Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Pháp Bảo (VBeta)Trang 14/23

Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Linh Sơn Đại Tạng › Bộ Kinh Tập

Đại Tập 69 · Bộ Kinh Tập XVI · Số 805–847

Dịch giả
Thích Tịnh Hạnh
Thông tin
Ghi trên sách: Sa Môn Thích Tịnh HạnhHội Văn Hóa Giáo Dục Linh Sơn Đài Bắc, 2000

Số 830 - Kinh Đại Thừa Biến Chiếu Quang Minh Tạng Vô Tự Pháp Môn

SỐ 830

KINH ĐẠI THỪA BIẾN CHIẾU

QUANG MINH TẠNG VÔ TỰ PHÁP

MÔN

Hán dịch: Đời Đại Đường, Tam tạng Pháp sư Địa-bà-ha-la,

người xứ Thiên Trúc.

Tôi nghe như vầy:

Một thời, Đức Phật đang ở tại núi Kỳ-xà-quật, thuộc thành Vương xá cùng Đại Bồ-tát và Tỳ-kheo Tăng đủ vô lượng trăm ngàn ức na-do-tha chúng. Các Bồ-tát ấy đều là bậc Đại trí, có phương tiện quyền xảo khéo léo đạt được Pháp tạng vô tự, nói năng lưu loát, không trái với chân và tục, sáng suốt dũng mãnh, vĩnh viễn lìa các trói buộc của phiền não, điều phục các căn không còn sự dính mắc, thương xót chúng sinh như thương con một, quý trọng thật trí như đảo báu lớn, biết hổ thẹn với thân, lấy định tuệ làm đầu, dùng đại Từ bi làm thể tánh, biết rõ pháp tốt, pháp xấu, thật không thật, chiếu rõ hai không, trụ địa thắng diệu, danh tiếng vang xa, an ổn vĩnh viễn, quyết định tu hành pháp cao tột, không còn thọ thân thai tạng thấp hèn, thị hiện thọ sinh, bảo vệ đất nước, những gì được ban cho đều bao trùm cả hiền thiện, lìa xa ba cõi nhưng lại cứu giúp ba cõi, khéo đạt hạnh trong sạch cho mình và cho người, được công đức đầy đủ như vậy. Tên của các vị là Bồ-tát Thắng Tư Duy, Bồ-tát Thắng Thú Hạnh, Bồ-tát Diệu Âm, Bồ-tát Mỹ Âm, Bồ-tát Biện Cụ, Bồ-tát Biện Tụ, Bồ-tát Châu Kế, Bồ-tát Thiên Bức, Bồ-tát Pháp Võng, Bồ-tát

Pháp Hưởng, Bồ-tát Liên Hoa Diên, Bồ-tát Liên Hoa Nhãn, Bồ-tát Trì Địa, Bồ-tát Trì Thế, Bồ-tát Thanh Biến Đại Địa. Rất nhiều các Bồ-tát như vậy, đều giống như đồng tử, đều là bậc đứng đầu trong chúng, mỗi một vị đều có đầy đủ quyến thuộc.

Lúc đó, Bồ-tát Quán Thế Âm cùng vô lượng, vô số các chúng Bồ-tát đã thọ quán đảnh vây quanh. Bồ-tát Đắc Đại Thế, cùng vô lượng ức đại Phạm thiên vây quanh. Bồ-tát Thắng Tư Duy, cùng vô lượng Bồ-tát và Thiên chủ Đế Thích vây quanh. Bồ-tát Hư Không Tạng, cùng vô lượng chúng Tứ Thiên vương vây quanh. Bồ-tát Chúng Sở Tri Thức cùng vô lượng thể nữ vây quanh. Các Bồ-tát Phổ Hiền, Bồ-tát Ly Nghi, Bồ-tát Bất Không Kiến, Bồ-tát Chỉ Chư Cái, Bồ-tát Vô Lượng Thiện Xảo Dược Vương, Bồ-tát Dược Thượng mỗi vị đều cùng vô lượng chúng Đại Bồ-tát vây quanh. Trưởng lão Xá-lợi-phất, Ma-ha Mục-kiền-liên, Ma-ha Ca-diếp mỗi vị đều cùng với đại A-la-hán vây quanh. Cho đến mười phương hằng hà sa tất cả các thế giới mặt trời, mặt trăng, các Thiên tử đều dùng oai quang để đến chỗ Đức Phật. Do thần lực của Phật, cho nên các oai quang của chư Thiên không thể phát ánh sáng, cũng giống như một khối đen so với vàng Diêm-phù.

Lại có vô lượng trời Na-la-diên, cho đến các vua rồng Thủy-thiên-thính-xoa-ca, A-na-bà-đạt-đa cũng cùng quyến thuộc vây quanh. Vua Mỹ Âm Càn-thát-bà, cũng cùng vô lượng chúng Càn-thát-bà vây quanh. Có bảy ức quyến thuộc của vua Ca-lầu-la vây quanh. Cho đến tất cả Bồ-tát trong mười phương hằng hà sa thế giới đều thỉnh Đức Phật ở quốc độ mình, cùng đầy đủ quyến thuộc đến thế giới Ta-bà, đem các món ngon nhất, tốt nhất, thế gian không thể có để cúng dường. Cúng dường chư Phật và Bồ-tát xong, tất cả đều lễ Phật, rồi lui ngồi một bên, ngồi trên tòa hoa sen mà chiêm ngưỡng Đức Thế Tôn.

Lúc đó, Đại Bồ-tát Thắng Tư Duy từ chỗ ngồi đứng dậy, vén y bày vai phải, gối phảp quỳ sát đất, chắp tay, hướng lên Đức Phật, thưa:

–Bạch Thế Tôn! Nay con vì bốn chúng, muốn thưa hỏi Đức Như Lai về nghĩa của hai chữ, cúi xin Đức Như Lai giải thích, để chúng con đều được lợi ích.

Đức Thế Tôn nói:

–Này Thắng Tư Duy! Lẽ nào Đức Như Lai chỉ vì một chúng sinh mà xuất hiện thế gian! Chính vì lợi ích của vô lượng chúng sinh mà Như Lai xuất hiện thế gian.

Này thiện nam! Nay ông vì bốn chúng mà thỉnh hỏi ta, về nghĩa của hai chữ, vậy tùy ý ông hỏi, ta sẽ trình bày.

Được Đức Phật cho phép, Bồ-tát Thắng Tư Duy thưa:

–Bạch Thế Tôn! Có những pháp nào mà Đại Bồ-tát nên trừ diệt hay gìn giữ? Lại có pháp nào mà Như Lai được chứng hay là rõ biết? Hai nghĩa này, xin Như Lai giải thích cho!

Đức Phật khen Thắng Tư Duy:

–Hay thay, hay thay! Này thiện nam! Ông đã thành tựu vô lượng phước tuệ, lại được Như Lai ban sức oai thần cho nên mới có khả năng hỏi ta nghĩa như vậy. Vậy hãy lắng nghe! Lắng nghe và nhớ nghĩ cho kỹ, ta sẽ vì ông phân biệt, giảng nói.

Này thiện nam! Có một pháp mà Đại Bồ-tát nên trừ diệt, đó là tham dục. Một pháp mà Đại Bồ-tát phải nên diệt trừ, chính là pháp ấy.

Này thiện nam! Lại có một pháp mà Đại Bồ-tát nên diệt trừ; đó là sân giận. Một pháp mà Đại Bồ-tát nên diệt trừ, chính là pháp ấy.

Này thiện nam! Lại có một pháp mà Đại Bồ-tát nên diệt trừ; đó là ngu si. Một pháp mà Đại Bồ-tát nên diệt trừ, chính là pháp ấy.

Này thiện nam! Lại có một pháp mà Đại Bồ-tát nên diệt trừ; đó là ngã chấp. Một pháp mà Đại Bồ-tát nên diệt trừ, chính là pháp ấy.

Này thiện nam! Lại có một pháp mà Đại Bồ-tát nên trừ diệt; đó là biếng nhác. Pháp mà Đại Bồ-tát nên diệt trừ, chính là một pháp ấy.

Này thiện nam! Lại có một pháp mà Đại Bồ-tát nên diệt trừ; đó là ham ngủ nghỉ. Pháp mà Đại Bồ-tát nên diệt trừ, chính là một pháp ấy.

Này thiện nam! Lại có một pháp mà Đại Bồ-tát nên diệt trừ; đó là dính mắc yêu đương. Pháp mà Đại Bồ-tát nên diệt trừ, chính là một pháp ấy.

Này thiện nam! Lại có một pháp mà Đại Bồ-tát nên diệt trừ; đó là sự nghi hoặc. Pháp mà Đại Bồ-tát nên diệt trừ chính là một pháp ấy.

Này thiện nam! Lại có một pháp mà Đại Bồ-tát nên diệt trừ; đó là vô minh. Pháp mà Đại Bồ-tát nên diệt trừ, chính là một pháp ấy.

Này thiện nam! Các pháp đã nói ở trên, Đại Bồ-tát phải nên trừ diệt.

Này thiện nam! Ông hỏi ta, có pháp nào Đại Bồ-tát nên giữ gìn. Vậy nay, ta trình bày về pháp đó.

Này thiện nam! Có một pháp Đại Bồ-tát nên giữ gìn; đó là những gì mình không muốn, thì đừng khuyến khích người khác. Đó là một pháp mà Đại Bồ-tát nên giữ gìn. Vì sao? Vì Đại Bồ-tát giữ gìn pháp này, tức là giữ gìn tất cả giới tạng của chư Phật Như Lai. Như các Bồ-tát đã tiếc thân mạng nên không giết hại ai. Người quý của cải thì không trộm cắp của ai. Người yêu thương vợ mình thì không làm tổn hại vợ người khác. Người trân trọng lời nói chân thật, thì sẽ không làm cuồng loạn người khác. Người thích sự hòa hợp thì không ly gián bất cứ ai. Người luôn ngay thẳng, thì không muốn sự quanh co. Người sống nhỏ nhẹ êm diệu, thì không thể thô bạo, ác độc. Người biết cách dè chừng, thì không sinh tham dục đối với người khác. Người thích lòng nhân từ khoan dung, thì không sân giận với ai. Người luôn nhận biết đúng đắn thì không dạy người khác hiểu biết sai lầm.

Này thiện nam! Như vậy Bồ-tát sẽ phát ý nói rằng: “Nay con kính thuận chánh giáo của Như Lai nên sẽ đem lòng siêng năng giữ gìn pháp này”. Đó gọi là, Đại Bồ-tát giữ gìn một pháp.

Này thiện nam! Ta thấy các Bồ-tát này, muốn cầu đại Bồ-đề vô thượng đều vì ham muốn Bồ-đề, chứ không phải vì khổ sở mà cầu!

Này thiện nam! Vì thế ta nói: “Những gì mình không muốn thì chớù khuyến khích người khác”. Các pháp như vậy, Đại Bồ-tát nên giữ gìn.

Lúc đó, Bồ-tát Thắng Tư Duy lại bạch Đức Phật:

–Bạch Thế Tôn! Những pháp nào mà Như Lai có thể được

chứng và rõ biết? Cúi xin vì con, trình bày nghĩa đó.

Đức Phật bảo:

–Này thiện nam! Không có một pháp nào để Như Lai giác ngộ, Như Lai chứng đắc. Vì sao? Vì trong các pháp, không có giác ngộ, không có chứng đắc. Đó chính là pháp Như Lai chứng đắc giác ngộ. Này thiện nam! Tất cả các pháp Như Lai giác ngộ chứng đắc, vốn không có pháp. Tất cả các pháp Như Lai giác ngộ chứng đắc, vốn không có diệt. Tất cả các pháp Như Lai giác ngộ chứng đắc, tánh lìa hai bên. Tất cả các pháp Như Lai giác ngộ chứng đắc, vốn không thật có.

Lại nữa, này thiện nam! Tất cả các pháp đều từ sức tự nghiệp nhân duyên mà sinh khởi, nhưng nhân duyên đó trong từng niệm lại không trụ, giống như ánh sáng điện chớp. Nghiệp duyên Như Lai giác ngộ chứng đắc là như vậy. Thế nên ta nói, do nhân duyên, nên các pháp sinh khởi; do nhân duyên, nên các pháp diệt. Nếu lìa nhân duyên thì không có nghiệp báo. Như Lai rõ biết các việc như vậy.

Này thiện nam! Giác ngộ được tánh của các pháp như vậy, gọi là kho tàng phóng ánh sáng chiếu khắp tất cả.

Này thiện nam! Cớ gì pháp tánh gọi là tạng? Vì trí của các chúng sinh ở thế gian và xuất thế gian đều nương vào tạng này mà được sinh. Như dùng thật trí, quán pháp tánh ấy; trí nương vào đó mà sinh, cho nên gọi là tạng.

Lại nữa, này thiện nam! Ta cũng nói, tất cả các pháp đều như huyễn, như sóng nắng, như bóng trăng in nước. Những việc như vậy Như Lai đều giác ngộ chứng đắc.

Lại nữa, này thiện nam! Tánh tướng của các pháp, đều một vị giải thoát. Các việc như vậy Như Lai đều giác ngộ chứng đắc.

Này thiện nam! Pháp tánh một vị giải thoát như vậy, gọi là kho tàng phóng ánh sáng chiếu khắp tất cả.

Lại nữa, này thiện nam! Lại có một pháp, mà Như Lai giác ngộ chứng đắc. Một pháp đó là những gì? Là các pháp không sinh, không mất, không thêm, không bớt, không đến, không đi, không lấy, không bỏ, không nhân, không duyên. Các pháp như vậy, Như Lai đã giác ngộ, chứng đắc.

Lại nữa, này thiện nam! Như Lai biết rõ: Tất cả các pháp, không có tự tánh, không thể thí dụ, không có chữ nghĩa để giảng nói. Như Lai giác ngộ chứng đắc pháp như vậy.

Này thiện nam! Các pháp như trên đã nói, đều là pháp, mà Như Lai đã giác ngộ chứng đắc.

Lúc Đức Phật nói về pháp “Kho tàng vô tự phóng ánh sáng chiếu khắp tất cả”, có các Bồ-tát nhiều như số vi trần, được trụ vào Địa thứ mười. Lại còn có vô lượng các Bồ-tát trụ ở các Địa. Lại có vô lượng các Bồ-tát chứng đắc trăm ngàn các đại Tam-muội. Lại có vô lượng chúng sinh nhiều như số vi trần, phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Lại có vô lượng, vô biên chúng sinh chứng quả A-la-hán. Lại có vô lượng, vô biên chúng sinh, thoát khỏi mọi khổ não ở địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, được sinh vào cõi trời, cõi người hưởng những an vui tốt đẹp. Các chúng trong hội đều không quên mất, không bỏ qua một người nào cả.

Lúc đó, Đức Phật bảo La-hầu-la:

–Này thiện nam! Pháp quan trọng của ta, ông nên nhận giữ gìn.

Đồng thời trong hội, có chín mươi ức Đại Bồ-tát, nghe lời này rồi, nương vào thần lực của Đức Phật, bạch với Phật:

–Bạch Thế Tôn! Chúng con nguyện ở cõi Ta-bà, vào thời điểm cuối cùng, nếu có kẻ tự nguyện nhận lãnh làm pháp khí, vì chúng sinh ấy, con xin được nói rõ kinh này, cúi xin Thế Tôn chớ cho đó là hư dối.

Lúc đó, Tứ Thiên vương bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Đời đương lai, nếu có thiện nam, thiện nữ nào, nhận gìn giữ kinh điển này, con sẽ ủng hộ và có mong cầu điều gì, cũng đều được mãn nguyện. Vì sao? Vì thiện nam, thiện nữ này có khả năng thọ trì kinh này thì đã là Pháp khí.

Thấy chín mươi ức các Bồ-tát và Tứ Thiên vương thưa thỉnh như vậy rồi, Đức Thế Tôn liền bảo:

–Này thiện nam! Ta đã nói pháp môn “Kho tàng vô tự phóng ánh sáng chiếu khắp tất cả”. Từ khi ta thành Phật đến nay, chưa từng diễn nói; nay vì các ông mới diễn nói.

Này thiện nam! Đời vị lai, nếu các chúng sinh nào, được nghe pháp môn hiếm có này, thì nên biết người này, từ lâu, đã thành tựu

được phước tuệ vô lượng; nên biết, người này thực sự đã hầu hạ cúng dường ta; nên biết, người này gánh vác đại Bồ-đề của Phật; nên biết người này nhất định sẽ thành tựu biện tài; nên biết, người này nhất định sẽ được cõi Phật trong sạch; nên biết, người này khi sắp chết nhất định được thấy Đức Phật A-di-đà, Bồ-tát và đại chúng vây quanh; nên biết, người này cũng luôn thấy thân ta tại núi Linh thứu và thấy các chúng Bồ-tát; nên biết, người này đã được Pháp tạng không cùng; nên biết, người này được Trí túc mạng; nên biết, người này không đọa vào đường ác.

Lại nữa, này thiện nam! Nay ta nói pháp chưa từng có này; đời đương lai, nếu có thiện nam, thiện nữ nào, tạo năm tội nghịch lớn hễ nghe pháp môn này; hoặc ghi chép, đọc tụng, giải thích, trình bày; hoặc khuyến khích người khác ghi chép, đọc tụng, gìn giữ và giải thích, trình bày; thì ta cho rằng, người này không đọa đường ác; các tai ương bởi phiền não và nghiệp báo của người này đều sẽ được trong sạch; đương lai, người này sẽ được năm nhãn; người này nhất định được tất cả chư Phật cùng quán đảnh; người này được chư Phật Thế Tôn và các Bồ-tát nhớ bảo vệ; đương lai, người này dù sinh bất cứ chỗ nào, cũng đầy đủ các căn, không có khiếm khuyết.

Đức Phật nói kinh này xong, Đại Bồ-tát Thắng Tư Duy và các Tỳ-kheo, Trời, Rồng, tám Bộ chúng nghe Phật dạy, đều rất hoan hỷ, tin nhận thờ phụng tu hành.

Số 831 - Kinh Báng Phật

SỐ 831

KINH BÁNG PHẬT

Hán dịch: Đời Nguyên Ngụy, Tam tạng Pháp sư Bồ-đề-lưu-chi,

người nước Thiên Trúc.

Tôi nghe như vầy:

Một thời, Đức Thế Tôn đang trụ tại núi Kỳ-xà-quật, thuộc thành Vương xá, cùng một ngàn hai trăm năm mươi vị đại Tỳ-kheo và tám mươi ngàn vị Bồ-tát.

Lúc đó, trong hội có Đại Bồ-tát tên là Ly Ưu Bi, đang ngồi trong đại hội, có Đại Bồ-tát Sư Tử Du Hý, Đại Bồ-tát Trí Quang Minh, Đại Bồ-tát Phạm Lôi Âm Hưởng Vân Thanh, Đại Bồ-tát Thiện Tác Công Đức Bảo Hoa Quang Minh, Đại Bồ-tát Sư Tử Du Bộ Vân Lôi Âm Thanh, Đại Bồ-tát Quang Minh Oai Đức Danh Văn, Đại Bồ-tát Vô Biên Trí Tụ Tư Duy Trang Nghiêm, Đại Bồ-tát Vô Biên Bảo Hoa Danh Xưng, Đại Bồ-tát Trí Tuệ Quang Minh Biện Tài Thuyết Ý; mười vị Đại Bồ-tát này đang ngồi trong đại hội, trải qua bảy năm siêng năng sáng suốt tu tập Đà-la-ni, nhưng chưa đạt được, đủ bảy năm rồi, liền sinh buồn rầu, tâm còn không định, huống nữa Đà-la-ni, mong cầu không đạt được nên tâm sinh mệt mỏi. Trong bảy năm, tách rời sự che lấp của ngu si, luôn luôn kinh hành, mong cầu Đà-la-ni, nhưng không thể đạt được; bèn bỏ giới, trở lại đời, lìa pháp Phật, làm việc thấp hèn; đối với giáo pháp của Phật, tâm sinh nghi hoặc. Các vị này có những lỗi lầm như vậy. Đồng thời trong hội cũng có vua A-xà-thế đang ngồi.

Đức Thế Tôn trước đã vì vua A-xà-thế biết ăn năn cắt đứt

những ngờ vực. Vua A-xà-thế ăn năn cắt đứt sự ngờ vực rồi, tất cả lo buồn đều được giải thoát, trong bảy ngày đem tiền của ra mà ban phát cho người, bố thí trọn vẹn bảy ngày. Vì muốn nghe pháp, nên bảy ức chúng sinh đều đến chỗ Đức Phật, mười vị Bồ-tát thiện nam, đã mắc tội trong Phật pháp kia, cũng ngồi trong hội.

Lúc đó, trong hội có Đại Bồ-tát tên là Bất Úy Hạnh, được Đà-la-ni, trải qua a-tăng-kỳ kiếp thành tựu được pháp nhẫn, đạt Vô sinh nhẫn, đủ mọi biện tài, có khả năng biết trí Nhất thiết trí, có khả năng nói các pháp môn, có khả năng biết sự tin hiểu sâu xa trong tâm của chúng sinh, để vì họ mà nói pháp.

Khi ấy, Đại Bồ-tát Bất Úy Hạnh từ chỗ ngồi đứng dậy, chỉnh áo qua một bên, gối phải quỳ sát đất, chắp tay, hướng lên Đức Phật, thưa:

–Bạch Đại Đức! Mười thiện nam trong hội này, đã trải qua bảy năm, siêng năng sáng suốt tu hành Đà-la-ni, nhưng sở nguyện không thành, rồi xa lìa Phật pháp, làm người thế tục. Lành thay! Bạch Thế Tôn! Xin dùng phương tiện giải thích, trình bày, để cho thiện nam này, mau chóng hiểu biết.

Lúc đó, Đức Thế Tôn bảo Bồ-tát Bất Úy Hạnh:

–Này thiện nam! Nên biết, mười thiện nam này chưa từng được nghe pháp môn chê bai Phật. Do thiện nam này chê bai Phật, cho nên, từ đó đến nay, chưa thể mau chóng được thông đạt.

Khi ấy, Đại Bồ-tát Bất Úy Hạnh dùng kệ tụng, thưa hỏi Đức Như Lai:

Con thưa hỏi Thế Tôn

Pháp Vương sáng rạng ngời

Nếu tu hạnh Bồ-tát

Ác nghiệp làm sao sạch.

Gọi vô lượng thắng trí

Mười Lực, trí không chướng

Giải thoát không bàn chơi

Nói tịnh hạnh Bồ-tát.

Con hỏi Vô Lượng Trí

Con hỏi Đoạn Ý Ác

Con hỏi bậc Vô Tỷ

Sao gọi hạnh Bồ-tát.

Thoát khỏi mọi trói buộc

Lìa phiền não phá ma

Biết tâm ý chúng sinh

Xin nói hạnh Bồ-tát.

Mỉm cười như hoa nở

Có trí cắt đứt dục

Nói pháp đoạn hữu ý

Xin nói hạnh Bồ-tát.

Ban niềm vui vô lượng

Hạnh lành, công đức lành

Làm lợi ích an vui

Cho tất cả thế gian.

Trải qua vô lượng đời

Bỏ mọi vật yêu mến

Trăm thứ voi, ngựa báu

Cùng vô lượng vợ con.

Lấy nhẫn, tự điều phục

Thích giới hạnh công đức

Quyết định cần sáng suốt

Ý thường không lo buồn.

Dứt sạch trăm thứ khổ

Mãn nguyện việc mong cầu

Nguyện ứng như nói pháp

Cắt bỏ khổ chúng sinh.

Xin nói xa ba cấu

Làm sao xa điều xấu

Xin nói hạnh Bồ-tát

Điều Ngự, lợi chúng sinh.

Lúc đó, Đức Thế Tôn bảo Bồ-tát Bất Úy Hạnh:

–Này thiện nam! Mười Bồ-tát này vốn từng chê bai Đức Phật.

Bồ-tát Bất Úy Hạnh thưa:

–Bạch Thế Tôn! Thế nào là chê bai Đức Phật?

Đức Phật bảo:

–Này Bất Úy Hạnh! Mười Bồ-tát này vào đời quá khứ, ở kiếp

thứ ba mươi, có Đức Phật, hiệu là Quán Thế Tự Tại Như Lai Ứng Cúng Chánh Biến Tri, ở thế giới Xuất diệm.

Này Bất Úy Hạnh! Mười thiện nam hôm nay ở trong hội này, sau khi Đức Quán Thế Tự Tại Như Lai nhập Niết-bàn đều sẽ làm trưởng giả giàu có, thuộc dòng họ lớn, xây dựng năm trăm ngôi chùa, trong mỗi ngôi chùa đủ cho một ngàn Tỳ-kheo. Lúc đó, có Pháp sư tên là Biện Tích, được Đà-la-ni, ngồi trên pháp tòa, nói pháp cho đại chúng, năm ngàn chư Phật đều cùng biện tài, tám vạn chư Thiên bảo vệ và cúng dường. Chỉ sau một thời nói pháp của Pháp sư Biện Tích, đã làm cho bảy vạn chúng sinh đều đạt được không thoái lui với đạo Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác và một vạn chúng sinh đắc quả Tu-đà-hoàn.

Này thiện nam! Vào thời điểm đó có vua tên là Nguyệt Đắc, tự mình dẫn theo năm trăm thể nữ đến cúng dường cho Pháp sư Biện Tích. Vì kính trọng pháp, nên vua cho trổi nhạc ca hát và rải các thứ hoa báu lên các Tỳ-kheo, xoa thân bằng hương chiên-đàn, đem năm trăm y tốt choàng lên các Tỳ-kheo ấy. Tất cả nhạc cụ đều được trổi lên hết lòng cúng dường trọn bảy ngày, cúng dường Pháp sư đúng như pháp đã dạy.

Trong lúc ấy, lại có con của trưởng giả, nói Tỳ-kheo ấy là bậc hủy phá giới sạch. Do nghiệp báo này cho nên chín mươi ngàn năm đọa vào địa ngục lớn. Trong năm trăm đời tuy sinh làm người, nhưng phải chịu thân không thể có con, sinh vào chỗ mọi rợ, sinh vào nhà xấu ác, sáu trăm đời sinh ra chịu mù tối, không lưỡi. Trong bảy trăm đời, tuy lại xuất gia, cầu Đa-la-ni, nhưng không đạt được. Vì sao? Bởi vì đời trước đã tạo ra các chướng ác nghiệp.

Này thiện nam! Ông phải biết pháp môn này cho thấu đáo. Nay ta đã nói, ông đã được nghe rồi. Nếu thấy Pháp sư thật sự có phá giới, thì cũng không nên nổi sân hận, cũng không nên nói, huống nữa chỉ tai nghe mà nói ra ư?

Này thiện nam! Nếu có người, móc mắt tất cả chúng sinh, thì tội đó rất lớn. Nếu lại có người, nhìn Pháp sư bằng tâm sân hận, thì ác nghiệp đó còn hơn người tạo nghiệp trên. Nếu có người, giết tất cả chúng sinh, thì tội đó rất nặng. Nhưng nếu có người, đối với Pháp sư, sinh tâm ác, dù chỉ thể hiện qua nét mặt trong khoảnh khắc, thì

tội đó lớn hơn tội người trên rất nhiều; trong trăm phần không bằng một, trong ngàn phần cũng không bằng một, trong trăm ngàn phần, a-tăng-kỳ phần hoặc ca-la phần, số phần cũng không bằng một, thí dụ phần cho đến ưu-ba-ni-sa-đà phần cũng không bằng một. Vì sao? Vì nếu chế nhạo Pháp sư tức là chế nhạo Đức Phật.

Này thiện nam! Nếu có người, mong muốn được cúng dường Đức Phật, người ấy nên cúng dường Pháp sư. Nếu có người muốn cung cấp cho Đức Phật, người ấy nên cung cấp cho Pháp sư. Nếu có người mong muốn bái lạy Đức Phật, thì người ấy nên lễ bái Pháp sư. Vì sao? Vì từ nơi Bồ-tát sinh ra Nhất thiết trí, do từ Bồ-tát sinh chư Phật.

Này thiện nam! Thế nào là Bồ-tát phát tâm Bồ-đề? Bồ-tát đã phát tâm Bồ-đề rồi, không sống trong cái vui ham muốn, không nhiễm phiền não, không làm tất cả việc chẳng phải là phạm hạnh, nên biết như vậy. Như vậy là Bồ-tát đã nhập vào Vô sắc định không sinh vô sắc. Vì sao? Vì Bồ-tát không theo sức Tam-muội mà sinh; chỉ theo sức của nguyện mà sinh. Như vậy là Bồ-tát giải thoát mọi việc làm ngu si, không định đoạt của phàm phu. Nếu người nào, có khả năng thấy được hình thể hư không, thì người ấy có thể thấy được phiền não của Bồ-tát.

Này thiện nam! Ví như vua rồng A-na-bà-đạt-đa nắm giữ toàn bộ số rồng và hình tướng giống tất cả loại rồng khác. Rồng có ba điểm đặc biệt mà mọi loài đều cách xa.

1. Cát nóng không chôn được đầu của chúng.

2. Hành dục không như thân rắn.

3. Không sợ loài chim Ca-lâu-la.

Này thiện nam! Rồng có ba điểm đặc biệt này không thể nhiễm ô. Đại Bồ-tát cũng lại như vậy, có đầy đủ mọi thứ vui đùa, ở trong ba cõi, phiền não và ham muốn không thể che lấp, nên biết như thế.

Lại nữa, này thiện nam! Ví như các loại chúng sinh sống trong nước, bắt cá, bơi lội trong nước, thấy vật liền lội vào mà không bị chết đuối.

Này thiện nam! Đại Bồ-tát cũng lại như vậy, sống trong sinh tử, làm hạnh phàm phu, nhưng lại luôn cầu trí hạnh, tu tập chánh

pháp, tâm không mê loạn; việc của phàm phu, không thể làm nhiễm ô, cái khổ của ba cõi, không thể nhiễu loạn. Thế nên, Đại Bồ-tát thường tự bảo vệ chính mình, chớ chê bai Pháp sư.

Lúc đó, Đức Thế Tôn nói kệ:

Nếu muốn cúng dường Phật

Hay muốn lễ Như Lai

Nên cúng dường con Phật

Là đệ nhất cúng dường.

Ta nói đem y bát

Tọa cụ, chỗ kinh hành

Cúng dường các thứ ấy

Người phát tâm Bồ-đề.

Như thế cúng dường Phật

Như thế cúng dường Pháp

Phật lớn nhất thế gian

Đều từ Pháp mà sinh.

Là Bậc Trí độc tôn

Ban ánh sáng người mù

Người mê về nẻo chánh

Hướng đến chỗ bất tử.

Đem tất cả của báu

Cúng dường tất cả Phật

Tuy phụng cúng như vậy

Chưa báo được ân Phật.

Nếu từ nay trở đi

Thường cúng dường Pháp sư

Không chê bai nói xấu

Tức báo ân chư Phật.

Lúc đó, Đại Bồ-tát Bất Úy Hạnh bạch Đức Phật:

–Bạch Thế Tôn! Có cách nào làm cho các ác nghiệp của Bồ-tát này được trong sạch không?

Đức Phật nói:

–Có. Này Bất Úy Hạnh! Có Đà-la-ni, nếu thiện nam này, lập chí xuất gia, chuyên tâm tụng Đà-la-ni, thì ác nghiệp sẽ được trong sạch:

“Đa điệt tha, a chế, a xa bà để, a na tỳ lệ, a thí lê sát, a ngật sử đế, a na do hệ, a hệ, a tỳ, a ly, a bà bà, đầu lâu đường nga ma, do đa nhã đa, nạp ba la phả bế, ni già địa, ưu già la hệ, hầu hầu mê, giá ba lệ, sa trì ma tế, tam ma đề, dư tri, na da ba ly thư, trì đế.”

Này thiện nam! Mười vị thiện nam này, nếu có khả năng tụng câu Đà-la-ni này, trong bảy ngày, buông xả tất cả, không ăn món ăn tạp, tâm không tán loạn, không đắm vào các sắc, tâm không phân biệt, xả bỏ sự cao ngạo, tụng mãi không thôi, không làm bất cứ việc gì, không giao tiếp kẻ xấu, thực hành tâm bình đẳng, luôn làm việc lợi ích, tâm thường tu tập, năm ấm vô thường, nhưng không xả bỏ, thường tu niệm Phật. Nếu thực hành đúng như vâïy, thì thấy được ngàn Đức Phật hiện trong mười phương.

Nghe Đức Phật dạy như thế, mười thiện nam đang ở trong hội này, liền xuất gia, chuyên tâm tụng câu Đà-la-ni này, trọn bảy ngày, sáng suốt tùy thuận giữ lấy, cũng thường tu tập niệm Phật Tam-muội, thấy ngàn Đức Phật, thành tâm sám hối, dứt sạch nghiệp chướng ác ấy, tức thời đạt được môn Nhất thiết trí tập Đà-la-ni, diệt trừ nghiệp sinh tử trong ba mươi kiếp, không thoái lui Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Này Bất Úy Hạnh! Vua Nguyệt Đắc cúng dường Pháp sư thuở đó, nay chính là Vô Lượng Thọ Như Lai Ứng Cúng Chánh Biến Tri. Còn A-súc Như Lai Ứng Cúng Chánh Biến Tri, chính là Pháp sư Biện Tích thuở đó. Người chê bai Pháp sư Biện Tích thuở đó, nay chính là mười con của trưởng giả dòng họ lớn. Mười đồng tử, con của trưởng giả thuở đó nay chính là mười vị thiện nam đang ở trong hội này. Mười đồng tử này thuở đó, chê bai Pháp sư Biện Tích phạm tịnh giới.

Các thiện nam này theo các Bồ-tát, dù ở chùa nào, sống trong môi trường tốt xấu, cho đến mất thân mạng, nhân duyên hết, cũng không nói lỗi của các vị ấy. Vì sao? Này thiện nam! Vì Bồ-tát luôn đầy đủ bốn thứ pháp trong sạch.

1. Tu hành vắng lặng.

2. Đối với tất cả chúng sinh không có tâm phá hoại.

3. Đối với các Bồ-tát thường cùng làm lợi ích.

4. Nói pháp không mong cầu lợi riêng cho đời sống chính mình.

Này thiện nam! Bốn pháp này, Đại Bồ-tát thanh tịnh pháp Bồ-đề.

Lúc đó, Đức Thế Tôn muốn làm sáng tỏ nghĩa trên, liền nói kệ:

Nếu hay tin hiểu: Không

Phật nói pháp đệ nhất

Hạnh trong sạch là vậy

Hạnh không có buông lung.

Không phá hoại chúng sinh

Không nói lời phá hoại

Người ấy được thành Phật

Ánh sáng chiếu thế gian.

Là đạo sáng thứ hai

Nghe rồi làm lợi ích

Nhịn nhục với chúng sinh

Chớ làm hạnh phá hoại.

Có pháp lành, không nhơ

Phát tâm Bồ-tát: Cho

Mà không cầu trả ân

Đạo Bồ-đề thứ ba.

Quyết định sinh Bi tâm

Nói pháp không cầu lợi

Lòng thương xót sâu xa

Đạo trí sáng thứ tư.

Lại nữa, này thiện nam! Đại Bồ-tát tu Đà-la-ni, sống nơi vắng lặng, gần kề với pháp, mặc áo sạch đơn sơ, sống an vui một mình, trong bốn oai nghi, thường luôn suy nghĩ, đem đủ các món cúng dường Pháp sư, sinh lòng tin chân chánh, không biếng nhác, luôn siêng năng, tâm không quanh co, không lìa tâm nhớ nghĩ Phật, tâm không chỗ nắm bắt, khéo tu không tướng, thực hành như đã chỉ dạy, đem tâm tin hiểu, thỉnh Phật để sám hối, tùy hỷ hồi hướng, hạnh luôn chân chánh, không vượt oai nghi, thọ nhận giáo giới, nương tựa bậc cao cả tu hành tất cả, ở trong chánh pháp tu không mệt mỏi.

Lúc Đức Phật nói pháp này, có ba vạn chúng sinh, xưa nay

chưa phát tâm Bồ-đề, nhưng khi nghe pháp này rồi đều phát tâm Bồ-đề; có năm ngàn chúng sinh xa lìa được bụi dơ cõi trần, ở trong các pháp, đạt được mắt pháp trong sạch; có ba vạn Bồ-tát tất cả đều được Vô sinh pháp nhẫn.

Này thiện nam! Nếu các Đại Bồ-tát nghe được pháp môn này, thì được phước rất lớn. Nếu đem bảy báu khắp tam thiên đại thiên thế giới, trong mỗi ngày, cúng dường Tam bảo, cứ cúng như vậy, cho đến Hằng hà sa kiếp, nếu lại nghe được pháp môn này, thì phước này cao tột hơn. Nếu lại trải qua một ngàn kiếp, thực hành kinh “Năm Ba-la-mật”, chỉ trừ Bát-nhã ba-la-mật, nếu có người nghe pháp môn này, thì phước cũng cao tột hơn.

Này thiện nam! Nếu lại có người, sớm chiều cúng dường ngàn Đức Phật, tôn trọng ca ngợi như ý mà cung cấp; nếu lại có người nghe pháp môn ấy, thì phước này vẫn cao hơn.

Như vậy, này thiện nam! Phải nên nhớ nghĩ, bảo vệ pháp môn như vậy, nay ta giao phó cho ông, vậy ông phải bảo vệ, nhận giữ, đọc tụng, giải thích, trình bày nghĩa ấy và ghi chép cho đến mất mạng, cũng phải nhớ nghĩ tùy thuận mà tu hành.

Đức Như Lai nói xong, Đại Bồ-tát Bất Úy Hạnh và các Bồ-tát khác, các Tỳ-kheo, tất cả chúng hội, cùng hàng Trời, Người, A-tu-la, Càn-thát-bà đều rất vui mừng.

Số 832 - Kinh Phật Ngữ

SỐ 832

KINH PHẬT NGỮ

Hán dịch: Đời Nguyên Ngụy, Tam tạng Pháp sư Bồ-đề-lưu-chi,

người nước Thiên Trúc.

Tôi nghe như vầy:

Một thời, Đức Phật ở tại lầu Đại lâm, trong thành Tỳ-da-ly, cùng với tám ngàn vị đại Tỳ-kheo và tám vạn bốn ngàn vị Đại Bồ-tát; lại có cả các bậc đạt quả Tu-đà-hoàn, Tư-đà-hàm, A-na-hàm, A-la-hán nhiều vô lượng vây quanh, nghe Phật thuyết pháp.

Lúc bấy giờ, trong chúng hội có một vị Bồ-tát, tên là Long Oai Đức Thượng Vương từ chỗ ngồi đứng dậy, chỉnh y phục, bày vai bên phải, gối phải chấm đất, chắp tay hướng về Phật bạch:

–Bạch Thế Tôn! Trước đây Như Lai đã nói lời của Phật có đủ trong Tu-đa-la các kinh; lại có ý cho lời đó chẳng phải của Phật nói. Bạch Thế Tôn! Như vậy, có nghĩa là gì? Phải nhận giữ gìn như thế nào?

Đức Phật bảo Long Oai Đức Thượng Vương:

–Này thiện nam! Đúng như lời ông đã hỏi! Trong các kinh, ta có nói, lời của Phật và lời chẳng phải của Phật. Này thiện nam! Như vậy chẳng phải lời nói chính là lời của Phật. Này thiện nam! Ông khéo nhớ nghĩ việc này. Ta nay sẽ vì ông mà nói.

Khi đó, Bồ-tát Long Oai Đức Thượng Vương bạch Phật:

–Lành thay! Thưa Thế Tôn! Con rất vui muốn được nghe!

Phật nói:

–Này thiện nam! Nói chẳng phải nói tức là Phật nói. Này thiện

nam! Lời của Phật nói chính là điều rất quan trọng đối với nghiệp của thân. Những điều ta nói ra, đều làm lợi ích cho thân nghiệp, khẩu nghiệp và ý nghiệp. Nó không có ngôn ngữ, không thể có sự diễn thuyết, cũng không có lời nói. Này thiện nam! Các ngôn ngữ thuộc về sắc đều chẳng phải là ngôn ngữ của Phật. Này Long Oai Đức Thượng Vương! Sắc chẳng phải là ngôn ngữ, cũng chẳng phải là ngôn ngữ của Phật. Thọ, tưởng, hành, thức chẳng phải là ngôn ngữ, cũng chẳng phải là ngôn ngữ của Phật. Này thiện nam! Không ngôn ngữ sắc; không ngôn ngữ thọ, tưởng, hành, thức mới gọi là ngôn ngữ của Phật. Này thiện nam! Như vậy nếu có ngôn ngữ của thân, khẩu, ý nghiệp, thì không gọi là ngôn ngữ của Phật.

Này thiện nam! Nếu không có ngôn ngữ của thân, khẩu, ý nghiệp, mới gọi là ngôn ngữ của Phật.

Này thiện nam! Nếu nói đất, nước, lửa, gió và cõi hư không; tất cả đều có ngôn ngữ, thì đó không gọi là ngôn ngữ của Phật. Này thiện nam! Còn như nói không có ngôn ngữ của đất, nước, lửa, gió và cõi hư không thì mới gọi là ngôn ngữ của Phật. Này thiện nam! Nếu có ngôn ngữ của tham, sân, si thì không phải đó là ngôn ngữ của Phật. Này thiện nam! Còn như nói không có ngôn ngữ của tham, sân, si thì mới gọi là ngôn ngữ của Phật.

Này thiện nam! Nếu có ngôn ngữ của hữu lậu và vô lậu, thì không gọi là ngôn ngữ của Phật. Này thiện nam! Nếu chẳng có ngôn ngữ của hữu lậu hay vô lậu, thì đó mới là ngôn ngữ của Phật.

Này thiện nam! Nếu nói có chỗ mong cầu, lời nói như vậy chẳng phải Phật nói, bởi vì lời Phật nói không có chỗ mong cầu. Này thiện nam! Nếu nói có cao, thấp, nói như vậy mới gọi là Phật nói.

Này thiện nam! Nếu như có việc nói, chẳng có việc cũng nói thì không phải là Phật nói. Này thiện nam! Nếu có ngôn ngữ của phi sự, phi phi sự, thì mới gọi là ngôn ngữ của Phật.

Này thiện nam! Nếu ở trên pháp tự tánh thanh tịnh mà nói có sự chứng đắc, đó chẳng phải là Phật nói. Này thiện nam! Nếu chẳng phải ngôn ngữ tánh mình, chẳng phải ngôn ngữ tánh người, thì mới gọi là Phật nói.

Này thiện nam! Nếu nói có ngôn ngữ thật và ngôn ngữ chẳng thật, thì không phải là Phật nói. Này thiện nam! Nếu nói không có

ngôn ngữ thật, không có ngôn ngữ chẳng thật, thì mới gọi là Phật nói.

Này thiện nam! Nếu có lời nói như thế này; đó là ngôn ngữ đã nói ra của kẻ phàm phu; đó là ngôn ngữ của Thánh nhân đã nói, thì không gọi đó là ngôn ngữ của Phật. Này thiện nam! Nếu không phải là ngôn ngữ phàm phu, không phải ngôn ngữ Thánh nhân, đó mới là ngôn ngữ của Phật.

Này thiện nam! Nếu có ngôn ngữ bên trong, bên ngoài và cả bên trong lẫn bên ngoài; thì không gọi là ngôn ngữ của Phật.

Này thiện nam! Nếu không có ngôn ngữ bên trong, bên ngoài, cả bên trong cả bên ngoài; thì mới gọi là ngôn ngữ của Phật.

Này thiện nam! Nếu đối với các pháp, mà có lời nói sắc là chỗ dựa; thọ, tưởng, hành, thức là chỗ dựa; thì đó không phải là ngôn ngữ của Phật.

Này thiện nam! Nếu đối với các pháp, mà nói không thể dựa vào sắc; không thể dựa vào thọ, tưởng, hành, thức; nói như vậy, mới gọi là Phật nói.

Này thiện nam! Nếu có ngôn ngữ ở một vùng, như là ngôn ngữ của ma vương, của dân ma, thì đó không phải là ngôn ngữ của Phật. Này thiện nam! Không có ngôn ngữ thuộc tất cả các xứ; mới gọi là ngôn ngữ của Phật.

Này thiện nam! Nếu có cảm giác phân biệt về sắc mà nói, cảm giác phân biệt về thọ, tưởng, hành, thức mà nói; thì không đó là ngôn ngữ của Phật. Này thiện nam! Nếu không do cảm giác phân biệt về sắc mà nói, không cảm giác phân biệt về thọ, tưởng, hành, thức mà nói, thì mới gọi là Phật nói.

Do vì nghĩa này, mà ma và dân ma không phá hoại được. Lại nữa, này thiện nam! Gọi là Bồ-tát thì đối với sắc là vô ngã, cũng không phân biệt chẳng phải là ngã sở; như vậy thọ, tưởng, hành, thức cũng là vô ngã, cũng không phân biệt chẳng phải ngã sở. Như vậy, mới gọi là Bồ-tát.

Khi ấy, Bồ-tát Long Oai Đức Thượng Vương, đến trước Đức Phật bạch:

–Bạch Thế Tôn! Do nghĩa gì, mà có lời nói? Như thế nào là lời nói?

Phật nói:

–Này thiện nam! Đó là lệ thuộc ma Ba-tuần. Lại nữa, này thiện nam! Nếu Bồ-tát đối với sắc, không sinh nhớ nghĩ là ta đang như vậy. Bồ-tát đối với thọ, tưởng, hành, thức, không sinh nhớ nghĩ là ta đang như vậy. Như vậy, Bồ-tát đối với tất cả xứ đều không có lời nói.

Này Long Oai Đức Thượng Vương và các thiện nam! Có một pháp môn cao tột hơn hết, dứt tất cả ngôn ngữ, cắt đứt tất cả chướng ngại, diệt trừ các ngã mạn, cắt đứt tất cả lưới nghi, xa lìa cái thấy hai bên, xa lìa tất cả tưởng. Đó chính là pháp môn không ngôn. Như thế nào là có lời nói cũng như không có ngôn ngữ? Ở đây chẳng phải ngôn ngữ, tức là ngôn ngữ của Phật. Này thiện nam! Do từ nghĩa này, mà biết đó là ngôn ngữ của Phật.

Này thiện nam! Nếu như không có thân và không có hành động của thân; không có miệng và không có hành động của miệng; không có ý và không có hành động của ý. Không hành, không phải không hành; không chê bai, không phải là không chê bai; không sinh, không khởi, không tưởng, không nơi, không dừng, không mất, không yên lặng, không hành động; lời nói chân lý không động, lại chẳng phải không động, mà cũng không trụ, tự nhiên, không do duyên, nhưng cũng không phải không do nhân duyên. Này thiện nam! Đó là ngôn ngữ của Phật. Vì những điều đó không có khả năng nói được, nên gọi là ngôn ngữ của Phật.

Này thiện nam! Bồ-tát nên học như vậy, chính là học ngôn ngữ Thượng thượng trí quang minh của Phật. Ngôn ngữ của Phật trong mát, làm mát khắp tất cả thân chúng sinh, khai ngộ tâm ý tất cả chúng sinh, khiến họ hướng đến trí tuệ của chư Phật mà nhận giữ gìn nghĩa pháp. Những Bồ-tát đó, làm vui khắp tất cả các chúng Bồ-tát, mở bày hiểu biết cho những kẻ còn mê, khiến họ khéo nhập vào pháp giới. Đó là những Bồ-tát, khéo quyết định hướng đến xe pháp, chuyển xe pháp, đánh trống pháp lớn, hàng phục các chúng ma, hàng phục oán thù, hàng phục tất cả các chúng ngoại đạo. Những vị đó, có thể cứu độ những người đi theo con đường ác, họ có thể trang nghiêm thế giới của chư Phật. Những vị đó, được tất cả chư Phật ca ngợi, chắc chắn sẽ ngồi đạo tràng. Bồ-tát như vậy đã ngồi đạo tràng,

Bồ-tát như vậy đã đạt được các Đà-la-ni của Bồ-tát.

Khi Đức Phật nói pháp môn ngôn ngữ của Phật này, Bồ-tát Thánh Long Oai Đức Thượng Vương đạt được đầy đủ các pháp phần Bồ-đề, tức thời đạt được Vô sinh pháp nhẫn. Hai vạn sáu ngàn vị Bồ-tát, đạt được Đà-la-ni và các Tam-muội. Tám ngàn Tỳ-kheo đạt được pháp vô lậu. Lại có tám vạn bốn ngàn chúng sinh, phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Tất cả liền dùng thần lực của mình, mưa nhiều loại hoa để cúng dường Đức Thế Tôn.

Khi Đức Như Lai nói pháp môn này rồi, Bồ-tát Thánh Long Oai Đức Thượng Vương và đại chúng, cõi Trời, Người, A-tu-la, Ca-lầu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già tất cả đều nghe Phật nói, rồi đều rất vui mừng, tin tưởng, ghi nhận và thực hành.

Số 833 - Kinh Đệ Nhất Nghĩa Pháp Thắng

SỐ 833

KINH ĐỆ NHẤT NGHĨA PHÁP

THẮNG

Hán dịch: Đời Nguyên Ngụy, Bà-la-môn Cù-đàm

Bát-nhã Lưu-chi.

Tôi nghe như vầy:

Một thời, sau khi thành đạo chưa bao lâu, Đức Phật trú tại thành Già-da, cùng với các Tỳ-kheo tối thắng trong hàng tối thắng, với chín mươi chín ức các Bồ-tát, hai mươi tám ức chư Thiên, tám vạn sáu ngàn Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc,Ưu-bà-di, sáu vạn lực sĩ, mười hai ức Ni-kiền-đà, tám vạn bốn ngàn Tiên nhân chứng năm thần thông, dùng năm lửa đốt thân, ốm yếu không còn chút thịt, chỉ còn da bọc xương, da bụng dính với xương sống đầu tóc bện thành mảng, lưng gù uốn khúc, mặc áo bằng da nai, hoặc áo bằng vỏ cây tay cầm bình rửa cùng đi đến chỗ Phật, vì muốn tranh luận.

Bấy giờ, ánh sáng tối thắng từ Đức Thế Tôn phát ra rất trang nghiêm rực rỡ, vượt hơn cả các vị tiên, như núi chúa Tu-di giữa núi Đen; như con voi chúa sáu ngà giữa đàn bò; như sự rực rỡ của mặt trời mặt trăng giữa loài đom đóm; như đôi cánh lộng lẫy của chim chúa Ca-lâu-la giữa bầy chim; như hoa Mạn-đà-la giữa các loài hoa thường. Cũng như vậy, Đức Phật trang nghiêm rực rỡ giữa các vị Tiên.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn nhập vào Tam-muội Xả báu, thị hiện vô lượng vô số thần thông, hai bên đều phóng vô lượng hào quang, hiện ra vô lượng ức thân Như Lai, vô lượng ức thân Bồ-tát, vô lượng ức

thân Đế Thích, Thiên vương, Đại phạm Thiên vương tôn chủ của thế gian, lại hiện ra vô lượng trăm ngàn La-hán, lại hiện ra vô lượng muôn ngàn Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di, lại hiện ra vô lượng Chuyển luân thánh vương, Đại chuyển luân vương, Tiểu chuyển luân vương, người ở phía Nam. Người được chú thuật Tiên nhân, người thuộc vùng biên giới, hoặc giòng tộc Sát-đế-lợi, Bà-la-môn, cư sĩ hàng trưởng giả, người và phi nhân đủ các loại hình sắc tốt đẹp khác nhau; tất cả đều có tên gọi cho đến cả chúng trời cũng đều từ nơi thân của Đức Như Lai hiện ra.

Bấy giờ, đại chúng đều sinh tâm lo ngại: “Làm thế nào để lần lượt chiêm ngưỡng đây?”. Trong đại chúng ấy, tất cả hàng Bồ-tát đều rất vui mừng, mưa rải các thứ báu, khắp tất cả đều trang nghiêm.

Khi ấy Đức Thế Tôn xuất khỏi Tam-muội Xả báu, như sư tử dũng mãnh nhanh nhẹn quán sát khắp mười phương, ngay khi ấy liền quán sát khắp cả mười phương, cho đến những cảnh giới được thấy bằng Phật nhãn, thấy tất cả chư Phật Thế Tôn trong thế giới chư Phật khắp mười phương, tất cả chư Phật ấy đều quán sát cõi Ta-bà như quán sát lòng bàn tay, tất cả chư Phật ấy đều thị hiện thần thông giống như Đức Thích-ca Mâu-ni đã thị hiện. Các hóa thân mà các Đức Như Lai kia hóa hiện ra hết thảy đều giống như vậy, tất cả đều đi đến nơi chúng hội của Đức Phật Thích-ca Mâu-ni Thế Tôn. Đến nơi, họ đều nhập vào chúng hội của Đức Thế Tôn.

Bấy giờ, trong hội này có vô lượng Bồ-tát cùng với vô số chư Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di, đều đem vô số các vật dụng quý giá cúng dường, đến cúng dường Đức Thế Tôn, cúng dường xong, đứng qua một bên. Cũng như vậy, các vị Trời, Rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lầu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-dà, Người, chẳng phải người thấy các việc thần thông của Đức Thế Tôn, cũng đều đi đến chỗ Phật. Khi ấy, các Bồ-tát trong mười phương dùng vật cúng dường vô thượng đến cúng dường Đức Thế Tôn. Cúng dường xong, các Bồ-tát đi đến tòa ngồi mà an tọa; cứ như thế cho đến hàng người, chẳng phải người, lần lượt theo nhau đi về chỗ ngồi.

Hóa thân của Đức Thế Tôn biến hóa trên từ cung điện các trời

ở cõi A-ca-ni-tra xuống dưới đến địa ngục A-tỳ, lại cả đến những nơi trong địa ngục A-tỳ. Các hóa thân của chư Phật trong mười phương hóa hiện ra, tất cả đều nhập vào hết thảy lỗ chân lông của Đức Thích-ca Mâu-ni. Tất cả các hóa thân của Đức Thích-ca Mâu-ni hóa hiện ở cõi này cũng đều nhập vào thân chư Phật trong mười phương.

Bấy giờ, trong chúng hội có một Đại Bồ-tát tên Thắng Âm, từ chỗ ngồi đứng dậy sửa lại y phục, gối phải sát đất, chắp tay hướng về Đức Phật, dùng kệ tán thán:

Hiếm thay! Chúa muôn loài

Thị hiện khắp thế gian

Xưa nay chưa từng có

Quân ma đều lẩn trốn.

Nhìn nhau, lần lượt nói:

Việc này rất hy hữu

Ta vì sao đến đây

Để khiến cho tan hoại

Chư Tiên chẳng phải Tiên

Thân gầy da bọc xương

Già yếu không vui vẻ

Không chứng thần thông này.

Bậc thần thông không lường

Trừ chướng ngại pháp Phật

Đệ tử Phật vui mừng

Tôn làm chủ pháp Phật.

Chúng sinh tưởng hy hữu

Tâm thanh tịnh hoan hỷ,

Chúng cõi trời đều nói:

Nguyện được Phật làm chủ.

Ở trong hội chúng này

Đức Văn-thù hướng dẫn

Vô lượng đệ tử Phật

Theo nhau đến hội này.

Văn-thù-sư-lợi đây

Đã từng cúng dường Phật

Phật trong đại chúng này

Thị hiện đủ thần thông.

Đây là tướng pháp gì?

Đức Phật muốn làm gì?

Trong chúng có nghi ngờ

Xin nguyện Phật giảng rõ.

Bấy giờ, Đức Phật Như Lai dùng năng lực oai thần, khiến cho trong chúng hội có Đại tiên tên Quang Minh Cự nói với Bồ-tát Thắng Âm:

–Đồng tử hãy im lặng! Đồng tử hãy im lặng! Hôm nay tôi muốn thưa hỏi, nếu người nào có thể giải thích một cách rõ ràng, thì rất tương xứng với danh hiệu Nhất Thiết Trí. Hoặc trời Na-la-diên, trời Ma-hê-thủ-la được tạo ra bởi mật chú Đà-tỳ-la huyễn hóa, những nhà làm trò huyễn hóa như vậy chẳng có gì đặc biệt cả, trò huyễn hóa phàm con người đều có thể làm được không hẳn là Đức Phật.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn mỉm cười, nhìn khắp các vị Tiên xong, liền bảo với Đại tiên Quang Minh Cự:

–Này Tuệ mạng Đại tiên! Ông hãy nên thưa hỏi, tùy theo năng lực của ông, ta có thể giải thích rõ ràng cho ông.

Khi ấy, Đại tiên Quang Minh Cự thưa:

–Tôi xin hỏi Cù-đàm! Cù-đàm giảng thuyết rõ ràng cho tôi: Tất cả chúng sinh từ đâu sinh ra? Sao gọi là chúng sinh? Vì nhân duyên gì mà có kiếp thiêu tận diệt? Chúng sinh ở quá khứ do hòa hợp ở nơi nào mà sinh ra trong loài người? Dựa vào tướng nào biết được những vi tế bên trong thân chúng sinh? Ngã bằng một khuỷu tay, bằng hai khuỷu tay, bằng hai ngón tay, bằng một ngón tay, bằng hạt lúa mạch lớn, bằng hạt lúa mạch nhỏ, bằng hạt đậu, bằng hạt mè hay bằng hạt cải?

Bấy giờ, Đức Thế Tôn khen ngợi Đại tiên Quang Minh Cự:

–Lành thay, lành thay! Này Đại tiên! Ông đã sống qua sáu mươi kiếp tuổi và luôn luôn tu hành, hôm nay ông có thể đem những điều như vậy để hỏi.

Trong chúng Tiên nhân lại có một Đại tiên tự suy nghĩ: “Mình thường hành đạo trong rừng mà sao không biết không thấy đại tiên

Quang Minh Cự này sống ngần ấy tuổi, cũng chưa có người nào nói cả, tại sao Sa-môn Cù-đàm biết được?”

Khi ấy Đức Thế Tôn bảo Đại tiên Quang Minh Cự:

–Đại tiên hãy lắng nghe và suy nghĩ cho kỹ, hôm nay ta sẽ trả lời câu hỏi của ông: “Tất cả chúng sinh từ đâu sinh ra?” Ý nghĩa này không thể dùng văn tự, cũng không thể thuyết giảng được. Nhân duyên từ vô minh cho đến sinh, già, chết mà sinh ra chúng sinh. Lại nữa, này Đại tiên! Từ nhân duyên mà sinh ra chúng sinh, nghĩa là cha mẹ là nhân duyên sinh ra chúng sinh. Lại nữa, này Đại tiên! Cha mẹ hòa hợp là nhân của chúng sinh, nghĩa là trải qua kiếp khởi, cơn gió hành nghiệp được thổi theo vào nữ căn, đây là nhân duyên. Lại nữa, này đại tiên! Nghĩa là bị thâu nhiếp vào bốn Đế: Khổ thánh đế, Khổ tập đế, Khổ diệt đế và Khổ diệt đạo đế, nên gọi là chúng sinh, lại bị chi phối của năm thủ ấm, mười tám giới, gọi là chúng sinh. Đại tiên nên biết! Bốn đế, năm ấm, mười tám giới tức là chúng sinh, không khác hành nghiệp, người có hành nghiệp như vậy thì không khác chúng sinh. Đại tiên nên biết! Chúng sinh không giảm cũng không tăng.

Bấy giờ Đại tiên hỏi:

–Này Cù-đàm! Nếu chúng sinh không giảm không tăng thì chúng sinh ấy như thế nào? Hàng trời, người được tự tại, sau đó bị câu thúc, có trở lại làm trời, người được tự tại không?

Đức Phật bảo Đại tiên:

–Ý nghĩa của ông nêu ra không đúng như vậy. Nếu được tự tại thì không còn lệ thuộc người khác. Như vậy, này Đại tiên! Nếu thân được tự tại thì vì sao sau đó không được tự tại nữa? Này Đại tiên! Cũng ví như con đom đóm khởi lên ý niệm: “Ánh sáng của ta có khả năng chiếu khắp tất cả cõi Diêm-phù-đề”, nhưng thực tế ánh sáng của đom đóm kia không đủ nhân duyên để có thể chiếu sáng khắp cõi Diêm-phù-đề. Như vậy, tất cả những ai không điều phục chế ngự được tâm thì không thực sự tự tại. Lại nữa, này Đại tiên! Nếu người tự tại, phiền não diệt, ít bị câu thúc. Còn phiền não, nhiều sự câu thúc mà tự tại thì không phải tự tại cũng là tự tại. Đó là tự tại cũng không phải tự tại. Nếu lệ thuộc vào sự câu thúc, tự tại thì cũng như phiền não đều bình đẳng, đó là chúng sinh không tăng không giảm.

Đại tiên nói:

–Này Cù-đàm! Lẽ nào không đoạn trừ được phiền não chăng?

Đức Phật bảo Đại tiên:

–Phiền não không bao giờ dứt, ta hiểu rõ phiền não nên chẳng phải đoạn trừ phiền não.

Đại tiên nói:

–Nếu như vậy thì Cù-đàm đã được tự tại.

Đức Phật bảo với Đại tiên:

–Đúng vậy, đúng vậy! Do biết rõ phiền não không thật có nên ta được tự tại.

Đại tiên nói:

–Này Cù-đàm! Như lời nói vừa rồi của Cù-đàm, nếu cha mẹ hòa hợp sẽ sinh ra chúng sinh, có nhiều chúng sinh thì có nhiều tướng hòa hợp, nhưng có nhiều sự thọ nhận dục lạc mà ít sinh ra chúng sinh, nghĩa này là thế nào?

Đức Phật bảo với Đại tiên:

–Hôm nay ta dùng ví dụ để hỏi ông. Ví dụ như một hạt giống thì mọc lên một cây, một hạt giống, một cây sinh ra vô lượng quả. Trong vô lượng quả ấy, có quả trở lại làm giống, có quả không làm được, vì sao như vậy?

Đại tiên nói:

–Thưa Cù-đàm! Vì sức mạnh của gió thổi tan mất mầm hạt của cây.

Đức Phật bảo Đại tiên:

–Quả chúng sinh cũng như vậy, bị gió nghiệp thổi tan mất. Đại tiên nên biết! Có chúng sinh ở trong thai tạng bị trùng ăn mất, lại có chúng sinh bị gió nghiệp thổi làm tan rã. Đại tiên nên biết! Loài ấy ít có chướng ngại, nhưng chúng sinh thì rất nhiều chướng ngại. Lại nữa, này đại tiên! Cảnh giới của chúng sinh từ sự phân biệt mà sinh ra. Đại tiên nên biết! Cảnh giới của chúng sinh do tâm và tâm sở xứ vận hành chuyển biến khắp nơi đều có nhân duyên. Nghĩa này đã nói xong, này Đại tiên! Như vậy là cảnh giới của chúng sinh từ sự phân biệt mà sinh ra.

Nghe xong điều này, Đại tiên liền nói:

–Này Cù-đàm! Đúng vậy, đúng vậy! Cù-đàm đã làm rõ được

nghi vấn thứ nhất cho tôi. Lại nữa, này Cù-đàm! Xin giảng thuyết lại ý nghĩa kiếp thiêu như thế nào?

Đức Phật bảo Đại tiên:

–Do vô thường cho nên ta nói về kiếp thiêu của pháp giới như vậy. Đại tiên nên biết! Nếu như pháp giới kiếp thiêu có hai loại đó là có hữu thường cũng có vô thường, nếu người nói như vậy thì tất cả các Đức Như Lai đều nói không chân thật. Lại nữa, này Đại tiên! Nếu tất cả pháp đều vô thường, biến đổi không dừng, thì Như Lai được gọi là Bậc Nhất Thiết Trí.

Khi ấy Đại tiên vì Đức Phật mà nói:

–Tên gọi này mới thực sự thích hợp với danh hiệu của Bậc Nhất Thiết Trí.

Đức Phật bảo Đại tiên:

–Giả sử Đức Như Lai không nói ra kiếp thiêu, thì tất cả chúng sinh không biết rõ thời tiết, không nhận biết tên gọi của kiếp số, không hiểu rõ thời nào loạn lạc, thời nào là bình yên. Đại tiên nên biết! Giả sử Như Lai không nói ra kiếp thiêu thì con người không thể biết quả báo khác nhau giữa thiện nghiệp và bất thiện nghiệp. Lại nữa, này Đại tiên! Nên biết đây là Như Lai phương tiện nói ra kiếp thiêu tận diệt này, những chúng sinh nào tin tưởng có kiếp thiêu tận diệt lo sợ bị thiêu đốt đều phải giữ gìn phước đức, tin vào Đức Như Lai.

Lại nữa, này Đại tiên! Ví dụ như có con trăn gọi là Tiên hô, mắt của con trăn ấy có khả năng thở ra, tai mũi miệng cũng có khả năng thở ra. Cũng vậy, này đại tiên! Như Lai có khả năng dùng bốn nhiếp pháp: Bố thí, ái ngữ, lợi ích và đồng sự.

Lại nữa, này Đại tiên! Ví dụ như có người đặt vàng vào lửa, chẳng phải vì ghét giận vàng mà đem bỏ nó vào lửa, chỉ vì muốn làm cho nó hoàn hảo hơn, thành vật báu tương ứng, nếu vật báu tương ứng thì rất quý giá. Đại tiên nên biết! Đó là lý do đem vàng làm cho thuần thục sáng suốt hơn. Cũng vậy, này Đại tiên! Chư Phật Như Lai cũng phải có nhân duyên để nói ra kiếp thiêu, chẳng phải có chúng sinh nào bị kiếp hỏa thiêu cả.

Bấy giờ Đại tiên Quang Minh Cự nói:

–Thật hy hữu thay! Đức Thế Tôn đặt ra kiếp hỏa thiêu nhưng

không có chúng sinh nào bị kiếp hỏa thiêu. Lại nữa, này Đại tiên! Ví như khắp mười phương mưa xuống những hạt mưa rất nhỏ, số lượng các Đức Như Lai lại nhiều hơn số lượng hạt mưa ấy, có số Bồ-tát ở địa thứ mười cũng lại nhiều như vậy, đều an trú cõi ấy xong, đều dùng tay mình cứu vớt chúng sinh, làm cho chúng sinh được giải thoát. Này Đại tiên! Chúng sinh thấy sắc thân trang nghiêm của chư Như Lai và chư vị Bồ-tát, thấy như vậy xong liền thấy kiếp tận diệt, lửa lớn thiêu đốt, thấy tự mình được thoát ra, tâm vui mừng, phát lòng thanh tịnh, thệ nguyện như vầy: “Ta cũng cứu độ chúng sinh như vậy. Ta cũng được sắc thân trang nghiêm như vậy. Ta cũng có thân màu vàng ròng như vậy”. Nếu chúng sinh nào phát nguyện với tâm như vậy, thì khi được giải thoát, lập tức chứng quả A-la-hán. Vì thấy có kiếp thiêu, nên tâm sinh nhàm chán, hoặc có người chứng quả Tu đà hoàn, hoặc có người chứng quả Tư-đà-hàm, hoặc có người chứng quả A-na-hàm, hoặc có người chứng quả A-la-hán hoặc có người chứng quả Duyên giác, hoặc có người chứng Pháp nhẫn vô sinh, hoặc có người chứng địa không thoái chuyển, hoặc có người sinh vào cõi bốn vua trời, hoặc có người sinh vào cõi trời Tam thập tam, hoặc có người sinh cõi trời Dạ ma, hoặc có người sinh vào cõi trời Đâu-suất-đà, hoặc có người sinh vào cõi trời Hóa lạc, hoặc có người sinh vào cõi trời Tha hóa tự tại, hoặc có người sinh vào cõi Phạm thiên, Phạm phụ, Phạm chúng, lần lượt như vậy, cho đến người sinh vào cõi trời Sắc cứu cánh, hoặc có người được làm Chuyển luân thánh vương, Đại chuyển luân vương, Thiên chúc tiểu vương, Đại tiên, cho đến hoặc vào dòng Sát-đế-lợi, hoặc Bà-la-môn, hoặc Trưởng giả. Đại tiên nên biết! Dùng những phương tiện này khiến cho thấy được tướng sắc thân của Như Lai, khi thấy rồi sinh lòng sợ hãi, muốn được giải thoát. Biết rõ ân đức của Như Lai để báo đáp ân đức ấy, thân cận với các Đức Như Lai để lãnh hội pháp chân chánh, đã lãnh hội pháp rồi thì như hội pháp mà tu tập, không nên phóng túng. Dùng phương tiện như vậy khiến cho chúnh sinh không sa vào đường ác. Lại nữa, này Đại tiên! Cho đến có bao nhiêu số Bồ-tát ở Địa thứ mười, những địa giới mà cảnh giới mắt các vị ấy thấy được là còn hơn cả cảnh giới chúng sinh ở cõi này, chúng sinh cõi ấy thấy lỗi sinh tử nên tất cả đều muốn nhập vào cảnh giới Vô dư

Niết-bàn. Đại tiên nên biết! Do nhân duyên này mà nói ra kiếp thiêu tận diệt.

Bấy giờ, Đại tiên Quang Minh Cự liền suy nghĩ: “Đức Thích-ca Mâu-ni này đầy đủ sáu pháp Ba-la-mật, là Bậc Tối Thắng đệ nhất trong các bậc Đại nhân, Ngài không gọi tên tự của mình ra mà gọi ta là Đại tiên, mình muốn thử thử xem có đúng là Nhất Thiết Trí hay chẳng phải là Nhất Thiết Trí? Nhưng hôm nay ta thật sự biết rõ chính là Bậc Nhất Thiết Trí, từ nay ta phải nên gọi danh hiệu đích thực của Ngài.”

Khi Đại tiên Quang Minh Cự suy nghĩ xong liền bạch với Đức Phật:

–Kính bạch Bậc Trí Tuệ vô lượng tích chứa công đức lớn! Bậc Nhất Thiết Trí, lại vì con mà thuyết giảng rõ những chúng sinh kia từ nơi nào hòa hợp?

Đức Phật bảo Đại tiên:

–Ông nên biết chúng sinh không có nơi chốn hòa hợp, nên biết chúng sinh từ bình đẳng hòa hợp, gọi đó là hòa hợp, nên biết chúng sinh từ Nhất thừa hòa hợp, gọi đó là hòa hợp, tất cả đều là Bồ-tát hòa hợp, nghĩa là nơi cảnh giới Vô dư Niết-bàn. Đại tiên nên biết! Như vậy chúng sinh không có nơi chốn hòa hợp. Đại tiên nên biết! Ví như bao nhiêu sông lớn, sông nhỏ chảy vào biển cả đều cùng một vị mặn. Cũng vậy, này Đại tiên! Cảnh giới chúng sinh mà các lậu đã diệt hết, điều chung một vị giải thoát, tất cả Bồ-tát bình đẳng hòa hợp.

Lại nữa, này Đại tiên! Nếu chúng sinh ở trong biển sinh tử mà hòa hợp, thì ta gọi sự hòa hợp ấy chẳng phải là hòa hợp. Lại nữa, này Đại tiên! Ví như loài sâu bướm gió thổi thì hòa hợp, gió tàn cũng chia lìa. Như vậy, này Đại tiên! Cảnh giới của chúng sinh vì nghiệp lực trói buộc, đắp đổi nhau nên thực hành những hành nghiệp địa ngục, sinh trong địa ngục, hòa hợp trong địa ngục. Đại tiên nên biết! Chúng sinh vì nghiệp lực trói buộc đắp đổi nhau nên thực hành các hành nghiệp ngạ quỷ, sinh vào loài ngạ quỷ, hòa hợp ngạ quỷ, hoặc thực hành hành nghiệp súc sinh, hoặc thực hành hành nghiệp của trời người thì sinh vào cõi trời, người hòa hợp với trời người.

Đại tiên lại thưa:

–Thưa Bậc Nhất Thiết Trí! Bậc tự tại tất cả, bậc thích ứng với sự cúng dường của thế gian xin thuyết giảng cho con rõ: Làm thế nào để biết được chúng sinh thuộc loại gì được sinh trong loài người này? Hòa hợp nơi nào mà sinh đến đây?

Đức Phật bảo Đại tiên:

–Nếu có chúng sinh ở trong địa ngục do hòa hợp mà sinh ra trong loài người. Khi gặp gỡ nhau thì sinh tâm xấu ác, những chúng sinh này ghét nhau lại thường gặp gỡ nhau, hoặc bị đau đầu, hoặc phóng đại tiện, hoặc mất tiểu tiện. Đại tiên nên biết! Đây là chúng sinh hòa hợp trong địa ngục mà sinh ra trong loài người, trong loài người nếu có tướng trạng như vậy thì nên biết đó là do hòa hợp trong địa ngục mà sinh đến.

Đại tiên lại thưa:

–Kính bạch Bậc Nhất Thiết Trí! Ánh sáng của thế giới, giảng thuyết cho con rõ: Làm thế nào để biết được những người do trong loài súc sinh hòa hợp rồi sinh ra? Lại có tướng trạng như thế nào?

Đức Phật bảo Đại tiên:

–Nếu người nào thân trước ở trong loài súc sinh, hòa hợp mà sinh trong loài người, khi gặp gỡ nhau thì sinh tâm giận dữ, lại tìm cầu lỗi lầm sai xót, thường muốn dò xét, muốn làm não hại nhau. Đại tiên nên biết! Đây là tướng trạng của chúng sinh ở trong loài súc sinh hòa hợp đến sinh trong loài người. Nếu trong loài người có tướng như vậy, thì nên biết đó là trong loài súc sinh hòa hợp mà sinh đến. Lại nữa, này Đại tiên! Nếu người mà thân trước ở trong ngạ quỷ hòa hợp mà sinh đến trong loài người thì người ấy ưa thích ngửi mùi hôi, tánh ham ăn uống, keo kiệt không bố thí. Người ở trong loài ngạ quỷ sinh đến, thì thấy người khác giàu có liền sinh tâm ganh ghét, mong muốn vật của người khác. Đại tiên nên biết! Đây là tướng trạng của chúng sinh trong loài ngạ quỷ hòa hợp mà sinh ra trong loài người. Trong loài người, nếu có tướng trạng như vậy, tức là chúng sinh trong loài ngạ quỷ hòa hợp mà sinh đến, nên biết như vậy.

Lại nữa, này Đại tiên! Nếu người nào thân trước ở trong loài người nhưng khác nơi chốn, hòa hợp lại sinh trong loài người, những người này gặp gỡ nhau thì sinh tâm ái nhiễm. Nếu trong loài người

có tướng trạng như vậy, thì nên biết đó là vốn từ trong loài người hòa hợp mà sinh đến:

Đại tiên bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Nếu trời hòa hợp trở lại sinh trong loài người, tướng trạng ấy như thế nào? Làm sao biết được?

Đức Phật bảo Đại tiên:

–Nếu có người thân trước ở trong loài trời hòa hợp sinh xuống loài người, mỗi khi gặp gỡ nhau, ưa thích nhìn nhau không rời. Trong loài người, nếu có người có tướng như vậy thì nên biết người ấy vốn ở trong loài trời hòa hợp mà sinh đến. Đại tiên nên biết! Đó là tướng nhân duyên hòa hợp của chúng sinh.

Khi nghe Đức Phật dạy xong, Đại tiên Quang Minh Cự sinh tâm vui mừng bạch với Phật:

–Bạch Thế Tôn! Nếu có người không mong cầu Nhất thiết trí, những chúng sinh như vậy, thì mọi tạo tác đều rỗng không, không có kết quả.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn bảo Đại tiên:

–Như ông đã hỏi, cái ngã vi tế bên trong thân của chúng sinh, ông nên lắng nghe, nếu có phân biệt được chúng sinh, thì phân biệt cái ngã vi tế của chúng sinh ấy. Đại tiên nên biết! Ví dụ như có người sinh ra bị mù, không thấy được. Có người đến hỏi: “Thế nào là màu trắng?” Ý ông thế nào? Người mù kia chưa từng thấy màu sắc, thì có thể nói ra một loại màu như thế được không?

Đại tiên đáp:

–Không thể nói được.

Đức Phật nói:

–Đúng vậy, đúng vậy! Này Đại tiên! Người mù kia chưa từng thấy màu sắc thì không thể diễn tả được. Cũng vậy, nếu không thấy ngã vi tế bên trong của chúng sinh, thì không thể nói được.

Lại nữa, này Đại tiên! Mắt cũng chẳng phải là chúng sinh. Cũng vậy, tai, mũi, lưỡi, thân, ý chẳng được gọi là chúng sinh. Lại nữa, này Đại tiên! Chẳng phải năm năm uẩn được gọi là chúng sinh cũng chẳng phải mười tám giới, mười hai xứ mười hai nhân duyên được gọi là chúng sinh. Lại nữa, cũng chẳng phải nội không, ngoại không, chẳng phải nội ngoại không mà được gọi là chúng sinh.

Đại tiên nên biết! Đối với mắt, mỗi niệm không trụ, biến đổi không dừng. Cũng vậy, tai, mũi, lưỡi, thân, ý đều ngay trong mỗi niệm không trụ, biến đổi không dừng. Này Đại tiên! Năm uẩn cũng như vậy, một niệm không trụ, biến đổi không dừng. Này Đại tiên! Ba mươi sáu vật bất tịnh của thân cũng đều một niệm không trụ, biến đổi không dừng, cho nên tất cả những thứ trong thân đều không được gọi là chúng sinh.

Lại nữa, này Đại tiên! Vật chất thuộc về sắc hòa hợp với mạng căn gọi là chúng sinh. Nếu đem thân để suy lường, phân tích, quán sát rõ ràng, thì thân này không có được chút mạng sống nào, không có người được nuôi dưỡng, cũng không có người trưởng thành. Đại tiên nên biết! Nếu có chúng sinh, thì Như Lai không giảng thuyết bốn pháp Thánh đế; vì không chúng sinh, nên Như Lai mới giảng như vậy. Nếu người không hiểu rõ pháp thì chấp thủ trong sự hòa hợp và chấp thủ theo tâm.

Bấy giờ, Đại tiên Quang Minh Cự thưa:

–Bạch Thế Tôn! Quang Minh Cự con kể từ hôm nay mong cầu Nhất thiết trí! Bạch Thế Tôn! Nếu lấy một đại kiếp làm một ngày đêm, ba mươi ngày như vậy là một tháng, mười hai tháng như vậy làm một năm, với số năm như vậy làm một kiếp. Bạch Thế Tôn! Con thà trải qua vô số, vô biên kiếp như vậy thường ở trong hầm lửa của núi Tu-di-lâu cao lớn đến tận cõi trời Sắc cứu cánh, con thà trải qua vô số vô biên kiếp như vậy ở trên ngọn núi ấy, mỗi niệm, mỗi niệm tự gieo mình xuống đất. Cũng như kiếp hỏa thiêu, năm chỗ đều thiêu đốt, con thà ở trong vô số kiếp như vậy thường dùng năm thứ lửa tự thiêu đốt mình. Bạch Thế Tôn! Con thà chịu nhận những thống khổ như vậy, chứ không bao giờ xả bỏ Nhất thiết trí, mong cầu nhân duyên Nhất thiết trí, đối với con, tinh tấn không bao giờ dừng nghĩ.

Bấy giờ, các vị Tiên nhân chứng năm thần thông đang ngồi gần Đức Thế Tôn, từ chỗ ngồi đứng dậy bạch Thế Tôn:

–Chúng con ngày hôm nay muốn cầu đạo Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, bằng năng lực của mình để phát tâm chuyên cần tinh tấn.

Bấy giờ, khi các vị Tiên nói lời ấy xong, từ giữa chặn mày,

Đức Thế Tôn phóng ra hào quang Tỳ-ni-bà-đế, hào quang này chiếu khắp mười phương. Từ giữa chặn mày của tất cả chư Phật trong mười phương cũng đều phóng ra hào quang như vậy nhờ năng lực của hào quang của Tỳ-ni-bà-đế khiến cho cả đại địa chấn động sáu cách nghĩa là chấn, chấn đều; động, động đều; nổi, nổi đều, phía Tây cao, phía Đông thấp; phía Nam cao, phía Bắc thấp. Chư Phật Như Lai trong mười phương dùng mưa hoa rải lên trên chúng hội của Đức Phật này; trống trời trổi âm thanh vị diệu rất khả ái, vua Càn-thát-bà trổi năm loại nhạc để cúng dường tán thán Đức Như Lai Thế Tôn, gió thổi hương trời để xông lên Như Lai, các Bồ-tát vui mừng dùng các chuỗi anh lạc phóng vào hư không ở trên Đức Như Lai, lại dùng hương, hoa, hương đốt, hương xoa, vòng hoa đẹp, đủ các hương thơm, đủ các loại vải đẹp, cờ, lọng, tràng phan để cúng dường Đức Như Lai. Các vị trời rất vui mừng, từ trên hư không, mưa xuống hoa Mạn-đà-la, hoa Đại-mạn-đà-la tất cả chúng sinh tâm vui mừng, dùng y phục tốt đẹp đang mặc của mình để cúng dường Như Lai.

Bấy giờ, hào quang Tỳ-ni-bà-đế của Đức Thích-ca Như Lai chiếu khắp trên đến cung điện các vị trời cõi Sắc cứu cánh, xuống đến tận địa ngục A-tỳ, chiếu sáng như vậy rồi nhiễu quanh chư Phật Thế Tôn khắp mười phương, rồi sau đó trở lại nhập vào đỉnh đầu của Đức Thế Tôn.

Khi ấy, Tuệ mạng Tu-bồ-đề dùng kệ vi diệu thỉnh Đức Như Lai:

Mặt trời Đức Thích-ca

Ánh sáng chiếu mười phương

Tất cả phải có nhân duyên

Nguyện xin giảng cho con.

Thấy vị chúa dũng mãnh

Mọi người đều sinh nghi

Cũng có ý vui mừng

Tâm thanh tịnh hy vọng.

Hoặc có người chắp tay,

Hoặc nói lời lành thay,

Xin Như Lai thuyết giảng,

Trừ nghi cho chúng sinh.

Vua Đế Thích trong không,

Phạm vương, chủ thế giới,

Đều phát tâm vui mừng,

Tán thán công đức thật.

Chư Thiên trong hư không,

Mưa xuống các hoa báu,

Trổi nhiều thứ âm nhạc,

Không đánh, tự nhiên vang.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn bảo với Tuệ Mạng Tu-bồ-đề:

–Này Tu-bồ-đề! Ông có thấy Đại tiên Quang Minh Cự không? Này Tu-bồ-đề! Vị tiên này trong đời vị lai, ở thế giới Nguyệt quang sẽ được thành Phật, hiệu là Tỳ-bà-thi Như Lai Ứng Cúng Chánh Biến Tri. Trong hiền kiếp này có một ngàn Đức Như Lai, thì vị ấy ra đời cuối cùng. Này Tu-bồ-đề! Nếu có chúng sinh nào nghe được danh hiệu của Đức Tỳ-bà-thi Như Lai đều nương nhờ vào oai lực của Đức Phật này, như ngọc như ý muốn gì cũng được. Này Tu-bồ-đề! Tám vạn bốn ngàn Đại tiên nghe xong pháp môn này đều chứng quả vị không thoái chuyển. Này Tu-bồ-đề! Tất cả các vị trong pháp hội của Đức Phật Di-lặc sẽ chứng đến địa thứ mười của Bồ-tát. Sau ba trăm kiếp, sinh vào thế giới của Đức Phật Tự Đăng Minh Như Lai Ứng Cúng Chánh Biến Tri. Này Tu-bồ-đề! Vô lượng Bồ-tát nghe pháp môn này, lập tức đều chứng Tam-muội Thủ-lăng-nghiêm, Tam-muội Âm thanh trí, Tam-muội Thọ thắng vị, Tam-muội Như huyễn, Tam-muội Giới thắng, Tam-muội Tuệ vương, Tam-muội Hảo tạng, Tam-muội Địa tạng, Tam-muội Hư không tạng, Tam-muội Đắc quang minh. Này Tu-bồ-đề! Có vô lượng vô số ức chư Thiên đều chứng quả vị Pháp nhẫn vô sinh, vô lượng Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di, chứng quả A-la-hán. Này Tu-bồ-đề! Có vô lượng vô số chúng Trời, Người, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, người chẳng phải người… đều phát tâm vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Này Tu-bồ-đề! Đây là nhân duyên mà Đức Như Lai phóng hào quang Tỳ-ni-bà-đế chiếu khắp tất cả.

Bấy giờ Đức Thế Tôn vui vẻ mỉm cười xuất ra tướng lưỡi che khắp cả mặt. Từ trong tướng lưỡi phát ra vô số các loại sắc màu,

nghĩa là màu xanh, vàng, đỏ, trắng, tím, màu pha lê chiếu khắp vô lượng, vô biên thế giới, sau đó trở lại nhập vào chân của Đức Thế Tôn. Khi ấy, Bồ-tát Vô Tận Ý từ chỗ ngồi đứng dậy sửa lại y phục, gối phải sát đất, chắp tay bạch với Đức Phật:

–Bạch Thế Tôn! Nếu không có nhân duyên thì Như Lai không cười. Hôm nay Đức Thế Tôn mỉm cười vì nhân duyên gì vậy?

Đức Thế Tôn nói với Bồ-tát Vô Tận Ý:

–Này thiện nam! Vì lợi ích của chúng sinh không có lòng tin, nên ta xuất ra tướng lưỡi mà cười, những kẻ vọng ngữ chẳng có được tướng lưỡi như vậy.

Bây giờ, Bồ-tát Vô Tận Ý bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Nếu có người nam người nữ nào, đối với pháp môn này, có khả năng thuyết giảng cho người khác một câu kệ sẽ được bao nhiêu phước đức?

Đức Phật nói:

–Này thiện nam! Công đức của người có được đem cúng dường cho tất cả chư Phật hiện có nơi cảnh giới Phật nhãn và tất cả chư Phật được thấy trong mười phương thế giới, tất cả những vật dụng tốt đẹp, cho đến khi chư Phật nhập Niết-bàn thì xây dựng tháp báu, sánh với người có khả năng thuyết giảng cho người khác về thật nghĩa của một câu kệ trong pháp môn này, thì công đức của người này được nhiều hơn của người trước.

Này thiện nam! Nếu có người đối với người thuyết giảng pháp môn tối thắng này mà sinh tâm thanh tịnh, dùng lời khen ngợi: “Lành thay !” với người như vậy tức đã tán thán tất cả chư Phật, nếu lại có thể cúng dường cho vị ấy thì cũng đã cúng dường cho ta không khác.

Bấy giờ, sau khi nhìn khắp tất cả trong chúng hội, Đức Thế Tôn bảo:

–Này các thiện nam! Lời nói chắc thật của ta hôm nay sẽ có những nơi tùy theo nơi nào mà có pháp môn này thì những nơi ấy sẽ được chư Phật nhìn đến. Này thiện nam! Pháp môn này giống như thuốc của chúng sinh trong cõi Diêm-phù-đề vào đời vị lai. Nếu người nào có thể đối với pháp môn này mà tu hành ba việc, hoặc đọc, hoặc tụng, hoặc giảng thuyết cho người khác, thì người ấy

chẳng khác nào khi Phật còn tại thế thỉnh Phật chuyển pháp luân.

Này thiện nam! Nếu người có thể biên chép môn này thì người ấy rất dễ chứng được đạo Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác không khó khăn gì, đối với tạng bí mật của chư Phật đều có thể an trú hộ trì. Này thiện nam! Người hành theo con đường xấu ác thì chưa bao giờ nghe đến pháp môn này. Này thiện nam! Nếu có chúng sinh chỉ có một lần nghe qua pháp môn này, thì khi xả bỏ thân này sẽ được sinh vào thế giới thanh tịnh của Phật. Này thiện nam! Nếu có người cúng dường cho một ngàn chư Phật, gieo trồng căn lành, cũng bằng một người một lần nghe qua pháp môn này. Này thiện nam! Nếu có người nam người nữ nào, nghe được pháp môn này rồi liền sinh lòng tin kính, thọ trì, đọc tụng, giảng thuyết cho người khác, ta nói người ấy đắc đạo Bồ-đề trong tầm tay, Ta nói người này chắc chắn đạt được năm loại mắt. Từ đây về sau, các căn hoàn hảo, cho đến lúc lâm chung không đánh mất chánh niệm. Người ấy sẽ được Tam-muội Nhất thiết chư Phật hòa tập, Tam-muội Tỳ-lô-giá-na phấn tấn, Tam-muội Đà-la-ni tạng, Tam-muội Châu ấn kế, Tam-muội Thọ ký, Tam-muội Quan thế ấn, Tam-muội Vô tự khiếp; chứng đắc Đà-la-ni Nhất thiết pháp thắng, Đà-la-ni Đoạn nghi, Đà-la-ni Đệ nhất nghĩa quyết định; chứng đắc vô lượng trăm ngàn môn Đà-la-ni như vậy, sẽ đạt được năm thần thông, tùy theo tâm nhớ nghĩ phát sinh tự tại.

Bây giờ, Đức Thế Tôn bảo Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi:

–Này Văn-thù-sư-lợi! Ông đã cúng dường rất nhiều chư Phật Thế Tôn thì ông có thể hộ trì pháp môn này, lại có thể ở khắp mọi nơi thuyết giảng cho người khác. Này Văn-thù-sư-lợi! Căn lành hiện có của ông nhờ sự cúng dường, cung kính, cung cấp, thân cận với bao nhiêu chư Phật và được tôn trọng ngợi khen. Này Văn-thù-sư-lợi! Ý ông thế nào? Căn lành ấy có giới hạn hay không? Có thể tính đếm được không?

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi đáp:

–Bạch Thế Tôn! Không thể tính đếm được.

Đức Phật bảo:

–Này Văn-thù-sư-lợi! Nếu vào thời năm trước loạn lạc trong thế giới Ta-bà này, người nào có thể thuyết giảng pháp môn này cho

người khác, thì phước đức của người này hơn hẳn phước đức của người kia. Này Văn-thù-sư-lợi! Ông tuy đã đem y phục, thức ăn, giường nằm, toa cụ, thuốc men cần thiết để cúng dường vô số chư Phật, nhưng không thuyết giảng pháp môn này cho người khác thì ông phải bị đắc tội với chư Phật ấy. Này Văn-thù-sư-lợi! Nếu ông chưa từng cúng dường một vị Phật, mà thuyết giảng pháp môn cho người khác thì chính ông đã cúng dường tất cả các Đức Như Lai.

Khi Đức Phật thuyết giảng xong, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi Pháp vương tử, Đại tiên Quang Minh Cự, hàng Trời, Người, Càn-thát-bà, A-tu-la, tất cả trong chúng hội được nghe Phật thuyết giảng, đều hoan hỷ cùng tán thán Phật.

Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.