Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Linh Sơn Đại Tạng › Bộ Kinh Tập
Đại Tập 69 · Bộ Kinh Tập XVI · Số 805–847
- Dịch giả
- Thích Tịnh Hạnh
- Thông tin
- Ghi trên sách: Sa Môn Thích Tịnh HạnhHội Văn Hóa Giáo Dục Linh Sơn Đài Bắc, 2000
Phật Thuyết Xuất Sinh Bồ-Đề Tâm Kinh
SỐ 837
PHẬT THUYẾT XUẤT SINH BỒ-ĐỀ
TÂM KINH
Hán dịch: Đời Đại Tùy, Tam tạng Xa-na-quật-đa,
người xứ Bắc Ấn Độ.
Tôi nghe như vầy:
Một thời, Đức Bà-già-bà ở tại vườn trúc Ca-lan đà thuộc thành Vương xá cùng với cúng Tỳ-kheo trăm ngàn vị, lại có vô lượng A-tăng-kỳ không thể nêu hết chúng Đại Bồ-tát từ mười phương vân tập đến.
Bấy giờ, tại thành lớn Vương xá có vị Bà-la-môn họ Đại Ca-diếp, trong giấc ngủ, ông ta mộng thấy nơi cõi Diêm-phù-đề hiện ra hoa sen lớn, hoa ấy có ngàn cánh, do bảy thứ báu tạo thành, thật là vi diệu, tối thắng tỏa sáng chiếu khắp tam thiên đại thiên thế giới. Nơi hoa sen kia có vầng trăng, trong vầng trăng lại thấy có bậc đại trượng phu phóng ra ánh sáng lớn soi chiếu tất cả. Chúng sinh hiện có trong bốn thiên hạ này đều thấy ánh sáng ấy, tâm sinh hoan hỷ, hết mực vui thích vô cùng.
Lúc này, vừa tỉnh giấc, Bà-la-môn Ca-diếp nghĩ lại việc trong mộng, tâm vui nhưng sinh nghi: “Đây là nhân duyên gì, rốt cuộc là sự việc gì? Tướng hiện ra ấy trước nay chưa từng có, từ xưa cũng chưa từng nghe nói việc ta đã mộng thấy”. Nghĩ vậy rồi, ông rất hoan hỷ cho rằng điều mình thấy trong mộng là hy hữu. Ông nghĩ tiếp: “Nơi đây có vị Sa-môn Cù-đàm, từ lâu ta đã nghe người khác nói vị ấy tu sáu năm khổ hạnh, hàng phục các ma chứng đại giác
ngộ, chuyển bánh xe pháp vi diệu, thu phục hàng ngoại đạo, được mọi người trí tán thán, là bậc thông tuệ khéo léo biết rõ về các sự việc. Nay ta nên đến chỗ Sa-môn Cù-đàm để hỏi về điềm mộng này”.
Bấy giờ, đêm đã qua, Bà-la-môn Ca-diếp từ thành Vương xá đi tới vườn trúc Ca-lan-đà, là nơi trú xứ của Đức Thế Tôn. Đến nơi, ông đảnh lễ dưới chân Phật, lui ra đứng qua một bên, rồi hướng lên Phật nêu bày rõ việc trong mộng. Đợi cho Bà-la-môn thưa trình đầy đủ rồi, Đức Thế Tôn mới bảo Bà-la-môn Ca-diếp:
–Này thiện nam! Có bốn điềm mộng lành đạt được pháp thù thắng. Những gì là bốn? Đó là: Trong giấc ngủ mộng thấy hoa sen. Hoặc mộng thấy dù lọng. Hoặc mộng thấy vầng trăng. Hoặc mộng thấy hình tượng Phật. Khi thấy như vậy nên tự vui mừng vì biết mình gặp pháp thù thắng.
Đức Thế Tôn muốn lặp lại ý nghĩa trên nên nói kệ:
Nếu như mộng thấy có hoa sen
Hay là mộng thấy có dù lọng
Hoặc trong mộng thấy rõ vầng trăng
Biết chắc đạt được lợi ích lớn.
Hoặc lúc mộng thấy hình tượng Phật
Thân trang nghiêm đầy đủ các tướng
Chúng sinh thấy được sinh hoan hỷ
Nghĩ tất sẽ làm Bậc Điều Ngự.
Nghe kệ này rồi, Bà-la-môn Ca-diếp liền bạch Phật:
–Thưa Thế Tôn! Thế nào là lợi ích lớn cho các chúng sinh? Nếu có thể đạt được lợi ích này để cầu đạo Bồ-đề?
Đức Phật bảo:
–Lợi ích lớn ấy chính là Nhất thiết trí.
Bà-la-môn Ca-diếp lại bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn! Ngài nói lợi ích lớn ấy là Nhất thiết trí, vậy nhờ nhân duyên gì mà có thể đạt được?
Đức Thế Tôn vì Bà-la-môn Ca-diếp nên nói kệ:
Ta nay nói lợi lớn
Bà-la-môn lắng nghe
Nếu hòa hợp có lợi
Sẽ làm Đấng Lưỡng Túc.
Hoặc làm vua Chuyển luân
Tự tại khắp thiên hạ
Chúng sinh muốn như vậy
Phải phát tâm Bồ-đề.
Hoặc làm chủ Phạm thiên
Tự tại giữa mọi người
Chúng sinh muốn như vậy
Phải phát tâm Bồ-đề.
Cõi Dục và cõi Sắc
Vô sắc và cõi trên
Chúng sinh muốn như vậy
Phải phát tâm Bồ-đề.
Nếu có các chúng sinh
Như muốn làm thương chủ
Là thương chủ dẫn đường
Phải phát tâm Bồ-đề.
Nếu có các chúng sinh
Muốn phóng ánh sáng lớn
Phá diệt mọi tối tăm
Nên phát tâm Bồ-đề.
Như có các chúng sinh
Muốn dứt các điên đảo
Hiện có khắp ba cõi
Nên phát tâm Bồ-đề.
Như có các chúng sinh
Muốn trừ mọi chướng ngại
Cùng các thứ pháp ác
Nên phát tâm Bồ-đề.
Nếu có các chúng sinh
Muốn diệt trừ vô minh
Và đoạn lưới tham ái
Nên phát tâm Bồ-đề.
Hoặc có các chúng sinh
Nhằm diệt hữu và ái
Đoạn trừ mọi cấu uế
Nên phát tâm Bồ-đề.
Như có các chúng sinh
Muốn dứt bỏ ngã mạn
Và sắc khiến ngã mạn
Nên phát tâm Bồ-đề.
Hoặc có các chúng sinh
Lìa bỏ tâm cao ngạo
Mạng không bệnh, ngã mạn
Nên phát tâm Bồ-đề.
Như có các chúng sinh
Nhằm diệt ngã mạn lão
Mạn vô thường, thường tục
Nên phát tâm Bồ-đề.
Nên có các chúng sinh
Nhằm diệt mạn đa văn
Cùng mạn do trì giới
Nên phát tâm Bồ-đề.
Hoặc có các chúng sinh
Muốn diệt mạn tịch tĩnh
Các mạn như khất thực
Nên phát tâm Bồ-đề.
Như có các chúng sinh
Nhằm diệt mạn tri thức
Mạn thọ y phấn tảo
Nên phát tâm Bồ-đề.
Hoặc có các chúng sinh
Muốn diệt mạn thần thông.
Một bữa ăn làm tịnh
Phải phát tâm Bồ-đề.
Nếu có các chúng sinh
Muốn diệt tất cả mạn
Mạn hữu vi hiện có
Phải phát tâm Bồ-đề.
Nếu có các chúng sinh
Muốn được cúng dường Phật
Vào trước lúc diệt độ
Phải phát tâm Bồ-đề.
Nếu có các chúng sinh
Muốn được cúng dường Phật
Và tất cả Như Lai
Phải phát tâm Bồ-đề.
Nếu có các chúng sinh
Muốn được Chuyển pháp luân
Thế gian không thể chuyển
Phải phát tâm Bồ-đề.
Nếu có các chúng sinh
Muốn diệt độ liền diệt
Nên nghĩ điều đáng nghĩ
Phải phát tâm Bồ-đề.
Nếu có các chúng sinh
Muốn tu hành phạm hạnh
Trước sau được trọn vẹn
Phải phát tâm Bồ-đề.
Nếu có các chúng sinh
Muốn luôn đạt tinh tấn
Tới lui trong các cõi
Phải phát tâm Bồ-đề.
Nếu có các chúng sinh
Muốn nói các hành khổ
Thấy chúng sinh thọ khổ
Phải phát tâm Bồ-đề.
Nếu có các chúng sinh
Các pháp không có ngã
Vì chúng sinh giảng nói
Phải phát tâm Bồ-đề.
Nếu có các chúng sinh
Muốn chuyển bánh xe pháp
Để lên nẻo giác ngộ
Phải phát tâm Bồ-đề.
Nếu có các chúng sinh
Nói Niết-bàn tịch diệt
Chứng Bồ-đề tối thắng
Phải phát tâm Bồ-đề.
Các công đức như vậy
Người phát tâm đạt được
Phạm chí nghe vậy rồi
Nên hành đạo giác ngộ.
Nghe kệ xong, Bà-la-môn Ca-diếp lại bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn! Người phát tâm Bồ-đề gồm thâu được bao nhiêu phước lớn?
Đức Phật dùng kệ tụng trả lời Bà-la-môn Ca-diếp:
Nếu chúng sinh trong cõi Phật này
Khiến trụ lòng tin và giữ giới
Khối phước lớn kia so đạo tâm
Thì không bằng một phần mười sáu.
Nếu chúng sinh trong cõi Phật này
Khiến trụ lòng tin nơi pháp hành
Khối phước lớn kia so đạo tâm
Thì không bằng một phần mười sáu.
Nều hằng hà sa cõi chư Phật
Thảy đều tạo chùa cầu phước đức
Xây tháp như núi, so đạo tâm
Nhưng không bằng một phần mười sáu.
Nếu có cõi Phật như hằng sa
Các thứ bảy báu đều thí khắp
Khối phước lớn kia, so đạo tâm
Thì không bằng một phần mười sáu.
Như núi Thiết vi cao rộng lớn
Xây tháp vô lượng cúng chư Phật
Chúng sinh cầu phước là như vậy
Không bằng phần mười sáu đạo tâm.
Nếu có chúng sinh trọn cả kiếp
Hoặc đầu hoặc tay thường đội vác
Khối phước lớn kia so đạo tâm
Thì không bằng một phần mười sáu.
Những người như vậy được thắng pháp
Nếu cầu giác ngộ, lợi muôn loài
Các hạng chúng sinh tối thắng đó
Phước này khó sánh, huống là hơn.
Thế nên được nghe các pháp này
Người trí thường sinh tâm ưa pháp
Nên được khối phước lớn vô biên
Nhanh chóng chứng đắc đạo Vô thượng.
Bấy giờ, Bà-la-môn Ca-diếp bạch Phật:
–Thưa Thế Tôn! Người đã phát tâm Bồ-đề như vậy có thoái chuyển không?
Đức Phật đáp:
–Người phát tâm Bồ-đề như vậy, ở trong đạo giải thoát không có thoái chuyển. Chỉ theo sự thì riêng có ba thứ Bồ-đề: Bồ-đề của Thanh văn, Bồ-đề của Bích-chi-phật và Bồ-đề của Vô thượng Chánh giác.
Này đại Bà-la-môn! Sao gọi là Bồ-đề của Thanh văn? Nếu thiện nam, thiện nữ nào phát tâm cầu đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác mà không dẫn dạy người khác phát tâm Bồ-đề, không khiến cho người khác an trụ, cũng không vì người khác giảng nói kinh điển như vậy, không tự mình thọ trì cũng không nêu giảng rộng về ý nghĩa cho người khác. Lại hay thân cận với hàng Phú-già-la nhưng không thừa sự cúng dường những thứ cần dùng; hoặc có người đến cũng không đến, cũng đều không cung kính, đối với điều ấy cũng không khởi tâm tùy hỷ. Do nhân duyên này mà tâm được giải thoát. Này Bà-la-môn! Đó gọi là Bồ-đề của Thanh văn.
Lại nữa, sao gọi là Bồ-đề của Bích-chi-phật? Nếu thiện nam, thiện nữ nào tự phát tâm Bồ-đề nhưng không dẫn dắt người khác phát tâm Bồ-đề, không khiến cho họ an trụ, cũng không vì họ giảng nói kinh điển như vậy, chính mình không thọ trì, cũng chẳng nêu giảng rộng cho người khác, cũng hay thân cận với hàng Phú-già-la nhưng không thừa sự cúng dường những thứ cần dùng. Nếu có người đến hoặc không đến cũng đều không cung kính, không tùy hỷ. Do
nhân duyên này tâm chứng đắc Bồ-tát Bích-chi-phật. Thế nên gọi là Bồ-đề của Bích-chi-phật.
Lại nữa, sao gọi là Bồ-đề của Vô thượng Chánh giác? Nếu các thiện nam, thiện nữ tự phát tâm cầu đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, lại cũng chỉ dẫn người khác phát tâm như thế đã khiến họ được an trụ, lại giảng nói kinh điển như vậy, chỉ cho họ thọ trì, thân cận với hàng Phú-già-la, thừa sự cúng dường, có người thọ sinh hoặc không thọ sinh đều cung kính, sinh tâm tùy hỷ. Giải thoát như vậy là tự lợi, lợi tha, vì đem lại lợi ích cho nhiều người, vì tạo an lạc cho nhiều người, vì thương xót thế gian, tạo lợi ích an lạc cho các hàng trời, người, nên gọi là Bồ-đề của Vô thượng Chánh giác.
Do ý nghĩa gì được gọi là Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề? Vì ngoài pháp này ra, không có pháp thù thắng nào có thể cầu đạt, do đó gọi là Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề.
Đức Thế Tôn muốn lặp lại ý nghĩa trên nên nói kệ:
Tứ phát tâm Bồ-đề
Không dạy người thọ trì
Nhân nơi tâm lực mình
Rồi sau vào Niết-bàn,
Do gắng sức tự lợi
Không dạy người thọ trì
Thế nên gọi Sa-môn
Con Phật thầy tối thắng.
Người phát tâm Bồ-đề
Giáo hóa sinh hoan hỷ
Cho nên tự được đạo
Biết quả báo như vậy,
Tự độ không độ tha
Phước điền trong chư Tiên
Được gọi là Duyên giác
Bà-la-môn nên biết,
Tự phát tâm Bồ-đề
Giải thoát nhiều chúng sinh
Vì đời tạo lợi ích
Nên gọi Phật, Đạo sư.
Tự thành tựu lợi ích
Lại dạy người giải thoát
Cả hai không sai khác
Nên gọi không nghĩ bàn.
Bấy giờ, Bà-la-môn Ca-diếp bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn! Giải thoát đối với giải thoát có sai biệt chăng?
Phật đáp:
–Này Bà-la-môn! Giải thoát đối với giải thoát không có sai biệt. Đạo với đạo không có sai biệt. Thừa với thừa không có sai biệt. Ví như nơi quốc lộ có xe voi, xe ngựa, xe lừa, các loại xe kia lần lượt đi trên đường ấy, cùng đến một thành. Này Bà-la-môn! Ý ông nghĩ sao? Các loại xe như vậy có sai biệt chăng?
Bà-la-môn thưa:
–Bạch Đại Đức Thế Tôn! Các loại xe ấy thật sự là có sai biệt.
Phật nói:
–Đúng vậy, đúng vậy! Này Bà-la-môn! Thừa Thanh văn, thừa Bích-chi-phật, thừa Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề có sai biệt nhưng đạo cùng với giải thoát thì không có sai biệt. Này Bà-la-môn! Ví như nơi sông Hằng có ba hạng người đều từ bờ bên này sang tới bờ bên kia. Người thứ nhất dùng cỏ kết làm bè dựa vào đấy mà vượt qua. Người thứ hai hoặc dùng phao nổi, hoặc dùng thuyền nan mà vượt qua. Người thứ ba dùng thuyền lớn cho vào sông trong thuyền này lại chở hàng trăm ngàn người. Người thứ ba ấy lại chỉ dẫn con trai lớn của mình sắp đặt giữ gìn mọi chuyến qua lại của thuyền, hễ có bao nhiêu chúng sinh đến thì phải đưa họ từ bờ bên này sang bờ kia, vì nhằm tạo lợi ích cho nhiều người. Này Bà-la-môn! Ý ông nghĩ sao? Những người qua bờ bên kia có sai biệt chăng?
Bà-la-môn đáp:
–Thưa Thế Tôn, không!
Đức Phật lại hỏi:
–Này Bà-la-môn! Sự chuyên chở này và sự chuyên chở kia có sai biệt không?
Bà-la-môn đáp:
–Những sự chuyên chở ấy thật sự là có sai biệt.
Phật nói:
–Đúng vậy, đúng vậy! Này Bà-la-môn! Thừa Thanh văn, thừa Bích-chi-phật, thừa Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, thật sự là có sai biệt.
Này Bà-la-môn! Như người thứ nhất, nhờ vào bè cỏ nên từ bờ bên này vượt sang bờ bên kia, chỉ có một mình. Nên biết như vậy là Bồ-đề của Thanh văn. Người thứ hai hoặc nhờ vào phao nổi, hoặc nhờ nơi thuyền nan nên từ bờ bên này sang bờ bên kia. Nên biết như vậy là Bồ-đề của Bích-chi-phật. Người thứ ba thành tựu thuyền lớn, cùng chở được nhiều người từ bờ bên này sang bờ bên kia. Nên biết như vậy là Bồ-đề của Như Lai.
Lúc này, Đức Thế Tôn muốn lặp lại nghĩa trên nên nói kệ rằng:
Đường và giải thoát không có hai
Nhưng các thừa đều có sai biệt
Người trí nên so sánh như vậy
Cần chọn thừa tối thắng, tối thượng.
Các pháp dạy như vậy
Đức Phật nói lời này
Chọn lựa các pháp rồi
Người trí cần phải học.
Bà-la-môn Ca-diếp lại thưa:
–Bạch Thế Tôn! Đại Bồ-tát hành trì như thế nào, niệm trụ như thế nào để đến Đại thừa?
Đức Phật đáp:
–Này Bà-la-môn! Ông hãy lắng nghe về ý nghĩa này. Nếu các Đại Bồ-tát như niệm tu hành để đạt đến Đại thừa. Này Bà-la-môn! Nếu các thiện nam, thiện nữ tự phát tâm Bồ-đề, cũng chỉ dẫn cho người khác phát tâm Bồ-đề, chính mình vui trong việc tu hành, lại khuyến khích người khác tu tập, an trụ, vui thích trong việc tu hành, lại vì họ mà giải thích ý nghĩa của kinh. Những người Phú-già-la như vậy không đến thân cận để thừa sự tiếp nhận, nên dùng bốn Nhiếp pháp nhằm giáo hóa họ. Những gì là bốn nhiếp pháp? Đó là Bố thí, Ái ngữ, Lợi hành và Đồng sự.
Đức Thế Tôn muốn lặp lại nghĩa trên nên nói kệ:
Đủ mọi bố thí lớn
Tất cả vật sở hữu
Vì muốn thâu nhận người
Bồ-tát, bậc Vô úy
Thị hiện dắt dẫn đường
Chúng sinh không chỗ nương
Nên dùng lời diệu, thiện
Thường thường an ủi họ.
Mình, người đều an lạc
Người sinh nơi cõi lành
Ngày đêm luôn tùy thuận
Các chúng sinh như vậy.
Không tin, khiến họ tin
Pháp giới, khuyên trụ giới
Keo kiệt, dạy bố thí
Mong lợi ích tất cả.
Dạy người hành Bồ-đề
Luôn tinh tấn bền chắc
Cùng với việc lợi ích
Người trí như lời hành.
Người trí tuệ như vậy
Đạo sư của Bồ-tát
Việc làm của người trí
Thường ưa pháp Đại thừa.
Dũng mãnh là tối thắng
Người trí cần phải học
Do pháp thù thắng kia
Tối thượng đến bờ giác.
Bà-la-môn Ca-diếp dùng kệ tụng bạch Phật:
Đại đức dạy pháp tu
Bồ-tát, các Đạo sư
Nên học theo hạnh này
Đạt đến Lưỡng Túc Tôn.
Vì con nói pháp tu
Và chỗ nương các hạnh
Giác ngộ rộng bao la
Thương xót vì con nói.
Đức Thế Tôn bảo Bà-la-môn Ca-diếp:
–Hay thay! Này Bà-la-môn! Các Bồ-tát có ba thứ hạnh là: Thiên hạnh, Phạm hạnh và Thánh hạnh.
Này Bà-la-môn! Sao gọi là Thiên hạnh? Nếu có thiện nam, thiện nữ đem thân nghiệp hành Từ, khẩu nghiệp hành Từ, ý nghiệp hành Từ hành hóa khắp vô lượng thế giới ở phương Đông, đầy đủ, trọn vẹn. Lại có thể khéo đi vào các phương Nam, Tây, Bắc, bốn hướng và phương trên, dưới, đều đem thân nghiệp hành Từ, khẩu nghiệp hành Từ và ý nghiệp hành Từ đầy đủ khắp tất cả. Đây gọi là Thiên hạnh.
Sao gọi là Phạm hạnh? Đó là bốn Tâm vô lượng: Từ, Bi, Hỷ, Xả. Đây gọi là Phạm hạnh.
Này Bà-la-môn! Sao gọi là Thánh hạnh? Là ba cửa giải thoát: Không, Vô tướng, Vô nguyện. Đây gọi là Thánh hạnh.
Đức Thế Tôn muốn lặp lại nghĩa trên nên nói kệ:
Dũng mãnh hành tinh tấn
Đạo sư của Bồ-tát
Nếu có đủ Thiên hạnh
Là người ưa giác ngộ.
Thánh hạnh và Phạm hạnh
Hạnh này bậc Thánh nói
Nếu có người tu hành
Nhất định đạt Bất động.
Bà-la-môn Ca-diếp lại dùng kệ bạch Phật:
Con thích pháp giác ngộ
Nay hỏi Đại Đạo Sư
Các vị này đời sau
Tập các hạnh thế nào?
Vì chúng sinh đời sau
Nên con hỏi Thế Tôn
Ở trong Bồ-đề Phật
Ý con không phân biệt
Vì lợi ích chúng sinh
Nay con phát đạo tâm.
Đức Thế Tôn dùng kệ tụng đáp Bà-la-môn Ca-diếp:
Nói Tu-đa-la này
Khiến phát Bồ-đề lớn
Phạm chí, Phật Bồ-đề
Chưa từng có phân biệt.
Nói Tu-đa-la này
Khiến phát Bồ-đề lớn
Nên đoạn mọi nghi ngờ
Tùy thuận chúng sinh hỏi.
Nói Tu-đa-la này
Khiến phát Bồ-đề lớn
Đoạn trừ tất cả nghi
Khen ngợi các chúng sinh.
Người được nghe kinh này
Nên vào đời vị lai
Thực hành bố thí lớn
Bố thí đến bờ kia.
Người được nghe kinh này
Nên vào đời vị lai
Giữ giới được trọn vẹn
Giữ giới đến bờ kia.
Người được nghe kinh này
Nên vào đời vị lai
Hành nhẫn vì chúng sinh
Nhẫn nhục đến bờ kia.
Người được nghe kinh này
Nên vào đời vị lai
Tinh tấn vì chúng sinh
Tinh tấn đến bờ kia.
Người được nghe kinh này
Nên vào đời vị lai
Thường nhập các thiền định
Thiền định đến bờ kia.
Người được nghe kinh này
Nên vào đời vị lai
Vì người cầu thắng trí
Trí tuệ đến bờ kia.
Từng làm việc cúng dường
Thương xót các chúng sinh
Được nghe kinh điển này
Đời sau đạt đến đích.
Tỳ-kheo trụ Lan-nhã
Ý cầu Phật Bồ-đề
Người được nghe kinh này
Đi sau mà đến trước.
Quá khứ số ức Phật
Đã trì kinh điển này
Vì lợi các Bồ-tát
Phát khởi ý mong muốn.
Nếu có Bà-la-môn
Ham thích Phật Bồ-đề
Lúc ấy được tin tưởng
Kinh này đến với họ.
Ta thấy các chúng sinh
Tất rõ nẻo hành
Cũng biết luôn tên tuổi
Ta thấy đều không ngại.
Tất cả mong nên đủ
Người đời sau lầm
Sợ họ sinh các lỗi
Vì thế nên nói ít.
Bà-la-môn Ca-diếp lại dùng kệ bạch Phật:
Đại đức khéo thọ trì
Khiến sinh ý rộng lớn
Đại trượng phu đời này
Không lâu con sẽ làm.
Quá khứ và vị lai
Những gì Đạo Sư nói
Vì họ sinh thiện lợi
Nên trụ nơi Bồ-đề.
Đức Thế Tôn lại dùng kệ trả lời Bà-la-môn:
Những người trụ trí này
Vì ai mà nói ra
Đã biết tâm hành kia
Ta nay thọ ký họ.
Những ai nghe kinh này
Hiện đang ở trước ta
Người ấy vào đời sau
Kinh này hiện ra trước.
Nếu có các người nữ
Sao chép kinh điển này
Kinh này vào tay họ
Hay sinh giác ngộ lớn.
Ở trước ta đã nói
Tỳ-kheo ưa Lan-nhã
Được thọ kinh điển này
Nơi sau sẽ hiện trước.
Tỳ-kheo nghe kinh này
Rơi nước mắt như mưa
Con trước tạo nghiệp gì
Đời này được lợi ấy?
Con nơi kinh như thế
Chưa từng khéo suy nghĩ
Con đã được thọ ký
Nghiệp gì đạt quả này?
Con xưa Bà-la-môn
Dựa vào Tỳ-kheo sống
Lúc Tỳ-kheo buông lung
Nói Tu-đa-la này.
Phạm chí khi nghe được
Liền đến mà khất thực
Rơi lệ rồi bỏ đi
Khi ấy bèn tâm nguyện.
Con đối với kinh điển
Chép nghĩa và văn tự
Chứng minh cho đời sau
Lại cũng luôn ủng hộ.
Nhờ quả nghiệp thiện ấy
Nên vào đời vị lai
Được kinh điển như vậy
Gìn giữ chắc trong tay.
Lúc đó có Tỳ-kheo
Khóc thương lệ chan chứa
Đương thời nên sám hối
Sau được kinh pháp này.
Nghiệp đời trước diệt sạch
Lúc đó có tướng hiện
Ở trong giấc mộng kia
Được Tu-đa-la này.
Sinh tử, mọi lưu chuyển
Lừa dối, sợ hãi lớn
Đây nhờ A-di-đà
Sức nguyện quả như vậy.
Các Tỳ-kheo phá giới
Bị người khác khinh chê
Lỗi lầm nhiều như vậy
Lưu chuyển rất sợ hãi.
Nhiều nghiệp ác như thế
Nhờ được nghe kinh này
Nên đến biên vực kia
Về sau luôn tỏa sáng.
Bà-la-môn Ca-diếp lại dùng kệ này bạch Phật:
Kinh điển lớn thế này
Khiến phát đạo tâm lớn
Vì con và đời sau
Phân biệt rộng giảng nói.
Đức Thế Tôn lại dùng kệ bảo Bà-la-môn Ca-diếp:
Các âm thanh vị lai
Cho đến lời ta nói
Kinh điển rộng thế này
Vì thế ngươi nên biết.
Nói kinh điển lớn này
Đây nên gọi A-hàm
Nên tạo tạng bí mật
Hàng Thanh văn tu học.
Chỗ nói là chốn này
Và những người đắc đạo
Đây là mẹ các kinh
Phạm chí biết như vậy.
Lúc ấy các Tỳ-kheo
Sau khi ta diệt độ
Tạp và Trường A-hàm
Lại gọi Trung A-hàm.
Lúc đó có A-hàm
Đủ số gọi Tăng Nhất
Lại nói Tạp kinh điển
Nói Kinh tạng Thanh văn.
Lại nên tạo Tỳ-ni
Cũng tạo A-tỳ-đàm
Hoặc đối với Tam tạng
Được gọi các Tỳ-kheo.
Tám vạn lẻ bốn ngàn
Pháp tu ta đã nói
Tất cả từ đây ra
Gọi là kinh Tối Thắng.
Ở đây nói Thanh văn
Và nói về Độc giác
Căn bản của các trí
Kinh điển không nghĩ bàn.
Sở hữu của thế gian
Ba cõi chưa hiện ra
Cội gốc của các phước
Nhờ phát tâm Bồ-đề.
Các công đức thế giới
Hành nhẫn nhục, tinh tấn
Thiền định công đức hơn
Khéo nói trong kinh này
Trí tuệ công đức hơn
Giải thoát, nhẫn, tịch diệt.
Tất cả đều hiện bày
Khéo nói trong kinh này,
Khổ, Tập cùng với đạo
Tịch diệt từ đây hiện.
Các pháp đều pháp Phật
Những điều kinh này nói
Là các khổ, vô thường
Cũng nói pháp vô ngã.
Nói Niết-bàn tịch tĩnh
Tại nơi kinh điển này
Chốn ấy nói Thanh văn
Nơi trụ các nhân duyên.
Kinh điển Đại thừa này
Thâu nhận tất cả pháp
Các pháp rất rộng lớn
Tại nơi tâm Bồ-đề.
Hiện tiền thấy chư Phật
Và vì họ nói pháp
Đương thời ở trước nghe
Là nhờ kinh điển ấy.
Chúng sinh trong ba cõi
Ít được nghe kinh này
Nghe rồi sinh ưa thích
Vì dốc cầu Phật thừa.
Bà-la-môn Ca-diếp lại bạch Phật:
–Thật hy hữu, thưa Thế Tôn! Nếu như các chúng sinh không có trí tuệ được nghe kinh điển vô thượng, vô biên như vậy, cho đến các chúng sinh cũng sẽ không có trí tuệ, đối với kinh điển vô thượng, vô biên như vậy, nghe rồi không có thể ở trong pháp ấy, không sinh ham muốn bền chắc. Thưa Đại Đức Thế Tôn! Vì nhân duyên gì đã có diệu pháp như vậy mà các chúng sinh vẫn còn lỗi lầm, hư giả?
Đức Phật bảo Bà-la-môn Ca-diếp:
–Tam thiên đại thiên thế giới này có hàng trăm ngàn vạn các cung điện của các ma. Mỗi mỗi ma đều có hàng ngàn vạn chúng ma làm quyến thuộc, vây quanh đám ma kia. Chúng ma luôn dốc sức tìm nhiều cách để phá hoại kinh điển này, nên ở chỗ nào chúng cũng tạo ra các chướng. Vì sao? Nếu như trong tam thiên đại thiên thế giới với các chúng sinh hiện có đều được quả A-la-hán; hoặc có thiện nam, thiện nữ được nghe kinh này rồi, sẽ phát tâm cầu đạo quả Vô thượng chánh giác. Này Bà-la-môn! Do nhân duyên này nên khiến cho ngàn quân ma cố sức tìm cách hủy diệt kinh này. Vì sao? Này Bà-la-môn! Vì kinh này là nguồn gốc nơi chủng tánh của tất cả các pháp. Vì ý nghĩa ấy nên trăm ngàn vạn các ma luôn tìm mọi cách để phá hoại.
Bấy giờ, Đức Phật bảo Bà-la-môn:
–Nay có kinh tên là Phá Các Hội Ma. Các ngươi nên thọ trì đọc tụng, thì sẽ phá trừ được các hội Thiên ma. Này Bà-la-môn! Ví như vầng mặt trời khi đã xuất hiện, thì có thể xua tan mọi tối tăm, hắc ám. Như vậy, này Bà-la-môn! Lúc giảng nói kinh Phá Các Hội Ma khiến tất cả các ma đều ẩn mất, không dám lộ diện.
Này Bà-la-môn! Thế nào là kinh Phá Các Hội Ma?
Lúc đó, Đức Thế Tôn liền nói Đà-la-ni:
–Đa trí tha, a nậu mộ đại na, Bồ-đề tam ma đà ba na đa, phục đá hu phục đá đát đát la phục đá, ni hưng già ma, ba la phá, đa la phá đá sĩ hư, đá long già ma già ma na, tỳ lợi ma, ma tố ma, ti lý bà già ma, tỳ đạt la ma, đại la khúc ma, a la di la y ca xoa la na dụ.
Này Bà-la-môn! Đà-la-ni này là chư Phật, Thế Tôn đời quá khứ, vị lai, hiện tại cùng nói kinh Phá Các Hội Ma. Này Bà-la-môn! Lúc nêu giảng kinh Phá Các Hội Ma này thì tất cả các cung ma đều chấn động, rung rinh mạnh làm cho chúng ma thảy đều từ chỗ ngồi lộn nhào cả xuống, không thể nói năng được. Vì sao? Vì chúng luôn gây tạo những thứ không lợi ích cho nhiều người, thường đem lại khổ não và làm mất lợi ích cho chúng sinh. Vì vậy nên hiện phải quả báo sợ sệt như thế. Như Phật Thế Tôn luôn ban cho tất cả chúng sinh sự an lạc, cho đến Từ, Bi, Hỷ, Xả, nên khiến bọn ma Ba-tuần luôn sinh sợ sệt.
Này Bà-la-môn! Nếu lại có người, có thể chuyển nói kinh Phát Bồ-đề này đến cho người khác nghe đều không bị chướng ngại. Hoặc các chúng Trời, Rồng, Dạ-xoa, Nhân phi nhân, hoặc ma, hoặc con ma, hoặc quyến thuộc của ma, hoặc gặp nước, lửa, đao binh, hoặc gặp người hành ác, các thú dữ, hoặc thân bị phiền não, hoặc ý có sự khổ mà người kia phải thọ nhận thì không có điều ấy. Tại sao? Vì các thiện nam, thiện nữ đó luôn làm việc lợi ích, an lạc cho nhiều người, luôn thương xót đến mọi người, cũng thường luôn che chở cho hàng trời, người. Đó là diệu lực hành Từ bi của các thiện nam, thiện nữ ấy, nên biết như thế. Này Bà-la-môn! Các thiện nam, thiện nữ kia thân không làm ác, miệng không nói ác, ý không nghĩ ác, nên các việc khổ không thể bức bách thân, tâm họ. Này Bà-la-môn! Nhờ nhân duyên đó nên có thể diệt trừ tất cả khổ.
Khi ấy, Đức Thế Tôn muốn lặp lại nghĩa trên nên nói kệ:
Ma cố gắng tìm cách
Muốn phá hoại kinh này
Thế nên kinh điển đây
Phật vì chúng sinh nói.
Làm cho ma mê loạn
Tụ tập ngồi run sợ
Nhìn nhau không nói được
Do quả báo ác ấy.
Thường khủng bố chúng sinh
Luôn ôm lòng làm ác
Điên đảo bị đọa lạc
Thế nên mắc hiện báo.
Người từ bi hòa hợp
Tâm vui nói những gì
Lúc bình đẳng nói pháp
Tâm ý xấu đều tan.
Hàng phục các ma vương
Và xua tan quân ma
Dạ-xoa, các quỷ dữ
Tự nhiên bị đọa lạc.
Dao gậy không hại được
Lửa, nước không chìm, đốt
Chửi bới, trù, rủa độc
Không thể làm tổn hại.
Bức bách thân và tâm
Việc ấy chưa từng có
Luôn luôn phát lời thề
Thân, khẩu trụ như vậy.
Chận đứng các đường ác
Tránh xa tất cả nạn
Tiêu diệt sạch các ma
Vì nói kinh điển này.
Tất cả pháp Trí khéo
Nếu muốn qua bờ kia
Phải nghe kinh điển này
Nghe rồi nỗ lực học.
Nếu siêng học kinh này
Các Bồ-tát vô úy
Giác ngộ đạt tối thượng
Hướng thẳng đến Bồ-đề.
Phật giảng nói kinh này, Bà-la-môn Ca-diếp và cả đại hội, chúng Càn-thát-bà, Trời, Người, A-tu-la nghe lời Phật dạy đều hoan hỷ phụng hành.
Số 838 - Phật Thuyết Phát Bồ-Đề Tâm Phá Chư Ma Kinh - Quyển Thượng
SỐ 838
PHẬT THUYẾT PHÁT BỒ-ĐỀ TÂM
PHÁ CHƯ MA KINH
QUYỂN THƯỢNG
Hán dịch: Đời Triệu Tống, Đại sư Thi Hộ.
Tôi nghe như vầy:
Một thời, Đức Phật ngụ tại tinh xá Trúc lâm Ca-lan-đà, thuộc thành Vương xá, cùng với chúng đại Bí-sô một ngàn hai trăm năm mươi người hội đủ và chư vị Đại Bồ-tát vân tập đến.
Bấy giờ, tại thành Vương xá, có đại Bà-la-môn họ Ca-diếp, vào một đêm, chợt nằm mộng thấy thế giới Diêm-phù-đề này có hoa sen rộng lớn gồm ngàn cánh, bảy báu trang nghiêm, thanh tịnh, đáng yêu thích. Nơi hoa sen lại có vầng trăng lớn, trong lành, đầy đặn, ánh sáng tỏa chiếu rực rỡ, Bà-la-môn thấy được hình ảnh này, tâm vô cùng hoan hỷ, thích thú, khoan khoái. Từ nơi mộng tỉnh giấc, ông ta suy nghĩ: “Ta nghe Sa-môn Cù-đàm là bậc Đại trí, những người có trí khác không ai hơn được. Ngài cũng gồm đủ đại tuệ cùng các phương tiện thiện xảo, ta nên đến đó để thưa hỏi về hình ảnh kia.” Sáng hôm sau, Bà-la-môn đến thẳng chỗ ở của Đức Thế Tôn là tinh xá Trúc lâm Ca-lan-đà. Đến nơi, Bà-la-môn đầu mặt lễ sát chân Phật rồi chắp tay, cung kính đem điều mộng thấy của mình bạch đầy đủ lên Phật.
Đức Thế Tôn bảo Bà-la-môn:
–Như chỗ ông mộng thấy thì hình ảnh này là rất tốt.
Này Bà-la-môn! Ông nay nên biết! Nếu trong mộng, người nào thấy được bốn thứ tướng sau đây thì đều là hình tướng thù thắng, an lành tối thượng. Bốn thứ ấy là gì?
1. Hoa sen trắng.
2. Dù lọng trắng.
3. Vầng trăng.
4. Tượng Phật.
Nếu thấy bốn loại hình ảnh như vậy thì phải hiểu đó là điều lợi lớn trên hết.
Bấy giờ Đức Thế Tôn muốn lập lại nghĩa này nên nói kệ:
Trong mộng nếu thấy tướng hoa sen
Và dù lọng trắng đều ân lành
Hoặc thấy vầng trăng lớn thanh tịnh
Người mộng sẽ được lợi tối thượng,
Lại nữa, nếu thấy hình tượng Phật
Tướng này tối thắng trong tối thượng
Ai ai cũng kính người ấy
Các công đức sẽ thường thành tựu.
Bà-la-môn lại bạch Phật:
–Kính thưa Thế Tôn! Những gì gọi là lợi lớn tối thượng? Phật do duyên gì mà nói như vậy?
Thế Tôn liền dùng kệ đáp:
Về lợi lớn nay ta thuyết giảng
Bà-la-môn! Ông hãy lắng nghe
Nếu người nào phát tâm Bồ-đề
Thành Lưỡng Túc Tôn là lợi lớn.
Chuyển luân vương ngôi vị tôn thắng.
Thống lãnh bốn đại châu tự tại
Nếu có chúng sinh ưa thành tựu
Phải nên phát khởi tâm Bồ-đề.
Thiên chủ Đế Thích phước báo hơn
Tự tại trong trời Tam thập tam
Nếu có chúng sinh ưa thành tựu
Phải nên phát khởi tâm Bồ-đề.
Trong ba cõi Dục, Sắc, Vô sắc
Mỗi cõi phước báo đều tăng hơn
Nếu có chúng sinh ưa thành tựu
Phải nên phát khởi tâm Bồ-đề.
Cảnh giới chúng sinh hiện vô biên
Theo đấy nên khéo hóa độ khắp
Như có tạo mọi lợi lạc rộng
Phải nên phát khởi tâm Bồ-đề.
Đại y vương hiện có thế gian
Trị liệu khắp tất cả các bệnh
Nếu có chúng sinh ưa thành tựu
Phải nên phát khởi tâm Bồ-đề.
Tạo ánh sáng lớn hiện thế gian
Mọi nơi tối tăm đều chiếu sáng
Nếu có chúng sinh ưa thành tựu
Phải nên phát khởi tâm Bồ-đề.
Tuy lại sinh ở trong ba cõi
Đoạn trừ tất cả hành điên đảo
Nếu có chúng sinh muốn lìa khỏi
Phải nên phát khởi tâm Bồ-đề.
Các chướng ngại, phiền não hiện có
Và mọi thứ pháp bất thiện khác
Nếu có chúng sinh vui đoạn trừ
Phải nên phát khởi tâm Bồ-đề.
Ba cõi, các kết sử hiện có
Tùy chỗ tạo tác bị ma thâu
Nếu có chúng sinh vui trừ đoạn
Phải nên phát khởi tâm Bồ-đề.
Nơi vô minh, nếu khéo điều phục
Mọi lưới ái, đều có thể đoạn
Nếu có chúng sinh vui xuất ly
Phải nên phát khởi tâm Bồ-đề.
Pháp tham ái kia nếu đoạn trừ
Tất cả cấu nhiễm đều thanh tịnh
Nếu có chúng sinh vui xuất ly
Phải nên phát khởi tâm Bồ-đề.
Nơi sinh tộc họ cùng sắc, lực
Người ngu dựa đấy sinh kiêu mạn
Nếu có chúng sinh vui đoạn trừ
Phải nên phát khởi tâm Bồ-đề.
Ngu chấp ngã kiến chấp thọ mạng
Nơi tự thiện lợi sinh kiêu căng
Nếu có chúng sinh vui đoạn trừ
Phải nên phát khởi tâm Bồ-đề.
Với các sắc pháp sinh kiêu mạn
Tội lỗi lớn sinh từ nhiễm ái
Nếu có chúng sinh vui đoạn trừ
Phải nên phát khởi tâm Bồ-đề.
Đa văn, trì giới và tu hành
Người ngu cậy đó sinh kiêu mạn
Nếu có chúng sinh vui đoạn trừ
Phải nên phát khởi tâm Bồ-đề.
Trụ A-lan-nhã hành khất thực
Với việc như vậy sinh kiêu mạn
Nếu có chúng sinh vui đoạn trừ
Phải nên phát khởi tâm Bồ-đề.
Ứng cúng, tự tại, thần thông đủ
Cậy mình tột bậc sinh kiêu mạn
Nếu có chúng sinh vui đoạn trừ
Phải nên phát khởi tâm Bồ-đề.
Kẻ ngu chấp trước tướng nhân, ngã
Cậy nơi, tướng ngã sinh kiêu mạn
Nếu có chúng sinh vui đoạn trừ
Phải nên phát khởi tâm Bồ-đề.
Thế Tôn, Phật hiện tại, vị lai
Tôn trọng, cung kính mà được phước
Nếu có chúng sinh thích lợi ấy
Phải nên phát khởi tâm Bồ-đề.
Chư Phật xuất hiện nơi thế gian
Chuyển đại pháp luân, hóa độ khắp
Nếu có chúng sinh vui nghe, nhận
Phải nên phát khởi tâm Bồ-đề.
Mọi pháp ác đều cần phải đoạn
Mọi pháp thiện đều cần phải tu
Nếu có chúng sinh vui thành tựu
Phải nên phát khởi tâm Bồ-đề.
Các hành giả cần tu phạm hạnh
Do đấy chứng đắc đạo vô lậu
Nếu có chúng sinh vui thành tựu
Phải nên phát khởi tâm Bồ-đề.
Ta đã thuyết giảng pháp vô thường
Mỗi mỗi nơi thân tự xem xét
Nếu có chúng sinh thích biết rõ
Phải nên phát khởi tâm Bồ-đề.
Ta nói hữu lậu đều là khổ
Người trí thấy khổ sinh chán lìa
Nếu có chúng sinh muốn xuất ly
Phải nên phát khởi tâm Bồ-đề.
Ta vì hữu tình rộng tuyên thuyết
Nên biết mọi pháp đều vô ngã
Nếu có chúng sinh muốn thông đạt
Phải nên phát khởi tâm Bồ-đề.
Nêu bày Niết-bàn, pháp tịch diệt
Chứng ngộ đại Bồ-đề vô thượng
Nếu có chúng sinh muốn thành tựu
Phải nên phát khởi tâm Bồ-đề.
Điều ta xưng tán tâm Bồ-đề
Này Bà-la-môn! Cung kính nghe
Như nghe, tin sâu nên phát tâm
Nên gọi là tu hạnh Bồ-đề.
Bà-la-môn sau khi nghe Phật nói kệ này rồi, liền bạch Phật:
–Kính thưa Thế Tôn! Nếu có người phát tâm Bồ-đề thì người này sẽ đạt được bao nhiêu phước?
Đức Thế Tôn lại nói kệ để trả lời Bà-la-môn:
Giả sử hết thảy loài chúng sinh
Tụ tập khắp trong cõi Phật này
Mỗi mỗi tu trì, hành tịnh giới
Đều hay an trú bậc học giới,
Khối phước kia lượng chứa vô biên
Ở trong các phước là tối thượng
Nếu người dốc phát tâm Bồ-đề
Mười sáu phần kia không bằng một.
Giả sử hết thảy mọi chúng sinh
Tụ tập khắp trong cõi Phật này
Mỗi mỗi phát tâm tín thanh tịnh
Thường hay an trụ bất tín hạnh,
Khối phước kia lượng chứa vô biên
Ở trong các phước là tối thượng
Nếu người dốc phát tâm Bồ-đề
Mười sáu phần kia không bằng một.
Giả sử hết thảy mọi chúng sinh
Tụ tập khắp trong cõi Phật này
Mỗi mỗi tu trì, diệu pháp môn
Đều hay an trụ bậc pháp hạnh,
Khối phước kia lượng chứa vô biên
Ở trong các phước là tối thượng
Nếu người hay phát tâm Bồ-đề
Mười sáu phần kia không bằng một.
Giả sử hết thảy mọi chúng sinh
Tụ tập khắp trong cõi Phật này
Rộng tu pháp hành Tu-đà-hoàn
Đều trụ quả vị Tu-đà-hoàn,
Khối phước kia lượng chứa vô biên
Ở trong các phước là tối thượng
Nếu người thường phát tâm Bồ-đề
Mười sáu phần kia không bằng một.
Giả sử hết thảy mọi chúng sinh
Tụ tập khắp trong cõi Phật này
Rộng pháp tu hành Tư-đà-hàm
Đều trụ quả vị Tư-đà-hàm,
Khối phước kia lượng chứa vô biên
Ở trong các phước là tối thượng
Nếu người thường phát tâm Bồ-đề
Mười sáu phần kia không bằng một.
Giả sử hết thảy mọi chúng sinh
Tụ tập khắp trong cõi Phật này
Rộng pháp tu hành A-na-hàm
Đều trụ quả vị A-na-hàm,
Khối phước kia lượng chứa vô biên
Là trên hết đối trong các phước
Nếu người thường phát tâm Bồ-đề
Mười sáu phần kia không bằng một.
Giả sử hết thảy mọi chúng sinh
Tụ tập khắp trong cõi Phật này
Rộng pháp tu hành A-la-hán
Đều trụ quả vị A-la-hán,
Khối phước kia lượng chứa vô biên
Là trên hết đối trong các phước
Nếu người thường phát tâm Bồ-đề
Mười sáu phần kia không bằng một.
Nếu người ở thế giới Phật này
Rộng gom hương Chiên-đàn thượng diệu
Tạo chùa, tháp Phật rất trang nghiêm
Cao, rộng ngang mức núi Tu-di,
Khối phước như vậy cũng vô biên
Là trên hết đốt trong các phước
Nếu người hay phát tâm Bồ-đề
Mười sáu phần kia không bằng một.
Lại nếu tạo lập các tháp Phật
Chỗ nên làm phân lượng như kia
Tùy chỗ tạo rồi rộng trang nghiêm
Chúng sinh này được quả thù thắng,
Mà phước lợi kia rộng vô biên
Là trên hết đối trong các phước
Nếu người hay phát tâm Bồ-đề
Mười sáu phần kia không bằng một.
Lại nếu tất cả loài chúng sinh
Giả sử sống lâu trọn một kiếp
Giúp chúng sinh bằng các thứ vui
Theo ý chúng sinh khiến đầy đủ,
Khối phước như vậy lượng vô biên
Là trên hết đối trong các phước
Nếu người hay phát tâm Bồ-đề
Mười sáu phần kia không bằng một.
Chỗ ta thuyết giảng đều như vậy
Mỗi một đều là pháp tối thượng
Nếu có chúng sinh lòng vui thích
Nên cầu quả Bồ-đề tịch tĩnh
Trụ nơi quả này được lợi lớn
Tối tôn thắng không gì sánh kịp.
Do vậy nếu người nghe pháp này
Phải nên tôn trọng hành chánh tuệ
Rộng tu khối phước lớn như thế
Mau chứng đại Bồ-đề Vô-thượng.
Bà-la-môn nghe Phật Thế Tôn xưng tán về tâm Bồ-đề như vậy, liền bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn! Con ở trong tâm Bồ-đề không một chút pháp nào có thể lay chuyển được.
Phật bảo Bà-la-môn:
–Đúng vậy, đúng vậy! Này Bà-la-môn! Nếu người phát tâm Bồ-đề thì quả thật không một pháp nào có thể chuyển. Tại sao? Này Bà-la-môn, nên biết Bồ-đề có ba loại. Những gì là ba? Ấy là Bồ-đề của Thanh văn, Bồ-đề của Duyên giác và Bồ-đề Vô thượng.
Này Bà-la-môn! Sao gọi là Bồ-đề của Thanh văn? Nghĩa là, như có người tuy phát tâm Bồ-đề nhưng ưa thích với tự lợi, không ưa thích lợi tha. Với lợi tha, tâm không thể phát khởi, không thể tu trì, không thể hướng nhập, không thể an trụ. Đối với kinh pháp ấy không thích lắng nghe, ghi nhận, cũng lại không thể thuyết giảng cho người khác nghe… Trong đời sau không còn thọ thân, đoạn trừ tướng đến, đi
cũng không thể đạt được chánh trí bình đẳng, ở nơi đời hiện tại ưa cầu giải thoát. Này Bà-la-môn! Do nghĩa như vậy nên gọi là Bồ-đề của Thanh văn.
Lại nữa, sao gọi là Bồ-đề của Duyên giác? Nghĩa là, như có người tuy phát tâm Bồ-đề, nhưng đối với pháp Đại thừa không thích tu tập, không ghi nhớ, lại cũng tự lợi, hướng cầu chứng quả, không ưa lợi tha. Đối với lợi tha, tâm không thể tu trì, không thể hướng nhập, không thể an trụ. Với kinh pháp ấy không thích lắng nghe, thọ nhận, cũng không thuyết giảng chỉ bày cho ai, không thể an trụ nơi chánh trí bình đẳng, chỉ khởi tâm niệm quán mối liên hệ của các pháp, tùy chỗ quán sát mà được giải thoát. Này Bà-la-môn! Do nghĩa này, nên gọi là Bồ-đề của Duyên giác.
Lại nữa, sao gọi là Bồ-đề Vô thượng? Nghĩa là, như có người, tự mình có thể phát sinh tâm Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, rồi lại khuyên người khác cũng phát tâm như vậy, đối với kinh pháp ấy tự mình lắng nghe, thọ nhận, tu tập, ghi nhớ, lại vì người khác giảng nói cho họ biết về ý nghĩa một cách rộng rãi. Nơi thân luân hồi không sinh nhàm chán mệt mỏi. Vui, muốn vì tất cả chúng sinh tạo mọi lợi lạc. Trụ ở trí bình đẳng, tự giải thoát rồi, lại muốn khiến cho hết thảy chúng sinh đều được giải thoát. Tự lợi, lợi tha đều được an ổn lợi lạc. Đem điều thiện lợi của mình giúp khắp cả đại chúng trời, người. Này Bà-la-môn! Do ý nghĩa ấy nên gọi là Bồ-đề Vô thượng. Tu tập hạnh này gọi là người hành thừa Bồ-tát. Này Bà-la-môn! Ông nay nên biết, lời Phật dạy là hết sức chân thật không có hư dối. Như chỗ ta nói về tâm vô thượng chánh đẳng Bồ-đề là nghĩa tối thượng. Nếu rời tâm đại Bồ-đề này mà phát khởi tâm Thanh văn, Duyên giác thì không thể lợi tha, rốt cuộc không đến được cảnh giới đại Niết-bàn. Vì sao? Vì hàng Thanh văn, Duyên giác, kia do từ chỗ lợi mình lại không sinh khởi hạnh lợi tha cao cả. Do duyên cớ ấy nên không thể hội đủ các phần nơi Phật pháp. Tuy phát tâm Bồ-đề tự cho là giải thoát nhưng tâm Bồ-đề kia cũng không thể đạt được quả báo lợi tha. Này Bà-la-môn! Nếu người có thể phát tâm Bồ-đề Chánh đẳng Vô thượng thì nơi tự nơi tha thảy đều bình đẳng. Đem chỗ lợi của mình hoan hỷ bố thí tức là đem cái tâm này thâu tóm khắp tất cả chúng sinh nơi thế gian. Chính là lợi lớn tối thượng của thế gian, cũng gọi
đây là khéo, chế ngự giáo hóa thế gian. Như vậy, tức có thể trụ ở trí bình đẳng tối thượng, tối thắng không thể nghĩ bàn. Này Bà-la-môn! Đây tức là tâm đại Bồ-đề, ông nên hiểu rõ đúng sự thật là như vậy.
Bấy giờ, Bà-la-môn bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn! Phật nói giải thoát vì sao sự giải thoát ấy lại có nhiều thứ loại như thế?
Phật nói:
–Này Bà-la-môn! Sự giải thoát của Như Lai, Thanh văn, Duyên giác không có nhiều thứ loại hình tướng. Này Bà-la-môn! Ví như có người dùng ba loại xe thú nhằm đi đến chốn báu, tuy phương tiện đi lại có sai biệt song nơi chốn hướng đến thì không có khác. Ba con thú kia, đó là lừa, ngựa, voi. Xe lừa thì sức mạnh của nó kém yếu. Do nhân duyên ấy nên người này tuy đến chốn báu nhưng không thể lấy các thứ châu báu ở đây để giúp cho chúng sinh rộng rãi, chỉ vui với cái lợi của mình, chứng đắc Niết-bàn. Xe ngựa thì nhẹ, lợi, nhanh chóng. Do sức ấy, nên người này tuy đến chốn báu cũng lại không thể sử dụng châu báu ở đây để rộng giúp chúng sinh, chỉ cùng với chúng sinh làm phước điền trong sạch. Còn xe voi kia thì bước đi thăng bằng, mạnh mẽ nhiều lực. Do sức lực như thế nên người này đến được tất cả kho báu ở trong thành rộng, lớn. Đến thành ấy rồi bèn suy nghĩ: “Châu báu của ba xe đều từ đây mà ra. Ta sẽ đem châu báu không kể xiết này cứu giúp khắp tất cả chúng sinh vô biên, vì họ mà tạo lợi lạc lớn rộng khắp.” Này Bà-la-môn! Người đi trên ba xe kia và người tu pháp ba thừa, cũng lại như vậy. Xe lừa kia tức là thừa Thanh văn. Xe ngựa ấy tức là thừa Duyên giác và xe voi chính là Đại thừa. Ông nay nên biết, nẻo hành nơi ba thừa kia tuy có nhiều loại hình tướng song chỗ chứng Niết-bàn, chỗ đạt được giải thoát thì không nhiều loại hình tướng, cũng không sai khác. Này Bà-la-môn! Lại như thế gian có ba người, đều muốn vượt qua một đoạn sâu của con sông lớn. Người thứ nhất dựa vào một chiếc bè lá nhỏ nổi mà qua sông. Người thứ hai so với người trước thì hơn, ông ta dựa vào tấm ván nổi mà sang sông. Người thứ ba so với hai người trước thì hơn hẳn, ông ta dùng thuyền lớn cùng với mọi người ngồi an ổn mà qua đến bờ bên kia. Điều này giống như người con trưởng của thế gian, khuyên bảo cha mẹ mình, chốn khỏi phải phòng
hộ là ở tất cả nơi nào đã xa lìa các ưu não. Này Bà-la-môn! Người thứ nhất dựa vào bè lá mà qua sông nên biết đó là người theo thừa Thanh văn. Người thứ hai dựa vào tấm ván mà qua sông nên biết đó là người theo thừa Duyên giác. Người thứ ba ngồi thuyền lớn qua sông nên biết đó là người theo thừa Bồ-tát, từ chỗ tự độ lại độ người khác. Này Bà-la-môn! Do vậy, nên biết người theo ba thừa kia, tuy pháp tu hành có nhiều loại hình tướng, song chỗ chứng đắc về Niết-bàn của Thanh văn, Duyên giác và Như Lai không có nhiều hình tướng.
Bấy giờ, Đức Thế Tôn muốn lập lại nghĩa này, nên nói kệ:
Ba thừa chứng Niết-bàn
Pháp Niết-bàn chỉ một
Chứng đạo tuy sai biệt
Niết-bàn không hai tướng
Tất cả Phật ba đời
Đạt giải thoát tối thượng
Các pháp nhãn như thế
Bậc Chánh Giác nên giảng
Là pháp trí tối thượng
Sinh ra các phương tiện
Các hành giả tu tập
Phải nên học như vậy.
Phật Thuyết Phát Bồ-Đề Tâm Phá Chư Ma Kinh - Quyển Hạ
PHẬT THUYẾT PHÁT BỒ-ĐỀ TÂM PHÁ
CHƯ MA KINH
QUYỂN HẠ
Bấy giờ, Đại Bà-la-môn bạch Phật:
–Thưa Thế Tôn! Người tu các pháp Đại thừa thì phải tu những hạnh gì?
Phật bảo Bà-la-môn:
–Hiện như ta đã thuyết giảng phải nên tu hạnh như vậy. Này Bà-la-môn! Ông nay nên biết, nếu có người tu pháp Đại thừa thì sau khi tự phát tâm Bồ-đề Chánh đẳng Vô thượng xong, lại khuyên người khác cũng phát tâm như vậy. Đối với kinh pháp ấy thì vì người khác thuyết giảng chỉ bày một cách rộng rãi. Những người như vậy, phải nên gần gũi, tôn trọng, cung kính. Người ấy đem bốn Nhiếp pháp thâu tóm khắp các chúng sinh. Những gì là bốn? Đó là: Bố thí, Ái ngữ, Lợi hành, Đồng sự.
Ở đây, sao gọi là Bố thí? Nghĩa là, ở trong việc đem của cải bố thí hoặc ít, hoặc nhiều, tùy theo chỗ tự lực bố thí ấy mà khởi tâm rộng lớn, đem chỗ bố thí này thâu hóa sự tham lam bỏn sẻn kia. Như vậy gọi là tu Bố thí nơi nhiếp pháp của Đại thừa.
Sao gọi là Ái ngữ? Nghĩa là nơi tất cả xứ, thấy các chúng sinh luôn với vẻ mặt vui vẻ rộng lượng, ngôn ngữ hòa nhã, thuận hợp dùng các phương tiện đem điều thiện đến để an ủi và bằng ái ngữ này, thâu hóa các sự thô ác kia. Như vậy gọi là tu Ái ngữ nơi nhiếp pháp của Đại thừa.
Sao gọi là Lợi hành? nghĩa là thấy các pháp thiện thì ngày đêm siêng năng thực hành. Đối với mọi loài chúng sinh thì khởi tâm Từ bi, dùng lòng tin trong sạch đã phát sinh để thâu hóa những kẻ không lòng tin. Lấy sự gìn giữ tịnh giới để thâu hóa kẻ phá bỏ giới cấm ở khắp mọi nơi thường đạo lợi ích an lạc. Như vậy gọi là
tu Lợi hành nơi nhiếp pháp của Đại thừa.
Sao gọi là Đồng sự? nghĩa là tất cả mọi nơi, trước hết phải hòa đồng với sự việc đó. Lại dùng phương tiện để giáo hóa nhằm làm cho tâm Bồ-đề thêm tinh tấn, kiên cố. Các người có trí, đối với pháp như vậy phải nên tu hành như thế. Nếu thực hành như vậy là chỗ tu chánh hạnh của Bồ-tát. Nếu dũng mãnh như thế mới gọi là tối thắng, đến được bờ kia, tất có thể thống đạt pháp môn tối thượng. Như vậy, gọi là tu Đồng sự nơi nhiếp pháp của Đại thừa.
Khi ấy, Bà-la-môn bạch Phật:
–Thưa Thế Tôn! Các Đại Bồ-tát dựa vào những gì để trụ mới có thể thành tựu được hai quả là Phước và Trí? Trụ có bao nhiêu loại? Xin Đức Thế Tôn Phật thuyết giảng các pháp trụ hiện có? Ngài thuyết giảng như vậy tức là đồng thời nêu bày rõ về pháp môn Bồ-đề tối thượng hy hữu.
Phật bảo Bà-la-môn:
–Ông nay nên biết! Trụ có ba loại, đó là: Thiên trụ, Phạm trụ và Thánh trụ. Sao gọi là Thiên trụ? nghĩa là chỉ tu hạnh Từ. Nếu người trước ở phương Đông, thân nghiệp hành Từ, ngữ nghiệp hành Từ, ý nghiệp hành Từ một cách mạnh mẽ rộng lớn. Các phương Nam, Tây, Bắc, bốn hướng, thượng, hạ cũng lại thực hiện như vậy. Vì thân nghiệp hành động theo Từ, ngữ nghiệp nói năng theo Từ, ý nghiệp suy nghĩ theo Từ một cách mạnh mẽ rộng lớn, nên gọi là Thiên trụ.
Sao gọi là Phạm trụ? nghĩa là tu bốn hạnh vô lượng. Bốn thứ ấy là gì? Đó là Từ, Bi, Hỷ, Xả. Đây gọi là Phạm trụ.
Sao gọi là Thánh trụ? nghĩa là tu ba môn giải thoát. Ba môn ấy là gì? Đó là Không, Vô tướng, Vô nguyện. Đây gọi là Thánh trụ. Đại Bồ-tát phải nương tựa trong Thánh trụ như vậy mà an trụ.
Đức Thế Tôn muốn lập lại ý nghĩa này, nêu nói kệ
Chỗ ta nói ba trụ
Là pháp dũng mãnh nhất
Vì các chúng Bồ-tát
Theo chỗ hợp nêu rõ.
Nếu ở mọi thời điểm
Như lời mà hành hóa
Ta sẽ luôn xưng tán
Người cầu Bồ-đề.
Thiên trụ và Phạm trụ
Thánh trụ cũng như vậy
Ở trong ba trụ này
Tùy thuận mà an trụ
Nếu ai trụ như vậy
Sẽ được pháp không diệt.
Bà-la-môn bạch Phật:
–Thưa Thế Tôn! Pháp môn Bồ-tát nghĩa ấy là thế nào? Trong đời vị lai, nếu có chúng sinh hỏi con về nghĩa này, con không có trí tuệ, Phật pháp hiện có không thể thông đạt, vào lúc đó con sẽ trả lời như thế nào? Xin Phật Thế Tôn vì con mà giảng nói rõ.
Đức Thế Tôn vì Bà-la-môn mà nói kệ:
Bà-la-môn nên biết
Chỗ vì ông, ta nói
Chánh pháp rộng lớn này
Khuyên phát tâm Bồ-đề
Các người không trí tuệ
Do đấy mà thu đạt
Nếu hiểu pháp môn này
Tức là nghĩa Bồ-đề.
Chánh pháp được nêu ấy
Khuyên phát tâm Bồ-đề
Tùy chỗ hỏi chúng sinh
Mỗi một đều mở bày
Chánh pháp được nêu ấy
Khuyên phát tâm Bồ-đề
Các nghi hoặc, tà kiến
Tất cả đều đoạn trừ.
Ở trong đời sau cùng
Nếu có người đạt được
Chánh pháp đến với mình
Người này nếu bố thí
Tức tài sản rộng lớn
Hạnh thí đã viên mãn
Do thí được thành tựu
Được đến nơi bờ kia.
Lại nữa trong đời cuối
Có người được điều ấy
Chánh pháp đến với mình
Người này nếu trì giới
Thanh tịnh mà đầy đủ
Tức giới hạnh viên mãn
Do giới mà thành tựu
Được đến nơi bờ kia.
Lại nữa trong đời cuối
Có người được điều này
Chánh pháp đến với mình
Người này nếu nhẫn nhục
An thọ các nhiễu não
Tức hạnh nhẫn tròn đầy
Do nhẫn mà thành tựu
Được đến nơi bờ kia.
Lại nữa trong đời sau
Có người được điều này
Chánh pháp đến với mình
Người này nếu tinh tấn
Dũng mãnh mà phát khởi
Tức tròn hạnh tinh tấn
Do tinh tấn thành tựu
Được đến nơi bờ kia.
Lại nữa trong đời sau
Có người được điều này
Chánh pháp đến với mình
Người này nếu tu định
Trụ Tam-ma-hí-đa
Tức hạnh Định tròn đầy
Do định mà thành tựu
Được đến nơi bờ kia.
Lại nữa trong đời sau
Có người được điều này
Chánh pháp đến với mình
Người này nếu tu tuệ
Hiểu rõ pháp tối thắng
Tức thắng tuệ viên mãn
Do tuệ mà thành tựu
Được đến nơi bờ kia.
Lại nữa trong đời cuối
Có người được điều này
Chánh pháp đến với mình
Thường tôn trọng, cúng dường
Nên biết người như vậy
Gọi là cầu Bồ-đề
Được gần Bồ-đề Phật
Quyết định sẽ thành tựu.
Tám mươi câu-chi Phật
Giữ vững chánh pháp này
Nếu được đến với mình
Đạt pháp tụ tối thượng.
Nếu hiện tại trước Phật
Lãnh hội chánh pháp này
Nên biết người như vậy
Hiểu rõ nghĩa Bồ-tát,
Mến mộ Bồ-đề Phật
Ta biết người như thế
Ta thấy người như vậy
Ta niệm danh tự kia
Ta và tất cả Phật
Cũng chung chỗ xưng tán.
Nếu người nghe pháp này
Không chuyển, vì người giảng
Ai sinh tâm ngã mạn
Tạo lỗi lầm rộng khắp
Nên biết các người ấy
Không tôn trọng chánh pháp.
Khi ấy, Bà-la-môn bạch Phật:
–Lành thay! Bạch Thế Tôn! Thế Tôn khéo giảng nói pháp môn này tức là nghĩa Bồ-đề. Nếu người ở trong đời hiện tại, mến mộ hiểu rõ nghĩa như vậy, thì người này không bao lâu sẽ đạt được dũng mãnh lớn trong thế gian này, còn trong đời vị lai khéo giảng nói thắng pháp, an trụ nơi Bồ-đề, rộng vì mọi người tạo lợi ích lớn.
Phật bảo:
–Này Bà-la-môn! Ông nay đã có thể đạt được trí tuệ, chân chánh có thể nói lên những lời lẽ lợi ích như vậy. Này Bà-la-môn! Nếu có người hiện tại ở nước ta, nghe pháp này rồi, sau khi ta Niết-bàn, ở trong đời vị lai, nếu có thể đối với chánh pháp này biên chép gìn giữ, đọc tụng, nên biết người ấy yêu mến Thánh đạo, phát tâm Bồ-đề. Này Bà-la-môn! Vào thuở xa xưa, ta cầu Bồ-đề, ở một nơi vắng vẻ, gặp một Bí-sô thuyết giảng pháp này. Đang lúc ta vừa được nghe qua pháp này, liền xót xa đến rơi lệ ràn rụa, tự nghĩ: “Trong đời quá khứ, ta do nghiệp chướng gì mà chánh pháp này không được nghe?” Suy nghĩ như thế rồi, ta liền đem thức ăn cúng cho Bí-sô ấy. Sau đó lại thưa: “Nghe Bí-sô giảng pháp như vậy, nhưng tôi không thể hiểu, nay tôi muốn nghe lại, xin Bí-sô vui lòng rộng nói cho”. Lúc đó, Bí-sô ấy theo như yêu cầu, đã nói rõ lại cho ta nghe. Này Bà-la-môn! Ngay khi ta được nghe pháp này rồi liền phát nguyện: “Nguyện vào đời vị lai, ta đem chánh pháp này, ở trong đời sau cùng ra sức gìn giữ, hộ niệm, vì chúng sinh mà diễn nói, nêu bày rộng khắp”. Này Bà-la-môn! Khi ấy ta lại nghĩ: “Nay chánh pháp này, vào thời điểm nào, đối với chúng sinh thích hợp để thuyết giảng về sau, trong đời cuối cùng, các loài chúng sinh ở đây, ít có thể ái mộ, tu tập. Sau nữa, các đời kế tiếp, Phật không hiện tiền, chánh pháp này vẫn tồn tại ở đời? Đối với việc này, lòng ta vô cùng thương cảm. Này Bà-la-môn! Lúc ta suy nghĩ như thế thì có Đức Phật hiệu là Vô Lượng Quang dạy: “Nhờ nguyện lực nên quả báo sẽ thành tựu”. Này Bà-la-môn! Về ý nghĩa này mà ta thương xót tất cả chúng sinh do tích tập si ám nên phải thọ nhận luân hồi sợ hãi, về sau trong đời cuối có các Bí-sô đối với chánh pháp này khởi tâm nhàm chán, xa
lánh, hủy hoại giới cấm hành không đúng luật nghi, duyên cớ ấy nên không thể thuyết giảng lưu thông chánh pháp như vậy. Vì thế, này Bà-la-môn! Ta vì đem lại lợi ích cho các chúng sinh nên giảng nói rộng rãi kinh này. Ông nên biết, nay chánh pháp này là pháp môn rộng lớn, thâu tóm chung bốn loại A-hàm. Bốn loại là gì? Đó là Tạp A-hàm. Trường A-hàm. Trung A-hàm và Tăng nhất A-hàm. Như thế là cùng thâu tóm chung tất cả Pháp tạng Thanh văn.
Các hàng Thanh văn nếu ở trong pháp ấy tu học, tức là tạng Thanh văn, từ đấy có thể sinh ra quả vị của Thanh văn thừa, cũng thu tóm cả pháp Bồ-tát phần của Thanh văn. Lại nữa, trong kinh này còn thâu tóm tất cả chỗ nêu giảng về pháp tạng Bồ-tát tối thượng. Cho nên được gọi là mẹ của các pháp. Tạng Tỳ-nại-da và tạng A-tỳ-đạt-ma hiện có cũng được tìm thấy trong kinh này. Cho đến tám vạn bốn ngàn pháp uẩn, mỗi một pháp đều từ trong kinh này mà ra. Lại nữa, kinh pháp này, tức là cội nguồn tối thượng của Nhất thiết trí xuất sinh trí của hàng Thanh văn, Duyên giác. Cội nguồn kia là rộng lớn sâu thẳm, không thể nghĩ bàn. Là ánh sáng lớn chiếu khắp ba cõi, đây tức từ cội rễ của Nhất thiết trí xuất sinh mọi công đức Bố thí hiện có của chư Phật Bồ-tát, các công đức của Trì giới, Nhẫn nhục, Tinh tấn, Thiền định, Trí tuệ và sự giải thoát tối thắng kia. Các tạng công đức như vậy đều ở nơi kinh này nêu giảng đúng như lý. Lại nữa, bốn pháp Thánh đế: Khổ, Tập, Diệt, Đạo cũng được nêu giảng trong kinh này. Nói tóm lại kinh này, thuyết giảng tổng quát về các hành vô thường, các pháp vô ngã, Niết-bàn tịch tĩnh. Do ý nghĩa ấy nên, hoặc thừa Thanh văn, hoặc thừa Duyên giác, hoặc pháp Đại thừa, tùy chỗ ứng hợp, trong đó đã đề cập rộng. Lại nữa, kinh này ở trong các pháp đã tán thán, ca ngợi rộng khắp về tâm Bồ-đề kia, cho nên kinh này là tối thượng, tối thắng.
Này Bà-la-môn! Nếu có người hiện gặp chư Phật, được gần gũi nghe pháp này nên biết người ấy từ vị Phật trước đã được nghe kinh Bảo Nghiêm. Ở trong kinh kia đã được nghe pháp này. Do đó, nay phải hiểu kinh pháp này, ở trong ba đời không hề bị đoạn tuyệt. Mọi chúng sinh theo căn cơ ứng hợp đều được nghe.
Khi ấy, Bà-la-môn bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn! Thật là hy hữu! Pháp của Phật nêu giảng là
tối thượng, là sâu thẩm. Nếu các chúng sinh không trí được nghe chánh pháp tối thượng, với tạng công đức vô lượng, như thế không thể sinh tâm yêu thích sâu xa thì người này đối với đạo quả Chánh đẳng Chánh giác Vô thượng sẽ dùng nhân duyên gì để có thể thành tựu? Lại nữa, thưa Thế Tôn! Do nhân duyên nào mà có nhiều chúng sinh, ở trong pháp Đại thừa tối thượng ấy tâm lại sinh nghi hoặc?
Phật bảo:
–Này Bà-la-môn! Ông nay nên biết, trong tam thiên đại thiên thế giới này có hàng trăm câu-chi cung điện Thiên ma, hàng trăm câu-chi Ma vương và mỗi mỗi Ma vương lại hàng trăm câu-chi quyến thuộc của Thiên ma. Đối với pháp môn vô thượng này chúng thường dò xét, tìm kiếm, chỗ thuận lợi để gây ra khó khăn trở ngại không khiến cho chúng sinh biên chép gìn giữ, đọc tụng. Vì sao? Vì trong tam thiên đại thiên thế giới này, có nhiều chúng sinh thủ chứng quả A-la-hán, nay được nghe pháp môn Đại thừa này, có những thiện nam, thiện nữ phát tâm cầu đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác thì các công đức trước kia lại cân nhắc, lường xét, so tính tức không bằng chỗ phát tâm Bồ-đề này. Vì thế nên Thiên ma dò xét, tìm cầu gây tạo tai nạn. Ma là nạn, nên có nhiều chúng sinh do nhân duyên này mà sinh tâm nghi hoặc. Này Bà-la-môn! Lại nữa, kinh này là vua trong các pháp, do duyên cớ ấy nên có nhiều khó khăn, trở ngại.
Bà-la-môn bạch Phật:
–Kính thưa Thế Tôn! Dùng phương tiện gì để có thể khiến các ma tự điều phục?
Phật bảo:
–Này Bà-la-môn! Ta có pháp môn Tổng trì bí mật gọi là Phá ma. Nếu khi ta nêu bày pháp môn này thì những gì tất cả ma và ma chúng hiện có thảy đều bị phá hủy. Này Bà-la-môn! Ví như vầng mặt trời phát ra ánh sáng chiếu rọi thế gian, thì tất cả tối tăm đều tan biến hết. Pháp môn Phá ma cũng lại như vậy. Nếu khi ta nói lên thì tất cả chúng ma đều bị phá trừ hết.
Bà-la-môn bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn! Pháp môn Tổng trì bí mật gọi là Phá ma là pháp môn như thế nào? Xin Phật vì con thuyết giảng rõ.
Phật bảo Bà-la-môn:
–Ông phải lắng nghe kỹ về pháp môn Phá ma. Tên gọi ấy là như thế này:
“Na mô a đế đa a na, nga đa bát là đát dụ, đát bán, nê tỳ dược, tát lý phược, một đề, tỳ dụ, bà nga phược nột, tỳ dược, đát ninh tha, ốt lý một na, sa ma lý một, na ốt một na một na, nhất hạ một na, thả đát la, một na, nhĩ nga ma, đa la hí, lạp một đà, đát đát la, một, đát lỗ hạ nga đa, nga ma na trí, ma hí, nậu sa ma, nột nột, ma phược la tô kha, a la di, đa y ca la xoa”.
Khi Đức Thế Tôn nói pháp môn Tổng trì bí mật gọi là Phá ma này, thì tất cả cung điện của ma đều bị chấn động lớn. Tất cả ma vương và chúng ma thảy đều lay động, kinh hãi run rẫy tâm sinh khổ não không thể ngồi yên, đều suy nghĩ “Thế Tôn vì tất cả chúng sinh, thương xót, tạo lợi ích, khiến đều được an ổn, lấy Từ, Bi, Hỷ, Xả làm lợi ích cho khắp chúng sinh. Vì sao hiện giờ, các ma chúng ta không có được lợi ích ấy mà chỉ nhận lấy khổ não, không thể ngồi yên?
Lại nữa, này Bà-la-môn! Như Lai nay cùng chương cú Tổng trì bí mật này mà củng cố, gìn giữ kinh điển Đại Thừa Phát Tâm Bồ-đề. Về sau, trong đời cuối, ở tất cả mọi chốn khi thuyết giảng kinh này, không bị tất cả hàng Trời, Rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, Nhân phi nhân dò xét tìm chỗ tiện lợi để gây trở ngại, khó khăn, nên nêu bày rõ, lưu truyền khắp, không bị chướng ngại. Nếu có người biên chép, gìn giữ, đọc tụng chánh pháp này, thì người này lìa xa hết thảy các nạn vua quan, nạn giặc cướp nạn: Nước, lửa, trùng, thú… Vì sao? Vì nay chánh pháp bí mật tối thượng này Như Lai vì thương xót tạo lợi lạc cho tất cả chúng sinh, nên đã nêu giảng rõ như vậy. Này Bà-la-môn! Phật không bao giờ xa lìa Từ, Bi, Hỷ, Xả, tạo lợi ích cho chúng sinh. Nếu thiện nam, tín nữ, như chỗ đã thuyết giảng mà tu tập đúng như lý thì những người này sẽ được ba nghiệp hành thiện, diệt trừ các tội, lúc nào cũng xa lìa khổ não. Này Bà-la-môn! Do nhân duyên ấy nên ông phải biết, nay chánh pháp này có thể trừ tất cả khổ, có thể diệt tất cả tội, có thể phá trừ tất cả ma, thành tựu tất cả pháp.
Bấy giờ, Đức Thế Tôn muốn lập lại ý nghĩa này nên nói kệ:
Ma đối người tu thiện
Thường dò tìm chỗ kém
Nhằm gây các trở ngại
Phá hoại pháp thiện kia.
Nếu nghe thuyết kinh này
Một câu hoặc một kệ
Các chúng ma ác kia
Thảy đều tự điều phục.
Run rẩy, rất kinh sợ
Khổ não không ngồi an
Do nhân nghiệp tội ấy
Gặt quả báo như vậy,
Với tất cả chúng sinh
Thường khởi tâm não hại
Các pháp thiện cách ngăn
Nhân ấy, quả không mất.
Nếu người, với pháp này
Biên chép, giữ đọc tụng
Người này sẽ xa lìa
Nạn vua và nạn giặc
Nạn nước, lửa, thú, trùng
Các nạn không thể xâm
Cho đến nhân phi nhân
Dò không được chỗ kém
Thân, ngữ, tâm hành thiện
Đoạn trừ hết thảy tội
Ở trong tất cả thời
Không sinh các khổ não
Xa lìa các ma sự
Không thấy các tướng ma
Và lìa các phiền não
Là do trì kinh này.
Nếu nghe kinh này rồi
Khéo tu học như nghe
Khéo hiểu tất cả pháp
Tiến đến nơi bờ kia.
Nếu người tu pháp này
Hạnh Bồ-đề thông đạt
Từ đạo Bồ-đề tới
Thành tựu Chánh đẳng giác.
Phật thuyết giảng kinh này rồi, Đại Bà-la-môn họ Ca-diếp, các Bồ-tát, Thanh văn, các hàng Trời, Người, A-tu-la, Càn-thát-bà… ở thế gian tất cả đại chúng nghe lời Phật dạy, đều vô cùng hoan hỷ, tin, nhận, phụng hành.
Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.
