành khẩn quên mình

Hơn năm trăm bộ

Vô cùng cao thâm

Đại giáo đầy đủ

Hoằng truyền tướng tông

———

187. Thánh giáo tự: Đại Đường Tam tạng Thánh giáo tự: sau khi Tam tạng pháp sư Huyền Trang đi Tây Vực thỉnh hơn một ngìn quyển kinh trở về Trường An phiên dịch, vào niên hiệu Trinh Quán thứ 22, Thái Tông Hoàng Đế đích thân viết bài tựa này để ca ngợi công đức Huyền Trang. Thái tử Lý Trị cho khắc vào bia đá.

Tổ Thứ 2: Pháp Sư Tam Xa Khuy Cơ (632 - 682)

TỔ THỨ 2

PHÁP SƯ TAM XA KHUY CƠ

( 632- 682)

Mê dụng tam xa, ngộ bỏ xa

Pháp luân thường chuyển một từ đa

Xưa tu khổ hạnh tâm thuần tịnh

Nay giúp dịch trường diễn Đạt- ma

Luận nghĩa trăm pho truyền mật yếu

Sớ kinh lời vạn độ Ta- bà

Đến thăm nhà bạn dùng thiên vị

Thôn vắng ngủ say vẫn quở la

Pháp sư Khuy Cơ họ Uý Trì, người Đại Quận , là con của Kim Ngô tướng quân Kính Tông, cháu của Ngạc Quốc công Kính Đức. Ngài xuất gia với pháp sư Huyền Trang, tham gia dịch kinh luận, sớm tiếp nhận tông chỉ của Du- già- sư- địa và Duy thức. Ngài soạn thuật cả trăm bộ luận sớ, nên người đương thời gọi là Bách Bộ luận Sư. Tánh tình của ngài rất hào phóng, mỗi lần ra ngoài đem theo đủ ba xe¹⁸⁸ áo quần, thức ăn và kinh sách, nên còn gọi là Pháp sư Tam Xa. Trước đây, ngài Đạo Tuyên (596- 667) hoằng dương luật học, cảm được chư thiên đến cúng dường thức ăn. Một hôm, ngài đến thăm Đạo Tuyên, hôm đó đã quá ngọ mà chư thiên chưa xuống dâng cơm. Đến khi ngài đi, thiên thần mới xuống thưa:” Chúng tôi đến dâng cơm cho ngài, thấy có vị bồ- tát Đại thừa được hộ vệ rất nghiêm ngặt, nên không thể vào”:. Về già, ngài xin sống trong nội viện. Vào niên hiệu Vĩnh Thuần thứ nhất ( 682), ngài nhập diệt. Tướng tông do Huyền Trang tiếp thu từ tổ Giới Hiền, bắt đầu đề xướng lại, được ngài phò tá nên phát huy rực rỡ tại Trung Hoa. Ngài chính là vị tổ thứ ba của tông Từ Ân.

Bài tán

Kho tàng Duy Thức

Nghĩa rất thâm sâu

Huyền Trang ngộ lý

Ngài người quyết nghi

Soạn sớ thuật sao

Chỉ rõ tông tướng

Như tối được đèn

Trăm đời quy hướng.

———

188.Ba xe: ( tam xa): xe áo quần , xe thức ăn và xe sách vở.

Du - Già Đường - Tổ Thứ Nhất - Tạm Tạng Pháp Sư Bất Không (705 - 774)

DU GIÀ ĐƯỜNG

TỔ THỨ 1

TAM TẠNG PHÁP SƯ BẤT KHÔNG

(705- 774)

Tam tạng Bất Không lại ứng không

Mày dài chấm đất ngộ chân tông

Tụng Tô- tất – đế văn linh diệu

Quán đảnh pháp vương hiển quán thông

Sư tử nước kia từng dạo khắp

Ngũ Dương thành nọ độ mê dòng

Trung Hoa, Tây Vực ghi công lớn

Bái vọng từ xa đến Thế Tôn.

Pháp sư Bất Không người Tây Vực, thuở nhỏ theo người chú đi tham quan một nước lớn, gặp thượng sư Kim Cang Trí ( 671- 741) và được truyền yếu nghĩa Du- già. Thượng sư Kim Cang Trí lại truyền cho ngài luận Thanh minh, luận Ngũ bộ¹⁸⁹ và nghi quỹ Tô- tất- địa¹⁹⁰ . Sau đó, ngài đi về phiá tây qua Thiên Trúc đến nước Sư Tử, gặp tôn giả Long Trí, và được truyền Đàn pháp ¹⁹¹ cùng hơn năm trăm bộ kinh luận. Từ nước Sư Tử , ngài trở về Quảng Châu. Thái phỏng sứ Lưu Cự Tề thỉnh ngài lập đàn pháp Quán đảnh, cảm được Bồ- tát Văn – thù hiện thân

Niên hiệu Thiên Bảo thứ nhất( 742), ngài dùng chú thuật đẩy lùi bọn giặc nổi loạn ở phía tây, tại đài quan sát ở cổng thành có Thiên vương hiện hình, người thấy vẽ lại đem trình lên triều đình. Mọi người tìm hiểu thì biết rằng Thiên vương hiện hình đúng vào ngày ngài trì chú đẩy lùi quân giặc. Sau đó, vua tôn ngài làm quốc sư Quán Đảnh. Ngài dịch 77 bộ kinh, gồm 120 quyển

Niên hiệu Đại Lịch thứ 9(774), ngài lâm bệnh, vua phong tước ấp, ngài không nhận và dùng đại ấn giữ thân trong định mà an nhiên thị tịch. Vua ban thuỵ hiệu Đại Biện Chính Quảng Trí Tam Tạng. Lúc trà- tì thu được mấy trăm viên xá- lợi.

Bài tán

Trụ pháp Quán Đảnh

Đeo ấn Tì- lô

Tâm thông thầm cảm

Như vang theo tiếng

Văn Thù hiện thân

Thiên vương nghe lệnh

Công phu bí mật

Đâu thể nghĩ bàn

———

189.Ngũ bộ: năm bộ bí tạng như Phật bộ, Kim cang bộ, Bảo bộ, Liên Hoa bộ và Yết- ma bộ, đều thuộc Kim cang giới của Mật giáo.

190.Tô- tất- địa: (S: Susidhi, HdL Diệu thành tựu): Mật giáo chủ trương nhờ tụng trì chân ngôn mà được hoàn thành diệu quả rốt ráo , thù thắng

191. Đàn pháp:pháp nạm- đà- la của hai bộ Kim Cang giới và Thai Tạng giới. Dịch là Đàn. Lại gọi là Hộ ma pháp, vì thiết lập đàn tu pháp Hộ ma cúng dường.

Tổ Thứ 2: Thiền Sư Du - Già Đại Huệ Nhất Hạnh (683 - 727)

TỔ THỨ 2

THIỀN SƯ DU- GIÀ ĐẠI HUỆ NHẤT HẠNH

(683- 727)

Thọ pháp Kim Cang Trí thượng nhân

Mật tông đàm lập quyết tu thân

Đoán rằng vạn lý quay về tốt

Nửa hạ nhất tâm thoát cảnh trần

Thay áo kiết- già yên thoát hoá

Búng tay đàn chỉ đã quy chân

Khéo dùng phương tiện vì sanh chúng

Năng chuyển trần lao báo Phật ân.

Thiền sư Đại Huệ Nhất Hạnh họ Trương, người Cự Lộc, xuất gia lúc nhỏ, đắc pháp với pháp sư Kim Cang Trí, kết tập kinh sớ Tì- lô- già- na, đăng đàn quán đảnh, thọ trì ngũ bộ pháp của Du – già.

Niên hiệu Khai Nguyên thứ nhất¹⁹²(713), ngài được mời vào cung, đối đáp rất hợp ý vua, nên được ban hiệu là Thiên Sư. Lúc vua hỏi đến vận mệnh đất nước, ngài đáp:” Xe vùa đến Vạn Lý, xã tắc trọn an lành”. Nói xong, ngài dâng hộp bằng vàng lên và thưa:” Đi đến Vạn Lý hãy mở ra xem”

Không bao lâu, An Lộc Sơn nổi loạn. Vua vi hành từ kinh đô đến cầu Vạn Lý thì mở hộp ra xem, thấy chỉ có một ít Đương quy¹⁹³, chợt hiểu ra, nhà vua liền quay trở về. Chung Cát là Chiêu Tông đã từng được phong Cát Vương

Ngài soạn 52 quyển Đại Diễn Lịch. Lúc Lạc Hạ Hoành đời Hán soạn lịch số có nói:” Tám trăm năm sau kém một ngày, sẽ có thánh nhân sửa lại”. Sau đó, Đại Diễn Lịch được lưu hành, mọi người nghiệm lại lời nói trước đây của Hoành rất đúng. Ngoài ra, ngài có soạn bộ “ Thuỷ hồn thiên nghi”

Niên hiệu Khai Nguyên thứ 15(727), ngài từ biệt đại chúng, trở về Tung Sơn, thay y phục , ngồi an nhiên thị tịch, thuỵ hiệu là Đại Huệ

Bài tán

Năm bộ giáo pháp

Sư được ấn này

Lời sấm của sư

Người đời gọi thánh

Khế hợp Tung sơn

Học chi lối khác

Trí dụng như châu

Sáng soi rực rỡ

———

192.Khai Nguyên:niên hiệu của vua Đường Huyền Tông, là vua Lý Long Cơ( 713- 741)

193.Đương quy: một vị thuốc bắc, Đây có nghĩa là nên trở về.

Luật Tổ Đường - Tổ Thứ Nhất - Luật Sư Chung Nam Đạo Tuyên (596 - 667)

LUẬT TỔ ĐƯỜNG

TỔ THỨ NHẤT

LUẬT SƯ CHUNG NAM ĐẠO TUYÊN

(596- 667)

An tịnh tì- ni khéo giữ gìn

Cơm trời dâng cúng bậc oai linh

Long vương nghe pháp thường hầu hạ

Thổ địa được tin vội đến trình

Giới luật tấn tu siêu giác ngạn

Định thiền nhẫn nhục thoát vô minh

Chính nhân bát- nhã siêng tu tập

Mô phạm nhân gian giác hữu tình.

Luật sư Đạo Tuyên họ Tiền, con của Lại bộ thượng thư Tiền Thân ở Kinh Triệu. Một đêm nọ, mẹ ngài mộng thấy vị Phạn tăng đến nói:” Đứa bé trong thai bà là luật sư Tăng Hựu đời nhà Lương đấy”

Đúng như điềm mộng, đến lúc trưởng thành, ngài xuất gia, chuyên trì giới luật. Khi ở núi Chung Nam, ngài hành trì Bát- nhã tam- muội, cảm hoá rồng, thần biến hình đến nghe pháp. Mỗi ngày, vào giờ ngọ, chư thiên dâng cơm cúng dường. Một hôm trên đường đi giáo hoá, đêm đã khuya, ngài vấp phải bức tường sắp té, ngay lúc ấy có một chàng trai mặc áo giáp và đội mũ nâng đỡ ngài. Ngài liền hỏi:

-Cậu là ai?

Chàng trai thưa:

-Đệ tử là Trương Quỳnh, con của Bát- xoa thiên vương, biết ngài là bậc đầy đủ giới đức, nên đến bảo vệ.

Nói xong, vị trời kia trao cho ngài chiếc răng của Phật. Từ đó về sau, sự linh ứng xuất hiện rất nhiều trong đời sống của ngài.

Mùa xuân, niên hiệu Càn Phong thứ 2(667), thiên thần đến thưa:” Nhân duyên sắp mãn, xin ngài hoá sanh lên cung trời Đâu Suất”.

Đến tháng 10 năm ấy, đại chúng thấy chư thiên che phan lọng, rải hoa, trổi nhạc, thỉnh ngài trở về hầu bồ- tát Di Lặc. ngày hôm ấy, ngài an nhiên thị tịch, trụ thế 72 năm, hạ lạp 52, thuỵ hiệu là Trừng Chiếu luật sư.

Cả một đời hành hoá, ngài viết 81 bộ sớ sao và truyện tập được lưu hành ở đời, đồng thời được tôn là tổ sư Luật tông.

Bài tán

Đệ tử của Phật

Sống đúng luật nghi

Huệ phát hưng thịnh

Vượt qua bờ đi

Hoằng Tứ phần luật

Hương giới truyền xa

Trăm đời nương tựa

Pháp môn vững bền.

Luật Tông - Tổ Thứ 2 - Luật Sư Linh Chi Nguyên Chiếu (1048 - 1116)

LUẬT TÔNG

TỔ THỨ 2

LUẬT SƯ LINH CHI NGUYÊN CHIẾU

(1048- 1116)

Thừa kế Nam Sơn hiển Luật tông

Ngày đêm cần mẫn, quyết tinh thông

Nằm, ngồi, đi, đứng luôn an định

Nói, nín, nghe, nhìn hợp tác phong

Tứ niệm bền lòng theo đúng pháp

Tam Không giữ vẹn chẳng sai lòng

Mỗi khi cầu nguyện đều linh ứng

Duyên mãn, Liên đài Phật rước ông.

Luật sư Nguyên Chiếu tự Trạm Nhiên, họ Đường, người Dư Hàng. Đến năm 18 tuổi, ngài học thông kinh điển mới được xuất gia. Ban đầu, ngài học Tì- ni, thường than thở, tủi phận mình không có thầy nương tựa. Bấy giờ, pháp sư Xứ Khiên tinh thông giáo nghĩa Thiên Thai, ngài định đến tham học. Khi đến gặp được pháp sư, ngài tự nghĩ:” Vị này đúng là thầy của mình”. Thế là, ngài định bỏ hết những sở học trước đây để đi theo pháp sư Xứ Khiên. Nhưng pháp sư bảo: “ Thời cận đại, giới luật suy tàn, ngày sau ông sẽ là bậc tông tượng, giỏi tông Pháp hoa để truyền tứ phần. Đạo của ta chẳng phải nhờ ông mà rạng danh đó sao!”

Sau đó, ngài làm chủ bốn pháp hội, ngày đêm miệt mài tu tập, niệm Phật không dừng. Mỗi khi, ngài cầu nguyện điều gì đều có cảm ứng. Ngài soạn bộ Thập lục quán kinh và Tiểu Di- đà nghĩa sớ!.

Một hôm, ngài bảo đệ tử tụng Thập lục quán kinh và phẩm Phổ Hiền hạnh nguyện xong, thì ngồi kiết- già an nhiên thị tịch, trụ thế 69 năm, nhằm niên hiệu Chánh Hoà thứ 6(1116) đời Tống Huy Tông. Ngày ấy, ngư dân ở Tây Hà đều nghe tiếng nhạc trời giữa hư không. Tháp hiệu Linh Chi, thuỵ hiệu là Đại Trí.

Bài tán

Chuyên tu tam học

Lấy giới làm gốc

Như băng như sương

Ra sức thực hành

Giới luật Nam Sơn

Nhờ ngài hiển phát

Nhân duyên đủ đầy

Trở về Cực Lạc

Nhạc trời vang xa.

Tổ Thứ 3: Luật Sư Giới Đài Tri Huyễn

TỔ THỨ 3

LUÂT SƯ GIỚI ĐÀI TRÍ HUYỄN

Chưa đến Tào Khê quyết chẳng về

Phát tâm mạnh mẽ hướng Bồ- đề

Phụng Đầu sư tổ vua khen tặng

Thứu Lĩnh công thần chúng tựu về

Trì giới tinh nghiêm rồng kính ngưỡng

Tu thiền đắc định cọp nương kề

Thật tâm cầu pháp luôn tinh tấn

Đức hạnh thanh cao rạng bốn bề.

Luật sư Trí Huyễn họ Tương, người Giang Phổ, đời thường gọi là thiền sư Phi Bát. Năm 30 tuổi, ngài xuất gia ở Linh Cốc, Kim Lăng. Sau khi thọ giới cụ túc, ngài đi tham học khắp nơi, rồi tự phát nguyện:

Lần này chẳng đến Tào Khê được

Quê cũ làm sao dám trở về

Sau đó, ngài chuyên tham cứu công án chữ “ Vô” liên tỏ ngộ nguồn tâm. Niên hiệu Chính Thống( 1436- 1449) đời Minh, ngài đi giáo hoá khắp các vùng phương bắc, được nhà vua ban cho tử y, thỉnh ngài kiến lập giới đàn và truyền giới vào tháng 4 hằng năm làm thường lệ. Vua thấy trán ngài nhô cao, lấy làm kỳ lạ, nên gọi là tổ sư Phụng Đầu. Ngài vội nói:” Cũng giống như đầu ngỗng thôi, đâu dám cho mình là Phụng”. Nhà vua càng khen ngợi đức khiêm cung của ngài , liền ban cho hiệu Vạn Thọ.

Bài tán

Nói dễ khó làm

Giới là gốc đạo

Thừa kế Nam Sơn

Hành vi bí ẩn

Chó không Phật tánh

Chẳng hề hé môi

Trán có viên châu

Thần thái cao vời.

Tổ Thứ 4: Luật Sư Huệ Vân Cổ Tâm Như Hinh (1541 - 1615)

TỔ THỨ 4

LUẬT SƯ HUỆ VÂN CỔ TÂM NHƯ HINH

(1541- 1615)

Trời sinh tướng lạ nột ruồi hông

Học đạo chuyên cần thật gắng công

Xưa đến Thanh Lương nung chí cả

Nay tu khổ hạnh chẳng sờn lòng

Văn- thù xoa đảnh truyền trao giới

Đại Hạnh¹⁹⁴ chứng minh lánh bụi hồng

Tài đức Huệ Vân vang khắp cõi

Mười hai đồ đệ luật truyền tông.

———

194.Đại Hạnh Phổ Hiền Vương Bồ Tát.

Luật sư Như Hinh là danh tăng đời Minh, họ Dương, người Lật Dương, Giang Ninh. Lúc ngài ra đời có mùi hương lạ toả khắp trong thôn, trên mặt có 36 nốt ruồi son. Năm 20 tuổi, ngài đến Nhiếp Sơn cầu xuất gia. Bởi có căn lành đời trước, ngài đã phát nguyện rộng lớn, hành bộ khấu bái đến núi Thanh Lương với lòng chí thành nên có cảm ứng, được Bồ tát Văn- thù trao y, xoa đầu và dạy:” Ta trao giới cho ông rồi” . Ngài vừa nghe liền ngộ pháp môn tâm địa ngũ thiên¹⁹⁵ , tam tụ¹⁹⁶. Từ đó, ngài chuyên trì giới luật thanh tịnh, trong sáng như băng tuyết.

Về sau, ngài dựng am ở Cổ Lâm, chấn hưng giới luật. Hoàng đế Thần Tông ( 1573- 1620) ban cho tử y và ra chiếu chỉ thỉnh ngài đến Ngũ Đài khai đàn truyền giới, lại được cảm ứng mây lành hiện trên hư không. Nhà vua ban hiệu là Huệ Vân Luật Sư. Năm Vạn Lịch thứ 43( 1615), Thần Tông nhà Minh, ngài an nhiên thị tịch, trụ thế 75 năm, có 12 người đệ tử đắc pháp, xiển dương luật học.

Baì tán

Văn- thù trao giới

Phạm hạnh viên thành

Tháp tợ Ưu- ba

Tuỳ loại hiện thân

Trời, người đều mừng

Thần thông huyễn hoá

Chấn hưng giới luật

Muôn đời thịnh hưng.

———

195.Ngũ thiên: ( Cg: ngũ chúng tội): năm khoa mục lớn của giới luật Ba- la – di, Tăng tàn, Ba- dật- đề. Đề- xá – ni và Đột – cát- la

196. Tam tụ:(Cg: Tam tụ tịnh giới): ba nhóm tịnh giới là Nhiếp thiện gnhi giới, Nhiếp thiện pháp giới và Nhiếp chúng sanh giới.

Tổ Thứ 5: Luật Sư Cổ Sơn Trừng Phương Tánh Thanh (Đời Minh)

TỔ THỨ 5

LUẬT SƯ CỔ SƠN TRỪNG PHƯƠNG TÁNH THANH

( Đời Minh)

Giáo hoá chúng sanh chưa đủ duyên

Văn- thù báo mộng giáo lời khuyên

Quán cơ chỉ dậy là như thị

Thuyết pháp cho người nói thật, quyền

Giới luật nghiêm trì, gìn đạo đức.

Canh phòng thân, khẩu, ý tâm viên

Ngũ Đài hương giới bay cùng khắp

Chư Phật ngợi khen đúng bậc hiền.

Luật sư Tánh Thanh là danh tăng đời Minh, người Tân An, còn gọi là Viễn Thanh Hoàn, vốn có tư chất thanh cao thoát tục, nên ngài đã giã từ trần tục xuất gia học Hoa nghiêm. Khi ngài đến đất Việt¹⁹⁷, luật sư Huệ Vân( 1541- 1615) đang thuyết giới ở chùa Linh Ẩn. Đêm đó, luật sư nằm mộng thấy có người nói:” Ngày mai hoá thân Văn- thù đến thọ giới, có thể dùng phương tiện trao giới cho ngài”. Ngày hôm sau, quả nhiên ngài đến chỗ luật sư Huệ Vân cầu truyền giới. Đến lúc đăng đàn thọ giới, bỗng nhiên ngài bị bệnh, kỵ gió không thể ra ngoài được, nên luật sư Huệ Vân dẫn đại chúng đến truyền giới cho ngài. Sau khi đắc giới, ngài ở Ngũ Đài chuyên nghiên cứu luật tạng

Một hôm, ngài dâng sớ xin nhà vua cho khai mở giới đàn, nối tiếp đạo tràng của tổ Huệ Vân. Sau đó, ngài vâng lệnh thầy trở về Cổ Sơn, không rõ ngài trụ thế và hạ lạp bao nhiêu, tháp được tôn trí ở núi Thanh Lương.

Bài tán

Đại sĩ xin giới

Thần thái lắm lời

Nhận cùng không nhận

Có thiếu đủ gì

Vận dụng bi trí

Như trăng xuôi dòng

Sáng rực đất Mân

Đông, Tây, Nam, bắc

———

197.Đất Việt( Việt) còn gọi là Việt Châu, nay thuộc vùng Thiệu Hưng, tỉnh Chiết Giang , Trung Quốc.

Tổ Thứ 6: Luật Sư Bảo Hoa Tam Muội Tịch Quang (1580 - 1645)

TỔ THỨ 6

LUẬT SƯ BẢO HOA TAM MUỘI TỊCH QUANG

(1580- 1645)

Trong núi Bảo Hoa có luật trường

Trăm nghìn Phật tử cúng tâm hương

Bao nhiêu sông lớn quay về biển

Vạn pháp thâm sâu trong tánh vương

Tam Muội Tịch Quang khai ngộ trước

Nhất tâm bất loạn nối theo đường

Thi- La biến khắp vi trần cõi

Vững đạo bồ - đề sáng tợ gương.

Luật sư Tam Muội Tịch Quang là danh tăng đời Minh, họ Tiền, nhiều đời ở Qua Chử. Người mẹ cảm điềm mộng lạ mà sanh ra ngài. Năm 21 tuổi, ngài đến am Di- đà xin xuất gia, rồi theo học với hoà thượng Tuyết Lãng Ân, kế thừa tông Hiền Thủ. Sau đó, ngài đi tham yết các bậc tôn túc nổi tiếng khắp nơi, thọ giới cụ túc với luật sư Huệ Vân. Vừa mới gặp nhau, ngài được Huệ Vân xem trọng và phó chúc cho truyền bá Luật tông, kế thừa đạo tràng.

Ngài từng đến kết am tranh ở Hành Nhạc để tu học. Sau đó, ngài đến núi Bảo Hoa khai mở pháp hội, lại xin vua mở pháp hội đạo tràng mấy chục nơi. Một hôm, ngài không bệnh lại thông báo cho mọi người biết mình sẽ thị tịch. Ngài trụ thế 66 năm, có rất nhiều sự tích kỳ lạ được kể lại khắp nơi. Ngài trứ tác Kinh Phạm võng trực giải, 4 quyển.

Bài tán

Luật chế rất nhiều

Cha làm con nói

Trước xướng tam đàn¹⁹⁸

Sau dạy nhị trì¹⁹⁹

Kế tục Nam Sơn

Trị bệnh chúng sanh

Đảnh lễ thầy ta

Phạm võng cứu đời.

———

198.Tam đàn: Sơ đàn truyền giới Sa- di, Sa- di ni. Nhị đàn truyền giới tì- kheo, tỳ- kheo ni. Tam ddanf truyền giới bồ- tát xuất gia

199. Nhị trì: chỉ hai phương diện của giới chỉ trì và tác trì.

Tổ Thứ 7: Luật Sư Bảo Hoa Kiến Nguyệt Độc Thể (1601 - 1679)

TỔ THỨ 7

LUẬT SƯ BẢO HOA KIẾN NGUYỆT ĐỘC THỂ

(1601- 1679)

Xiển dương Luật tông được lưu hành

Nghìn Phật ngợi khen thật tốt lành

Nhất Mộng Mạn Ngôn truyền kim cổ

Tam phiên tị nạn đáng lưu danh

Sáng ngời đức giới tròn tâm ấn

Vang dội thánh ân nối luật thanh

Mạt pháp gieo trồng nhân chánh pháp

Hạnh từ nhuần gội khắp quần sanh.

Luật sư Độc Thể là danh tăng đời Minh, họ Hứa, người quận Bạch Lộc, Điền nam ²⁰⁰. Cha tên Dận Xương, mẹ họ Ngô. Bà cảm điềm mộng lạ mà sanh ra ngài. Vừa mới lớn, ngài thể hiện rõ bản tánh thông minh nhanh nhẹn, lại giỏi về hội hoạ. Đặc biệt, ngài vẽ tượng bồ- tát Quán Thế Âm rất đẹp, mọi người rất quý tranh nhau thỉnh về thờ. Cha mẹ mất sớm, năm 27 tuổi, ngài làm đạo sỹ ba năm. Sau đó, ngài gặp một vị tăng trao cho kinh Hoa nghiêm. Vừa đọc, ngài liền tỏ ngộ.

Một hôm, ngài đến núi Bảo Hồng đảnh lễ hoà thượng Lượng Như xin xuất gia. Trước đó một ngày, hoà thượng Lượng Như nằm mộng thấy một người đắp cà- sa dẫn chúng đến xin xuất gia; cho nên khi vừa thấy ngài, hoà thượng rất vui mừng, hợp với điềm mộng, liền cho xuất gia. Sau đó, ngài đến Kim Lăng được luật sư Tam Muội Tịch Quang truyền tâm ấn. Từ đó, ngài hoằng dương Luật tông và có trứ tác Tì- ni chỉ tác nhị trì²⁰¹, được đưa vào Đại tạng lưu hành ở đời.

Bài tán

Bỏ Nho thờ Thích

Mộng đắp ca- sa

Tam học vững chắc

Thay Phật hoằng dương

Nghiêm trì giới luật

Khai nghi chỉ tác

Làm gương ba cõi

Thuyền từ biển khổ.

———

200. Điền Nam:nay là huyện Sở Hùng , tỉnh Vân Nam

201. Tỳ- ni chỉ tác nhị trì: gồm hai bộ là Tì – ni chỉ trì hội tập và Tì- ni trì tục thích, tổng cộng 31 quyển.

Tổ Thứ 8: Luật Sư Bảo Hoa Định Am Đức Cơ (1634 - 1700)

TỔ THỨ 8

LUẬT SƯ BẢO HOA ĐỊNH AM ĐỨC CƠ

(1634- 1700)

Chay lạt ấu thơ bởi túc duyên

Xuất gia quy Phật Bảo Lâm thiền

Long Xương thọ cụ hoằng tông luật

Tháp Phật phóng quang dạ chí thiền

Tinh tấn bảy đêm không biếng trễ

Thong dong cao ngự bảo đài liên

Chân thật tu trì không sợ hãi

Cứu khổ ban vui độ chúng duyên.

Luật sư Đức cơ họ Lâm, người Vụ Châu, ăn chay từ thuở nhỏ. Sau khi cha mẹ qua đời , ngài đến chùa Bảo Lâm ở Tô Châu, đảnh lễ luật sư Kiến Nguyệt xin xuất gia, thọ giới cụ túc và trở thành người thừa kế tông phong. Ngài khắc khổ tu tập, đến mức quên ăn, bỏ ngủ, mới đạt được nghĩa lý thâm sâu của luật tạng và thông cả Tam học²⁰². Tuy làm pháp chủ ở Bảo Hoa, nhưng ngài vẫn đồng lao cộng khổ với đại chúng, luôn luôn là người dẫn đầu trong công việc.

Có lần, ngài lễ tháp ở chùa Trường Can suốt bảy ngày đêm, bỗng trên đảnh tháp phát ra ánh sáng

Lúc sắp viên tịch, ngài viết:” bảy ngày nữa ta sẽ đi” . Đến ngày ấy, ngài tắm gội xong, thay y phục, không bệnh mà an nhiên thị tịch

Bài tán

Mạch mạng Phật pháp

Giới hạnh làm thầy

Thương đời mạt vận

Chánh pháp ai lo

Cầu mong cửu trụ

Cứu giúp đời này

Phóng quang chứng nghiệm

Tin thọ phụng trì.

———

202.Tam học : ba môn học giới, định, huệ.

Tổ Liên Xả - Tổ Thứ 1: Pháp Sư Lô Sơn Huệ Viễn (334 - 416)

TỔ LIÊN XÃ

TỔ THỨ 1

PHÁP SƯ LÔ SƠN HUỆ VIỄN

(334- 416)

Chuyên tâm Tịnh độ chí muôn phương

Đồng nguyện chuyên tu niệm Phật đường

Nhất cú Di- đà thâu vạn pháp

Hoa khai cửu phẩm sẵn Tây Phương

Ba phen thấy Phật Liên tông tổ

Sớm tối trì danh đại chúng đương

Quả mãn công viên sanh Cực lạc

Tiêu dao tự tại chống chân thường.

Pháp sư Huệ Viễn họ Giả, người Nhạn Môn. Thuở nhỏ, ngài đã có chí hiếu học, thông suốt lục kinh, lại giỏi cả Lão Trang. Lần nọ, chợt nghe tôn giả Đạo An ( 312- 358) giảng kinh, ngài thốt lên:” Chín dòng Đạo, Nho chỉ như rác rưởi mà thôi” . Từ đó, ngài quyết chí xuất gia tu theo đạo Phật.

M ột hôm, Đạo An dạy chúng: “Người làm cho chánh pháp lưu truyền ở các nước phương Đông, có lẽ không ai ngoài Huệ Viễn”

Về sau, trên hành trình du phương tham học, thấy phong cảnh ở Lô Sơn rất đẹp, ngài liền lập tịnh xá. Đêm nọ, trời nổi cơn giông tố, sáng sớm hôm sau núi rừng mở rộng, cát trắng phủ khắp mặt đất, cây cối gãy đổ ngổn ngang. Quan Thứ sử dựng chùa cho ngài đặt tên là Đông Lâm. Ở đây, ngài lập Liên xã tu Niệm Phật tam- muội, đồ chúng theo học mấy ngìn người, đạo pháp ngày càng hưng thịnh. Trong 11 năm, ngài thấy thánh tướng của Phật A – Di- Đà ba lần. Về sau, lúc xuất định, ngài thấy Phật A Di Đà và hai vị Bồ tát cùng các thắng cảnh. Lúc ấy đức Phật dạy: “ Bảy ngày sau ông sẽ sanh về nước ta”

Đến niên hiệu Nghĩa Hi thứ 13(418), đời vua An Đế nhà Đông Tấn, ngài ngồi ngay thẳng, thấy Phật đến rước, rồi an nhiên thị tịch, trụ thế 83 năm, thuỵ hiệu Chánh Giáo Đại Sư.

Bài tán

Trí huệ phóng quang

Pháp môn rộng mở

Sóng cuộn ngất trời

Một thuyền vượt thẳng

Nhân pháp đều quên

Đi- đà vô số

Đã sai theo sai

Trường An đường lớn.

Tổ Thứ 2: Hòa Thượng Quang Minh Thiện Đạo (613 - 681)

TỔ THỨ 2

HOÀ THƯỢNG QUANG MINH THIỆN ĐẠO

(613- 681)

Chẳng biết từ đâu ở xứ nào

Đi không ai biết, họ là sao

Trung hưng Phật pháp người tài giỏi

Lãnh tụ thế gian bậc chí cao

Tịnh độ thân về sen thượng phẩm

Chúng tăng chuyên niệm vượt trần lao

Đi- đà hoá hiện nào ai biết

Đạo hạnh sâu dày quý biết bao.

Hoà thượng Thiện Đạo không rõ người xứ nào, người bấy giờ thường gọi ngài là hoá thân của Phật A – di- đà. Vào giữa niên hiệu Trinh Quán( 627- 650), nhân gặp đạo tràng Tịnh độ cửu phẩm cuả thiền sư Đạo Xước ở Tây Hà, ngài vui mừng nói:” Đây thật là pháp tu tinh yếu để vào cửa Phật, tu các hạnh nghiệp khác thì vòng vo xa xôi khó thành, chỉ có pháp môn này mau vượt thoát sinh tử”

Từ đó, ngài tinh tấn tu hành miên mật, ngày đêm lễ baí tụng niệm, thậm chí quỳ niệm Phật đến kiệt sức mới thôi. Ngài thường khuyên mọi người xưng danh hiệu Phật không gián đoạn sẽ được vãng sanh; nếu có người nào có thể niệm niệm không ngừng, đến lúc mạng chung, mười người niệm thì mươì người vãng sanh, trăm người niệm thì trăm người vãng sanh. Mỗi tiếng niệm Phật của ngài đều có hào quang phát ra, từ mười tiếng đến một trăm tiếng cũng như vậy. Một hôm, bỗng nhiên ngài leo lên cây liễu, hướng về phía tây, phát nguyện:” Nguyện sanh Tây phương”, rồi buông thân an nhiên thị tịch, trụ thế 69 năm. Vua Cao Tông ( 650- 684) đời Đường, biết sự thần dị của ngài , nên ban biển hiệu là chùa Quang Minh.

Bài tán

Tinh cần tự lợi

Ngày đêm không ngơi

Nương vào cách thức

Soạn văn thuyết kệ

Khởi phát từ bi

Hào quang niệm Phật

Chiếu sáng khắp cùng.

Tổ Thứ 3: Đại Sư Bát Chu Thừa Viễn (712 - 802)

TỔ THỨ 3

ĐẠI SƯ BÁT CHU THỪA VIỄN

(712- 802)

Tịnh độ Bát Chu tổ thứ ba

Dạy người phát nguyện niệm Di- đà

Sớm về nương Phật miền An Dưỡng

Vãng độ chúng sanh thoát ái hà

Thiên tử nam phương mong lễ bái

Đức Từ Tây cảnh đợi khai hoa

An nhiên tự tại dù sanh tử

Long hổ tương phùng diễn ma- ha

Đại sư Bát Chu huý Thừa Viễn, không rõ người xứ nào. Ngài đến tu học với pháp sư Chân Công ở Ngọc Tuyền. Sau đó, Chân Công bảo ngài đến Hành Sơn hoằng hoá, người theo tu học rất đông. Khi mới đến nơi này, ngài ở dưới vách núi, ngày ngày đốn củi, đời sống kham khổ nên thân thể gày gò, mặt mày hốc hác. Một hôm, ngài nghĩ:” Phàm giáo hoá người, phải lập phương tiện trung đạo, đồng thời dạy họ pháp môn niệm Phật”

Từ đó, ngài viết câu A- di- đà Phật ở ngõ hẻm, khắc vào các vách đá và hết lòng dẫn dắt mọi người tu tập. Vì thế, họ dựng chùa cho ngài và được vua ban bảng hiệu là Chùa Di- đà. Trước đây, có sa- môn Pháp Chiếu trong lúc nhập định đến nước An Dưỡng, thấy một người ăn mặc rách rưới đứng hầu cạnh đức Phật. Đức Phật bảo:” Đây là Hành Sơn Thừa Viễn”. Sau khi xuất định, sa- môn Pháp Chiếu đi tìm và theo ngài học đạo, trở thành người nối pháp, tiếp tục truyền giáo khắp thiên hạ. Đến khi làm quốc sư dưới đời Đại Tông( 760- 780) nhà Đường, sa- môn Pháp Chiếu nói với vua, thầy mình là bậc chí đức. Vua hướng về phía nam kính lễ ngài và ban chỗ ở của ngài là đạo tràng Bát Chu.

Niên hiệu Trinh Nguyên thứ 18(802), ngài an nhiên thị tịch tại chùa này, trụ thế 91 năm, Liễu Tông Nguyên soạn bài bia được tôn trí bên phải cổng chùa.

Bài tán

Hành Sơn phương tiện

Trung đạo tỏ thông

Biển khổ thế nào’

Dạy chuyên niệm Phật

Thân ở Ta- bà

Trước hầu bên Phật

Thiên tử muốn thông

Không sao lường được.

Tổ Thứ 4: Quốc Sư Vân Phong Pháp Chiếu ( Đời Đường)

TỔ THỨ 4

QUỐC SƯ VÂN PHONG PHÁP CHIẾU

( Đời Đường)

Kiếp xưa sớm tạo phúc duyên may

Mộng thấy Trúc lâm tại Ngũ Đài

Cảnh vật trang nghiêm lầu gác báu

Cỏ sang chim quý Cực lạc thay!

Dưới khe nước mát thường tuôn chảy

Động đá cam lồ rưới suốt ngày

Tu viện xây xong liền thị tịch

Liên tông tứ tổ thánh tăng ngài.

Đại sư Pháp Chiếu không rõ người xứ nào, chỉ biết ngài ở chùa Vân Phong, Hành Châu. Nhiều lần, ngài thấy mây ngũ sắc trong bát của mình, trong mây ngũ sắc ấy có hiện khe núi, cửa động và có ngôi chùa bảng hiệu bằng vàng đề chữ :” Chùa Đại Thánh Trúc Lâm” . Ngài liền tìm đến đó, quả nhiên có khe núi và cửa động, rồi theo hai đồng tử đi vào, bên trong toàn là đất vàng, cây báu,; đến giảng đường, có hai vị bồ- tát đang ngồi đối diện trên toà sư tử thuyết pháp. Bồ- tát Văn – thù nói:” Các hành giả tu hành không gì bằng niệm Phật, nguyện lực của Phật A- di- đà khó nghĩ bàn. Ông nên nhất tâm niệm Phật, nhất định sẽ vãng sanh”. Nói xong, hai vị bồ- tát duỗi cánh tay sắc vàng, xoa đảnh thọ ký cho ngài. Sau khi trở về, ngài khắc những việc này vào bia đá. Khi xây dựng chùa Trúc Lâm hoàn thành, ngài nói:” Việc của tôi đã xong”. Nói rồi, ngài ngồi kiết- già an nhiên thị tịch.

Bài tán

Nhờ có nhân xưa

Cảnh mới hiển bày

Khi đến nơi đây

Diện kiến Văn- thù

Chỉ về Tịnh độ

Vào đời mạt pháp

Bỏ phương tiện này

Chẳng thấy lối đi.

Tổ Thứ 5: Đại Sư Ô Long Thiếu Khang (? - 805)

TỔ THỨ 5

ĐẠI SƯ Ô LONG THIẾU KHANG

( ?- 805)

Một niệm Di – đà một ánh quang

Đi- đà chẳng niệm ánh quang tàn

Thiện Đạo chỉ bày tu Tịnh độ

Thọ Vương tiếp dẫn đến Tây phang

Kiếp đá có mòn lòng chẳng đổi

Hư không dù hết ý không màng

Học theo thánh đức nghìn xưa ấy

Nối gót tiên hiền hướng lạc bang.

Đại sư Thiếu Khang huý là Thiếu Khang, họ chu, người Tiên Đô, bảy tuổi mà ngài vẫn chưa biết nói. Một hôm, ngài theo mẹ vào chùa, thấy tượng Phật, người mẹ hỏi:” Con biết đó là ai không?”. Ngài chợt thốt lên:” Thưa mẹ! Đó là đức Phật Thích- ca Mâu – ni” . thế rồi, ngài xin cha mẹ xuất gia. Niên hiệu Trinh Nguyên thứ nhất( 785)ngài đến chùa Bạch Mã ở Lạc Dương, thấy văn từ phát sáng, ngài tìm tòi hỏi thăm và biết được đó là văn tự Tây Phương của đại sư Thiện Đạo. Ngài khấn nguyện:” Nếu có duyên với Tịnh độ, xin cho con thấy ánh sáng ấy một lần nữa”. Vừa dứt lời, ánh sáng liền phát ra rực rỡ. ngài lại nguyện:” Dù cho kiếp đá có thể mòn, nhưng hạnh nguyện con không thay đổi”

Sau đó, ngài đến chùa Quang Minh chiêm ngưỡng đảnh lễ nơi thờ tôn tượng ngài Thiện Đạo, bỗng thấy tượng bay lên hư không và nói:” Ông hãy theo lời dạy của ta, giáo hoá khắp hữu tình , khi công việc hoàn thành , sẽ sanh về Cực Lạc”

Từ đó về sau, ngài đến Tân Định hoằng dương giáo pháp. Người đời gọi ngài là Phật A- di- đà. Một tiếng niệm Phật của ngài xuất hiện một vị Phật, mười tiếng thì xuất hiện mười vị Phật, như kết chuỗi châu vậy. Về sau, ngài an nhiên thị tịch ở quận này.

Bài tán

Duyên xưa Tịnh độ

Niệm Phật chuyên cần

Trí huệ dạy chúng

Đường lớn Bồ- đề

Độ người vô số

Thiện Đạo dặn dò

Ánh sáng là Phật

Phật là ánh sáng.

Tổ Thứ 6: Đại Sư Chiêu Khánh Tỉnh Thường (959 - 1020)

TỔ THỨ 6

ĐẠI SƯ CHIÊU KHÁNH TỈNH THƯỜNG

(959- 1020)

Chiêu Khánh Tỉnh Thường Liên xã tông

Thiếu thời đầu Phật quá tinh thông

Chép kinh Tịnh hạnh bằng tim máu

Quyết niệm Di- đà tự tánh không

Nguyện đến Tây Phương An Lạc quốc

Độ miền nhân thế chúng thiên, long

Hô to vang tiếng Từ Tôn hiện

Tịch diệt sen vàng vụt trổ bông.

Đại sư Chiêu Khánh húy Tỉnh Thường, tự Tạo vi, họ Nhan, người Tiền Đường. Năm 7 tuổi, ngài xuất gia học đạo, 17 tuổi, thọ giới cụ túc. Niên hiệu Thuần Hoá thứ nhất( 990), đời Thái Tông nhà Tống, ngài ở chùa Chiêu Khánh, Hàng Châu, vì thích phong cảnh Lô Sơn, nên quyết định lập Liên xã tại đó. Ngài khắc hoạ nhiều tượng Phật Di- đà, chích máu viết phẩm Tịnh hạnh trong kinh Hoa nghiêm, vì vậy Liên xã đổi thành Tịnh Hạnh xã. Tầng lớp tri thức và người trong hội gồm 120 vị, đứng đầu là Vương Văn Chánh và Công Đán đều xưng là đệ tử Tịnh Hạnh. Chúng tì- kheo có đến cả nghìn người.

Ngày 12 tháng giêng, niên hiệu Thiên Hi thứ 4(1020), ngài ngồi ngay thẳng niệm Phật, một lúc sau bỗng nói lớn:” Phật đến rồi” và an nhiên thị tịch, trụ thế 62 năm. Lúc ấy, mọi người thấy mặt đất toàn màu vàng, một lát sau mới biến mất. Đệ tử xây tháp thờ ngài bên cạnh tháp của thiền sư Ô Sào.

Bài tán:

Giữ gìn giới luật

Làm chủ Liên xã

Ba thời đều thịnh

Nối mãi nghìn xưa

Tín hạnh và nguyện

Như đỉnh ba chân

Đổi tên Tịnh Hạnh

Ý nghĩa sâu mầu.

Tổ Thứ 8: Đại Sư Vân Thê Liên Trì (1535 - 1615)

TỔ THỨ 8

ĐẠI SƯ VÂN THÊ LIÊN TRÌ

(1535- 1615)

Đời Minh trí thức xứ Hàng châu

Xuất hiện Liên Trì bậc trí mầu

Cọp chúa đến xin làm đệ tử

Rồng thần cũng hiện kết tình sâu

Di- đà sớ sao bừng cơn mộng

Tự tại hành thâm ngộ lý mầu

Cáo chúng lên đường sau nửa tháng

Bệnh duyên cười nhẹ kịp thần thâu.

Đại sư Vân Thê họ Thẩm, người Nhân Hoà. Năm 17 tuổi, ngài được bổ nhiệm dạy trường làng, thường viết trên bàn bốn chữ” Sanh tử sự đại”. Một hôm, ngài lỡ tay làm bể bình trà liền có chút tỏ ngộ, bèn lên đường đi đến phương bắc yết kiến hoà thượng Tiếu Nham và xin khai thị. Tiếu Nham nói:” Ông vượt ngoài ba nghìn dặm đến đây, xin ta khai thị, nhưng ta có gì đâu mà khai thị”.

Nghe xong, ngài liền từ biệt hoa thượng trở về. Lúc đi qua Đông Xương, nghe tiếng trống từ lầu cao trên thành, ngài bỗng đại ngộ, liền nói kệ:

Hai mươi năm trước việc đáng nghi

Vượt ba ngìn dặm chẳng gặp chi

Đốt hương, ném kích dường vô sự

Ma, Phật chẳng tranh lẽ thị phi.

Tháng 7 năm Ất Mão, niên hiệu Vạn Lịch thứ 43 (1615), ngài biết trước ngày thị tịch, liền nói với mọi người:” Nửa tháng sau ta sẽ đến nơi khác”

Đúng ngày ấy, ngài thị hiện chút bệnh, nằm xoay mặt về hướng tây rồi an nhiên thị tịch, trụ thế 70 năm. Ngài có những tác phẩm nối tiếng như Di- đà sớ sao và Vân Thê pháp vựng được lưu hành ở đời. Ngài là một trong bốn vị đại cao tăng thời Minh.

Bài tán

Thật lòng niệm Phật

Chẳng nên nghi ngờ

Nếu chờ dung thông

Thua ngay tại chỗ

Một tiếng kích động

Xoá sạch hoài nghi

Còn hỏi thế nào

Ngoài ba nghìn dặm.

Tổ Thứ 11: Pháp Sư Phạm Thiên Tỉnh Am (1686 - 1734)

TỔ THỨ 11

PHÁP SƯ PHẠM THIÊN TỈNH AM

(1686- 1734)

Thật hiền tinh tấn vốn từ lâu

Trí sáng thông Nho vượt Đại Khâu²⁰³

Học Phật tinh chuyên trì giới luật

Tham thiền triệt ngộ lý sâu mầu

Bồ - đề rộng mở khuyên người phát

Thệ nguyện bao trùm khắp ngũ châu

Xá- lợi phóng quang soi vạn cổ

Đức ân nhuần thấm mãi nghìn sau.

———

203.đại Khâu: tên của Khổng Tử.

Pháp sư Phạm Thiên huý Thật Hiền, tự Tư Tề, hiệu Tỉnh Am, họ Thi, người Thường Thục. ngài thuộc dòng dõi Nho gia, xuất gia từ thuở nhỏ, hành trì giới luật tinh nghiêm, học giỏi các môn tánh tướng. ngài thường tham câu thoại đầu “ Người niệm Phật là ai”, trải qua bốn tháng, bỗng nhiên tỏ ngộ, liền nói:” Ta đã tỉnh mộng rồi”. Từ đó, cơ phong ngài nhạy bén, biện tài vô ngại, ban ngày xem kinh, đêm đến trì danh hiệu Phật. Sau đó, ngài đốt ngón tay trước điện Phật ở núi A- dục vương và phát 48 đại nguyện, nên cảm ứng xá- lợi phóng quang. Ngài soạn Phát bồ- đề Tâm văn khuyến khích bốn chúng tu học. Đọc tác phẩm này, nhiều người cảm động đến rơi nước mắt.

Ngày 14 tháng 4 niên hiệu Ung Chính thứ 12 ( 1733) ngài quay mặt về hướng tây rồi an nhiên thị tịch. Người đến tiễn đưa rất đông, bỗng ngài mở mắt nói:” Ta đi tức là trở về! Việc lớn sanh tử mỗi người nên tự tịnh tâm niệm Phật”.

Nói xong, ngài chắp tay niệm danh hiệu Phật liên tục đến khi thị tịch, trụ thế 49 năm.

Bài tán

Lòng từ rộng lớn

Bồ- đề tâm văn

Nguyện lực sâu dày

Hạnh giải chân thật

Điềm lành siêu xuất

Đạo mạch Liên tông

Chảy mãi không ngừng.

Nhục Thân Đại Sư Niệm Thuần (1587 - 1659)

NHỤC THÂN ĐẠI SƯ NIỆM THUẬN

(1587- 1659)

Hoa sen báo mộng ứng điềm lành

Ánh sáng khắp nhà bậc trí sanh

Lỗi lạc tài ba siêu xuất chúng

Mặn mòi chay lạt ghét hôi tanh

Quyền hành đương chức giàu sang bỏ

Cao đức dạy tu dốc chí hành

Tạo tự phóng sanh hương đạo pháp

Nhục thân bồ- tát độ quần sanh.

Đại sư Niệm Thuận huý Trí Nhất, tự Niệm Thuấn, họ Quách, người Thái Hoà, Giang Tây. Mẹ ngài nằm mộng thấy hoa sen trắng, từ đó mang thai ngài. Ngài sanh vào giờ Tý, ngày 19 tháng 11, năm Đinh Hợi ( 1587), niên hiệu Vạn Lịch thứ 15. Lúc ngài chào đời, có ánh sáng lành chiếu khắp nhà. Thuở nhỏ, ngài rất khác thường, không thích cá thịt tanh hôi, 10 tuổi tinh thông nội điển, 18 tuổi đỗ tiến sỹ và giữ chức quan Đô Ngự Sử, tuần phủ ở đất Kiểm và đất Việt, năm 25 tuổi, vì các đại thần lộng quyền khuynh loát triều chính, ngài rũ áo từ quan, lễ thiền sư Đan Hà Đại Tố xuất gia. Đại Tố và thiền sư Quảng Hiếu đều thuộc tông Quy Ngưỡng. Sau đó, ngài thọ giới với đại sư Vân Thê Liên Trì, tham học mười năm, phát minh tâm yếu Thiền Tịnh song tu, được ngài Từ Bá và Hám Sơn ấn chứng là người trụ cột của Phật pháp. Niên hiệu Thiên Khải thứ 6( 1626), ngài sáng lập am Liên Xã, đào bốn ao phóng sanh, chuyên tu Tịnh độ, thời khoá một ngày tụng mười vạn biến Di- đà. Ngài xây dựng lại bốn ngôi chùa Ngao Sơn, am Thanh Liên, Chiên- đàn Lâm….. để tiếp nhận đồ chúng, khắp nơi đều ngưỡng mộ đến tu tập. Đạo phong của ngài giống đại sư Liên Trì.

Vào giờ ngọ, ngày 13 tháng 7 năm Kỷ Hợi¹⁰⁴ niên hiệu Thuận Trị thứ 16(1659), ngài không bệnh, dạy bảo chúng gắng sức hoằng dương Phật pháp, rồi ngồi ngay thẳng niệm Phật an nhiên thị tịch, trụ thế 73 năm, hạ lạp 48. Người được ngài hoá độ nhiều vô số. Ngài đã viên tịch một trăm ngày mà nhục thân vẫn như còn sống. Khi còn ở đời, ngài trứ tác : Quan châm thanh loa tập, sau khi xuất gia thì có Thiền Tịnh song tu tập và Tịnh độ thì lưu hành ở đời.

Bài tán

Không khí trong lành

Vạn vật đều xanh

Tạo hoá xoay vần

Hết suy rồi thịnh’

Một câu Di- đà

———

204.Năm Kỷ Hợi( Kỉ Hựi niên) trong chánh văn viết năm Ất hợi. Nhưng niên hiệu Thuận Trị không có năm Ất Hợi, chỉ có năm Kỷ Hợi, nhằm niên hiệu Thuận Trị thứ 16 (1659), đúng với số tuổi thọ của ngài.

Tứ đại rỗng không

Kim cang vững chắc

Ngưỡng mộ cao phong.