Đại Tập 61 · Bộ Kinh Tập VIII · Số 639tt–655

Kinh Nguyệt Đăng Tam-Muội - Quyển 9

KINH NGUYỆT ĐĂNG TAM-MUỘI

QUYỂN 9

Bấy giờ Đức Thế Tôn liền nói bài kệ:

Vào thuở xưa, lúc ta tu hành

Làm vua hiệu là Dũng Kiện Đắc

Bấy giờ có thành tên Trân bảo

Nhà vua ra thành ngắm vườn cây.

Ngồi trên xe báu gặp Tỳ-kheo

Đoan chánh, đặc biệt rất vi diệu

Ba hai tướng tốt tự trang nghiêm

Ánh sáng chiếu khắp cả mười phương.

Hiệu Thiện Hoa Nguyệt, đến các thành

An trụ Từ bi, làm lợi ích

Vì cứu chúng sinh nên vào thành

Công đức, oai lực rất đoan nghiêm.

Lúc đó sắc ta không bằng ngài

Liền khởi tâm ghen ghét tăng thượng

Bị ái dục vô minh trói buộc

Sợ Tỳ-kheo ấy đoạt ngôi vua.

Thuở ấy ta có ngàn người con

Ngồi trên xe báu tháp tùng ta

Dùng các mão quý để trang nghiêm

Đi như các Thiên tử Đao-lợi.

Năm trăm Thiên tử trong số ấy

Đều mang hài ma-ni diệu bảo

Trang nghiêm bằng mão báu anh lạc

Có lưới vàng phủ lên trên xe.

Có tám vạn thể nữ quyến thuộc

Thảy đều tuyệt đẹp, thật diễm lệ

Ngồi trên xe báu thấy Tỳ-kheo

Đoan chánh giống như núi Tu-di.

Họ thấy đều tưởng như cha mình

Đồng phát tâm Vô thượng Bồ-đề

Theo ngài để tu hạnh thanh tịnh

Cởi ngọc anh lạc dâng Tỳ-kheo.

Ta liền sinh tâm càng ganh ghét

Và sinh tâm tức giận, uế trược

Nhà vua mê loạn bảo các con:

“Hãy giết Tỳ-kheo trước mặt ta”.

Các con nghe cha bảo như vậy

Hết sức buồn rầu thưa với cha:

“Xin cha chớ nói lời như vậy

Chúng con không thể giết vị ấy.

Dù ai có giết hại chúng con

Trải qua hằng sa nhiều ức kiếp

Cũng không thể giết Pháp sư này

Bởi nhờ ngài nên phát tâm đạo.

Chính nhờ ngài con phát tâm này

Con nguyện thành Phật Nhân Trung Thắng

Người đến Bồ-đề không làm ác

Chúng con đều là con của Phật.”

Vua nghe các con nói như vậy

Liền bảo kẻ hầu gọi Chiên-đà

Gấp bảo đao phủ giết Tỳ-kheo

Người đứng ở trước trong cung ta.

Tức thì dẫn kẻ sát nhân vào

Tên là Nan-đề rất bạo ác

Tay cầm dao bén giết Tỳ-kheo

Chặt thân của ngài thành tám khúc.

Tỳ-kheo bị chém, thân không máu

Chỗ chặt phóng ra ngàn ánh sáng

Lại có vòng công đức cát tường

Bỗng nhiên hiện ra trong thịt ngài.

Khi làm điều cực ác vậy rồi

Lúc đó ta đi dạo vườn cây

Những việc ca múa đều không thích

Vì nghĩ đến Pháp sư Hoa Nguyệt.

Lúc ấy ta liền ra khỏi vườn

Ta lại đi vào thành Trân bảo

Khi ta lên xe đi đến đó

Là chỗ giết chết vị Tỳ-kheo.

Liền nghe tiếng gào trên không trung

Vô lượng chư Thiên đang kêu khóc

Đều bảo: “Vua ác tạo nghiệp nặng

Chết đọa A-tỳ chịu khổ đau.”

Khi vua nghe tiếng của chư Thiên

Ôm lòng sầu não rất lo sợ

Ta đã làm vô lượng tội nặng

Bởi vì giết Tỳ-kheo Thiện Hoa.

Như Lai đầy đủ vô lượng trí

Ngài là con Phật, Bậc Tối Thắng

Điều phục các căn, tâm tịch diệt

Ta vì ái dục nên giết ngài.

Có người thọ trì pháp Như Lai

Khi Tạng chánh pháp bị hoại diệt

Hay vì thế gian đốt đèn trí

Ta vì ái dục, giết vị ấy.

Là bậc Y vương của thế gian

Trị bệnh phiền não cho chúng sinh

Lại dùng cam lồ cứu thế gian

Ta vì ái dục nên giết ngài.

Đạo sư nắm giữ tạng Thắng pháp

Chúng sinh tăm tối, thắp đèn sáng

Bậc Pháp vương trì Đà-la-ni

Ta vì ái dục nên giết ngài.

Vì đời diễn nói thắng diệu pháp

Thậm thâm vi diệu khó thấy được

Nói rõ con đường đến đạo tràng

Ta vì ái dục nên giết ngài.

Trí ngài thanh tịnh, không uế tạp

Ngưng tịnh, tịch diệt, hằng tại định

Mắt mù ái dục, nên giết ngài

Dục là nhân khổ cần phải bỏ.

Các Đức Phật quá khứ, vị lai

Và Nhân Trung Tôn ở hiện tại

Công đức vô lượng như biển cả

Mọi người chắp tay quy mạng ngài.

Chết vào đường ác, ngục A-tỳ

Không ai có thể cứu ta được

Đã tạo tội, không tin nghiệp quả

Bởi vì giết hại Đại Pháp sư.

Than ôi! Tâm ác tạo nghiệp khổ

Than ôi! Ngôi vua tự ngạo mạn

Rốt cùng ngôi vua đâu chắc thật

Hãy bỏ tất cả sống một mình.

Trước không dục nhiễm, tu tịnh nghiệp

Từ bi, ái ngữ, đúng con Phật

Chỉ vì thương đời lìa các lỗi

Ngài Thiện Hoa Nguyệt đi về đâu.

Than ôi! Bậc Thánh đầy sức nhẫn

Than ôi! Diệu sắc, đức tương ưng

Không hề hý luận công đức tụ

Nay ngài bỏ con đi về đâu?

Nay con mới biết lời Đại tiên

Thế gian vì dục nên bị hại

Thân tâm nóng bức, nhân đường ác

Biết như vậy rồi bỏ dục hành.

Chết vào đường ác, trong địa ngục

Không ai có thể cứu ta được

Tạo ra nghiệp ác thật nặng nề

Bởi vì giết hại Tỳ-kheo ấy.

Bỏ ngôi vua lao nhọc, sợ hãi

Phụng trì cấm giới tu phạm hạnh,

Nay con nhờ ngài được tự tại

Hoan hỷ, tịnh tâm dựng tháp lớn.

Cúng dường bậc Trí tuệ vô não

Kho tàng trí tuệ bậc tàm quý,

Chớ để con đọa ba ác đạo

Xa lìa tiếng ác và hủy báng.

Phi, hậu, cung nhân, các thân thích

Tể tướng tối cao và nô tỳ

Sát-lợi, Trưởng giả cùng các quan

Lúc đó vua khóc, nói họ rằng:

Các khanh vì ta mau sửa soạn

Các thứ hương hoa thật tốt tươi

Y phục thượng diệu và dầu sữa

Dùng để hỏa táng Tỳ-kheo này.

Bây giờ các khanh mau chất lên

Tất cả củi thơm thật thắng diệu

Chiên-đàn theo mùa, nước trầm hương

Tô-tỳ-lực-ca và long não.

Trăm ngàn y phục tẩm dầu sữa

Thảy đều quấn vào thân Tôn giả

Ta dùng tín tâm thật tối thượng

Dâng các vật quý báu cúng ngài.

Nghe sắc lệnh đại vương ban bố,

Tể tướng đệ nhất, dân trong thành

Dùng các dầu thơm, tẩm gỗ hương

Các thứ hương bột thật thắng diệu.

Lấy nước hương bột rửa sạch ngài

Lại dùng các hương tẩm thân ngài

Dùng y dầu sữa quấn quanh thân

Để thân ngài lên các gỗ thơm.

Thân vi diệu Mâu-ni thuở xưa

Ba hộc và sáu đấu xá-lợi

Nhà vua đã làm tháp thắng diệu

Cúng dường các thứ, luôn lễ bái.

Vòng hương xoa, bột, trăm lời khen,

Treo các linh đẹp và dù lọng

Phi hậu, cung nhân và con cháu

Từ đó ra thành đến chỗ ngài.

Nhà vua mỗi ngày cúng ba lần

Sau đó mới từ tháp trở về

Vòng hoa tươi tốt để cúng dường

Trang nghiêm bằng tràng phan, bảo cái.

Bởi vua ngu si tạo các tội

Ngay chỗ tháp ấy thành tâm sám

Trải qua chín mươi lăm ức năm

Luôn luôn sám hối không mệt mỏi.

Trí tuệ có được rất thanh tịnh

Kiên trì cấm giới không sứt mẻ

Suốt ngày đêm thọ tám trai giới

Hộ trì thanh tịnh không hủy phạm.

Vua bị ngăn che bởi ái dục

Tự thân tạo ra nghiệp bất thiện

Thân hoại mạng chung đọa địa ngục

Ở trong A-tỳ chịu cực khổ.

Từ trước đến nay không được gặp

Chín mươi lăm ức các Như Lai

Trong chín mươi lăm ức kiếp ấy

Sinh ra ở đời thường bị mù.

Sáu mươi hai ức na-do kiếp

Tuy có mắt sáng lại bị hư

Lại trong một ức na-do kiếp

Dù có mắt sáng lại bị mù.

Cũng lại luôn bị chặt tay chân

Và bị cắt tai, mũi, môi, lưỡi

Sinh trong loài người na-do kiếp

Sinh các chỗ khác, cũng như vậy.

Nhà vua đã tạo vô lượng tội

Ở các thế gian thường bị khổ

Nếu ai muốn được sự an lạc

Hãy nhớ đừng làm nghiệp ác nhỏ.

Nhà vua tuy đã sám hối rồi

Mà vẫn không thoát nghiệp đã tạo

Đã tạo nghiệp ác như vậy rồi

Sau chết phải đọa ngục A-tỳ.

Chặt hết thân đầu và tứ chi

Lại bị cắt tai và xẻo mũi

Móc hai con mắt, nói không hết

Vô lượng ức kiếp vì dục vậy.

Tạo nhiều nghiệp ác, lúc mạng chung

Sau bị xẻ thân, thí cho người

Đó là chặt đầu và tay chân

Bỏ vua, bỏ con vì Bồ-đề.

Bỏ vợ thương yêu nhiều tiền của

Cung nhân, thể nữ, voi và ngựa

Xe chạy, thuyền chèo, các báu vật

Vô lượng ức đời vì đại đạo.

Vua Dũng Kiện Đắc là thân ta

Xưa ngàn người con, Phật Hiền kiếp

Phật Liên Hoa Thượng là Nguyệt Thị

Đao phủ chính là Phật Tịch Vương.

Cung nhân, phi hậu và dân thành

Thân thích, bạn hữu và nô bộc

Sát-lợi thắng diệu cùng chủ thành

Tất cả người ấy, quyến thuộc ta.

Nếu ai theo ta trì cấm giới

Dùng tâm kính tín để cúng dường

Tất cả thảy đều Bát-niết-bàn

Nhờ tấm lòng tốt, chứng Bồ-đề.

Đồng tử! Xưa ta vô lượng kiếp

Được thấy Phật Ly Cấu Vô Não

Tu theo hạnh Bồ-đề vô thượng

Xưa kia còn chịu khổ như vậy.

Nếu có Bồ-tát trụ Tổng trì

Khéo tu hạnh Từ, luôn bất động

Kẻ ấy không đọa các chỗ ác

Cúng dường Phật Ly Cấu Vô Não.

Nếu muốn thành Phật, làm Pháp vương

Ba hai tướng tốt tự trang nghiêm

Cần phải giữ giới không ô uế

Luôn luôn thuyết pháp, trụ Tổng trì.

Này Đồng tử! Nếu Bồ-tát nghĩ như vầy: “Nay ta làm sao có an lạc để chứng đắc quả vị Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác? Các Bồ-tát ấy nên an trụ vào tịnh giới tụ, đối với tất cả Bồ-tát khởi lên ý tưởng xem như thầy mình.

Bấy giờ Đức Thế Tôn liền nói bài kệ:

Nếu có Bồ-tát trụ giới tụ

Dùng tâm lợi ích hành Bồ-đề

Người ấy mau được sự lợi lạc

Hay được Thượng nhẫn, làm Pháp vương.

Thường dùng tâm hòa an, bất động

Hằng thường tạo tác các nghiệp vui

Sau đó được gặp nhiều Đức Phật

Mau được Bồ-đề, lìa lưới nghi.

Nghe ta dạy sự tối thắng ấy,

Thấy các Tỳ-kheo trì tịnh giới

Dùng tâm ngay thẳng để phụng sự

Sau đó không lâu được định này.

Nếu dùng hằng sa kho cất giấu

Tràn đầy bảy báu ở trong đó

Kho tàng ấy rộng lớn như vậy

Giống như vô lượng hằng sa cõi.

Nếu có Bồ-tát thích tuệ thí

Suốt cả ngày đêm không gián đoạn

Dũng mãnh bố thí không ngừng nghỉ

Trải qua vô lượng hằng sa kiếp.

Nhưng ai nghe được Tam-muội này

Liền giữ tất cả kho Mâu-ni

Đó là vô lượng khối phước đức

Hơn bố thí trước, khó nghĩ bàn.

Phước đức như vậy rộïng vô biên

Hay diệt trừ được khổ thế gian

Đó là công đức tụ tối thượng

So với bố thí phước vô cùng.

Tùy thuận Bồ-đề đệ nhất tạng

Bồ-tát trí tuệ hay thọ trì

Nếu ai nắm giữ Tam-muội này.

Đủ của cải thù thắng Bồ-đề

Đó là biển đa văn Phật pháp

Phước đức người ấy khó cùng tận

Với pháp thắng diệu khó nghĩ này

Gọi là Bồ-tát chân hộ trì,

Nếu ai hay nói định tịch diệt

Bồ-đề người ấy liền tăng trưởng

Chỉ trừ Thế sư Điều Ngự Sĩ

Đầy đủ đại Bi, Tự nhiên trí.

Hay được vô lượng các công đức

Phước đức thành tựu, ngày càng tăng

Trong cõi tam thiên đại thiên ấy

Không ai có thể so sánh được.

Phước đức vị kia không ai bằng

Bậc Trí khen ngợi cũng như vậy

Nếu ai nghe được Tam-muội này

Có thể thọ trì và đọc tụng.

Vì cầu thắng Bồ-đề chư Phật

Những người như vậy mới sánh bằng

Phát sinh đa văn, giống như biển

Phước đức người ấy không lường được.

Thọ trì đọc tụng Tam-muội này

Những người như vậy được phước đức

Này Đồng tử! Nếu phước là sắc

Tất cả thế giới không chứa hết.

Cho nên, Đồng tử! Nếu Bồ-tát

Mà muốn cúng dường tất cả Phật

Bậc thanh tịnh, quá, hiện, vị lai

Phải nên thọ trì Tam-muội này.

Đó là Thắng Bồ-đề chư Phật

Đồng tử! Ông nên tin lời ta

Như Lai đã nói không thể khác

Tất cả chư Phật không nói dối.

Thuở xưa, khó nghĩ trong trăm kiếp

Ta vì việc ấy, thân hao mòn

Thường tu hạnh Bồ-đề thắng diệu

Vì cầu được thắng định như vậy.

Cho nên người phải thọ Pháp tạng

Vô số kinh điển từ đó ra

Phước đức ấy lớn khó nghĩ bàn

Có thể đạt được trí chư Phật.

Tất cả kinh điển, nó đứng đầu

Sinh ra vô lượng các nghiệp lành

Nói kinh này luôn luôn không sợ

Ngằn mé pháp ấy bất khả đắc.

Đập nát tam thiên thành ra bụi

Có thể biết được số vi trần

Thường nói trăm ngàn kinh khó nghĩ

Không ai đo lường được người ấy.

Các chúng sinh trong cõi Phật này

Hơi thở vào ra có thể biết

Bồ-tát thường diễn thuyết kinh này

Không ai biết được đâu ngằn mé.

Nếu quốc độ Phật như hằng sa

Sáu đường chúng sinh ở trong đó

Có thể biết được tâm của họ

Điều kinh ấy nói ai biết được.

Vô lượng các ức cõi thế giới

Các biển cả, sông hồ cõi ấy

Có thể biết vô số cát ấy

Các pháp Ngài nói ai biết được.

Chẻ một sợi lông thành trăm phần

Đếm số giọt nước nhiều ức cõi

Biết các biển nước trên thế giới

Các lời Ngài nói không thể biết.

Vô lượng ức kiếp trong thế giới

Có bao nhiêu chúng sinh tất cả

Nhiều như cát bụi vẫn biết được

Điều kinh ấy nói không thể biết.

Điều Ngài diễn thuyết không đoạn tuyệt

Tất cả chúng sinh trong mười phương

Âm thanh của họ đều tính được

Không thể biết số Tu-đa-la.

Ngôn từ cú nghĩa đã khéo học

Lại hay diễn thuyết tất cả pháp

Trí tuệ rộng lớn và thông lợi

Rõ biết thật pháp cùng hỏi đáp.

Trí tuệ thông đạt nghĩa sâu rộng

Ngài thường biết tâm chẳng nghĩ bàn

Biết hết tự thể tánh âm thanh

Cho nên Ngài nói không chướng ngại.

Gọi là Đại Pháp sư vô ngại

Thuyết pháp cho đời không đắm trước

Khéo học tập, hỏi đáp, giải thích

Vì hiểu rõ Đệ nhất nghĩa đế.

Trong một câu, giải thích nhiều nghĩa

Nói chẳng nghĩ bàn, không trở ngại

Đã học về cú nghĩa vô ngại

Diễn thuyết giữa chúng không bế tắt.

Nếu ai thường trụ Tam-muội này

Thành tựu vô úy không động chuyển

Đã được pháp lực hành thắng hạnh

Lợi lạc vô lượng ức chúng sinh.

Như núi Tu-di đứng bất động

Dẫu cho gió lớn vẫn không hoại

Tỳ-kheo Pháp sư cũng như vậy

Tất cả dị luận chẳng lung lay.

Ba ngàn cõi đại thiên thế giới

Bao nhiêu núi non ở trong đó

Tất cả gió thổi có thể lay

Tỳ-kheo trụ không, luôn bất động.

Nếu ai cũng tương ứng với không

Là chỗ trụ xứ Phật quyết định

Nếu ai định biết các pháp không

Tất cả dị luận không thể hơn.

Các tà thuyết khác không thể động

Tất cả ngoại luận không thể hoại

Không ai xâm lăng, hủy nhục được

Nhờ nói định tịch tĩnh như vậy.

Người ấy cùng tận nơi pháp không

Luôn luôn an trụ trí vô thượng

Với tất cả pháp không nghi ngờ

Nhờ trì Tam-muội tối thắng này.

Được đạo phẩm, các lực không khó

Thần túc với biện tài vô ngại

Đạt được Thánh thông cũng như vậy

Nhờ thọ trì, tụng niệm kinh này.

Chết đây sinh kia đâu có khó

Hay thấy trí tối thắng vô thượng

Chẳng nghĩ bàn ức na-do Phật

Ai trì kinh này đều thấy hết.

Đối với tất cả chỗ chư Phật

Được nghe định Ly cấu như vậy

Thành tựu trí tối thắng tương ưng

Đạt được tận cùng bốn biện tài.

Nơi các cõi ba ngàn thế giới

Từ chỗ thấp nhất đến đỉûnh cao

Chư Thiên mến yêu chiếu Ma-ni

Cùng với bảy báu thật sung mãn.

Mười phương vô lượng các cõi Phật

Từ dưới đất thấp đến đảnh cao

Đều dẫy đầy vàng Diêm-phù-đàn

Đem các báu này dâng Mâu-ni.

Tất cả báu vật trong thế gian

Qua vô lượng kiếp đem bố thí

Dâng cúng Như Lai mãi không thôi

Thâm tín là vì cầu Bồ-đề.

Nếu có Tỳ-kheo yêu thích không

Một lòng chắp tay mà lạy Phật

So với phước đức rộng thí trước

Phước ấy không bằng một phần nhỏ.

Nếu ai có được nhiều của cải

Tín tâm vì phước nên bố thí

Để cầu Bồ-đề Phật vô đẳng

Ta rõ thế gian mới so sánh.

Nếu ai đối với Tam-muội này

Nghe xong thọ trì bốn câu kệ

Người ấy đã nhóm các công đức

Phước trước trăm phần không bằng một.

Bồ-tát tối thắng hành bố thí

Chưa thể mau thành đạo Vô thượng

Nếu nghe được định thù thắng này

Mau chóng được Bồ-đề vô thượng.

Nếu ai đạt được tạng trân bảo

Đầy khắp vô lượng hằng sa cõi

Vô số báu vật thật sung mãn

Bồ-tát không cho là giàu có.

Nếu đoạn khát ái, tu công đức

Lại hay đạt được Tam-muội này

Liền đủ tất cả vật để sống

Kho tàng đầy ắp, của cải nhiều.

Cho dù có được bốn thiên hạ

Bậc trí chẳng lấy đó làm vui

Nếu như được định ly cấu này

Hoan hỷ, vui mừng, lợi chúng sinh.

Bấy giờ, Đại Bồ-tát Di-lặc với đầy đủ áo mão, liền khen ngợi sự lợi ích của Tam-muội này, cũng vì Bồ-tát thời tương lai mà thọ trì, đọc tụng Tam-muội này thì sẽ được hoan hỷ, vì nó giúp thêm năng lực cho họ. Bồ-tát Di-lặc nói bài kệ rằng:

Nếu ai hay trì pháp người trí

Bậc công đức oai thế cứu hộ

Có thể thọ trì nơi chư Phật

Pháp nhãn thật vi diệu rộng lớn.

Đời ác mạt thế nhiều tham sân

Bỏ bất phóng dật, thường buông lung

Đầy đủ thật nghĩa thắng kinh điển

Người nào có thể thọ trì được.

Với các giới định, nhẫn, văn, tài

Khéo học oai nghi để trang nghiêm

Ưa thích pháp trí, cây giải thoát

Thường mặc áo tàm quý tối thượng.

Trì đại trí tuệ, thích xuất ly

Chính là pháp Sơn vương đại địa

Nhìn thấy thế gian không Đạo sư

Dẫn họ đi đến Bồ-đề Phật.

Họ đã điều phục, tâm tịch diệt

Người ấy hướng đến Nhất thiết trí

Không hướng chúng sinh, khiến điều phục

Con Bậc Nhất Thiết Trí tối thắng.

Tự chứng giải thoát, khiến đến bờ

Nơi cành nhánh cây ái mà giải thoát

Chúng sinh thường thùy miên, phóng dật

Có thể khiến họ được giác ngộ.

Với họ thường thích khéo điều phục

Cũng thường ưa thích nơi pháp thí

Không tương ưng với tâm tật đố

Ưa làm tuệ thí, không keo kiết.

Thấy các chúng sinh nghèo khốn khổ

Thường khiến no đủ, sống dồi dào

Đầy đủ công đức đệ nhất đạo

Bậc Trí, tất cả luôn tu tập.

Trống đại pháp Thắng diệu hết thảy

Dùng tâm hoan hỷ đánh vang rền

Đoạn trừ lưới nghi, rõ diệu pháp

Trí tuệ kiên cố như Kim cương.

Ở trong chúng trụ thắng Thánh pháp

Luôn biết tâm ái dục chúng sinh

Diễn thuyết pháp cam lồ tối thượng,

nghĩa là Tu-đa-la cốt yếu.

Mỗi một tự trụ Thắng thần thông

Hay cho thế gian mắt Tối thắng

Trừ bỏ tối tăm như mặt trời

Hay sinh trí tuệ cũng như vậy.

Hiển bày chân thật trừ sợ hãi

Trí tuệ tăng thượng, tu thiền định

Ngài nói pháp vi tế tối diệu

Gọi lá tịch diệt thắng xuất ly.

Mỗi một nghe nhận, kính người trí

Kiến lập tín nghĩa, phước tăng thượng

Luôn biết Tạng thắng pháp thế gian

Luôn luôn tuyên thuyết lời hay đẹp.

Ngôn ngữ khéo léo đạt nghi thức

Pháp này – chỗ nương đèn phát sáng

Thường dùng thiện tâm lợi chúng sinh

Tu hành pháp vi diệu tối thượng.

Ngài trụ pháp đạo lìa trần nhiễm

Và dùng tín tịch tĩnh lợi ích

Lấy pháp giáo hóa các thế gian

Được làm Đại Pháp vương tối thắng.

Hay làm bậc Pháp vương Vô thượng

Trụ nơi đệ nhất thật cung kính

Thường hay hộ trì diệu chánh pháp

Tùy thuận chuyển vận thắng pháp luân.

Với kẻ ngu si tự phóng túng

Xem thấy chúng sinh ái như vậy

Thấy tâm mê loạn rơi đường hiểm

Vào con đường ác khó thoát khỏi.

Khởi tâm thanh tịnh đại Từ bi

Nhờ đó hay trừ khổ thế gian

Diễn thuyết đạo vi diệu tối thắng

Đó là con đường tám Chánh đạo.

Pháp ấy rất rộng và kiên cố

Tạo ra thuyền Thắng pháp vô thượng

Hay ở biên sinh tử phiền não

Tế độ các thế gian sợ hãi.

Quán đạo phẩm Không là áo giáp

Làm vị thuyền trưởng rất dũng kiẹân

Xa lìa sợ hãi thường an lạc

An tríù chúng sinh thắng xứ ấy.

Họ đã trì chú, hành oai nghi

Giải thoát tất cả khổ bức bách

Đạt đến thuật sáng, trí cứu cánh

Bậc Trí hay biết dục chúng sinh.

Thấy bệnh phiền não không chỗ về

Các ác, tai hoạn não thế gian

Liền đem pháp dược để điều trị

Như pháp vì họ mà cứu chữa.

Dùng các thắng thuyết trừ dị luận

Ngôn từ vi diệu mà tự tại

Biết các ngôn ngữ, đạt pháp nghĩa

Dũng mãnh trụ nơi thắng trí địa.

Sức nhẫn nhục, trí tuệ đầy đủ

Mặc áo giáp Từ bi kiên cố

Bậc Thánh dùng tuệ vui người trí

An trụ trong pháp không quanh co.

Ngài là Bậc Tối Thắng ba cõi

Đối với chúng sinh, được tự tại

Thấy các chúng sinh theo đường ma

Mê mờ đối với đường chân chánh.

Đường ấy tối thượng, Thánh vô cấu

Có thể hiển bày sự vô úy

Vô lượng trăm ngàn na-do chúng

Đi đến đường ấy, không buồn lo.

Các ngài là đèn sáng cho đời

Chỗ cứu, chỗ nương, là nhà cửa

Chúng sinh sợ hãi, thí vô úy

An ủi tất cả các chúng sinh.

Thấy họ hằng trăm khổ bức bách

Giống như người mù chẳng thấy gì

Đốt lên đuốc pháp rất tối thắng

Diễn thuyết hiển bày nghĩa chân thật.

Họ học nghề hay, lợi chúng sinh

Hay được tiếng tăm và công đức

An trụ nghề nghiệp đúng như pháp

Khiến các chúng sinh được an lạc.

Tất cả đều được đến bỉ ngạn

Có thể làm Đạo sư Tối thắng

Vì thương chúng sinh hướng Bồ-đề

Khiến họ an trụ nơi vô úy.

Mâu-ni luôn luôn không nhàm chán

Đó là trí tuệ và phước đức

Đã đến bờ Giới, Nhẫn, Thiền định

An trụ pháp thậm thâm vi diệu.

Đối với tha nhân không nhàm chán

Diễn thuyết pháp tịch diệt tối thắng

Giống như trời mưa khắp mặt đất

Mưa pháp tràn đầy cũng như vậy.

Nếu có chúng sinh đến chỗ ngài

Cầu hiểu pháp sâu và danh nghĩa

Được ở chỗ ngài nghe pháp báu

Hay trừ vô lượng vô biên khổ.

Các nghi hoặc họ thật to lớn

Liền dùng đao pháp mà cắt đứt

Đến bờ Giới, Nhẫn và Tam-muội

Biết chỗ ưa thích của chúng sinh.

Đại sĩ đã đạt trí cứu cánh

Đã khéo hiểu biết dục quần sinh

Quán sát tâm sở hành chúng sinh

Như tâm sở hành nhất định biết.

Nếu ai nghe lời bậc trí tuệ

Khiến vô số chúng được tịnh nhãn

Vượt qua bờ Thiền định, giải thoát

Hay được an trụ đường chân thật.

Hàng ức vô số các chúng ma

Không thể biết được tâm hạnh họ

Giống như dấu chim giữa hư không

Mọi người đều không thể biết được.

Điều phục tịch diệt, sức trí tuệ

An trụ tối thượng trong Thánh pháp

Tự tại đập phá các ma quân

Ngộ hiểu thắng Bồ-đề tối thượng.

Thường được đạt đến bờ thần thông

Mau chóng đi đến trăm ngàn cõi

Thấy được vô số ức Đức Phật

Số lượng cũng như cát sông Hằng.

Mắt tịnh không có các chướng ngại

Đều thấy các Đạo sư mười phương

Gìn giữ các căn không ô nhiễm

Tự tại đi đến vô lượng cõi.

Vì khiến mười phương các chúng sinh

Một lúc đều thành bậc Đạo sư

Ở trong vô lượng vô số kiếp

Luôn luôn khen ngợi không đoạn tuyệt.

Biện tài vô ngại không cùng tận

Đức được khen ngợi cũng không cùng

Với định Ly cấu vô đẳng này

Nhờ trì tại tâm nên được vậy.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn lại muốn hiển bày lợi ích công đức của Tam-muội này và nói về công hạnh ngày xưa của Bồ-tát, cũng để hiển hiện năng lực tăng trưởng của Đồng tử Nguyệt Quang, nói về bản duyên của chính mình bằng bài kệ:

Đồng tử! Nay ông hãy lắng nghe

Sở hành của ta trăm ngàn kiếp

Cúng dường trăm ngàn các Như Lai

Để cầu tịch định thù thắng vậy.

Ở kiếp quá khứ khó nghĩ bàn

Như số cát bụi hàng trăm cõi

Ông nên biết điều ta vừa nói

Có Phật hiệu là Chúng Tự Tại.

Phật Như Lai ấy có quyến thuộc

Đầy đủ sáu mươi ức ngàn người

Thảy đều lậu tận, không phiền não

Với tám giải thoát khéo quyết định.

Lúc ấy tất cả các đại địa

An ổn, giàu có, không ô trược

Tất cả mọi người đều an lạc

Du hành qua lại đầy vui thích.

Giàu có của cải thật sung mãn

Hưởng thọ các thú vui cõi trời

Trì giới, điều phục, phiền não nhỏ

Nhan sắc đoan chánh thích nhẫn nhục.

Giống như Thiên tử ở cung trời

Bậc Trí trì giới đủ công đức

Vào lúc ấy có một vị vua

Tiếng tăm vang lừng, tên Thiện Hoa.

Khi ấy nhà vua có các con

Cả thảy năm trăm, đủ niệm tuệ

Bấy giờ nhà vua ở chỗ Phật

Xả bỏ sáu trăm vạn vườn rừng.

Cây, hoa, quả đẹp thật trang nghiêm

Cúng Phật – Bậc Đại Bi tròn đủ

Dựng chùa cả thảy sáu trăm vạn

Chỗ kinh hành, sàng tọa cũng vậy.

Ca-sa, y phục, ức trăm ngàn

Trải chỗ kinh hành, nơi nghỉ ngơi

Như vậy vô lượng trăm ngàn thứ

Dâng cúng đầy đủ cho Sa-môn.

Bấy giờ đức vua lòng tín kính

Thảy đều dâng cúng Đấng Thiện Thệ

Thành tựu tất cả phước đức lực

Hình sắc đoan nghiêm thật khả ái.

Đức vua thường tu Thập thiện đạo

Chính mình và người đều an trụ

Có trăm ngàn na-do-tha người

Đi theo đức vua đến chỗ Phật.

Tay cầm hoa đẹp và hương xoa

Bảo cái, tràng phan và âm nhạc

Cúng Phật, Bậc Thế Tôn tối thắng

Chắp tay tại đỉnh mà đứng thẳng.

Ngàn chúng Tỳ-kheo đứng im lặng

Người, Trời, Tu-la, Rồng, Dạ-xoa

Thảy đều cung kính mà nhìn Phật

Lành thay! Đức Phật nói pháp gì?

Mâu-ni Thế Tôn biết họ muốn

Cũng biết tâm tối thượng đức vua

Phật hay biết rõ đức tin họ

Nên mới tuyên thuyết Tam-muội này.

Khi Thiện Thệ diễn thuyết lời ấy

Các núi, đại địa đều chuyển động

Giây lát hư không mưa các hoa

Trăm ngàn hoa sen mọc từ đất.

Đã khéo rõ biết câu diệu nghĩa

Phật biết họ muốn nên ký thuyết

Vì vua nói định tịch diệt này

Xưa kia ngươi nghe chỗ phân biệt.

Tất cả có, không do vọng tưởng

Không như ngựa hoang, như bọt nước

Như mây, điện xẹt đều không có,

Tất cả vô ngã, vô chúng sinh.

Pháp quá khứ, vị lai cũng không

Không đi, không ở lìa xứ sở

Thường không chắc thật, như huyễn thuật

Tất cả thắng định như hư không.

Không xanh, không vàng, không trắng đỏ

Tên gọi không có như tiếng vang

Nơi tâm lìa tâm, không tâm tánh

Lìa các âm thanh mà không vô.

Diễn thuyết cú nghĩa mà không chấp

Tuy lúc không nói, chữ chẳng không

Văn tự cũng không đến các nơi

Cũng lại không từ các nơi đến.

Chữ ấy vô tận, kho vô tận

Hoặc nói, hoặc không luôn vô tận

Thường nói cú nghĩa mà bất tận

Ai biết như vậy được vô tận.

Nếu biết pháp này là vô tận

Họ thường hay nói pháp vô tận

Tuy nói ngàn loại Tu-đa-la

Hằng biết các pháp lìa văn tự.

Trăm ngàn chư Phật đời quá khứ

Cũng từng nói về trăm ngàn pháp

Với tất cả pháp đều vô tận

Pháp vô sở đắc nên vô tận.

Nếu ai thuyết pháp cho người nghe

Mà không chấp trước vào văn tự

Pháp vốn vô ngã, vô chúng sinh

Họ có thể thuyết đến vô tận.

Bậc Trí diễn thuyết tất cả lời

Không bị ngôn ngữ biến đổi tâm

Biết các lời lẽ như tiếng vang

Nên với lời nói không chấp trước.

Dùng các ngôn âm nói pháp này

Lời ấy khoảnh khắc liền tiêu diệt

Các lời lẽ ấy tướng như vậy

Tướng tất cả pháp cũng như vậy.

Các pháp không tướng cũng lìa tướng

Luôn luôn không tướng, tướng không tịch

Không tịch, không dục, không thủ xả

Cho nên tịch định bất khả đắc.

Hữu vi, vô vi đều xa lìa

Đại Tiên như vậy không phân biệt

Xa lìa tất cả đường ác kiến

Hiểu rõ các nẻo đều vô vi.

Luôn luôn không nhiễm, không sân si

Vì vậy tâm thể luôn tịch diệt

Nhờ sức tối thượng Tam-muội này

Cho nên biết được pháp ấy không.

Như hư không, núi sông, hang suối,

Nghe nói âm thanh vang thắng diệu

Hữu vi lưu chuyển do duyên khởi

Tất cả đời không, giống như huyễn.

Trí lực ưa thích pháp công đức

An trụ trí tuệ Tiên thần thông

Phát ra ngôn ngữ rất thiện xảo

Hay nói định tịch diệt như vậy.

Chỗ nói giác quán, chỉ vọng tưởng

Thế gian không thể đến cùng tận

Bản tế xưa nay không có tướng

Nhưng vì đạo nhân duyên vị lai.

Tạo nghiệp không vì có chỗ sinh

Tùy thượng, trung, hạ mới có sinh

Tự tánh pháp này không hay biết

Pháp Không, vô ngã cần phải biết.

Nghiệp báo đen, trắng không hoại diệt

Tự mình tạo tác mình tự nhận

Nghiệp không thể đến ở nơi quả

Nhưng nghiệp hay làm nhân tạo ra.

Chư Phật diễn thuyết pháp Thế đế

Quán hữu vi, vô vi như vậy

Không có chân thật và ngã nhân

Tướng tất cả thế gian như vậy.

Tất cả các cõi đều hư vọng,

Giống như huyễn hóa, trăng trong nước

Không vô cũng như đống bọt nước

Dùng tiếng hiển thuyết luôn tịch diệt.

Tất cả đều bỏ, không đắm trước

Trì giới, oai nghi cũng không chấp

Không chấp nhẫn lực các chúng sinh

Hành giả như vậy được tịch định.

Tùy theo sự ưa thích của vua

Như Lai ứng cơ mà diễn thuyết

Vua nghe Thế Tôn thuyết pháp rồi

Nên cùng quyến thuộc đều thọ giới.

Đức vua được nghe Tam-muội này

Vui mừng, nhảy nhót nói như vầy:

“Lành thay, Bậc nói Tam-muội này

Nên con quy y Phật Thế Tôn.”

Lúc đó có tám vạn nhân chúng

Nghe thể tánh pháp tối thắng này

Diễn nói nghĩa chân thật bậc nhất

Thảy đều chứng được Nhẫn vô sinh.

Chúng sinh không có sự sinh diệt

Các pháp không sinh vốn không tịch

Vua và quyến thuộc biết như vậy

Thảy đều đạt được Nhẫn vô sinh.

Bấy giờ Thiện Hoa bỏ ngôi vua

Nương theo Phật pháp mà xuất gia

Nhà vua có đến năm trăm con

Thảy đều theo cha mà xuất gia.

Khi vua và các con xuất gia

Ngoài ra người khác nhiều vô lượng

Tất cả vì cầu mong Phật pháp

Cũng theo Phật pháp mà xuất gia.

Như Lai tự tại dạy cho họ

Đầy đủ cả thảy hai ngàn năm

Vua với các con và quyến thuộc

Trong hai ngàn năm tu pháp hạnh.

Trải qua số năm tháng như vậy

Đức Phật Thế Tôn nhập Niết-bàn

Khi các Thanh văn đều diệt độ

Chánh pháp về sau rất suy vi.

Đức vua Thiện Hoa có con ngoan

Tên là Phước Tuệ, đủ chánh tín

Vua có Pháp sư làm Đạo sư

Thọ trì định thắng tịch như vậy.

Thông minh trí tuệ có niệm lực

Vô lượng trăm ngàn người cúng dường

Trăm ức chư Thiên đều theo hầu

Đi đến nơi nào cũng khen ngợi.

Lời nói êm dịu không thô tháo

Điều phục, học giới khéo phòng hộ

Âm thanh hòa nhã, lời khả ái

Trí lực, Tổng trì đều đầy đủ.

Được ca-sa đẹp cả trăm ức

Tỳ-kheo hiệu là Danh Xưng Quang

Phước lực vị ấy không ai bằng

Vô lượng Tỳ-kheo sinh đố kî.

Đầy đủ phước đức và sắc lực

Cũng đủ trí tuệ và thần thông

Hộ trì tịnh giới, sức thiền định

Chỗ khởi sinh pháp lực Tỳ-kheo.

Tại gia, xuất gia và bốn chúng

Mọi người chiêm ngưỡng cùng yêu mến

Nếu trong Phật pháp được niềm tin

Kính tâm ái trọng mà cúng dường.

Thuở xưa con quý vua Thiện Hoa

Tên là Phước Tuệ, bậc tịnh tín

Biết Tỳ-kheo ấy khởi tâm ác

Ở bên thầy mình để hộ vệ.

Thì có năm mươi vạn quân chúng

Đều mặc áo giáp tay cầm cung

Thường theo ủng hộ Pháp sư ấy

Diễn thuyết Bồ-đề, hạnh tịch diệt.

Ở trong đại chúng nói pháp này

Là không, không ngã, không thọ mạng

Nếu ai còn có sự chấp ngã

Họ sẽ không thích Pháp sư nói.

Chúng Tỳ-kheo không tin pháp không

Tức thì đứng dậy tay cầm đao

Rằng ngài nói dối, là phi pháp

Giết đi sẽ được phước đức lớn.

Pháp sư thấy dao không sợ hãi

Nhờ ngài tư duy đến pháp Không

Chẳng có chúng sinh để giết chết

Không có ngã nhân, như vách đá.

Tỳ-kheo Pháp sư liền chắp tay

Mở miệng nói rằng: “Nam-mô Phật”

Nếu nơi pháp Không thật không dối

Khiến đao trở thành hoa Mạn-đà.

Vì bậc hộ giới muốn như vậy

Vừa nói, không trung liền mưa hoa

Các núi, đại địa đều chấn động

Đao liền biến thành hương hoa đẹp.

Bấy giờ kẻ chấp kiến, cầm đao

Chúng Tỳ-kheo ấy đều xấu hổ

Khiến tay cầm đao không cử động

Kinh hãi, hoảng sợ, rất hãi hùng.

Còn ai có niềm tin nơi Phật

Những người ưa thích nơi pháp Không

Khóc lóc kêu gào tiếng thật lớn

Tất cả y phục đều dâng cúng.

Tỳ-kheo Pháp sư khởi lòng Từ

Ở trước đại chúng nói lời rằng:

“Nếu ai sân hận đối với ta

Ta sẽ vì họ hành Bồ-đề.”

Bạn bè theo pháp rất là ít

Pháp sư luôn bị họ xâm hại

Nghe xong những lời không vui ấy

Năng lực nhẫn nhục càng thêm mạnh.

Khi vị Pháp sư tám mươi tuổi

Diễn thuyết tạng pháp Không Như Lai

Vô lượng trăm ngàn Tỳ-kheo ác

Nhờ sức của vua khiến thoái lui.

Vị Pháp sư ấy vào lúc khác

Lợi ích vô lượng trăm ngàn chúng

Suy xét giới hạnh không sứt mẻ

Tức thì đi đến chỗ Phước Tuệ.

Vua thấy Pháp sư rất cung kính

Liền hỏi Tỳ-kheo ấy lời rằng

Đừng để bậc Đại sư của ta

Tâm bị não loạn, không hoan hỷ.

Ngài liền tâu rằng: Xin vua nghe

Chỗ khởi sinh nhẫn lực chư Phật

Nếu ở chỗ tôi nói lời ác

Liền khởi thắng Từ tâm tăng thượng.

Đã qua vô lượng trăm ngàn kiếp

Trong thời quá khứ tu nhẫn nhục

Tỳ-kheo Xưng Quang, chính là tôi

Như Lai Thích-ca nói như vậy.

Vào thuở xưa, vương tử Phước Tuệ

Người ủng hộ Pháp sư Xưng Quang

Luôn cả ngàn đời là bạn ta

Ta đã thọ ký làm Từ tôn.

Thuở xưa cúng dường Phật tự tại

Người tạo chùa tháp thật thắng diệu

Lúc đó vua Thiện Hoa xuất gia

Được Phật gọi là Liên Hoa Thượng.

Ta ở vô lượng trăm ngàn kiếp

Thọ trì pháp tối thắng Như Lai

Ta đã tích tập năng lực nhẫn

Đồng tử! Ông nên tùy thuận học.

Khi ta đã Bát-niết-bàn rồi

Về sau khi chánh pháp diệt tận

Tỳ-kheo ưa thích sách ngoại đạo

Họ bèn hủy báng Thắng pháp ta.

Thô tháo, vui đùa, không hổ thẹn

Tham lam ăn uống không sợ tội

Lại còn đắm trước nơi y bát

Kẻ ấy hủy báng Thắng pháp ta.

Thường thích đấu tranh, không biết ân

Những kẻ bần cùng, dòng hạ liệt

Ở trong pháp ta đi xuất gia

Họ không ưa thích pháp tịch diệt.

Thuận theo ý ma, mê chúng sinh

Theo ma tự do mà chấp trước

Kẻ phàm phu buông lung, tham dục

Họ không thích nơi không, tịch diệt.

Tại gia, xuất gia, cả bốn chúng

Dua nịnh, ngu si, sinh tâm ác

Tùy thuận những bạn ác như vậy

Kẻ ấy mạt thế chê pháp không.

Đồng tử! Ông đã nghe ta dạy

Nên thường cúng dường Tăng Lan-nhã

Bởi họ ưa thích sự không tịch

Những người như vậy giữ Phật pháp.

Trong Phật pháp ta chấp nhận họ

Xuất gia thọ giới và Bồ-tát

Tín thí đáng cúng, lìa ô nhiễm

Người như vậy mới giữ Bồ-đề.

Thậm chí vứt bỏ cả thân mạng

Tu tập pháp Không, thích tịch diệt

Nơi pháp Không ấy tâm tương ưng

Thích ở Lan-nhã như nai rừng.

Dùng tràng phan, lọng và hương hoa

Đem đến cúng dường chỗ chư Phật

Cúng dường Bậc công đức vô đẳng

Mới mau đạt được Tam-muội này.

Xây dựng tháp miếu đẹp vô cùng

Dùng các vàng bạc mà sơn phết

Tạo vô lượng thứ các hình tượng

Vì nhân Bồ-đề khởi lòng Từ.

Có bao nhiêu vật để cúng dường

Bậc Tịnh diệu trong cõi trời, người

Ông nên cầu mong cúng dường Phật

Để cầu được trí Phật vô thượng.

Phải nên như pháp quán chư Phật

Là các Như Lai ở mười phương

Bậc trụ pháp hiện tiền vô lượng

Tất cả Phật tử cần chứng biết.

Tâm thường lợi ích, thích bố thí

Trì giới thanh tịnh, trụ sức nhẫn

Thích hành nhẫn nhục và viễn ly

Hay biết tất cả các pháp Không

Tinh tấn, dũng mãnh, không giải đãi

Siêng tu thiền định, giới, đa văn

Trí tuệ hiểu rõ, thường thanh tịnh

Không lâu thành bậc Đại từ bi.

Dùng quán bất tịnh trừ tham nhiễm

Sức từ đối trị được sân hận

Dùng pháp nhân duyên phá ngu si

Liền được đạo tối thắng vô thượng.

Quán thân giống như đống bọt nước

Tất cả đều không, chẳng chắc thật

Quán thấy ngũ ấm đều là không

Sẽ mau thành được trí tối thắng.

Lìa chấp của tất cả ác kiến

Không nương thọ mạng và ngã nhân

Rõ biết tất cả các pháp Không

Mau được thành bậc vua Mâu-ni.

Với các lợi dưỡng không tham trước

Không được lợi dưỡng cũng không buồn

Nghe người khen chê tâm bất động

Như núi Tu-di không lung lay.

Bởi vì cầu pháp nên cung kính

Chớ nên nghe xong, vội đáp lại

An trụ tất cả hành xứ Phật

Mau được du hành trăm thế giới.

Với các thế gian đều bình đẳng

Chớ sinh tâm sai biệt ghét, thương

Cẩn thận chớ cầu lợi danh tiếng

Mau được thành Bậc Thiên Nhân Sư.

Luôn luôn khen ngợi công đức Phật

Dùng câu, ngôn từ khen như thật

Chúng sinh nghe lời khen ngợi ấy

Nơi công đức Phật, sinh ưa thích.

Cha mẹ sư trưởng và chúng sinh

Tất cả như vậy đều cung kính

Nhưng không tùy thuận theo ma lực

Liền được ba mươi hai tướng tốt.

Thường lìa tất cả nơi huyên náo

Sống nơi rừng tịch tĩnh không nhàn

Đã được tự lợi còn lợi tha

Vì cầu giải thoát, mau hành đạo.

Thường thích tu tập tâm Từ, Bi

Đối với Hỷ, Xả cũng như vậy

Điều phục, tịch diệt nên khen ngợi

Mau được thành tựu lợi thế gian.

Nếu ai muốn được định tịch diệt

Hướng về đạo Vô thượng Bồ-đề

Cẩn thận chớ gần ác tri thức

Luôn luôn thân cận với người thiện.

Cũng đừng mong muốn quả Thanh văn

Cũng chớ thích sự tu hành ấy

Chí dũng mãnh thích công đức Phật

Mau được thành Phật cũng như ta.

Luôn nói lời thanh tịnh chân thật

Cẩn thận chớ nói dối, lời ác

Thường nói lời khả ái, tốt đẹp

Hay được Bồ-đề Phật tối thắng.

Đối với thân mạng chớ luyến ái

Cẩn thận chớ khen mình, chê người

Hãy tự nhớ nghĩ công đức mình

Chớ nhìn hành vi của kẻ người.

Thường thích quán không và giải thoát

Ở trong sáu đường chớ ưa thích

Bỏ tất cả tướng, không còn gì

Tâm thường an trụ nơi vô tướng.

Thường hãy xa lìa với nhị biên

Chớ có phân biệt có cùng không

Quán các chúng sinh do nhân duyên

Nếu ai biết vậy là Đại sư.

Vứt bỏ tất cả hạnh ái dục

Đoạn trừ tất cả tâm uế trược

Cắt đứt tất cả sự si ám

Được gọi Nhân sư tử tịch diệt.

Luôn thích quán sát sự vô thường

Lìa sự khổ vui trong các cõi

Ô uế, bất tịnh và vô ngã

Người tu như vậy là Nhân tôn.

Phật là đèn sáng ở thế gian

Nên nói chánh pháp thù thắng này

Ngài cũng hàng phục các ma lực

Đã đến thắng Bồ-đề vô thượng.

Các công đức ta mới vừa nói

Chỉ bày vô lượng trăm ngàn lối

Cần phải bỏ lỗi, tu công đức

Đồng tử! Như vậy sẽ thành Phật.

Kinh Nguyệt Đăng Tam-Muội - Quyển 10

KINH NGUYỆT ĐĂNG TAM-MUỘI

QUYỂN 10

Này Đồng tử! Cho nên Bồ-tát cần phải có đầy đủ sự tu học thân giới. Sao gọi là Bồ-tát đầy đủ thân giới?

Nếu Bồ-tát đầy đủ thân giới thì đối với tất cả pháp được trí vô ngại, đó là thân khéo tu hành. Nếu thân khéo tu hành thì đối với tất cả pháp được trí vô ngại cho nên gọi là Bồ-tát đầy đủ thân giới.

Lại nữa, này Đồng tử! Nếu Bồ-tát đầy đủ thân giới, có thể thành tựu ba mươi hai tướng Đại nhân, được mười Lực, bốn Vô sở úy, bốn Trí vô ngại, mười tám pháp Bất cộng của Như Lai.

Này Đồng tử! Đó gọi là Bồ-tát đầy đủ thân giới.

Lại nữa, này Đồng tử! Bồ-tát đầy đủ thân giới có thể đạt được ba giải thoát môn. Những gì là ba? Đó là Không giải thoát môn, Vô tướng giải thoát môn và Vô nguyện giải thoát môn. Đó gọi là đầy đủ thân giới.

Lại nữa, này Đồng tử! Nếu Bồ-tát đầy đủ thân giới có thể được đầy đủ bốn phạm trú. Những gì là bốn? Đó là niệm Từ đối với tất cả chúng sinh; với tâm Bi, Hỷ và Xả cũng lại như vậy. Đó gọi là Bồ-tát đầy đủ thân giới.

Lại nữa, này Đồng tử! Sao gọi là Bồ-tát tu thân thiện hạnh? Đó là bốn Niệm xứ, bốn Chánh cần, bốn Như ý túc, năm Căn, năm Lực, bảy Giác phần, tám Thánh đạo phần. Đó gọi là Bồ-tát đầy đủ thân giới.

Lại nữa, này Đồng tử! Nếu Bồ-tát đầy đủ thân giới có thể được bốn Thiền và bốn Chánh thọ, hay trụ vào đại Bi, được thiện giác quán, được giác quán tịch tiệt. Đó gọi là Bồ-tát đầy đủ thân giới.

Lại nữa, này Đồng tử! Nếu Bồ-tát có đầy đủ thân giới thì luôn xa lìa sát sinh, trộm cắp, tà dâm, vọng ngữ, nói hai lưỡi, nói lời ác, nói thêu dệt, tham, sân, tà kiến, mười nghiệp bất thiện, xa lìa sự

lường cân trao đấu, lời nói điêu ngoa, lừa đảo về y phục. Đó là nguyên do đưa đến quan lại đâm chém, giết hại, trấn áp cột trói. Những tội tà ngụy, quanh co, hư vọng ấy, cùng đi đôi với lòng tham. Vậy phải xa lìa tất cả nghiệp ác, tự mình phải phòng hộ ngăn cấm, không tham, không thủ, đoạn trừ tất cả. Giống như chặt đứt đầu cây đa-la, làm cho đời vị lai không còn khởi sinh trở lại.

Đồng tử nên biết! Bồ-tát hành pháp ấy là có đầy đủ thân giới.

Này Đồng tử! Vào thuở quá khứ, trải qua số kiếp, chẳng thể nghĩ bàn, rộng lớn vô lượng vô biên, hai lần a-tăng-kỳ, bấy giờ có Đức Phật hiệu là Trí Quang Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật Thế Tôn. Đức Phật sống đến sáu mươi ức năm. Bấy giờ có một vị vua hiệu là Thắng Tư Duy, cùng với tám vạn ức quyến thuộc đi đến chỗ Đức Như Lai Trí Quang, đảnh lễ dưới chân, nhiễu quanh bên phải ba vòng rồi lui về ngồi một chỗ.

Bấy giờ Đức Như Lai Trí Quang liền dùng bài kệ nói về thân luật nghi:

Giống như hư không, không cấu uế

Tự tánh sáng trong, rốt ráo tịnh

Thân giới trong sạch cũng như vậy

Không thể dùng âm thanh diễn nói.

Âm thanh và Không, không thể biết

Cả hai như vậy cùng một tướng

Nói về hư không, không tướng mạo

Tướng ấy liền đồng với thân giới.

Nếu biết giới ấy chỉ một tướng

Họ liền đầy đủ giới luật nghi

Trí tánh vô sinh, cảnh cũng tịch

Trong chân vô lậu, hết vọng tưởng.

Cũng không tham trước và ái dục

Không khởi khát ái nơi tài sắc

Nếu không thấy được các lỗi lầm

Không bao giờ biết thân giới ấy.

Nếu ai biết được giới vô lậu

Họ liền không còn tái sinh nữa

Nên biết pháp La-hán như vậy

Không phải ngoại đạo mà biết được.

Ở nơi ba cõi tâm sợ hãi

Với dục mưu sinh không tham ái

Không thích ngôi vua và của cải

Họ mới đầy đủ thân giới này.

Nay ta nói nghĩa thân giới ấy

nghĩa này Thanh giáo không thể nói

Nếu ai biết được mẹ pháp này

Người ấy thường hay trụ thân giới.

Bậc Trí ưa thích nghĩa gốc này

Vì thích nghĩa này nên ta nói

Xa lìa nghĩa sai là nghĩa đúng

Họ được gọi là trụ thân giới.

Trong pháp chư Phật nói nghĩa gì?

Làm sao khéo léo biết nghĩa ấy?

Nếu có thể biết nghĩa tương ưng

Đó mới chính là trụ thân giới.

Nếu ai quán sát nơi vô tướng

Tất cả vô ngã, thảy đều không

Người ấy không thể gọi không giới

Vì họ tu học nơi chân lý.

Xem tất cả hữu là phi hữu

Người ấy thường trụ nơi phi hữu

Nơi tất cả hữu, không đắm trước

Người ấy hay chứng định Vô tướng.

Nếu ai biết được pháp vô ngã

Tự thể không vô, tánh phi hữu

Không thể gọi người ấy không giới

Vì đã học chân thật quyết định.

Nếu ai biết được ngũ ấm không

Các pháp tịch diệt, không thần ngã

Người ấy được gọi bậc trì giới

Thân họ không còn làm nghiệp ác.

Người chấp tướng, không có luật nghi

Vì còn ngã tưởng, tâm chấp trước

Nếu thủ sắc tướng, người chấp trước

Khởi sinh ái dục không luật nghi.

Nếu thường tu học nơi thật tế

Người ấy rốt ráo chân diệu pháp

Họ không còn khởi sinh ái dục

Không còn phạm giới đọa đường ác.

Con kiến có thể động hư không

Rung chuyển núi Tu-di kiên cố

Nếu có người khéo học thật pháp

Diệu sắc chư Thiên không thể động.

Có thể dùng màu vẽ hư không

Bàn tay có thể nắm thái hư

Tất cả ái dục của các ma

Không ai có thể làm lay động.

Âm thanh nói ra có thể bắt

Đá chìm dưới nước làm cho nổi

Người học như vậy nơi giới thân

Không ai biết được tâm niệm họ.

Có bao nhiêu âm thanh tất cả

Thảy đều chứa được trong hộp nhỏ

Nếu ai trụ giới thân như vậy

Không ai biết được chỗ họ ở.

Bao nhiêu sấm sét và điện chớp

Ánh mặt trời, trăng đều bắt được

Nếu ai an trụ nơi thân giới

Không ai biết tự tánh thân họ.

Bao nhiêu vòng gió ở bốn phương

Giăng lưới, bủa câu bắt lại được

Nếu ai an trụ nơi thân giới

Không ai biết được thân lượng họ.

Nếu ai an trụ chế ngự tâm

Chẳng phải cảnh giới các chúng sinh

Ai khéo tu tập nơi thân giới

Giống như hư không không thể nhiễm.

Đường đi của gió khắp bốn phương

Dấu chim hư không có thể thấy

Thân lượng vị ấy không thể biết

Và tâm sở hành cũng như vậy.

Nếu ai trụ thân giới như vậy

Họ không có các điều tội ác

Xa lìa tất cả các phiền não

Là nhờ học thân giới như vậy.

Trụ nơi định tịch diệt thanh tịnh

Không bị dao, lửa làm hại được

Thân họ không thể nắm bắt được

Là nhờ thường tu học thân giới.

An trụ như vậy, không sợ hãi

Tâm không lay động, không ganh ghét

Xa lìa tất cả các hiểm nạn

Nhờ tu học thân giới như vậy.

Không sợ dao lửa và thuốc độc

Cũng không sợ bị nạn nước lửa

Xa lìa tất cả các nguy nạn

Là nhờ tu học thân giới vậy.

Không sợ mưa đá và trộm cướp

Bao nhiêu tất cả những độc hại

Nhờ họ lìa tất cả ngã tưởng

Nhờ đã lìa tưởng nên không sợ.

Xa lìa sợ hãi và âu lo

Nhờ không sợ hãi, tâm bất động

Tâm không động chuyển, nên không sợ

Hằng ức chúng ma cũng không sợ.

Nếu ở chỗ thân giới Bồ-tát

Diễn thuyết, khai mở và hiển bày

Nếu ai tu học thân giới này

Hằng ức ma binh không thể động.

Nếu ai muốn biết pháp chư Phật

Nên biết trong đó không giới hạn

Nếu ai tu học về thân giới

Người ấy làm tháp của ba cõi.

Nếu ai muốn biết Phật pháp này

Chẳng thể nghĩ bàn chúng tịch diệt

Nếu ai học thân giới như vậy

Công hạnh kiên cố, mau thành Phật.

Nếu ai muốn được pháp Đại tiên

Được mười Lực Phật chẳng nghĩ bàn

Nếu ai học thân giới như vậy

Tu tập Phật lực đâu có khó.

Mười tám pháp Bất cộng tối thắng

Chỗ chư Phật Như Lai an trụ

Nếu ai tu thân giới này

Họ được pháp ấy đâu có khó.

Nếu ở chỗ bảy Giác chi báu

Cùng với Thần túc và Biện tài

Nếu ai tu học thân giới này

Được diệu quả ấy đâu có khó.

Đối với Phạm trụ và Tứ thiền

Cùng với ba thứ môn giải thoát

An trụ giác quán và tịch diệt

Người trụ thân giới được không khó.

Bốn Niệm xứ cùng với Chánh cần

Năm Căn, năm Lực của Đại tiên

Cùng tám Chánh đạo vật báu Thánh

Người trụ thân giới được không khó.

Bao nhiêu pháp khác của chư Phật

Không thể nghĩ bàn, không hạn lượng

Họ được pháp ấy không khó khăn

Nhờ học được thân giới như vậy.

Được nghe thân giới như vậy rồi

Vua đạt được lợi lạc tối thắng

Hoan hỷ, nhảy nhót và vui sướng

Trong Phật pháp ấy liền xuất gia.

Xuất gia trải qua mười ức năm

Tu hành phạm hạnh rất thanh tịnh

Luôn luôn tu hành bốn Phạm trụ

Lợi ích thế gian các trời, người.

Khéo tu phạm trụ thanh tịnh rồi

Liền được thân giới thù thắng vậy

Lại thấy mười phương ức ngàn Phật

Tu hành hạnh Bồ-đề như vậy.

Xuất gia trong thắng pháp ấy rồi

Tu hành tịnh phạm hạnh tối thắng

Đầy đủ đa văn, diệu biện tài

Gọi là Đại Pháp sư thông tuệ.

Kiên trì cấm giới không khuyết lậu

Giới thân thanh tịnh, không ô uế

Đó là Thánh giới, vô lậu giới

Nên biết Thánh giới là thường trụ.

Đồng tử! Xưa ta tu Bồ-đề

Bấy giờ hóa làm vua Thắng Tư

Ông chớ có nghi là ai khác

Nên biết chính là thân của ta.

Đồng tử! Ông nên tùy thuận học

An trụ thân giới thù thắng vậy,

Nên đem tuyên thuyết cho mọi người

Không lâu cũng sẽ được như ta.

Này Đồng tử! Cho nên Bồ-tát phải tu hành thân nghiệp thanh tịnh. Vì sao? Vì Đại Bồ-tát tu hành tịnh nghiệp, không sợ đọa vào địa ngục, súc sinh, ngạ quỷ và cảnh giới của ma; cũng không sợ bị khổ ách nơi năm đường, tám nạn; lại cũng không sợ tai nạn nước, lửa, đao binh, thuốc độc, sư tử, cọp, beo, chồn, cáo, tê giác, voi, gấu; không bị tất cả ác thú, trùng độc ăn thịt; cũng lại không sợ nạn Nhân phi nhân làm hại.

Này Đồng tử! Đại Bồ-tát tu hành thân hạnh thanh tịnh, nếu muốn dùng tay nâng tam thiên đại thiên thế giới này lên cao từ một cây đa-la cho đến mười cây đa-la thì tùy theo ý muốn đều làm được cả.

Này Đồng tử! Đại Bồ-tát tịnh thân hạnh có thể đạt đến bờ kia, thần thông rốt ráo. Nhờ họ đạt được sức mạnh phước đức, thần túc nên được định tịch diệt, vô nhiễm tùy thuận, viễn ly, nhiếp thủ. Nhờ có thể nhập vào và nương nơi định này nên được vô lậu, thành tựu được con mắt vô ngại nơi tất cả thế gian.

Sao gọi là Thần túc?

nghĩa là tùy theo ý nghĩ mà có thể tạo ra oai lực tự tại, hiểu rõ không bị ngăn trệ, tùy theo ý muốn mà đều có thể thành tựu nên gọi là Thần túc.

Lại nữa, này Đồng tử! Đại Bồ-tát trụ Thần túc có thể làm các việc thần biến. Đó là một có thể biến thành nhiều, nhiều có thể biến thành một, ẩn hay hiện đều tự tại; có thể đi xuyên qua vách đá, núi non, không bị trở ngại, như gió đi trên hư không; ngồi kiết già trên không trung giống như chim bay, đi dưới nước như đi trên đất; ẩn hay hiện trong đất như ở trong nước không khác; thân phát ra khói lửa, giống như đống lửa lớn; mặt trời mặt trăng có đại oai đức mà có thể sờ mó được và muốn làm thân to lớn, tự tại, vô ngại cho đến trời Phạm thiên.

Bấy giờ Đức Thế Tôn liền nói bài kệ:

Thần thông tự tại dạo mười phương

Ở nơi vách đá và núi non

Tùy ý xuyên qua không trở ngại

Giống như chim bay theo chiều gió.

Đi trên mặt đất như dưới nước

Ẩn hiện tự tại, không chướng ngại

Đi trên mặt nước không bị chìm

Cũng giống như đi trên đất cứng.

Một thân có thể hiện ngàn thân

Nhiều thân vô lượng hiện thành một

Tùy ý hiển hiện đủ màu sắc

Bậc Trí vì độ các chúng sinh.

Du hành không trung như chim bay

Thân phun khói lửa như đống lửa

Lại có thể toàn thân lưu xuất

Nước hương thơm thanh tịnh mát mẻ.

Bậc Trí ngồi thẳng trên mặt đất

Có thể dùng tay sờ trời, trăng

Đến chỗ Phạm thiên trong một niệm

Diễn nói thắng pháp cho Phạm chúng.

Ngàn vạn Phạm chúng nghe pháp xong

Thích cầu vô thượng, được lợi lạc

Lại hay đến các cõi trời khác

Diễn thuyết pháp tối thắng cho họ.

Nếu lúc vị ấy muốn thuyết pháp

Liền làm chấn động đại thiên giới

Lại khiến vô lượng ức cõi Phật

Âm thanh vi diệu vang khắp nơi.

Này Đồng tử! Cho nên Bồ-tát cần phải tu học thân hành thanh tịnh. Vì sao? Vì Đại Bồ-tát tu hạnh thân hành thanh tịnh, với thiên nhĩ giới thanh tịnh nghe âm thanh xa hơn cõi người, hoặc địa ngục, súc sinh, cõi Diêm-ma-la, Thiên thượng và nhân gian, hoặc gần, hoặc xa đó gọi là Thiên nhĩ thông.

Này Đồng tử! Bồ-tát cần phải tu học thân hành thanh tịnh. Vì sao? Vì Đại Bồ-tát tu hành thân hạnh thanh tịnh thường có thể biết được tâm người khác, nếu họ có tâm dục thì như thật biết có tâm dục, nếu họ không có tâm dục thì như thật biết là không có tâm dục;

nếu có tâm sân thì như thật biết là có tâm sân, nếu không có tâm sân thì như thật biết là không có tâm sân; nếu có tâm si thì như thật biết là có tâm si, nếu không có tâm si thì như thật biết là không có tâm si; có tâm chấp thủ thì như thật biết là có tâm chấp thủ, không có tâm chấp thủ thì như thật biết là không có tâm chấp thủ; nếu có tâm điên đảo thì như thật biết là có tâm điên đảo, còn nếu không có tâm điên đảo thì như thật biết là không có tâm điên đảo; nếu có tâm nhỏ nhoi thì như thật biết là có tâm nhỏ nhoi, nếu không có tâm nhỏ nhoi thì như thật biết là không có tâm nhỏ nhoi; nếu họ có tâm to lớn thì như thật biết là có tâm to lớn, họ không có tâm to lớn thì cũng như thật biết là họ không có tâm to lớn; nếu họ có tâm trong sáng thì như thật biết có tâm trong sáng, nếu họ không có tâm trong sáng thì như thật biết họ không có tâm trong sáng; nếu họ có tâm vô lượng thì như thật biết họ có tâm vô lượng, nếu họ có tâm hữu lượng thì như thật biết họ có tâm hữu lượng; nếu họ có tâm thu nhiếp thì như thật biết họ có tâm thu nhiếp, nếu họ không có tâm thu nhiếp thì như thật biết họ không có tâm thu nhiếp; nếu tâm họ loạn thì như thật biết tâm họ loạn, nếu tâm họ không loạn thì như thật biết tâm họ không loạn; nếu tâm họ định thì như thật biết tâm họ định, nếu tâm họ không định thì như thật biết tâm họ không định; nếu họ có tâm hướng thượng thì như thật biết tâm họ hướng thượng, nếu họ không có tâm hướng thượng thì như thật biết họ không có tâm hướng thượng; nếu họ có tâm giải thoát thì như thật biết họ có tâm giải thoát, nếu họ không có tâm giải thoát thì như thật biết là không có tâm giải thoát; nếu tâm họ vô học thì như thật biết tâm vô học, nếu tâm có học thì như thật biết tâm có học.

Này Đồng tử! Đó gọi là Bồ-tát hiểu biết như thật về tâm chúng sinh khác.

Lại nữa, này Đồng tử! Bồ-tát cần phải tu học thân hành thanh tịnh.

Sao là Bồ-tát thân hành thanh tịnh?

Đó là nhớ biết vô số việc kiếp trước, hoặc một đời, hai đời, ba đời cho đến mười đời, hai mươi đời, ba mươi đời, trăm đời, ngàn đời, vạn đời, mười vạn đời, trăm vạn đời, ngàn vạn đời, vạn vạn đời.

Lại biết sự việc một kiếp, trăm kiếp cho đến ngàn vạn kiếp, biết kiếp thành, biết kiếp hoại, biết kiếp thành hoại, cho đến sự việc vô lượng kiếp thành hoại và biết trong kiếp ấy từng có chúng sinh tên như vậy, họ như vậy, sinh xứ như vậy, ăn uống như vậy, trường thọ như vậy, chết yểu như vậy, trụ lâu như vậy, kết thúc như vậy; biết sự chịu khổ như vậy, thọ vui như vậy, hoặc chết chỗ này, sinh chỗ kia, chết chỗ kia, sinh chỗ này, dáng mạo như vậy, quốc độ như vậy. Những việc kiếp trước như vậy thảy đều nhớ biết hết, đó gọi là Bồ-tát có Túc mạng trí thông.

Lại nữa, này Đồng tử! Bồ-tát cần phải tu học thân hành thanh tịnh.

Sao là Bồ-tát thân hành thanh tịnh?

Đó là Thiên nhãn giới thanh tịnh thấy xa hơn người thường, thấy các chúng sinh sống chết qua lại, hoặc sắc đẹp, hoặc sắc xấu, hoặc đến đường thiện, hoặc đến đường ác, hoặc trụ thiện đạo, hoặc trụ ác đạo, hoặc khổ, hoặc vui, hoặc hơn, hoặc kém, như nghiệp tự mình tạo ra thảy đều biết rõ. Vì các chúng sinh này thành tựu thân ác hạnh, thành tựu khẩu ác hạnh, thành tựu ý ác hạnh, hủy báng Hiền thánh, do nhân duyên nghiệp tà kiến nên khi thân hoại mạng chung nên phải đọa vào địa ngục.

Các chúng sinh nào nếu thành tựu thân thiện hạnh, thành tựu khẩu thiện hạnh, thành tựu ý thiện hạnh, không hủy báng Hiền thánh, nhờ có chánh kiến, nên khi thân hoại mạng chung, đi đến chỗ lành, sinh lên cõi trời.

Này Đồng tử! Đó gọi là Bồ-tát có Thiên nhãn giới thanh tịnh thấy xa hơn người thường, thấy các chúng sinh sống chết qua lại, hoặc sắc đẹp, hoặc sắc xấu, hoặc đến đường lành, hoặc đến đường ác, hoặc ở trên đường lành, hoặc ở trên đường ác, hoặc khổ, hoặc vui, hoặc hơn hoặc kém, như nghiệp của chính mình thảy đều biết rõ. Đó gọi là Thiên nhãn thông.

Lại nữa, này Đồng tử! Nếu Đại Bồ-tát tu hành thân hạnh thanh tịnh thì trong một niệm, trí tuệ tương ưng với ba đời, những điều hoặc biết, hoặc thấy, hoặc đắc, hoặc chứng cần phải rõ biết. Tất cả những điều ấy đều biết, đều thấy, đều đắc, đều chứng, thảy đều thấy rõ.

Pháp ấy thế nào? Đó là vô minh duyên hành, hành duyên thức, thức duyên danh sắc, danh sắc duyên lục nhập, lục nhập duyên xúc, xúc duyên thọ, thọ duyên ái, ái duyên thủ, thủ duyên hữu, hữu duyên sinh, sinh duyên lão tử ưu bi khổ não. Mười hai nhân duyên như vậy, nên biết, nên thấy, nên đắc, nên chứng cần phải rõ biết. Như vậy do vô minh diệt nên hành diệt, hành diệt nên thức diệt, thức diệt nên danh sắc diệt, danh sắc diệt nên lục nhập diệt, lục nhập diệt nên xúc diệt, xúc diệt nên thọ diệt, thọ diệt nên ái diệt, ái diệt nên thủ diệt, thủ diệt nên hữu diệt, hữu diệt nên sinh diệt, sinh diệt nên lão tử diệt, ưu bi khổ não tất cả đều diệt, phải thấy biết như thật, chứng đắc như thật, giác biết như thật. Đối với bốn Thánh đế cũng biết rõ như thật. Đó gọi là Lậu tận thông.

Bấy giờ Đức Thế Tôn nói bài kệ:

Bồ-tát đã hiện bày

Thứ lớp các thần thông

An trụ trong Tam-muội

Có thể tùy ý đến.

Khéo tu về nhĩ căn

Được Thiên nhĩ siêu việt

Tai họ nghe tất cả

Pháp Đạo sư nói ra.

Hay biết tâm chúng sinh

Có dục hay lìa dục

Có sân hay không sân

Có si hay không si.

Biết rõ việc kiếp trước

Thuở xưa sống ở đâu

Suốt cả ngàn ức kiếp

Kho trí đều chiếu thấu.

Khéo tu nơi nhãn căn

Được Thiên nhãn siêu việt

Dùng mắt xem chúng sinh

Chết đây sinh ở kia.

Một niệm đều biết hết

Tâm niệm các chúng sinh

Đều rõ biết như vậy

Trí ấy khó nghĩ bàn.

Này Đồng tử! Sao gọi là khẩu giới?

–Nếu Đại Bồ-tát thành tựu khẩu giới thì được sáu mươi thứ âm thanh mỹ diệu, vô ngại, thanh tịnh, không thể nghĩ bàn. Đó gọi là khẩu giới.

Lại nữa, này Đồng tử! Nếu Đại Bồ-tát có đầy đủ khẩu giới thì nói bất cứ điều gì cũng được mọi người tín thọ. Đó gọi là khẩu giới.

Lại nữa, này Đồng tử! Đại Bồ-tát đầy đủ khẩu giới, được ba mươi hai tướng của Đại nhân, được mười Lực của Như Lai. Đó là trí lực về thị xứ, phi xứ; trí lực biết về nghiệp xứ nhân quả của các chúng sinh ở quá khứ, vị lai và hiện tại, biết các thiền định giải thoát Tam-muội chánh thọ; trí lực biết có phiền não, không phiền não; trí lực biết thọ mạng của người khác, biết căn tánh sai biệt các chúng sinh; trí lực biết chúng sinh có nhiều dục; trí lực biết vô lượng tâm tánh các chúng sinh; trí lực biết con đường đến tất cả xứ; trí lực biết túc mạng; trí lực biết sự sinh tử tất cả chúng sinh; trí lực biết lậu tận.

Lại nữa, này Đồng tử! Nếu Đại Bồ-tát đầy đủ khẩu giới có thể được bốn Vô úy, mười tám pháp Bất cộng. Đó gọi là đầy đủ khẩu giới.

Lại nữa, này Đồng tử! Nếu Đại Bồ-tát đầy đủ khẩu giới được ba giải thoát môn, được bốn Phạm trụ, đó gọi là đầy đủ khẩu giới.

Lại nữa, này Đồng tử! Nói tóm lại, Đại Bồ-tát đầy đủ khẩu giới, là được bốn Niệm xứ, bốn Chánh cần, bốn Như ý túc, năm Căn, năm Lực, bảy Giác phần và tám Thánh đạo phần. Đó gọi là Bồ-tát đầy đủ khẩu giới.

Lại nữa, Đồng tử! Nếu Đại Bồ-tát đầy đủ khẩu giới sẽ được đại Bi phạm trụ, được đại Xả phạm trụ, được an ổn giác, được tịch diệt giác. Đó là Bồ-tát đầy đủ khẩu giới.

Lại nữa, này Đồng tử! Đại Bồ-tát đầy đủ khẩu giới thì được xa

lìa vọng ngữ, nói hai lưỡi, nói lời ác, nói thêu dệt; đối với cha mẹ, sư trưởng, không nói lời thô lỗ, tất cả những lời xấu ác Bồ-tát thảy đều xa lìa. Bồ-tát còn rõ biết một cách như thật âm thanh như tiếng vang, như giấc mộng, như huyễn, như hóa, như sóng nắng, như bóng sáng; đối với tiếng vang cho đến bóng sáng này thảy đều không sở đắc, không phân biệt, không nắm giữ, không duyên theo, không chấp trước. Đó gọi là Bồ-tát đầy đủ khẩu giới.

Này Đồng tử! Đại Bồ-tát khẩu giới thanh tịnh, được tất cả lời Phật, được tất cả thần túc Phật, được tất cả thần thông Phật.

Bấy giờ Đức Thế Tôn nói bài tụng:

Nếu người tương ưng cùng khẩu giới

Các Bồ-tát ấy sẽ đạt được

Trí vô ngại tất cả các pháp

Gọi là đầy đủ nơi khẩu giới.

Nếu ai tương ưng cùng khẩu giới

Đạt được ba hai tướng Đại nhân

Được mười Lực Phật, Bất cộng pháp

Gọi là bậc đầy đủ khẩu giới.

Nếu ai tương ưng cùng khẩu giới

Sẽ được tất cả các Phật pháp

Là pháp chư Phật ta đã nói

Gọi là bậc đầy đủ khẩu giới.

Nếu ai tương ưng cùng khẩu giới

Sẽ được Phạm trụ và biện tài

Được pháp hy hữu chẳng nghĩ bàn

Gọi là bậc đầy đủ khẩu giới.

Nếu ai tương ưng cùng khẩu giới

Được bốn Niệm xứ và Chánh cần

Đủ bốn Thần túc, Căn và Lực

Gọi là bậc đầy đủ khẩu giới.

Nếu ai tương ưng cùng khẩu giới

Sẽ được đại Xả, không sợ sệt

Được lòng đại Bi, thanh tịnh trụ

Gọi là bậc đầy đủ khẩu giới.

Nếu ai tương ưng cùng khẩu giới

Sẽ được an ổn giác thanh tịnh

Và đạt được giác quán tịch tĩnh

Gọi là bậc đầy đủ khẩu giới.

Nếu ai tương ưng cùng khẩu giới

Xa lìa nói dối và hai lưỡi

Lại lìa ác khẩu và thêu dệt

Gọi là bậc đầy đủ khẩu giới.

Nếu ai tương ưng cùng khẩu giới

Không bao giờ phỉ báng chánh pháp

Cũng không hủy báng Đức Như Lai

Gọi là bậc đầy đủ khẩu giới.

Nếu ai tương ung cùng khẩu giới

Đối với cha mẹ và sư trưởng

Không làm phi pháp, lời thô ác

Gọi là bậc đầy đủ khẩu giới.

Nếu ai tương ưng cùng khẩu giới

Miệng không bao giờ nói lời lỗi

Họ đều lìa hết mọi lỗi lầm

Gọi là bậc đầy đủ khẩu giới.

Nếu ai tương ưng cùng khẩu giới

Sẽ biết tiếng nói như tiếng vang

Biết rõ âm thanh giống như mộng

Gọi là bậc đầy đủ khẩu giới.

Biết rõ vô ngã và thọ mạng

Duyên khởi, hư vọng giống như mộng

Người hay biết ngôn ngữ như vậy

Gọi là bậc đầy đủ khẩu giới.

Diệt đế không thật giống như mộng

Bản thể Niết-bàn tánh như mộng

Bồ-tát biết nói người như vậy

Gọi là bậc đầy đủ khẩu giới.

Các ngôn ngữ khác bất khả đắc

Không có phân biệt, không chấp trước

Không có phan duyên, không chấp thủ

Gọi là bậc đầy đủ khẩu giới.

Này Đồng tử! Sao gọi là ý giới?

Nếu Đại Bồ-tát đầy đủ ý giới, sẽ được tất cả Phật pháp, được tất cả thần thông, tâm được giải thoát bất động. Nếu Đại Bồ-tát đầy đủ ý giới, sẽ được định Kim cang Tam-muội. Đó gọi là thành tựu ý giới.

Lại nữa, này Đồng tử! Nếu Đại Bồ-tát đầy đủ ý giới sẽ được ánh sáng rực rỡ, đó gọi là đầy đủ ý giới. Nếu Đại Bồ-tát đầy đủ ý giới sẽ được sáu mươi thứ âm thanh tương ưng mỹ diệu, đó gọi là đầy đủ ý giới.

Lại nữa, này Đồng tử! Nếu Đại Bồ-tát đầy đủ ý giới, sẽ được ba mươi hai tướng của Đại nhân, mười Lực, bốn Vô úy, Vô ngại trí, mười tám pháp Bất cộng. Đó gọi là đầy đủ ý giới.

Lại nữa, này Đồng tử! Đại Bồ-tát đầy đủ ý giới, sẽ được ba môn giải thoát Không, Vô tướng và Vô nguyện. Đó là đầy đủ ý giới.

Lại nữa, này Đồng tử! Đại Bồ-tát đầy đủ ý giới sẽ được bốn Phạm trụ: đại Từ, đại Bi, đại Hỷ và đại Xả. Đó gọi là đầy đủ ý giới.

Lại nữa, này Đồng tử! Đại Bồ-tát đầy đủ ý giới sẽ được bốn Niệm xứ, bốn Chánh cần, bốn Như ý túc, năm Căn, năm Lực, bảy Giác phần và tám Chánh đạo phần. Đó gọi là đầy đủ ý giới.

Lại nữa, này Đồng tử! Nếu Đại Bồ-tát đầy đủ ý giới được trụ nơi đại Bi, trụ nơi đại Xả, được giác an ổn, được giác tịch diệt, được lợi ích, được oai nghi, được thắng hạnh. Đó gọi là đầy đủ ý giới.

Lại nữa, này Đồng tử! Nếu Đại Bồ-tát vứt bỏ tà kiến, không tương ưng với tà kiến, đoạn trừ sân nhuế, không tương ưng với sân nhuế, đoạn trừ xan tham, không tương ưng với xan tham, vứt bỏ giải đãi không tương ưng với giải đãi; đối với cha mẹ, sư trưởng, không khởi tâm quanh co, dua nịnh, tâm tham, sân, si; cũng không tương ưng với những tâm lý ấy, không bỏ tâm Bồ-đề, không bỏ tâm tín nhạo, tâm giác quán các xấu ác khác thảy đều xả ly, cũng không

tương ưng với chúng. Đó gọi là đầy đủ ý giới.

Bồ-tát phải khéo biết các pháp như huyễn thuật, như giấc mộng, như biến hóa, như sóng nắng, như tiếng vang, như bóng ánh sáng, không đến, không đi; cũng lại biết sự khổ như mộng, biết sự vô ngã như mộng, biết sự vô thường như mộng, biết chúng sinh như mộng, biết cái không như mộng, ý không sở đắc, không phân biệt, không dính mắc, không phan duyên, không chấp trước. Này Đồng tử! Đó gọi là Bồ-tát đầy đủ ý giới. Nếu Bồ-tát đầy đủ pháp ý giới thanh tịnh, liền xa lìa tất cả các nạn, được tất cả các Phật pháp chẳng thể nghĩ bàn, được tất cả thần thông của chư Phật, được tâm giải thoát bất động.

Này Đồng tử! Đó gọi là đầy đủ ý giới.

Bấy giờ Đức Thế Tôn nói bài tụng:

Một lòng lắng nghe chớ loạn tưởng

Đã nói ý giới tịnh không uế

Được nghe pháp xong, khởi các hạnh

Liền mau chứng ngộ được Bồ-đề.

Bậc Trí nếu thọ trì ý giới

Tịch tĩnh bậc nhất, luôn bất động

Pháp Phật siêu việt chưa từng có

Đó mới gọi là ý giới tịnh.

Bậc Trí nếu thọ trì ý giới

Tâm được giải thoát, thường bất động

Được định tối thắng như Kim cang

Đó mới gọi là ý giới tịnh.

Bậc Trí nếu phát khởi như vậy

Khen ngợi, diễn thuyết, rộng lợi ích

Đạt được sáu mươi tiếng vi diệu

Đó mới gọi là ý giới tịnh.

Ý giới bậc Trí, thật cao tột

Được ba hai tướng bậc Đại nhân

Được mười Lực Phật, các công đức

Đó mới gọi là thắng ý giới.

Bậc Trí nếu thọ trì ý giới

Đạt được biện tài và vô úy

Được pháp siêu việt rất hy hữu

Đó mới gọi là thắng ý giới.

Bậc Trí nếu thọ trì ý giới

Được bốn Niệm xứ và Thần túc

Lại được Chánh cần và Căn, Lực

Đó là nói về thắng ý giới.

Bậc Trí nếu thọ trì ý giới

Hay được bảy Giác chi thanh tịnh

Cũng hay đạt được tám Thánh đạo

Đó là nói về thắng ý giới.

Bậc Trí nếu thọ trì ý giới

Đạt được sự xả ly tối thắng

Cùng với đại Bi tịnh vô cấu

Đó là nói về thắng ý giới.

Bậc Trí nếu thọ trì ý giới

Được giác an ổn tịnh vô cấu

Được giác viễn ly, các công đức

Đó là nói về thắng ý giới.

Bậc Trí nếu thọ trì ý giới

Không tương ưng tất cả tà kiến

Luôn luôn không khởi sân vô minh

Đó mới gọi là ý giới tịnh.

Nếu ai được đầy đủ ý giới

Thậm chí khoảnh khắc không dua nịnh

Không dối láo với cha mẹ, sư trưởng

Đó là nói về ý giới tịnh.

Bậc Trí nếu đầy đủ ý giới

Các việc tham, sân đều xa lìa

Pháp ngu si cũng đều đoạn trừ

Đó là nói về thắng ý giới.

Bậc Trí nếu đầy đủ ý giới

Luôn luôn không bỏ tâm Bồ-đề

Trí tâm quyết định không thể hoại

Đó là nói về thắng ý giới.

Bậc Trí nếu đầy đủ ý giới

Nếu có tất cả các xấu ác

Thảy đều xa lìa, không tương ưng

Đó là nói về thắng ý giới.

Tâm có thể vào pháp như huyễn

Giống như giấc mộng và sóng nắng

Cũng như bóng sáng và tiếng vang

Đó là nói về thắng ý giới.

Biết việc khổ não giống như mộng

Cũng như vô thường, không, vô ngã

Tâm ý hay biết việc vậy

Đó là nói về thắng ý giới.

Biết không chúng sinh, không thọ mạng

Hiểu nhân duyên như bánh xe lăn

Không từ đâu đến, chẳng về đâu

Đó là nói về thắng ý giới.

Tìm cầu ý ấy không thể được

Cũng không phân biệt, không dính mắc

Không có phan duyên, không chấp thủ

Đó là nói về thắng ý giới.

Đệ nhất nghĩa đế giống như mộng

Quán biết Niết-bàn cũng như vậy

Bậc Trí nếu biết ý như vậy

Đó là nói về thắng ý giới.

Này Đồng tử! Sao gọi họ là nghiệp thanh tịnh?

–Vì họ thấy ba cõi giống nhu mộng tưởng, nên họ nhàm chán ba cõi, không khởi tham ái. Đó gọi là nghiệp thanh tịnh.

Sao gọi họ vượt qua phan duyên?

–Vì họ biết ấm, giới và nhập giống như huyễn, nên xa lìa chúng.

Sao gọi là biết rõ các ấm?

–Nghĩa là vì biết rõ các ấm giống như sóng nắng.

Sao gọi là được các giới bình đẳng?

–Nghĩa là vì biết giới… như biến hóa nên xả bỏ chúng.

Sao gọi là trừ bỏ các nhập?

–Nghĩa là vì các nhập như bóng ánh sáng nên trừ bỏ đi.

Sao gọi là đoạn trừ khát ái?

–Nghĩa là vì đối với tất cả pháp không có sự phan duyên.

Sao gọi là chứng Vô sinh nhẫn?

–Vì đối với tất cả pháp không có sở đắc.

Sao gọi là biết các nghiệp?

–Nghĩa là vì phát khởi tinh tấn, đoạn trừ các khổ.

Sao gọi là hiển thị các nhân?

–Nghĩa là ấm như tiếng vang, không có sinh vậy.

Sao gọi là không hoại đối với quả?

–Nghĩa là vì nghiệp quả giống như mộng nên không có hoại.

Sao gọi là hiện thấy các pháp?

–Nghĩa là vì trong các pháp được Nhẫn vô sinh.

Sao gọi là tu tập nơi đạo?

–Nghĩa là đối với tất cả pháp không có cái để tu.

Sao gọi là gặp được chư Phật?

–Nghĩa là vì đầy đủ tất cả giới hạnh của chư Phật.

Sao gọi là trí tuệ sáng suốt?

–Nghĩa là vì đối với tất cả pháp, được Nhẫn vô sinh.

Sao gọi là vào các dục lạc của chúng sinh?

–Nghĩa là vì biết căn tánh trước sau các chúng sinh sai biệt.

Sao gọi là đắc pháp trí?

–Nghĩa là đối với tất cả pháp vô sở đắc.

Sao gọi là trí Vô ngại biện?

–Nghĩa là hay đạt được pháp thức như thật.

Sao gọi là trí sai biệt khéo biết văn tự?

–Nghĩa là nhờ biết ba thứ ngôn ngữ sai biệt.

Sao gọi là vượt qua các việc?

–Nghĩa là nhờ hiểu rõ vô sự.

Sao gọi là biết về âm thanh?

–Nghĩa là nhờ trí nhập vào âm thanh như tiếng vang.

Sao gọi là được hoan hỷ?

–Nghĩa là đối với tất cả pháp mà vô sở đắc, xa lìa khổ não, vứt bỏ gánh nặng mà được ra khỏi.

Sao gọi là được sự ái hỷ?

–nghĩa là đối với kẻ đi xin, khiến cho họ được hoan hỷ, biết lúc bố thí nên thấy được lợi ích.

Sao gọi là giữ tâm ngay thẳng?

–Nghĩa là hay hiểu rõ về bốn Chân đế.

Sao gọi là oai nghi ngay thẳng?

–Nghĩa là điều hòa thân quân bình.

Sao gọi là xa lìa sắc tức giận?

–Nghĩa là đoạn trừ các lỗi sân hận.

Sao gọi là sắc mặt thường vui vẻ?

–Nghĩa là khéo giữ giới cùng trú an ổn.

Sao gọi là âm thanh mỹ diệu?

–Nghĩa là nói sự lợi ích cho người khác.

Sao gọi là trước tiên nói lời an ủi?

–Nghĩa là trước tiên nói: “Lành thay!”, liền đứng dậy để nghênh tiếp.

Sao gọi là không giải đãi?

–Nghĩa là không bỏ sự siêng năng.

Sao gọi là cung kính bậc tôn trưởng?

–Nghĩa là kính nể bậc tôn trưởng, tưởng như là Thiện tri thức.

Sao gọi là cúng dường bậc tôn trưởng?

–Nghĩa là theo lời dạy bậc tôn trưởng mà hầu hạ cúng dường.

Sao gọi là sinh ra liền biết đủ?

–Nghĩa là đối với tất cả nhu cầu sinh sống đều không đắm trước.

Sao gọi là cầu pháp thiện không chán?

–Nghĩa là chứa nhóm các thiện pháp.

Sao gọi là đời sống thanh tịnh?

–Nghĩa là tùy nghi mà được, liền sinh lòng biết đủ, nếu không biết đủ liền sinh tâm quanh co, dua nịnh, khoa trương, dụ dỗ, sách động người khác, lấy lợi cầu lợi, những việc như vậy đều xả bỏ hết.

Sao gọi là không lìa việc sống ở A-lan-nhã?

–Nghĩa là không bỏ sự siêng năng, thích ở một cách nhàn hạ và ở tòng lâm, hang núi, khe suối, ưa thích đối với pháp, không giao du với người tại gia và xuất gia, không thích lợi dưỡng, đoạn trừ khát ái và cảm thọ sự hỷ lạc của thiền định vậy.

Sao gọi là trí trụ xứ từng địa vị, cấp bậc?

–Đó là trí ở quả Thanh văn, trí ở quả Bích-chi-phật, trí trụ xứ Bồ-tát địa vậy.

Sao gọi là nhớ mãi không quên?

–Nghĩa là nhớ vô thường, khổ, không và vô ngã.

Sao gọi là được trí thiện xảo về ấm?

–Nghĩa là biết sự sai biệt của ấm, giới, nhập mà vô sở đắc.

Sao gọi là chứng thần thông?

–Nghĩa là được bốn Thần túc, nên có thể biến hiện được.

Sao gọi là diệt các phiền não?

–Nghĩa là đoạn trừ tham, sân, si.

Sao gọi là đoạn trừ tập khí?

–Nghĩa là nhàm chán hành động ngu si quá khứ, không thích địa vị Thanh văn và Bích-chi-phật.

Sao gọi là Chuyển Thắng hạnh?

–Nghĩa là hay khởi lên bốn Vô ngại biện, năng lực vô úy của Như Lai.

Sao gọi là tu tập nhân?

–Nghĩa là đoạn trừ sự thương, ghét.

Sao gọi là biết phương tiện phạm?

–Nghĩa là biết Ba-la-đề-mộc-xoa, biết Tỳ-ni, biết giới.

Sao gọi là đoạn trừ các sự hối hận?

–Nghĩa là đối với các tội lỗi, phải chí thành sám hối, không còn tạo tội nữa, tu các thiện pháp.

Sao gọi là đoạn trừ ái luyến?

–Nghĩa là nhổ sạch cành nhánh khát ái của ba cõi, phát sinh điều thiện chưa sinh, với điều thiện đã sinh đừng cho tiêu mất.

Sao gọi là vượt qua các cõi?

–Nghĩa là đối với ba cõi mà không sở đắc, lại không hoài niệm, gọi là vượt qua các cõi.

Sao gọi là minh đạt túc mạng?

–Nghĩa là nhớ biết sự việc đời quá khứ.

Sao gọi là không nghi ngờ đối với nghiệp quả?

–Nghĩa là lìa các chấp thường, chấp đoạn.

Sao gọi là tư duy về pháp?

–Nghĩa là suy nghĩ về pháp như thật.

Sao gọi là huân tập đa văn?

–Nghĩa là tu tập, thọ trì tạng Thanh văn, tạng Bích-chi-phật, tạng Bồ-tát.

Sao gọi là được trí tuệ lanh lợi?

–Nghĩa là quán trí vô sinh giống như giấc mộng.

Sao gọi là ưa thích nơi trí?

–Nghĩa là thường huân tập trí tuệ.

Sao gọi là trí tuệ thông đạt?

–Nghĩa là khởi sinh Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Sao gọi là được địa vị điều phục?

–Nghĩa là chỗ Bồ-tát đã tu học.

Sao gọi là giống như núi?

–Đó là không bỏ tâm Bồ-đề.

Sao gọi là bất động?

–Đó là vì không phân biệt nên không bị phiền não xâm đoạt.

Sao gọi là không lay động?

–Đó là đối với tất cả tướng, không duyên nơi niệm.

Sao gọi là tướng không thoái?

–Đó là đối với sáu pháp Ba-la-mật không bị tổn giảm, luôn luôn được thấy quốc độ chư Phật.

Sao gọi là sinh ra pháp lành?

–Đó là thân cận Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Sao gọi là nhàm chán nghiệp ác?

–Đó là kiên trì cấm giới, không còn khởi ra điều ác.

Sao gọi là không hành phiền não?

–Đó là không khởi vô minh, hữu ái và sân hận.

Sao gọi là không xả bỏ giới?

–Đó là nhờ tin nhân quả, nên cung kính Như Lai.

Sao gọi là phân biệt các thiền?

–Đó là rõ biết tâm và thường dùng phương tiện thiện xảo để được nhất tâm.

Sao gọi là biết tất cả dục lạc của chúng sinh?

–Đó là biết căn tánh sai biệt.

Sao gọi là trí khéo phân biệt chỗ sinh?

–Đó là biết sự sai khác của năm đường.

Sao gọi là trí vô biên?

–Đó là tự nhiên biết về pháp thế gian và xuất thế gian.

Sao gọi là trí thứ lớp về ngôn ngữ?

–Đó là có thể biết về ngôn thuyết quyền xảo bí mật của Đức Như Lai.

Sao gọi là vứt bỏ duyên tục?

–Đó là thân tâm xa lìa mà xuất gia.

Sao gọi là không thích ba cõi?

–Đó là đối với ba cõi, thấy sự khổ đau tại đó một cách như thật.

Sao gọi là không dùng tâm hạ liệt?

–Đó là không vứt bỏ tâm, cho dù lúc nhập chánh thọ, vẫn không bỏ tâm.

Sao gọi là đối với các pháp không chấp trước?

–Đó là xả bỏ tâm ái dục đối với tất cả pháp.

Sao gọi là nhiếp thọ chánh pháp?

–Đó là hộ trì kinh điển như vậy của Phật thì gọi là nhiếp thọ chánh pháp.

Sao gọi là thủ hộ chánh pháp?

–Đó là đối với những chúng sinh hủy báng chánh pháp thì dùng pháp để hàng phục họ, gọi là hộ pháp.

Sao gọi là tin nơi nghiệp báo?

–Đó là đối với các nghiệp ác phải biết xấu hổ, xa lìa và tu tập thiện pháp.

Sao gọi là biết luật phương tiện?

–Đó là biết tự tánh phạm hay không phạm, biết phạm tánh tội hay không phạm.

Sao gọi là diệt trừ các sự tranh cãi, chống trái?

–Đó là vứt bỏ các việc huyên náo.

Sao gọi là không chống trái?

–Đó là không thích tất cả ngôn ngữ thế gian.

Sao gọi là nhẫn địa?

–Đó là nhẫn chịu sự bức não của thân tâm.

Sao gọi là nhiếp thọ nơi nhẫn?

–Đó là đối với những lời nói thô ác của kẻ khác thảy đều có thể nhẫn nhục, xả bỏ, không nghĩ đến.

Sao gọi là lựa chọn nơi pháp?

–Đó là biết sự sai biệt của ấm, giới, nhập, biết trợ đạo hữu lậu và trợ đạo thanh tịnh, vì đối với pháp ấy là vô sở đắc.

Sao gọi là đối với pháp quyết định thiện xảo?

–Đó là đối với tất cả pháp, không có ngôn thuyết.

Sao gọi là trí khéo biết sự sai biệt của cú nghĩa?

–Đó là thông đạt tất cả các pháp.

Sao gọi là trí thiện xảo xuất sinh pháp cú?

–Đó là nói về pháp như thật.

Sao gọi là trí biết về sự sai biệt của nghĩa và phi nghĩa?

–Đó là biết pháp tánh không tăng không giảm.

Sao gọi là trí tiền tế?

–Đó là trí về nhân.

Sao gọi là trí hậu tế?

–Đó là trí về duyên.

Sao gọi là trí bình đẳng ba đời?

–Đó là đối với tất cả pháp sự, hiểu rõ không có sai biệt, an trụ pháp vô sự.

Sao gọi là trí sai biệt về ba đời?

–Đó là đối với pháp ba đời, không sở đắc, cũng không nhớ nghĩ .

Sao gọi là tâm trụ?

–Đó là không sở đắc nơi tâm.

Sao gọi là thân trụ?

–Đó là niệm xứ về thân, gọi là thân trụ.

Sao gọi là gìn giữ oai nghi?

–Đó là oai nghi không có thác loạn.

Sao gọi là không hoại oai nghi?

–Đó là che giấu việc thiện.

Sao gọi là không phân biệt oai nghi?

–Đó là lìa bỏ sự ưa thích tâm ác.

Sao gọi là các căn đoan nghiêm?

–Đó là nhờ tư lương về hướng đi của pháp có thể biết thời tiết mà nói pháp tương ưng, đối với pháp như thật, diễn thuyết như thật.

Sao gọi là trí về thế đế?

–Đó là khéo biết pháp quá khứ, vị lai, nên gọi là Thế trí.

Sao gọi là giải thoát xả?

–Đó là tùy theo tài sản có được mà sử dụng, không che giấu, không keo kiết.

Sao gọi là thường đưa tay bố thí?

–Đó là khéo sống với người cùng giới.

Sao gọi là không có tâm keo kiết?

–Đó là tín tâm, hết lòng bố thí.

Sao gọi là xấu hổ?

–Đó là xấu hổ về các việc bạo ác.

Sao gọi là thẹn thùng?

–Đó là hổ thẹn về các việc ngu si, độc hại.

Sao gọi là ghét bỏ tâm ác?

–Đó là biết pháp ngu si thì vứt bỏ, không tương ưng.

Sao gọi là không bỏ hạnh Đầu-đà?

–Đó là cần phải kiên cố, không thoái chuyển.

Sao gọi là thọ trì tín nghĩa?

–Đó là làm đúng như sở thuyết.

Sao gọi là khởi hạnh hoan hỷ?

–Đó là nhớ nghĩ sự lợi ích của pháp thiện.

Sao gọi là sống gần bậc tôn trưởng?

–Đó là vứt bỏ sự kiêu mạn, xa lìa sự giải đãi.

Sao gọi là hàng phục tâm kiêu mạn?

–Đó là vì không có ngã nên không phan duyên.

Sao gọi là nhiếp phục tâm?

–Đó là trí nhớ nghĩ đến tất cả pháp lành nên không mất trí lợi ích.

Sao gọi là tâm trí siêng năng?

–Đó là trí biết quả báo của sự tinh tấn nên trí không thoái thất.

Sao gọi là trí biết biện nghĩa?

–Đó là trí thông đạt như thật.

Sao gọi là biết rõ về trí?

–Đó là biết pháp thế gian, pháp xuất thế gian.

Sao gọi là trí xa lìa phi trí?

–Đó là đối với pháp như thật, xa lìa sự chấp giữ.

Sao gọi là trí nhập tâm?

–Đó là trí không sinh diệt.

Sao gọi là trí thiện xảo phân biệt từng bộ phận?

–Đó là trí phân minh sáng rõ.

Sao gọi là trí biết các tiếng nói?

–Đó là trí chỉ bày pháp như thật.

Sao gọi là trí biết xứ sở?

–Đó là trí nhập vào chỗ như thật.

Sao gọi là trí phương tiện, quyết định nghĩa?

–Đó là phụng sự tất cả chư Phật, Bồ-tát và Thanh văn.

Sao gọi là vứt bỏ sự phi nghĩa?

–Đó là khéo vượt qua các cõi.

Sao gọi là thân cận người lành, cùng người lành làm việc?

–Đó là thân cận chư Phật, Bồ-tát và Thanh văn.

Sao gọi là xa lìa người ác?

–Đó là xa lìa sự chấp ngã, giải đãi.

Sao gọi là tu thiền phát sinh thông suốt?

–Đó là lìa gia ái dục, không bỏ sự vui của thiền.

Sao gọi là không đắm vào thiền vị?

–Đó là muốn lìa ba cõi.

Sao gọi là thần thông tự tại?

–Đó là trụ vào năm thông khó nghĩ bàn của Phật pháp mà hiển bày vì người khác.

Sao gọi là hiểu giả danh?

–Đó là hiểu rõ danh không cứu cánh.

Sao gọi là rõ biết sự trình bày của lời nói?

–Đó là biết danh số, văn tự của thế tục đế.

Sao gọi là vượt qua giả danh?

–Đó là hiểu rõ trí không có ngôn thuyết.

Sao gọi là lìa thế gian?

–Đó là trước hết phải quán sát sự xấu ác của thế gian.

Sao gọi là không thích danh lợi?

–Đó là tự tánh thiểu dục.

Sao gọi là không đắm tham lợi dưỡng?

–Đó là không có các tham lam, mong cầu, xa lìa dục ác.

Sao gọi là nghe người mắng chửi, không sinh tâm ghét giận?

–Đó là biết bản thể các ấm và giới.

Sao gọi là nghe khen thật đức của mình không sinh tâm vui mừng?

–Đó là che giấu công đức thiện pháp, biết sự tội lỗi của lợi dưỡng.

Sao gọi là không mong cung kính?

–Đó là biết rõ bản thể nhân quả.

Sao gọi là không được cung kính, tâm không giận ghét?

–Đó là không xả bỏ tâm thiền định.

Vì sao bị hủy nhục mà không giận?

–Đó là quán sát thế gian, rõ biết nhân quả.

Vì sao nghe khen ngợi mà không tự cao?

–Vì xuất gia cầu pháp lành.

Sao gọi là không có các lợi dưỡng, tâm không buồn rầu?

–Đó là quan sát nghiệp đã làm ở kiếp trước.

Sao gọi là không giao du với người đời?

–Đó là không thích mưu sinh.

Sao gọi là không thích ở chung với người xuất gia làm điều phi pháp?

–Đó là thân cận với người sống như pháp, chứ không thân cận với người phi pháp.

Sao gọi là xa lìa chỗ phi cảnh giới?

–Đó là vứt bỏ năm cái (năm sự ngăn che).

Sao gọi là trụ cảnh giới sở hành?

–Đó là tu bốn Niệm xứ.

Sao gọi là thành tựu pháp thức?

–Đó là hộ trì pháp thức.

Sao gọi là xa lìa phi pháp?

–Đó là tự hộ trì thiện pháp.

Sao gọi là không làm ô uế nhà người khác?

–Đó là xa lìa thân quyến vì biết lỗi lầm.

Sao gọi là hộ pháp?

–Đó là đầy đủ sự cầu pháp, như pháp mà hành động.

Sao gọi là ngồi im lặng, ít nói?

–Đó là được trí tịch diệt.

Sao gọi là thiện xảo việc hỏi và đáp?

–Đó là trí tuệ tùy theo sự hỏi đều có thể trả lời tất cả.

Sao gọi là hàng phục oán thù?

–Đó là phân biệt, hiển thị pháp như thật, xa lìa việc chấp trước.

Sao gọi là biết thời?

–Đó là có thể phân biệt để biết năm tháng ngày giờ.

Vì sao không thân cận với kẻ phàm ngu?

–Đó là vì thấy pháp phàm ngu là tội lỗi.

Vì sao không khinh chê kẻ bần tiện?

–Vì đối với tất cả chúng sinh, khởi tâm bình đẳng.

Vì sao phải dùng tiền của bố thí mau chóng cho kẻ nghèo khổ?

–Vì có người đến xin liền dùng tài thí và pháp thí.

Vì sao đối với người bần cùng có thể dùng thí vô ngại?

–Đó là vì đối với các chúng sinh ấy, khởi lòng thương xót, theo ý người xin mà thí vật trong thân và ngoài thân.

Vì sao phải cứu giúp kẻ phá giới?

–Vì để họ trừ bỏ nghiệp phạm giới, an trụ trong tịnh giới.

Sao gọi là làm việc lợi ích?

–Vì hay trưởng dưỡng chúng sinh.

Sao gọi là bi trí?

–Vì hay thấy sự khổ não của chúng sinh ở đời vị lai.

Sao gọi là nhiếp thọ nơi pháp?

–Vì hay khiến chúng sinh nhập vào pháp như thật.

Sao gọi là xả bỏ tài sản?

–Đó là xả bỏ các ấm vì tài sản làm lớn mạnh chúng.

Vì sao không kinh doanh tích tụ?

–Vì nhàm chán đời sống, thấy sự chấp giữ là tội lỗi.

Vì sao phải khen ngợi sự trì giới?

–Vì khéo biết quả báo của sự trì giới.

Vì sao lại chê trách sự phá giới?

–Vì hiểu rõ lỗi lầm của sự phạm giới.

Vì sao dùng tâm không gièm pha để phụng sự người trì giới?

–Vì đối với người trì giới phải sinh tưởng nghĩ là khó gặp.

Sao gọi là xả bỏ tất cả?

–Vì khéo tín nhạo vậy.

Sao gọi là thành tâm khuyến thỉnh sự tăng thượng tín?

–Vì mong cầu sự lợi ích cho chúng sinh.

Vì sao gọi là làm đúng như nói?

–Vì đầy đủ sự tin nghe khéo léo, nên liền thực hành.

Sao gọi là phụng sự Tỳ-kheo trí tuệ?

–Vì để thưa hỏi việc thiện.

Vì sao cùng người bàn luận, có thể sinh ra sự ưa thích?

–Vì có chứng trí và giáo trí.

Sao gọi là trí thí dụ?

–Vì dùng thí dụ để hiểu rõ gốc ngọn của pháp tướng.

Sao gọi là thiện xảo về tiền tế?

–Vì tự biết được sự nghe nhiều của kiếp trước.

Sao gọi là lấy thiện căn làm đầu?

–Vì để khởi đức tin tăng thượng đối với Bồ-đề, vì để khuyến khích người khác.

Sao gọi là thiện xảo phương tiện?

–Đó là sám hối, tùy hỷ, khuyến khích những căn lành đã tạo thảy đều hồi hướng.

Sao gọi là đoạn trừ hữu tướng?

–Đó là quán sát các việc, thấy các pháp như mộng.

Sao gọi là đoạn trừ đối với tưởng?

–Đó là xa lìa tưởng điên đảo.

Sao gọi là khéo quán sự tướng?

–Đó là được trí vô tướng.

Sao gọi là khéo nói các kinh?

–Đó là hay hiển thị, ví dụ việc ấy là pháp thiện hay chẳng phải thiện.

Sao gọi là phân biệt đối với đế?

–Đó là đã diệt trừ vô minh rồi thì danh sắc không khởi lên.

Sao gọi là chứng sự giải thoát?

–Đó là được Kim cang Tam-muội, bất động, không phân biệt.

Sao gọi là chỉ nói một lời?

–Đó là nhàm chán ngoại đạo, chứng được trí vô sinh.

Sao gọi là được sự vô úy?

–Đó là biết sức mạnh của Phật pháp.

Sao gọi là an trụ nơi giới?

–Đó là giới Ba-la-đề-mộc-xoa ngăn cấm thân và miệng.

Sao gọi là nhập vào Tam-muội?

–Đó là không nhiễm ba cõi.

Sao gọi là được trí tuệ?

–Đó là khéo được trí vô công dụng.

Sao gọi là thích ở một mình chỗ thanh vắng?

–Đó là xa lìa lỗi lầm của sự ồn ào, thường không xả bỏ sự không nhàn.

Sao gọi là thích ít bạn bè?

–Đó là thiểu dục tri túc.

Sao gọi là tâm không ô trược?

–Đó là nhờ nhập thiền định, trừ các ngăn che.

Sao gọi là xả bỏ các kiến?

–Đó là xa lìa kiến chấp thủ.

Sao gọi là được Đà-la-ni?

–Đó là tùy theo pháp thấy được mà hiển bày như thật, không quên.

Sao gọi là được trí tuệ sáng?

–Đó là biết nhập tự tánh.

Sao gọi là xứ?

–Đó là xứ sở của tâm.

Sao gọi là an trú?

–Đó là chỗ ở của tín tâm.

Sao gọi là hạnh?

–Đó là trụ pháp tín hạnh.

Sao gọi là biện trí?

–Đó là biết biện luận về đạo.

Sao gọi là nhân?

–Đó là do vô minh sinh ra các hành.

Sao gọi là tương ưng?

–Đó là thích ứng với pháp giải thoát.

Sao gọi là pháp?

–Đó là đoạn trừ sự khát ái.

Sao gọi là môn?

–Đó là đoạn trừ các lỗi lầm.

Sao gọi là đạo?

–Đó là trí về vô thường, khổ, không, vô ngã.

Sao gọi là địa?

–Đó là mười loại cấp bậc vô nguyện.

Sao gọi là xa lìa sự sinh?

–Đó là pháp đoạn trừ sự sinh.

Sao gọi là trí địa?

–Đó là trí không quên.

Sao gọi là xả bỏ sự vô tri?

–Đó là đoạn trừ ngu si.

Sao gọi là an trụ nơi trí?

–Đó là trí vô sở trụ.

Sao gọi là phương tiện địa?

–Đó là tu ba mươi bảy pháp trợ Bồ-đề.

Sao gọi là cảnh giới của Bồ-tát?

–Đó là hành sáu pháp Ba-la-mật.

Sao gọi là thân cận người lành?

–Đó là gần gũi chư Phật.

Sao gọi là xa lìa người ác?

–Đó là xa lìa chấp kiến của ngoại đạo.

Sao gọi là sở thuyết Như Lai?

–Đó là trụ nơi trí lực Như Lai vì tự tánh giải thoát.

Sao gọi là Phật địa?

–Đó là được tất cả pháp thiện.

Sao gọi là bậc Trí tùy hỷ?

–Đó là sự tùy hỷ của chư Phật, Thanh văn, Bích-chi-phật ở quá khứ, vị lai và hiện tại.

Sao gọi là sự hủy báng của kẻ ngu?

–Đó là tất cả kẻ ngu không thể biết được.

Sao gọi là Thanh văn không thể biết?

–Đó là sự chẳng thể nghĩ bàn của Phật pháp.

Sao gọi là ngoại đạo?

–Đó là cái thấy phương tiện ngã mạn của ngoại đạo.

Sao gọi là thu nhiếp về Như Lai?

–Đó là điều khó có thể được của bậc Đại y vương.

Sao gọi là mau được mười Lực?

–Đó là siêng tu phương tiện.

Sao gọi là tất cả chư Thiên cúng dường?

–Đó là khéo có thể sinh ra tất cả sự vui.

Sao gọi là Phạm vương lễ bái?

–Đó là từ vị ấy sinh ra giải thoát.

Sao gọi là rồng lễ bái?

–Đó là có thể đoạn trừ tất cả ác đạo và các kiến chấp.

Sao gọi là Dạ-xoa tùy hỷ?

–Đó là ngăn che các đường ác.

Sao gọi là Chân-đà-la tán thán?

–Đó là hay đạt được sự hoan hỷ giải thoát.

Sao gọi là Ma-hầu-la khen hay?

–Đó là đoạn trừ sự sinh tử.

Sao gọi là sự tu của Bồ-tát?

–Đó là hay đạt được Nhất thiết trí.

Sao gọi là chỗ mong cầu của bậc Trí?

–Vì mong được địa vị không thoái chuyển.

Sao gọi là được của cải vô thượng?

–Đó là hay được quả báo của trời, người và sự giải thoát.

Sao gọi là chẳng phải tài thí?

–Đó là hay trừ tất cả bệnh phiền não.

Sao gọi là thuốc hay để trị bệnh hoạn?

–Đó là tiêu diệt tai hoạn tham, sân, si.

Sao gọi là kho tàng trí tuệ?

–Đó là thường thích tu tập trí tuệ.

Sao gọi là vô tận biện?

–Đó là thấy được trí như thật.

Sao gọi là xa lìa sự ưu sầu?

–Đó là biết khổ là hư vọng, nên trừ bỏ vì ngộ được vô ngã.

Sao gọi là biết ba cõi?

–Đó là biết rõ ba cõi như huyễn mộng.

Sao gọi là ghe thuyền đưa qua bờ bên kia?

–Đó là trí ưa thích nhập Bát-niết-bàn, tu vô thường, khổ, không, vô ngã.

Sao gọi là vượt qua bốn dòng sông?

–Đó là mau được Niết-bàn.

Sao gọi là mong cầu danh tiếng?

–Đó là được pháp rộng lớn.

Sao gọi là tán dương công đức của Như Lai?

–Đó là khen ngợi Bậc bố thí pháp được vô lượng công đức.

Sao gọi là khen ngợi danh xưng của Đức Như Lai?

–Đó là Bậc thí chủ bố thí tất cả công đức, giải thoát, an vui.

Sao gọi là tán thán mười Lực?

–Đó là khen ngợi bậc Đại pháp bảo chủ bố thí những pháp khó được.

Sao gọi là công đức của Bồ-tát?

–Đó là vị hay học pháp Tam-muội của kinh này.

Sao gọi là lòng Từ diệt sân hận?

–Vì đó là pháp đối trị sân hận.

Sao gọi là Bi?

–Đó là pháp diệt trừ khổ não của tất cả chúng sinh.

Sao gọi là Hỷ?

–Đó là đối với tất cả chúng sinh khởi sinh sự hoan hỷ.

Sao gọi là Xả?

–Đó là lòng bi vô duyên (không điều kiện), có thể làm được điều Phật làm.

Sao gọi là an ủi người Đại thừa?

–Đó là sở thích cầu tất cả Phật pháp, thảy đều có thể ban bố đầy đủ.

Sao gọi là phát hạnh sư tử hống?

–Đó là hay đạt được pháp tối thượng.

Sao gọi là con đường trí tuệ của Phật?

–Đó là không có chấp trước đối với tất cả pháp lành, mà vẫn được thiện pháp.

Sao gọi là giải thoát tất cả chúng sinh?

–Đó là có thể biết từ bờ bên này đến bờ bên kia.

Sao gọi là đạt được trí Nhất thiết trí?

–Đó là đoạn trừ tất cả pháp bất thiện, tập hợp tất cả pháp thiện và tất cả pháp giải thoát.

Sao gọi là vườn hoa của Bồ-tát?

–Đó là vị hay được sự hỷ lạc, tự thân an lạc, cũng khiến tất cả chúng sinh được an lạc.

Sao gọi là hàng phục ma quân?

–Đó là bậc hay được tất cả lực, hay diệt trừ tất cả phiền não.

Sao gọi là an ổn hành dụng chú thuật?

–Đó là hay dứt sạch tất cả khổ nạn.

Sao gọi là thành tựu sự tốt đẹp?

–Đó là hay đạt được tất cả quả báo.

Sao gọi là ngăn ngừa oán địch?

–Đó là đoạn trừ tất cả tà kiến và chấp thủ kiến.

Sao gọi là hàng phục oan gia?

–Đó là dùng chánh pháp để hàng phục các ngoại đạo.

Sao gọi là được sự vô úy?

–Đó là đối với tất cả pháp, hay khéo quán sát, huân tập.

Sao gọi là cầu sức mạnh như thật?

–Đó là cầu pháp lực không điên đảo.

Sao gọi là tướng đầu tiên của mười tám pháp Bất cộng?

–Đó là làm tất cả thiện pháp.

Sao gọi là trang nghiêm Pháp thân?

–Đó là được ba mươi hai tướng trang nghiêm.

Sao gọi là thích sự giải thoát?

–Đó là được pháp thiện phần đầu, phần giữa và phần cuối.

Sao gọi là trưởng tử đáng yêu?

–Đó là có thể đạt được các tài sản khác của cha lành chư Phật.

Sao gọi là đầy đủ Phật trí?

–Đó là chỉ nuôi lớn tất cả pháp thiện.

Sao gọi là chẳng phải địa vị Bích-chi-phật?

–Đó là có thể đạt được Phật pháp vô biên, tối thượng.

Sao gọi là tâm thanh tịnh?

–Đó là hay đoạn trừ tất cả sự cấu uế.

Sao gọi là thân thanh tịnh?

–Đó là diệt trừ tất cả bệnh hoạn.

Sao gọi là thành tựu giải thoát môn?

–Đó là quán sát vô thường, khổ, không, vô ngã và tịch diệt.

Sao gọi là lìa các dục ô uế?

–Đó là hay được pháp cú cam lồ.

Sao gọi là lìa sự sân hận?

–Đó là đạt được đại Từ, đại Bi.

Sao gọi là chẳng phải hạng ngu si?

–Đó là được sự sáng suốt như thật.

Sao gọi là trí A-hàm?

–Đó là trí biết nghiệp đã tạo của tất cả thế gian và xuất thế gian.

Sao gọi là hay phát khởi sự sáng suốt?

–Đó là tư duy, nhớ nghĩ hướng đến tất cả đường lành.

Sao gọi là đoạn trừ vô minh?

–Đó là tất cả sự nhớ nghĩ đưa đến phi thiện.

Sao gọi là đầy đủ giải thoát?

–Đó là được pháp của bậc Đại Thánh.

Sao gọi là người tu thiền hoan hỷ?

–Đó là có thể đạt được sự hỷ lạc nhất tâm.

Sao gọi là mắt thấy?

–Đó là thấy cái thật nghĩa không thể thấy.

Sao gọi là Thần thông biến hiện?

–Đó là khéo tu pháp không chướng ngại.

Sao gọi là Thần túc hiện tiền?

–Đó là hay được trí không phân biệt, không có chướng ngại của tất cả pháp.

Sao gọi là thích nghi Đà-la-ni?

–Đó là hiểu rõ tất cả pháp, ở trong tất cả pháp có thể hướng đến Niết-bàn bình đẳng.

Sao gọi là trì niệm?

–Đó là diệt trừ tất cả tự tánh của phan duyên…

Sao gọi là Như Lai trú trì?

–Đó là trí tuệ sinh ra các công đức, không thể hủy hoại.

Sao gọi là Đạo sư phương tiện quyền xảo?

–Đó là khiến cho người khác hướng đến đại thành, an ổn, khoái lạc.

Sao gọi là trí vi tế, giống như đầu sợi lông?

–Đó là rõ biết điều khó có thể suy lường.

Vì sao khó biết, khó có thể tương ưng?

–Đó là điều từ xưa chưa từng có.

Vì sao xa lìa văn tự?

–Vì con đường ngôn ngữ là chẳng thể nắm bắt được.

Sao gọi là âm thanh khó biết?

–Đó là tất cả pháp không thể nghĩ bàn.

Sao gọi là người trí mới có thể biết?

–Đó là biết pháp là bảo vật vô giá.

Sao gọi là đã biết điều phục, trí sở tri?

–Đó là nói đúng như làm.

Sao gọi là biết về thiểu dục?

–Vì biết lỗi của đa dục.

Sao gọi là dũng mãnh tinh tấn?

–Vì biết không xả bỏ thời gian cần thiết.

Sao gọi là ghi nhớ Tổng trì?

–Vì tùy theo việc làm mà vẫn không mất.

Sao gọi là cùng tận sự khổ?

–Vì đoạn trừ tham, sân, si.

Sao gọi là tất cả pháp không sinh?

–Vì diệt hết tất cả thức, tất cả nguyện.

Sao gọi là một lời diễn thuyết có thể biết tất cả các đường sinh tử?

–Vì quán tất cả pháp giống như mộng huyễn, nên không chấp thủ.

Này Đồng tử! Đó gọi là giải thích nghĩa ba trăm cú pháp xong.

Này Đồng tử! Đó là Tam-muội không hý luận, thể tánh bình đẳng của tất cả các pháp.

Bấy giờ Đức Thế Tôn nói bài kệ:

Trí Phật pháp vô lượng

Diễn thuyết vô cùng tận

Nói rộng các pháp xong

Được tất cả công đức.

Rộng lớn như hư không

Pháp tướng ấy như vậy

Là bảo vật cứu cánh

Nên gọi là Phương Quảng.

Hạnh chúng sinh vô biên

Nên thuyết pháp cũng nhiều

nghĩa A-hàm vô tận

Nên gọi là phương tiện.

Khi Đức Thế Tôn nói pháp này, vô lượng chúng sinh đều phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, vô lượng chúng sinh đối với Bồ-đề được không thoái chuyển, vô lượng chúng sinh phát tâm Bích-chi-phật, vô lượng chúng sinh chứng được ba quả.

Lại nữa, cõi tam thiên đại thiên thế giới này chấn động sáu cách, trời mưa hương lạ, tung rải hoa trời, tấu lên trăm ngàn vạn thứ âm nhạc của chư Thiên trong hư không, mưa các Thiên y, từ từ rơi xuống, có tiếng nói như vầy:

–Các chúng sinh này nhờ nghe pháp ấy nên được sự lợi ích lớn. Vì các chúng sinh ấy đối với vô lượng Đức Phật đã gieo trồng căn lành, nên nghe pháp này liền hoan hỷ, thọ trì, đọc tụng, biên chép, giải nói cho người khác, làm ruộng phước tối thượng thành tựu lợi ích cho tất cả chúng sinh. Tất cả chúng sinh này không đoạn mất hạt giống Phật. Các chúng sinh này quyết định có thể vì con đường Bồ-đề trước nhất, nghe pháp môn này khởi hạnh như thật.

Bấy giờ Phật bảo A-nan:

–Ông nên thọ trì pháp môn như vậy rồi đọc tụng, biên chép, rộng nói cho người khác.

A-nan bạch Phật:

–Kinh này tên gọi là gì và phụng trì như thế nào?

Phật bảo A-nan:

–Kinh này gọi là Nhập Vào Đại Bi, ông nên thọ trì. Lại có tên Tam-muội Bình Đẳng Tất Cả Pháp Thể Tánh Bình Đẳng Vô Hý Luận, ông nên thọ trì.

A-nan bạch Phật:

–Như lời Phật dạy, con xin thọ trì pháp môn ấy.

Khi Phật nói kinh này xong, Đồng tử Nguyệt Quang vui mừng nhảy nhót. Bồ-tát A-dật-đa cùng với tám mươi ức na-do-tha Bồ-tát, Trưởng lão A-nan và bốn chúng Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di, Thiên tử trời Tịnh cư, Phạm thiên vương, chủ thế giới Ta-bà, với Thiên Đế Thích, Tứ Thiên vương… chư Thiên nhân loại, chúng A-tu-la, nghe Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.