Đại Tập 69 · Bộ Kinh Tập XVI · Số 805–847

Kinh Đại Phương Quảng Như Lai Bí Mật Tạng - Quyển Hạ

KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG NHƯ LAI BÍ MẬT TẠNG

QUYỂN HẠ

Này thiện nam! Có bốn pháp chướng ngại, Bồ-tát phải nên biết rõ, đó là:

1. Chê bai chánh pháp.

2. Bỏn sẻn với giáo pháp.

3. Ôm lòng tăng thượng mạn.

4. Tu định Vô sắc.

Rồi Đức Phật nói kệ:

Có bốn điều chướng ngại

Tổn hại tâm Bồ-đề

Bồ-tát cần phải biết

Nên mau mau xa lìa.

Với chánh pháp: Chê bai

Học rộng mà bỏn sẻn

Tăng thượng mạn, cống cao

Nhập thiền định không tốt.

Nên hộ trì chánh pháp

Học rồi phải truyền dạy

Bỏ kiêu mạn, cao ngạo

Thiền định, xa lìa không.

Này thiện nam! Bồ-tát có bốn pháp cần phải mau chóng hành động, đó là:

1. Phải dùng sự hiểu biết để hành động, không dùng tâm cao ngạo.

2. Có căn lành thì đem hồi hướng đạo Bồ-đề, không nên hướng đến hạ thừa.

3. Đối với các cõi, không sinh tâm dính mắc. Nếu đã có dính

mắc vào thì phải một lòng vì chúng sinh ở đó mà hóa độ.

4. Ngày đêm ba thời luôn luôn tu ba phần. Diệt trừ tội lỗi, để không tạo ác nghiệp ở đời sau.

Rồi Đức Phật nói kệ:

Dùng trí hành động, không dùng mạn

Hồi hướng vô thượng, không hạ thừa

Người trí không tin, nơi các hữu

Phát tâm lợi ích cho chúng sinh.

Ngày đêm ba thời cũng như vậy

Ba phần hối lỗi, trước diệt ác

Không làm điều ác, tập việc lành

Người trí nên tu nghiệp lành này.

Này thiện nam! Bồ-tát có bốn pháp để được hoàn hảo, đó là:

1. Không tự khen mình.

2. Không coi thường người.

3. Xa lìa điều ác.

4. Trừ bỏ các tánh cao ngạo.

Rồi Đức Phật nói kệ:

Không tự khen mình, chẳng khinh người

Điều ác đã làm nguyện sám hối.

Không cho mình cao rồi ngạo người

Giữ tâm ngay thẳng, tu hạnh lành.

Này thiện nam! Bồ-tát có hai pháp mau chóng làm cho ngay thẳng chân chánh, đó là:

1. Nếu có ai hỏi điều gì, thì cứ như thật mà đáp.

2. Trước đã thấy điều gì, thì không nên che giấu.

Rồi Đức Phật nói kệ:

Trả lời theo câu hỏi

Không giấu điều đã thấy

Thà xả bỏ thân mạng

Quyết không hề nói dối.

Ngay thẳng đối với pháp

Đấy là gốc hiền thiện

Người ấy được chân chất

Mau hiểu đạo Bồ-đề.

Này thiện nam! Bồ-tát có hai pháp không có nịnh hót, dối trá, đó là:

1. Tuy được nhiều lợi dưỡng nhưng không muốn ca ngợi phước đức của mình.

2. Không được lợi dưỡng cũng không nên tự đề cao mình.

Rồi Đức Phật nói kệ:

Tuy được nhiều lợi dưỡng

Không tự khen đức mình

Người trí không ham muốn

Không nịnh hót, để được.

Giả sử không lợi dưỡng

Là nghiệp mình vốn vậy

Không muốn hơn người khác

Để nghiệp kia thuần thục.

Này thiện nam! Bồ-tát có hai pháp, không mong cầu người khác đền đáp, đó là:

1. Ta phải vì lợi ích cho chúng sinh chứ không bao giờ để cho chúng sinh làm lợi ích cho mình.

2. Ta cần phải hiểu biết, chỉ vì để giác ngộ.

Rồi Đức Phật nói kệ:

Ta vì lợi chúng sinh

Gánh vác cho mọi người

Ta cầu đạo Vô vi

Không mong người trả báo.

Ta không cầu hữu vi

Chỉ cầu đạo Vô vi

Ta bảo vệ thế gian

Chẳng mong được đền đáp.

Này thiện nam! Bồ-tát có hai pháp, việc không nên làm cần phải làm, đó là:

1. Đối với người không biết ân nghĩa nhưng vẫn thường giúp đỡ.

2. Đối với người biết ân nghĩa, càng phải gánh vác trọng trách.

Rồi Đức Phật nói kệ:

Chúng sinh không biết ân

Không mong cầu đền đáp

Các ấm, giới và nhập

Đều làm vì Bồ-đề.

Này thiện nam! Bồ-tát có hai pháp, nên đến những chỗ này, đó là:

1. Thường gặp chư Phật.

2. Thường gặp gỡ đãi ngộ các vị hàng Bồ-tát.

Rồi Đức Phật nói kệ:

Hai chỗ thường nên gặp

Là nơi tăng chủng tánh

Thường gặp chư Như Lai

Bậc Bồ-tát, hiểu biết.

Này thiện nam! Bồ-tát có hai pháp, không nên tu, đó là:

1. Không cùng người tu hạnh Thanh văn ở chung.

2. Không sợ hãi những chỗ vắng vẻ, tăm tối.

Rồi Đức Phật nói kệ:

Không cùng ở chung với

Người tu hạnh Thanh văn

Không sợ hãi các nẻo

Nương nơi chỗ vắng lặng.

Này thiện nam! Đó gọi là mới nhập vào pháp căn bản Như Lai mật tạng. Bồ-tát nào, nếu nhập vào pháp căn bản ban đầu này, thì Bồ-tát đó có thể thành tựu được pháp Như Lai bí mật tạng.

Khi Thế Tôn thuyết pháp ban đầu nhập Như Lai mật tạng này, có sáu vạn chúng sinh trời, người đều phát tâm Vô thượng chánh chân, có mười ngàn Bồ-tát đạt được Vô sinh pháp nhẫn. Có năm trăm Tỳ-kheo không nhiễm thọ các pháp, vĩnh viễn dứt trừ các nhơ bẩn, tâm được giải thoát. Khi ấy, tam thiên đại thiên thế giới, chấn động sáu cách, hào quang lớn chiếu khắp nơi âm nhạc trời, người không đánh tự kêu. Trời, Người, A-tu-la… đồng thanh xướng lên ba lần như vầy: “Chúng sinh nào được nghe pháp Như Lai Mật Tạng, chắc chắn được lợi ích an lành. Nếu có ai viết chép, thọ trì, đọc tụng, tu hành đúng như lời thuyết, thì các chúng sinh này, sẽ không mất pháp Như Lai bí mật tạng”.

Lúc bấy giờ, Bồ-tát Vô Lượng Chí Trang Nghiêm Vương, nghe pháp Như Lai mật tạng này rồi, bèn suy nghĩ: “Ta nên dùng pháp gì, để cúng dường Đấng Như Lai Ứng Cúng Chánh Biến Tri”. Rồi lại nghĩ tiếp: “Vật ở ngoài dễ bỏ, vật bên trong khó bỏ. Ta nay nên dùng thân để cúng dường Như Lai, Thế Tôn”. Nghĩ rồi, liền bay lên hư không, nói kệ:

Con xin dùng thân này

Cúng dường Chánh Biến Tri

Dùng pháp Xả vô thượng

Nguyện như Bậc Đạo Sư.

Cúng dường Lưỡng Túc Tôn

Việc này không là khó

Cũng chẳng là hiếm có

Đó là thân cúng dường.

Con cúng Bậc Vô Đẳng

Dâng thân, Bậc Từ Nhãn

Vì trời, người cúng dường

Như sư tử trí lớn.

Bấy giờ, Bồ-tát Vô Lượng Chí Trang Nghiêm Vương liền phóng thân đến chỗ Như Lai. Trong lúc đang đi đến chỗ Như Lai nhờ thần lực của Phật nên có nhiều hoa kỳ lạ, với màu sắc đặc biệt khác lạ, chưa từng thấy rất là đẹp, rực rỡ, trang nghiêm, sạch trong rải trên Như Lai. Còn thân Bồ-tát này không rơi xuống đất, cũng không hiện ở hư không. Vì các loại hoa này, bay đến trên thân Phật, tức khắc trở về trụ trong hư không, biến thành tràng hoa lớn, phủ khắp bốn thiên hạ. Trong tràng hoa này, có loại hoa treo lủng lẳng, có hoa xâu thành dây, tất cả đều phát ra ánh sáng lớn. Trong hào quang này, lại hiện ra hoa sen tươi đẹp. Trên hoa sen, có các Bồ-tát ngồi, giống như Bồ-tát Vô Lượng Chí Trang Nghiêm Vương. Các Bồ-tát này từ trên hoa bước xuống, đảnh lễ sát chân Phật, đồng thanh cất lời thỉnh cầu: “Cúi xin Đức Thế Tôn, nói pháp Như Lai bí mật tạng, để cho chánh pháp không bị cắt đứt và để cho quyến thuộc bảo vệ Như Lai mật tạng”.

Bấy giờ, Đại đức Ca-diếp sinh tâm vui vẻ, ca ngợi điều chưa từng có và bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Bồ-tát Vô Lượng Chí Trang Nghiêm Vương, dùng thân trang nghiêm cúng dường Như Lai. Đã dùng thân cúng dường Như Lai rồi, Bồ-tát lại hiện ra các điều trang nghiêm. Bạch Thế Tôn! Cúi xin Thế Tôn, làm cho tất cả chúng sinh, cũng được thân trang nghiêm như vậy. Nguyện cầu Như Lai thường trụ ở đời. Bạch Thế Tôn! Chúng con hôm nay rất sung sướng, được lợi ích lớn, mới thấy Đại Trượng Phu và được nghe thuyết pháp.

Phật bảo Đại Ca-diếp:

–Ông thấy Bồ-tát Vô Lượng Chí Trang Nghiêm Vương không?

–Bạch Thế Tôn! Con đã thấy!

Phật nói:

–Ca-diếp! Thiện nam này đã ở hằng hà sa số chỗ của chư Phật, thường xuyên hỏi đáp luận bàn pháp Như Lai bí mật tạng; ở chỗ chư Phật trong hiền kiếp, cũng sẽ thưa hỏi pháp Như Lai bí mật tạng như vậy.

Đại Ca-diếp lại bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Lành thay! Cúi xin Thế Tôn trình bày, diễn nói pháp Như Lai bí mật tạng, như Bồ-tát này đã thưa hỏi vậy.

Phật bảo Đại Ca-diếp:

–Ông hãy chú ý lắng nghe, một ít phần giáo pháp Như Lai mật tạng. Vì sao? Vì nếu ở trong một kiếp, mà nói hết pháp này, thì không thể hết được.

Ca-diếp bạch:

–Bạch Thế Tôn! Đúng như vậy.

Ca-diếp và đại chúng đều chuẩn bị lắng nghe lãnh nhận lời Đức Phật dạy:

–Này Ca-diếp! Ý ông thế nào? Ông cho rằng, khi ta hành đạo Bồ-tát, xả bỏ tay, chân, đầu, mắt, mũi, lưỡi, da, thịt, xương, tủy, máu mủ, vợ con; tóm lại là xả bỏ đến tất cả tài sản. Nơi nào, chốn nào, Bồ-tát cũng bị phiền não thúc ép. Các chúng sinh này, không đọa vào địa ngục, súc sinh, ngạ quỷ và các đường ác. Vì sao? Vì chí nguyện của Bồ-tát vốn trong sạch, đại thệ nguyện cũng trong sạch và có đầy đủ giới, nên đối với chúng sinh này chỉ thuần nhất với lòng thương xót lớn và lòng kiên nhẫn. Vì dùng lòng lành lớn, dùng pháp công đức lớn, kiên cường, tinh tấn, nhất định hướng đến Đại

thừa, tự tâm trong sạch phát, nguyện lớn rộng rãi, không chỉ tự vui. Các chúng sinh nào, có quấy nhiễu xúc phạm, đánh chửi Bồ-tát, thì nhờ ân đức của Bồ-tát, vẫn không đọa vào đường ác.

Ca-diếp! Ta dẫn một ví dụ để ông hiểu rõ nghĩa này. Ví như có người bị bệnh, đến lương y cho thuốc nhưng người bệnh này lại chê bai cả thuốc và vị lương y. Trước thì chê bai thuốc, nhưng sau lại dùng thuốc. Ca-diếp! Ý ông thế nào? Thuốc bị chê bai, nên không là thuốc chăng? Bệnh không chữa được chăng?

–Bạch Thế Tôn! Không phải! Tuy bị chê bai nhưng dược tánh của thuốc không mất, nên có thể chữa lành bệnh được.

–Đúng vậy, Ca-diếp! Bồ-tát cũng giống như thuốc và vị lương y kia. Tuy không được cung kính và bị các phiền não bức bách nhưng Bồ-tát này vẫn thuần trong sạch, ý chí không bị khuyết giảm; giống như châu báu được thành tựu, là do tánh chất của nó đã được gạn lọc trong sạch, không có vết bẩn. Nên có trời, người chê bai không cung kính châu báu. Ca-diếp! Ý ông thế nào? Châu báu này bị chê bai có mất năng lực quý báu không?

–Bạch Thế Tôn! Không.

Phật nói:

–Ca-diếp! Châu báu trong sạch này giống như ý chí trong sạch của Bồ-tát kia vậy. Tất cả chúng sinh tuy không cung kính, nhưng công đức không bị tổn giảm. Giống như đèn dầu lớn, nếu có hàng trời, người phá hoại, nó có bị tối đen đi không?

–Bạch Thế Tôn! Không!

–Ca-diếp! Ý chí thuần sạch của Bồ-tát cũng như vậy. Tuy bị các não bức bách, nhưng không mất đặc tánh ấy. Ca-diếp! Do điều này, nên biết chúng sinh tuy có quấy nhiễu Bồ-tát nhưng không bị rơi vào đường ác. Vì sao? Vì do bản nguyện của Bồ-tát là trong sáng nên chỗ nguyện đó được thành tựu.

–Bạch Thế Tôn! Theo con hiểu ý nghĩa lời Phật dạy, là nếu ai khởi lên nghiệp không tốt đối với Như Lai, thì chúng sinh đó cũng không sợ rơi vào đường ác.

–Đúng vậy, Ca-diếp! Nếu có chúng sinh nào, đối với lòng thương rộng lớn của Như Lai, mà sinh lòng tin tưởng, cung kính, tinh tấn thâm nhập, nếu Phật ở hiện tại hay sau khi Phật diệt độ, hoặc có

cúng dường Như Lai và tháp; hoặc đem cờ đèn, tràng hoa, hương thơm để đốt để thoa; hoặc vật báu, y phục và thức ăn uống, tùy theo vật dụng ở mỗi nơi, hoặc lấy, hoặc ăn, hoặc tự mình lấy hay bảo người lấy. Ca-diếp! Ta vẫn nói người này, không có phạm tội. Ca-diếp! Bần cùng là điều khổ nhất. Vì không biết cung kính, nên làm việc cướp đoạt, không biết sợ hãi. Không tin tưởng cung kính nên không hiểu gì về nghiệp, không lo sợ quả báo. Vì lòng tham cầu nên khó điều phục. Nhiều tham, sân, si, không biết hổ thẹn, hung dữ, ngang tàn, ác độc; không suy nghĩ Như Lai có lòng đại Từ bi; không tin Như Lai làm nhiều lợi ích cho chúng sinh; nên lấy vật trong tháp Như Lai, cho đến dùng đủ mánh khóe hoặc tự mình lấy hoặc bảo người lấy. Ta nói người này, không phạm tội nhỏ nào. Ta nói người kia, không rơi vào đường ác. Ca-diếp! Nếu chúng sinh nào, đối với vật của Như Lai và vật cúng tháp Phật, mà tự lấy hay bảo người lấy. Như Lai ắt biết người ấy, thấy được người ấy sẽ rơi vào nẻo ác. Lại dùng lý do này để cắt đứt các phiền não. Vì sao? Vì tâm hành của người này là muốn ủng hộ Phật. Ca-diếp! Nếu đối với Như Lai hoặc tháp của Như Lai, có lý do sinh tâm nhớ nghĩ cho đến khởi lên một chút lòng hối cải. Ca-diếp! Tâm chúng sinh này, sẽ tự hối cải. Vì duyên sinh tâm sám hối đối với Như Lai, nên họ lìa khỏi tất cả tội lỗi sinh tử, phiền não được bào mòn. Ca-diếp! Ví như có người rớt xuống mặt đất. Rớt xuống đất rồi, lại dựa vào đất mà đứng dậy được. Cũng vậy, Ca-diếp! Chúng sinh nào đối với Như Lai sinh tâm không tốt rơi ngay vào đường ác. Đã rớt xuống đường ác rồi, nhờ có nhân duyên với Như Lai mà mau chóng được thoát khỏi tai nạn ấy. Vì sao gọi là nhờ có duyên với Như Lai. Vì họ đã có ân nặng đối với Như Lai.

Bấy giờ, Đại Ca-diếp bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Người này đã dùng tâm xấu ác như vậy, mà có thể sinh tâm nhớ nghĩ đến Như Lai để được lợi ích lớn, huống chi người có tâm trong sạch.

Phật bảo:

–Ca-diếp! Đúng như lời ông nói, nếu có chúng sinh nào, phát khởi một niệm với Như Lai, nhớ nghĩ đến Như Lai, quán tưởng Như Lai, thì tất cả đều sẽ chứng quả Niết-bàn.

–Bạch Thế Tôn! Theo con hiểu lời Phật dạy là thà khởi nghiệp không tốt đối với Như Lai, còn hơn làm việc cúng dường, ban phát cho tà kiến, ngoại đạo. Vì sao? Vì nếu khởi nghiệp không tốt với Như Lai, còn có thể sám hối, cuối cùng chắc chắn đến Niết-bàn. Còn theo tà kiến, ngoại đạo, thì sẽ đọa vào địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh.

–Này Ca-diếp! Đúng như lời ông nói, giả sử có hàng trời, người mạ nhục, muốn trừ khử hương chiên-đàn, nên dùng tay cao đánh, cho nó rớt xuống đất. Ca-diếp! Ý ông thế nào? Người như vậy, còn có hương gì không?

–Bạch Thế Tôn! Người đó vẫn còn hương chiên-đàn.

–Đúng vậy, Ca-diếp! Nếu có chúng sinh nào, dùng mắt thấy, tai nghe và miệng ca ngợi Như Lai. Nên biết, người này có hương giải thoát. Ca-diếp! Nếu có người cầm nắm phân ô uế, rồi dùng các loại ca nhạc, hương hoa, cúng dường Như Lai. Người như vậy có loại hương gì?

–Bạch Thế Tôn! Người này chỉ có mùi phân ô uế hôi thối.

–Đúng vậy, Ca-diếp! Người nào thân cận, cung kính, cúng dường các ngoại đạo; nên biết người đó cũng như vậy, mọi cái thấy đều sợ hãi, sợ ở địa ngục, súc sinh, ngạ quỷ. Nếu thiện nam, thiện nữ nào, tin tưởng Như Lai có tấm lòng Từ bi rộng lớn, ân cần, tôn trọng, tin tưởng, cung kính, trừ diệt tâm cao ngạo, không có tham, sân và ngu si, ý chí quyết định, hiểu rõ nghiệp báo, chân thật không giả dối lừa gạt; có lòng tin đối với những cái có được trong sạch của Như Lai. Các căn không tham không dối trá quanh co; ý chí không hư hoại; thành tựu lòng tin trong sạch; tin Phật có lòng đại Bi, đem lợi ích lớn cho chúng sinh; tin bản hạnh Phật; tin tưởng nơi Như Lai, không bỏ tất cả chúng sinh; những người có tâm như vậy, có ý như vậy; giả sử còn thiếu các vật cần dùng như cơm, nước, thuốc men, nên chưa đắc đạo quả, chưa nhập chánh vị. Nếu được các vật cần dùng mà đắc đạo quả, nhập chánh vị. Hoặc có người đói khát, gầy ốm không thể tu thiện, không đắc đạo quả. Tất cả những người này, nếu lấy những vật cần dùng của Đức Phật như y phục, cơm nước, thuốc men để ăn mặc. Này Ca-diếp! Ta nói những người này, không bị quả ác. Ca-diếp! Đó gọi là pháp Bí mật tạng của Như Lai. Nên biết, để khéo léo bí mật thọ lãnh, giữ gìn,

không nên trình bày trước những kẻ bị nhiễm vào chấp kiến, sẽ làm cho họ tăng nặng tà kiến.

Ca-diếp! Sao gọi là hiểu? Nghĩa là hiểu rõ tất cả pháp của Như Lai nói. Sao gọi là trói buộc? Ca-diếp! Trói buộc là do tham đắm. Sao gọi là giải mở? Nghĩa là không tham đắm, không phân biệt có hai. Ca-diếp! Ta nay không nói điều vô trước này gọi là phạm. Vì sao? Ca-diếp! Vì phiền não yếu kém từ hư không sinh ra. Ca-diếp! Nếu điều đó không thật, không bị sinh thì gọi là thật. Ca-diếp! Ta đưa ra ví dụ, để trình bày điều không thật, việc vọng tưởng. Ca-diếp! Ví như có người, đem đốm lửa nhỏ như hạt cải, thổi cho nó lớn ra dần dần, thiêu đốt cả đồ vật, thành đống lửa lớn. Cũng vậy, Ca-diếp, người phàm phu ngu si, chỉ khởi một tí suy nghĩ giả dối bất chánh, chìm đắm, cố chấp, tùy theo sự vọng tưởng tùy vào các nơi, do đó mà tăng trưởng sự ràng buộc của phiền não. Ca-diếp! Nếu có lửa lớn như núi Tu-di, nhưng không dựa vào đâu cả. Ca-diếp! Ý ông thế nào? Lửa như vậy thì lan tràn hay tiêu diệt?

–Bạch Thế Tôn! Lửa này sẽ bị tắt, không có lan tràn.

–Ca-diếp! Các phiền não là ý tưởng giả dối, không thật. Nếu đã không khởi, không dính mắc, không vọng tưởng, không ưa thích, không phân biệt, sẽ dần dần tiêu diệt, không thể tăng trưởng. Ca-diếp! Do việc này, nên biết rõ phiền não là vọng tưởng, yếu kém, không thật, là không chân thật.

Ca-diếp! Ví như có người đến căn nhà có nhiều chất độc hại, dù không bị ngộ độc nhưng vì sợ hãi, ôm nỗi thống khổ, kêu lớn: “Tôi bị ngộ độc rồi, tôi bị ngộ độc rồi”. Các vị lương y giỏi đem thuốc không thật đến cho người bệnh này, để trị bệnh không thật, nên người này thoát khỏi các khổ. Ca-diếp! Ý ông thế nào? Nếu vị lương y đó đem thuốc thật đến cho người này, thì người ấy có còn sống không?

–Bạch Thế Tôn! Không. Vì người này thật sự không ăn trúng độc, chỉ sinh tư tưởng ngộ độc, nên chỉ cần thuốc không thật để trị bệnh.

–Đúng vậy, Ca-diếp! Các hàng phàm phu bị khổ não vì phiền não không thật, cho nên Như Lai thuyết pháp không thật.

–Bạch Thế Tôn! Như Lai thuyết pháp không chân thật sao?

–Ca-diếp! Theo chỗ ông hiểu thì sự chân thật này là không chân thật sao?

–Bạch Thế Tôn! Theo con hiểu là không có chân thật. Vì sao? Bạch Thế Tôn! Vì dùng không sạch để chống lại ham muốn. Từ Bi chống lại tức giận, nhân duyên chống lại ngu si. Bạch Thế Tôn! Nếu cái không sạch là thật thì không thể trừ cái ham muốn không thật; cũng chẳng phải ham muốn sinh cái thấy không sạch. Nếu ngu si là thật, khởi tâm ngu si rồi, thì chẳng phải nhân duyên chống lại được, cũng chẳng phải nhân duyên là có thể diệt trừ ngu si. Bạch Thế Tôn! Thế nên, tất cả trói buộc phiền não và pháp đoạn trừ phiền não, cả hai đều không thật, không vật, không định, không có thành tựu. Cho nên các phiền não đều không thật. Đến gần với không thật liền bị trừ bỏ. Bạch Thế Tôn! Phiền não không đi. Vì sao? Vì nếu có trừ bỏ thì là có đi. Nếu đã có đi, liền có đến. Thế nên, bạch Thế Tôn! Tất cả những trói buộc của phiền não là không đi không đến. Vì vậy, nên biết tất cả pháp hữu vi là không đến, không đi, gọi đó là lìa phiền não.

–Ca-diếp! Như Lai mật tạng này nói tất cả pháp, tánh vốn trong sạch.

–Bạch Thế Tôn! Theo lời Như Lai nói, thì mười đường ác, tánh nó không nhơ, bản tánh nó sạch sao?

–Đúng vậy, đúng vậy! Ca-diếp. Vì sao? Vì không có quyền lực mà phạm tội sát sinh; không phải thân tín mà phạm tội trộm cướp; người có chủ, có bảo hộ mà phạm tội tà dâm; chẳng phải vì bảo vệ người khác mà phạm tội nói dối, chẳng phải vì điều phục mà phạm tội nói ác; chẳng phải vì sự phá hoại cao ngạo, khủng bố của tà kiến, ngoại đạo, mà phạm tội hai lưỡi; không vì thức ăn mà phạm tội nói thêu dệt; không dạy điều dối trá, xấu xa mà phạm tội tức giận, không có mong cầu tăng trưởng căn lành mà gọi là tham lam, không có gần gũi người có quyền lực, ý ít nói lời bất chánh mà phạm tội tà kiến. Ca-diếp! Mười đường ác này, nếu không chấp chặt, ta nói người kia không có lỗi. Ca-diếp! Mười đường ác này, nếu không chấp chặt, gọi là không phạm. Như vậy, Ca-diếp, tất cả phiền não nếu không chấp chặt, ta nói không phạm. Ca-diếp! Người không có sự dính mắc gọi là lìa kiến chấp.

–Bạch Thế Tôn! Trong mười nghiệp ác, thì cái nào là nặng nhất?

–Ca-diếp! Trong mười nghiệp ác này, sát sinh và tà kiến là nặng nhất. Ca-diếp! Các điều ác không tốt nó ở bất cứ nơi đâu. Nếu không trụ vững, không giữ vững, không nắm vững, thì tất cả ta đều nói là không phạm. Này Ca-diếp! Nếu có một ít nghiệp ác không tốt lành, mà trụ vững, giữ vững, nắm vững, ta gọi tất cả đó là phạm tội. Ca-diếp! Năm tội về vô gián, nếu không cố trụ vững, cố giữ vững, cố nắm vững, sinh tâm trụ nơi kiến, ta nói người kia phạm tội. Huống chi chỉ trừ ít nghiệp ác không tốt lành. Ca-diếp! Ta không dùng pháp không tốt lành, mà được Bồ-đề, cũng không dùng pháp lành mà được Bồ-đề. Ca-diếp! Nếu dùng pháp không tốt lành, mà được Bồ-đề thì các phàm phu cũng được Bồ-đề; còn nếu dùng pháp lành mà được Bồ-đề, thì tất cả cỏ, cây, rừng, đều bị thiêu đốt, sẽ được sinh trưởng trở lại. Ca-diếp! Ta hỏi ông, vì sao Như Lai chứng đắc Bồ-đề?

–Bạch Thế Tôn! Phật là pháp căn bản, Thế Tôn là mắt. Thế Tôn là chỗ dựa. Theo lời Thế Tôn mà cùng nhau thờ phụng tu hành.

Phật bảo:

–Ca-diếp! Hiểu rõ phiền não từ nhân duyên sinh gọi là đắc Bồ-đề. Ca-diếp! Sao gọi là hiểu rõ phiền não từ nhân duyên sinh? Hiểu rõ pháp khởi không tự tánh này, là pháp vô sinh. Hiểu như vậy, thì gọi là đắc Bồ-đề. Ca-diếp! Chỉ ví dụ danh từ, gọi là được Bồ-đề, chứ Bồ-đề này, không dùng văn tự, ngôn ngữ nói mà chứng đắc. Nếu không văn tự, không ngôn ngữ, không thuyết giảng, thì không đắc Bồ-đề. Đây là nghĩa thứ nhất. Ca-diếp! Theo lời ông hỏi, trong mười ác nghiệp, điều gì là nặng nhất. Ca-diếp! Ví như người có cha đắc đạo Duyên giác, người con giết cha, gọi là tội nặng trong giới sát sinh. Cướp đoạt vật của Tam bảo, gọi là tội nặng trong giới trộm cướp. Nếu lại có người mẹ xuất gia, đắc đạo La-hán, mà làm điều không trong sáng, đây là tội nặng trong giới dâm dục. Nếu dùng điều không thật chê bai Như Lai, gọi là tội nặng trong giới nói dối. Nếu nói hai lưỡi, làm tổn hại đến Hiền thánh Tăng, đấy là tội nặng trong giới nói hai lời. Nếu mạ nhục Thánh nhân là tội nặng trong giới nói lời ác. Nói lời xấu làm loạn người cầu pháp là tội nặng trong giới nói

thêu dệt. Nếu mới phạm năm nghịch tội, là tội nặng của lòng sân tức. Nếu muốn cướp đoạt vật của người giữ giới trong sạch là tội nặng của lòng tham lam. Biên kiến là tội nặng của tà kiến.

Ca-diếp! Mười đường ác đạo này là nặng nhất. Ca-diếp! Như Lai biết mười ác nghiệp này là nặng nhất. Ca-diếp! Nếu có một người phạm đủ mười ác nghiệp này, mà nếu chúng sinh ác này, hiểu rõ pháp nhân duyên Như Lai đã nói, trong đó, không có thọ, mạng, chúng sinh, không nhân, không trượng phu, không ngã, không tuổi nhỏ, không người tạo nghiệp, không người thọ, người khởi, không người biết, không người thấy, không Phúc-già-la, không sinh, không diệt, không hành; đây là tận pháp, không nhiễm, không đắm, không tốt xấu, bản tánh trong sạch. Tất cả các pháp, bản tánh luôn trong sạch, phải hiểu rõ, tin tưởng, thâm nhập. Ca-diếp! Ta không thuyết nẻo đến ác đạo, không thuyết quả ác đạo. Vì sao? Ca-diếp! Vì pháp không tích tụ, pháp không tập hợp, không não loạn. Ca-diếp! Tất cả các pháp sinh diệt đều không trụ, chỉ do nhân duyên hòa hợp mà sinh khởi, khởi rồi lại diệt. Nếu tâm sinh diệt, thì tất cả ràng buộc của phiền não cũng sinh rồi diệt. Nếu hiểu như vậy thì không có phạm và chỗ để phạm. Nếu phạm mà có trụ, thì không có điều này. Ca-diếp! Ví như có cái nhà rất tối, đã trăm ngàn năm không thắp đèn, căn nhà tối tăm này, không có cửa ra vào hay cửa sổ, cho đến không có một lỗ nhỏ bằng cây kim, không có một ánh sáng nhỏ nào, của mặt trời mặt trăng, có thể lọt vào. Ca-diếp! Nếu trong căn nhà tối tăm đó, được đốt lên bởi ánh sáng của đèn, của lửa, thì bóng tối đó, có thể nói: “Ta ở đây đã trăm ngàn năm rồi, nay không bỏ đi nữa”.

–Bạch Thế Tôn! Không thể được. Vì khi thắp đèn lên, đương nhiên bóng tối sẽ tan mất.

–Đúng vậy! Ca-diếp! Đã tạo nghiệp chướng ở trong trăm ngàn vạn kiếp, nếu tin tưởng lời Như Lai, hiểu rõ pháp nhân duyên, tu hạnh quán sát, chuyên tu định tuệ, xem xét kỹ về không ta, không mạng, không người, không trượng phu… Ta nói người này không phạm, không chỗ phạm, không tập. Ca-diếp! Do đây nên biết, các phiền não rất là yếu kém, dùng trí tuệ đốt sáng, nó không thể tồn tại được.

Ca-diếp! Như Lai giảng nói Mật tạng trụ xứ vô thượng này, là rống to tiếng sư tử, chuyển bánh xe pháp trong sáng mà Trời, Người, Ma, Phạm không thể chuyển được. Nếu có chúng sinh nào, tin pháp Như Lai Bí Mật Tạng này, lãnh nhận giữ gìn như vậy, xem xét như vậy, thì người ấy cũng sẽ rống tiếng sư tử như vậy.

Khi ấy, Đại đức A-nan bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Bồ-tát Vô Lượng Chí Trang Nghiêm Vương này đã tự dùng thân mình cúng dường Như Lai, thì sẽ dùng thân nào để giác ngộ đạo Bồ-đề?

Bấy giờ, các Bồ-tát trong các đài hoa hỏi A-nan:

–Ý ông thế nào? Có thể dùng thân để giác ngộ Bồ-đề sao? Này A-nan! Chớ nên nhận xét như vậy, phải dùng thân tâm để giác ngộ Bồ-đề.

A-nan hỏi:

–Các bậc Trượng phu nếu chẳng phải thân tâm giác ngộ Bồ-đề, thì nên dùng cái gì để giác ngộ Bồ-đề?

Các Bồ-tát đáp:

–Đại đức A-nan! Thật tánh của thân, là thật tánh Bồ-đề. Thật tánh Bồ-đề là thật tánh của tâm. Thật tánh tâm, tức là thật tánh tất cả pháp, hiểu rõ tất cả các thật tánh này, gọi là giác ngộ Bồ-đề.

Khi ấy, các vị Bồ-tát đang ở trên các đài hoa, đều đảnh lễ sát chân Đức Phật và bạch:

–Bạch Thế Tôn! Khi chúng con đến cõi đất này, thì Bồ-tát Vô Lượng Chí Trang Nghiêm Vương, mới đắc đạo Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

A-nan bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Các vị Bồ-tát ở trên các đài hoa đến cõi này, đã bao lâu rồi?

Phật bảo A-nan:

–Các vị Bồ-tát này đã đến chỗ chư Phật Như Lai ở phương dưới thế giới và hằng hà sa thế giới, thỉnh vấn pháp Như Lai bí mật tạng này đã nghe rồi hiểu nghĩa.

A-nan bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Bồ-tát Vô Lượng Chí Trang Nghiêm Vương, thành đạo Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác đã bao lâu?

Phật nói:

–A-nan! Ngàn Đức Phật đã xuất hiện, sẽ xuất hiện, trong hiền kiếp này. A-nan, Đức Như Lai cuối cùng, hiệu là Lô-chí. A-nan! Lô-chí Như Lai Ứng Cúng Chánh Biến Giác, chúng Thanh văn có rất nhiều. Chúng Thanh văn này tăng nhiều hơn chúng Thanh văn của chư Phật trước đó. Đức Lô-chí Như Lai này thọ ký cho Bồ-tát Vô Lượng Chí Trang Nghiêm Vương, thành đạo Vô thượng. Bồ-tát Vô Lượng Chí Trang Nghiêm Vương, trải qua chín mươi tám kiếp sẽ được thành Phật, hiệu là Trang Nghiêm Vương, cũng ở trong cõi này, chứng đắc đạo Vô thượng. Khi Đức Như Lai Trang Nghiêm Vương ngồi ở cõi này, thì các vị Bồ-tát ở trong các đài hoa mới đến cõi này, mới được nghe pháp Như Lai mật tạng này.

A-nan! Khi ấy, thế giới của Như Lai Trang Nghiêm Vương gọi là Vô lượng công đức trang nghiêm. A-nan! Tất cả cung điện các trời đều ở cõi Dục, trong cõi Phật Trang Nghiêm Vương có một đài báu, là thế giới Ta-bà, bấy giờ gọi là cõi Diệu hảo sắc. A-nan! Thọ mạng của Như Lai Trang Nghiêm Vương là một trăm kiếp. Sau khi Phật diệt độ, chánh pháp trụ đời đủ mười kiếp, chỉ thuần là Bồ-tát tăng.

Khi nói lời thọ ký Như Lai Trang Nghiêm Vương rồi, lọng hoa phía trên Phật, liền biến mất. Bồ-tát Vô Lượng Chí Trang Nghiêm Vương hiện ra đứng phía trước Đức Phật.

Bấy giờ, A-nan bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Bảo vệ và giữ gìn pháp này thế nào, để cho pháp được trụ lâu dài ở cõi Diêm-phù-đề, lớn mạnh và lưu truyền cùng khắp, làm cho các bậc Trượng phu, có thể giữ gìn pháp Như Lai mật tạng, thành tựu các công đức mà chứng được pháp này.

Khi ấy, Thế Tôn bảo A-nan:

–Giả sử, tánh bốn đại đều biến đổi, tất cả không phải là trương phu, không nghe pháp này, mà cả đời ôm lấy, cũng chẳng ích gì. A-nan, nếu người viết chép, lãnh giữ, đọc tụng thì nên biết, người này đã thọ trì pháp của Như Lai. A-nan! Nếu có người, dùng tay phải cầm bảy báu có đầy khắp hằng hà sa cõi Phật; tay trái cũng cầm bảy báu có đầy khắp hằng hà sa cõi Phật; suốt ngày ba lần, đêm ba lần, đem nó ra ban phát. Người này không lúc nào ngừng nghỉ, trải qua

hằng hà sa kiếp. A-nan! Công đức ban phát của người này rất lớn, nhưng nếu có người nào, viết chép, lãnh giữ, đọc tụng kinh điển này, thì công đức tạo ra sẽ hơn người ở trên rất nhiều. Cho nên, A-nan! Các ông nên thọ trì, đọc tụng kinh này, làm cho nó trở thành Pháp khí được khắp nơi nghe biết. Những vị này mới đúng là thọ trì pháp Như Lai bí mật tạng.

Phật nói kinh này rồi, Bồ-tát Vô Lượng Chí Trang Nghiêm Vương, Đại đức A-nan, Đại đức Ca-diếp, tất cả đại chúng, Trời, Người, A-tu-la… nghe Phật nói vậy, đều rất vui mừng.

Số 822 - Phật Thuyết Chư Pháp Dũng Vương Kinh

SỐ 822

PHẬT THUYẾT CHƯ PHÁP DŨNG VƯƠNG KINH

Hán dịch: Đời Tống, Tam tạng Pháp sư Đàm-ma-mật-đa,

người nước Kế Tân.

Tôi nghe như vầy:

Một thời, Đức Phật ở tại rừng trúc, Ca-lan-đà, thuộc thành Vương xá, cùng với đại chúng Tỳ-kheo Tăng gồm đủ một ngàn hai trăm năm mươi vị. Những vị này, trước đây, đều là những Phạm chí bện tóc như Ư-lâu-tần-loa Ca-diếp, Ưu-bà-đề-xá, Kiên-luật-đà đều là những bậc đứng đầu. Tất cả đều là bậc Đại A-la-hán, các nhơ đã sạch, không còn phiền não, được tâm giải thoát và tuệ giải thoát. Tâm của những vị này rất điều hòa, dịu dàng, mạnh mẽ, không ngại, đã đạt đức hiệu A-la-hán, việc làm đã xong, đã bỏ gánh nặng, hoàn thành ích lợi riêng mình, cắt đứt những ràng buộc của phiền não, đạt được đúng con đường giải thoát, thông đạt các pháp, được đến bờ bên kia. Chỉ còn một mình Tôn giả A-nan là chưa chứng rốt ráo.

Lúc bấy giờ, vào ngày mười lăm, trong dịp bố tát thuyết giới, ngay tại chỗ, Đức Thế Tôn ngồi kiết già, trước đại chúng đang tôn trọng, cung kính vây quanh.

Khi ấy, trong hội, có một vị Tỳ-kheo, xuất gia chưa bao lâu, vừa được thọ giới Cụ túc; nhân ngày ấy cũng đến chỗ Đức Phật, đảnh lễ dưới chân, đi nhiễu bên phải ba vòng, chắp tay chiêm ngưỡng, bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Con xuất gia chưa bao lâu, nay đã thọ giới Cụ túc, đối với việc xuất gia còn chỗ nghi ngờ chưa rõ, nguyện xin Như Lai, thương xót giải bày.

Bạch Thế Tôn! Là Tỳ-kheo, làm sao để khi tiếp nhận người có lòng tin ban phát cho mình mà không ngu si thụ động? Đã nhận sự ban cho, làm sao báo đáp được ân của người cho? Nếu có thiện nam, có niềm tin trong sạch, phát tâm xuất gia với những pháp mong muốn, làm sao để được thành tựu đầy đủ?

Hỏi rồi, liền ở trước Phật, nói kệ:

Con xuất gia chưa lâu

Đã thọ giới Cụ túc

Với việc này chưa rõ

Xin nguyện thương dạy bảo!

Làm sao nhận tin cho

Làm sao báo đáp lại

Đem lòng tin xuất gia

Làm sao đủ các nguyện?

Khi ấy, Đức Như Lai mới bảo vị Tỳ-kheo:

–Nếu có Tỳ-kheo thành tựu ba pháp, thì khi thọ lãnh của người có lòng ban cho sẽ không có ngu si, thọ rồi thì có thể báo đền ân trong sạch. Các thiện nam, đã có lòng tin tưởng xuất gia đều có thể được đầy đủ những pháp mong cầu. Ba pháp là những gì?

1. Được vào trong hàng Tăng.

2. Siêng tu hạnh nghiệp của Tăng.

3. Đạt được những lợi lành của Tăng.

Nếu vị Tỳ-kheo có thể thành tựu được ba pháp như vậy; thì khi lãnh nhận vật của người ban cho sẽ không có ngu si; thọ rồi, thì có thể báo đáp rốt ráo ân trong sạch đó. Nếu đã có lòng tin xuất gia, thì những nguyện vọng sẽ được đầy đủ.

Đức Thế Tôn muốn tuyên lại nghĩa trên, nên nói kệ:

Người được vào chúng Tăng

Siêng tu hành Tăng nghiệp

Thành tựu Tăng lợi lành

Cùng tương ưng với tâm.

Những người được như vậy

Báo được ân ban cho

Người xuất gia, nguyện vậy

Thảy đều được đầy đủ.

Lúc bấy giờ, vị Tỳ-kheo ấy lại bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Như Lai nay lược nói ý nghĩa này, con còn chưa rõ, xin nguyện Thế Tôn thương xót giảng nói rộng thêm:

Thế nào là Tỳ-kheo được vào trong hàng chúng Tăng?

Vì sao Tỳ-kheo phải siêng tu hành Tăng nghiệp?

Vì sao Tỳ-kheo phải được lợi lành của vị Tăng?

Rồi vị ấy, lại ở trước Phật mà nói kệ:

Làm sao vào Tăng số?

Siêng năng trong Tăng nghiệp?

Đạt được lợi lành Tăng?

Xin Phật phân biệt nói.

Khi ấy, Đức Thế Tôn mới ca ngợi vị Tỳ-kheo:

–Lành thay, lành thay! Ông khéo hỏi nghĩa ấy. Hãy lắng nghe và khéo suy nghĩ. Ta sẽ giảng nói cho ông về Tăng số, Tăng nghiệp và Tăng thiện lợi.

Vị Tỳ-kheo được Thế Tôn hứa giảng nói, đã hết lòng khát khao, chiêm ngưỡng để được nghe. Đức Phật bảo vị Tỳ-kheo:

–Nếu ai đạt được bốn hướng và bốn quả là vào hàng Tăng báu sẽ luôn được thế gian khen ngợi, người đời và tám bộ chúng sẽ chắp tay cung kính, là ruộng phước cao tột của cõi trời, người.

Khi ấy, Đức Thế Tôn muốn lặp lại nghĩa trên mà nói kệ:

Ta nay nói bốn hướng

Nếu được cùng bốn quả

Ấy gọi là Tăng báu

Là ruộng phước cao tột.

Lại nữa, này Tỳ-kheo! Thế nào là Tăng nghiệp?

Đó là việc tu hành bốn Niệm xứ, bốn Chánh cần, bốn Như ý túc, năm Căn, năm Lực, bảy phần Bồ-đề, tám phần Thánh đạo, gọi là Tăng nghiệp.

Đức Thế Tôn lại nói kệ:

Thường siêng tu tinh tấn

Tám Thánh đạo hơn hết

Như vậy thì được vào

Tám bậc Tăng báu trên.

Lại nữa, này Tỳ-kheo! Thế nào là Tăng thiện lợi? Có nghĩa là được bốn quả Sa-môn. Những gì là bốn? Đó là, quả Tu-đà-hoàn, quả Tư-đà-hàm, quả A-na-hàm, quả A-la-hán. Đây gọi là Tăng lợi.

Đức Thế Tôn lại nói kệ:

Thiện lợi, bậc Đại sĩ

Là được vào Tăng số

Đủ bốn quả Sa-môn

Thì trọn báo được ân.

Vị Tỳ-kheo nghe lời ấy rồi, liền thưa:

–Như Đức Phật đã dạy: Nếu có Tỳ-kheo vào trong Tăng số, siêng tu Tăng nghiệp, được Tăng thiện lợi; người như vậy, mới có thể đủ khả năng thọ nhận hết thảy của ban cho, không có ngu si, thọ rồi thì có thể báo được ân người ban cho. Còn nếu đã một lòng tin tưởng xuất gia, thì sở nguyện sẽ được đầy đủ.

Bạch Thế Tôn! Nếu có thiện nam, phát tâm Đại thừa, lòng tin tưởng trong sạch, muốn xuất gia, để cầu Nhất thiết trí. Người như vậy, có được ở trong số của chúng Tăng, siêng tu Tăng nghiệp, được Tăng thiện lợi không?

Đức Phật bảo:

–Lành thay, lành thay! Này Tỳ-kheo! Ông có trí sáng, đặt câu hỏi rất hay. Câu hỏi này, có thể đem lại lợi ích an vui cho trời, người. Nên mới hỏi Đức Như Lai câu hỏi sâu xa như vậy.

Phật bảo Tỳ-kheo:

–Hãy khéo nghĩ nhớ, giữ gìn! Hãy lắng nghe, lắng nghe! Ta sẽ vì ông mà nói.

Vị Tỳ-kheo bạch Phật:

–Dạ vâng, bạch Thế Tôn! Con nguyện được nghe. Xin Như Lai, khéo phân biệt giảng nói.

Đức Phật nói:

–Này Tỳ-kheo! Nếu có những người, phát tâm Đại thừa, tu

hành Đại thừa, để cầu được Nhất thiết trí, nên mới có lòng tin xuất gia; người như vậy, không nhập được Tăng số, không tu được Tăng nghiệp và không được Tăng thiện lợi.

Khi ấy, Thế Tôn liền nói kệ:

Không vào trong Tăng số

Không siêng tu Tăng nghiệp

Không được Tăng thiện lợi

Mới là tu giác ngộ.

Vị Tỳ-kheo lại bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Như Lai vì nhân duyên gì, chấp nhận người như vậy, xuất gia, thọ giới Cụ túc, thọ nhận của vật người ban cho? Bạch Thế Tôn! Người mà không được vào trong Tăng số, không siêng tu Tăng nghiệp, không được Tăng lợi như vậy, làm sao mà báo đáp được ân của người ban cho?

Đức Phật bảo:

–Này Tỳ-kheo! Ngươi nay không nên hỏi việc như vậy.

Vị Tỳ-kheo ấy lại nói:

–Nếu người tu mà không vào trong Tăng số, không siêng tu Tăng nghiệp, không được Tăng lợi như vậy; làm sao báo đáp được ân của những người đã tin và ban cho mình?

Đức Phật bảo:

–Thôi thôi! Không cần hỏi nữa.

Lần thứ nhất, thứ hai, thứ ba cũng thưa hỏi như vậy.

Đức Phật bảo vị Tỳ-kheo kia:

–Ông đã ba lần thưa hỏi, lẽ nào không nói.

Khi tuyên bố như vậy rồi, Phật liền dùng sức oai thần, phóng ánh sáng, từ nơi tướng lông trắng giữa chân mày, ánh sáng kia rực rỡ, có trăm ngàn màu sắc, chiếu khắp tam thiên đại thiên thế giới, đến những nơi u ám, tối tăm. Chúng sinh ở đó, chưa từng thấy có những màu sắc như vậy; làm cho tất cả đều sáng tỏ. Chúng sinh ở trong các biển lớn, nào là cá, ba ba, giống đi bằng chân, Ma-la, Long vương và Long nữ, các A-tu-la và A-tu-la nữ, các Ca-lầu-la và Ca-lầu-la nữ đông đủ các chúng sinh này, vừa thấy ánh sáng của Phật, thì trong lòng sợ hãi, lông dựng ngược, lấy làm lạ, cho là chưa từng có. Ánh sáng này cũng chiếu đến bốn cõi Thiên vương, đến trời

Đao-lợi, trời Diệm-ma, trời Đâu-suất, trời Hóa Lạc, trời Tha Hóa Tự Tại, đến cõi trời Phạm, trời Phạm chúng, trời Phạm Phụ, trời Đại Phạm, trời Quang, trời Quang âm, trời Thiểu quang, trời Vô lượng quang, trời Tịnh, trời Thiểu tịnh, trời Biến tịnh, trời Vô lượng tịnh, trời Quả thật, trời Thiểu quả, trời Quảng quả, trời Vô lượng quả, trời Vô tưởng, trời Vô phiền, trời Vô nhiệt, trời Thiện hiện, trời Diệu kiến, trời A-ca-nị-tra. Từ tướng lông trắng giữa chân mày mà chiếu sáng khắp cùng tất cả, cho đến tam thiên đại thiên thế giới, cũng đều như vậy. Từ bốn cõi Thiên vương, cho đến các trời và cuối cùng là A-ca-nị-tra, đều được chiếu sáng. Như vậy, các trời khi đã thấy thần thông biến hóa của Như Lai rồi, đều đến chỗ Đức Phật, cung kính cúng dường, tôn trọng, ca ngợi, đảnh lễ dưới chân và bước qua một bên, chắp tay ngồi đó.

Lúc ấy, cũng có vô số vị Tỳ-kheo đang hành hóa đi qua các nước, đã gặp ánh sáng này, đều tụ tập, trở về nơi chỗ Phật đang an trụ; các vị cùng nhau cung kính, cúng dường, tôn trọng, ca ngợi, đảnh lễ dưới chân và bước qua một bên, chắp tay ngồi đó.

Khi ấy cũng có các Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di đều thấy thần thông biến hóa như vậy rồi, họ đối với Đức Phật sinh lòng tin tưởng trong sạch, liền đi đến chỗ Phật, cung kính cúng dường, tôn trọng, ca ngợi, đảnh lễ dưới chân, rồi bước qua một bên, chắp tay mà ngồi.

Cho đến tam thiên đại thiên thế giới, Trời, Rồng, Quỷ, Thần, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lầu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, Người và chẳng phải người, số đông như vậy đều thấy được Đức Như Lai thần thông biến hóa, nên tất cả đều đi đến nơi Đức Thế Tôn đang ngự; đến nơi tất cả đều cung kính cúng dường, tôn trọng, ca ngợi, đảnh lễ dưới chân, rồi bước qua một bên, chắp tay, theo thứ lớp mà ngồi.

Khi ấy, Đại đức Xá-lợi-phất, từ chỗ ngồi đứng dậy, trịch bày vai áo bên phải, gối phải quỳ sát đất, chắp tay hướng về Đức Phật, bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Ngày nay có vô lượng Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di; cùng tất cả đại chúng đều đã nhóm họp và có cả các Trời, Rồng, Thần, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lầu-la, Khẩn-na-

la, Ma-hầu-la-già, Người và không phải người cả bốn cõi Thiên vương cho đến trời A-ca-nị-tra cũng đều dự hợp, ngồi ngay ngắn trước Đức Phật.

Thưa Như Lai! Vì nhân duyên gì Như Lai phóng ánh sáng nơi tướng lông trắng giữa chân mày? Cúi xin Như Lai thương xót chúng con, nói rõ nhân duyên đó.

Thưa rồi, Tôn giả Xá-lợi-phất liền đứng trước Phật mà nói kệ:

Có rất nhiều chúng sinh

Số lượng na-do-tha

Được thấy thần biến lớn

Thảy đều đến tụ tập.

Duyên gì phóng ánh sáng

Nhóm họp các đại chúng?

Xin nguyện rủ lòng thương

Phân biệt nói nguyên nhân.

Khi ấy, Đức Phật mới bảo Xá-lợi-phất:

–Đấy là do một vị Tỳ-kheo, xuất gia chưa bao lâu, đã được thọ giới Cụ túc, đến hỏi ta rằng: “Bạch Thế Tôn! Nếu có người phát tâm Đại thừa, cầu đạt đến Nhất thiết trí, cạo bỏ râu tóc, xuất gia tu đạo, làm sao khéo léo để thọ của những người tin cho? Thọ rồi tất phải báo đáp phước cho sự ban cho đó? Nếu có thiện nam, phát lòng tin tưởng xuất gia học đạo, thì sự cầu mong đó, bao lâu sẽ được thành tựu?”. Này Xá-lợi-phất! Do nhân duyên này, mới có vô lượng đại chúng nhóm họp như vậy.

Xá-lợi-phất thưa:

–Nay đúng là lúc, cầu xin Như Lai phân biệt diễn nói ý nghĩa đó.

Đức Phật bảo Xá-lợi-phất:

–Ta nay giảng nói đúng ý nghĩa đó; nhưng sẽ có vô lượng trăm ngàn chúng sinh, sẽ sinh nghi hoặc. Vì sao? Vì đây là sức đạo thần thông, của các bậc Đại long, không thể nghĩ bàn. Đây là tiếng rống của các sư tử, không có sự sợ hãi và cũng không thể nghĩ bàn. Đây là pháp giới của các đấng Đại nhân và cũng không thể nghĩ bàn.

Này Xá-lợi-phất! Pháp giới của chư Phật Thế Tôn là không thể nghĩ bàn. Hết thảy phàm phu, Thanh văn, Duyên giác không thể tin hiểu được.

Này Xá-lợi-phất! Do Như Lai thấy rõ các nhân duyên như vậy, cho nên yên lặng không nói.

Khi ấy, Tôn giả Xá-lợi-phất, ba lần thưa thỉnh mà Đức Như Lai vẫn yên lặng, không đồng ý giảng nói. Lúc này, Xá-lợi-phất lại bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Trong đại chúng này, đã có vô lượng, vô biên Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di, các Trời. Rồng, Thần, Càn-thát-bà, A-tu-la, Khẩn-na-la, Ca-lầu-la, Ma-hầu-la-già, Người và không phải người… đã rất lâu, đối với Đức Phật, trong tâm, phát sinh niềm tin trong sạch. Cúi xin Như Lai, thương xót các chúng sinh này, phân biệt diễn nói ý nghĩa đó.

Rồi trước Đức Phật, mà nói kệ:

Lành thay! Đấng Vô Thượng

Xin nguyện rủ lòng thương

Rộng vì các Bồ-tát

Nói công đức cao tột.

Có đủ loài chúng sinh

Rất mong cầu giác ngộ

Đã ở trong pháp này

Tâm muốn dày lợi lành.

Khi ấy, Đức Phật bảo Xá-lợi-phất:

–Đại Bồ-tát nên thọ hết thảy sự cung kính cúng dường của các hàng Trời, Người, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, Người và không phải người…

Này Xá-lợi-phất! Đại Bồ-tát đâu cần phải báo ân sự ban cho ấy. Vì sao?

Này Xá-lợi-phất! Đại Bồ-tát mà tâm vốn trong sạch là đã báo ân sự ban cho đó rồi.

Này Xá-lợi-phất! Giả sử Đại Bồ-tát ngày ngày lãnh nhận thứ ban cho của tất cả chúng sinh; cứ mỗi một chúng sinh ban cho, thì thức ăn sẽ nhiều như núi Tu-di, các thứ y áo có thể che cả bốn thiên

hạ. Trong một ngày mà lãnh nhận đồ ăn mặc của tất cả chúng sinh như vậy, các vị cũng phải trong sáng báo đáp hết ân ban cho đó sao! Vì sao?

Này Xá-lợi-phất! Các hàng Bồ-tát, đối với chúng sinh là ruộng phước cao tột, là vị đáng được lãnh nhận sự cúng dường của thế gian.

Này Xá-lợi-phất! Ông có thấy ở thế gian; nào là người giàu có lớn, có nhiều ngọc báu, vàng, bạc, lưu ly, pha lê, ngọc báu, xa cừ, mã não, đủ các vật mềm mại, mịn tốt. Nào là dòng dõi lớn như Sát-đế-lợi, dòng Bà-la-môn, Cư sĩ giàu có, các Tiểu vương, Chuyển luân thánh vương đầy đủ bảy sáu, quyền lực nhất trong loài người. Hoặc bốn cõi Thiên vương, trời Tam thập tam, Thích Đề-hoàn Nhân, Diệm-ma Thiên tử, Đâu-suất Thiên tử, Hóa lạc Thiên tử, Tha hóa tự tại Thiên tử, Phạm tự tại Thiên vương và ngoài ra còn các trời ở cõi Sắc, cõi Vô sắc; hoặc quả Tu-đà-hoàn, Tư-đà-hàm, A-na-hàm, A-la-hán, quả Bích-chi-phật hoặc Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Này Xá-lợi-phất! Những chúng như vậy, đều do nhân duyên của Bồ-tát giáo hóa, mới có thể xuất hiện ở đời. Vì sao? Này Xá-lợi-phất! Đại Bồ-tát, trước là bậc đã phát tâm thực hành đạo giác ngộ, thứ đến sẽ đạt thành đạo Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, rồi sau đó chuyển bánh xe pháp mà tất cả chúng sinh trong thế gian, hoặc Sa-môn, Bà-la-môn hoặc Phạm thiên vương, Ma vương Ba-tuần, không thể nào chuyển vận được.

Khi Bồ-tát nói pháp, sẽ có vô lượng chúng sinh nghe pháp, rồi sẽ được đạo quả Tu-đà-hoàn, Tư-đà-hàm, A-na-hàm, A-la-hán, có người phát tâm Duyên giác và có người phát tâm thành tựu đạo Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Nếu có người nghe nói về pháp ban phát, rồi siêng năng thực hành; do nhân duyên ấy được sinh vào dòng dõi Sát-lợi, dòng Bà-la-môn, nhà Cư sĩ giàu lớn; hoặc sinh trong cung vua, cung điện của Chuyển luân thánh vương có bảy báu đầy đủ, tự tại trong loài người.

Nếu nghe giảng pháp trì giới thì kiên trì giữ giới. Do nhân duyên này, sẽ sinh vào cõi trời Tứ thiên vương, trời Tam thập tam, trời Diệm-ma, trời Đâu-suất, trời Hóa lạc, trời Tha hóa tự tại.

Nếu nghe giảng pháp về bốn Vô lượng tâm, rồi tùy thuận mà tu hành, do nhân duyên như vậy, sẽ sinh lên các tầng trời cõi Sắc.

Nếu nghe giảng pháp về bốn Không định, rồi tùy thuận tu hành, do nhân duyên này, sẽ sinh lên cõi trời Vô sắc.

Này Xá-lợi-phất! Với ý nghĩa này, cho nên phải biết, tất cả đều do Bồ-tát làm nhân duyên, mà hết thảy pháp lành mới xuất hiện ở đời.

Này Xá-lợi-phất! Ví như năng lực công đức của vua rồng A-nậu-đạt-đa, nên ao của họ đang ở, là nơi phát xuất ra nước của bốn sông lớn: Phương Đông có sông Hằng, phương Nam có sông Tân-đầu, phương Tây có sông Bát-xoa, phương Bắc có sông Tư-đà. Bốn sông lớn này, chảy khắp bốn phương, đổ về biển cả. Sông Hằng và năm trăm nhánh sông phụ, chảy về biển Đông. Sông Tân-đầu và năm trăm nhánh sông phụ, chảy về biển Nam. Sông Bát-xoa và năm trăm nhánh sông phụ, chảy về sông biển Tây. Sông Tư-đà và năm trăm nhánh sông phụ, chảy về biển Bắc.

Này Xá-lợi-phất! Ý ông nghĩ sao? Bốn sông lớn này chảy khắp bốn phương, tuần tự trước sau chảy vào bốn biển. Chúng sinh trong bốn phương ấy, có được lợi ích không?

Xá-lợi-phất thưa:

–Bạch Thế Tôn! Thật sự có lợi ích rất lớn, cho vô lượng chúng sinh, nào là loài chim bay, thú chạy, nào là người cùng với chẳng phải người.

Xá-lợi-phất thưa:

–Bạch Thế Tôn! Ở hai bên bờ sông, các thứ lúa, đậu, các loại ruộng đất, cũng được thấm ướt. Như vậy, ở ruộng đất sẽ thu hoạch được các thứ lúa tốt, đem lại lợi ích cho vô lượng chúng sinh, cho cả chim bay, thú chạy, cho con người và chẳng phải người.

Này Xá-lợi-phất! Ý ông nghĩ thế nào? Nước trong bốn biển lớn, do đâu mà có?

Xá-lợi-phất thưa:

–Bạch Thế Tôn! Nước trong bốn biển lớn đều do bốn sông lớn đổ vào.

Đức Phật lại bảo Xá-lợi-phất:

–Ý ông nghĩ thế nào? Nước trong bốn biển, đối với chúng sinh, có lợi ích gì không?

Xá-lợi-phất thưa:

–Đúng vậy, bạch Thế Tôn! Nước trong bốn biển thật rất có lợi ích, cho vô lượng, vô biên chúng sinh. Nghĩa là, các loại chúng sinh ở trên đất hay ở dưới nước, các loài cá lớn, nhỏ; các loài thú chạy như cá sấu, rùa, ba ba, tôm, ếch, ngỗng, chim nhạn, chim uyên ương, cũng đều có liên quan với biển nước ấy. Ngoài ra, còn có vô lượng, vô biên chúng sinh, thuộc về loài dưới nước, nhờ biển nước làm hang ổ để trú ẩn.

Này Xá-lợi-phất! Như vậy, ở trong biển lớn, lại còn làm chỗ nương ở, cho một số chúng sinh, như các loài Rồng, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lầu-la. Biển cũng tạo ra vô lượng, vô biên ngọc báu lợi ích cho loài người và không phải người như là ngọc trân châu, ngọc kha, ốc quý, ngọc bích, san hô, lưu ly xanh, tỳ-lưu-ly. Ngoài ra, còn có đủ các thứ ngọc báu, dùng làm đồ sử dụng rồi lợi ích cho chúng sinh.

Này Xá-lợi-phất! Ý ông nghĩ thế nào? Bốn biển lớn này, do đâu mà có?

Xá-lợi-phất thưa:

–Bạch Thế Tôn! Biển này đều do từ ao của A-nậu-đạt.

Khi ấy, Đức Phật khen ngợi Xá-lợi-phất:

–Lành thay, lành thay! Này Xá-lợi-phất! Vua rồng A-nậu-đạt-đa được xa lìa ba điều lo sợ, ba điều ấy là gì?

1. Sợ chim Kim sí.

2. Sợ cát nóng.

3. Loài rồng khi hành dục, liền biến thành thân rắn. Vua rồng A-nậu-đạt không có việc ấy.

Này Xá-lợi-phất! Cung điện, nơi ở của vua rồng A-nậu-đạt-đa, cũng là nơi, các vị có thần thông, đến ở, tọa thiền.

Này Xá-lợi-phất! Nếu có người được ở chỗ ấy, nên biết, những người này, cũng đều không phiền não.

Xá-lợi-phất bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Đúng là ít có. Cung điện của vua rồng A-nậu-đạt-đa thành tựu được công đức lành như vậy. Đối với ba việc lo sợ muốn có một còn không được, huống nữa là có đủ cả ba. Nếu có chúng sinh nào, ở trong cung điện này, cũng đều được khỏi lo sợ ba việc nêu trên. Nếu các vị có thần thông, khi trụ ở nơi đó mà biết suy nghĩ khéo léo, đó là nơi phát xuất ra bốn sông lớn, nó đối với các

chúng sinh sẽ đem lại rất nhiều lợi ích. Do nhân duyên này mà các chúng sinh, như loài sinh trứng, các loài chim, các loài cầm thú, người và loài không phải người, đều dùng nước trong bốn biển đó làm nơi hang ổ, nhà cửa để nương ở.

Bạch Thế Tôn! Ao A-nậu-đạt này đã thành tựu được vô lượng công đức như vậy.

Đức Phật bảo Xá-lợi-phất:

–Cũng như vua rồng A-nậu-đạt-đa xa lìa được ba việc sợ hãi, Bồ-tát cũng như vậy, cũng xa lìa ba thứ sợ hãi. Những gì là ba?

1. Sợ đọa địa ngục.

2. Sợ đọa ngạ quỷ.

3. Sợ đọa súc sinh.

Này Xá-lợi-phất! Cũng như do nơi ao A-nậu-đạt phát xuất ra bốn sông lớn, nên đem được vô lượng, vô biên lợi ích cho chúng sinh. Bồ-tát cũng vậy; dùng bốn Nhiếp pháp, tóm thu và giữ lấy chúng sinh:

1. Sự ban phát.

2. Nói lời yêu thương.

3. Cùng làm điều ích lợi.

4. Cùng làm những công việc.

Này Xá-lợi-phất! Đại Bồ-tát dùng bốn Nhiếp pháp làm lợi ích cho chúng sinh.

Này Xá-lợi-phất! Cũng như do nơi ao A-nậu-đạt chảy về bốn biển lớn, Bồ-tát cũng vậy, do nơi tâm Bồ-đề mà phát xuất biển Nhất thiết trí.

Này Xá-lợi-phất! Cũng như do nơi biển lớn, làm cho các chúng sinh có chỗ nương ở, an ổn sướng vui.

Này Xá-lợi-phất! Nhất thiết chủng trí cũng lại như vậy. Vì chúng sinh trong ba cõi, mà làm chỗ nương tựa, an ổn, sướng vui. Ba cõi là cõi Dục, cõi Sắc và cõi Vô sắc.

Này Xá-lợi-phất! Do Bồ-tát xoay vần giáo hóa, khiến cho tam thiên đại thiên thế giới, tất cả chúng sinh đều được lãnh nhận sự an vui. Vì sao? Này Xá-lợi-phất! Nếu có Bồ-tát xuất hiện ở đời, hành đạo Bồ-tát; do tu hành đạo Bồ-tát, nên được thọ ký, đã được thọ ký; liền được thành Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, chuyển vận

bánh xe chánh pháp, mà biết hết thảy thế gian, Sa-môn, Bà-la-môn, Phạm thiên vương, Ma vương Ba-tuần đều không thể chuyển được. Chúng sinh nghe pháp, theo Phật quy y, mới có bốn chúng là Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di. Do nhân duyên này, bốn chúng được ở trong trời, người, lìa được dục lạc nhưng vẫn thọ tất cả những sướng vui tốt đẹp nhất.

Này Xá-lợi-phất! Ý ông nghĩ thế nào? Những pháp thành tựu như vậy, do đâu mà có?

Xá-lợi-phất thưa:

–Đều do nhân duyên tu hành của Bồ-tát mà có.

Này Xá-lợi-phất! Ý ông nghĩ thế nào? Những pháp tu hành, lưu truyền trong ba cõi này, do đâu mà có?

Xá-lợi-phất thưa:

–Cũng do nhân duyên của Bồ-tát mà có.

Đức Phật bảo ngài Xá-lợi-phất:

–Ý ông nghĩ thế nào? Trong những pháp ấy, có một pháp nào, chúng ta có thể báo đáp ân đức của Bồ-tát không?

Xá-lợi-phất thưa:

–Bạch Thế Tôn! Không thể có được. Vì sao? Vì đối với Bồ-tát, đó chỉ là pháp xuất hiện ở đời mà thôi.

Bạch Thế Tôn! Ví như người có rất nhiều của báu, lại có lòng lành, lấy trong kho tàng của mình vô lượng của cải quý báu, trăm ngàn vạn ức na-do-tha vật quý, ban phát cho người nghèo, cứ như vậy, lần lượt cấp cho hai người, ba người, bốn người, năm người, mười người, hai mươi người, ba mươi, bốn mươi, năm mươi, trăm người, ngàn người, trăm ngàn vạn người. Như vậy cấp cho đến vô lượng chúng sinh, loại có hình sắc và không có hình sắc, người ấy xả bỏ tất cả tiền tài, vật báu, cấp cho vô lượng chúng sinh; và cũng vì họ mà trừ bỏ được hết sự sợ sệt, sự trói buộc, sự đánh đập, la trách và các nẻo ác… lại còn dẫn dắt họ được hưởng niềm vui của trời, người. Có một người, trong chúng sinh đó, chỉ dùng một phần trăm của đồng tiền, đem phần tiền nhỏ ấy, để báo đáp cái ân của người ban cho kia.

Bạch Thế Tôn! Vị đại thí chủ này, đối với chúng sinh, có nhiều lợi ích, còn người này, chỉ mới dùng một phần đồng tiền, để báo đáp

ân kia, thì có báo đáp được không?

Phật bảo:

–Này Xá-lợi-phất! Không thể được.

Xá-lợi-phất thưa:

–Đại Bồ-tát cũng lại như vậy. Như người giàu kia, vì lợi ích vô lượng chúng sinh và còn vì họ, đoạn trừ hết thảy việc ác, mà chỉ đem một phần tiền nhỏ để báo ân kia sao được?

Bạch Thế Tôn! Người thực hành pháp Đại thừa, cũng lại như vậy. Với vô lượng chúng sinh như vậy, tùy theo ý muốn mà thọ nhận các thứ sướng vui. Người phát sinh ý nghĩ muốn báo ân Bồ-tát, cũng như người kia, muốn đem một phần trăm đồng tiền để báo ân người đã ban cho vậy.

Bấy giờ, Đức Phật ca ngợi Xá-lợi-phất:

–Lành thay, lành thay! Ngươi nay thật sự tùy thuận được hạnh nguyện của ta. Này Xá-lợi-phất! Tất cả chúng sinh hoặc với trăm đời, ngàn đời, vạn đời, trăm ngàn vạn đời, trong mỗi một đời, nếu đem hết thân mạng, xả bỏ các phần của thân như da, thịt, xương, tủy, gân, mạch để cúng dường Bồ-tát, cũng không báo đáp được ân đức của Bồ-tát dù là một phần nhỏ trong trăm phần, ngàn phần, trăm ngàn ức phần, cho đến không thể dùng toán số mà có thể rõ biết được ân ấy. Vì sao?

Này Xá-lợi-phất! Ta xem xét hết thảy đại chúng, Trời, Người, A-tu-la, không có ai, có thể báo đáp được ân đức của Bồ-tát, chỉ trừ thiện nam tín nữ phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Vì sao? Này Xá-lợi-phất! Nếu có thiện nam, tín nữ, phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, sẽ làm cho tất cả vô lượng chúng sinh, được thọ dụng rất nhiều lợi ích.

Này Xá-lợi-phất! Như trong cõi Diêm-phù-đề xuất hiện cây Chiên-đàn, khi cây kia mới mọc, có thể trị hết bệnh khổ cho các em bé nam nữ. Khi cây ấy sinh ra lá, thì có thể trị liệu các thứ khổ hoạn cho các đồng nam, đồng nữ. Nếu cây tăng trưởng cành lá, tạo ra được bóng cây che chở mát mẻ, chúng sinh nào ở trong bóng mát ấy, đều được trừ diệt tất cả bệnh khổ. Khi cây này nở hoa, nhờ ảnh hưởng của nó mà trời, người được đầy đủ những sướng vui. Khi quả của cây này chín, thì có ánh sáng lớn, chiếu khắp mười phương; nếu

có chúng sinh thấy, rồi sinh nghĩ nhớ và hiểu biết về ánh sánh ấy, liền được đoạn trừ sinh, già, bệnh, chết. Khi cây ấy chết, nếu có các chúng sinh lấy được thân cây, sẽ không còn sợ khổ về đói nghèo. Nếu lấy được cành lá về nhà, thì sẽ không còn có hoạn nạn, đói khát.

Này Xá-lợi-phất! Cây Chiên-đàn này xuất hiện ở đời luôn làm lợi ích cho chúng sinh; khoảng thời gian nào, cũng làm lợi ích. Từ khi cây mới mọc, cho đến lượm lấy cành lá của nó về nhà, cây ấy luôn có lợi ích.

Này Xá-lợi-phất! Các Đại Bồ-tát cũng lại như vậy. Khi các vị mới phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, dùng Tứ nhiếp pháp, giáo hóa chúng sinh; khi đã phát tâm, các vị ấy trong lòng luôn nương ba môn giải thoát. Ba môn ấy là gì? Là Không, Vô tướng, Vô nguyện vậy.

Khi cây tăng trưởng, nghĩa là Bồ-tát được Vô sinh pháp nhẫn. Lúc hoa nở, nghĩa là được thành tựu Nhất thiết chủng trí. Quả được chín, nghĩa là lúc Như Lai vào Niết-bàn. Cây hư ngã, nghĩa là đã Niết-bàn; dùng sức thần thông thiêu rụi thân, lấy xá-lợi, nó quý trong việc chữa bệnh như hạt Đình lịch. Lấy cành lá mang về nhà, nghĩa là Đức Như Lai đã vào Niết-bàn, thu lấy xá-lợi, dựng tháp miếu tôn thờ, chúng sinh được chiêm bái thì tội lỗi tiêu trừ.

Này Xá-lợi-phất! Vì vậy nên biết các thiện nam, tín nữ, phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác; nếu có chúng sinh ở trong đó gieo trồng tất cả căn lành liền được quả báo. Vì sao?

Này Xá-lợi-phất! Nếu có thiện nam, tín nữ, phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, là muốn cùng nhau tu hành để nối tiếp hạt giống của Phật. Cũng muốn cho hàng Thanh văn, Duyên giác không có sự đứt đoạn, để cùng với tất cả chúng sinh và trời, người được vô lượng sự an vui và xa lìa phiền não được niềm vui vô lậu.

Này Xá-lợi-phất! Nếu có người đã cùng với tất cả chúng sinh và hàng trời, người hưởng những sướng vui; và đã lìa phiền não, được niềm vui trong sáng; người như vậy, có thể dùng lời nói hay ví dụ làm rõ ân đức người kia để mà so sánh được không?

Xá-lợi-phất thưa:

–Bạch Thế Tôn! Không thể so sánh. Bạch Thế Tôn! Không có Trời, Người, Sa-môn, Bà-la-môn, hoặc Ma, Phạm cho đến hết thảy vô lượng các chúng; hoặc một kiếp, trăm kiếp, ngàn kiếp, trăm ngàn vạn kiếp, cho đến vô lượng a-tăng-kỳ kiếp mà có thể báo đáp được ân đức phát tâm của Bồ-tát!

Này Xá-lợi-phất! Do vậy cho nên các thiện nam, tín nữ, muốn báo được ân đức cao tột của sự ban cho kia, thì phải phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Này Xá-lợi-phất! Nếu có thiện nam, tín nữ muốn báo đáp ân đức của chư Phật thời quá khứ, cũng nên như vậy, cũng phải phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Này Xá-lợi-phất! Nếu có thiện nam, tín nữ, muốn báo đáp ân đức của các Như Lai vào thời vị lai, cũng nên như vậy, tức cũng phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Này Xá-lợi-phất! Nếu có thiện nam, tín nữ, muốn báo đáp ân đức mười phương chư Phật thời hiện tại, cũng nên như vậy, cũng phải phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Này Xá-lợi-phất! Chỉ có hai hạng người, có thể báo đáp được ân đức của Phật. Hai hạng người ấy:

1. Người dứt trừ hết các lậu.

2. Người phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Này Xá-lợi-phất! Chỉ có hai hạng người này, mới xứng đáng cúng dường chư Phật Như Lai, cũng khéo báo đáp ân tuệ của chư Phật.

Khi ấy, Đức Thế Tôn muốn nêu lại ý nghĩa này nên nói kệ rằng:

Nói là hai hạng người

Hay cúng dường chư Phật

Gọi là A-la-hán

Bồ-tát Ma-ha-tát.

Đấy là hai hạng người

Cúng dường các Thế Tôn

Mà trong ba cõi này

Lại không người thứ ba.

Nếu người hay bình đẳng

Xét kỹ tất cả pháp

Những hạng người như vậy

Gọi là kẻ có trí.

Dùng năm dục tốt đẹp

Đồ cần dùng đáng ưa

Cúng dường Bồ-tát này

Cũng chưa báo ân được!

Cúng dường đấng lìa ái

Thân cuối A-la-hán

Và phát tâm Vô thượng

Thực hành đạo giác ngộ

Ấy gọi là thứ nhất

Ruộng phước rất cao tột.

Trời, người, các Phạm thiên

Đem đồ mình ưa thích

Cúng dường lên Bồ-tát

Cũng không báo ân được.

Hai hạng người như vậy

Kỳ thật không chỗ cần

Tuy được cúng dường nhiều

Mà tâm không dính mắc,

Do nhân duyên như vậy

Tuy cúng, chẳng báo đáp!

Người trí trong thế gian

Nếu muốn cúng dường Phật

Nên phát tâm Bồ-đề

Tu hành pháp nhịn nhục.

Nếu muốn tạo công đức

Số lượng không thể lường

Nên vì đạo Bồ-đề

Hành sự nghiệp Vô thượng.

Nếu muốn được thiền định

Tu bốn Vô lượng tâm

Người này nên siêng năng

Đối với trí tuệ Phật.

Muốn tất cả được vui

Tiêu trừ các khổ não

Những hạng người như vậy

Nên ở trong pháp Phật

Sinh ý muốn sâu dày

Mong cầu đạo Vô thượng.

Nếu muốn được chiêm ngưỡng

Vô lượng các Thế Tôn

Nên sinh tâm cung kính

Mong cầu đạo chân chánh.

Nếu muốn từ một cõi

Đến với vô lượng cõi

Nên siêng năng tinh tấn

Bước vào đạo Bồ-đề.

Muốn thấy Phật quá khứ

Nên sinh tâm hăng hái

Chỉ vì đạo giác ngộ

Khéo thuận mà tu học.

Nếu muốn nhanh được thấy

Chư Phật đời vị lai

Cũng nên vì Bồ-đề

Hết lòng chuyên tu đạo.

Nếu lại muốn được thấy

Các Thế Tôn hiện tại

Nên vì đạo giác ngộ

Khéo sinh tâm mong muốn.

Nên biết những người này

Cao thượng không thấp hèn

Nếu muốn các chúng sinh

Đều thực hành lòng lành

Người này nên siêng năng

Nhanh cầu đạo Vô thượng.

Nếu mong các chúng sinh

Diệt trừ các khổ não

Nên học trí vô thượng

Không phá bỏ nửa chừng.

Nếu muốn cùng chúng sinh

Tất cả được an vui

Người trí vì Bồ-đề

Khéo mong muốn sâu xa.

Nếu muốn ngăn chúng sinh

Ở tất cả nẻo ác

Người trí nên nắm lấy

Tâm giác ngộ rốt ráo.

Chỗ được của người này

Là vô lượng công đức

Nhưng tất cả không ai

Khéo nói ví dụ được

Phải phát tâm Bồ-đề

Muốn thành đạo Vô thượng.

Đức Thế Tôn nói xong bài kệ, đại đức Xá-lợi-phất liền bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Nay Thế Tôn nói ý nghĩa kinh này, chúng sinh nghe được, đạt bao nhiêu công đức? Bao nhiêu chúng sinh phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác?

Đức Phật bảo Xá-lợi-phất:

–Ông không nên hỏi ý nghĩa ấy. Vì sao? Này Xá-lợi-phất! Như Lai nếu nói sự việc của Đấng Nhất Thiết Trí này sẽ làm cho nhiều chúng sinh, tâm sinh nghi ngờ. Vì sao? Này Xá-lợi-phất! Vì chư Phật Thế Tôn có vô lượng giới, đức, thiền định, trí tuệ và vô biên sức oai thần.

Này Xá-lợi-phất! Đức Như Lai nói bờ mé, giới hạn của hư không, thì có thể biết, có thể tính, có thể so lường được không?

–Bạch Thế Tôn! Không thể được. Vì sao? Bạch Thế Tôn! Vì bờ mé, ranh giới của hư không, chưa có người nào có thể đã biết, đang biết và sẽ biết.

Đức Phật bảo Xá-lợi-phất:

–Trí tuệ của Thế Tôn cũng như vậy. Hàng Thanh văn, Duyên giác trước đây không biết, nay cũng không biết và sau này sẽ cũng không biết. Vì sao? Này Xá-lợi-phất! Đức Như Lai có trí tuệ cao tột,

chẳng phải là cảnh giới có thể đến được của hàng Thanh văn, Duyên giác.

Xá-lợi-phất thưa:

–Các chúng sinh ấy thật là hiếm có, khéo léo phân biệt được cảnh giới Vô thượng Bồ-đề, để có thể phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Đức Phật bảo Xá-lợi-phất:

–Đúng như vậy! Đúng như vậy, đúng như ông đã nói! Các chúng sinh ấy thật là hiếm có, có thể khéo léo phân biệt Vô thượng Bồ-đề, để có thể tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Này Xá-lợi-phất! Ý ông nghĩ sao? Trong cõi Diêm-phù-đề có các chúng sinh, hoặc ở dưới nước, ở trên bờ hoặc bay trên không hay đi trên đất, đều được làm thân người; nếu có người nào giáo hóa cho tất cả họ, được nương vào năm giới và mười điều lành. Này Xá-lợi-phất! Ý ông nghĩ thế nào? Do nhân duyên này, người ấy có được phước nhiều không?

Bạch Thế Tôn! Rất nhiều! Người này được phước, không thể dùng ví dụ để mà so sánh được.

Này Xá-lợi-phất! Ta nay sẽ nói: Nếu có thiện nam, tín nữ, giáo hóa trong cõi Diêm-phù-đề cho tất cả chúng sinh, được an trú vào trong năm giới và mười điều lành và được các công đức; cũng không bằng có kẻ, chỉ giáo hóa cho một người khiến họ có được niềm tin tu hành (tín hành).

Này Xá-lợi-phất! Tạm để việc này lại. Nếu có thiện nam, tín nữ dạy bảo chúng sinh trong cõi Diêm-phù-đề, đều có niềm tin tu hành; cũng không bằng có kẻ, chỉ giáo hóa cho một người được khiến họ hiểu Phật pháp mà tu hành (pháp hành).

Này Xá-lợi-phất! Để việc này lại. Nếu có thiện nam, tín nữ dạy bảo chúng sinh trong cõi Diêm-phù-đề hiểu được pháp mà tu hành theo; cũng không bằng có kẻ chỉ giáo hóa cho một người khiến họ được Bát nhân địa (Bát nhẫn vị).

Này Xá-lợi-phất! Việc này để lại. Nếu có thiện nam, tín nữ dạy bảo chúng sinh trong cõi Diêm-phù-đề được quả Bát nhân địa; cũng không bằng có vị, chỉ giáo hóa giúp một người được đạo quả Tu-đà-hoàn.

Này Xá-lợi-phất! Việc này để lại. Nếu có thiện nam, tín nữ, dạy bảo chúng sinh trong cõi Diêm-phù-đề được đạo quả Tu-đà-hoàn; cũng không bằng có vị chỉ giáo hóa cho một người được đạo quả Tư-đà-hàm.

Này Xá-lợi-phất! Việc này để lại. Nếu có thiện nam, tín nữ dạy bảo chúng sinh trong cõi Diêm-phù-đề được đạo quả Tư-đà-hàm; cũng không bằng có vị chỉ giáo hóa cho một người được đạo quả A-na-hàm.

Này Xá-lợi-phất! Việc này để lại. Nếu có thiện nam, tín nữ dạy bảo chúng sinh trong cõi Diêm-phù-đề được đạo quả A-na-hàm; cũng không bằng có vị chỉ giáo hóa cho một người được đạo quả A-la-hán.

Này Xá-lợi-phất! Việc này để lại. Nếu có thiện nam, tín nữ dạy bảo chúng sinh trong cõi Diêm-phù-đề được đạo quả A-la-hán; cũng không bằng có vị chỉ giáo hóa một người được quả Duyên giác.

Này Xá-lợi-phất! Việc này để lại. Giả như có thiện nam, tín nữ dạy bảo chúng sinh trong cõi Diêm-phù-đề được quả Duyên giác; cũng không bằng có vị chỉ giáo hóa cho một người tu hành khiến họ phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Này Xá-lợi-phất! Việc này để lại. Giả như có thiện nam, tín nữ, dạy bảo chúng sinh trong cõi Diêm-phù-đề phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác; cũng không bằng có vị chỉ giáo hóa cho một người tu hành đạt được không thoái chuyển.

Này Xá-lợi-phất! Để việc này lại. Giả như có thiện nam, tín nữ dạy bảo chúng sinh trong cõi Diêm-phù-đề đều đạt được không thoái chuyển; cũng không bằng có vị chỉ giáo hóa cho một người tu hành đạt được Vô sinh pháp nhẫn.

Này Xá-lợi-phất! Để việc này lại. Giả như có thiện nam, tín nữ dạy bảo chúng sinh trong cõi Diêm-phù-đề đạt được Vô sinh pháp nhẫn; cũng không bằng có vị siêng giáo hóa cho một người tu hành được thành tựu trí tuệ cao tột.

Này Xá-lợi-phất! Để việc này lại. Giả như có thiện nam, tín nữ dạy bảo chúng sinh trong cõi Diêm-phù-đề khiến họ mau được thành tựu trí tuệ cao tột; cũng không bằng có vị nương kinh điển này mà

siêng năng tu tập. Vì sao? Vì kinh này có thể phá tan tất cả chúng ma, có thể phá trừ các ấm, không gần các giới, phân tán các nhập, diệt trừ các phiền não, phát sinh tánh sáng trong, trừ bỏ các pháp gây phiền phức.

Nếu ai hay dùng các phương pháp trong kinh Dũng Vương, lại vì các chúng sinh khác mà rộng rãi, phân biệt, giảng nói, thì sẽ được công đức vô lượng, vô biên, không thể nói hết.

Này Xá-lợi-phất! Hãy để lại các chúng sinh trong cõi Diêm-phù-đề, chúng sinh trong bốn thiên hạ, chúng sinh trong Tiểu thiên thế giới, chúng sinh trong trung thiên thế giới và tất cả các chúng sinh trong tam thiên đại thiên thế giới.

Này Xá-lợi-phất! Nếu đối với bốn phía Đông, Tây, Nam, Bắc và trên dưới, đều có các thế giới như số cát sông Hằng. Chúng sinh ở trong ấy; hoặc có hình sắc, hoặc không hình sắc; hoặc có tưởng, hoặc không tưởng; hoặc ở dưới nước, trên bờ hay trong hư không; hoặc sinh trứng, sinh thai, sinh thấp, sinh hóa. Các chúng sinh này, lần lượt trước sau được thành thân người. Rồi có thiện nam, tín nữ, giáo hóa cho vô lượng chúng sinh đó, khiến cho họ đều được an vui ở trong năm giới, mười điều lành.

Này Xá-lợi-phất! Ý ông nghĩ thế nào? Thiện nam, tín nữ này do nhân duyên ấy có được phước nhiều không?

Xá-lợi-phất thưa:

–Bạch Thế Tôn! Rất nhiều! Công đức của người này không thể dùng thí dụ để so sánh.

Này Xá-lợi-phất! Để việc ấy lại. Nếu giáo hóa chúng sinh trong mười phương thế giới như số cát sông Hằng, giúp cho họ được tín hành, pháp hành, Bát nhẫn địa được quả Tu-đà-hoàn, quả Tư-đà-hàm, quả A-na-hàm, quả A-la-hán, đắc Bích-chi-phật, phát tâm Vô thượng Bồ-đề, không còn thoái lui, được Vô sinh pháp nhẫn, mau thành hết thảy trí tuệ cao tột. Như vậy mà không bằng người, dùng tất cả giáo pháp trong kinh Dũng Vương vì các chúng sinh khác rộng nói, phân biệt, được các công đức; so với công đức khuyến hóa chúng sinh như trên đây, thì nó rất là cao cả đặc biệt, nó cao tột, không gì hơn, rất tốt đẹp, rất tốt lành, cao hơn hết, không gì vượt qua, không có thứ gì để so sánh, không gì ngang bằng.

Này Xá-lợi-phất! Nên biết, pháp này là phương tiện cao tột, có thể giúp cho Bồ-tát quyết định sự tu hành đối với đạo giác ngộ. Vì sao? Này Xá-lợi-phất! Bồ-tát nghe được tất cả pháp trong kinh Dũng Vương, nghe rồi tu hành liền đạt được quả vị không thoái chuyển đối với đạo Vô thượng Bồ-đề. Nên biết, người này luôn làm ruộng phước cho chúng sinh, không có gì hơn được, không lấy gì để so sánh được, đã được giải thoát đến bờ bên kia, được Niết-bàn trong sạch, điều hòa, vắng lặng, là đệ tử chân chánh của Đức Phật, đáng được thọ nhận sự cúng dường; là đấng trượng phu, là sư tử dũng mãnh xuất hiện trong cõi trời, người; là người cao quý trong loài rồng, là vị trời cao tột của loài trời. Vị này không còn dính mắc, không còn bị trói buộc, không còn những trở ngại, việc cần làm đã làm xong, thành tựu tất cả đạo nghiệp, đã thành tựu đầy đủ vô lượng công đức.

Khi ấy, Đức Thế Tôn muốn làm rõ lại nghĩa này nên nói kệ:

Người phát tâm Bồ-đề

Đã được đến bờ kia

Như vậy, bậc Đại nhân

Tâm không có nghi ngại.

Ban cho những người này

Được phước báo vô lượng

Muốn được phước như vậy

Nên phát tâm Bồ-đề.

Đã phát tâm Bồ-đề

Nơi hội tụ phước đức

Muốn nêu một phần nhỏ

Cũng không thể tính lường.

Trong vô lượng thế giới

Dạy tất cả chúng sinh

Đều giữ năm giới cấm

Cứ tiếp tục tăng trưởng.

Tuy giáo hóa như vậy

Không bằng pháp Bồ-đề

Ngoài ra khó so bằng

Với người hiểu kinh này.

Nếu học kinh điển ấy

Là ruộng phước tốt lành

Xứng cho trời, người cúng

Vắng lặng khéo điều phục.

Được nghe kinh điển này

Là Phật tử chân chánh

Là siêng năng tinh tấn

Đến bờ vắng lặng kia.

Đấng Sư Tử, trời, rồng

Gọi là Bậc Đại Nhân

Cũng là Thiên Trung Thiên

Tôn quý của chúng sinh.

Nếu người thường giảng dạy

Kinh điển vi diệu này

Vị ấy sẽ được gọi

Đấng cao tột loài người.

Đức Phật vừa nói kệ xong, Đại đức Xá-lợi-phất liền bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Thật chưa từng có. Bạch Thế Tôn! Với tất cả pháp vị trong kinh Dũng Vương, nay Ngài lược nói, giáo huấn cho các Bồ-tát. Bạch Thế Tôn! Các Đại Bồ-tát, trong vô lượng kiếp, tu Bồ-tát hạnh, còn rất khó thành tựu được Vô thượng Bồ-đề. Bạch Thế Tôn! Nay trong kinh này, Thế Tôn nói tu đạo Vô thượng không khó lắm?

Bạch Thế Tôn! Các chúng sinh rất thích điều lợi lành, nay gặp kinh này, là điều lợi lành bậc nhất.

Bạch Thế Tôn! Nếu có chúng sinh, được nghe kinh này, đọc tụng thông suốt, vì người khác giảng nói rộng rãi, nên biết người ấy đã hướng đến Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Bạch Thế Tôn! Lành thay, lành thay! Đấy là kinh điển vi diệu. Cúi xin Như Lai thương xót giảng nói. Vì sao? Vì như con rõ được nghĩa lý của Phật nói; hoặc rõ được kinh pháp của Phật đã nói vào thời quá khứ, thì trong các kinh pháp, kinh này là cao tột hơn hết. Với kinh pháp của chư Phật, ở đời vị lai, thì kinh này cũng là đặc biệt hơn hết. Hoặc mười phương chư Phật hiện đang chuyển xe pháp vô thượng, so với với các kinh, thì kinh này cũng là đặc biệt hơn hết.

Bạch Thế Tôn! Con từng giảng nói vô lượng kinh điển và dùng các thứ văn tự; cũng từng theo Đức Như Lai, nghe giảng dạy vô lượng kinh và hiểu nghĩa lý pháp vị của các kinh điển; nhưng chưa từng được nghe kinh điển như thế này.

Lành thay! Bạch Thế Tôn! Cúi xin Thế Tôn thương xót, giảng nói rộng rãi ý nghĩa của kinh điển này.

Đức Phật bảo Xá-lợi-phất:

–Ý nghĩa như vậy, Như Lai đã tự biết. Tùy theo chúng sinh, sinh tâm tin hiểu, ta khi ấy sẽ vì họ rộng nói mà thâu tóm giữ lấy họ.

Này Xá-lợi-phất! Cảnh giới này chỉ có Như Lai mới biết, chẳng phải hàng Thanh văn, Bích-chi-phật mà có thể thấu hiểu được.

Này Xá-lợi-phất! Ta nay giảng nói kinh điển rất mầu nhiệm này, có tám vạn bốn ngàn Phạm thiên và loài người; có ba mươi sáu ức các trời ở cõi Dục chưa phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, nay đều phát tâm. Ba mươi ức các trời được Vô sinh pháp nhẫn. Các hàng Trời, Rồng, Quỷ, Thần chưa có điều kiện phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác nay đều phát tâm.

Này Xá-lợi-phất! Ta thấy thật nghĩa của sự lợi ích như vậy, nên luôn luôn rộng rãi giảng nói kinh điển này.

Khi ấy, trong hội có vô lượng trăm ngàn chúng sinh, các Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di đều quỳ xuống, chắp tay, chiêm ngưỡng Đức Như Lai mắt nhìn sững không nháy.

Lúc này, Như Lai tươi vui, mỉm cười. Với pháp của chư Phật, không bao giờ, không có nhân duyên, mà mỉm cười. Như Lai đã mỉm cười. Và từ nét mặt ấy, phóng ra các thứ ánh sáng màu xanh, vàng, đỏ, trắng, pha lê, màu tía; chiếu khắp vô lượng, vô biên thế giới, trên thấu đến cõi trời Phạm, rồi trở về, nhiễu quanh thân ba vòng nhập vào trên đỉnh đầu.

Khi ấy, đại đức Xá-lợi-phất từ tòa ngồi đứng dậy, trịch bày vai áo bên phải, gối phải quỳ sát đất, chắp tay bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Đức Phật không nhân duyên, không bao giờ cười. Bạch Thế Tôn! Nay có nhân duyên gì mà Thế Tôn mỉm cười?

Đức Phật bảo Xá-lợi-phất:

–Nay ông có thấy vô lượng, vô số, trăm ngàn chúng sinh này, cùng các hàng Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di đang

chắp tay đứng hầu, chiêm ngưỡng, hướng về ta, mắt chẳng tạm rời không?

–Bạch Thế Tôn! Con đã thấy.

Đức Phật bảo Xá-lợi-phất:

–Các đại chúng này nguyện muốn được nghe hạnh vô thượng mà các Bồ-tát đã tu hành. Này Xá-lợi-phất! Như Lai tùy nghi mà biết hết chỗ suy nghĩ, chỗ hành động của tất cả chúng sinh. Vì vậy cho nên, ta nay sẽ vì họ mà nói.

Này Xá-lợi-phất! Nếu người không thấy tâm của đời quá khứ, hiện tại, vị lai. Như vậy gọi là hạnh của Bồ-tát.

Lại nữa, này Xá-lợi-phất! Nếu lại không thấy tánh, tướng của các ấm, không tham các cõi, không chìm đắm vào các nhập. Này Xá-lợi-phất! Đó gọi là pháp hạnh của Bồ-tát, ấy là điều mà Như Lai Chánh giác muốn nói.

Khi nói về pháp hạnh của Bồ-tát rồi thì tam thiên đại thiên thế giới cõi Phật chấn động sáu cách. Khi ấy, ma Ba-tuần và các quyến thuộc ở trong cung ma kinh hoảng, run rẩy, té lăn xuống đất, rồi tất cả cùng đến trước Đức Phật, nói kệ:

Tôi và các quyến thuộc

Nay đều bị phá hoại

Tất cả đều ngã nhào

Không sao đứng lên nổi.

Nếu Phật nói pháp này

Kinh điển, không bỏ sót

Ma phiền não bị phá

Cả ấm ma, tử ma.

Làm tôi mất thế lực

Tất cả không còn gì

Nghe các pháp vốn không

Ma lực bị suy tổn.

Được trí tuệ vô ngã

Tử ma liền lui tan

Ngộ pháp tánh vốn không

Không còn thọ thân sau.

Ma Ba-tuần lại nói kệ:

Lành thay! Cần tinh tấn

Đấng Rồng lớn cao tột

Con nay cùng quyến thuộc

Đều chịu khổ không lường.

Nguyện xin Phật Từ bi

Thương xót an ủi cho

Con nay nương duyên này

Cửa tử không vào nữa.

Lúc bấy giờ, Như Lai liền vì ma Ba-tuần, mà nói kệ:

Ba-tuần và quyến thuộc!

Nếu muốn thoát cửa tử

Nên với kinh điển này

Lòng trong sạch tin sâu.

Tất cả trong thế gian

Ít có người tin hiểu

Vì vậy nay ngươi nên

Tín thọ và phụng hành.

Khi ma Ba-tuần nghe được bài kệ rồi, vui mừng hớn hở, bỗng nhiên biến mất.

Đức Phật nói kinh này rồi, Đại đức Xá-lợi-phất và các vị Tỳ-kheo đã đứng ra thưa hỏi cùng các Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di, tất cả đại chúng Trời, Rồng, Quỷ Thần, Người và không phải người… được nghe Đức Phật giảng nói, lòng rất vui mừng, đồng thanh ca ngợi: “Lành thay!”

Rồi tất cả đều đảnh lễ, lui ra.