Đại Tập 69 · Bộ Kinh Tập XVI · Số 805–847

Số 819 - Phật Thuyết Pháp Thường Trụ Kinh

SỐ 819

PHẬT THUYẾT PHÁP THƯỜNG TRỤ KINH

Hán dịch: Mất tên người dịch.

Nghe như vầy:

Một thời, Đức Phật ở vườn Cấp cô độc, trong rừng cây Kỳ-đà, thuộc nước Xá-vệ. Phật bảo các Tỳ-kheo:

–Pháp luôn luôn tồn tại, dù có Phật hay không có Phật, Pháp vẫn trụ như vậy. Như Lai Chí Chân xuất hiện ở đời để giảng nói trình bày, phân tích, các nghĩa lý sâu xa mà đạt đến trí tuệ. Chuẩn đích ở hàng Tiểu thừa là nói về bốn lý đúng đắn: Khổ, Tập, Tận, Đạo. Sinh khổ, lão khổ, bệnh khổ, chết khổ, cầu không được thì khổ. Nói tóm lại, hễ có ấm thì thân khổ. Nếu không có thân, làm sao có hoạn nạn. Đấy là Khổ đế.

Mắt tham nơi sắc, tai, mũi, thân, miệng, ý cũng lại như vậy. Do nhân duyên này tạo thành sáu suy; từ đó, nhiều đến vô số kiếp sâu xa, mới thấy rõ thật sự điều đó; biết là do tập khí xấu, không có ích gì cho thân. Do giữ gìn những việc làm của thân, đề phòng mười điều ác nơi tâm miệng, nên nhổ sạch được gốc rễ của mười hai nhân duyên, diệt trừ ba độc. Rồi từ: Không, Vô tướng, Vô nguyện mà thành La-hán. Biết rõ sự liên kết, vướng mắc, của mười hai nhân duyên, đoạn trừ nguồn gốc thì thành Duyên giác. Hiểu rõ thân vốn không, thực hành Lục độ không cùng tận, thực hiện bốn Đẳng, bốn Ân, ba mươi bảy pháp Phẩm trợ đạo, không nhờ vào tùy quán, Không, Vô tướng, Vô nguyện thì không thể chứng đắc. Dùng sáu

thần thông quyền biến khéo léo để cứu giúp sự nguy ách. Đem tâm bình đẳng, đối với tất cả chúng sinh, không vì mến mộ hay thân sơ, nên gọi là Bồ-tát. Đạt đến địa vị không thoái lui, nên thành đạo Vô thượng chánh chân, là bậc Tối chánh giác, độ thoát khắp cả mười phương, nên gọi là đạo pháp Phật.

Sự tồn tại của hành, phải hòa hợp, không bên này, không bên kia. Giống như các dòng nước, khi chưa chảy đến biển, mỗi dòng đều có tên riêng. Vì sự hòa hợp nơi biển, nên không còn tên riêng. Đạo đức mà được như vậy, thì cùng một Pháp thân với chư Phật ba đời, hành sẽ hợp với đạo. Do vì chúng sinh mà phân biệt, giảng nói ấm suy thì các nhập và mười hai móc xích đều là tật bệnh. Các Độ không cùng, bốn Đẳng, bốn Ân đều là thuốc pháp lớn, trị được bệnh chúng sinh. Trong suốt như hư không, sáng rực hơn mặt trời, oai đức hơn núi Tu-di. Thần thánh cao vời cũng không thể chê bai. Những tội lỗi tiêu diệt, không còn mắc các khổ não nữa. Đem lòng lành và sự thương xót lớn độ thoát khắp mười phương.

Khi Phật giảng nói như vậy, chúng Tỳ-kheo các lậu đều dứt sạch, tâm được giải thoát. Vô số Bồ-tát chứng đắc Vô sở tùng sinh pháp nhẫn. Khi nghe Phật thuyết như vậy, các Tỳ-kheo và Bồ-tát, cùng Trời, Rồng, Thần đều vui vẻ thọ nhận tu hành.

Số 820 - Phật Thuyết Diễn Đạo Tục Nghiệp Kinh

SỐ 820

PHẬT THUYẾT DIỄN ĐẠO TỤC

NGHIỆP KINH

Hán dịch: Khất Phục Tần, Sa-môn Thích Thánh Kiên.

Nghe như vầy:

Một thời, Đức Phật cùng với một ngàn hai trăm năm mươi Tỳ-kheo, vô số Bồ-tát, bốn chúng đệ tử, Trời, Rồng, Quỷ, Thần, A-tu-luân hội họp tại khu lâm viên Kỳ-đà Cấp cô độc thuộc nước Xá-vệ.

Khi ấy, Cấp Cô Độc cùng với năm trăm cư sĩ, ra khỏi thành Xá-vệ, đến thẳng chỗ Đức Phật, cúi đầu đảnh lễ sát chân, ngồi một bên, chắp tay, bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Cư sĩ quản lý gia nghiệp, tài sản, có bao nhiêu loại? Người xuất gia tu đạo, hành động giống hay khác? Phải phụng trì pháp gì để mau thành đạo Vô thượng chánh chân? Lại dùng pháp gì để giáo hóa chúng sinh?

Phật bảo:

–Lành thay! Khéo hỏi. Ta sẽ chỉ bày điều mông muội này để người đời sau học và thi hành. Tài sản có ba loại:

1. Hạ tài.

2. Trung tài.

3. Thượng tài.

Sao gọi là hạ tài?

Có người, quản lý của cải, tích chứa tiền tài, không dám ăn mặc, không chịu tu tập kinh điển, giới luật; không hiếu thuận cúng dường song thân, không thích cung cấp đầy đủ cho vợ con đúng lúc,

cho ăn bữa đói bữa no. Người ở thì áo không đủ che thân, cơm không đủ no bụng. Ôm lòng keo kiệt, tiếc của như ong yêu thích mật, không tin bậc Tiên thánh, không thờ phụng bậc Cao sĩ, Sa-môn, Đạo nhân. Không thích bố thí để tạo phước gây đức. Tâm tự cho là thường, không nghĩ suy cho tận cùng. Hợp rồi ắt tan, họa phước tự theo, tham luyến thân thể, không hiểu nó là gốc của phiền não, giây lát chìm đắm vào cửa địa ngục. Thân này sống được nhờ thức ăn, bốn đại khi mạnh khi yếu, thần thức tạm nương vào thân, chỉ là giả danh. Suy nhược, huyễn hóa, mong manh, không kiên cố, không hiểu vô thường, chạy theo sự vinh quang của thế gian. Vạn nỗi sầu lo, ôm chặt trong lòng, lại gọi là sống lâu. Tâm chấp tôi ta, không thấu đạt nghĩa không, ba cõi còn hư ảo, huống chi người và vật. Miệt mài mê hoặc với tham lam, dâm dục, ganh ghét. Đó là hành động của những người hạ tài.

Phụng dưỡng cha mẹ, với tâm hòa hiếu, an vui, lời nói qua lại, sắc mặt không đổi, sớm tối thăm hầu, thận trọng từng tí, nhớ nghĩ công ân cha mẹ vô cùng lớn lao. Nuôi dưỡng vợ con ăn mặc đúng thời, ân tình qua lại cùng nhau đằm thắm. Vợ con như vậy, trọn không có hành động riêng tư. Coi nô tỳ như quyến thuộc, không để người làm phải đói khổ. Nhưng không tin chết rồi sinh trở lại, cho rằng đã chết là hết, là trở về nơi cõi vô hình. Hiếu thảo với đấng sinh thành, nhớ ân sinh dưỡng. Vợ con cung cấp đầy đủ, ân tình yêu mến. Xem xét tâm người ở, sai việc làm vừa sức họ. Nhưng không biết cung kính Sa-môn, Đạo nhân, không chịu làm việc lành như làm ân, ban cho để tạo phước đức. Đời sau sẽ được phước hơn cả mọi người. Đây là tài sản hạng trung.

Phật nói kệ:

Thường nhớ ân nuôi dưỡng

Hiếu thuận với song thân

Vợ con cung cấp đủ

Theo thời, không để thiếu.

Nô tỳ và người làm

Thăm hỏi không xử ác

Thuận theo ý người hầu

Không làm gì trái đạo.

Nhưng không tin đời sau

Nghe sợ không vui theo

Cho thân tồn tại mãi

Lâu dài trọn không mất.

Ba cõi như huyễn hóa

Nên hiểu rõ điều này

Tội phước mình đã tạo

Theo đó mà nhận quả.

Phật bảo trưởng giả:

–Nghiệp thượng tài là người nào có tiền của, ăn mặc đầy đủ, lại hiếu thuận với cha mẹ, không kể thời tiết, chăm sóc cha mẹ. Không để sắc diện ưu sầu. Ra không phạm điều giới cấm, vào không trái lễ nghĩa. Việc làm trong sạch, không ô uế, cung kính bậc tôn trưởng, tuân phục người trí. Đón nhận, nghe rộng, với tâm bình đẳng. Những người thấp hèn, bần cùng, nguy khốn, hoặc mê muội, mà bị bạc đãi, thì cung cấp chăm sóc như vợ con, luôn luôn đầy đủ. Diệt trừ các tà niệm, tự sửa thân thể để làm việc đúng. Quan tâm người ở, để họ không bị khổ cực, không đánh đập, chửi mắng bừa bãi mà nên tăng thêm lòng lành thương xót.

Thờ kính bậc Tiên thánh, đến học với bậc Bồ-tát xuất gia, theo pháp Sa-môn Hiền minh. Sớm, tối, hành lễ, luôn luôn chú ý. Bố thí những nơi thiếu thốn để thành tựu đạo đức. Tự giảng kinh điển và dạy dỗ người si mê. Khéo léo dùng phương tiện đúng lúc. Tự thân an ổn, giữ gìn tất cả chúng sinh, giống như con trâu ăn cỏ mà lấy được sữa, sữa làm thành lạc, lạc làm thành tô, tô làm thành đề hồ. Đề hồ là chất rất mềm và đặc biệt nhất. Tự thân được bình an, thương xót khắp mười phương. Đem lòng lành nghĩ nhớ đến nhiều nơi, thì được sự an ổn ở mọi chỗ. Độ thoát mọi sự mê muội cho cả trời, người, nhân dân. Người này là bậc tôn quý vô thượng, không gì sánh bằng, không như hạng thất phu, là bậc đại hùng ở đời, một mình đơn độc không bạn lữ.

Đức Phật lại nói kệ:

Nếu người có nghiệp tài

Tự mình ăn mặc đủ

Cung phụng hiếu cha mẹ

Sắc mặt luôn hòa nhã.

Ra đường không phạm giới

Về nhà không trái lễ

Việc làm luôn trong sáng

Đúng pháp, không mê muội.

Thờ kính bậc tôn trưởng

Tuân hành người sáng suốt

Làm theo người học rộng

Bình đẳng không tà vạy.

Lo vợ con đúng thời

Đều được như sở thích

Thương xót cả người làm

Cho ăn mặc đầy đủ.

Với Sa-môn, Bồ-tát

Ban cho và cúng dường

Nhận pháp hay từ đấy

Lìa bỏ sự si mê.

Thương yêu khắp mọi người

Làm không chỉ vì mình

Luôn giữ mình yên ổn

Cũng biết các ách nạn.

Ví như dầu đề hồ

Vốn từ cỏ sinh ra

Đã biết cách an thân

Hòa hợp không sinh bệnh.

Thương các loài chúng sinh

Với tâm luôn bình đẳng

Thực hành bốn Đẳng này

Mau chóng thành Phật đạo.

Nói rồi, Phật bảo trưởng giả:

–Người xuất gia học đạo có ba hạng:

1. Thanh văn.

2. Duyên giác.

3. Đại thừa.

Sao gọi là Thanh văn?

Sợ khổ, nhàm chán thân này. Suy nghĩ vô số khổ nạn sinh tử, tai họa cùng khắp. Coi thân như oán thù. Bốn đại như rắn độc. Năm ấm như ổ giặc. Ngồi thiền theo dõi hơi thở giữ ý không quanh co. Xét thấy thân xấu xí, hình thể không trong sạch. Sợ sắc dục, vì nó là gốc của thọ, tưởng, hành, thức. Sợ hãi nỗi khổ nơi địa ngục, những nguy ách nơi ngạ quỷ, những hoạn nạn trói buộc ở loài súc sinh, những khổ nạn trong kiếp con người, cách biệt cõi trời, không thể kể hết. Xoay vòng không ngừng, như người ở trong ngục tù. Rất muốn đoạn trừ tội khổ sinh tử cần lao, cầu pháp vô vi an lạc Niết-bàn. Mà chỉ biết lợi ích mình, không nhớ nghĩ đến chúng sinh. Thường giữ lấy lòng lành nhỏ hẹp, không phát triển lòng thương rộng lớn; chỉ dựa vào âm thanh, không hiểu trí tuệ không, ba cõi như huyễn hóa; chỉ tự cứu lấy mình, không xót thương người. Đấy là hàng Thanh văn học.

Khi ấy, Phật nói kệ:

Sợ vô lượng sinh tử

Gian nan trôi cùng khắp

Tâm ôm lòng lo sợ

Chỉ muốn cầu lợi mình.

Ngồi thiền, xét hơi thở

Giữ chí không quanh co

Thấy thân nhiều điều xấu

Có muôn vàn nhơ bẩn.

Vứt bỏ sắc ba cõi

Lìa dục thân được yên

Không tu lòng lành lớn

Chỉ muốn hưởng Niết-bàn!

Phật bảo trưởng giả:

–Duyên giác vốn là bậc phát đại tâm, thực hành hạnh Bồ-tát: Bố thí, Trì giới, Nhẫn nhục, Tinh tấn, Nhất tâm, Trí tuệ; nhưng tâm lại vọng tưởng, cầu làm bậc tôn quý trong thiên hạ, làm cho người quay về nương nơi mình. Ba mươi hai tướng tốt, tám mươi vẻ đẹp, oai đức thần lực cao vời, rạng rỡ không ai sánh bằng; nhưng không hiểu sự thị hiện của sắc thân Như Lai, sự thị hiện đó chỉ vì người ngu si ở đời, không biết có đạo lớn, đoạn trừ được dòng sinh tử để không trở lại, để chấm dứt nguồn gốc sinh tử, nên mới hiện thân.

Tướng tốt, dáng trang nghiêm, dùng lời hay để giáo hóa người ngu si, hiện rõ ánh sáng lớn và lại chấp vào tướng tốt đó, nên gọi là xét đoán có sắc tượng. Tuy thuộc hành bốn Đẳng, bốn Ân, sáu Độ vô cực, ba mươi bảy Phẩm, quán mười hai Nhân duyên, muốn nhổ sạch nguồn gốc của nó nhưng lại không hiểu được căn bản đó, nên không hy vọng nơi đạo lớn. Hạng này tích đức như cõi hư không, không được đến cõi Phật. Vì sao? Vì dụng tâm không đạt.

Sao gọi là không đạt? Vì Bố thí, Trì giới, Nhẫn nhục, Tinh tấn, Nhất tâm, Trí tuệ, bốn Đẳng, bốn Ân đều có sự mong cầu; dù có nhớ nghĩ cứu giúp tất cả chúng sinh đang bị sinh tử nơi năm đường; dù hiểu rõ các pháp là Không, Vô tướng, Vô nguyện; dù biết tất cả pháp như huyễn hóa, như mộng ảo sóng nắng, như ảnh trong gương, như tiếng vang, cây chuối, bọt nước, đều không thật có; dù biết đạo tuệ vô hình, bình đẳng như hư không, không chỗ tăng, chỗ hoại, độ khắp chúng sinh.

Khi ấy, Phật nói kệ:

Đã phát tâm Bồ-tát

Chỉ mong nghiệp Đại thừa

Chỉ muốn được thân Phật

Không rõ, không thân sơ.

Bố thí, Giới, Nhẫn nhục

Tinh tấn, Thiền, Trí tuệ

Bốn Đẳng, Ân, sáu Độ

Chỉ tự thích vô vi.

Ưa ba hai tướng tốt

Tám mươi vẻ cao quý

Trời, người đều tôn kính

Thoát năm ấm, sáu suy.

Chỉ sợ việc chướng ngại

Không thể xét sâu xa

Tuy muốn độ mười phương

Nhưng tâm miệng trái nhau.

Không rõ pháp huyễn hóa

Bọt, bóng nước, sóng nắng

Như cây chuối, ảnh, mộng

Mọi việc đều vọng tưởng.

Dầu tạo các công đức

Nhiều như cát dòng sông

Tâm hoại Vô thượng chân

Không biết trừ các ma.

Phật dạy trưởng giả:

–Kẻ học Đại thừa kia, phải phát đạo tâm Vô thượng chánh chân. Thực hành lòng lành rộng lớn, bình đẳng như hư không. Còn tu hành lòng thương rộng lớn thì không có thân sơ, không tự lo riêng cho thân mình mà chỉ nhớ nghĩ đến năm đường. Muốn tất cả chúng sinh được an lạc. Thờ phụng giữ gìn bốn Tâm bình đẳng: Từ, Bi, Hỷ, Xả. Nhân ái, ban cho, thương người, làm điều lợi ích, cứu giúp mười phương. Bố thí, Trì giới, Nhẫn nhục, Tinh tấn, Nhất tâm, Trí tuệ; sáu Độ không cùng nhưng không có chỗ mong cầu. Đem đủ loại, để ban phát cho tất cả chúng sinh. Xem xét qua lại cùng khắp ba cõi, cực khổ, gian nan, không thể tính kể. Nhớ nghĩ chúng sinh như cha, như mẹ, như con, như chính thân mình. Một lòng bình đẳng, không sai khác; tuôn lệ như mưa, vì muốn độ thoát mọi nguy ách, để đến đạo lớn.

Dạy xong, Phật lại nói kệ:

Phát tâm lớn Vô thượng

Hành Từ, Bi, Hỷ, Xả

Xót thương như hư không

Bình đẳng, không thân sơ.

Lập đức không vì mình

Chỉ để cho mười phương

Độ thoát các quần sinh

Đạt đến trí đạo lớn.

Lại có bốn điều để đạt đến Đại thừa:

1. Ban phát, cung cấp cho người nghèo khổ.

2. Không phân biệt giàu nghèo, thực hành với tâm không coi thường nặng nhẹ.

3. Đã ban cho thì không mong cầu có sự báo đáp lại.

4. Đem công đức này mà ban khắp cho chúng sinh.

Rồi Phật nói kệ:

Bố thí giúp người nghèo

Tâm làm không nặng nhẹ

Trí tuệ không mong cầu

Không mong hoàn trả lại.

Nhớ thương hết mọi loài

Qua lại ở cùng khắp

Đem cho công đức này

Khiến được đến đạo lớn.

Phật bảo trưởng giả:

–Giữ giới có bốn điều, mau thành Đại thừa:

1. Giữ miệng, phòng hộ thân tâm, không nhớ nghĩ điều trái quấy.

2. Ra, vào, đi đứng, không mất lễ tiết.

3. Không mong cầu sinh ở địa vị Chuyển luân thánh vương hay Phạm vương, Đế Thích.

4. Đem giới cấm này ân cần ban phát cho chúng sinh.

Rồi Phật nói kệ:

Giữ gìn thân, khẩu, ý

Tâm vững như núi lớn

Khi ra, vào, đi, đứng

Chưa từng mất tiết lễ.

Không mong sinh cõi trời

Thích, Phạm, Chuyển luân vương

Đem việc làm chánh này

Ban cho khắp mọi người.

Phật bảo trưởng giả:

–Nhẫn nhục có bốn điều mau thành Đại thừa:

1. Nếu bị ai mắng chửi, thì không suy nghĩ đến âm thanh làm gì.

2. Nếu bị ai đánh đạp, coi như vô hình.

3. Nếu bị ai chê bai, làm nhục, coi như gió thổi.

4. Nếu bị ai hãm hại, nên ôm lòng thương với họ.

Rồi Phật nói kệ:

Bị đánh chửi, cũng mặc

Tự xét vốn vô hình

Nếu ý sân khởi dậy

Tâm liền thu cho đúng.

Nhan sắc hòa tâm vui

Được mọi người cung kính

Làm vậy được thành Phật

Ba hai tướng sáng chói.

Rồi Phật bảo trưởng giả:

–Tinh tấn có bốn điều:

1. Sớm tối hầu hạ chánh pháp chưa từng có biếng lười.

2. Thà mất thân mạng, không vi phạm lời dạy.

3. Siêng năng đọc tụng kinh điển sâu xa, không để chán nản, mệt mỏi.

4. Rộng muốn cứu giúp nhiều người bị nguy ách.

Phật nói kệ:

Sớm tối giữ gìn pháp

Chưa từng có xao lãng

Thà mất thân mạng mình

Chớ không trái lời dạy.

Tụng tập kinh điển sâu

Không để cho chán, mệt

Cứu giúp người nguy ách

Không để tâm lo sợ.

Phật bảo trưởng giả:

–Thiền định có bốn điều:

1. Ưa thích sự tinh tấn tu tập một mình, ở chỗ yên tĩnh.

2. Thân, khẩu, ý trong sạch khiến không rối loạn.

3. Tuy ở giữa chỗ đông đảo, náo loạn, nhưng có thể tự định tĩnh.

4. Tâm phóng khoáng tự nhiên, không bị sự dính mắc.

Rồi Phật nói kệ:

Tu tinh tấn rất tốt

Chí ở nơi vắng vẻ

Trong sạch thân, khẩu, ý

Chưa từng để náo loạn.

Giữa chúng đông ồn ào

Tâm định, không hoảng hốt

Một lòng thấy mười phương

Đạo tuệ khởi thần túc.

Phật bảo trưởng giả:

–Trí tuệ có bốn điều:

1. Hiểu rõ thân là không, chỉ do bốn đại hợp thành, tan rã, vốn không chủ thể.

2. Biết được ba cõi đều do tâm tạo, tâm như huyễn hóa, chỉ dựa vào hình thể chúng sinh mà đứng vững.

3. Hiểu rõ năm ấm vốn không có nơi chốn, tùy theo đối tượng mà sinh ra các tình thức.

4. Hiểu được mười hai nhân duyên vốn không có nguồn gốc, chỉ do đối đãi mà hiện ra.

Rồi Phật nói kệ:

Hiểu được thân vốn không

Do bốn đại hợp thành

Mất, tan, không nơi chốn

Từ tâm mà được sinh.

Năm ấm vốn không căn

Có tên do dính mắc

Mười hai duyên không mối

Hiểu được tất an vui.

Phật bảo trưởng giả:

–Trí tuệ lại có sáu điều:

1. Biết sắc như bọt nước.

2. Hiểu được thọ như bong bóng nước.

3. Tư tưởng như sóng nắng.

4. Hiểu rõ sinh tử như thân cây chuối.

5. Xét kỹ thức như huyễn hóa.

6. Tâm thần như bóng, tiếng vang, vốn không toan tính, đều không có nơi chốn.

Rồi Phật nói kệ:

Hiểu sắc như bọt nước

Thọ như bong bóng nước

Tư tưởng như sóng nắng

Sinh từ như thân chuối.

Biết thức giả như huyễn

Ba cõi không gì đẹp

Phân biệt đều rỗng không

Vậy nên đến đại đạo.

Phật bảo trưởng giả:

–Tâm Từ có bốn điều:

1. Lòng Từ nhớ nghĩ khắp mười phương.

2. Như mẹ thương con.

3. Rất thương xót nhớ nghĩ.

4. Như thân không khác.

Rồi Phật nói kệ:

Lòng Từ nhớ mười phương

Như mẹ thương con đỏ

Luôn ôm lòng thương xót

Như thân mình không khác.

Phật bảo trưởng giả:

–Tâm Bi có bốn điều:

1. Thương xót chúng sinh.

2. Vì họ mà rơi lệ như mưa.

3. Thân muốn chịu tội thay.

4. Đem thân mạng cứu giúp.

Tâm Hỷ có bốn điều:

1. Nhan sắc hòa thuận.

2. Khéo nói.

3. Thuyết kinh.

4. Giải nghĩa.

Tâm Xả có bốn điều:

1. Dạy bỏ điều ác, thành tựu việc lành.

2. Khuyên dạy người quy y Tam bảo.

3. Khiến phát đạo tâm.

4. Giáo hóa chúng sinh.

Rồi Phật nói kệ:

Thương người rơi nước mắt

Thân muốn chịu tội thay

Bỏ mạng để cứu giúp

Không đem lòng sân hận.

Hòa nhã thuyết pháp lành

Giảng pháp, phân biệt nghĩa

Dạy bỏ ác làm lành

Khuyên quy y Tam bảo.

Phật bảo trưởng giả:

–Có bốn pháp mau thành đạo Vô thượng chánh chân.

1. Hiểu không, học những điều không chỗ mong cầu.

2. Không tướng, không chỗ hy vọng.

3. Không nguyện, không mong sự tái sinh.

4. Đối với nghiệp ba thừa luôn bình đẳng, không có quá khứ, vị lai, hiện tại.

Rồi Phật nói kệ:

Hiểu không, không chỗ cầu

Không tướng, không quả báo

Không nguyện, mong tái sinh

Bình đẳng nghiệp ba đời.

Phật bảo trưởng giả:

–Có bốn pháp mau thành Phật đạo:

1. Tất cả đều vốn trong sạch.

2. Hiểu rõ khắp cả vạn vật, đều như huyễn hóa.

3. Sinh tử dứt sạch đều do nhân duyên.

4. Nhân duyên đó, vốn cũng vô hình.

Rồi Phật nói kệ:

Tất cả vốn trong sạch

Vạn vật như huyễn hóa

Sinh tử từ duyên đối

Nó vốn cũng vô hình.

Phật bảo trưởng giả:

–Có sáu pháp mau thành Chánh giác:

1. Thân thường hành Từ bi, để không oán, không kết.

2. Miệng thường dùng Từ bi, để diễn thuyết trí tuệ sâu xa.

3. Tâm Từ bi, nhu hòa, thương xót, nhớ nghĩ chúng sinh ở mười phương.

4. Giữ giới không vọng tưởng, để mong cầu sự nghiệp Đại thừa.

5. Xem xét đúng đắn để thấy mười phương là không, đạo tục không hai.

6. Ban phát đầy đủ thức ăn để cứu nghiệp thân, giúp nó trong lúc nguy ách.

Rồi Phật nói kệ:

Thân luôn làm lòng lành

Chưa từng gây oán, kết

Miệng nói lời thương yêu

Giảng trí tuệ sâu xa.

Tâm nhu hòa điều thuận

Thương xót khắp mười phương

Giữ giới không vọng tưởng

Chánh quán mười phương không.

Phật bảo trưởng giả:

–Có bốn điều mau thành Phật đạo:

1. Phụng trì tinh tấn, không có chỗ dính mắc.

2. Giáo hóa chúng sinh không dứt đạo tâm.

3. Qua lại vòng sinh tử không nhàm chán, sợ hãi.

4. Đại Từ, đại Bi nhưng không bỏ trí tuệ phương tiện.

Rồi Phật nói kệ:

Tinh tấn không chỗ đắm

Giáo hóa chưa từng dứt

Không nhàm chán sinh tử

Không bỏ tuệ phương tiện.

Phật bảo trưởng giả:

–Khai hóa chúng sinh có bốn điều:

1. Ai không tin việc sinh tử, thì dùng họa phước hiện tại để ví dụ.

2. Ai không tin Tam bảo thì trình bày rõ về đạo lớn.

3. Ai mê hoặc, tà kiến, thì chỉ dạy ba thừa. Phật đạo là trên hết, không bè bạn.

4. Những gì có trong ba cõi đều như huyễn hóa, không một chút chân thật, chắc chắn!

Rồi Phật nói kệ:

Không tin sinh tử, bày phước họa

Ai rơi tà kiến, giảng đại đạo

Phật đạo là duy nhất, không bạn

Ba cõi đều không, như huyễn hóa.

Phật bảo trưởng giả:

–Khai hóa lại có bảy điều.

1. Ai tham lam keo kiệt, thì dạy họ biết bố thí.

2. Ai phạm điều ác, khuyên họ giữ giới.

3. Ai sân hận, khuyên họ nên nhẫn nhục.

4. Ai lười biếng, dạy họ nên siêng năng tiến tới.

5. Ai loạn tâm, dạy họ cách tập trung ý.

6. Ai ngu tối, dạy họ Trí tuệ ba-la-mật không cùng.

7. Ai không biết tùy thời, trình bày cho họ phương tiện quyền xảo.

Rồi Phật nói kệ:

Bỏn sẻn, dạy bố thí

Làm ác, khuyên giữ giới

Sân giận, cần nhẫn nhục

Lười biếng, nên tinh tấn.

Loạn tâm, bày định ý

Ngu tối, dạy học hỏi

Trí tuệ Độ vô cực

Tùy thời phát quyền xảo.

Khi ấy, Bồ-tát Tùy Thời bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Vì sao việc học có thượng, trung, hạ? Sao tất cả đều không đến Đại thừa?

Phật nói:

–Với người học, tâm và cái thấy có xa gần; hiểu biết có sâu cạn, ý chí có tốt xấu nên mới bày ra ba thừa. Tánh ra không có ba, chỉ giả nói để làm thí dụ.

Ví như có đại thần, thông minh, trí tuệ, sống vì nước. Việc quan trọng trong triều vua đều cho tham dự, luận bàn việc nước, mạnh dạn giao công việc không chút hoài nghi. Đại thần đó có ba người bạn thân:

1. Con vua.

2. Bậc tôn quý.

3. Người thường dân.

Đại thần xử trị việc nước có đôi điều sơ suất, nhiều người bàn tán, vào thưa với vua là đại thần có mưu đồ phản nghịch. Vua nghi ngờ, hỏi các cận thần: “Nên xử tội gì?” Các quan liền đưa ra nhiều tội nặng; người nói chém đầu; người nói chặt tay, chặt chân; người nói cắt tai và mũi, móc mắt, xẻo lưỡi. Vua nghe các quan luận bàn tội nặng, liền bảo: “Không nên như vậy. Người này thông minh, sáng suốt, nhưng gặp phải lỗi nhỏ, không đáng tội như vậy, chỉ nên bắt bỏ tù”. Các quan chỉ biết phục tùng, không dám nói nữa. Vua bảo cận thần: “Mau chóng xuống văn thư, bắt hắn bỏ vào trong ngục”.

Khi ấy, bạn thân là người thường dân, nghe được lòng thương xót, muốn cứu ra khỏi ngục. Nhưng vì thế lực yếu, không kham nổi sự việc. Chỉ biết đem y phục, đồ ăn uống, cung cấp hằng ngày, để không thiếu thốn, nhưng không thể làm cho thoát khỏi sự đánh đập tra khảo.

Người bạn tôn quý, khi nghe được cũng rất đau lòng, liền đến chỗ cai ngục, để cố giải thích nhưng không thoát khỏi sự đánh đập khổ sở và cũng không nghĩ được cách gì để cứu ra khỏi ngục tù.

Còn bạn là thái tử, khi nghe điều này, lấy làm tức giận cho rằng, bạn thân của mình không có tội nặng, chỉ vì các quan thù hiềm lẫn nhau, nên gièm pha với vua, tội không đáng bỏ tù. Thái tử bèn đến chỗ vua, phân trần đầy đủ gốc ngọn, cho rằng không có ý định phản nghịch. Cúi xin phụ vương vì con mà xá tội tai ương này. Vua vì thương con, nên mau chóng thả người kia ra khỏi tù. Gặp lại vua, mới biết nghiệp nó làm.

Cho như vậy, vua nước đó, ví dụ là Như Lai, thái tử ấy ví dụ là Trí tuệ độ vô cực khéo dùng phương tiện quyền xảo, là Bồ-tát mau chứng đắc pháp Vô sở tùng sinh nhẫn, nên được tuệ quyền xảo, vượt ra ngoài ba cõi địa ngục, được thành Phật, cứu độ khắp chúng sinh. Bạn thân tôn quý được dụ như là thực hành giới sạch, đã xả bỏ ba đường ác, nhưng không lìa ba cõi; có thể hưởng thọ phước báo ở trời, người, nhưng không đạt đến đạo. Người bạn thường dân được dụ như là nghiệp ban cho. Người này vượt thoát cõi ngạ quỷ, nhưng không

thoát được ách nạn ở địa ngục, súc sinh.

Vì sao? Vì chủng tánh nào, thì ở loài đó. Như phát tâm với đạo Vô thượng chánh chân, phụng trì đại Từ, đại Bi không cùng, giáo hóa tất cả, cho nên đạt đến Phật đạo. Chỉ theo đạo lớn, mà không đạt được pháp nghĩa sâu xa, không hiểu rõ sự tiến lui, tự ngưng giữa đường, nên gọi là Duyên giác. Sợ khổ nạn xoay vần trong vòng sinh tử, chỉ muốn tự cứu mình, không nghĩ đến nỗi khổ người khác, cho nên rơi vào Thanh văn. Mỗi hạng, tùy theo bản hạnh mà được như chí nguyện.

Khi Phật thuyết kinh này, cư sĩ Cấp Cô Độc cùng với năm trăm trưởng giả đều phát tâm đạo Vô thượng chánh chân; có cả ngàn người xa lìa bụi trần nhơ đục; đạt được con mắt pháp trong sạch; các loại âm nhạc, loại đàn không hầu, không đánh tự kêu, chim bay thú chạy đều cất tiếng hòa nhã. Ngay lúc ấy, không ai mà không vui vẻ tự quay về nương nơi Phật.

Cư sĩ lại hỏi:

–Bạch Thế Tôn! Người mới học đạo, nên chí tâm vào pháp gì?

Phật nói:

–Trước tiên phải tu tập năm giới, tự quay về nương ở ba ngôi.

Năm giới là gì?

1. Lòng lành thương xót đầy nhân ái, không giết hại.

2. Trong sạch, liêm khiết, không trộm cướp.

3. Trinh khiết, cao quý, trong sáng, không dâm dật.

4. Dốc lòng tin tưởng, tự tánh hòa hợp, không dối trá.

5. Cốt đạt đến tâm chí sáng suốt, không bị loạn động.

Ba tự quy y là gì?

1. Quy y Phật, là bậc Vô thượng chánh chân.

2. Quy y Pháp để tự chế ngự tâm mình.

3. Quy y các Thánh chúng, để thọ nhận sự rộng lớn, giống như biển mênh mông, không gì bọc lại được.

Lại có bốn quả:

1. Đạo tích.

2. Vãng hoàn.

3. Bất hoàn.

4. Vô trước.

Duyên giác cho đến Phật, Vô thượng đại đạo, được thân trời, người đều do từ đây sinh; kế đến thực hành bốn tâm bình đẳng, bốn Ân, bốn Biện tài, sáu Độ vô cực, đại Từ, đại Bi, được thành đạo lớn. Biết đời trước vô cùng, thấy rõ vô hạn, giáo huấn mười phương, đạt hết tất cả trí.

A-nan bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Kinh này gọi là kinh gì và phụng hành thế nào?

Phật nói:

–Kinh này gọi là Giải Tục Gia. Tài nghiệp của người xuất gia tu đạo Vô thượng chánh chân, có ba loại. Vậy tóm lại, gọi là Diễn Đạo Tục Nghiệp.

Phật nói như vậy rồi, Hiền giả A-nan, Cư sĩ Cấp Cô Độc, năm trăm Thanh tín sĩ, hoan hỷ làm lễ rồi lui ra.

Số 821 - Kinh Đại Phương Quảng Như Lai Bí Mật Tạng - Quyển Thượng

SỐ 821

KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG NHƯ

LAI BÍ MẬT TẠNG

QUYỂN THƯỢNG

Hán dịch: Mất tên người dịch.

Tôi nghe như vầy:

Một thời, Đức Phật cùng với tám ngàn đại Tỳ-kheo và ba vạn hai ngàn Đại Bồ-tát, ở tại núi Kỳ-xà-quật, thuộc thành Vương xá.

Các vị đều là bậc có tiếng tăm được nhiều người biết, đều đã đạt Đà-la-ni, biện tài vô ngại; đã chứng được pháp Vô sinh nhẫn; chiến thắng ma oán, sướng tự tại trong tất cả pháp; thông suốt tất cả mọi thần thông biến hóa; tất cả thiền định Tam-muội đều hoàn hảo, ra vào tự do. Vì các chúng sinh, hành động không cần cầu thỉnh xa lìa mọi phiền não, khéo hiểu rõ cái gốc của chúng sinh. Khéo biết nương tựa nơi pháp liễu nghĩa. Trong sáng tu tập sáu pháp Ba-la-mật để đến bờ bên kia. Dạo chơi trong năm đường, giáo hóa chúng sinh, tâm không chán mỏi. Trải qua vô lượng, vô biên trăm ngàn vạn ức na-do-tha kiếp, tu tập các hạnh, đã từng cúng dường vô lượng chư Phật. Được sự hộ trì của chư Phật, giữ vững thành Chánh pháp, không để đứt mất hạt giống giác ngộ. Thường dùng tất cả Đức thánh sướng vui, chuyển bánh xe pháp tốt đẹp. Qua lại dễ dàng vô biên, hầu hạ, cúng dường chư Phật. Rống tiếng sư tử lớn, lèo lái con thuyền pháp lớn, đánh trống pháp lớn, thổi kèn pháp lớn. Khéo tập hợp tất cả phước đức trang nghiêm, tướng tốt trang nghiêm thân;

định niệm trí tuệ, sáng suốt tiến tới vững chắc, biết rõ sự hổ thẹn. Tự vui với pháp lành, thành tựu đầy đủ đại Từ, đại Bi. Ánh sáng của các vị ấy, che lấp ánh sáng của mặt trời, mặt trăng. Không bị ô nhiễm bởi tám pháp ở thế gian là: Yếu, phá bỏ, khen, quở trách, ca ngợi, khổ, vui. Không cao, không thấp, khéo dứt sạch yêu ghét, thường dùng phương tiện tương ưng với trí tuệ. Tùy theo căn tánh chúng sinh, mà khéo léo giáo hóa, cứu độ nhưng không thấy có người để cứu độ. Có làm điều gì, đều xem xét kỹ lưỡng. Không bị các khổ hoạn về nghiệp của thân, khẩu, ý. Tu tập định tuệ hoàn hảo trang nghiêm.

Tâm của các vị ấy đều nhu hòa, dịu dàng, giống như rồng lớn, như sư tử lớn, chiến thắng được ngoại đạo. Tinh tấn hướng đến bậc đại trượng phu, xa lìa các sợ hãi. Giỏi về sự quyết cắt đứt những nghi lầm của chúng sinh. Khéo léo khuyến thỉnh vô lượng chư Phật, chuyển xe pháp. An ổn trụ trong nguyện lớn, vĩnh viễn xa lìa nhị kiến. Luôn luôn chuyên cần độ thoát cho tất cả chúng sinh. Biết rõ nhân duyên phát khởi sự trong sạch hay nhơ bẩn. Tu tập sự nhớ nghĩ chân chánh, không khởi sinh nhớ nghĩ về Thanh văn, Duyên giác. Trong tâm không hề xả bỏ trí tuệ quý báu. Tâm ấy thanh tịnh giống như hư không. Thân ấy dịu dàng. Tâm không nhiễm ô, ý không hư hoại. Dù đến chỗ nào, tâm cũng không bị dính mắc. Âm thanh phát ra dịu dàng hòa nhã. Nói ra điều gì đều trình bày rõ ràng, dễ hiểu, lời nói trong sạch, không nói pháp ô nhiễm dù chỉ một câu! Luôn luôn quan sát ân đức người khác, dũng mãnh không bạn, ý chí muốn đến đạo tràng.

Danh hiệu của các vị đó là: Bồ-tát Sơn Cang, Bồ-tát Đại Sơn, Bồ-tát Trì Sơn Nham, Bồ-tát Sơn Tích Vương, Bồ-tát Thạch Sơn Vương, Bồ-tát Đại Tấn, Bồ-tát Tín Tấn, Bồ-tát Cực Tấn, Bồ-tát Hỷ Thủ, Bồ-tát Bảo Ấn Thủ, Bồ-tát Bảo Thủ, Bồ-tát Đức Thủ, Bồ-tát Đăng Thủ, Bồ-tát Thường Cử Thủ, Bồ-tát Thường Hạ Thủ, Bồ-tát Thường Hỷ Căn, Bồ-tát Thường Tư Niệm, Bồ-tát Thường Cần, Bồ-tát Thường Quán, Bồ-tát Pháp Dũng Vương, Bồ-tát Tịnh Bảo Quang Minh Oai Đức Vương, Bồ-tát Ma-ni Quang Vương, Bồ-tát Quá Chư Cái, Bồ-tát Tổng Trì Tự Tại Vương, Bồ-tát Phát Tâm Chuyển Pháp Luân, Bồ-tát Pháp Dũng, Bồ-tát Tịnh Chúng Sinh Bảo Dũng, Bồ-tát

Đạo Phân Vị, Bồ-tát Thiệp Biện, Bồ-tát Vô Ngại Biện, Bồ-tát Bất Động Túc Tấn, Bồ-tát Kim Cang Túc Tấn, Bồ-tát Kim Cang Chí, Bồ-tát Hư Không Tạng, Bồ-tát Tướng Hảo Tích Nghiêm, Bồ-tát Hoại Quỷ Võng, Bồ-tát Thắng Chí, Bồ-tát Đạo Sư, Bồ-tát Hỷ Kiến, Hiền Hộ mười sáu vị Đại sĩ, Di-lặc Bồ-tát Hiền kiếp ở cung trời Đâu-suất-đà Mạn-đà-la hoa hương làm thượng thủ. Ba vạn hai ngàn vị ở Tha hóa tự tại Thiên vương. Các Thiên tử như vậy và những vị khác, đều hướng đến Đại thừa. Chư Thiên ở cõi Dục, cõi Sắc, ở trời Tịnh cư, Thích, Phạm, hộ đời ở tam thiên đại thiên thế giới, tất cả đều tập hợp đông đủ cung kính, cúng dường, lễ bái Như Lai.

Khi Thế Tôn thuyết pháp cho vô lượng trăm ngàn đại chúng đang cung kính vây quanh, thì ở phương Đông, cách cõi Phật này bảy mươi hai ức, có cõi Phật, tên là Thường xuất đại pháp chi âm. Cõi đó có Đức Phật, hiệu là Bảo Trượng Như Lai Ứng Cúng Chánh Biến Tri Giác, đang còn ở tại đó. Nước đó thường phát ra pháp âm rộng lớn. Tất cả nước ở sông ngòi, ao, suối, tất cả rừng cây, tất cả hoa, tất cả lá, tất cả quả, tất cả lâu đài, thường phát ra pháp âm của pháp bảo vô thượng. Chúng sinh cõi đó, thường nghe pháp âm thù thắng vi diệu.

Nước của Phật Bảo Trượng, thường phát ra pháp âm rộng lớn. Trong nước có vị Bồ-tát, tên là Vô Lượng Chí Trang Nghiêm Vương. Bồ-tát này chiêm ngưỡng Phật Bảo Trượng, rồi nhanh như thời gian tráng sĩ duỗi cánh tay, trong chốc lát, ẩn mất trong nước. Thường xuất Đại Pháp Âm ấy. Và chỉ trong một niệm, đã đến thế giới Ta-bà này.

Bấy giờ, Bồ-tát Vô Lượng Chí Trang Nghiêm Vương, hóa ra tám vạn bốn ngàn đài báu, làm bằng các loại châu báu xinh đẹp. Bốn phương có bốn trụ, ngang rộng bằng nhau, vô cùng trang nghiêm đẹp đẽ. Mỗi một đài hoa báu, hóa thành tám vạn bốn ngàn cây báu với hoa và trái sum suê. Dưới mỗi một cây đều hóa thành tòa Sư tử báu, phủ lấp bằng các vật báu và được trải bằng trăm ngàn tấm vải mềm mại. Trên các tòa này, đều có Phật ngồi, hình sắc, tướng mạo giống như Đức Thích-ca Mâu-ni.

Bồ-tát Vô Lượng Chí Trang Nghiêm Vương, hóa hiện như vậy rồi, lại biến ra nhiều lọng báu, khắp trong hư không; khắp cả trăm

ngàn do-tuần những tấm lụa vuông vức rủ xuống, trang trí bằng lưới đẹp có gắn các chuông nhỏ. Gió thổi các chuông nhỏ phát ra âm thanh nhu hòa, nhẹ nhàng, đáng yêu. Âm thanh đó vang khắp tam thiên đại thiên thế giới chư Phật.

Tam thiên đại thiên thế giới lúc này, bằng phẳng như lòng bàn tay, sinh ra nhiều hoa sen báu, cúng dường Như Lai. Bồ-tát Vô Lượng Chí Trang Nghiêm Vương, dùng tám vạn bốn ngàn đài báu, đến nhiễu quanh chỗ Phật.

Bấy giờ, đại chúng thấy việc biến hóa này là chưa từng có, nên nói rằng: “Theo sự thấy biết như vầy, thì Đại sĩ này đến để trang nghiêm tướng sư, chắc chắn sẽ nói pháp lớn và làm các việc để trang nghiêm tam thiên đại thiên thế giới. Lại có lọng báu lơ lửng giữa hư không che trên Đức Như Lai, làm cho tất cả cung điện trời đều bị che lấp”.

Khi đó, Đại đức Ma-ha Ca-diếp nương oai lực Phật, từ chỗ ngồi, đứng dậy, sửa sang y phục, bày vai áo bên phải, gối phải sát đất, chắp tay hướng về phía Đức Phật, nói kệ:

Ánh sáng sạch trong từ hư không

Che lấp ánh sáng trời Thích, Phạm

Cả mặt trời, mặt trăng hỏa châu

Cúi xin Nhân Tôn giảng tướng này.

Trên không trung hiện lọng báu đẹp

Phủ khắp cả trăm ngàn do-tuần

Trang nghiêm bằng cờ phướn lưới chuông

Nay Thế Tôn rưới trận mưa pháp.

Lưới chuông phát âm thanh vi diệu

Âm đó vang khắp cõi Phật này

Nghe âm thanh ấy, phiền não dứt

Vì lợi ích gì, nói điều này.

Ba ngàn thế giới phẳng như tay

Trăm ngàn hoa sen mọc từ đất

Hương hoa làm sảng khoái thân tâm

Oai đức này là thế nào đây!

Ở phương Đông phóng ánh sắc vàng

Tám vạn bốn ngàn lọng báu đẹp

Tòa Sư tử trong đài cây báu

Thấy như Đạo sư Thích Sư Tử.

Đạo Sư, việc này lợi ích gì?

Ai thấy điều này có ích chi?

Phải chăng trí Phật lại xuất hiện

Đầy đủ vô lượng các thần biến.

Bấy giờ, Phật dạy Đại Ca-diếp:

–Cách đây bảy mươi hai ức cõi Phật, ở phương Đông, có nước tên Thường xuất đại pháp âm. Trong nước đó, có Phật hiệu là Bảo Trượng, hiện đang còn ở đó. Trong nước đó, có Bồ-tát tên là Vô Lượng Chí Trang Nghiêm Vương đi đến cõi này, thấy ta, nên lễ bái, thăm hỏi, nghe pháp, vì các Bồ-tát mà sinh đại pháp dục, sinh đại pháp lực, tập đại pháp trí. Muốn hiện ra công đức của nước Thường xuất đại pháp âm và công đức của Phật Bảo Trượng. Vì nhân duyên này, nên Bồ-tát Vô Lượng Chí Trang Nghiêm Vương, đến thế giới Ta-bà này và làm lợi ích cho chúng sinh chỉ một ngày một đêm, mà hơn cả các pháp đại Thanh văn ở khắp tam thiên đại thiên thế giới làm lợi ích chúng sinh. Giả sử số lượng của quý vị, giống như lúa mè, tre, lau, mía, rừng rậm đều làm lợi ích cho chúng sinh suốt một kiếp, cũng bằng như trên, không khác.

Đại đức Ca-diếp bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Người ở Diêm-phù-đề nếu được nghe danh hiệu Đại Trượng Phu này mà được lợi ích như trên, huống chi là có lòng tin lắng nghe giảng pháp.

Khi ấy, Bồ-tát Vô Lượng Chí Trang Nghiêm Vương và các đài báu đến đứng trước Như Lai và đảnh lễ sát chân Phật. Lúc đang lễ Phật, tam thiên đại thiên thế giới chấn động sáu cách. Trăm ngàn loại âm nhạc, không đánh tự kêu. Tất cả đại chúng đều đảnh lễ sát chân Như Lai. Bấy giờ, Vô Lượng Chí Trang Nghiêm Vương nhiễu quanh Phật ba vòng, tám vạn bốn ngàn đài báu cũng nhiễu quanh Phật ba vòng. Nhiễu ba vòng rồi, chắp tay hướng Phật, nói kệ ca ngợi:

Khéo nói lời tốt đẹp trang nhã

Không lẫn, không tạp, sạch không nhơ

Đáng bậc oai đức tuệ thù thắng

Nay con đảnh lễ Đấng cao cả.

Đủ cả trăm ngàn ức công đức

Cho sự an vui diệt các khổ

Từ, Bi, Hỷ, Xả khắp ba cõi

Thuyết pháp đoạn trừ nhơ bụi trần.

Chư Phật mười phương khen Thế Tôn

Phật đắc Bồ-đề đời xấu ác

Cứu độ chúng sinh không mỏi mệt

Độ một chúng sinh đã là khó.

Tất cả chư Phật đều bình đẳng

Trí tuệ thần thông, hiệu Nhân Tôn

Phật pháp sáng trong không gì bằng

Thuận chúng sinh hiện ra thấp hèn.

Nếu cần hiện ra cảnh giới Phật

Tất cả chúng sinh tâm mê loạn

Đại Bi, lợi ích đều như nhau

Tùy theo đối tượng mà thuyết pháp.

Trí lớn Thế Tôn, chúng đều thích

Nhan sắc hiền hòa lời êm diệu

Xét ra đức trời, người không bằng

Cho nên vui vẻ đảnh lễ Phật.

Nhất thiết trí cùng các chúng sinh

Đến tận các pháp, thắng ngoại đạo

Tất cả thấy biết hàng ma oán

Đảnh lễ mười phương, vượt các lực.

Niềm vui chân thật lời chắc thật

Khéo biết như nói như làm

Khổ vui không động như núi, chúa

Con lạy Phật ban vui cho đời.

Bấy giờ, Bồ-tát Vô Lượng Chí Trang Nghiêm Vương nói kệ ca ngợi Phật xong, rồi thưa với Đức Phật:

–Bạch Thế Tôn! Đức Bảo Trượng Như Lai thăm hỏi Thế Tôn có ít bệnh, ít phiền não, đi đứng có nhẹ nhàng, hành đạo có được lợi ích an vui không?

Bạch Thế Tôn! Con muốn hỏi Như Lai Ứng Cúng Chánh Biến

Giác. Xin Thế Tôn cho phép, con mới dám hỏi.

Phật bảo Bồ-tát Vô Lượng Chí Trang Nghiêm Vương:

–Này thiện nam! Như Lai đang nghe. Nghi ngờ gì cứ hỏi. Ta sẽ theo lời hỏi của ông mà trả lời để tâm ông được cởi mở.

Bồ-tát Vô Lượng Chí Trang Nghiêm Vương bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Trước kia, con nghe Như Lai Ứng Cúng Chánh Biến Giác có pháp gọi là Như Lai bí mật tạng. Nếu có Bồ-tát nào, trụ được ở Bí mật tạng này, thì sẽ chứng đắc pháp vô tận, chứng đắc biện tài vô tận, thấy Phật vô tận, có thể khéo léo chứng đắc thần thông vô tận. Vì các chúng sinh làm chỗ nương dựa chân thật. Lành thay, bạch Thế Tôn! Xin Thế Tôn vì con diễn thuyết pháp Như Lai bí mật tạng.

Phật bảo Bồ-tát Vô Lượng Chí Trang Nghiêm Vương:

–Lành thay, lành thay! Thiện nam! Có thể hỏi Phật về pháp như vậy. Thiện nam! Ông đã từng ở hằng hà sa chỗ Phật, gieo trồng các căn lành, thưa hỏi, thọ thỉnh. Thiện nam! Nay ông lắng nghe và khéo suy nghĩ. Ta sẽ thuyết pháp Như Lai bí mật tạng.

Bồ-tát Vô Lượng Chí Trang Nghiêm Vương bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Con xin lắng nghe thọ giáo.

Phật nói:

–Thiện nam! Pháp Như Lai mật tạng, gọi là tâm Nhất thiết trí, đã phát tâm này thì phải giữ gìn vững chắc, không thoái lui, không xả bỏ, không rối loạn, nhớ nghĩ phải hoàn hảo, chỉ đường khuyến hóa mạnh mẽ. Sự dạy dỗ, lấy căn lành làm then chốt, giữ gìn sự an vui, luôn luôn vững chắc, làm những việc đáng làm là Bố thí, Trì giới, Nhẫn nhục, Tinh tấn, Thiền định, Phương tiện. Lấy tâm làm trụ, không nhiếp, không nhược, không yếu, không hoại, không biếng nhác, không bỏ, không lấy. Thuận theo tâm ấy thì được giác ngộ. Lấy nghiệp lành làm căn bản. Ngay thẳng chất phát không quanh co, đứng thẳng vững vàng, không giả, không dối, làm rồi không nghi, việc chưa làm thì làm. Việc đáng làm là nên siêng năng tu hành, bỏ hạnh bất chánh, cần tu chánh hạnh. Thiện nam! Đấy gọi là nhập vào pháp môn Như Lai bí mật tạng, là giữ vững tâm Nhất thiết trí, phải kiên trì giữ gìn, không xả bỏ.

Này thiện nam! Những gì là tâm Nhất thiết trí vững chắc?

Thiện nam, tâm Nhất thiết trí kiên cố có bốn, đó là:

1. Không nhớ nghĩ đến thừa nào khác.

2. Không kính lễ chư Thiên khác.

3. Không phát tâm khác.

4. Ý chí không chuyển.

Rồi Đức Phật nói kệ:

Không nhớ nghĩ thừa khác

Lễ Phật, không lễ trời

Không sinh tâm muốn khác

Không lễ bái phàm phu.

Khi tu hành pháp này

Tâm Nhất thiết trí vững

Ma quân và ngoại đạo

Chẳng đụng được lông tóc.

Này thiện nam! Lại có bốn pháp bảo vệ tâm Nhất thiết trí, đó là:

1. Không say đắm sắc đẹp.

2. Không lệ thuộc tiền tài.

3. Không lệ thuộc quyến thuộc.

4. Không say đắm quyền lực.

Rồi Đức Phật nói kệ:

Chẳng đắm say tài sắc

Quyến thuộc và quyền lực

Ngăn tài sắc, quyền lực

Quyến thuộc không buông lung.

Quán các pháp hữu vi

Tất cả đều vô thường

Không buông thả kiêu mạn

Giữ vững tâm Bồ-đề

Thực hành pháp công đức

Không thoái hướng Bồ-đề.

Này thiện nam! Lại có bốn pháp không lui tâm Bồ-đề:

1. Tu tập các Ba-la-mật.

2. Thân cận Bồ-tát chân thật.

3. Tu tập tâm đại Bi.

4. Dùng bốn Nhiếp pháp để thâu tóm chúng sinh.

Rồi Đức Phật nói kệ:

Thường tu sáu Độ, không ngừng nghỉ

Lắng nghe, nghe rồi tâm hiền hòa

Tuy sống cõi dục, lìa bạn xấu

Thân cận bạn lành, tùy sở thích.

Thường tu thắng đạo, gần hướng thượng

Luôn tập tâm Bi trụ bốn Nhiếp

Ưa thích ở yên tâm Bồ-đề

Tạo công đức Phật đâu còn khó.

Này thiện nam! Bồ-tát đầy đủ bốn pháp, không bỏ tâm Nhất thiết trí, đó là:

1. Tin công đức Phật.

2. Tu tập trí Phật.

3. Biết thần thông Phật.

4. Không mất hạt giống Phật.

Rồi Đức Phật nói kệ:

Tin hiểu công đức Phật

Siêng tu tập trí Phật

Biết được thần thông Phật

Luôn giữ giống Bồ-đề.

Hành trì pháp như vậy

Không bỏ tâm Bồ-đề

Tùy chỗ thấy chư Phật

Càng sinh sức tinh tấn.

Này thiện nam! Bồ-tát đầy đủ bốn pháp, trọn đời tâm Bồ-đề không bị rối loạn:

1. Luôn luôn thân cận gần gũi bên Phật.

2. Từ đó được nghe pháp của Như Lai.

3. Thường ca ngợi công đức Phật.

4. Nương dựa vào sự vắng lặng, nhân đó mà luôn nghĩ đến Phật.

Đây là bốn, Đức Phật nói kệ:

Hầu hạ nơi Như Lai

Tôn trọng và cung kính

Nếu có được nghe pháp

Nghe rồi, thực hành theo.

Thường ca ngợi Như Lai

Tin tưởng và yêu thích

Đã được nghe pháp rồi

Người trí nương vào nghĩa.

Ca tụng công đức Phật

Điều ngự cả thế gian

Cần nương tựa vào đó

Nghĩ đúng nơi chư Phật.

Công đức Phật vô số

Luôn xem hành động mình

Thường thích chỗ thanh vắng

Nhớ nghĩ Đức Như Lai.

Khéo giữ pháp như vậy

Tu hành, tâm bất loạn

Người ấy được Tam-muội

Không mất tâm Bồ-đề.

Này thiện nam! Bồ-tát đầy đủ bốn pháp, không quên tâm Bồ-đề, bốn pháp đó là:

1. Tôi cần phải vì tất cả chúng sinh, làm ruộng phước tốt.

2. Tôi phải thuyết đạo pháp.

3. Tôi phải tùy theo chỗ đến của Như Lai mà đến.

4. Tôi phải thật sự biết các hành của chúng sinh.

Rồi Đức Phật nói kệ:

Ta làm ruộng phước tốt thế gian

Người theo tà đạo, chỉ đường chánh

Phật đi đến đâu, con đến đó

Thường xuyên biết hành của chúng sinh.

Đại sĩ Bồ-tát nhớ đức này

Tâm nhớ Bồ-đề và đạo cả

Mau chóng thành tựu đạo Pháp vương

Đắc trí thần thông, vượt thế gian.

Này thiện nam! Bồ-tát đầy đủ bốn pháp nhớ nghĩ tâm Nhất thiết trí, đó là:

1. Dốc lòng nhớ nghĩ cái gốc của các pháp.

2. Nên nhớ pháp căn bản.

3. Phát tâm Nhất thiết trí là tháp báu ở đời.

4. Nên nhớ tưởng bảo tháp.

Rồi Đức Phật nói kệ:

Nên dốc lòng hết ý

Nhớ nghĩ điều tốt đẹp

Đó là các pháp gốc

Tất cả tháp thế gian.

Thường nhớ tâm Bồ-đề

Ý trụ, tốt khéo trụ

Đó là mười Lực gốc

Làm tháp cho trời, người.

Này thiện nam! Bồ-tát có đầy đủ bốn pháp, sẽ có tâm Nhất thiết trí, đó là:

1. Dùng sức thần thông tu tập, không để mất bản hạnh.

2. Năm Căn, năm Lực tròn đầy.

3. Thân tâm tinh tấn nhưng không có ngã.

4. Siêng năng thực hành tinh tấn, vì lợi ích người khác.

Rồi Đức Phật nói kệ:

Được diễn nói bốn pháp

Phát khởi tâm Bồ-đề

Nếu trí tuệ tăng trưởng

Ngăn chặn các phiền não.

Tuệ lực và thông đạt

Siêng năng tinh tấn vậy

Là đã an trụ rồi

Trang nghiêm không biếng nhác.

Không quên lời đã nguyện

Khéo an trụ Căn, Lực

Thân tâm không mệt mỏi

Siêng cầu thân chân thật.

Phát khởi được như vậy

Tâm Bồ-đề lớn mạnh

Trí tuệ được như vậy

Như trời trăng tăng trưởng.

Này thiện nam! Bồ-tát có bốn pháp, khuyến khích phát tâm Bồ-đề:

1. Ở giữa đại chúng khen ngợi, ca tụng tâm Bồ-đề.

2. Làm cho họ hiểu rõ sự phát triển tâm Bồ-đề.

3. Khéo dạy dỗ họ thuận theo sư trưởng, để phát tâm trong sạch.

4. Tất cả phiền não, không còn quấy nhiễu.

Rồi Đức Phật nói kệ:

Hướng dẫn về tâm đạo

Trước tiên trụ gốc này

Sẽ được Nhất thiết trí

Gọi là biết nguyên nhân.

Là tâm Nhất thiết trí

Luôn trong sạch chiếu sáng

Thường trụ ở trong đó

Nơi thế gian đảnh lễ.

Luôn nói lời hòa nhã

Mau chóng vâng lời dạy

Hỏi các bậc Sư trưởng

Được tâm Nhất thiết trí.

Bản tánh luôn trong sạch

Giữ gìn tâm Bồ-đề

Lìa phiền não sáng trong

Hơn hết không chống trái.

Này thiện nam! Bồ-tát có bốn pháp, rõ bày tâm Bồ-đề, đó là:

1. Đây là chỗ ta trụ.

2. Trụ chỗ này rồi, thì mở bày giảng nói.

3. Biết trong tâm này, có vô lượng công đức.

4. Vì người khác mà thuyết các điều như vậy.

Rồi Phật nói kệ:

Khéo trụ đúng chỗ trụ

Bồ-tát trụ đây rồi

Ca ngợi pháp như vầy:

Tâm tốt của Bồ-đề.

Vô lượng đạo tâm đức

Phát khởi và ca tụng

Khen ngợi rồi làm theo

Chứng đắc theo lời khen.

Thiện nam! Bồ-tát có bốn pháp, để dạy dỗ, tu tập tâm Bồ-đề, đó là:

1. Không sỗ sàng.

2. Lời nói dịu dàng.

3. Không thô bạo.

4. Sắc mặt vui vẻ.

Rồi Đức Phật nói kệ:

Giảng nói nghĩa dịu dàng

Không được có sỗ sàng

Sắc vui trụ pháp này

Dạy người phát Bồ-đề.

Này thiện nam, Bồ-tát có bốn pháp, lấy căn lành làm đầu, để xây dựng tâm Bồ-đề, đó là:

1. Thành tựu đầy đủ tướng tốt, mở cửa làm việc ban cho lớn.

2. Tu hành thanh tịnh cõi Phật, thực hành đủ các loại ban phát.

3. Trí tuệ trong sáng, điều phục lòng cao ngạo.

4. Đầy đủ trí tuệ, tu tập sự học rộng.

Rồi Phật nói kệ:

Thường mở cửa đại thí

Tới được bờ tướng tốt

Khéo làm việc ban cho

Được đến cõi Tịnh độ.

Không bao giờ cao ngạo

Mãi cầu trí tuệ Phật

Tập nghe không đầy đủ

Có lợi cho trí tuệ.

Được diệu tướng như vậy

Là cách khởi đạo căn

Tâm khéo tùy chỗ chuyển

Tu tập công đức trước.

Này thiện nam! Bồ-tát có bốn pháp luôn được mừng vui:

1. Vui mừng khi thấy Phật.

2. Thấy các Bồ-tát khác thắng tinh tấn, trong lòng mừng vui.

3. Nói như vầy: “Đến bao giờ, ta mới được thọ ký đạo Vô thượng Bồ-đề! Đến bao giờ ta mới làm Phật sự cho chúng sinh đây!”

4. Sinh mừng vui đối với trí tuệ Phật.

Rồi Đức Phật nói kệ:

Biết đến bao giờ, ta gặp Phật

Sinh lòng mừng vui muốn thấy Phật

Thấy Bồ-tát thắng tinh tấn khác

Sinh vui ưa tu tinh tấn này.

Đến bao giờ ta mới đủ đức

Để được thọ ký, chứng Bồ-đề

Thắng trí phương nào làm Pháp vương

Bồ-tát thường sinh sướng vui này.

Đến bao giờ làm được việc Phật

Được trí thần thông, đến bờ kia

Tiếng khen vang khắp mười phương cõi

Bồ-tát thường sinh sướng vui này.

Này thiện nam! Bồ-tát có bốn điều không vui lòng, đó là:

1. Không vui, khi được khen ngợi về những công đức không có thật mà được lợi dưỡng.

2. Không vui, khi được hưởng niềm vui sang giàu của Thích, Phạm, Hộ thế và Trời, Người.

3. Không vui, với tất cả hàng Thanh văn, Duyên giác.

4. Không vui, khi được cúng dường hơn cả ngoại đạo.

Rồi Đức Phật nói kệ:

Danh dự, lợi dưỡng đều không mừng

Thân mạng, tài sản cũng như vậy

Không vui Thích, Phạm và hộ đời

Các cõi tà này, đều vô thường.

Không vui Duyên giác và Thanh văn

Chỉ một lòng hướng đến Tối thắng

Không thích ngoại đạo, thiền thế gian

Không ưa thân kiến và biên kiến.

Này thiện nam! Bồ-tát có bốn pháp ủng hộ tâm Nhất thiết trí:

1. Giảng giải phải nói đúng như pháp, trụ đúng như pháp, làm đúng như pháp.

2. Đối với các chúng sinh, tâm phải luôn bình đẳng.

3. Sinh tâm rất ham muốn.

4. Bảo vệ pháp lành.

Rồi Phật nói kệ:

Nói, làm, ngừng, nghỉ, đều như pháp

Chúng sinh cầu đạo, tâm bình đẳng

Bốn thắng pháp này, khéo an trụ

Đem lòng giữ đạo, không để mất.

Này thiện nam! Bồ-tát có bốn pháp, rất nên làm:

1. Tu tập việc nghe rộng.

2. Nhớ nghĩ điều nghe rộng.

3. Nói về điều được nghe.

4. Không thoái lui sự vắng lặng.

Rồi Đức Phật nói kệ:

Luôn cần tu tập điều chưa nghe

Luôn luôn nhớ nghĩ điều nghe rộng.

Đối với nghe rộng thường xuyên nói

Siêng năng tu tập sẽ được thiền.

Này thiện nam! Bồ-tát có hai pháp để định tâm Nhất thiết trí mà thực hành việc bố thí, đó là:

1. Chuyên tâm nhớ nghĩ về thiền định.

2. Xả bỏ, không mong cầu quả báo.

Rồi Đức Phật nói kệ:

Đem tâm vui vẻ mà ban cho

Không mong quả báo khi đã cho

Tất cả đều bỏ, hướng Bồ-đề

Cho rồi, tâm định, chứng Bồ-đề.

Này thiện nam! Bồ-tát có hai pháp, lấy Nhất thiết trí làm đầu, để tu trì Tịnh giới, đó là:

1. Đối với tất cả chúng sinh không có tâm làm tổn hại.

2. Sinh tâm đại Bi đối với người phá giới.

Rồi Đức Phật nói kệ:

Không sinh tâm hại phá

Trên, dưới, giữa: Bình đẳng

Sinh nhiều lòng thương lớn

Với chúng sinh nghịch ác.

Này thiện nam! Bồ-tát có hai pháp, lấy Nhất thiết trí làm đầu, để tu hạnh Nhẫn nhục, đó là:

1. Tự bỏ cái vui của mình.

2. Đem niềm vui cho người.

Rồi Đức Phật nói kệ:

Không cầu vui cho mình

Vì lợi ích người khác

Nhẫn nhục được như vậy

Bồ-đề Phật, làm đầu.

Này thiện nam! Bồ-tát có hai pháp, lấy Nhất thiết trí làm đầu, để tu hạnh Tinh tấn, đó là:

1. Tâm Bồ-đề làm đầu.

2. Không bỏ các chúng sinh.

Rồi Đức Phật nói kệ:

Tất cả hạnh trong sạch

Lấy đạo tâm làm đầu

Không thấy ta, chúng sinh

Tinh tấn không hủy diệt.

Này thiện nam! Bồ-tát thành tựu hai pháp, lấy Nhất thiết trí làm đầu, để tu hành Thiền định, đó là:

1. Nhập định theo phương tiện.

2. Xuất thiền theo sức của bản nguyện.

Rồi Đức Phật nói kệ:

Người dũng mãnh luôn khởi

Người trí hành thiền định

Chiến thắng các phiền não

Mãi luôn được thiền định.

Xuất thiền theo sức nguyện

Đáng là bậc Đạo sư

Người có đức như vậy

Chứng đắc nơi thiền định.

Này thiện nam! Bồ-tát thành tựu hai pháp, lấy Nhất thiết trí làm đầu, trí tuệ sẽ có:

1. Tự xa lìa các kiến.

2. Đoạn trừ tất cả kiến chấp của chúng sinh để tu hành trí tuệ.

Rồi Đức Phật nói kệ:

Xa lìa các kiến chấp

Tu vì lợi chúng sinh

Thắng trí được hiện tiền

Trí an ổn hành đạo.

Này thiện nam! Bồ-tát thành tựu bốn pháp, Phương tiện sẽ có:

1. Đem lòng lành thương xót chúng sinh, làm việc để cứu độ.

2. Tấm lòng thương xót chân thật, không mỏi mệt.

3. Ưa thích đối với pháp, mà sinh lòng vui vẻ.

4. Xa lìa các phiền não, để không có khiếp nhược. Đây là bốn.

Phật nói kệ:

Lòng từ không sân tức

Lòng bi không mệt mỏi

Dùng pháp sinh vui vẻ

Bỏ phiền não, không sợ.

Này thiện nam! Bồ-tát có bốn pháp không nhàm chán, đó là:

1. Nghe nhiều không nhàm chán.

2. Tu tập công đức mãi, vẫn không thỏa mãn điều cầu mong.

3. Ở chốn vắng lặng nhưng cũng chưa thỏa mãn điều cầu mong.

4. Hồi hướng cũng chưa đủ sự thỏa mãn mong cầu.

Rồi Đức Phật nói kệ:

Tạo đức, nghe nhiều, chưa thỏa mãn

Ở chốn vắng lặng chưa thỏa mãn

Hồi hướng phước đức chưa thỏa mãn

Đó là Bồ-tát bốn không chán.

Này thiện nam! Bồ-tát có bốn pháp không đủ:

1. Bồ-tát nhớ nghĩ đến Phật ở thời quá khứ, mà suy nghĩ như vầy: “Chư Phật đều tu tập Bồ-đề tối thắng. Sao mình lại không tu tập?”

2. Nhớ nghĩ đến chư Phật ở đời vị lai, biết mình cũng có ở trong số đó.

3. Nhớ nghĩ Phật ở hiện tại.

4. Khi nhớ nghĩ Phật nên khởi lên suy nghĩ: “Chư vị Phật đã hiểu rất rõ tất cả các pháp, nên trong lúc nhớ nghĩ không có khiếp nhược”.

Rồi Đức Phật nói kệ:

Nhớ nghĩ Phật quá khứ

Tâm trí không khiếp nhược

Phật kia đắc đạo quả

Sao mình lại không được.

Nghĩ đến Phật vị lai

Mình cũng trong số đó

Tinh tấn không dao động

Quyết định ở số này.

Hiện tại nhớ Đạo sư

Khi hành Bồ-tát đạo

Mình sẽ trừ phiền não

Chứng Bồ-đề vắng lặng.

Hiểu rõ tất cả pháp

Chỗ trụ như chỗ muốn

Không sinh tâm khiếp sợ

Tinh tấn sinh bội lần.

Này thiện nam! Bồ-tát có bốn pháp không thoái lui, đối với Đại thừa, đó là:

1. Tâm ấy như đất.

2. Tâm ấy như nước.

3. Tâm ấy như lửa.

4. Tâm ấy như gió.

Rồi Đức Phật nói kệ:

Tâm giống như đất, nước

Tâm cũng như gió, lửa

Làm không làm như nhau

Không đắc đạo, không lui.

Này thiện nam! Bồ-tát có bốn pháp hiểu rõ vô ngã:

1. Bồ-tát suy nghĩ thế này: “Ta phải biết tất cả tư tưởng, hành động trong cảnh giới của các chúng sinh. Ta phải biết các căn trong cảnh giới của các chúng sinh, để vì họ mà nói pháp. Ta phải đoạn trừ tất cả phiền não trong cảnh giới của các chúng sinh, để vì họ mà thuyết pháp.

2. Trí Phật vô lượng, chúng ta cần phải hiểu rõ.

3. Thật chẳng phải thân ta cũng chẳng phải tâm ta, là có thể hiểu rõ được pháp này, các pháp lành của ta, mới có thể hiểu rõ pháp này.

4. Không có ngã, thì gọi là Bồ-tát.

Rồi Đức Phật nói kệ:

Tâm, hành của chúng sinh

Là không thể nghĩ bàn được

Phiền não vọng phân biệt

Vọng tưởng sinh phải trái.

Trí Phật cũng như vậy

Vô lượng, không nghĩ bàn

Sức của Ta chẳng thể

Hiểu rõ nơi trí Phật

Phiền não khiến ngược lại

Không sắc, không thể thấy

Ta nên đoạn trừ hết

Rõ bày đạo giải thoát.

Này thiện nam! Bồ-tát có bốn pháp không có khiếp nhược:

1. Nguyện làm các căn lành.

2. Tu tập trí tuệ phương tiện.

3. Tu tập tín, tấn, niệm, lực.

4. Tin tưởng nơi đạo Vô thượng.

Rồi Đức Phật nói kệ:

Khéo vui vẻ, thấm nhuần

Các hương, phương tiện tuệ

Tín, tấn, niệm và lực

Đạt được đạo giải thoát.

Bốn pháp trí tuệ này

Trì pháp không nhàm chán

Không mệt mỏi xa lìa

Cứu giúp cho thế gian.