Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Linh Sơn Đại Tạng › Bộ Kinh Tập
Đại Tập 69 · Bộ Kinh Tập XVI · Số 805–847
- Dịch giả
- Thích Tịnh Hạnh
- Thông tin
- Ghi trên sách: Sa Môn Thích Tịnh HạnhHội Văn Hóa Giáo Dục Linh Sơn Đài Bắc, 2000
Số 811 - Phật Thuyết Quyết Điịnh Tổng Trì Kinh
SỐ 811
PHẬT THUYẾT QUYẾT ĐỊNH TỔNG TRÌ KINH
Hán dịch: Đời Tây Tấn, Tam trạng Trúc Pháp Hộ,
nước Nguyệt Chi.
Tôi nghe như vầy:
Một thời, Đức Phật ở trong núi Kỳ-xà-quật thuộc thành La-duyệt-kỳ, cùng với một ngàn hai trăm năm mươi vị Tỳ-kheo và tám vạn Bồ-tát. Các vị ấy đều đã chứng thần thông của bậc Thánh, không còn thoái chuyển, thông suốt các pháp, chứng đắc pháp tổng trì, biện tài vi diệu, hiểu rõ và khéo léo tùy thuận các phương tiện, học hoàn toàn những giới cấm của Bồ-tát, thể nhập pháp căn bản sâu xa, thông suốt sự kết nối của mười hai duyên khởi không còn tạo tác. Hơn nữa, đối với Không, Vô tướng, Vô nguyện, các vị không hề sinh khởi khiến cho các pháp quay về nhập thể. Với các thần thông rộng lớn, biển trí tuệ mênh mông. Các vị đã thâu nhiếp tất cả vào Tạng pháp. Ý tưởng các vị rộng lớn bao trùm sự hiểu biết của bậc Thánh, thông suốt mọi nghĩa lý, văn chương từ ngữ trong các cõi nước. Do vậy, nếu có ai hỏi điều gì, các vị đều trả lời tường tận, chính xác. Vả lại, các vị còn hiểu rõ ý tứ của chúng sinh, giải thoát khỏi mọi kết sử ràng buộc, tâm như hư không, không còn luyến ái, oán hận. Các vị xa lìa tất cả cấu bẩn và vĩnh viễn an trú trong tịch lặng, đồng thời rời khỏi mọi lỗi lầm, thành tựu chỗ vi diệu của giáo pháp Đại thừa. Với ánh sáng trí tuệ vô biên, các vị ấy giảng thuyết để hàng phục các học thuyết ngoại đạo, giống như mặt trời làm tiêu
tan ánh lửa của con đom đóm và sự lóe sáng của ngọc ma-ni hay điện chớp. Các vị đã thực sự rời xa buông lung, dứt trừ các phiền não, không còn chấp vào hai quán pháp thường hằng và đoạn diệt, biết rõ pháp vô ngã, vô thọ mạng, vô nhân và vô dưỡng, tịch nhiên quán sát các pháp sinh khởi và trải qua vô số kiếp thực hành đạo Bồ-tát, khoác áo giáp công đức khai mở sáu pháp nhằm giáo hóa tất cả chúng sinh và không ngừng tu tập bốn ân. Các vị dùng phương tiện khéo léo đi vào trong sinh tử để khai mở các con đường mê hoặc, chỉ rõ họa phước để cứu vớt chúng sinh loại trừ mọi khỏi khổ não, khiến cho họ không còn gây tạo nguồn gốc sinh tử nữa và hướng đến cửa Tam-muội. Danh hiệu của các vị Bồ-tát ấy là: Bồ-tát Vô Ưu Thủ, Bồ-tát Sư Tử Lạc, Bồ-tát Quang Anh Vương, Bồ-tát Phạm Âm Hưởng Như Lôi Vũ, Bồ-tát Vô Lượng Đức Bảo, Bồ-tát Tạp Hoa, Bồ-tát Nhược Can Anh Lạc Trang Nghiêm, Bồ-tát Thạch Ma Vương, Bồ-tát Pháp Vũ, Bồ-tát Liên Hoa Thủ Tạng Vương, Bồ-tát Hoại Hư Yểm Ý Kiến, Bồ-tát Đại Trí Quang Minh, Bồ-tát Biện Diễn Nhã Can Chủng Vương. Tất cả có tám vạn bậc Bồ-tát như vậy.
Bấy giờ, Đức Thế Tôn nói kinh cho vô số trăm ngàn quyến thuộc vây quanh lắng nghe, pháp môn ấy được gọi là Quyết định tổng trì. Lúc ấy, trong chúng hội có mười tám vị thiện nam đều lắng nghe Như Lai dạy về pháp môn tu tập này. Tất cả họ đều vui mừng phấn khởi, tâm được an ổn, trừ bỏ ngủ nghỉ, thích sống nơi vắng lặng, tu tập thiền định, chuyên tâm đi kinh hành, đêm ngày thường tinh tấn không dám biếng nhác. Nhờ vậy, họ xa lìa sự buông lung, tham dục và siêng năng không hề bỏ phí thời gian tu tập trong suốt bảy năm. Tuy nhiên, sau bảy năm đó, tâm của những người này lại trở nên buông lung, biếng nhác không ngừng. Do vậy, khi nghe pháp môn Tổng trì, họ không đạt được sở nguyện nên tâm sinh nhàm chán, đắm mình trong sự sống dục lạc, từ bỏ nhiệt huyết tu tập pháp môn Tổng trì, không đạt được sở nguyện, tâm ý của họ nhàm chán, tiết kiệm đức sống an nhàn, ưa thích ngủ nghỉ, thường biếng nhác không đi kinh hành, trừ bỏ mong cầu không tu tập pháp môn Tổng trì, khoát áo Sa-môn nhưng không chịu giữ giới, đem tâm trí mê hoặc đi tìm cầu giáo thuyết thấp kém nên tất cả họ đều
quay về với đời sống thế tục và tích tập năm nghiệp.
Lúc ấy, biết chắc vua A-xà-thế đắm mình trong tịch lặng suốt bảy ngày đã dứt hẳn mọi nghi ngờ do dự, nên Đức Thế Tôn mới thuyết giảng. Oai nghi của bậc Thánh khiến cho tâm vua không còn buông lung, hoài nghi tranh cãi, trừ bỏ những kiến chấp trói buộc và tất cả những thú chơi xa xỉ của bậc vua chúa. Qua bảy ngày vua cùng với bảy ức người đi đến chỗ Phật, muốn thưa thỉnh, lãnh thọ giáo pháp. Mười vị thiện nam cầu pháp thấp kém cũng theo hầu vua ở trong đại chúng. Khi ấy, trong tòa có một vị Bồ-tát tên là Vô Khiếp Hạnh đã chứng đắc pháp Tổng trì, thành tựu pháp nhẫn trải qua vô số kiếp, đạt được vô sinh không còn điên đảo, biện tài vô lượng, chứng nhập Nhất thiết trí, đạo lực trí tuệ chân chánh, tùy thuận phân biệt, thực hành theo các Độ vô cực, hiểu rõ phẩm môn Tổng trì không thể nghĩ bàn, đều biết rõ mục đích, nguồn gốc tâm tánh của chúng sinh nên có thể giáo hóa, vì họ thuyết pháp mà không làm mất căn bản. Bồ-tát liền từ chỗ ngồi đứng dậy, mang y bày vai phải quỳ xuống sát đất chắp tay thưa:
–Bạch Thế Tôn! Mười vị thiện nam này xuất gia tu đạo, đêm ngày thường tinh tấn suốt bảy năm không mệt mỏi, muốn cầu được pháp môn Tổng trì nhưng không được, mất đi ý chí, bỏ áo Sa-môn trở lại hoàn tục, nghiên cứu về giáo lý thấp kém bậc Thánh; ngưỡng mong Đức Thế Tôn thuyết giảng nghĩa pháp, dùng phương tiện khéo léo để giáo hóa, khiến cho những thiện nam này bỏ những việc đã qua để tu tập ở tương lai, tự quay về đạo lớn vô thượng.
Đức Phật bảo Bồ-tát Vô Khiếp Hạnh:
–Những thiện nam này ở trong đời quá khứ rất lâu đã hủy báng Phật pháp không chịu lãnh thọ. Do vì hủy báng Phật pháp quá nhiều nên không thể nhanh chóng thành tựu đạo vô thượng. Bồ-tát Vô Khiếp Hạnh liền dùng kệ thưa Đức Phật:
Con nghe Bậc Đạo Sư,
Vua pháp nói rõ ràng
Việc làm các Bồ-tát
Diệt trừ vô số tội.
Công đức, tuệ lìa sợ
Không ai vượt qua được
Mười Lực không gì bằng
Tuệ Thánh không chướng ngại
Đã thoát khỏi ba cõi
Lại không còn buông lung.
Vì họ thuyết hạnh ấy
Làm thanh tịnh nghiệp đạo
Nay khai sáng vô lượng
Thường giữ tuệ cam lồ
Vì người phân biệt nói
Tâm do dự trói buộc.
Nay xin hỏi Như Lai
Chỉ Phật mới giải quyết
Vì sao các Bồ-tát
Tu hành pháp Đại thừa
Thường siêng năng tinh tấn
Thực hành không biếng nhác
Thu phục quyến thuộc ma
Dứt trừ các cấu uế,
Và tất cả các hạnh
Vì chỉ dạy chúng sinh.
Nên mới phân biệt nói
Cốt lõi của đạo hạnh
Từ ngữ rất vi diệu
Ôn hòa vì người nói
Ở nơi chỗ sinh tử
Độ tất cả tai ách
Lắng nghe lời tán thán
Giải quyết những nghi ngờ
Nguyện tối thắng thuyết giảng
Thực hành các đạo hạnh
Khéo tu đức thanh tịnh
Vốn xa lìa sinh tử.
Thương xót các chúng sinh
Khiến cho họ an ổn
Dứt hẳn chốn sinh tử
Bố thí xe trân báu.
Đầu mắt cùng thân thể
Vợ con cũng như vậy.
Tôn kính hạnh nhẫn nhục
Khéo tu tập giới đức,
Tinh tấn nơi vắng lặng.
Hiểu rõ tâm kiên cố
Thường sử dụng đức này
Nhẫn trăm ngàn tai nạn
Đi lại trong nhân gian
Thông suốt không ngăn ngại
Biết rõ pháp thường hành
Không một lần do dự.
Diệt trừ tham, sân, si.
Hiểu, không gì sánh kịp
Thấy rõ việc xuất gia
Giáo hóa trong sáu đường
Vì chúng sinh nói pháp
Như thể đang hành đạo.
Đức Phật liền bảo Bồ-tát Vô Khiếp Hạnh:
–Mười thiện nam này ở đời quá khứ đã vi phạm giới pháp và hủy báng kinh điển của các Đức Phật. Sao gọi là vi phạm giới pháp của các Đức Phật? Ở trong đời quá khứ rất lâu trải qua ba mươi hai kiếp có thế giới Diễm khí có Đức Phật hiệu là Quang Thế Âm Như Lai, Đẳng Chánh Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật Thế Tôn. Mười thiện nam này ở trong đời đó làm con của một trưởng giả thật giàu sang. Sau khi Đức Phật diệt độ, ở đời mạt pháp họ lập các công đức, xây dựng năm trăm chùa tháp, giảng đường, tinh xá, mang đủ thứ vật dụng để cúng dường cho Tỳ-kheo Tăng. Mỗi một chùa, tịnh xá có trăm ngàn Tỳ-kheo sống trong đó. Vào thời ấy, có một Bồ-tát hiệu là Biện Tích đã chứng pháp Tổng trì, dùng phương tiện khéo léo đi lại tự tại, ngồi trên tòa cao để thuyết pháp giáo hóa tất cả chúng sinh. Do vậy, hai vị Pháp sư này, được năm trăm Đức Phật trao truyền pháp Biện tài vô ngại và tám mươi ức Thiên tử đã dứt
sạch mọi cấu uế tự trang nghiêm thân, ở giữa hư không hóa hiện thành giảng đường kiên cố với các cờ xí, tràng phan để cúng dường. Lúc ấy, Bồ-tát vì thương xót tất cả chúng sinh mà thuyết giảng kinh điển. Bấy giờ, trong pháp hội, có bảy vạn người đạt được tâm không thoái chuyển, sẽ thành đạo Vô thượng Đẳng chánh giác và một vạn người chứng quả Tu-đà-hoàn.
Khi ấy, ở thế giới này có vị quốc vương tên Nguyệt Thi, ưa thích nghe pháp, mong muốn hiểu rõ ý nghĩa của kinh và tự lấy giáo pháp làm niềm vui nên vua dùng đủ mọi thứ cúng dường cho Pháp sư Bồ-tát Biện Tích. Vua ra lệnh cho năm trăm mỹ nữ, quý tộc ở trong cung trổi các kỹ nhạc, dùng các vật báu làm hoa rải lên pháp tòa, đồng thời dùng hương chiên-đàn xoa vào thân Bồ-tát, rồi dùng năm trăm cái lọng che kín pháp tòa, năm trăm bộ y phục tốt đẹp để cúng dường. Sau đó, vua và những người ấy đứng suốt bảy ngày đêm dường, đứng suốt bảy đêm ngày không dám ngồi xuống, tùy theo sở thích của họ nên được an ổn. Tất cả đều nhận thấy không mất thì giờ khi rất tôn kính bậc Pháp sư với phước đức rộng lớn vô thượng, vượt thoát khỏi mọi lỗi lầm. Lúc ấy, con của người trưởng giả giàu có ngang nhiên phỉ báng Pháp sư Bồ-tát Biện Tích và hủy phạm giới, không giữ gìn giới luật. Do tội này nên rơi vào địa ngục đủ chín vạn năm; được sinh trong loài người thì rơi vào trong biên địa chém giết lẫn nhau năm vạn đời. Vì nhận sai lầm nên gây tạo tội lỗi chồng chất khiến cho sáu trăm đời thường sinh làm người mù, điếc, câm, ngọng, không thể nói được. Sau đó, xuất gia làm Sa-môn, đến bảy trăm đời mới siêng năng tinh tấn tu tập, không tiếc thân mạng nhưng vẫn không đắc được pháp môn Tổng trì. Nay lại sinh vào đời của ta tâm thường tán loạn, không chuyên chú thiền định. Do vì tội báo tai họa đời trước ngăn che mà nay những thiện nam này cũng không thể đắc được pháp Tổng trì. Bởi thế, ta giao phó cho các ông phải trân trọng thọ trì kinh điển này. Đối với Pháp sư phải hết lòng cúng dường, không có tâm lo buồn và diệt hết độc hại, huống hồ vừa mới nghe qua lại sinh tâm ác độc?
Đức Phật nói:
–Này thiện nam! Giả sử có người bắt hết chúng sinh móc cả
hai mắt, tội ấy tuy nặng nhưng trải qua nhiều kiếp còn có thể hết. Còn nếu ai có tâm hại đến Pháp sư thì tội này không có giới hạn quá hơn tội kia. Giả sử có người có khả năng giúp các chúng sinh ưa thích việc tranh đấu và gây chia rẽ trở yên ổn thì được vô số công đức. Nhưng nếu gặp Pháp sư một lòng đứng trước mặt thì công đức này hơn hẳn công đức khiến cho chúng sinh ưa thích đấu tranh trở về với sự hòa hợp đến trăm lần, ngàn lần, vạn lần, ức lần hàng ức vạn lần. Do đó, công đức người kia làm sao sánh bằng việc đem tâm an vui đứng trước vị Bồ-tát. Vì sao? Vì người hủy báng Pháp sư chính là hủy báng Như Lai. Nếu ai muốn cúng dường Như Lai thì phải tôn kính Pháp sư. Muốn tôn kính Như Lai thì nên thuận theo Pháp sư, muốn lễ bái Như Lai thì phải lễ bái Pháp sư. Vì sao? Vì các Bồ-tát đều từ pháp sinh ra mà thành tựu được Nhất thiết chủng trí. Nhờ Nhất thiết chủng trí nên thành Phật Thế Tôn. Sự xuất hiện của Bồ-tát là để làm phát khởi tâm đạo, chứ không vì an trú trong tham dục. Bởi thế, ở nơi trần lao mà được đảnh lễ. Do vì không có chỗ sinh nên cũng chẳng có nơi an trú. Các vị thường tu tập phạm hạnh thanh tịnh nên được cung kính lễ bái; không vì vô sắc Tam-muội để nhận thọ sự lễ bái ở cõi Vô sắc, không vì tai nạn khác mà thuận theo sinh tử. Sở nguyện của các vị đã được tự tại nên đã vãng sinh, thoát khỏi những việc làm tối tăm của phàm phu. Người nào muốn làm Bồ-tát bị những tai họa khác chẳng khác nào làm cho hư không có những hình ảnh cũng tương tự thiện nam này. Ví như long vương A-nậu-đạt khi muốn thấy những con rồng đùa giỡn thì bảo tất cả những con rồng thân thuộc đều nương vào rồng chúa để được an ổn, thường thoát khỏi ba thứ bệnh, không còn hoạn nạn. Bồ-tát cũng vậy, trừ bỏ những ưa thích, đoạn trừ được ba độc (tham, sân, si) diệt hết các phiền não và các khổ não, như thế mới an lạc cứu độ chúng sinh. Ví như thuồng luồng bơi ở trong nước mà không có sợ hãi. Bồ-tát cũng vậy, ở trong ba cõi cũng không còn kinh sợ. Ví như thuồng luồng lặn ở nước sâu, được ở trong đó tha hồ ưa tung tăng uốn lượn mà không bị nước làm hại. Bồ-tát cũng vậy, đến nơi chúng sinh tối tăm, sống và thực hành sở nguyện, chỉ trí tuệ nhận biết, bàn luận không trái hạnh của đạo, không cùng với người ngu mà bị cấu uế, không vì ba cõi để bị chìm đắm. Do đó hành giả phải thường xuyên hộ trì và
phụng sự pháp mới được an lạc. Đây là những việc tu tập của Bồ-tát. Lúc ấy, Đức Phật nói kệ:
Ai muốn quy y Phật
Tôn kính các bậc Thánh
Thường cúng dường Bồ-tát
Phụng trì Thầy dẫn đường
Ta nay được y bát
Giường chõng các tọa cụ
Phật đều nhờ cúng dường
Người thuận theo cúng dường
Được đèn Phật vô thượng
Do việc cung cấp này
Mà thành tựu Chánh giác
Đứng đầu trong hàng Thánh
Cho ăn uống xe cộ
Các bậc trí tuệ này.
Vì người mê dẫn đường
Sẽ dùng cam lộ rưới
Tất cả loài chúng sinh
Cho trời, người an ổn
Nếu người mới phát tâm
Không thể báo ân này.
Bồ-tát Vô Khiếp Hạnh bạch:
–Bạch Thế Tôn! Nếu có phương tiện khiến cho mười người thiện nam này vừa diệt được tội chướng lại có thể chứng được đạo chăng?
Đức Phật nói:
–Giả như mười người này nhất tâm thọ trì, học tập, tuyên thuyết tu hành pháp luật của Đức Phật, lại làm Sa-môn, siêng năng đọc tụng kệ văn pháp Tổng trì thì có thể thành đạo. Thế nào là kệ văn của pháp Tổng trì?
Tu lắng trong
Câu rõ ràng
Thật trong sáng
Không thọ nhận
Không tạo tác.
Không chỗ đắc
Dẫn mau chóng
Chỉ vừa sinh
Trì tinh tấn
Đi vừa lạy.
Chuyên tu hành.
Trí hiểu rõ
Quán sát kỹ
Không còn khởi
Trừ tai họa
Bỏ quyến luyến
Hay xem thường
Đều thanh tịnh.
Không cấu uế.
Đức Phật bảo Bồ-tát Vô Khiếp Hạnh:
–Mười người này nhờ tụng trì kệ văn pháp Tổng trì, suốt bảy ngày tu tập công đức nên không còn ở nơi thấp kém của cõi Vô sắc, không ôm lòng sân giận, an lạc chẳng bao lâu đạt đến chỗ không tạo tác, tâm không còn cấu uế bình đẳng, trừ bỏ những vật hiện có, xa lìa năm ấm, diệt trừ tâm niệm Phật tán loạn. Các thiện nam này, giả sử thực hành theo giáo pháp đạo như thế, mười phương thế giới đều có ngàn Phật liền thị hiện trước mặt họ khiến cho họ nhìn thấy, tự trách tâm mình quay về với Thánh hiền, tội chướng có thể tiêu trừ, chứng được trí tuệ của đạo. Các thiện nam khi nghe Đức Phật dạy, họ thuận theo Pháp luật liền bỏ nghề nghiệp thế tục mà xuất gia làm Sa-môn, tụng đọc văn kệ pháp Tổng trì này, đúng như sự dạy bảo của bậc Thánh. Suốt bảy ngày tinh tấn tu tập, hết bảy ngày liền thấy mười phương đều có ngàn vị Phật rõ ràng vì họ mà thuyết pháp để tiêu trừ tội nghiệp, tất cả đều tu tập trí tuệ môn Tổng trì, vượt khỏi nạn của ba mươi sáu kiếp sinh tử chứng được quả vị không thoái chuyển, sẽ thành đạo Vô thượng chánh chân.
Đức Phật bảo Bồ-tát Vô Khiếp Hạnh:
–Vua của nước Nguyệt Thi lúc ấy, nay chính là Đức Phật A-di-
đà, Bồ-tát Biện Tích đó là Đức Phật A-súc. Mười người con trưởng giả hiện tại là người thiện nam ấy. Cho nên, này Vô Khiếp Hạnh! Họ có tâm tu học Đại thừa, siêng năng thực hành đúng như lời dạy của Đức Phật, an trú trong chánh pháp, diệt trừ vô minh, cẩn thận không tìm cầu pháp thấp kém của người khác.
Đức Phật dạy Bồ-tát Vô Khiếp Hạnh:
–Có bốn việc làm có thể hướng dẫn người tu tập trang nghiêm thanh tịnh đạo Phật. Những gì là bốn?
1. Thực hành pháp không, thường có tâm Từ bi không làm tổn hại chúng sinh.
2. Thương yêu, tôn kính bạn đồng học, không xem thường kiêu mạn.
3. Vì người thuyết pháp, nhờ vào kinh điển bố thí mà không có sự mong cầu.
4. Phải thường xuyên nhất tâm, không phá hoại tâm cúng dường cơm áo.
Đức Phật liền nói kệ:
Tâm họ thường tin tưởng vào pháp không
Tu tập đạo thanh tịnh thật tối thắng
Như ánh mặt trời tùy thời chiếu sáng
Chứng đạo Phật rồi sáng hơn thế nữa.
Chưa từng có người biết lỗi lầm mình.
Làm bậc Thánh đức thọ nhận tất cả
Như vậy thuận theo đạo tràng thanh tịnh.
Bỏ hết cống cao ngã mạn vô lượng.
Tất cả y phục tốt đẹp hiện có.
Đều đem cúng dường người hành đạo Phật.
Cũng không mong sự cúng dường của người
Đây là trang phẩm Phật đạo thanh tịnh
Do không mong cầu thí pháp vô lượng
Thường tu thương xót nhớ đến chúng sinh.
Tâm tánh thường nhớ về nghĩa ân đức
Là trang nghiêm thanh tịnh đạo chư Phật
Giả sử ưa phụng sự tất cả Thánh
Hoặc muốn cúng dường, không thích kinh điển
Thường nên thực hành Phật đạo vô thượng.
Ba ngôi quý cũng từ trong đó sinh.
Đức Thế Tôn bảo Bồ-tát Vô Khiếp Hạnh:
Lại có bốn việc làm mau thành Phật đạo. Những gì là bốn?
1. Ưa thích rõ nghĩa kinh điển Đại thừa.
2. Xa lìa tham muốn, không tập buông lung.
3. Thường bố thí đầy đủ cho người cùng khổ.
4. Có thể phát khởi ban bố bảy Thánh tài cho người.
Đức Phật liền nói kệ:
Tôn kính Pháp sư
Ngưỡng mộ Đại thừa.
Xa lìa tham dục
Tu hạnh thanh tịnh.
Thương yêu bần khổ
Cứu giúp các nạn
Dùng bảy Thánh tài
Bố thí không mệt.
Đức Thế Tôn lại bảo Bồ-tát Vô Khiếp Hạnh:
Lại có bốn việc làm mau chứng thành Phật. Những gì là bốn?
1. Thường thực hành đại Bi yêu thương chúng sinh.
2. Thường thương xót nhiều vì họ mà rơi nước mắt
3. Luôn luôn vui vẻ, hiện ra nét mặt hiền hòa đối với chúng sinh.
4. Thường thực hành cứu độ rộng lớn để thoát tai họa sinh tử trong ba cõi.
Đức Phật liền nói kệ:
Thường thực hành đại Bi
Thương yêu các chúng sinh
Nhớ mong cầu thành tựu
Như mẹ thương con mình
Thương yêu trọn cuộc đời
Không sợ các tai nạn.
Năm đường như bọt nổi
Thương xót làm rơi lệ
Vui vẻ nhìn chúng sinh
Nhờ pháp được an lạc
Giáo hóa lìa các khổ
Không khổ, an ổn nhiều
Tùy thuận theo năm đường
Phương tiện dạy thích nghi.
Giải thoát khổ ba cõi
Chứng được đạo Vô thượng.
Đức Phật bảo Bồ-tát Vô Khiếp Hạnh:
–Nếu có người siêng năng cầu pháp Tổng trì này nên đến nơi pháp hội tu tập vắng lặng, tất cả đều thực hiện hạnh bình đẳng, thanh tịnh, mặc y phục trong sạch, tu tập bốn oai nghi đức hạnh chân chánh, tâm không giải đãi, dùng bao nhiêu vật dụng cúng dường, phụng dưỡng Pháp sư, hết lòng tin Tam bảo, luôn cung kính khiêm nhường, trật tự, chưa từng mỏi mệt, thường thực hành tinh tấn, không có thực hành hạnh tà dua nịnh, tâm thường nhớ Phật không xa lìa, ý chuyên tu tập trừ bỏ những gì hiện có, đã không có sở hữu cũng không nhớ nghĩ về sở hữu đều hiểu rõ tâm hành của chúng sinh, chuyên cần giữ gìn tâm miệng mình cẩn thận, ưa thích thưa hỏi, thọ trì pháp chư Phật, sám hối lỗi lầm, giữ gìn đức hạnh trợ thêm công đức, oai nghi lễ nghĩa không trái giáo lý của đạo, thích ứng tất cả, nghe tiếng phi nhân chẳng lấy làm lo sợ, không sợ hãi những côn trùng bò cạp, nọc rắn độc, cung kính sư trưởng, tu tập kinh điển này chưa từng mệt mỏi. Khi Đức Phật thuyết kinh này, ba vạn người nguyên chưa từng phát tâm đạo, nay đều phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, năm ngàn người xa lìa cấu uế đắc các Pháp nhãn tịnh, ba vạn Bồ-tát đắc được pháp Nhẫn vô sinh.
Đức Phật nói:
–Nếu có Bồ-tát nào nghe thuyết giảng kinh pháp này thì được đầy đủ các công đức, vô lượng biện tài. Nếu có thiện nam, thiện nữ nào học đạo Bồ-tát đều dùng bảy báu trải khắp tam thiên đại thiên thế giới, hằng hà sa kiếp tinh tấn phụng trì Tam bảo, có người nghe kinh điển này phước đức nhiều hơn trên. Nếu có Bồ-tát trải qua trăm ngàn kiếp thực hành năm Độ vô cực mà không được trí tuệ cao siêu,
không có phương tiện thiện xảo, chẳng bằng nghe những căn bản của kinh điển này thì phước đức lớn hơn nhiều. Vì thế, này thiện nam! Ta giao phó kinh này cho các ông cùng truyền trao cho nhau ân cần giúp đỡ, tùy thời bảo vệ khiến không quên mất, chớ làm giảm sút mà được tồn tại lâu dài ở đời trì tụng, giảng thuyết phân biệt rõ nghĩa lý cho người. Giả sử gặp tai nạn bị mất thân mạng sẽ cẩn thận với kinh này, chớ quên mất lời dạy của Đức Phật. Đức Phật giảng thuyết như vậy, Bồ-tát Vô Khiếp Hạnh, mười thiện nam, các vị đại Thanh văn, tất cả Trời, Rồng, Quỷ thần, A-tu-la và người nghe kinh rồi hoan hỷ đảnh lễ lui ra.
Số 812 - Bồ-Tát Hành Ngũ Thập Duyên Kinh
SỐ 812
BỒ-TÁT HÀNH NGŨ THẬP DUYÊN KINH
Hán dịch: Đời Tây Tấn, Tam tạng Trúc Pháp Hộ,
người nước Nguyệt Chi.
Một thời, Đức Phật ở trong núi Kỳ-xà-quật thuộc thành La-duyệt-kỳ cùng với một ngàn hai trăm năm mươi vị Tỳ-kheo Tăng, vô số Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di, Trời, Rồng, Quỷ Thần, mười vạn Bồ-tát từ mười phương đến, tất cả tự nhiên đều ngồi trên tòa Sư tử hoa sen bằng bảy báu. Các Bồ-tát mười phương thấy Đức Phật đoan chánh không ai bằng, thân có ba mươi hai tướng tốt và tám mươi vẻ đẹp. Trong tòa có một Bồ-tát gọi là Nhã-na-thi-lợi bảo Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi:
–Thưa Nhân giả! Nhân giả là người hiểu rõ ý nghĩa sâu xa kinh điển, vậy có thể tự biết vì nhân duyên gì Đức Phật trang nghiêm thân và thành tựu công đức như thế? Các Bồ-tát khắp mười phương khi nghe hỏi vậy đều hết sức vui mừng.
Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi liền đi đến quỳ trước Đức Phật thưa:
–Bạch Thế Tôn! Các Bồ-tát ở trong tòa có vị đã đạt được trí tuệ không thoái chuyển còn có người chưa đạt được. Tất cả đều thấy thân Phật có ba mươi hai tướng tốt và tám mươi vẻ đẹp, trang nghiêm thân và đoan chánh không gì sánh bằng. Do nhân duyên gì được như vậy? Nguyện xin Thế Tôn thuyết giảng về các công đức Thế Tôn đã làm ở đời trước cho các Bồ-tát. Sau khi nghe xong chư vị sẽ được lợi ích tăng trưởng công đức.
Đức Phật bảo:
–Lành thay, lành thay! Văn-thù-sư-lợi vì lợi ích cho các Bồ-tát mới phát tâm hỏi thế. Hãy lắng nghe ta thuyết giảng về công đức đã làm đời trước:
Bồ-tát đời đời thường đem những vật báu quý lạ đem bố thí cho người, thường đem mắt lành, ý hay giúp đỡ cho người. Do đó, Bồ-tát chứng được trí tuệ Phật, hiểu biết các kinh pháp.
Bồ-tát đời đời thường dùng trân bảo năm màu của người nữ để trang sức, dùng tâm Từ bi để giúp đỡ mọi người cho nên nghe được vạn thứ tiếng phát ra từ Đức Phật.
Bồ-tát đời đời luôn dùng nguyện tốt, tâm thiện thị hiện làm người ở thế gian. Vì thế, mọi người thấy Phật thị hiện không nhàm chán. Ví như trăng rằm tròn đầy rất đẹp, trông ngắm không chán.
Bồ-tát đời đời luôn vì người thuyết pháp, không từ sự mong cầu mà chỉ nói mục đích làm cho họ được yên ổn, vì thế, khi Đức Thế Tôn thuyết giảng kinh người nghe thấy vô cùng hoan hỷ.
Bồ-tát đời đời thường không nói những xấu ác của người, cũng không nói cho người khác, do đó, những cấu uế không bám theo thân Phật.
Bồ-tát đời đời thường chịu sự hủy nhục, tuy có sức mạnh nhưng đều nhẫn chịu, vì thế hạnh của Đức Phật thật vĩ đại, nếu làm hạnh thấp kém vì người vẫn là cao thượng.
Bồ-tát thấy người khốn khổ, nguy họa thường cung cấp đầy đủ cho họ, thấy người phá sự an ổn, khiến họ ở trong sự hòa hợp. Vì thế, khi Đức Phật hành đạo ở đâu là thị hiện oai thần như hình tướng vui vẻ.
Bồ-tát đời đời không làm cung, nỏ, đao binh khí khiến người giết hại lẫn nhau, vì thế, khi Đức Phật hành đạo những thứ gai, góc, ngói đá, đồi, gò đất đều tự tan biến.
Bồ-tát đời đời nghe pháp từ vị thầy không dám sai phạm. Vì thế, những việc Đức Phật làm thường được thành tựu viên mãn.
Bồ-tát đời đời thường ưa thắp đèn ở điện Phật và ở trước thầy, cha, mẹ; người có những nghi ngờ liền được giải thích. Do đó, thân của Đức Phật thường phát ra ánh sáng rực rỡ vi diệu không gì bằng, oai thần vời vợi mới như thế.
Bồ-tát đời đời thường thấy người giúp việc liền thuyết giảng kinh cho họ mà không la rầy quở mắng, khiến cho họ bỏ những mặc cảm của mình lại nghe được kinh điển. Do đó Đức Phật thuyết kinh luôn luôn thông suốt không sai lầm.
Bồ-tát đời đời thường không dùng mắt xấu ác để nhìn người, giả sử có sân giận lần lần nhẫn chịu. Do đó, mắt Phật không lớn, không nhỏ, dài rất đẹp, người nào thấy Phật cũng yêu thích.
Bồ-tát đời đời thấy vợ của người đoan chánh, không đem tâm dâm dục hướng về mình. Vì thế, thân Phật tướng tốt đẹp không ai bằng. Ai thấy cũng ưa thích.
Bồ-tát đời đời thường có lúc gặp quả chín và hoa hương thơm đem dâng trên Đức Phật, Tỳ-kheo Tăng, thầy, cha mẹ. Do đó, cây, quả và hoa thấy Phật đều nghiêng hướng về phía Đức Phật.
Bồ-tát đời đời thấy đường xấu, gò đất liền ban ra bằng phẳng, thấy không có cầu cống lại xây dựng cầu cống, không vì tiền tài làm người sợ hãi. Vì thế, Đức Phật vào cửa nhỏ hẹp thì cửa ấy tự lớn thêm lên.
Bồ-tát đời đời thường thấy nơi hoang vắng không có giếng, cây liền trồng cây, đào giếng và các thức ăn uống khiến cho người có ăn. Vì thế, những nơi Đức Phật thành đạo hiện ra dòng suối nước chảy ra tám vị.
Bồ-tát đời đời luôn thấy kẻ ăn xin đi lang thang ra vào mà không nói xấu xa của người. Vì thế, thân Phật trong sạch không có nhơ bẩn.
Bồ-tát đời đời đem nhiều thứ hương trang điểm thân Phật, dùng tâm tốt cúng dường Đức Phật và chùa, tháp. Vì thế, chư Thiên, người làm gió hương thổi đến để cúng dường Phật.
Bồ-tát đời đời thường đem nước hương đủ loại, thau rửa mặt, tăm, bàn chải để cúng dường Đức Phật và các Bồ-tát. Do đó, trong miệng trên mặt đều có hương thơm, ví như hương chân cất ở phòng kín.
Bồ-tát đời đời thấy người có tâm sân giận tranh cãi với Bồ-tát, thì thường dùng tâm hiền từ để cư xử với họ. Vì thế, khi Đức Phật hành đạo những loài sâu kiến ở dưới chân đều được an ổn, oai thần của Đức Phật cao vời vợi như thế đó.
Bồ-tát đời đời được ở trong nước có nhiều hương hoa y phục tốt đẹp đều đem dâng cúng Đức Phật. Vì thế, có người tung hoa lên thân Phật tạo thành lọng hoa.
Bồ-tát đời đời không phá hoại phòng nhà của người mà còn thích xây dựng nhà cửa. Vì thế, Đức Phật oai lực vững chắc như Kim cang, bốn bên (thân thể) như núi, không ai có thể hại thân Phật được.
Bồ-tát đời đời thấy người đói khát, trước cho ăn uống, sau giảng thuyết kinh pháp. Vì thế, trước chỗ Phật đứng đều có nước hương thơm chảy ra.
Bồ-tát đời đời từ sự mong cầu của người có gì liền ban cho, không còn tiếc lẫn. Vì thế khi Đức Phật thuyết kinh người nghe không còn (đường đột) ngơ dại tất cả đều được lợi ích. Do đó, Đức Phật thu phục các ma.
Bồ-tát đời đời thường thích đem những âm nhạc hay đến Đức Phật và tháp. Vì thế, Đức Thế Tôn thuyết kinh cho đệ tử, người đầy khắp trong một cõi Phật đều nghe được tất cả.
Bồ-tát đời đời làm (tạc vẽ) nhiều loại cây báu vàng bạc lên trên Đức Phật. Do đó chư Thiên, quỷ thần không thể thấy đỉnh đầu của Phật.
Bồ-tát đời đời xây dựng tháp Phật, đem nhiều loại hương thơm sơn quét vào. Do đó, chỗ hành đạo của Đức Phật trân bảo hương hoa rải khắp thân Phật.
Bồ-tát đời đời thấy người bị trúng độc, liền đem tâm Từ bi đến khuyên bảo họ. Vì thế, chỗ hành đạo của Đức Phật, hoặc người, hoặc cây đều an lành.
Bồ-tát đời đời thường theo kinh pháp không sai phạm, tâm luôn ôn hòa nhẫn nhục đối với người. Vì thế, có người cuồng loạn đến chỗ Phật đều được an ổn.
Bồ-tát đời đời đem bao nhiêu thứ hương cúng dường xá-lợi Phật và sơn tháp. Vì thế, thân Phật không có mùi hôi, những thứ nhơ bẩn, tai họa không thể (hại) đến thân Phật, oai thần của Phật cao vời vợi như thế.
Bồ-tát đời đời thường thấy người bị cuồng loạn, hoặc bị quỷ thần nắm giữ quở trách, liền đến cứu giúp, khiến họ thoát khỏi nạn.
Vì thế, đến chỗ của Phật, nếu có sâu kiến đều tự bò đi.
Bồ-tát đời đời phụng dưỡng cha mẹ và thầy hoặc thấy nằm ngủ không thức dậy, nếu muốn làm tỉnh dậy thì dùng âm nhạc, hoặc dùng tiếng tụng kinh hay đến đánh thức. Vì thế, Phật ở trong thanh vắng mà chư Thiên, Phạm vương, Đế Thích đem âm nhạc hương hoa đến thức dạy.
Bồ-tát đời đời vì Phật tạo lập tinh xá tốt đẹp, sửa chữa nhiều thứ giường chõng, tọa cụ. Vì thế, loài muỗi, ruồi, ong, rắn, rệp, chí không dám đến gần Phật.
Bồ-tát đời đời thường về mùa đông lạnh vì Phật và các Bồ-tát may y tốt đẹp quý. Vì thế tùy theo không khí, gió thổi đến Đức Phật không lạnh không nóng cũng không làm lay động tơ áo.
Bồ-tát đời đời có những thức ăn ngon ngọt, đều không ăn một mình, nếu gặp thầy, cha, mẹ có thức ăn, không bớt đi để ăn. Vì thế, Đức Phật xả bỏ năng lực thần thông, tuy không ăn nhưng Phật cũng không đói khát, thân không gầy yếu.
Bồ-tát đời đời không phóng lửa ở núi hoang vắng, đều trừ diệt ba độc của người. Vì thế sau khi Đức Phật nhập Niết-bàn lửa tuy cháy hừng hực mà không thể làm thân Phật biến sắc.
Bồ-tát đời đời thường tôn quý trên thầy, cha mẹ đến người có đạo đức, phòng, nhà y phục, cơm nước gặp người mà hành khất đều cung cấp cho họ. Vì thế, chư Thiên, Quỷ thần và các trưởng giả đem những vật quý báu ở thế gian để dâng lên Đức Phật.
Bồ-tát đời đời vì Phật sửa sang đường hẻm đem nước hương rải trên đất. Vì thế, khi Đức Phật hành đạo nhiều loại hoa đẹp, xếp thành hàng rải trên mặt đất.
Bồ-tát đời đời thường trì giới chưa từng sai phạm. Cũng không bảo người khác phạm. Vì thế, khí gió thổi lên bốn bên mà không thể làm lay động sợi lông của Phật.
Bồ-tát đời đời vì Phật ở trong đạo thường cúng dường màn phướn năm màu, cung thỉnh Đức Phật và Tỳ-kheo Tăng thọ trai. Vì thế chỗ hành đạo của Đức Phật, chư Thiên giăng phướn năm màu che ngài đi, oai thần của Thế Tôn rộng lớn mới như thế.
Bồ-tát đời đời đem trân bảo quý, giày da với tâm cung kính cúng dường Đức Phật. Vì thế, khi Phật đi kinh hành, chân cách mặt
đất bốn tấc không đạp đất, văn tướng hiện ra.
Bồ-tát đời đời thường đem cờ phướn lọng hoa đủ năm màu sắc, dùng trang nghiêm trên tháp Đức Phật. Vì thế, tự nhiên hiện ra cờ lọng nhiều màu che Đức Phật đi.
Bồ-tát đời đời vì Phật sửa sang đường đem nước hương rải trên đất. Do đó, chỗ hành đạo của Phật được loài rồng mang nhiều nước hương phun trên đất.
Bồ-tát đời đời không từng nói về sự bất tịnh của người mà còn giấu kín, giả sử có nói ra với tâm góp ý không làm hại. Vì thế, chư Thiên, Rồng, Quỷ thần, chim không bay quá trên đất Phật.
Bồ-tát đời đời thấy Phật hoặc Tỳ-kheo Tăng đều (nâng đỡ) thị giả, tôn kính đảnh lễ. Vì thế, chỗ hành đạo của Phật được chư Thiên, Phạm vương, Đế Thích, A-tu-la, Quỷ thần, người ở thế gian đều tôn kính đảnh lễ dưới chân Phật.
Bồ-tát đời đời thường giữ gìn thân, miệng, ý không phạm các việc ác, không những cho mình mà còn ban bố khắp thiên hạ. Vì thế, khi Bồ-tát ở trong bụng mẹ, mùi hôi, cấu uế không dính vào thân, thường an ổn không sợ hãi, cũng không bị nhiễu hại.
Bồ-tát thường đem tâm tốt diện kiến Đức Phật, thấy kẻ oán cũng như cha mẹ tâm đều bình đẳng không có phân biệt. Vì thế, trí tuệ của Phật đều đầy đủ, chỉ vì người thiện không có ác, có nghi ngờ, thắc mắc thưa hỏi, Ngài đều giải rõ.
Bồ-tát đời đời đem các âm nhạc, hương thơm cúng dường Đức Phật và tháp. Vì thế, khi Đức Phật vào thành, các âm nhạc trong thành không đánh mà tự kiêu.
Bồ-tát thường không có tâm so đo tính toán, nên dùng vàng bạc trân báu cung kính dâng lên Đức Phật và tháp, các Bồ-tát, Tỳ-kheo Tăng và người đều đem bố thí, cúng dường, dùng tâm và lời nói ôn hòa vui vẻ. Vì thế, hạnh của Phật rõ ràng cao vượt khỏi hạng thấp kém.
Bồ-tát đời đời vì Phật mà cúng dường xe qua lại khiến Đức Phật đủ phương tiện đến đi, với tâm cung kính diện kiến Đức Phật, lại tán thán công đức của Phật. Vì thế ánh sáng của Đức Phật soi chiếu thì ánh mặt trời, mặt trăng, sao, đều mờ đi, không gì sáng bằng ánh sáng của Đức Phật, oai thần của Phật cao vời vợi đến như thế.
Đức Phật nói:
–Đời trước khi ta còn làm Bồ-tát, đời đời đã làm vô số việc để lợi ích cho mọi người, nói nhiều công đức. Ta từ vô số kiếp đến nay, có tài sản biết vô thường, cho nên đem bố thí cho người, ta thường làm công đức như vậy, Đế Thích, Phạm vương, Trời, Người không thể làm được. Đây là đều do làm những công đức đời trước mà đạt được, hư không có thể đo, núi Tu-di còn có thể tính, nước trong biển có thể lường, công đức của Phật đã tích lũy nhiều ức kiếp, nói không thể hết, không thể lường được. Nếu có người chú tâm nhớ nghĩ công đức của Thế Tôn thì phước của họ không thể lường: Huống nữa lễ bái, tán thán Phật. Người muốn mong cầu thành Phật thì nên thực hành những công đức như vậy.
Đức Phật thuyết kinh này rồi, các Bồ-tát và chư Thiên đều vui mừng đảnh lễ Đức Phật rồi lui ra.
Số 813 - Phật Thuyết Vô Hy Vọng Kinh
SỐ 813
PHẬT THUYẾT VÔ HY VỌNG KINH
Hán dịch: Đời Tây Tấn, Tam tạng Trúc Pháp Hộ.
Tôi nghe như vầy:
Một thời Đức Phật du hóa ở núi Linh thứu thuộc thành Vương xá, cùng năm trăm vị đại Tỳ-kheo và sáu vạn Bồ-tát, tất cả đều chứng thần thông của bậc Thánh, thành tựu pháp Tổng trì và Biện tài vô ngại; thuyết giảng kinh pháp thường không sai khác, thần thông biến hóa không thể nghĩ bàn, hạnh nguyện đầy đủ thể nhập cùng khắp. Những vị ấy tên là Bồ-tát Vô Tổn Tấn, Bồ-tát Độ Hưởng Lôi Chấn Oai, Bồ-tát Nhã Dạ Nguyệt Hoa, Bồ-tát Đại Vũ Điện Ngôn Từ, Bồ-tát Quán Vô Để Độ Cảnh Giới, Bồ-tát Siêu Sơn Đỉnh, Bồ-tát Hân Nhạo Linh Duyệt, Bồ-tát Đa Ly Cấu Mạc Năng Đương Quang, Bồ-tát Quyết Chúng Sinh Tánh Nghị Độ, Bồ-tát Đắc Kiên Cường Như Kim Cang, Bồ-tát Ư Chư Âm Hưởng Tối Diệu, Bồ-tát Việt Phạm Oai Thanh, Bồ-tát Xứng Tự Tại Khả Úy Mạc Năng Phạm, Bồ-tát Tích Chư Đức Bổn Như Lũy Bảo, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi Đồng chân là những vị đứng đầu trong sáu vạn Bồ-tát.
Trong các Hiền giả! Có Tôn giả Xá-lợi-phất chỉ ở một mình, nhất tâm thiền định từ chỗ ngồi đi đến nơi Đức Phật. Lúc ấy, Đức Thế Tôn ngồi ở dưới gốc cây, đã đạt được Tam-muội chánh định vắng lặng, khi Xá-lợi-phất từ xa nhìn thấy Đức Thế Tôn oai nghi đức hạnh điềm tỉnh hòa nhã, đang tìm tấm tòa bằng cỏ trải ra và ngồi kiết già trên đó, ngay thẳng, thân không nghiêng ngửa nương tựa, Bồ-tát liền nghĩ: “Thật chưa từng có, ánh sáng, oai thần của
Như Lai Chí Chân không thể tính kể, an tỉnh trong đạo, nhờ đó chúng sinh được an lạc, có thể đạt được trí tuệ chân chánh vô thượng, nếu có thưa hỏi về công đức, hiểu rõ các pháp đều thông suốt.” Bấy giờ, Đức Phật đang yên tĩnh thanh vắng, từ Tam-muội phát ra âm thanh, khi ấy Xá-lợi-phất nghe Phật Thế Tôn phát ra tiếng nói, tâm hoàn toàn an ổn, đạt được bản nguyện, liền đến trước Đức Phật, đứng chí thành đảnh lễ, tâm luôn vui mừng, dùng kệ để tán thán:
Nếu có chúng sinh
Không có mong cầu
Chưa từng chấp niệm
Đối với kinh điển
Du hóa thế gian
Chỉ thích bình đẳng
Thì thường thọ nhận
Những kinh pháp này.
Chúng sinh không bằng
Thấy những lỗi nhỏ
Tin hiểu tất cả
Đều là hư huyễn
Hiểu rõ các pháp
Đều như hư không
Không thấy tôi, ta
Mới an lạc nhiều
Người không suy nghĩ
Tất cả chúng sinh.
Không nhớ chúng sinh
Hoặc không chúng sinh
Chưa từng chứng đắc
Hết thảy suy nghĩ
Không thấy tôi, ta
Mới an lạc nhiều
Từ xưa đến nay
Không tướng hòa hợp
Không vì có tướng
Mà bị mê hoặc
Không làm phát khởi
Cũng không chỗ trú
Chẳng thấy thọ mạng
Được an ổn nhiều
Nếu có trí tuệ
Không dựa mọi người
Ở trong pháp giới
Chẳng có đấu tranh.
Bỏ đi tất cả
Tưởng của chúng sinh
Nhớ nghĩ không còn
Là được an ổn
Người luôn thực hành
Ở trong giới cấm.
Nhân từ tất cả
Thường không bỏn sẻn.
An trú trong pháp
Không còn suy tính
Chẳng thấy sợ hãi
Thế được an lạc.
Hoặc dùng nhẫn nhục
Hòa thuận tất cả.
Người chưa từng có
Ưa thích tranh cãi,
Không được tinh tấn
Cũng không lười biếng
Không nghĩ nhẫn nhục
Thế được an lạc.
An trú kiên cố
Nhất tâm thiền định
Tâm không còn niệm
Trừ hết tán loạn.
Hiểu rõ các pháp
Trú trong các định.
Không nghĩ đến thiền
Thế được an lạc.
Hoặc không thấu hiểu
Cũng không trí tuệ
Cũng chẳng nương theo
Người vô trí dạy
Chẳng thường hiểu rõ
Cũng không mê mờ
Không tưởng trí tuệ
Là được an lạc
Ở nơi thanh vắng
Cũng như xóm làng.
Cả hai nơi ấy
Tu tập bình đẳng.
Cũng không nghĩ xấu
Đây là xóm làng
Không nghĩ nhàn rỗi
Mới là an lạc.
Giả sử khất thực
Đầy đủ thức ăn
Cũng không cho rằng
Ta cầu thức ăn.
Không tự khen mình
Ta hành khất thực.
Không nhớ đến nó.
Mới là an lạc
Đã từ lâu xa
Mặc y hoại sắc.
Lãnh thọ giữ gìn
Che thân thể này.
Không tự cho là
Ta mặc áo thô
Người không kiêu mạn
Mới được an lạc.
Giáo pháp chư Phật
Dạy muốn an lạc
Nương ba pháp y
Không được lìa thân.
Không nhớ nghĩ mình
Thực hành chân chánh.
Chẳng tự vui mừng
Ấy là an lạc.
Có thể giảng thuyết
Các pháp vi diệu.
Không chấp ta, tôi,
Không lệ thuộc người.
Không tự khen mình,
Là đã giảng pháp.
Không theo âm thanh
Ấy là an lạc.
Nguồn gốc các đức
Không ôm vọng tưởng.
Không tưởng bền vững
Không nhớ việc làm.
Chẳng nghĩ sạch dơ
Nhớ nghĩ trong tâm
Thân không tạo tác
Ấy là an lạc.
Hoặc làm phát khởi
Không tưởng đến nó.
Có nơi an trú
Không nhớ chỗ ấy.
Đêm ngày tinh tấn
Kinh hành đúng lúc
Không nói trau chuốt
Ấy là an lạc.
Giả không nhớ nghĩ
Làm và không làm
Thường không vọng tưởng
Niệm thật phi thường.
Như Lai ngoại đạo
Không có sai biệt
Không nghĩ thù thắng
Ấy là an lạc.
Không còn toan tính
Trong tưởng an ổn.
Đều như hư không
Không chỗ vượt qua
Tâm không nhớ nghĩ
Ta và chúng sinh
Chẳng thấy sai khác
Ấy là an lạc
Nếu hiểu huyễn hóa
Như mộng trong đêm
Chứng được biện tài
Tâm không quên mất
Đi vào thế gian
Như trăng trong nước
Không có tiến lùi
Mới được an ổn.
Hiểu rõ phương tiện
Nhận thấy Chân đế
Cho rằng thân này
Không có bền vững
Thì nhận biết được
Các pháp vắng lặng.
Không khởi vọng tưởng
Ấy là an lạc.
Bấy giờ, Thế Tôn khen ngợi Xá-lợi-phất:
–Lành thay, lành thay! Xá-lợi-phất! Sự hiểu biết của ông thật sâu xa, tu hành trí tuệ đạt tới chỗ cứu cánh. Rồi vì các chúng sinh giảng nói chánh pháp khiến cho họ quay về với đạo vi diệu. Tại sao như vậy?
Này Xá-lợi-phất! Từ chỗ thiền định đi đến núi Kỳ-xà-quật vì các người học, Tỳ-kheo, Bồ-tát bố thí pháp ngữ khiến cho chúng
hội mở mang trí tuệ và thọ lãnh giáo pháp.
Bấy giờ Xá-lợi-phất liền bạch:
–Kính Bạch Thế Tôn! Con không thể làm cho chúng hội tập họp. Vì sao? Vì ở trong hội này, các vị Bồ-tát có oai đức rất lớn, trí tuệ vô tận vượt thoát khỏi trời, rồng. Con chẳng sánh bằng. Khi ấy Đức Phật từ thân phóng ánh sáng chiếu khắp tam thiên đại thiên thế giới, đồng thời các Bồ-tát ở cõi Phật nhờ ánh sáng rực rỡ này, chỉ trong chốc lát đều đến tập trung ở núi Linh thứu; tất cả đi đến chỗ Phật đảnh lễ sát chân, nhiễu quanh Đức Phật ba vòng, trở lại an trú trên hư không. Các Tỳ-kheo và Bồ-tát từ nơi thiền định đều đến chỗ Phật, đảnh lễ sát đất rồi ngồi qua một bên. Có trăm ngàn nhân dân ở trong thành Vương xá đi đến chỗ Đức Phật đảnh lễ sát chân, liền ngồi qua một bên. Khi ấy thấy vô số chúng đều đến tụ họp, Đức Phật nhìn Văn-thù-sư-lợi liền mỉm cười. Văn-thù-sư-lợi lập tức từ chỗ ngồi đứng dậy, sửa y bày vai phải, quỳ gối sát đất chắp tay thưa.
–Bạch Thế Tôn! Do nhân duyên gì Thế Tôn cười, Như Lai Chí Chân chưa từng cười mà không có nguyên do.
Đức Phật bảo Văn-thù-sư-lợi:
–Hôm nay, ở núi Linh thứu có vạn Bồ-tát đều thuyết giảng kinh Dụ Tượng, từ xưa cũng chưa từng được giảng.
Hiền giả A-nan nghe Đức Phật dạy, liền từ chỗ ngồi đứng dậy sửa y phục tề chỉnh, hai chân quỳ xuống, chắp tay hướng về Đức Phật thưa:
–Bạch Thế Tôn! Lành thay! Thế Tôn thương xót chúng sinh làm cho họ hoàn toàn an lạc, nguyện xin thuyết giảng kinh Dụ Tượng (Ví dụ về con voi), kinh này khó nghe, mọi người muốn nghe, mong Thế Tôn thuyết giảng cho các bộ chúng đã về đây tập họp được nghe kinh này, nhất định sẽ chứng được ánh sáng, sâu xa vi diệu. Vì sao? Vì Như Lai Chí Chân trên hết trong ba cõi không ai sánh bằng, trước đây Đức Thế Tôn nhìn thấy Bồ-tát Văn-thù liền cười; ở đây có thật ý nghĩa, không phải hư dối.
Đức Phật bảo:
–Lành thay, lành thay! Này A-nan! Ông mới thấy rõ nguồn gốc công đức châu báu, trí tuệ nhận biết không có giới hạn. A-nan!
Hãy lắng nghe suy nghĩ kỹ sẽ vì ông mà giải thích về ý nghĩa cười trước đó.
Khi ấy, A-nan và đại chúng lãnh thọ và lắng nghe. Đức Phật bảo A-nan:
–Nếu có chúng sinh thích tin hiểu pháp này thì những cử động đi, đứng đều như bước đi của voi. Người tin kinh này đều như bước đi của voi lớn và bước đi của rồng; người vui thích ý nghĩa chân thật của pháp này cũng ví như bước chân của sư tử, đi đứng, cử động nào cũng vĩ đại không ai bằng.
Đức Phật dạy A-nan:
–Kinh này là sự chỗ chính yếu của các Bồ-tát.
Chúng Bồ-tát thuận theo lời dạy trong kinh này thì nên thưa hỏi thọ trì, công đức đời trước hiện ra trước mắt. Sau khi ta diệt độ kinh này hướng đến các Bồ-tát để được giữ gìn, tâm định, ý định cho nên trở về không, miệng tụng tâm suy nghĩ là kho tàng của Bồ-tát, không phải nơi quay về đức mỏng, bế tắc của Bồ-tát, chẳng phải chỗ trở về lòng độc hại, dua nịnh hư dối của Bồ-tát, cũng không phải nơi trở lại nhiều mong muốn vọng tưởng của Bồ-tát.
Bấy giờ Đức Thế Tôn hiện ra tướng đoan chánh nên cảm ứng đến Văn-thù. Văn-thù-sư-lợi liền biết điềm ấy, tự nghĩ rằng: “Ta muốn thưa hỏi Đức Như Lai Chí Chân về pháp sâu xa, tất cả hàng Thanh văn và Duyên giác không thể sánh bằng, các Bồ-tát thực hành theo như thế thì phải làm thế nào?” Tôn giả Văn-thù-sư-lợi đến trước Đức Phật thưa:
–Bạch Thế Tôn! Hôm nay con muốn thưa hỏi Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác nếu Thế Tôn cho phép con mới dám thưa.
Đức Phật bảo:
–Này Văn-thù-sư-lợi! Tùy ý thưa hỏi, đại chúng trong hội đều đến tập họp sẽ nhờ ân này.
Văn-thù-sư-lợi liền thưa Phật:
–Bạch Thế Tôn! Làm thế nào Bồ-tát chứng được pháp công đức; đều hiện ra tất cả hạnh của Bồ-tát, giáo hóa cho tất cả chúng sinh không thể tính kể, thị hiện vào các cõi nước của Phật như mặt trăng trong nước?
Đức Phật nói:
–Lành thay, lành thay! Văn-thù-sư-lợi đã hỏi tóm tắt về những nghĩa chính yếu, Như Lai sẽ vì người mà phân biệt đầy đủ, khiến cho chúng được các công đức hãy lắng nghe suy nghĩ kỹ.
Văn-thù-sư-lợi và đại chúng vâng lời lắng nghe Đức Phật dạy:
–Này Văn-thù-sư-lợi! Như có Bồ-tát thực hành sáu pháp đều có thể đầy đủ ý nghĩa của đạo, an trú nơi tất cả công đức. Những gì là sáu?
1. Bồ-tát thực hành hạnh Bố thí ba-la-mật, tất cả đều đem bố thí mà không bỏn sẻn không có hối tiếc, bố thí hoàn toàn không tiếc thân của mình.
2. An trú vào giới cấm không phạm các điều ác, hiểu rõ nghĩa lý không thấy có mình và người.
3. Thành tựu hạnh nhẫn nhục, nhu thuận hòa nhã, tâm không thù hận, hiểu rõ giải thoát tất cả không bị ngưng trệ bởi kết sử.
4. Siêng năng tinh tấn, thân không có chỗ hành, tâm không còn phân biệt.
5. Nhất tâm, chánh niệm hiểu rõ các pháp môn, phương tiện, thiền định chánh thọ tâm hoàn toàn an lạc, không luyến tiếc.
6. Trí tuệ hiểu biết thông suốt để làm đạo nghiệp tự thấy mình không xa lìa năm đường, các chỗ đã sinh đều được cứu giúp.
Đó là sáu pháp. Bồ-tát đã thực hành đầy đủ sáu pháp này, thành tựu được tất cả các công đức.
Đức Phật bảo Văn-thù-sư-lợi:
–Lại có sáu pháp khiến cho hạnh nghiệp này được đầy đủ, kiến lập pháp tích lũy tất cả công đức. Những gì là sáu?
1. Bồ-tát đi vào địa ngục cứu vớt tai nạn bị thiêu đốt của chúng sinh khiến được sinh lên cõi trời.
2. Thị hiện vào loài súc sinh hay nhiễu loạn, căm giận, không an ổn, không hiểu rõ nghĩa lý, thâu nhiếp tánh của chúng hiển bày pháp hiền hòa vi diệu.
3. Sinh vào dòng họ nghèo nàn thấp kém để nêu bày địa vị tôn quý thế lực của Chuyển luân thánh vương.
4. Thị hiện vào trong năm đường để cứu độ, mà được sự an lạc hơn tất cả.
5. Bồ-tát hiểu biết đúng thời, thể nhập vào các cõi Phật, nhưng
pháp thân không bị lay động, không đến không đi mà thị hiện khắp các cõi Phật.
6. Phát ra vạn ức âm thanh trong suốt để giáo hóa đều khiến cho người nghe tâm định tĩnh, không thiên vị, bênh vực, tâm tánh thanh thản.
Đây là sáu pháp khiến cho Bồ-tát tích lũy được tất cả công đức.
Văn-thù-sư-lợi lại thưa hỏi Phật:
–Bạch Thế Tôn! Thế nào Bồ-tát giáo hóa chúng sinh ở địa ngục khiến họ sinh lên cõi trời?
Đức Phật nói:
–Này Văn-thù-sư-lợi! Nếu có Bồ-tát nhập vào Tam-muội Đại liên hoa chấp nhận đến địa ngục cứu vớt chúng sinh khiến cho tất cả sinh lên cõi trời được an lạc, vì thấy chúng sinh bị những khổ não nên thị hiện vào cung tuyệt mỹ của trời Đao-lợi, thấy những tai nạn nguy hiểm này mà sinh nhàm chán, để cứu thoát các khổ não, vì những người ở địa ngục mà thuyết giảng kinh này, khiến cho vô số trăm ngàn chúng sinh thoát khỏi khốn khổ ở địa ngục. Đây là Bồ-tát cứu vớt những chúng sinh ở địa ngục khiến cho họ hết sự khổ thiêu đốt rồi thường thuận theo pháp không còn sai phạm.
Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi lại thưa Phật:
–Làm thế nào Bồ-tát giáo hóa, cứu vớt loài súc sinh nhiễu loạn thoát nạn mê tối được sinh vào nơi an lạc của người?
Đức Phật nói:
–Này Văn-thù-sư-lợi! Nếu có Bồ-tát nhập vào Tam-muội tịch tĩnh, nhờ vào Tam-muội chánh thọ này mới có thể cứu giúp loài súc sinh, khiến cho tâm chúng không còn quấy nhiễu, tánh được vui vẻ, được sinh vào cõi người an ổn; giữ gìn ba việc để thuyết kinh này khiến cho vô số loài chúng sinh an trú vào đạo pháp. Đây là Bồ-tát giáo hóa súc sinh thoát khỏi nạn mê tối khiến được sinh trong cõi người.
Văn-thù-sư-lợi lại thưa:
–Bạch Thế Tôn! Thế nào là Bồ-tát thị hiện vào dòng họ nghèo nàn thấp kém, mà được công đức an lạc của Chuyển luân thánh vương?
Đức Phật nói:
–Này Văn-thù-sư-lợi! Bồ-tát thể nhập vào Tam-muội chánh thọ thật sự hoàn toàn thanh lạc tâm ý trở nên thanh tịnh. Nhờ Tam-muội này vượt qua sự thấp kém làm cho thanh tịnh hoàn toàn, tuy sinh vào dòng họ thấp kém nhưng được hưởng được những phước đức an lạc của Chuyển luân thánh vương. Đây là Bồ-tát sinh vào dòng họ thấp kém mà được hưởng phước đức an lạc của Chuyển luân thánh vương.
Văn-thù-sư-lợi lại thưa:
–Bạch Thế Tôn! Thế nào là Bồ-tát đều thị hiện vào năm đường mà được sự an vui hơn tất cả?
Đức Phật nói:
–Này Văn-thù-sư-lợi! Có Tam-muội gọi là Đem các hạnh chiếu sáng vô cùng. Khi Bồ-tát an trú vào trong Tam-muội này chính là lúc hiện thân vào trong năm đường, hướng dẫn chúng sinh, khiến được các hạnh thù thắng trên hết, tất cả đều phát tâm Vô thượng chánh chân.
Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi lại thưa:
–Bạch Thế Tôn! Thế nào Bồ-tát tùy thời phương tiện đều nhập vào tất cả cõi Phật mà Pháp thân vẫn y nguyên, không bị chuyển dời, không đến, không đi đều thị hiện trong toàn bộ cõi Phật, như mặt trăng hiện trong nước?
Đức Phật nói:
–Này Văn-thù-sư-lợi! Có Tam-muội gọi là Hòa nhập vào các âm thanh, Bồ-tát an trú vào Tam-muội này dùng tâm định tĩnh, nhận biết đúng đắn có khả năng thị hiện thân mình ở khắp mười phương Đông, Tây, Nam, Bắc, bốn hướng và phương Trên, phương Dưới, thân không di chuyển, không đến không đi, an trú vào định ý này thấy được chư Phật Thế Tôn khắp mười phương và nghe thuyết kinh. Đây là Bồ-tát không dời dổi tùy thời phương tiện, hiện vào tất cả cõi Phật, như mặt trăng hiện trong nước không đến không đi. Bồ-tát như thế giáo hóa hoàn toàn cũng không đến đi.
Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi lại thưa Phật:
–Bạch Thế Tôn! Thế nào Bồ-tát phát ra vạn ức âm thanh trong suốt để giáo hóa, khiến họ đều được nghe?
Đức Phật nói:
–Này Văn-thù-sư-lợi! Bồ-tát này chứng được vô lượng Tổng trì hồi chuyển hiểu biết tâm tánh chúng sinh không có giới hạn, tùy theo ngôn ngữ họ đều rõ các âm thanh, thông tỏ vô số các âm thanh để giáo hóa, giải nghĩa thích hợp với tâm họ, chứng đạt được pháp Tổng trì này, thuyết giảng được tất cả thứ tiếng khiến người nghe những ngôn từ thuyết giảng đều không lầm lẫn. Đây là Bồ-tát phát ra vạn ức âm thanh trong suốt để giáo hóa, khiến được chứng đắc.
Khi ấy, Văn-thù-sư-lợi đến trước Phật thưa:
–Bạch Thế Tôn! Các Bồ-tát có những phương tiện thiện xảo nào từ khó đến khó đều vượt qua cả không ai sánh bằng ở trong kinh căn bản này nếu Bồ-tát thường lãnh thọ thì nên thực hành gì để được pháp môn giải thoát.
Đức Phật nói:
–Này Văn-thù-sư-lợi! Bồ-tát muốn học kinh này thì nên tin hiểu pháp hư không.
Văn-thù-sư-lợi lại hỏi Đức Phật.
–Bạch Thế Tôn! Thế nào là hư không?
Đức Phật nói:
–Này Văn-thù-sư-lợi! Hư không nghĩa là trống rỗng, không có tâm cấu uế, không sân giận, tai hại, cũng không quên mất. Tất cả các pháp cũng lại như vậy, không nhiễm ô, không tai hại cũng không quên mất. Giống như hư không là không thành tựu Bố thí, không hoàn toàn Trì giới, Nhẫn nhục, Tinh tấn, Nhất tâm, Trí tuệ, hoàn toàn không có chỗ sinh. Như thế, này Văn-thù-sư-lợi! Tất cả các pháp không thành tựu Bố thí, Trì giới, Nhẫn nhục, Tinh tấn, Thiền định, Trí tuệ. Giống như hư không, cho nên không có giải thoát, không đoạn trừ. Tất cả các pháp cũng như vậy, không giải thoát không diệt trừ như hư không. Người đã thực hành thì không có quả vị chứng đắc, các pháp cũng lại như vậy, không có nơi thực hành và không có quả vị chứng đắc. Giống như hư không là không có tối tăm cũng không sáng rực rỡ, các pháp cũng vậy, không tối tăm cũng không sáng rực. Giống như hư không là mênh mông không có giới hạn chẳng thể nắm bắt. Các pháp như vậy đều không có giới
hạn, chẳng thể cầm nắm. Giống như hư không là không có đường chánh cũng không có đường tà. Giống như hư không là không lập nên thân xa lìa các hạnh lậu, không học Thanh văn, không chú ý đến Duyên giác, không chấp trước chư Phật, không có Đại thừa trên hết, các pháp cũng như vậy, không học Thanh văn, Duyên giác, Đại thừa. Giống như hư không là không có tư duy, không còn phân biệt; các pháp cũng vậy, không có vọng tưởng, cũng không có phân biệt. Giống như hư không là không đề cao, không hạ thấp, không tiến nhanh, cũng không giải đãi; các pháp cũng vậy, không tiến nhanh, cũng không giải đãi. Giống như hư không là không ứng mà ứng, không gì bằng mà bằng; các pháp cũng vậy không ứng mà ứng, không gì bằng mà bằng. Giống như hư không, chiếu soi chúng sinh đầy cấu uế khiến cho trong sạch; các pháp cũng vậy, ở trong Niết-bàn hoàn toàn trong sạch. Vì thế cho nên không thể diệt trừ, không thể bỏ đi. Giống như hư không là không có chỗ kiến lập cũng không có chỗ trú, không lay động, không dời đổi, không nơi chốn.
Đức Phật nói:
–Này Văn-thù-sư-lợi! Bồ-tát biết rõ chúng sinh không có chỗ trú, không nên quán xét thấy có nơi chốn, đạt được bản tế, không lay động, không dời đổi, không trú mà trú.
Đức Phật nói:
–Này Văn-thù-sư-lợi! Như vậy pháp đó tự nhiên, người muốn thấy Như Lai Chí Chân thì là tà kiến, người tà kiến mong được vào chánh kiến. Người thể nhập vào chánh kiến, đó là Niết-bàn, chẳng phải quả của đại đức không có công đức lớn; chứng được Niết-bàn chẳng phải quả vị của đại đức. Nếu không có công đức cứu giúp chúng sinh, mình cứu giúp họ thì ở trong sự cứu giúp không có mong cầu: Người trong việc cứu giúp mà không có sự mong cầu tức có đầy đủ trí tuệ thanh tịnh như hư không. Mình đã đủ trí tuệ thanh tịnh thì mau chóng thành tựu quả vị Vô sinh pháp nhẫn.
Khi ấy, trong chúng hội có sáu mươi Tỳ-kheo, đều thường kiêu mạn nghĩ rằng: “Hôm nay, Như Lai giảng thuyết đạo tối tăm, lời dạy mê hoặc. Các hoặc thuyết ngoại đạo đều dạy như thế. Làm sao thực hành! Trước đây, Thế Tôn đã thuyết giảng những pháp này. Những
ngoại đạo là: Lan-ca-diếp, Ma-ha Ly-cù-gia-lâu, A-di-đế-cơ-gia, Kim-ly-phi-hưu Ca-chiên-tiên Bắc-lô-trì, Ni-kiền tử… đều nói những lời này. Nhân duyên gì Như Lai cũng giảng dạy như thế, có gì đặc biệt. Làm sao để hướng dẫn tu tập, làm sao để thực hành.”
Lúc ấy, Đức Phật biết sự suy nghĩ của sáu mươi vị Tỳ-kheo có tâm kiêu mạn này, liền bảo Văn-thù-sư-lợi:
–Ta là Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác giảng thuyết kinh này cùng với các học thuyết ngoại đạo không có gì sai khác, nhưng ngoại đạo không thể phân biệt rõ nghĩa lý chỗ quay về của pháp mà ta đã giảng.
Sáu mươi Tỳ-kheo khi nghe pháp này tăng thêm lòng buồn sầu, không an vui thật không ưa thích giảng thuyết kinh này, liền từ chỗ ngồi đứng dậy bỏ đi.
Văn-thù-sư-lợi bảo các Tỳ-kheo:
–Các Hiền giả muốn đi đâu?
Các Tỳ-kheo trả lời Văn-thù-sư-lợi:
–Chúng tôi không hiểu pháp này, chỉ dạy chỗ trở về ở đâu? Khi ấy, Xá-lợi-phất bảo các Tỳ-kheo:
–Này các Hiền giả! Lành thay! Nên vì việc này thưa lại Đức Phật về ý nghĩa này. Chỉ đợi một lát, ta sẽ hỏi Như Lai Chí Chân, vì sao mà thuyết như vậy. Khi các Tỳ-kheo nghe Xá-lợi-phất nói vậy liền ngồi lại chỗ cũ.
Lúc ấy, Xá-lợi-phất đến trước Đức Phật thưa:
–Bạch Thế Tôn! Vì sao Như Lai tuyên thuyết như vậy, khiến cho các Tỳ-kheo ôm lòng do dự. Nguyện xin Thế Tôn rủ lòng thương xót giảng thuyết để giải quyết lưới nghi.
Đức Phật liền bảo Xá-lợi-phất:
–Ý ông nghĩ sao? Nếu có Tỳ-kheo tâm đã diệt sạch các lậu giải thoát không còn phiền não thì nghe lời dạy này mà còn ôm lòng nghi ngờ, kinh sợ chăng?
Xá-lợi-phất thưa:
–Bạch Thế Tôn! Không. Nếu có Tỳ-kheo thực hành bốn Thánh đế ở trong tất cả âm thanh, các lời nói không kinh không sợ, không nghi ngờ; huống nữa là Tỳ-kheo tâm đã diệt sạch các lậu, giải thoát không còn phiền não trói buộc, nghi ngờ, lo sợ.
Đức Phật bảo Xá-lợi-phất:
–Nếu có người ngu si, tâm ý tối tăm chưa từng gặp được pháp, mà thường vọng tưởng được hạnh hư không.
Khi ấy, Xá-lợi-phất thưa hỏi Đức Phật:
–Nguyện xin Đức Thế Tôn, giảng thuyết lại nghĩa lý, câu, văn của kinh này khiến trong chúng hội diệt trừ nghi ngờ, tâm được thanh thản.
Đức Phật bảo Xá-lợi-phất:
–Nếu người thấy Như Lai trong mộng thì nhìn kỹ thấy hình người thật chăng. Sự thấy Như Lai ở trong mộng thì chẳng phải chân thật, không phải vững chắc, đều do tư tưởng chấp vào đối tượng suy tưởng thấy không có tưởng “hữu”, không có tưởng “hòa hợp”, đã không có sở hữu thì hiểu rõ Như Lai không có tưởng phân biệt, không có tưởng tỉ mỉ, không có tưởng về hoài tưởng, không có tưởng hòa hợp, không có sở hữu thì hiểu rõ tất cả chúng sinh vạn vật đều là hư dối, không thấy chân thật, liền có thể hiểu rõ các pháp đều là mê hoặc điên đảo, hổn loạn, đã hiểu biết các pháp mê hoặc. Cho nên Như Lai tuyên thuyết hoàn toàn là kiến mê hoặc, đã nhận rõ các pháp đều là tà kiến thì không thuận theo sáu mươi hai kiến chấp của tà kiến mê hoặc. Vì thế, Xá-lợi-phất muốn thấy Như Lai Chí Chân thì rơi vào tà kiến. Cho nên, này Xá-lợi-phất! Như Lai đã thuyết như vậy. Nếu ai muốn thấy thân của Như Lai đều rơi vào tà kiến, trừ (kiến, văn, tưởng) thấy, nghe, suy nghĩ, vì thấy Như Lai cho là không tà kiến.
Khi ấy, Xá-lợi-phất thưa hỏi:
–Bạch Thế Tôn! Làm thế nào Thế Tôn khiến cho những người tà kiến hội nhập vào chánh kiến?
Đức Phật nói:
–Này Xá-lợi-phất! Tất cả kẻ phàm phu tối tăm đối với các vọng tưởng mới cho rằng thích hợp hay không thích hợp. Do vậy, phát khởi bám víu vào kiến chấp nên đối với việc này không thể tin tưởng. Nên biết, không có chỗ kiến lập nên tinh tấn, giải đãi hoặc giống nhau hay không giống nhau. Nếu tự thấy có nhân, ngã, chúng sinh thọ mạng, tức nương bám vào ta mà tham chấp nơi ngã rồi sinh ra hiểu biết phân biệt. Cũng giống như khi thấy, nghe, nhớ, biết các
ảnh tượng muôn màu rồi sinh tâm vui vẻ nhưng lại nói tất cả đều không có. Tuy nhiên, từ chỗ có mà suy luận là không có như thế thì dễ tạo điều kiện cho các pháp phát sinh. Rồi nương vào đó suy luận ra không có các pháp phát sinh cho nên thành là hư vọng. Ngay cả lời nói chân thật cũng không có. Kẻ hư vọng này chắc hẳn phải biết rõ. Do vì nói kia và đây không giống nhau, không có hình tượng nên gọi đó là tà kiến.
Đức Phật bảo Xá-lợi-phất:
–Người ngu do thấy các hình tượng như thế và biết rõ hư vọng không có mê hoặc rồi chấp vào đó nên gọi là tà kiến. Do vậy đồng với tà kiến của ngoại đạo không khác. Vì sao? Này Xá-lợi-phất! Biết được rơi vào tà kiến là duyên chứng đắc chánh kiến.
Xá-lợi-phất thưa:
–Bạch Thế Tôn! Thế nào chánh kiến bố thí cho người? Phước đức ấy không nhiều công đức mà không lìa bỏ.
Đức Phật bảo Xá-lợi-phất:
–Giả sử có người bố thí bình đẳng như Đức Phật đã bố thí không vì thân thuộc gần gũi thì chứng được pháp vô vi. Pháp vô vi là không có phước ít, không công đức nhiều, không gọi là nhỏ cũng không cho là nhiều. Vì sao? Vì quả vô vi đều xa lìa tất cả quả báo công đức, không có nơi chốn.
Xá-lợi-phất lại thưa:
–Bạch Thế Tôn! Như Lai Chí Chân làm sao giảng thuyết pháp vô vi mà không có nơi chốn, tán thán pháp vô vi tối thắng là công đức đặc biệt không có giới hạn.
Đức Phật dạy Xá-lợi-phất:
–Việc làm của phàm phu si mê chấp thật nhiều về ngã, nhân, thọ, mạng. Vì thế Như Lai dạy về pháp vô vi, công đức vô lượng, hiển bày khắp nơi, muốn làm cho chúng sinh diệt trừ hoạn nạn nên cho là thù thắng. Lại nữa, Xá-lợi-phất! Nên quán xét Hiền thánh chẳng phải Hiền, chẳng phải Thánh cũng chẳng Như Lai, cần quán xét như vậy mới thành tựu được Hiền thánh. Đức Phật xa lìa ham muốn như người nông dân tùy nơi chốn để gieo trồng các loại cây, do giống lúa tốt mà sinh cỏ, cây gai gốc loài cỏ xấu. Này Xá-lợi-phất! Ý ông nghĩ sao? Vì người nông dân này được quả báo chân
thật chăng. Còn loài cỏ cây gai gốc sao.
Xá-lợi-phất bạch:
–Bạch Thế Tôn! Không phải vậy.
Đức Phật nói:
–Như vậy, Xá-lợi-phất! Giả như người nông dân gieo giống xuống đất, nương vào đất hoang này sinh các loại gai gốc, cỏ thần nảy mầm. Như vậy, này Xá-lợi-phất! Hiền thánh bố thí thích an trú trong công đức không vui mừng, đây chẳng phải giống tốt mà không thành tựu quả tốt, sẽ không có chỗ chứng đắc. Nếu không xây dựng ruộng phước thì nên biết rằng là quả báo sinh tử. Cho nên, Xá-lợi-phất muốn đạt được vô vi bình đẳng thì chẳng phải phước lớn, chẳng phải công đức lớn.
Lúc đó, Xá-lợi-phất thưa:
–Bạch Thế Tôn! Làm sao tu pháp vô vi, chẳng có phước lớn, chẳng có công đức lớn. Bố thí như thế làm sao có ruộng phước ở đời.
Đức Phật bảo Xá-lợi-phất:
–Giả sử không nhớ tưởng phước ít, không tưởng đến phước nhiều, đây là hạt giống công đức của Thế Tôn gieo trồng. Ta đã gieo trồng những hạt giống công đức thì hiểu rõ không sáng cũng không chịu quả báo, vì Đức Phật là Bậc Vô Thượng đứng đầu trong thế gian. Xá-lợi-phất, thực hành bố thí này là ruộng phước vô tận, không bị giả dối cũng không đắc được chân thật. Vì thế, sự bố thí này chẳng phải phước nhiều, chẳng phải công đức nhiều. Đức Phật ở đời không vị quả báo.
Xá-lợi-phất thưa:
–Bạch Thế Tôn! Làm thế nào Thế Tôn ở đời chứng đắc quả Phật, mà không chịu quả báo.
Đức Phật nói:
–Này Xá-lợi-phất! Ý ông nghĩ sao? Đức Phật bố thí đều theo pháp vô vi, lại chấp vào pháp này có báo ứng chăng?
Xá-lợi-phất thưa:
–Bạch Thế Tôn! Dạ không. Thế Tôn theo pháp vô vi để bố thí, không thọ báo ứng thì không có quả chứng. Pháp vô vi tức là không có sự mong cầu, bậc Hiền thánh cũng không có sự mong cầu.
Đức Phật liền khen ngợi:
–Hay thay, Hay thay! Xá-lợi-phất! Nói đúng như khi ta ở đời. Giả sử có người cúng dường ta thì không có sự báo đáp.
Xá-lợi-phất lại thưa.
–Bạch Thế Tôn! Làm sao Đức Thế Tôn có được sự cúng dường mà không báo đáp, thành tựu tuệ không?
Đức Phật bảo Xá-lợi-phất:
–Vị nào biết rõ tất cả các pháp đều tự nhiên, nghĩa này là thật hay là huyễn dối.
Xá-lợi-phất thưa:
–Bạch Thế Tôn! Người nào có thể hiểu rõ các pháp tự nhiên thì có thể phân biệt pháp tự nhiên là huyễn dối. Người biết rõ các pháp như huyễn thì đó đúng là hư dối mà không rõ hư huyễn là không trí tuệ. Vì sao? Vì tất cả các pháp tự nhiên tánh như huyễn. Đức Phật đã thuyết giảng tất cả các pháp đều như huyễn, tánh như huyễn tức là không thật, không thật trí. Vì thế, ta hiểu rõ các pháp tự như như huyễn. Vì sao? Vì chấp vào pháp đó thì không có chỗ thành tựu cũng không có quả vị chứng đắc.
Đức Phật khen:
–Hay thay, hay thay! Xá-lợi-phất! Như ông đã nói, giả sử có pháp thật, có nơi chốn, có nhớ nghĩ thực hành Chân đế thì không biết chúng sinh nhập Niết-bàn vô vi. Tất cả các pháp hư dối chẳng phải không thật mà không chân thật. Vì sao? Giáo hóa hằng hà sa chúng sinh được giải thoát năm đường, khiến họ nhập Niết-bàn mà không giảm sút, đều do chúng sinh vì hư dối mà không sinh lại. Xá-lợi-phất! Vì thế cho nên tưởng của chúng sinh hư dối không thật. Tất cả chúng sinh do suy tưởng không có chứng đắc, nên gọi là hoàn toàn hư dối không trí tuệ. Do đây học cách bố thí của Đức Phật không có quả báo ứng, hoàn toàn hư dối không thật trí.
Khi ấy, Xá-lợi-phất lại thưa:
–Bạch Thế Tôn! Làm sao biết hoàn toàn hư dối không thật trí. Vì sao? Vì có thể nhanh chóng chứng pháp Nhẫn vô sinh.
Đức Phật nói:
–Nếu biết các pháp hư dối không thật mà không chứng đắc thì là hư dối hoàn toàn không thật trí. Lại nữa, Xá-lợi-phất! Sao gọi là hư dối không biết thân hư huyễn, không thật, ngã, nhân, thọ, mạng
cũng là hư dối không thật. Nhận thấy về đoạn, diệt mà chấp có “thường”, các việc điều dính nhau cũng là hư dối không thật. Các tưởng về Phật, Pháp, Thánh chúng đều là không thật, vô vi chữa trị các niệm vọng tưởng của tâm ý: Tâm sở buông lung đều là hư dối không thật.
Này Xá-lợi-phất! Ông có thể thưa hỏi những điều tương tự như thế sẽ làm cho chúng sinh có trí tuệ chứng đắc giải thoát.
Này Xá Lợi Phật! Hoàn toàn hư dối không thật trí. Nếu có người nào phân biệt rõ thì sẽ mau chứng pháp Nhẫn vô sinh.
Khi giảng thuyết kinh này có bốn vạn Bồ-tát liến chứng đắc pháp Nhẫn vô sinh, sáu ngàn người phát tâm đạo Vô thượng, ba vạn sáu ngàn Thiên tử đắc trí tuệ dự lưu hướng; sáu mươi Tỳ-kheo Tăng thượng mạn diệt trừ phiền não, các lậu tâm hiểu rõ pháp. Sau đó cùng nhau đồng thanh bạch:
–Bạch Thế Tôn! Từ trước tới nay chúng con thực hành lời dạy của sáu vị thầy ngoại đạo, nhờ đó mà xuất gia. Đức Phật chẳng phải Thầy của chúng con, chẳng phụng trì Pháp, không trở về nương tựa Tăng, từ trước tới nay không có chỗ thực hành cũng không có báo ứng, không tạo thêm tội nặng cũng không có đường ác. Tất cả chúng hội nghe như vậy, vô số người đều kinh ngạc không biết làm sao. Hết thảy nghĩ rằng, những Tỳ-kheo này sẽ mong cầu sự si mê, xa lìa pháp của Phật, trừ bỏ cấm giới theo học thuyết ngoại đạo, cho nên hôm nay mới nói những điều như vậy.
Lúc ấy, Xá-lợi-phất biết được tâm niệm trong chúng hội liền bảo các Tỳ-kheo:
–Này các Hiền giả! Sao các người nói những lời này: Từ trước tới nay, thân của chúng tôi không có Phật Thế Tôn. Vì theo học đạo khác mà xuất gia làm Sa-môn.
Các Tỳ-kheo trả lời:
–Từ nay về sau chúng tôi cung kính sáu vị thầy, tất cả đều quay về làm một tướng, không dựa vào sáu nhập, do không gặp nhiều vị thầy, không nghĩ đến xuất gia làm Sa-môn.
Xá-lợi-phất lại hỏi:
–Vì sao chư Hiền lại nói những lời này tức không tôn Đức Phật làm bậc thầy?
Các Tỳ-kheo trả lời:
–Từ nay mới tự tại ở địa vị mình, không do nơi người khác, tự quay về chính mình mà không nương tựa người khác, mình chính là thầy, không theo thầy khác. Cho nên về sau không tôn Phật làm bậc Thầy vĩ đại. Vì sao? Vì Đức Phật Chánh Giác không xa lìa ngã mà ngã không xa rời Phật.
Khi ấy, Xá-lợi-phất lại hỏi:
–Chư Hiền Tỳ-kheo! Vì sao lại nói không thọ lãnh giáo pháp, không nương tựa chúng Tăng.
Các Tỳ-kheo đáp:
–Không có các pháp để đắc, không nhớ nghĩ cũng không tu tập, nên không nương tựa vào chúng Tăng.
Xá-lợi-Phất lại hỏi:
–Chư Hiền giả! Vì sao lại nói: Từ nay về sau đã không tạo nghiệp cũng không có nghiệp để tạo.
Các Tỳ-kheo trả lời:
–Từ trước tới nay hiểu rõ các pháp đều không tạo tác, không tạo tác cũng chẳng phải là không tạo tác. Vì thế cho nên, từ trước tới nay không có sự tạo nghiệp.
Xá-lợi-phất liền hỏi:
–Chư Hiền giả! Trước đây, sao lại nói: Từ trước đến nay không có quả báo.
Các Tỳ-kheo trả lời:
–Si mê không hiểu nên trọn đời ở trong đường sinh tử trói buộc. Chúng tôi mê mờ hết nên không có duyên, không có quả báo. Vì thế cho nên, từ nay về sau không có quả báo.
Khi ấy, Xá-lợi-phất hỏi:
–Chư Hiền giả! Vì sao lại nói những điều này: Từ trước đến nay không bị các tai họa.
Các Tỳ-kheo trả lời:
–Chúng tôi hiểu tất cả các pháp đều vắng lặng. Chúng tôi hiểu tất cả các pháp không có pháp, không có báo. Cho nên, các pháp không có quả báo. Vì vậy nên nói: Từ nay về sau không có tai họa.
Xá-lợi-phất lại hỏi:
–Chư Hiền giả! Vì sao lại nói những điều này: Từ trước đến nay không có đường ác.
Các Tỳ-kheo trả lời:
–Từ trước đến nay, chúng tôi hiểu rõ mục đích của tất cả pháp, hoàn toàn không có ác xấu. Không giáo hóa không phải không giáo hóa không có luật, chẳng phải luật. Vì thế, cho nên từ trước đến nay không có mục đích ác cũng không không phải mục đích, không luật chẳng phải luật.
Khi các Tỳ-kheo nói như vậy, đã đoạn trừ tăng thượng mạn. Lúc nghe các Tỳ-kheo thuyết có ba ngàn sáu trăm Tỳ-kheo diệt trừ hết lậu tâm được giải thoát. Khi ấy, Đức Thế Tôn khen ngợi các Tỳ-kheo:
–Hay thay, hay thay! Các ông ở trong các pháp không có sự chứng đắc mới là chứng đắc chân thật.
Văn-thù-sư-lợi lại hỏi:
–Bạch Thế Tôn! Vì sao đối với các pháp có sự chứng đắc.
Đức Phật bảo Văn-thù-sư-lợi:
–Nghĩa đắc là chứng được pháp Nhẫn vô sinh.
Văn-thù-sư-lợi lại hỏi:
–Nếu có Bồ-tát mong muốn chứng được pháp Nhẫn vô sinh thì sẽ học thế nào và an trú thế nào? Thực hành thế nào?
Đức Phật giải thích về pháp học tối thượng đạt Nhất thiết trí, các thần thông, trí tuệ thì cần tu tập pháp Nhẫn vô sinh. Đức Phật nói kệ:
Tất cả các bậc Thánh
Mong học trí tuệ Phật
Không chấp giữ các pháp
Cũng không pháp để bỏ.
Pháp không thể nắm bắt
Cũng không khởi thành tựu
Các pháp không hiện có
Người ngu muốn có được.
Muốn trừ bỏ việc này
Thuyết pháp cho chúng sinh
Phàm phu sinh các hành
Không tin pháp vô sinh.
Diệt trừ các pháp ma
Chứng quả Phật vô thượng
Chấp chặt sinh ngu si
Nên không hiểu nghĩa này.
Vì sinh rất nhiều pháp
Người ngu thấy khác nhau
Trong đó không có khác
Tất cả là một tướng.
Phật trí sáng ở đời
Vì phàm phu thuyết pháp
Do chấp giữ có ngã
Nên không thể tu tập.
Suy nghĩ sẽ bao lâu
Diệt trừ hết tham dục
Lìa sân giận, ngu si
Khiến ta không cấu uế.
Không có mà tưởng có
Diệt hết chứng Niết-bàn
Giáo hóa tham dục, sân
Thuyết pháp không vắng lặng.
Si hết không còn sinh
Khen ngợi quả Niết-bàn
Phương tiện khéo diệt độ
Lìa xa pháp của Phật
Nghĩ bố thí, trì giới
Nếu mong đạo an lạc
Là không tu pháp Phật
Vì thích học suy tưởng.
Người ngu bị mê hoặc
Không biết rõ pháp không
Các pháp đều một tướng
Và tất cả nhớ nghĩ.
Nếu hiểu rõ pháp này
Các pháp tướng tự nhiên
Như quán năm ngón tay
Chứng đắc đạo không khó.
Đạo không lìa xa người
Cũng lại không ở gần
Siêng chạy theo vọng tưởng
Cho nên lìa xa người.
Kẻ ngu do thấy khác
Bỏ chân thật cầu hư
Người này trì cấm giới
Đây là phạm hung ác.
Khéo thực hành chánh pháp
Hữu vi đều không thật
Không gìn giữ tâm thức
Như huyễn không chỗ thấy
Không có chấp giới tướng
Cũng lại không phạm ác
Các pháp do duyên sinh
Vốn cũng không tôi, ta.
Nếu ở ức ngàn kiếp
Bố thí không ai bằng
Thường nuôi dưỡng giới cấm
Đạo Sư không chấp nhận.
Nếu do lìa các tưởng
Bố thí không mong cầu
Diệt trừ các mong muốn
Sau đó được thọ ký.
Thuyết bố thí được giàu
Trì giới sinh lên trời
Không có chỗ chứng đắc
Đây mới đạo Vô thượng
Người mê do điên đảo
Vọng tưởng có chỗ cầu
Ta sẽ chứng pháp Nhẫn
Không sinh không tạo nghiệp.
Không có pháp để sinh
Tâm không nghĩ sự sinh
Chứng pháp nhẫn không khó
Không trải ngàn ức kiếp.
Giả nói có tên pháp
Các pháp không tạo tác
Vốn không có chỗ trú
Tưởng đều như hư không.
Vô số ức chư Phật
Tuyên thuyết pháp tối thượng
Khiến diệt tham, sân, si
Các pháp không cùng tận.
Giả sử pháp có thật
Sẽ quay về một thể
Vì pháp không thật có
Vì thế không thể chứng.
Vô lượng tham, sân, si
Chấp giữ không giới hạn
Giả không có bờ mé
Thì không có nguồn gốc.
Hạt giống không có mầm
Nhờ đâu sinh hoa thật
Giả như không có lá
Duyên gì sẽ có hoa.
Không có pháp để sinh
Thì không có loài người
Chúng sinh không chúng sinh
Không sinh cũng không diệt.
Giống như người dâm nữ.
Thì họ không có con
Do người không có con
Nên chẳng lo có con.
Hiểu biết rõ như vậy
Các pháp không chỗ sinh
Người liền không kinh sợ
Xoay vòng khổ sinh tử.
Mê bị hư dối lừa
Không hiểu pháp như huyễn
Gánh giữ lấy hư không
Nhàm chán pháp Thánh thiện.
Nếu biết rõ pháp này
Vô lượng không giới hạn
Vô số không thể lường
Như thế không nhàm chán.
Đức Phật nói bản tế
Tuyên dương không bờ mé
Tận vị lai cũng vậy
Bên trong là một tướng.
Không có tưởng là có (Vô tế tưởng hữu tế)
Hư vô không cùng tận
Ta đã hiểu nghĩa này
Thì hiểu không có hai.
Thực tướng của hư không
Người đời không thể bàn
Cõi này…vốn vô hình
Tuệ người không hiểu rõ.
Bởi vì theo vọng tưởng
Do đây tâm thoái chuyển
Phải diệt lưới vọng tưởng
Duyên gì sẽ thành Phật.
Chánh giác không có tưởng
Đó là không chỗ chứng
Các pháp không chỗ sinh
Người mê muốn thành tựu.
Hư không không thể nắm
Và không có xứ sở
Hư không không nơi trú
Vô vi vô hình tượng.
Như nói giữa hư không
Hiểu đạo cũng như vậy
Như thông tỏ về đạo
Hiểu chúng sinh cũng vậy.
Cõi chúng sinh, hư không
Đều bình đẳng như nhau
Có thể hiểu điều này
Thành Phật đạo không khó.
Không tinh tấn cầu thoát
Không chạy theo nhớ, nghĩ
Không mong cầu các pháp
Thành Phật đạo không khó.
Đạo lìa các mong cầu
Diệt tất cả thề nguyện
Tâm không giữ mong cầu
Đạo chư Phật tối thượng.
Bố thí tâm tự nghĩ
Nhờ đó được chứng đạo
Đạo là không chỗ đắc
Vô thượng không quả chứng.
Tâm thường giữ giới cấm
Nghĩ tinh tấn có thật
Không vâng lời Phật dạy
Muốn mong cầu quả báo.
Không siêng tu các pháp
Lại hiện ra tinh tấn
Người không có thực hành
Đây là độ tinh tấn.
Nếu khởi tưởng như vầy
Pháp này không các lậu
Pháp kia nhiễm lậu hoặc
Tâm ấy không tùy thuận.
Giảng thuyết không nhớ pháp
Giảng pháp như hư không
Không trói cũng không mở
Tuệ này là vô thượng.
Người mong cầu giữ giới
Cũng tưởng người phạm giới
Cả hai đều phạm giới
Không phạm giới tối thượng.
Các pháp không có khác
Không tưởng, không thù thắng
Hiểu rõ không kiến chấp
Đây hành lời Phật dạy.
Tâm kia không chỗ sinh
Ví như giữa hư không
Đều hiểu rõ như vậy
Mới là tâm vắng lặng.
Người không còn vọng tưởng
Tất cả không chỗ nghĩ
Tâm không, không chỗ sinh
Chứng Phật đạo không khó.
Người không bị tham dục
Không vì dục sai khiến
Tham tức không chỗ sinh
Chứng Phật đạo không khó.
Nếu không chán kiếp số
Không sợ ức luân chuyển
Chẳng lo nạn sinh tử
Chứng Phật đạo không khó.
Khi Đức Phật thuyết bài kệ này xong, lại bảo Văn-thù-sư-lợi:
–Nếu có Bồ-tát, phàm phu, hết lòng tin kinh này, nghe không nghi ngờ, không do dự, thọ trì, đọc tụng, giảng thuyết đầy đủ nghĩa lý cho người khác, thì hiện tại sẽ đạt được hai mươi công đức. Hai mươi đó là:
1. Chư Thiên thần linh đều ở hai bên trái, phải.
2. Được các đại Long thần đến giúp đỡ.
3. Các quỷ thần lớn đều bảo vệ.
4. Tâm thường an ổn chư từng bị tán loạn.
5. Sinh vào nơi làm người đứng đầu trong chúng tôn kính.
6. Đời đời ở đâu cũng thường biết được đời trước của mình.
7. Sinh ở nơi nào đều đạt được năm thần thông.
8. Nhanh chóng chứng đắc pháp nhẫn và tương lai sẽ gặp Bồ-tát Di-lặc.
9. Thường tinh tấn tu tập những pháp căn bản của kinh này, tâm ý bớt ngủ nghĩ, mệt mỏi.
10. Khi nằm ngủ thường thấy được chư Phật và Bồ-tát ở trong mộng.
11. Do hết lòng tin tưởng kinh này nên mau chóng chứng pháp nhẫn Nhu thuận.
12. Nếu thọ trì những căn bản của kinh này thì hiện tại trừ bỏ được tranh cãi.
13. Nếu đi gặp loài côn trùng, rắn, hổ, độc hại mà nhớ nghĩ kinh này thì hoàn toàn không lo sợ.
14. Nghĩ đến kinh này là hàng phục được oán thù hiềm ghét.
15. Chuyên tu kinh này liền chứng được Tam-muội Phổ quang.
16. Khả năng hiểu rõ kinh này thì nên biết diệt trừ tất cả tội.
17. Giảng thuyết kinh này thì đạt được trăm ngàn pháp môn không thể tính kể.
18. Đời đời được an trú không mất bản tâm.
19. Sinh ở chỗ nào thường diện kiến Phật, chứng được vô lượng pháp môn Tổng trì. Vị ấy suy nghĩ về kinh này thì các ma Ba-tuần chưa từng xuất hiện, mà cũng hiện thân trước Phật.
20. Suy nghĩ về kinh này thì sự mong cầu chắc chắn thành tựu. Loài côn trùng độc hại hai chân, ba chân, bốn chân đều giúp đỡ. Hoặc có phi nhân muốn đến đe dọa; vua, quần thần, phi thi, ác quỷ muốn đến dọa thì tự nhiên giúp đỡ không còn xâm phạm.
Đức Phật bảo:
–Này Văn-thù-sư-lợi! Đây là hai mươi pháp công đức. Pháp sư, Tỳ-kheo nghe kinh này, vui mừng hết lòng tin tưởng mà không còn nghi ngờ, do dự, nếu thọ trì đọc tụng ghi nhớ trong tâm, suy nghĩ phân biệt rõ mà giảng thuyết cho người khác được công đức như vậy.
Văn-thù-sư-lợi thưa:
–Bạch Thế Tôn! Ví như cây thuốc gọi là Phổ liệu, chữa lành tất cả bệnh tật kinh này cũng như vậy, chữa trị tất cả bệnh dâm, nộ, si và tai họa của các tưởng.
Đức Phật khen Văn-thù-sư-lợi:
–Đúng như lời ông nói không khác! Kinh này thật là đoạn trừ năm ấm, sáu trần, ba độc, năm cái, mười hai nhân duyên, chín mươi sáu ngoại đạo, sáu mươi hai tà kiến của chúng sinh. Vì sao? Vì ở trong đời quá khứ vô lượng kiếp số không thể tính kể, quá hơn số kiếp này, kiếp ấy có một Đức Phật hiệu là Nhạo Sư Tử Bộ đã ở trong đại chúng, có vô lượng vô số nhân dân mà giảng thuyết kinh này. Khi Đức Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác Nhạo Sư Tử Bộ thuyết thì có một vị Bồ-tát tên Kim Cang Tràng đã nghe Đức Phật giảng kinh này, tâm Bồ-tát không còn nghi ngờ do dự, liền thọ trì tu tập công đức này, đọc tụng thọ trì hết lòng tin tưởng, giữ gìn thường không rời tâm. Bồ-tát đi vào quận, huyện, thôn xóm, thành thị nước nhỏ, nước lớn, ai thấy đều vui mừng, cùng nhau nói vị lương y đến chữa trị bệnh cho chúng ta, một lòng tin tưởng vui mừng. Lúc đó, có trăm ngàn người cùng tụ tập đi đến chỗ Bồ-tát Kim Cang Tràng đều mong cầu cứu giúp.
Khi ấy, Bồ-tát vì thấy lòng tin tưởng của họ mà thương xót, dùng thần chú của kinh này bảo với mọi người trì tụng câu thần chú trong kinh này thì sẽ được an ổn.
Văn-thù-sư-lợi lại thưa hỏi:
–Câu thần chú này là gì?
Liền nói chú:
“Không có điều gì làm khuất phục; xa lìa tà vạy; trì giới luật; khéo độ thoát; không có thật; không có xứ sở; lìa mê hoặc; cao như hư không; mênh mông huyễn hóa; không sinh; không thể chứng đắc; từ bi vô hạn; thương tất cả chúng sinh; yêu mến mọi loài; mong cầu kinh điển; nghĩa tinh tấn; không ai xâm phạm; đây là thần chú.”
Đây là câu thần chú sẽ bảo vệ chúng sinh, nếu bị khổ não đến nỗi quẩn bức, đau khổ, tai họa không thể tả, bao nhiêu bệnh tật đều được diệt trừ. Chư Thiên, Rồng, Thần cùng với Phi nhân đều ôn hòa, diệt trừ các loài độc như, trăn, cọp, muỗi, ruồi, sâu, ong. Người thích đọc tụng kinh này thì không còn mắc phải những bệnh mụt ghẻ, bệnh hủi hoặc bị nước cuốn đều được vớt lên.
Đức Phật bảo Văn-thù-sư-lợi:
–Khi Bồ-tát Kim Cang Tràng an trú trong kinh này làm cho chúng sinh lành tất cả bệnh, được an lạc. Này Văn-thù-sư-lợi! Ý ông nghĩ sao? Khi đó Bồ-tát Kim Cang Tràng là người khác hay quán kinh khác chăng? Vì sao? Vì Bồ-tát hiện tại chính là thân ta. Ta ở trong đời đó thọ trì kinh này, hết lòng ưa thích, đọc tụng giáo hóa làm lợi ích cho tất cả chúng sinh. Do đó, Văn-thù-sư-lợi nên quán tưởng kinh này như là cây thuốc trị bách bệnh.
Văn-thù-sư-lợi thưa hỏi:
–Bạch Thế Tôn! Nếu có Bồ-tát lãnh thọ nghĩa lý câu thần chú này thì thọ trì, đọc tụng phải làm thế nào?
Đức Phật bảo:
–Này Văn-thù-sư-lợi! Nếu có Bồ-tát thọ trì, đọc tụng câu thần chú này thì người ấy phát tâm thọ trì kinh này, lại không ăn thịt, không dùng hương dầu xoa ướp vào thân mình, thường đem lòng từ bi thương yêu chúng sinh, làm lợi ích cho tất cả như cây Phổ dược, thường gần gũi bậc Nhất thiết trí, các thần thông, trí tuệ khiến không còn khổ não, tai họa được an lạc. Nếu ai đọc tụng kinh này thường được thanh tịnh hòa nhã, tâm người ấy không làm việc ô uế. Khi tụng kinh này, quét sạch hết đất, không còn dơ cấu, được an vui.
Văn-thù-sư-lợi lại thưa:
–Bạch Thế Tôn! Nếu có Bồ-tát đọc tụng kinh này thì bỏ hết tham ái không tiếc thân mạng, bỗng nhiên như vô hình, như thế là đúng theo lời dạy của Thế Tôn.
Đức Phật bảo Văn-thù-sư-lợi:
–Đúng như lời ông nói! Chỉ là một không có khác.
Bấy giờ Đức Thế Tôn bảo Hiền giả A-nan:
–Này A-nan! Ông thọ trì, đọc tụng kinh này làm tăng thêm lợi ích cho vô số chúng sinh. Kinh này được lợi ích vô lượng.
A-nan bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn! Con nguyện xin lãnh thọ, sẽ thọ trì đúng lời dạy của Thánh Tôn, giảng thuyết như Đức Phật.
Đức Phật nói:
–Lành thay, lành thay! Hiền giả A-nan! Ông thọ trì, đọc tụng kinh này vì chúng sinh bố thí, làm Phật sự.
Đức Phật dạy như thế rồi, Hiền giả Xá-lợi-phất, A-nan, Văn-thù-sư-lợi, chư Thiên, Người, A-tu-la, Rồng, Quỷ thần đều nghe Đức Phật thuyết giảng, tâm vui mừng, đảnh lễ rồi lui ra.
Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.
