Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Pháp Bảo (VBeta)Trang 16/23

Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Linh Sơn Đại Tạng › Bộ Kinh Tập

Đại Tập 69 · Bộ Kinh Tập XVI · Số 805–847

Dịch giả
Thích Tịnh Hạnh
Thông tin
Ghi trên sách: Sa Môn Thích Tịnh HạnhHội Văn Hóa Giáo Dục Linh Sơn Đài Bắc, 2000

Phật Thuyết Xuất Sinh Bồ-Đề Tâm Kinh

SỐ 837

PHẬT THUYẾT XUẤT SINH BỒ-ĐỀ

TÂM KINH

Hán dịch: Đời Đại Tùy, Tam tạng Xa-na-quật-đa,

người xứ Bắc Ấn Độ.

Tôi nghe như vầy:

Một thời, Đức Bà-già-bà ở tại vườn trúc Ca-lan đà thuộc thành Vương xá cùng với cúng Tỳ-kheo trăm ngàn vị, lại có vô lượng A-tăng-kỳ không thể nêu hết chúng Đại Bồ-tát từ mười phương vân tập đến.

Bấy giờ, tại thành lớn Vương xá có vị Bà-la-môn họ Đại Ca-diếp, trong giấc ngủ, ông ta mộng thấy nơi cõi Diêm-phù-đề hiện ra hoa sen lớn, hoa ấy có ngàn cánh, do bảy thứ báu tạo thành, thật là vi diệu, tối thắng tỏa sáng chiếu khắp tam thiên đại thiên thế giới. Nơi hoa sen kia có vầng trăng, trong vầng trăng lại thấy có bậc đại trượng phu phóng ra ánh sáng lớn soi chiếu tất cả. Chúng sinh hiện có trong bốn thiên hạ này đều thấy ánh sáng ấy, tâm sinh hoan hỷ, hết mực vui thích vô cùng.

Lúc này, vừa tỉnh giấc, Bà-la-môn Ca-diếp nghĩ lại việc trong mộng, tâm vui nhưng sinh nghi: “Đây là nhân duyên gì, rốt cuộc là sự việc gì? Tướng hiện ra ấy trước nay chưa từng có, từ xưa cũng chưa từng nghe nói việc ta đã mộng thấy”. Nghĩ vậy rồi, ông rất hoan hỷ cho rằng điều mình thấy trong mộng là hy hữu. Ông nghĩ tiếp: “Nơi đây có vị Sa-môn Cù-đàm, từ lâu ta đã nghe người khác nói vị ấy tu sáu năm khổ hạnh, hàng phục các ma chứng đại giác

ngộ, chuyển bánh xe pháp vi diệu, thu phục hàng ngoại đạo, được mọi người trí tán thán, là bậc thông tuệ khéo léo biết rõ về các sự việc. Nay ta nên đến chỗ Sa-môn Cù-đàm để hỏi về điềm mộng này”.

Bấy giờ, đêm đã qua, Bà-la-môn Ca-diếp từ thành Vương xá đi tới vườn trúc Ca-lan-đà, là nơi trú xứ của Đức Thế Tôn. Đến nơi, ông đảnh lễ dưới chân Phật, lui ra đứng qua một bên, rồi hướng lên Phật nêu bày rõ việc trong mộng. Đợi cho Bà-la-môn thưa trình đầy đủ rồi, Đức Thế Tôn mới bảo Bà-la-môn Ca-diếp:

–Này thiện nam! Có bốn điềm mộng lành đạt được pháp thù thắng. Những gì là bốn? Đó là: Trong giấc ngủ mộng thấy hoa sen. Hoặc mộng thấy dù lọng. Hoặc mộng thấy vầng trăng. Hoặc mộng thấy hình tượng Phật. Khi thấy như vậy nên tự vui mừng vì biết mình gặp pháp thù thắng.

Đức Thế Tôn muốn lặp lại ý nghĩa trên nên nói kệ:

Nếu như mộng thấy có hoa sen

Hay là mộng thấy có dù lọng

Hoặc trong mộng thấy rõ vầng trăng

Biết chắc đạt được lợi ích lớn.

Hoặc lúc mộng thấy hình tượng Phật

Thân trang nghiêm đầy đủ các tướng

Chúng sinh thấy được sinh hoan hỷ

Nghĩ tất sẽ làm Bậc Điều Ngự.

Nghe kệ này rồi, Bà-la-môn Ca-diếp liền bạch Phật:

–Thưa Thế Tôn! Thế nào là lợi ích lớn cho các chúng sinh? Nếu có thể đạt được lợi ích này để cầu đạo Bồ-đề?

Đức Phật bảo:

–Lợi ích lớn ấy chính là Nhất thiết trí.

Bà-la-môn Ca-diếp lại bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Ngài nói lợi ích lớn ấy là Nhất thiết trí, vậy nhờ nhân duyên gì mà có thể đạt được?

Đức Thế Tôn vì Bà-la-môn Ca-diếp nên nói kệ:

Ta nay nói lợi lớn

Bà-la-môn lắng nghe

Nếu hòa hợp có lợi

Sẽ làm Đấng Lưỡng Túc.

Hoặc làm vua Chuyển luân

Tự tại khắp thiên hạ

Chúng sinh muốn như vậy

Phải phát tâm Bồ-đề.

Hoặc làm chủ Phạm thiên

Tự tại giữa mọi người

Chúng sinh muốn như vậy

Phải phát tâm Bồ-đề.

Cõi Dục và cõi Sắc

Vô sắc và cõi trên

Chúng sinh muốn như vậy

Phải phát tâm Bồ-đề.

Nếu có các chúng sinh

Như muốn làm thương chủ

Là thương chủ dẫn đường

Phải phát tâm Bồ-đề.

Nếu có các chúng sinh

Muốn phóng ánh sáng lớn

Phá diệt mọi tối tăm

Nên phát tâm Bồ-đề.

Như có các chúng sinh

Muốn dứt các điên đảo

Hiện có khắp ba cõi

Nên phát tâm Bồ-đề.

Như có các chúng sinh

Muốn trừ mọi chướng ngại

Cùng các thứ pháp ác

Nên phát tâm Bồ-đề.

Nếu có các chúng sinh

Muốn diệt trừ vô minh

Và đoạn lưới tham ái

Nên phát tâm Bồ-đề.

Hoặc có các chúng sinh

Nhằm diệt hữu và ái

Đoạn trừ mọi cấu uế

Nên phát tâm Bồ-đề.

Như có các chúng sinh

Muốn dứt bỏ ngã mạn

Và sắc khiến ngã mạn

Nên phát tâm Bồ-đề.

Hoặc có các chúng sinh

Lìa bỏ tâm cao ngạo

Mạng không bệnh, ngã mạn

Nên phát tâm Bồ-đề.

Như có các chúng sinh

Nhằm diệt ngã mạn lão

Mạn vô thường, thường tục

Nên phát tâm Bồ-đề.

Nên có các chúng sinh

Nhằm diệt mạn đa văn

Cùng mạn do trì giới

Nên phát tâm Bồ-đề.

Hoặc có các chúng sinh

Muốn diệt mạn tịch tĩnh

Các mạn như khất thực

Nên phát tâm Bồ-đề.

Như có các chúng sinh

Nhằm diệt mạn tri thức

Mạn thọ y phấn tảo

Nên phát tâm Bồ-đề.

Hoặc có các chúng sinh

Muốn diệt mạn thần thông.

Một bữa ăn làm tịnh

Phải phát tâm Bồ-đề.

Nếu có các chúng sinh

Muốn diệt tất cả mạn

Mạn hữu vi hiện có

Phải phát tâm Bồ-đề.

Nếu có các chúng sinh

Muốn được cúng dường Phật

Vào trước lúc diệt độ

Phải phát tâm Bồ-đề.

Nếu có các chúng sinh

Muốn được cúng dường Phật

Và tất cả Như Lai

Phải phát tâm Bồ-đề.

Nếu có các chúng sinh

Muốn được Chuyển pháp luân

Thế gian không thể chuyển

Phải phát tâm Bồ-đề.

Nếu có các chúng sinh

Muốn diệt độ liền diệt

Nên nghĩ điều đáng nghĩ

Phải phát tâm Bồ-đề.

Nếu có các chúng sinh

Muốn tu hành phạm hạnh

Trước sau được trọn vẹn

Phải phát tâm Bồ-đề.

Nếu có các chúng sinh

Muốn luôn đạt tinh tấn

Tới lui trong các cõi

Phải phát tâm Bồ-đề.

Nếu có các chúng sinh

Muốn nói các hành khổ

Thấy chúng sinh thọ khổ

Phải phát tâm Bồ-đề.

Nếu có các chúng sinh

Các pháp không có ngã

Vì chúng sinh giảng nói

Phải phát tâm Bồ-đề.

Nếu có các chúng sinh

Muốn chuyển bánh xe pháp

Để lên nẻo giác ngộ

Phải phát tâm Bồ-đề.

Nếu có các chúng sinh

Nói Niết-bàn tịch diệt

Chứng Bồ-đề tối thắng

Phải phát tâm Bồ-đề.

Các công đức như vậy

Người phát tâm đạt được

Phạm chí nghe vậy rồi

Nên hành đạo giác ngộ.

Nghe kệ xong, Bà-la-môn Ca-diếp lại bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Người phát tâm Bồ-đề gồm thâu được bao nhiêu phước lớn?

Đức Phật dùng kệ tụng trả lời Bà-la-môn Ca-diếp:

Nếu chúng sinh trong cõi Phật này

Khiến trụ lòng tin và giữ giới

Khối phước lớn kia so đạo tâm

Thì không bằng một phần mười sáu.

Nếu chúng sinh trong cõi Phật này

Khiến trụ lòng tin nơi pháp hành

Khối phước lớn kia so đạo tâm

Thì không bằng một phần mười sáu.

Nều hằng hà sa cõi chư Phật

Thảy đều tạo chùa cầu phước đức

Xây tháp như núi, so đạo tâm

Nhưng không bằng một phần mười sáu.

Nếu có cõi Phật như hằng sa

Các thứ bảy báu đều thí khắp

Khối phước lớn kia, so đạo tâm

Thì không bằng một phần mười sáu.

Như núi Thiết vi cao rộng lớn

Xây tháp vô lượng cúng chư Phật

Chúng sinh cầu phước là như vậy

Không bằng phần mười sáu đạo tâm.

Nếu có chúng sinh trọn cả kiếp

Hoặc đầu hoặc tay thường đội vác

Khối phước lớn kia so đạo tâm

Thì không bằng một phần mười sáu.

Những người như vậy được thắng pháp

Nếu cầu giác ngộ, lợi muôn loài

Các hạng chúng sinh tối thắng đó

Phước này khó sánh, huống là hơn.

Thế nên được nghe các pháp này

Người trí thường sinh tâm ưa pháp

Nên được khối phước lớn vô biên

Nhanh chóng chứng đắc đạo Vô thượng.

Bấy giờ, Bà-la-môn Ca-diếp bạch Phật:

–Thưa Thế Tôn! Người đã phát tâm Bồ-đề như vậy có thoái chuyển không?

Đức Phật đáp:

–Người phát tâm Bồ-đề như vậy, ở trong đạo giải thoát không có thoái chuyển. Chỉ theo sự thì riêng có ba thứ Bồ-đề: Bồ-đề của Thanh văn, Bồ-đề của Bích-chi-phật và Bồ-đề của Vô thượng Chánh giác.

Này đại Bà-la-môn! Sao gọi là Bồ-đề của Thanh văn? Nếu thiện nam, thiện nữ nào phát tâm cầu đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác mà không dẫn dạy người khác phát tâm Bồ-đề, không khiến cho người khác an trụ, cũng không vì người khác giảng nói kinh điển như vậy, không tự mình thọ trì cũng không nêu giảng rộng về ý nghĩa cho người khác. Lại hay thân cận với hàng Phú-già-la nhưng không thừa sự cúng dường những thứ cần dùng; hoặc có người đến cũng không đến, cũng đều không cung kính, đối với điều ấy cũng không khởi tâm tùy hỷ. Do nhân duyên này mà tâm được giải thoát. Này Bà-la-môn! Đó gọi là Bồ-đề của Thanh văn.

Lại nữa, sao gọi là Bồ-đề của Bích-chi-phật? Nếu thiện nam, thiện nữ nào tự phát tâm Bồ-đề nhưng không dẫn dắt người khác phát tâm Bồ-đề, không khiến cho họ an trụ, cũng không vì họ giảng nói kinh điển như vậy, chính mình không thọ trì, cũng chẳng nêu giảng rộng cho người khác, cũng hay thân cận với hàng Phú-già-la nhưng không thừa sự cúng dường những thứ cần dùng. Nếu có người đến hoặc không đến cũng đều không cung kính, không tùy hỷ. Do

nhân duyên này tâm chứng đắc Bồ-tát Bích-chi-phật. Thế nên gọi là Bồ-đề của Bích-chi-phật.

Lại nữa, sao gọi là Bồ-đề của Vô thượng Chánh giác? Nếu các thiện nam, thiện nữ tự phát tâm cầu đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, lại cũng chỉ dẫn người khác phát tâm như thế đã khiến họ được an trụ, lại giảng nói kinh điển như vậy, chỉ cho họ thọ trì, thân cận với hàng Phú-già-la, thừa sự cúng dường, có người thọ sinh hoặc không thọ sinh đều cung kính, sinh tâm tùy hỷ. Giải thoát như vậy là tự lợi, lợi tha, vì đem lại lợi ích cho nhiều người, vì tạo an lạc cho nhiều người, vì thương xót thế gian, tạo lợi ích an lạc cho các hàng trời, người, nên gọi là Bồ-đề của Vô thượng Chánh giác.

Do ý nghĩa gì được gọi là Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề? Vì ngoài pháp này ra, không có pháp thù thắng nào có thể cầu đạt, do đó gọi là Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề.

Đức Thế Tôn muốn lặp lại ý nghĩa trên nên nói kệ:

Tứ phát tâm Bồ-đề

Không dạy người thọ trì

Nhân nơi tâm lực mình

Rồi sau vào Niết-bàn,

Do gắng sức tự lợi

Không dạy người thọ trì

Thế nên gọi Sa-môn

Con Phật thầy tối thắng.

Người phát tâm Bồ-đề

Giáo hóa sinh hoan hỷ

Cho nên tự được đạo

Biết quả báo như vậy,

Tự độ không độ tha

Phước điền trong chư Tiên

Được gọi là Duyên giác

Bà-la-môn nên biết,

Tự phát tâm Bồ-đề

Giải thoát nhiều chúng sinh

Vì đời tạo lợi ích

Nên gọi Phật, Đạo sư.

Tự thành tựu lợi ích

Lại dạy người giải thoát

Cả hai không sai khác

Nên gọi không nghĩ bàn.

Bấy giờ, Bà-la-môn Ca-diếp bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Giải thoát đối với giải thoát có sai biệt chăng?

Phật đáp:

–Này Bà-la-môn! Giải thoát đối với giải thoát không có sai biệt. Đạo với đạo không có sai biệt. Thừa với thừa không có sai biệt. Ví như nơi quốc lộ có xe voi, xe ngựa, xe lừa, các loại xe kia lần lượt đi trên đường ấy, cùng đến một thành. Này Bà-la-môn! Ý ông nghĩ sao? Các loại xe như vậy có sai biệt chăng?

Bà-la-môn thưa:

–Bạch Đại Đức Thế Tôn! Các loại xe ấy thật sự là có sai biệt.

Phật nói:

–Đúng vậy, đúng vậy! Này Bà-la-môn! Thừa Thanh văn, thừa Bích-chi-phật, thừa Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề có sai biệt nhưng đạo cùng với giải thoát thì không có sai biệt. Này Bà-la-môn! Ví như nơi sông Hằng có ba hạng người đều từ bờ bên này sang tới bờ bên kia. Người thứ nhất dùng cỏ kết làm bè dựa vào đấy mà vượt qua. Người thứ hai hoặc dùng phao nổi, hoặc dùng thuyền nan mà vượt qua. Người thứ ba dùng thuyền lớn cho vào sông trong thuyền này lại chở hàng trăm ngàn người. Người thứ ba ấy lại chỉ dẫn con trai lớn của mình sắp đặt giữ gìn mọi chuyến qua lại của thuyền, hễ có bao nhiêu chúng sinh đến thì phải đưa họ từ bờ bên này sang bờ kia, vì nhằm tạo lợi ích cho nhiều người. Này Bà-la-môn! Ý ông nghĩ sao? Những người qua bờ bên kia có sai biệt chăng?

Bà-la-môn đáp:

–Thưa Thế Tôn, không!

Đức Phật lại hỏi:

–Này Bà-la-môn! Sự chuyên chở này và sự chuyên chở kia có sai biệt không?

Bà-la-môn đáp:

–Những sự chuyên chở ấy thật sự là có sai biệt.

Phật nói:

–Đúng vậy, đúng vậy! Này Bà-la-môn! Thừa Thanh văn, thừa Bích-chi-phật, thừa Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, thật sự là có sai biệt.

Này Bà-la-môn! Như người thứ nhất, nhờ vào bè cỏ nên từ bờ bên này vượt sang bờ bên kia, chỉ có một mình. Nên biết như vậy là Bồ-đề của Thanh văn. Người thứ hai hoặc nhờ vào phao nổi, hoặc nhờ nơi thuyền nan nên từ bờ bên này sang bờ bên kia. Nên biết như vậy là Bồ-đề của Bích-chi-phật. Người thứ ba thành tựu thuyền lớn, cùng chở được nhiều người từ bờ bên này sang bờ bên kia. Nên biết như vậy là Bồ-đề của Như Lai.

Lúc này, Đức Thế Tôn muốn lặp lại nghĩa trên nên nói kệ rằng:

Đường và giải thoát không có hai

Nhưng các thừa đều có sai biệt

Người trí nên so sánh như vậy

Cần chọn thừa tối thắng, tối thượng.

Các pháp dạy như vậy

Đức Phật nói lời này

Chọn lựa các pháp rồi

Người trí cần phải học.

Bà-la-môn Ca-diếp lại thưa:

–Bạch Thế Tôn! Đại Bồ-tát hành trì như thế nào, niệm trụ như thế nào để đến Đại thừa?

Đức Phật đáp:

–Này Bà-la-môn! Ông hãy lắng nghe về ý nghĩa này. Nếu các Đại Bồ-tát như niệm tu hành để đạt đến Đại thừa. Này Bà-la-môn! Nếu các thiện nam, thiện nữ tự phát tâm Bồ-đề, cũng chỉ dẫn cho người khác phát tâm Bồ-đề, chính mình vui trong việc tu hành, lại khuyến khích người khác tu tập, an trụ, vui thích trong việc tu hành, lại vì họ mà giải thích ý nghĩa của kinh. Những người Phú-già-la như vậy không đến thân cận để thừa sự tiếp nhận, nên dùng bốn Nhiếp pháp nhằm giáo hóa họ. Những gì là bốn nhiếp pháp? Đó là Bố thí, Ái ngữ, Lợi hành và Đồng sự.

Đức Thế Tôn muốn lặp lại nghĩa trên nên nói kệ:

Đủ mọi bố thí lớn

Tất cả vật sở hữu

Vì muốn thâu nhận người

Bồ-tát, bậc Vô úy

Thị hiện dắt dẫn đường

Chúng sinh không chỗ nương

Nên dùng lời diệu, thiện

Thường thường an ủi họ.

Mình, người đều an lạc

Người sinh nơi cõi lành

Ngày đêm luôn tùy thuận

Các chúng sinh như vậy.

Không tin, khiến họ tin

Pháp giới, khuyên trụ giới

Keo kiệt, dạy bố thí

Mong lợi ích tất cả.

Dạy người hành Bồ-đề

Luôn tinh tấn bền chắc

Cùng với việc lợi ích

Người trí như lời hành.

Người trí tuệ như vậy

Đạo sư của Bồ-tát

Việc làm của người trí

Thường ưa pháp Đại thừa.

Dũng mãnh là tối thắng

Người trí cần phải học

Do pháp thù thắng kia

Tối thượng đến bờ giác.

Bà-la-môn Ca-diếp dùng kệ tụng bạch Phật:

Đại đức dạy pháp tu

Bồ-tát, các Đạo sư

Nên học theo hạnh này

Đạt đến Lưỡng Túc Tôn.

Vì con nói pháp tu

Và chỗ nương các hạnh

Giác ngộ rộng bao la

Thương xót vì con nói.

Đức Thế Tôn bảo Bà-la-môn Ca-diếp:

–Hay thay! Này Bà-la-môn! Các Bồ-tát có ba thứ hạnh là: Thiên hạnh, Phạm hạnh và Thánh hạnh.

Này Bà-la-môn! Sao gọi là Thiên hạnh? Nếu có thiện nam, thiện nữ đem thân nghiệp hành Từ, khẩu nghiệp hành Từ, ý nghiệp hành Từ hành hóa khắp vô lượng thế giới ở phương Đông, đầy đủ, trọn vẹn. Lại có thể khéo đi vào các phương Nam, Tây, Bắc, bốn hướng và phương trên, dưới, đều đem thân nghiệp hành Từ, khẩu nghiệp hành Từ và ý nghiệp hành Từ đầy đủ khắp tất cả. Đây gọi là Thiên hạnh.

Sao gọi là Phạm hạnh? Đó là bốn Tâm vô lượng: Từ, Bi, Hỷ, Xả. Đây gọi là Phạm hạnh.

Này Bà-la-môn! Sao gọi là Thánh hạnh? Là ba cửa giải thoát: Không, Vô tướng, Vô nguyện. Đây gọi là Thánh hạnh.

Đức Thế Tôn muốn lặp lại nghĩa trên nên nói kệ:

Dũng mãnh hành tinh tấn

Đạo sư của Bồ-tát

Nếu có đủ Thiên hạnh

Là người ưa giác ngộ.

Thánh hạnh và Phạm hạnh

Hạnh này bậc Thánh nói

Nếu có người tu hành

Nhất định đạt Bất động.

Bà-la-môn Ca-diếp lại dùng kệ bạch Phật:

Con thích pháp giác ngộ

Nay hỏi Đại Đạo Sư

Các vị này đời sau

Tập các hạnh thế nào?

Vì chúng sinh đời sau

Nên con hỏi Thế Tôn

Ở trong Bồ-đề Phật

Ý con không phân biệt

Vì lợi ích chúng sinh

Nay con phát đạo tâm.

Đức Thế Tôn dùng kệ tụng đáp Bà-la-môn Ca-diếp:

Nói Tu-đa-la này

Khiến phát Bồ-đề lớn

Phạm chí, Phật Bồ-đề

Chưa từng có phân biệt.

Nói Tu-đa-la này

Khiến phát Bồ-đề lớn

Nên đoạn mọi nghi ngờ

Tùy thuận chúng sinh hỏi.

Nói Tu-đa-la này

Khiến phát Bồ-đề lớn

Đoạn trừ tất cả nghi

Khen ngợi các chúng sinh.

Người được nghe kinh này

Nên vào đời vị lai

Thực hành bố thí lớn

Bố thí đến bờ kia.

Người được nghe kinh này

Nên vào đời vị lai

Giữ giới được trọn vẹn

Giữ giới đến bờ kia.

Người được nghe kinh này

Nên vào đời vị lai

Hành nhẫn vì chúng sinh

Nhẫn nhục đến bờ kia.

Người được nghe kinh này

Nên vào đời vị lai

Tinh tấn vì chúng sinh

Tinh tấn đến bờ kia.

Người được nghe kinh này

Nên vào đời vị lai

Thường nhập các thiền định

Thiền định đến bờ kia.

Người được nghe kinh này

Nên vào đời vị lai

Vì người cầu thắng trí

Trí tuệ đến bờ kia.

Từng làm việc cúng dường

Thương xót các chúng sinh

Được nghe kinh điển này

Đời sau đạt đến đích.

Tỳ-kheo trụ Lan-nhã

Ý cầu Phật Bồ-đề

Người được nghe kinh này

Đi sau mà đến trước.

Quá khứ số ức Phật

Đã trì kinh điển này

Vì lợi các Bồ-tát

Phát khởi ý mong muốn.

Nếu có Bà-la-môn

Ham thích Phật Bồ-đề

Lúc ấy được tin tưởng

Kinh này đến với họ.

Ta thấy các chúng sinh

Tất rõ nẻo hành

Cũng biết luôn tên tuổi

Ta thấy đều không ngại.

Tất cả mong nên đủ

Người đời sau lầm

Sợ họ sinh các lỗi

Vì thế nên nói ít.

Bà-la-môn Ca-diếp lại dùng kệ bạch Phật:

Đại đức khéo thọ trì

Khiến sinh ý rộng lớn

Đại trượng phu đời này

Không lâu con sẽ làm.

Quá khứ và vị lai

Những gì Đạo Sư nói

Vì họ sinh thiện lợi

Nên trụ nơi Bồ-đề.

Đức Thế Tôn lại dùng kệ trả lời Bà-la-môn:

Những người trụ trí này

Vì ai mà nói ra

Đã biết tâm hành kia

Ta nay thọ ký họ.

Những ai nghe kinh này

Hiện đang ở trước ta

Người ấy vào đời sau

Kinh này hiện ra trước.

Nếu có các người nữ

Sao chép kinh điển này

Kinh này vào tay họ

Hay sinh giác ngộ lớn.

Ở trước ta đã nói

Tỳ-kheo ưa Lan-nhã

Được thọ kinh điển này

Nơi sau sẽ hiện trước.

Tỳ-kheo nghe kinh này

Rơi nước mắt như mưa

Con trước tạo nghiệp gì

Đời này được lợi ấy?

Con nơi kinh như thế

Chưa từng khéo suy nghĩ

Con đã được thọ ký

Nghiệp gì đạt quả này?

Con xưa Bà-la-môn

Dựa vào Tỳ-kheo sống

Lúc Tỳ-kheo buông lung

Nói Tu-đa-la này.

Phạm chí khi nghe được

Liền đến mà khất thực

Rơi lệ rồi bỏ đi

Khi ấy bèn tâm nguyện.

Con đối với kinh điển

Chép nghĩa và văn tự

Chứng minh cho đời sau

Lại cũng luôn ủng hộ.

Nhờ quả nghiệp thiện ấy

Nên vào đời vị lai

Được kinh điển như vậy

Gìn giữ chắc trong tay.

Lúc đó có Tỳ-kheo

Khóc thương lệ chan chứa

Đương thời nên sám hối

Sau được kinh pháp này.

Nghiệp đời trước diệt sạch

Lúc đó có tướng hiện

Ở trong giấc mộng kia

Được Tu-đa-la này.

Sinh tử, mọi lưu chuyển

Lừa dối, sợ hãi lớn

Đây nhờ A-di-đà

Sức nguyện quả như vậy.

Các Tỳ-kheo phá giới

Bị người khác khinh chê

Lỗi lầm nhiều như vậy

Lưu chuyển rất sợ hãi.

Nhiều nghiệp ác như thế

Nhờ được nghe kinh này

Nên đến biên vực kia

Về sau luôn tỏa sáng.

Bà-la-môn Ca-diếp lại dùng kệ này bạch Phật:

Kinh điển lớn thế này

Khiến phát đạo tâm lớn

Vì con và đời sau

Phân biệt rộng giảng nói.

Đức Thế Tôn lại dùng kệ bảo Bà-la-môn Ca-diếp:

Các âm thanh vị lai

Cho đến lời ta nói

Kinh điển rộng thế này

Vì thế ngươi nên biết.

Nói kinh điển lớn này

Đây nên gọi A-hàm

Nên tạo tạng bí mật

Hàng Thanh văn tu học.

Chỗ nói là chốn này

Và những người đắc đạo

Đây là mẹ các kinh

Phạm chí biết như vậy.

Lúc ấy các Tỳ-kheo

Sau khi ta diệt độ

Tạp và Trường A-hàm

Lại gọi Trung A-hàm.

Lúc đó có A-hàm

Đủ số gọi Tăng Nhất

Lại nói Tạp kinh điển

Nói Kinh tạng Thanh văn.

Lại nên tạo Tỳ-ni

Cũng tạo A-tỳ-đàm

Hoặc đối với Tam tạng

Được gọi các Tỳ-kheo.

Tám vạn lẻ bốn ngàn

Pháp tu ta đã nói

Tất cả từ đây ra

Gọi là kinh Tối Thắng.

Ở đây nói Thanh văn

Và nói về Độc giác

Căn bản của các trí

Kinh điển không nghĩ bàn.

Sở hữu của thế gian

Ba cõi chưa hiện ra

Cội gốc của các phước

Nhờ phát tâm Bồ-đề.

Các công đức thế giới

Hành nhẫn nhục, tinh tấn

Thiền định công đức hơn

Khéo nói trong kinh này

Trí tuệ công đức hơn

Giải thoát, nhẫn, tịch diệt.

Tất cả đều hiện bày

Khéo nói trong kinh này,

Khổ, Tập cùng với đạo

Tịch diệt từ đây hiện.

Các pháp đều pháp Phật

Những điều kinh này nói

Là các khổ, vô thường

Cũng nói pháp vô ngã.

Nói Niết-bàn tịch tĩnh

Tại nơi kinh điển này

Chốn ấy nói Thanh văn

Nơi trụ các nhân duyên.

Kinh điển Đại thừa này

Thâu nhận tất cả pháp

Các pháp rất rộng lớn

Tại nơi tâm Bồ-đề.

Hiện tiền thấy chư Phật

Và vì họ nói pháp

Đương thời ở trước nghe

Là nhờ kinh điển ấy.

Chúng sinh trong ba cõi

Ít được nghe kinh này

Nghe rồi sinh ưa thích

Vì dốc cầu Phật thừa.

Bà-la-môn Ca-diếp lại bạch Phật:

–Thật hy hữu, thưa Thế Tôn! Nếu như các chúng sinh không có trí tuệ được nghe kinh điển vô thượng, vô biên như vậy, cho đến các chúng sinh cũng sẽ không có trí tuệ, đối với kinh điển vô thượng, vô biên như vậy, nghe rồi không có thể ở trong pháp ấy, không sinh ham muốn bền chắc. Thưa Đại Đức Thế Tôn! Vì nhân duyên gì đã có diệu pháp như vậy mà các chúng sinh vẫn còn lỗi lầm, hư giả?

Đức Phật bảo Bà-la-môn Ca-diếp:

–Tam thiên đại thiên thế giới này có hàng trăm ngàn vạn các cung điện của các ma. Mỗi mỗi ma đều có hàng ngàn vạn chúng ma làm quyến thuộc, vây quanh đám ma kia. Chúng ma luôn dốc sức tìm nhiều cách để phá hoại kinh điển này, nên ở chỗ nào chúng cũng tạo ra các chướng. Vì sao? Nếu như trong tam thiên đại thiên thế giới với các chúng sinh hiện có đều được quả A-la-hán; hoặc có thiện nam, thiện nữ được nghe kinh này rồi, sẽ phát tâm cầu đạo quả Vô thượng chánh giác. Này Bà-la-môn! Do nhân duyên này nên khiến cho ngàn quân ma cố sức tìm cách hủy diệt kinh này. Vì sao? Này Bà-la-môn! Vì kinh này là nguồn gốc nơi chủng tánh của tất cả các pháp. Vì ý nghĩa ấy nên trăm ngàn vạn các ma luôn tìm mọi cách để phá hoại.

Bấy giờ, Đức Phật bảo Bà-la-môn:

–Nay có kinh tên là Phá Các Hội Ma. Các ngươi nên thọ trì đọc tụng, thì sẽ phá trừ được các hội Thiên ma. Này Bà-la-môn! Ví như vầng mặt trời khi đã xuất hiện, thì có thể xua tan mọi tối tăm, hắc ám. Như vậy, này Bà-la-môn! Lúc giảng nói kinh Phá Các Hội Ma khiến tất cả các ma đều ẩn mất, không dám lộ diện.

Này Bà-la-môn! Thế nào là kinh Phá Các Hội Ma?

Lúc đó, Đức Thế Tôn liền nói Đà-la-ni:

–Đa trí tha, a nậu mộ đại na, Bồ-đề tam ma đà ba na đa, phục đá hu phục đá đát đát la phục đá, ni hưng già ma, ba la phá, đa la phá đá sĩ hư, đá long già ma già ma na, tỳ lợi ma, ma tố ma, ti lý bà già ma, tỳ đạt la ma, đại la khúc ma, a la di la y ca xoa la na dụ.

Này Bà-la-môn! Đà-la-ni này là chư Phật, Thế Tôn đời quá khứ, vị lai, hiện tại cùng nói kinh Phá Các Hội Ma. Này Bà-la-môn! Lúc nêu giảng kinh Phá Các Hội Ma này thì tất cả các cung ma đều chấn động, rung rinh mạnh làm cho chúng ma thảy đều từ chỗ ngồi lộn nhào cả xuống, không thể nói năng được. Vì sao? Vì chúng luôn gây tạo những thứ không lợi ích cho nhiều người, thường đem lại khổ não và làm mất lợi ích cho chúng sinh. Vì vậy nên hiện phải quả báo sợ sệt như thế. Như Phật Thế Tôn luôn ban cho tất cả chúng sinh sự an lạc, cho đến Từ, Bi, Hỷ, Xả, nên khiến bọn ma Ba-tuần luôn sinh sợ sệt.

Này Bà-la-môn! Nếu lại có người, có thể chuyển nói kinh Phát Bồ-đề này đến cho người khác nghe đều không bị chướng ngại. Hoặc các chúng Trời, Rồng, Dạ-xoa, Nhân phi nhân, hoặc ma, hoặc con ma, hoặc quyến thuộc của ma, hoặc gặp nước, lửa, đao binh, hoặc gặp người hành ác, các thú dữ, hoặc thân bị phiền não, hoặc ý có sự khổ mà người kia phải thọ nhận thì không có điều ấy. Tại sao? Vì các thiện nam, thiện nữ đó luôn làm việc lợi ích, an lạc cho nhiều người, luôn thương xót đến mọi người, cũng thường luôn che chở cho hàng trời, người. Đó là diệu lực hành Từ bi của các thiện nam, thiện nữ ấy, nên biết như thế. Này Bà-la-môn! Các thiện nam, thiện nữ kia thân không làm ác, miệng không nói ác, ý không nghĩ ác, nên các việc khổ không thể bức bách thân, tâm họ. Này Bà-la-môn! Nhờ nhân duyên đó nên có thể diệt trừ tất cả khổ.

Khi ấy, Đức Thế Tôn muốn lặp lại nghĩa trên nên nói kệ:

Ma cố gắng tìm cách

Muốn phá hoại kinh này

Thế nên kinh điển đây

Phật vì chúng sinh nói.

Làm cho ma mê loạn

Tụ tập ngồi run sợ

Nhìn nhau không nói được

Do quả báo ác ấy.

Thường khủng bố chúng sinh

Luôn ôm lòng làm ác

Điên đảo bị đọa lạc

Thế nên mắc hiện báo.

Người từ bi hòa hợp

Tâm vui nói những gì

Lúc bình đẳng nói pháp

Tâm ý xấu đều tan.

Hàng phục các ma vương

Và xua tan quân ma

Dạ-xoa, các quỷ dữ

Tự nhiên bị đọa lạc.

Dao gậy không hại được

Lửa, nước không chìm, đốt

Chửi bới, trù, rủa độc

Không thể làm tổn hại.

Bức bách thân và tâm

Việc ấy chưa từng có

Luôn luôn phát lời thề

Thân, khẩu trụ như vậy.

Chận đứng các đường ác

Tránh xa tất cả nạn

Tiêu diệt sạch các ma

Vì nói kinh điển này.

Tất cả pháp Trí khéo

Nếu muốn qua bờ kia

Phải nghe kinh điển này

Nghe rồi nỗ lực học.

Nếu siêng học kinh này

Các Bồ-tát vô úy

Giác ngộ đạt tối thượng

Hướng thẳng đến Bồ-đề.

Phật giảng nói kinh này, Bà-la-môn Ca-diếp và cả đại hội, chúng Càn-thát-bà, Trời, Người, A-tu-la nghe lời Phật dạy đều hoan hỷ phụng hành.

Số 838 - Phật Thuyết Phát Bồ-Đề Tâm Phá Chư Ma Kinh - Quyển Thượng

SỐ 838

PHẬT THUYẾT PHÁT BỒ-ĐỀ TÂM

PHÁ CHƯ MA KINH

QUYỂN THƯỢNG

Hán dịch: Đời Triệu Tống, Đại sư Thi Hộ.

Tôi nghe như vầy:

Một thời, Đức Phật ngụ tại tinh xá Trúc lâm Ca-lan-đà, thuộc thành Vương xá, cùng với chúng đại Bí-sô một ngàn hai trăm năm mươi người hội đủ và chư vị Đại Bồ-tát vân tập đến.

Bấy giờ, tại thành Vương xá, có đại Bà-la-môn họ Ca-diếp, vào một đêm, chợt nằm mộng thấy thế giới Diêm-phù-đề này có hoa sen rộng lớn gồm ngàn cánh, bảy báu trang nghiêm, thanh tịnh, đáng yêu thích. Nơi hoa sen lại có vầng trăng lớn, trong lành, đầy đặn, ánh sáng tỏa chiếu rực rỡ, Bà-la-môn thấy được hình ảnh này, tâm vô cùng hoan hỷ, thích thú, khoan khoái. Từ nơi mộng tỉnh giấc, ông ta suy nghĩ: “Ta nghe Sa-môn Cù-đàm là bậc Đại trí, những người có trí khác không ai hơn được. Ngài cũng gồm đủ đại tuệ cùng các phương tiện thiện xảo, ta nên đến đó để thưa hỏi về hình ảnh kia.” Sáng hôm sau, Bà-la-môn đến thẳng chỗ ở của Đức Thế Tôn là tinh xá Trúc lâm Ca-lan-đà. Đến nơi, Bà-la-môn đầu mặt lễ sát chân Phật rồi chắp tay, cung kính đem điều mộng thấy của mình bạch đầy đủ lên Phật.

Đức Thế Tôn bảo Bà-la-môn:

–Như chỗ ông mộng thấy thì hình ảnh này là rất tốt.

Này Bà-la-môn! Ông nay nên biết! Nếu trong mộng, người nào thấy được bốn thứ tướng sau đây thì đều là hình tướng thù thắng, an lành tối thượng. Bốn thứ ấy là gì?

1. Hoa sen trắng.

2. Dù lọng trắng.

3. Vầng trăng.

4. Tượng Phật.

Nếu thấy bốn loại hình ảnh như vậy thì phải hiểu đó là điều lợi lớn trên hết.

Bấy giờ Đức Thế Tôn muốn lập lại nghĩa này nên nói kệ:

Trong mộng nếu thấy tướng hoa sen

Và dù lọng trắng đều ân lành

Hoặc thấy vầng trăng lớn thanh tịnh

Người mộng sẽ được lợi tối thượng,

Lại nữa, nếu thấy hình tượng Phật

Tướng này tối thắng trong tối thượng

Ai ai cũng kính người ấy

Các công đức sẽ thường thành tựu.

Bà-la-môn lại bạch Phật:

–Kính thưa Thế Tôn! Những gì gọi là lợi lớn tối thượng? Phật do duyên gì mà nói như vậy?

Thế Tôn liền dùng kệ đáp:

Về lợi lớn nay ta thuyết giảng

Bà-la-môn! Ông hãy lắng nghe

Nếu người nào phát tâm Bồ-đề

Thành Lưỡng Túc Tôn là lợi lớn.

Chuyển luân vương ngôi vị tôn thắng.

Thống lãnh bốn đại châu tự tại

Nếu có chúng sinh ưa thành tựu

Phải nên phát khởi tâm Bồ-đề.

Thiên chủ Đế Thích phước báo hơn

Tự tại trong trời Tam thập tam

Nếu có chúng sinh ưa thành tựu

Phải nên phát khởi tâm Bồ-đề.

Trong ba cõi Dục, Sắc, Vô sắc

Mỗi cõi phước báo đều tăng hơn

Nếu có chúng sinh ưa thành tựu

Phải nên phát khởi tâm Bồ-đề.

Cảnh giới chúng sinh hiện vô biên

Theo đấy nên khéo hóa độ khắp

Như có tạo mọi lợi lạc rộng

Phải nên phát khởi tâm Bồ-đề.

Đại y vương hiện có thế gian

Trị liệu khắp tất cả các bệnh

Nếu có chúng sinh ưa thành tựu

Phải nên phát khởi tâm Bồ-đề.

Tạo ánh sáng lớn hiện thế gian

Mọi nơi tối tăm đều chiếu sáng

Nếu có chúng sinh ưa thành tựu

Phải nên phát khởi tâm Bồ-đề.

Tuy lại sinh ở trong ba cõi

Đoạn trừ tất cả hành điên đảo

Nếu có chúng sinh muốn lìa khỏi

Phải nên phát khởi tâm Bồ-đề.

Các chướng ngại, phiền não hiện có

Và mọi thứ pháp bất thiện khác

Nếu có chúng sinh vui đoạn trừ

Phải nên phát khởi tâm Bồ-đề.

Ba cõi, các kết sử hiện có

Tùy chỗ tạo tác bị ma thâu

Nếu có chúng sinh vui trừ đoạn

Phải nên phát khởi tâm Bồ-đề.

Nơi vô minh, nếu khéo điều phục

Mọi lưới ái, đều có thể đoạn

Nếu có chúng sinh vui xuất ly

Phải nên phát khởi tâm Bồ-đề.

Pháp tham ái kia nếu đoạn trừ

Tất cả cấu nhiễm đều thanh tịnh

Nếu có chúng sinh vui xuất ly

Phải nên phát khởi tâm Bồ-đề.

Nơi sinh tộc họ cùng sắc, lực

Người ngu dựa đấy sinh kiêu mạn

Nếu có chúng sinh vui đoạn trừ

Phải nên phát khởi tâm Bồ-đề.

Ngu chấp ngã kiến chấp thọ mạng

Nơi tự thiện lợi sinh kiêu căng

Nếu có chúng sinh vui đoạn trừ

Phải nên phát khởi tâm Bồ-đề.

Với các sắc pháp sinh kiêu mạn

Tội lỗi lớn sinh từ nhiễm ái

Nếu có chúng sinh vui đoạn trừ

Phải nên phát khởi tâm Bồ-đề.

Đa văn, trì giới và tu hành

Người ngu cậy đó sinh kiêu mạn

Nếu có chúng sinh vui đoạn trừ

Phải nên phát khởi tâm Bồ-đề.

Trụ A-lan-nhã hành khất thực

Với việc như vậy sinh kiêu mạn

Nếu có chúng sinh vui đoạn trừ

Phải nên phát khởi tâm Bồ-đề.

Ứng cúng, tự tại, thần thông đủ

Cậy mình tột bậc sinh kiêu mạn

Nếu có chúng sinh vui đoạn trừ

Phải nên phát khởi tâm Bồ-đề.

Kẻ ngu chấp trước tướng nhân, ngã

Cậy nơi, tướng ngã sinh kiêu mạn

Nếu có chúng sinh vui đoạn trừ

Phải nên phát khởi tâm Bồ-đề.

Thế Tôn, Phật hiện tại, vị lai

Tôn trọng, cung kính mà được phước

Nếu có chúng sinh thích lợi ấy

Phải nên phát khởi tâm Bồ-đề.

Chư Phật xuất hiện nơi thế gian

Chuyển đại pháp luân, hóa độ khắp

Nếu có chúng sinh vui nghe, nhận

Phải nên phát khởi tâm Bồ-đề.

Mọi pháp ác đều cần phải đoạn

Mọi pháp thiện đều cần phải tu

Nếu có chúng sinh vui thành tựu

Phải nên phát khởi tâm Bồ-đề.

Các hành giả cần tu phạm hạnh

Do đấy chứng đắc đạo vô lậu

Nếu có chúng sinh vui thành tựu

Phải nên phát khởi tâm Bồ-đề.

Ta đã thuyết giảng pháp vô thường

Mỗi mỗi nơi thân tự xem xét

Nếu có chúng sinh thích biết rõ

Phải nên phát khởi tâm Bồ-đề.

Ta nói hữu lậu đều là khổ

Người trí thấy khổ sinh chán lìa

Nếu có chúng sinh muốn xuất ly

Phải nên phát khởi tâm Bồ-đề.

Ta vì hữu tình rộng tuyên thuyết

Nên biết mọi pháp đều vô ngã

Nếu có chúng sinh muốn thông đạt

Phải nên phát khởi tâm Bồ-đề.

Nêu bày Niết-bàn, pháp tịch diệt

Chứng ngộ đại Bồ-đề vô thượng

Nếu có chúng sinh muốn thành tựu

Phải nên phát khởi tâm Bồ-đề.

Điều ta xưng tán tâm Bồ-đề

Này Bà-la-môn! Cung kính nghe

Như nghe, tin sâu nên phát tâm

Nên gọi là tu hạnh Bồ-đề.

Bà-la-môn sau khi nghe Phật nói kệ này rồi, liền bạch Phật:

–Kính thưa Thế Tôn! Nếu có người phát tâm Bồ-đề thì người này sẽ đạt được bao nhiêu phước?

Đức Thế Tôn lại nói kệ để trả lời Bà-la-môn:

Giả sử hết thảy loài chúng sinh

Tụ tập khắp trong cõi Phật này

Mỗi mỗi tu trì, hành tịnh giới

Đều hay an trú bậc học giới,

Khối phước kia lượng chứa vô biên

Ở trong các phước là tối thượng

Nếu người dốc phát tâm Bồ-đề

Mười sáu phần kia không bằng một.

Giả sử hết thảy mọi chúng sinh

Tụ tập khắp trong cõi Phật này

Mỗi mỗi phát tâm tín thanh tịnh

Thường hay an trụ bất tín hạnh,

Khối phước kia lượng chứa vô biên

Ở trong các phước là tối thượng

Nếu người dốc phát tâm Bồ-đề

Mười sáu phần kia không bằng một.

Giả sử hết thảy mọi chúng sinh

Tụ tập khắp trong cõi Phật này

Mỗi mỗi tu trì, diệu pháp môn

Đều hay an trụ bậc pháp hạnh,

Khối phước kia lượng chứa vô biên

Ở trong các phước là tối thượng

Nếu người hay phát tâm Bồ-đề

Mười sáu phần kia không bằng một.

Giả sử hết thảy mọi chúng sinh

Tụ tập khắp trong cõi Phật này

Rộng tu pháp hành Tu-đà-hoàn

Đều trụ quả vị Tu-đà-hoàn,

Khối phước kia lượng chứa vô biên

Ở trong các phước là tối thượng

Nếu người thường phát tâm Bồ-đề

Mười sáu phần kia không bằng một.

Giả sử hết thảy mọi chúng sinh

Tụ tập khắp trong cõi Phật này

Rộng pháp tu hành Tư-đà-hàm

Đều trụ quả vị Tư-đà-hàm,

Khối phước kia lượng chứa vô biên

Ở trong các phước là tối thượng

Nếu người thường phát tâm Bồ-đề

Mười sáu phần kia không bằng một.

Giả sử hết thảy mọi chúng sinh

Tụ tập khắp trong cõi Phật này

Rộng pháp tu hành A-na-hàm

Đều trụ quả vị A-na-hàm,

Khối phước kia lượng chứa vô biên

Là trên hết đối trong các phước

Nếu người thường phát tâm Bồ-đề

Mười sáu phần kia không bằng một.

Giả sử hết thảy mọi chúng sinh

Tụ tập khắp trong cõi Phật này

Rộng pháp tu hành A-la-hán

Đều trụ quả vị A-la-hán,

Khối phước kia lượng chứa vô biên

Là trên hết đối trong các phước

Nếu người thường phát tâm Bồ-đề

Mười sáu phần kia không bằng một.

Nếu người ở thế giới Phật này

Rộng gom hương Chiên-đàn thượng diệu

Tạo chùa, tháp Phật rất trang nghiêm

Cao, rộng ngang mức núi Tu-di,

Khối phước như vậy cũng vô biên

Là trên hết đốt trong các phước

Nếu người hay phát tâm Bồ-đề

Mười sáu phần kia không bằng một.

Lại nếu tạo lập các tháp Phật

Chỗ nên làm phân lượng như kia

Tùy chỗ tạo rồi rộng trang nghiêm

Chúng sinh này được quả thù thắng,

Mà phước lợi kia rộng vô biên

Là trên hết đối trong các phước

Nếu người hay phát tâm Bồ-đề

Mười sáu phần kia không bằng một.

Lại nếu tất cả loài chúng sinh

Giả sử sống lâu trọn một kiếp

Giúp chúng sinh bằng các thứ vui

Theo ý chúng sinh khiến đầy đủ,

Khối phước như vậy lượng vô biên

Là trên hết đối trong các phước

Nếu người hay phát tâm Bồ-đề

Mười sáu phần kia không bằng một.

Chỗ ta thuyết giảng đều như vậy

Mỗi một đều là pháp tối thượng

Nếu có chúng sinh lòng vui thích

Nên cầu quả Bồ-đề tịch tĩnh

Trụ nơi quả này được lợi lớn

Tối tôn thắng không gì sánh kịp.

Do vậy nếu người nghe pháp này

Phải nên tôn trọng hành chánh tuệ

Rộng tu khối phước lớn như thế

Mau chứng đại Bồ-đề Vô-thượng.

Bà-la-môn nghe Phật Thế Tôn xưng tán về tâm Bồ-đề như vậy, liền bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Con ở trong tâm Bồ-đề không một chút pháp nào có thể lay chuyển được.

Phật bảo Bà-la-môn:

–Đúng vậy, đúng vậy! Này Bà-la-môn! Nếu người phát tâm Bồ-đề thì quả thật không một pháp nào có thể chuyển. Tại sao? Này Bà-la-môn, nên biết Bồ-đề có ba loại. Những gì là ba? Ấy là Bồ-đề của Thanh văn, Bồ-đề của Duyên giác và Bồ-đề Vô thượng.

Này Bà-la-môn! Sao gọi là Bồ-đề của Thanh văn? Nghĩa là, như có người tuy phát tâm Bồ-đề nhưng ưa thích với tự lợi, không ưa thích lợi tha. Với lợi tha, tâm không thể phát khởi, không thể tu trì, không thể hướng nhập, không thể an trụ. Đối với kinh pháp ấy không thích lắng nghe, ghi nhận, cũng lại không thể thuyết giảng cho người khác nghe… Trong đời sau không còn thọ thân, đoạn trừ tướng đến, đi

cũng không thể đạt được chánh trí bình đẳng, ở nơi đời hiện tại ưa cầu giải thoát. Này Bà-la-môn! Do nghĩa như vậy nên gọi là Bồ-đề của Thanh văn.

Lại nữa, sao gọi là Bồ-đề của Duyên giác? Nghĩa là, như có người tuy phát tâm Bồ-đề, nhưng đối với pháp Đại thừa không thích tu tập, không ghi nhớ, lại cũng tự lợi, hướng cầu chứng quả, không ưa lợi tha. Đối với lợi tha, tâm không thể tu trì, không thể hướng nhập, không thể an trụ. Với kinh pháp ấy không thích lắng nghe, thọ nhận, cũng không thuyết giảng chỉ bày cho ai, không thể an trụ nơi chánh trí bình đẳng, chỉ khởi tâm niệm quán mối liên hệ của các pháp, tùy chỗ quán sát mà được giải thoát. Này Bà-la-môn! Do nghĩa này, nên gọi là Bồ-đề của Duyên giác.

Lại nữa, sao gọi là Bồ-đề Vô thượng? Nghĩa là, như có người, tự mình có thể phát sinh tâm Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, rồi lại khuyên người khác cũng phát tâm như vậy, đối với kinh pháp ấy tự mình lắng nghe, thọ nhận, tu tập, ghi nhớ, lại vì người khác giảng nói cho họ biết về ý nghĩa một cách rộng rãi. Nơi thân luân hồi không sinh nhàm chán mệt mỏi. Vui, muốn vì tất cả chúng sinh tạo mọi lợi lạc. Trụ ở trí bình đẳng, tự giải thoát rồi, lại muốn khiến cho hết thảy chúng sinh đều được giải thoát. Tự lợi, lợi tha đều được an ổn lợi lạc. Đem điều thiện lợi của mình giúp khắp cả đại chúng trời, người. Này Bà-la-môn! Do ý nghĩa ấy nên gọi là Bồ-đề Vô thượng. Tu tập hạnh này gọi là người hành thừa Bồ-tát. Này Bà-la-môn! Ông nay nên biết, lời Phật dạy là hết sức chân thật không có hư dối. Như chỗ ta nói về tâm vô thượng chánh đẳng Bồ-đề là nghĩa tối thượng. Nếu rời tâm đại Bồ-đề này mà phát khởi tâm Thanh văn, Duyên giác thì không thể lợi tha, rốt cuộc không đến được cảnh giới đại Niết-bàn. Vì sao? Vì hàng Thanh văn, Duyên giác, kia do từ chỗ lợi mình lại không sinh khởi hạnh lợi tha cao cả. Do duyên cớ ấy nên không thể hội đủ các phần nơi Phật pháp. Tuy phát tâm Bồ-đề tự cho là giải thoát nhưng tâm Bồ-đề kia cũng không thể đạt được quả báo lợi tha. Này Bà-la-môn! Nếu người có thể phát tâm Bồ-đề Chánh đẳng Vô thượng thì nơi tự nơi tha thảy đều bình đẳng. Đem chỗ lợi của mình hoan hỷ bố thí tức là đem cái tâm này thâu tóm khắp tất cả chúng sinh nơi thế gian. Chính là lợi lớn tối thượng của thế gian, cũng gọi

đây là khéo, chế ngự giáo hóa thế gian. Như vậy, tức có thể trụ ở trí bình đẳng tối thượng, tối thắng không thể nghĩ bàn. Này Bà-la-môn! Đây tức là tâm đại Bồ-đề, ông nên hiểu rõ đúng sự thật là như vậy.

Bấy giờ, Bà-la-môn bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Phật nói giải thoát vì sao sự giải thoát ấy lại có nhiều thứ loại như thế?

Phật nói:

–Này Bà-la-môn! Sự giải thoát của Như Lai, Thanh văn, Duyên giác không có nhiều thứ loại hình tướng. Này Bà-la-môn! Ví như có người dùng ba loại xe thú nhằm đi đến chốn báu, tuy phương tiện đi lại có sai biệt song nơi chốn hướng đến thì không có khác. Ba con thú kia, đó là lừa, ngựa, voi. Xe lừa thì sức mạnh của nó kém yếu. Do nhân duyên ấy nên người này tuy đến chốn báu nhưng không thể lấy các thứ châu báu ở đây để giúp cho chúng sinh rộng rãi, chỉ vui với cái lợi của mình, chứng đắc Niết-bàn. Xe ngựa thì nhẹ, lợi, nhanh chóng. Do sức ấy, nên người này tuy đến chốn báu cũng lại không thể sử dụng châu báu ở đây để rộng giúp chúng sinh, chỉ cùng với chúng sinh làm phước điền trong sạch. Còn xe voi kia thì bước đi thăng bằng, mạnh mẽ nhiều lực. Do sức lực như thế nên người này đến được tất cả kho báu ở trong thành rộng, lớn. Đến thành ấy rồi bèn suy nghĩ: “Châu báu của ba xe đều từ đây mà ra. Ta sẽ đem châu báu không kể xiết này cứu giúp khắp tất cả chúng sinh vô biên, vì họ mà tạo lợi lạc lớn rộng khắp.” Này Bà-la-môn! Người đi trên ba xe kia và người tu pháp ba thừa, cũng lại như vậy. Xe lừa kia tức là thừa Thanh văn. Xe ngựa ấy tức là thừa Duyên giác và xe voi chính là Đại thừa. Ông nay nên biết, nẻo hành nơi ba thừa kia tuy có nhiều loại hình tướng song chỗ chứng Niết-bàn, chỗ đạt được giải thoát thì không nhiều loại hình tướng, cũng không sai khác. Này Bà-la-môn! Lại như thế gian có ba người, đều muốn vượt qua một đoạn sâu của con sông lớn. Người thứ nhất dựa vào một chiếc bè lá nhỏ nổi mà qua sông. Người thứ hai so với người trước thì hơn, ông ta dựa vào tấm ván nổi mà sang sông. Người thứ ba so với hai người trước thì hơn hẳn, ông ta dùng thuyền lớn cùng với mọi người ngồi an ổn mà qua đến bờ bên kia. Điều này giống như người con trưởng của thế gian, khuyên bảo cha mẹ mình, chốn khỏi phải phòng

hộ là ở tất cả nơi nào đã xa lìa các ưu não. Này Bà-la-môn! Người thứ nhất dựa vào bè lá mà qua sông nên biết đó là người theo thừa Thanh văn. Người thứ hai dựa vào tấm ván mà qua sông nên biết đó là người theo thừa Duyên giác. Người thứ ba ngồi thuyền lớn qua sông nên biết đó là người theo thừa Bồ-tát, từ chỗ tự độ lại độ người khác. Này Bà-la-môn! Do vậy, nên biết người theo ba thừa kia, tuy pháp tu hành có nhiều loại hình tướng, song chỗ chứng đắc về Niết-bàn của Thanh văn, Duyên giác và Như Lai không có nhiều hình tướng.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn muốn lập lại nghĩa này, nên nói kệ:

Ba thừa chứng Niết-bàn

Pháp Niết-bàn chỉ một

Chứng đạo tuy sai biệt

Niết-bàn không hai tướng

Tất cả Phật ba đời

Đạt giải thoát tối thượng

Các pháp nhãn như thế

Bậc Chánh Giác nên giảng

Là pháp trí tối thượng

Sinh ra các phương tiện

Các hành giả tu tập

Phải nên học như vậy.

Phật Thuyết Phát Bồ-Đề Tâm Phá Chư Ma Kinh - Quyển Hạ

PHẬT THUYẾT PHÁT BỒ-ĐỀ TÂM PHÁ

CHƯ MA KINH

QUYỂN HẠ

Bấy giờ, Đại Bà-la-môn bạch Phật:

–Thưa Thế Tôn! Người tu các pháp Đại thừa thì phải tu những hạnh gì?

Phật bảo Bà-la-môn:

–Hiện như ta đã thuyết giảng phải nên tu hạnh như vậy. Này Bà-la-môn! Ông nay nên biết, nếu có người tu pháp Đại thừa thì sau khi tự phát tâm Bồ-đề Chánh đẳng Vô thượng xong, lại khuyên người khác cũng phát tâm như vậy. Đối với kinh pháp ấy thì vì người khác thuyết giảng chỉ bày một cách rộng rãi. Những người như vậy, phải nên gần gũi, tôn trọng, cung kính. Người ấy đem bốn Nhiếp pháp thâu tóm khắp các chúng sinh. Những gì là bốn? Đó là: Bố thí, Ái ngữ, Lợi hành, Đồng sự.

Ở đây, sao gọi là Bố thí? Nghĩa là, ở trong việc đem của cải bố thí hoặc ít, hoặc nhiều, tùy theo chỗ tự lực bố thí ấy mà khởi tâm rộng lớn, đem chỗ bố thí này thâu hóa sự tham lam bỏn sẻn kia. Như vậy gọi là tu Bố thí nơi nhiếp pháp của Đại thừa.

Sao gọi là Ái ngữ? Nghĩa là nơi tất cả xứ, thấy các chúng sinh luôn với vẻ mặt vui vẻ rộng lượng, ngôn ngữ hòa nhã, thuận hợp dùng các phương tiện đem điều thiện đến để an ủi và bằng ái ngữ này, thâu hóa các sự thô ác kia. Như vậy gọi là tu Ái ngữ nơi nhiếp pháp của Đại thừa.

Sao gọi là Lợi hành? nghĩa là thấy các pháp thiện thì ngày đêm siêng năng thực hành. Đối với mọi loài chúng sinh thì khởi tâm Từ bi, dùng lòng tin trong sạch đã phát sinh để thâu hóa những kẻ không lòng tin. Lấy sự gìn giữ tịnh giới để thâu hóa kẻ phá bỏ giới cấm ở khắp mọi nơi thường đạo lợi ích an lạc. Như vậy gọi là

tu Lợi hành nơi nhiếp pháp của Đại thừa.

Sao gọi là Đồng sự? nghĩa là tất cả mọi nơi, trước hết phải hòa đồng với sự việc đó. Lại dùng phương tiện để giáo hóa nhằm làm cho tâm Bồ-đề thêm tinh tấn, kiên cố. Các người có trí, đối với pháp như vậy phải nên tu hành như thế. Nếu thực hành như vậy là chỗ tu chánh hạnh của Bồ-tát. Nếu dũng mãnh như thế mới gọi là tối thắng, đến được bờ kia, tất có thể thống đạt pháp môn tối thượng. Như vậy, gọi là tu Đồng sự nơi nhiếp pháp của Đại thừa.

Khi ấy, Bà-la-môn bạch Phật:

–Thưa Thế Tôn! Các Đại Bồ-tát dựa vào những gì để trụ mới có thể thành tựu được hai quả là Phước và Trí? Trụ có bao nhiêu loại? Xin Đức Thế Tôn Phật thuyết giảng các pháp trụ hiện có? Ngài thuyết giảng như vậy tức là đồng thời nêu bày rõ về pháp môn Bồ-đề tối thượng hy hữu.

Phật bảo Bà-la-môn:

–Ông nay nên biết! Trụ có ba loại, đó là: Thiên trụ, Phạm trụ và Thánh trụ. Sao gọi là Thiên trụ? nghĩa là chỉ tu hạnh Từ. Nếu người trước ở phương Đông, thân nghiệp hành Từ, ngữ nghiệp hành Từ, ý nghiệp hành Từ một cách mạnh mẽ rộng lớn. Các phương Nam, Tây, Bắc, bốn hướng, thượng, hạ cũng lại thực hiện như vậy. Vì thân nghiệp hành động theo Từ, ngữ nghiệp nói năng theo Từ, ý nghiệp suy nghĩ theo Từ một cách mạnh mẽ rộng lớn, nên gọi là Thiên trụ.

Sao gọi là Phạm trụ? nghĩa là tu bốn hạnh vô lượng. Bốn thứ ấy là gì? Đó là Từ, Bi, Hỷ, Xả. Đây gọi là Phạm trụ.

Sao gọi là Thánh trụ? nghĩa là tu ba môn giải thoát. Ba môn ấy là gì? Đó là Không, Vô tướng, Vô nguyện. Đây gọi là Thánh trụ. Đại Bồ-tát phải nương tựa trong Thánh trụ như vậy mà an trụ.

Đức Thế Tôn muốn lập lại ý nghĩa này, nêu nói kệ

Chỗ ta nói ba trụ

Là pháp dũng mãnh nhất

Vì các chúng Bồ-tát

Theo chỗ hợp nêu rõ.

Nếu ở mọi thời điểm

Như lời mà hành hóa

Ta sẽ luôn xưng tán

Người cầu Bồ-đề.

Thiên trụ và Phạm trụ

Thánh trụ cũng như vậy

Ở trong ba trụ này

Tùy thuận mà an trụ

Nếu ai trụ như vậy

Sẽ được pháp không diệt.

Bà-la-môn bạch Phật:

–Thưa Thế Tôn! Pháp môn Bồ-tát nghĩa ấy là thế nào? Trong đời vị lai, nếu có chúng sinh hỏi con về nghĩa này, con không có trí tuệ, Phật pháp hiện có không thể thông đạt, vào lúc đó con sẽ trả lời như thế nào? Xin Phật Thế Tôn vì con mà giảng nói rõ.

Đức Thế Tôn vì Bà-la-môn mà nói kệ:

Bà-la-môn nên biết

Chỗ vì ông, ta nói

Chánh pháp rộng lớn này

Khuyên phát tâm Bồ-đề

Các người không trí tuệ

Do đấy mà thu đạt

Nếu hiểu pháp môn này

Tức là nghĩa Bồ-đề.

Chánh pháp được nêu ấy

Khuyên phát tâm Bồ-đề

Tùy chỗ hỏi chúng sinh

Mỗi một đều mở bày

Chánh pháp được nêu ấy

Khuyên phát tâm Bồ-đề

Các nghi hoặc, tà kiến

Tất cả đều đoạn trừ.

Ở trong đời sau cùng

Nếu có người đạt được

Chánh pháp đến với mình

Người này nếu bố thí

Tức tài sản rộng lớn

Hạnh thí đã viên mãn

Do thí được thành tựu

Được đến nơi bờ kia.

Lại nữa trong đời cuối

Có người được điều ấy

Chánh pháp đến với mình

Người này nếu trì giới

Thanh tịnh mà đầy đủ

Tức giới hạnh viên mãn

Do giới mà thành tựu

Được đến nơi bờ kia.

Lại nữa trong đời cuối

Có người được điều này

Chánh pháp đến với mình

Người này nếu nhẫn nhục

An thọ các nhiễu não

Tức hạnh nhẫn tròn đầy

Do nhẫn mà thành tựu

Được đến nơi bờ kia.

Lại nữa trong đời sau

Có người được điều này

Chánh pháp đến với mình

Người này nếu tinh tấn

Dũng mãnh mà phát khởi

Tức tròn hạnh tinh tấn

Do tinh tấn thành tựu

Được đến nơi bờ kia.

Lại nữa trong đời sau

Có người được điều này

Chánh pháp đến với mình

Người này nếu tu định

Trụ Tam-ma-hí-đa

Tức hạnh Định tròn đầy

Do định mà thành tựu

Được đến nơi bờ kia.

Lại nữa trong đời sau

Có người được điều này

Chánh pháp đến với mình

Người này nếu tu tuệ

Hiểu rõ pháp tối thắng

Tức thắng tuệ viên mãn

Do tuệ mà thành tựu

Được đến nơi bờ kia.

Lại nữa trong đời cuối

Có người được điều này

Chánh pháp đến với mình

Thường tôn trọng, cúng dường

Nên biết người như vậy

Gọi là cầu Bồ-đề

Được gần Bồ-đề Phật

Quyết định sẽ thành tựu.

Tám mươi câu-chi Phật

Giữ vững chánh pháp này

Nếu được đến với mình

Đạt pháp tụ tối thượng.

Nếu hiện tại trước Phật

Lãnh hội chánh pháp này

Nên biết người như vậy

Hiểu rõ nghĩa Bồ-tát,

Mến mộ Bồ-đề Phật

Ta biết người như thế

Ta thấy người như vậy

Ta niệm danh tự kia

Ta và tất cả Phật

Cũng chung chỗ xưng tán.

Nếu người nghe pháp này

Không chuyển, vì người giảng

Ai sinh tâm ngã mạn

Tạo lỗi lầm rộng khắp

Nên biết các người ấy

Không tôn trọng chánh pháp.

Khi ấy, Bà-la-môn bạch Phật:

–Lành thay! Bạch Thế Tôn! Thế Tôn khéo giảng nói pháp môn này tức là nghĩa Bồ-đề. Nếu người ở trong đời hiện tại, mến mộ hiểu rõ nghĩa như vậy, thì người này không bao lâu sẽ đạt được dũng mãnh lớn trong thế gian này, còn trong đời vị lai khéo giảng nói thắng pháp, an trụ nơi Bồ-đề, rộng vì mọi người tạo lợi ích lớn.

Phật bảo:

–Này Bà-la-môn! Ông nay đã có thể đạt được trí tuệ, chân chánh có thể nói lên những lời lẽ lợi ích như vậy. Này Bà-la-môn! Nếu có người hiện tại ở nước ta, nghe pháp này rồi, sau khi ta Niết-bàn, ở trong đời vị lai, nếu có thể đối với chánh pháp này biên chép gìn giữ, đọc tụng, nên biết người ấy yêu mến Thánh đạo, phát tâm Bồ-đề. Này Bà-la-môn! Vào thuở xa xưa, ta cầu Bồ-đề, ở một nơi vắng vẻ, gặp một Bí-sô thuyết giảng pháp này. Đang lúc ta vừa được nghe qua pháp này, liền xót xa đến rơi lệ ràn rụa, tự nghĩ: “Trong đời quá khứ, ta do nghiệp chướng gì mà chánh pháp này không được nghe?” Suy nghĩ như thế rồi, ta liền đem thức ăn cúng cho Bí-sô ấy. Sau đó lại thưa: “Nghe Bí-sô giảng pháp như vậy, nhưng tôi không thể hiểu, nay tôi muốn nghe lại, xin Bí-sô vui lòng rộng nói cho”. Lúc đó, Bí-sô ấy theo như yêu cầu, đã nói rõ lại cho ta nghe. Này Bà-la-môn! Ngay khi ta được nghe pháp này rồi liền phát nguyện: “Nguyện vào đời vị lai, ta đem chánh pháp này, ở trong đời sau cùng ra sức gìn giữ, hộ niệm, vì chúng sinh mà diễn nói, nêu bày rộng khắp”. Này Bà-la-môn! Khi ấy ta lại nghĩ: “Nay chánh pháp này, vào thời điểm nào, đối với chúng sinh thích hợp để thuyết giảng về sau, trong đời cuối cùng, các loài chúng sinh ở đây, ít có thể ái mộ, tu tập. Sau nữa, các đời kế tiếp, Phật không hiện tiền, chánh pháp này vẫn tồn tại ở đời? Đối với việc này, lòng ta vô cùng thương cảm. Này Bà-la-môn! Lúc ta suy nghĩ như thế thì có Đức Phật hiệu là Vô Lượng Quang dạy: “Nhờ nguyện lực nên quả báo sẽ thành tựu”. Này Bà-la-môn! Về ý nghĩa này mà ta thương xót tất cả chúng sinh do tích tập si ám nên phải thọ nhận luân hồi sợ hãi, về sau trong đời cuối có các Bí-sô đối với chánh pháp này khởi tâm nhàm chán, xa

lánh, hủy hoại giới cấm hành không đúng luật nghi, duyên cớ ấy nên không thể thuyết giảng lưu thông chánh pháp như vậy. Vì thế, này Bà-la-môn! Ta vì đem lại lợi ích cho các chúng sinh nên giảng nói rộng rãi kinh này. Ông nên biết, nay chánh pháp này là pháp môn rộng lớn, thâu tóm chung bốn loại A-hàm. Bốn loại là gì? Đó là Tạp A-hàm. Trường A-hàm. Trung A-hàm và Tăng nhất A-hàm. Như thế là cùng thâu tóm chung tất cả Pháp tạng Thanh văn.

Các hàng Thanh văn nếu ở trong pháp ấy tu học, tức là tạng Thanh văn, từ đấy có thể sinh ra quả vị của Thanh văn thừa, cũng thu tóm cả pháp Bồ-tát phần của Thanh văn. Lại nữa, trong kinh này còn thâu tóm tất cả chỗ nêu giảng về pháp tạng Bồ-tát tối thượng. Cho nên được gọi là mẹ của các pháp. Tạng Tỳ-nại-da và tạng A-tỳ-đạt-ma hiện có cũng được tìm thấy trong kinh này. Cho đến tám vạn bốn ngàn pháp uẩn, mỗi một pháp đều từ trong kinh này mà ra. Lại nữa, kinh pháp này, tức là cội nguồn tối thượng của Nhất thiết trí xuất sinh trí của hàng Thanh văn, Duyên giác. Cội nguồn kia là rộng lớn sâu thẳm, không thể nghĩ bàn. Là ánh sáng lớn chiếu khắp ba cõi, đây tức từ cội rễ của Nhất thiết trí xuất sinh mọi công đức Bố thí hiện có của chư Phật Bồ-tát, các công đức của Trì giới, Nhẫn nhục, Tinh tấn, Thiền định, Trí tuệ và sự giải thoát tối thắng kia. Các tạng công đức như vậy đều ở nơi kinh này nêu giảng đúng như lý. Lại nữa, bốn pháp Thánh đế: Khổ, Tập, Diệt, Đạo cũng được nêu giảng trong kinh này. Nói tóm lại kinh này, thuyết giảng tổng quát về các hành vô thường, các pháp vô ngã, Niết-bàn tịch tĩnh. Do ý nghĩa ấy nên, hoặc thừa Thanh văn, hoặc thừa Duyên giác, hoặc pháp Đại thừa, tùy chỗ ứng hợp, trong đó đã đề cập rộng. Lại nữa, kinh này ở trong các pháp đã tán thán, ca ngợi rộng khắp về tâm Bồ-đề kia, cho nên kinh này là tối thượng, tối thắng.

Này Bà-la-môn! Nếu có người hiện gặp chư Phật, được gần gũi nghe pháp này nên biết người ấy từ vị Phật trước đã được nghe kinh Bảo Nghiêm. Ở trong kinh kia đã được nghe pháp này. Do đó, nay phải hiểu kinh pháp này, ở trong ba đời không hề bị đoạn tuyệt. Mọi chúng sinh theo căn cơ ứng hợp đều được nghe.

Khi ấy, Bà-la-môn bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Thật là hy hữu! Pháp của Phật nêu giảng là

tối thượng, là sâu thẩm. Nếu các chúng sinh không trí được nghe chánh pháp tối thượng, với tạng công đức vô lượng, như thế không thể sinh tâm yêu thích sâu xa thì người này đối với đạo quả Chánh đẳng Chánh giác Vô thượng sẽ dùng nhân duyên gì để có thể thành tựu? Lại nữa, thưa Thế Tôn! Do nhân duyên nào mà có nhiều chúng sinh, ở trong pháp Đại thừa tối thượng ấy tâm lại sinh nghi hoặc?

Phật bảo:

–Này Bà-la-môn! Ông nay nên biết, trong tam thiên đại thiên thế giới này có hàng trăm câu-chi cung điện Thiên ma, hàng trăm câu-chi Ma vương và mỗi mỗi Ma vương lại hàng trăm câu-chi quyến thuộc của Thiên ma. Đối với pháp môn vô thượng này chúng thường dò xét, tìm kiếm, chỗ thuận lợi để gây ra khó khăn trở ngại không khiến cho chúng sinh biên chép gìn giữ, đọc tụng. Vì sao? Vì trong tam thiên đại thiên thế giới này, có nhiều chúng sinh thủ chứng quả A-la-hán, nay được nghe pháp môn Đại thừa này, có những thiện nam, thiện nữ phát tâm cầu đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác thì các công đức trước kia lại cân nhắc, lường xét, so tính tức không bằng chỗ phát tâm Bồ-đề này. Vì thế nên Thiên ma dò xét, tìm cầu gây tạo tai nạn. Ma là nạn, nên có nhiều chúng sinh do nhân duyên này mà sinh tâm nghi hoặc. Này Bà-la-môn! Lại nữa, kinh này là vua trong các pháp, do duyên cớ ấy nên có nhiều khó khăn, trở ngại.

Bà-la-môn bạch Phật:

–Kính thưa Thế Tôn! Dùng phương tiện gì để có thể khiến các ma tự điều phục?

Phật bảo:

–Này Bà-la-môn! Ta có pháp môn Tổng trì bí mật gọi là Phá ma. Nếu khi ta nêu bày pháp môn này thì những gì tất cả ma và ma chúng hiện có thảy đều bị phá hủy. Này Bà-la-môn! Ví như vầng mặt trời phát ra ánh sáng chiếu rọi thế gian, thì tất cả tối tăm đều tan biến hết. Pháp môn Phá ma cũng lại như vậy. Nếu khi ta nói lên thì tất cả chúng ma đều bị phá trừ hết.

Bà-la-môn bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Pháp môn Tổng trì bí mật gọi là Phá ma là pháp môn như thế nào? Xin Phật vì con thuyết giảng rõ.

Phật bảo Bà-la-môn:

–Ông phải lắng nghe kỹ về pháp môn Phá ma. Tên gọi ấy là như thế này:

“Na mô a đế đa a na, nga đa bát là đát dụ, đát bán, nê tỳ dược, tát lý phược, một đề, tỳ dụ, bà nga phược nột, tỳ dược, đát ninh tha, ốt lý một na, sa ma lý một, na ốt một na một na, nhất hạ một na, thả đát la, một na, nhĩ nga ma, đa la hí, lạp một đà, đát đát la, một, đát lỗ hạ nga đa, nga ma na trí, ma hí, nậu sa ma, nột nột, ma phược la tô kha, a la di, đa y ca la xoa”.

Khi Đức Thế Tôn nói pháp môn Tổng trì bí mật gọi là Phá ma này, thì tất cả cung điện của ma đều bị chấn động lớn. Tất cả ma vương và chúng ma thảy đều lay động, kinh hãi run rẫy tâm sinh khổ não không thể ngồi yên, đều suy nghĩ “Thế Tôn vì tất cả chúng sinh, thương xót, tạo lợi ích, khiến đều được an ổn, lấy Từ, Bi, Hỷ, Xả làm lợi ích cho khắp chúng sinh. Vì sao hiện giờ, các ma chúng ta không có được lợi ích ấy mà chỉ nhận lấy khổ não, không thể ngồi yên?

Lại nữa, này Bà-la-môn! Như Lai nay cùng chương cú Tổng trì bí mật này mà củng cố, gìn giữ kinh điển Đại Thừa Phát Tâm Bồ-đề. Về sau, trong đời cuối, ở tất cả mọi chốn khi thuyết giảng kinh này, không bị tất cả hàng Trời, Rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, Nhân phi nhân dò xét tìm chỗ tiện lợi để gây trở ngại, khó khăn, nên nêu bày rõ, lưu truyền khắp, không bị chướng ngại. Nếu có người biên chép, gìn giữ, đọc tụng chánh pháp này, thì người này lìa xa hết thảy các nạn vua quan, nạn giặc cướp nạn: Nước, lửa, trùng, thú… Vì sao? Vì nay chánh pháp bí mật tối thượng này Như Lai vì thương xót tạo lợi lạc cho tất cả chúng sinh, nên đã nêu giảng rõ như vậy. Này Bà-la-môn! Phật không bao giờ xa lìa Từ, Bi, Hỷ, Xả, tạo lợi ích cho chúng sinh. Nếu thiện nam, tín nữ, như chỗ đã thuyết giảng mà tu tập đúng như lý thì những người này sẽ được ba nghiệp hành thiện, diệt trừ các tội, lúc nào cũng xa lìa khổ não. Này Bà-la-môn! Do nhân duyên ấy nên ông phải biết, nay chánh pháp này có thể trừ tất cả khổ, có thể diệt tất cả tội, có thể phá trừ tất cả ma, thành tựu tất cả pháp.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn muốn lập lại ý nghĩa này nên nói kệ:

Ma đối người tu thiện

Thường dò tìm chỗ kém

Nhằm gây các trở ngại

Phá hoại pháp thiện kia.

Nếu nghe thuyết kinh này

Một câu hoặc một kệ

Các chúng ma ác kia

Thảy đều tự điều phục.

Run rẩy, rất kinh sợ

Khổ não không ngồi an

Do nhân nghiệp tội ấy

Gặt quả báo như vậy,

Với tất cả chúng sinh

Thường khởi tâm não hại

Các pháp thiện cách ngăn

Nhân ấy, quả không mất.

Nếu người, với pháp này

Biên chép, giữ đọc tụng

Người này sẽ xa lìa

Nạn vua và nạn giặc

Nạn nước, lửa, thú, trùng

Các nạn không thể xâm

Cho đến nhân phi nhân

Dò không được chỗ kém

Thân, ngữ, tâm hành thiện

Đoạn trừ hết thảy tội

Ở trong tất cả thời

Không sinh các khổ não

Xa lìa các ma sự

Không thấy các tướng ma

Và lìa các phiền não

Là do trì kinh này.

Nếu nghe kinh này rồi

Khéo tu học như nghe

Khéo hiểu tất cả pháp

Tiến đến nơi bờ kia.

Nếu người tu pháp này

Hạnh Bồ-đề thông đạt

Từ đạo Bồ-đề tới

Thành tựu Chánh đẳng giác.

Phật thuyết giảng kinh này rồi, Đại Bà-la-môn họ Ca-diếp, các Bồ-tát, Thanh văn, các hàng Trời, Người, A-tu-la, Càn-thát-bà… ở thế gian tất cả đại chúng nghe lời Phật dạy, đều vô cùng hoan hỷ, tin, nhận, phụng hành.

Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.