Đại Tập 69 · Bộ Kinh Tập XVI · Số 805–847

Số 805 - Phật Thuyết Chiên-Đàn Thọ Kinh

LINH SƠN PHÁP BẢO ĐẠI TẠNG KINH

TẬP 69

BỘ KINH TẬP

16

SỐ 805 →847

HỘI VĂN HÓA GIÁO DỤC

LINH SƠN ĐÀI BẮC XUẤT BẢN

SỐ 805

PHẬT THUYẾT CHIÊN-ĐÀN THỌ

KINH

Hán dịch: Mất tên người dịch, nay trích lục nơi bản đời Hán.

Tôi nghe như vầy:

Một thời, Đức Phật cùng chúng Tỳ-kheo ở nước Tỳ-xá-ly. Lúc ấy, có cư sĩ theo Phật hiểu rõ pháp nên thỉnh Phật để cúng dường. Đức Phật chú nguyện xong, cư sĩ cung kính ở trước Phật xin được nghe pháp. Đức Phật mỉm cười, từ miệng ánh sáng phóng ra năm màu, vòng quanh thân ba vòng rồi đi vào đỉnh đầu.

Tôn giả A-nan sửa y phục, chắp tay bạch Phật:

–Phật không mỉm cười vô cớ. Mỉm cười tất thuyết pháp, có sự tế độ. Nguyện xin Phật thuyết pháp.

Đức Phật nói:

–Lành thay! Này A-nan! Vì lòng Từ bi rộng lớn, ta muốn giảng bày rõ ràng chánh pháp cho tất cả chúng sinh. Sa-môn các ông nên giữ gìn oai nghi, nay ta sẽ diễn nói. Hãy lắng nghe và thọ trì.

Thuở ấy, ở nước kia, có năm trăm người vào biển nhặt lấy châu báu rồi để thuyền đi bộ về nhà. Họ phải trải qua rừng sâu, chiều tối dừng ngủ, sắp đặt xong xuôi sáng sớm lại lên đường. Tuy nhiên sáng hôm sau, bốn trăm chín mươi chín người đều cùng nhau đi hết chỉ có một người ở lại. Người này do ngủ say nên lạc đoàn lại gặp trời mưa tuyết, quên mất đường đi, nguy khốn ở trong rừng bèn khóc lóc kêu trời. Bấy giờ, bên cạnh có cây hương Chiên-đàn lớn, thần cây bảo

người lạc đường có thể ở lại đây, thần cây sẽ cấp cho y phục, thức ăn, đến mùa xuân rồi đi. Người lạc đường liền ở lại, cho đến ba tháng, liền bảo với thần cây:

–Tôi thọ ân Thần mà được toàn thân mạng. Tôi chưa có chút gì gọi là báo đáp. Tôi vốn có cha mẹ, nay đang ở quê nhà. Thật ra, tôi suy nghĩ muốn được trở về, xin phép được ra đi.

Thần cây nói:

–Được, người cứ tùy ý.

Thần cây cho một miếng vàng và bảo:

–Cách đây không xa sẽ gặp đất nước, người có thể trở về quê hương.

Người nghèo sắp đi liền hỏi thần:

–Cây này hương thơm tinh khiết, hiếm có ở đời. Nay tôi phải trở về, xin biết được tên gọi cây này.

Thần cây bảo:

–Ông không cần phải biết làm gì.

Người nghèo lại nói:

–Nương nhờ bóng râm của cây này mà tôi đã trải qua ba tháng, nay phải trở về đến nước mình, tôi sẽ tuyên dương ân huệ của cây.

Thần liền nói:

–Đây là cây Chiên-đàn. Gốc, nhánh, cành, lá của cây có thể trị được trăm bệnh cho người. Hương thơm của cây bay xa, hiếm có ở đời. Con người thường tham cầu không biết tu đạo.

Người nghèo trở về quê cũ, bà con nội ngoại đều hoan hỷ, vui mừng. Sau đó không lâu, nhà vua bị bệnh đau đầu nhưng dù cúng tế cầu trời, đất, quỷ, thần bệnh vẫn không thuyên giảm. Danh y cho biết nên tìm bằng được hương Chiên-đàn dùng để trị bệnh liền được lành mạnh.

Nhà vua liền tìm kiếm trong nhân gian không có liền truyền lệnh: “Trong nước, ai tìm được hương Chiên-đàn, sẽ được ban cho chức tước, lấy con gái trẻ làm vợ.”

Lúc ấy, người nghèo nghe ban thưởng trọng hậu, liền đến chỗ vua thưa: “Bề tôi biết chỗ hương Chiên-đàn”. Vua liền ra lệnh cho cận thần dẫn người nghèo đi chặt cây hương Chiên-đàn. Đến chỗ cây, sứ giả thấy cây to lớn cương trực; cành, nhánh sum suê, hoa trái

rực rỡ, người đời hiếm được thấy nên không đành lòng chặt. Không chặt thì trái lệnh vua và bệnh của vua không được lành. Chặt thì trong lòng trắc ẩn, lần lữa bồi hồi không biết làm sao. Thần cây ở không trung liền nói: “Hãy chặt đi nhưng để gốc cây lại. Chặt xong lấy máu người bôi lên, lấy gan, ruột phủ ở trên, cây sẽ mọc lại như cũ”. Sứ giả nghe thần nói như thế liền ra lệnh cho người chặt cây. Khi đó người nghèo đứng ở bên cây. Cây ngã xuống đất cành cây đánh chết người nghèo. Sứ giả cùng bàn với mọi người: “Vừa rồi thần cây nói phải đem máu, gan, ruột người để tế lễ cây lòng tôi bùi ngùi không biết tìm ai đây! Nay người này đã chết nên dùng vào việc ấy”. Người đồ tể liền cắt lấy gan, ruột của người chết làm theo lời thần bảo, cây liền sinh trở lại. Những người ấy, dùng xe chở cây về nước. Lương y liền dùng cây nấu thuốc dâng lên nhà vua, bệnh của vua tức thì hoàn phục khiến cho nhân dân cả nước đều vui mừng. Sau đó, vua truyền lệnh cho nhân dân trong nước ai có bệnh đều đến cung vua. Vua đem thuốc hương cho họ, bệnh đều được lành. Thân vua khỏe mạnh, dân chúng cũng hết bệnh. Cả nước vui mừng, thái bình như ý.

Tôn giả A-nan rời chỗ ngồi, đảnh lễ bạch Phật:

–Người nghèo này vì sao lại tráo trở, làm trái lời thệ nguyện của thần cây?

Đức Phật nói:

–Xưa kia vào thời Phật Duy-vệ, có ba cha con nhà nọ. Người cha giữ gìn năm giới, hành mười điều thiện, trì Bát quan trai, chưa từng lười biếng. Anh cả thường ở trong đình, đốt hương giữa không trung, cúng dường chư Phật mười phương. Em út ngu si không biết Tam bảo liền lấy áo che trên hương người. Anh nói: “Việc hệ trọng này sao dám sai phạm?”. Em út sinh ác ý: “Thề chặt chân anh cả”. Người anh cả lại nghĩ: “Sẽ đánh chết em”. Người cha nói: “Hai con tranh cãi làm ta đau đầu”. Anh cả nói: “Nguyện bổ thân con làm thuốc, khiến cho bệnh cha được thuyên giảm”.

Lời đã nói không thể mất đi cho nên đời đời chịu tội. Em út khởi ác ý muốn chặt chân anh, kết quả sau này dẫn người đến chặt cây. Anh cả muốn đánh em chết nay làm thần cây, kết quả là như cây đánh chết người em. Nhà vua đau đầu, lúc ấy là cha của họ, nhờ

tinh tấn trì trai nên được tôn quý. Lúc ấy nói làm cho ta đau đầu nên chịu hậu quả đau đầu. Mỗi người tự thọ lấy tai ương của mình.

Đức Phật nói:

–Tội phước báo ứng như hình theo bóng. Đức Phật giảng rộng về giới của thân, miệng, ý cư sĩ liền hướng Tu-đà-hoàn đạo, dẫn vợ con, đem của báu cúng dường Phật. Mọi người đều phát đạo tâm.

Đức Phật thuyết kinh này xong, cư sĩ hoan hỷ cúi đầu đảnh lễ.

Số 806 - Phật Thuyết Khô Thọ Kinh

SỐ 806

PHẬT THUYẾT KHÔ THỌ KINH

Vào thời Phật Ca-diếp, ở phía Bắc thành Tăng-già-ni, Thâu-bà ẩn chìm ở Kim cang phương dưới. Đức Phật thuyết pháp cho mẹ ở trên trời xong rồi, trở về thành này.

A-nan bạch Phật:

–Phật từ trời xuống do đâu dùng cờ xí?

Phật nói:

–Nay Ta sẽ hiện chứng. Phật liền duỗi cánh tay xuống phương dưới, nắm lấy Thâu-bà nơi Phật Ca-diếp. Thâu-bà này do đá ngọc đủ màu tạo thành gọi là Tăng-già-thi. Cha Phật Ca-diếp gọi là Lập-bà, còn gọi là Từ Tạo, cao ba trăm khuỷu tay, vuông vắn ba dặm rưỡi. Vốn nó do bảy báu làm thành nên có bảy màu sắc. Hiện tại thành lấy tên Thâu-bà này làm danh xưng vậy.

Sở dĩ Ca-diếp, A-nan… chọn nơi này để kết tập kinh là có hai việc không thể xảy ra ở chỗ Niết-bàn. Một là không ở trong loài người; hai là trời, người, bốn loài đến, đều sẽ thương cảm loạn tâm, không bình tĩnh lắng nghe. Kết tập xong, ngay tại chỗ ấy các vua xây dựng Tăng-già-lam gọi là chùa các vua.

Ở phía bắc Thâu-bà, về sau vua Quần-trà không thích Thâu-bà ngăn che cửa thành. Vua muốn phá hoại nó liền ra lệnh sáng mai trong thành đem thuổng để phá hoại đi. Nửa đêm Thâu-bà liền dời đi. Từ trên thành vang lên âm thanh chấn động đất nước. Cách phía Nam của thành khoảng hai mươi dặm, ở giữa vườn cây vị thần

khuyến khích vua phá chùa bị giết chết năm họ. Vua thấy tai họa xảy ra, hối lỗi xin làm thiện nam, lại ra lệnh di dời trở lại đã hơn bốn mươi năm. Chùa các vua bị hư hoại, về sau có vua Huỳnh lại tu sửa nó. Ngày nay hiện có.

Số 807 - Phật Thuyết Nội Tạng Bách Bảo Kinh

SỐ 807

PHẬT THUYẾT NỘI TẠNG BÁCH BẢO KINH

Hán dịch: Đời Hậu Hán, Tam tạng Chi-lâu-ca-sấm,

người nước Nguyệt Chi.

Phật ở tại núi Kỳ-xà-quật, thuộc thành La-duyệt-kỳ. Lúc bấy giờ có một vạn hai ngàn Tỳ-kheo Tăng và Bồ-tát bảy vạn hai ngàn vị cùng an tọa.

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi từ chỗ ngồi đứng dậy đến trước Đức Phật thưa:

–Nay Bồ-tát trong đại hội này muốn nghe Phật dạy những việc làm để nhập vào phương tiện thiẹân xảo. Do nhân duyên gì Bồ-tát phân biệt biết việc trong ngoài?

Phật bảo, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi:

–Ông hãy lắng nghe ta giảng nói! Tùy theo tập tục của thế gian mà giáo hóa. Trí Phật không thể lường, kinh pháp không thể tính kể, các hàng A-la-hán, Bích-chi-phật còn có điều không thể nhận biết, huống chi là người thế gian mà nghe biết được. Những việc làm của người thế gian đều đắm nhiễm; việc làm của chư Phật thì không đắm nhiễm, chỉ có Phật với Phật mới có thể cùng thấu tỏ, như kinh pháp của Phật đã nói, như tâm trí tuệ ở trong ngoài thân Phật.

Nhân duyên gì Phật xuất hiện ở thế gian? Do đâu mà phân biệt nhận biết, tuy ở thế gian nhưng không đắm nhiễm, tất vì thế gian làm ánh sáng?

Việc thân làm, lời miệng nói, điều ý suy nghĩ, tùy theo tập tục của thế gian mà hội nhập ngay trong việc làm. Việc làm của chư Phật đã làm không ai có thể hơn được, việc làm của chư Phật không ai có thể đuổi kịp, tùy theo tập tục của thế gian mà hội nhập, không ai có thể thấu đạt được. Phật vì thương xót chúng sinh trong mười phương, nên thị hiện ánh quang minh, tùy theo sự ưa thích của thế gian, vì họ mà giảng nói kinh pháp.

Bồ-tát không từ tinh cha huyết mẹ mà sinh ra, do biến hóa mà có thân, ví như huyễn hóa, thị hiện có cha mẹ, là thuận theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập thị hiện như vậy.

Hào quang của chư Phật không thể lường được, chiếu sáng khắp mười phương, tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện bảy thước ánh sáng.

Phật chưa từng dùng chân đi trên mặt đất, tướng vân nơi bàn chân lại hiện lên trên đất, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Phật từ vô số ngàn ức a-tăng-kỳ kiếp đến nay thành tựu Bát-nhã ba-la-mật, tùy tập tục của thế gian mà hội nhập, thị hiện trẻ sơ sinh.

Phật chiếu ánh sáng khắp chúng sinh nơi mười phương ở trong chỗ tối tăm của dâm dục, là tùy theo tập tục của thế gian mà hội nhập, cũng lại thị hiện có vợ con.

Bồ-tát lúc sinh ra vừa chạm đất tự nói: “Trên trời dưới trời không ai hơn ta. Ta sẽ vượt qua mọi người trong mười phương”, là tùy theo tập tục của thế gian mà hội nhập, nên cũng lại hỏi đạo. Thái tử lúc ngồi nơi gốc cây ở cõi Diêm-phù-đề, từ đó chịu khổ trong sáu năm, là tùy theo tập tục của thế gian mà hội nhập, thị hiện người tu hạnh khổ như vậy.

Khi Phật sắp thành đạo, an tọa một mình nơi gốc cây là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, phóng ra ánh sáng khiến ma biết việc đó.

Trí tuệ của Phật thành tựu hết thảy, không ai hơn được, tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, được thành Phật ngồi an ổn, thị hiện ở thế gian như vậy.

Tuy được thành Phật, nhưng vì thương xót chúng sinh trong mười phương, nên vì họ giảng nói kinh pháp để hóa độ, Phạm thiên, Đế

Thích theo Phật cầu xin thương xót muôn loài, nên khiến Phật giảng nói kinh, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Trí tuệ của Phật không có tăng giảm, tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện trí tuệ nhiều ít như vậy.

Phật cũng không từ đâu đến, cũng không đi về đâu, trụ nơi chân như vốn không, tùy theo tập tục của thế gian mà hội nhập, nói Phật có ra vào, thị hiện như vậy.

Phật không đến, không trụ, ví như hư không, cũng không đến không trụ, tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, gọi Phật là trụ, thị hiện như vậy.

Chân Phật ví như hoa sen không dính bụi nhơ, Phật rửa chân, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Thân Phật như vàng ròng không dính bùn đất, Phật hiện bày việc tắm rửa, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Miệng Phật vốn trong sạch, ví như hương Uất kim, Phật lại dùng dương chi súc miệng, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Phật chưa từng có lúc đói, vì thương xót chúng sinh trong mười phương, mà hiện bày có khi đói, là tùy theo tập tục nơi thế gian để hội nhập, thị hiện như vậy.

Thân Phật như Kim cương trong sạch, không chút cấu uế, không đại tiểu tiện, hiện bày là người có đại tiểu tiện, tức tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Thân Phật không có già, suy yếu, chỉ có các đức, nhưng hiện bày thân già yếu, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Thân Phật chưa từng có bệnh, mà hiện có bệnh, mời thầy, uống thuốc, khiến người cho thuốc được phước vô lượng, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Diệu lực của Phật không gì có thể địch nổi, chỉ dùng một ngón tay là làm chuyển động các cõi Phật trong mười phương. Hiện bày ra người gầy ốm, mỏi mệt, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Trong khoảng một niệm Phật có thể bay đến vô số cõi Phật, nhưng hiện bày sự mệt mỏi, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Thân Phật như huyễn, dùng kinh pháp làm thân, hiện bày người bất định, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Phật vốn không có sở hữu, theo những điều ưa thích ở đời mà hiện có sở hữu, là tùy thuận tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Diệu lực nơi thân Phật là không thể lường tính được, trọn không có đi, đứng, nằm, ngồi, mà hiện bày là người có đi đứng nằm ngồi, tức tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Thân Phật không bao giờ bị lạnh nóng làm động, theo thời có được lạnh nóng ấm mát là tùy thuận tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Phật như hư không, hiện bày làm người luôn mặc áo không lúc nào rời, ví như người nơi cõi Phạm thiên luôn mặc áo, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Tóc trên đầu Phật chư từng bị rơi rụng, pháp có tóc là để chỉ dạy cho người, cũng không có ai thấy cầm dao cắt tóc bỏ đi, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Phật không khi nào ngồi, hiện làm người siêng năng tu hạnh khổ, ngồi trên tảng đá, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Yết hầu của Phật có tướng vị ngon, chưa từng có lúc đói, vì thương xót chúng sinh trong mười phương, nên hiện bày có người đem cho những vật thô xấu đều nhận hết, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Phước đức của Phật là không thể cùng tận, cũng không ai hơn được. Phật vào thành khất thực, trở ra với bát không, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Công đức phước báo của Phật là không thể hết, muốn được y tốt đẹp nhất của cõi trời, cõi người đều có thể được, nhưng mặc y bổ nạp, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Phật muốn được nhà cửa, giường nệm đồ nằm, điện đền, châu báu nơi cõi trời, cõi người đều có thể được, nhưng hiện bày là người thế gian, ngồi thiền tư trên nệm cỏ ngoài trời, là tùy theo tập tục ở đời để hội nhập, thị hiện như vậy.

Phật vận dụng oai thần, thổi nước biển đều khiến cho khô cạn, nhưng thấy trời mưa phải cầm dù che, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Trong một niệm, Phật có thể khiến cho ngàn vạn ức các ma không biết nơi Phật, nhưng thị hiện làm người bị ma quấy nhiễu là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Phật hiểu rõ tất cả kinh pháp hiện có của chư Phật trong mười phương không thể tính kể nhưng thị hiện làm người hỏi đi hỏi lại, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Phật vì thương xót chúng sinh nơi mười phương cho nên xuất hiện ở thế gian nhằm giáo hóa, độ thoát, lại hiện người cúng dường đạt được phước vô lượng, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Phật vốn không, nhưng tùy theo sắc tướng mà thế gian ưa thích, nên thị hiện thân như vậy, là tùy theo tập tục ở đời để hội nhập, thị hiện như vậy.

Nhóm họp âm thanh sấm chớp trong mười phương làm thành một âm thanh cũng không thể làm chuyển động một sợi lông nơi Phật, nhưng thị hiện nhập thiền định, Tam-muội ở chỗ không có âm thanh, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Các kinh pháp vốn không có tên, nhưng Phật thị hiện người giảng nói vô số kinh pháp, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Dòng tư tưởng của Phật dù chấm dứt hay thường còn, cũng không lìa Tam-muội, nhưng thị hiện làm người giảng nói từng ấy kinh pháp, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Điều thiện ác mà tiền thân Phật đã làm, chẳng những chỉ nơi tiền thân nhận chịu, mà hậu thân cũng sẽ nhận chịu, nhưng Phật thị hiện người ngoài tự làm tự chịu, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà

hội nhập, thị hiện như vậy.

Phật biết thế gian vốn không có người, tất cả vốn không có hình thể, Phật thị hiện độ thoát vô số người, là tùy theo tập tục nơi thế gian để hội nhập, thị hiện như vậy.

Phật biết các kinh pháp vốn không, gốc cũng không thật có, thị hiện người lại có sống chết, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Vốn không có việc đời nay, đời sau, Phật thị hiện có việc đời nay, đời sau, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Năm ấm, sáu trần, bốn đại hợp thành một thân vốn không có, Phật thị hiện người ở Dục giới, Sắc giới, Vô tư tưởng giới, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Vốn không có người quá khứ, hiện tại, vị lai, Phật thị hiện người sống chết trong năm đường, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Phật vì hết thảy chỉ rõ sự ngu si đều chấm dứt nhưng hiện làm người được bố thí, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Phật biết rõ cội gốc của hết thảy kinh pháp ở quá khứ, hiện tại, vị lai, nhưng Phật thị hiện người có thể giảng nói hoặc không thể giảng nói, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Phật nhận biết hết thảy nguồn gốc ngọn sâu xa của các kinh, nhưng Phật phân biệt tự giảng nói từng sự việc, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Lời Phật giảng nói không có sai khác, nhưng pháp Tứ đế thì tùy theo chỗ lãnh hội nơi mỗi người mà diễn nói, là tùy thuận tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Các Tỳ-kheo Tăng khó có thể hủy hoại. Giả sử có ngàn vạn ức ma đến cùng với các việc ác cũng không thể phá hoại được chúng Tỳ-kheo Tăng. Phật hiện bày người phá hoại Tỳ-kheo Tăng, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Kinh pháp vốn không do người học, mà cũng không do người không học, Phật thị hiện dạy người học kinh pháp đây là pháp thọ

giới, hoặc không thọ giới, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Hoàn toàn rỗng lặng cũng không bị ràng buộc, cũng không thoát khỏi thế gian, Phật thị hiện người độ thoát, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Niết-bàn của Phật không có nơi hướng đến. Niết-bàn của A-la-hán cũng không có nơi hướng đến. Phật giảng nói pháp chỉ dạy cho người, là tùy theo tập tục nơi thế gian để hội nhập, thị hiện như vậy.

Phật nói không có sinh, không có diệt, đó là con đường xuất ly, cũng không có cái được, cũng không có cái mất, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Phật nói Niết-bàn ví như đèn hết cháy, không có hình dáng, chỉ có văn tự mà thôi. Kinh pháp cũng không ai có thể hủy hoại được, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Phật biết hết các kinh pháp vốn không có hình tướng, Phật hiện bày người giảng nói kinh pháp rất nhiều, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Tâm của chư Phật đều tự tại không có trở ngại, chưa từng lìa Tam-muội, Phật thị hiện người dấy khởi niệm, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Phật chấm dứt các điều ác, chỉ có đầy đủ các công đức, nhưng Phật thị hiện người chưa dứt điều ác, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Thân làm, miệng nói, tâm suy nghĩ của Phật luôn cùng với trí tuệ tương ưng đó là điều căn bản, nhưng Phật thị hiện người khiến Tỳ-kheo giảng nói pháp, tự mình trở lại muốn nghe, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Sự hiểu biết nơi trí tuệ của Phật là không có giới hạn. Quá khứ, hiện tại, vị lai vốn không, Phật thị hiện người giảng nói kinh pháp, theo chỗ ưa thích của mỗi người mà nói, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Chư Phật hợp một thân, lấy kinh pháp làm thân, Phật hiện người giảng nói kinh pháp, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Phật vì hàng Bích-chi-phật, A-la-hán, những người chưa đắc đạo, hiện bày sự sống chết đạt được Niết-bàn, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Phật hiện bày vì hàng A-la-hán giảng nói đầy đủ kinh pháp, tuy A-la-hán nhận biết đầy đủ về kinh pháp nhưng không bằng Nhất thiết trí, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Trí tuệ của Phật không ai có thể vượt hơn, tất biết không có quá khứ, hiện tại và vị lai, Phật thị hiện nhân duyên nói kinh pháp, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Có người muốn biết Phật và pháp Phật, thì kinh vốn là giềng mối để vào khiến người ấy hiểu rõ Phật, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Bồ-tát cũng không vào trong bụng mẹ, cũng không từ bụng mẹ mà ra. Vì sao? Vì kinh pháp vốn là cảnh giới không gì là không vào. Bồ-tát hiện người vào trong bụng mẹ, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Pháp lạc không từ đâu sinh ra, kinh pháp cũng không từ đâu sinh ra, Bồ-tát hiện người lúc mới sinh, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Bồ-tát ở trong thai mẹ, trụ nơi định không, cùng thọ nhận một cảnh giới Phật. Bồ-tát thị hiện người mỗi mỗi đều do nhân duyên sinh, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Phật hóa, phân thân vô số không thể tính kể, biến hiện khắp các cõi Phật, nhưng thân Phật cũng không tăng không giảm, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Bồ-tát thường thị hiện là sống không có thời gian chấm dứt, thường an trụ “vốn không”, không khổ nhọc, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Trí tuệ, công đức, oai thần của Phật là không thể suy tính. Phật thị hiện người có giới hạn dài ngắn, hơn kém khiến người biết được điều đó, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Kinh pháp vốn là pháp giới, không ai có thể vượt qua được, vì quá khứ, hiện tại và vị lai đều là không, Phật thị hiện người tôn

trọng kinh pháp, là tùy theo tập tục nơi thế gian hội nhập mà thị hiện như vậy.

Vốn không có sinh cũng không có diệt, kinh vốn là điều kiện để vào pháp giới, Phật thị hiện cảnh giới của người có lúc bị hủy hoại là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Kinh pháp vốn không từ đâu sinh ra, không có hình tướng để trụ, Phật hiện bày kinh pháp là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Quán pháp vốn không, cũng không có chỗ thấy, cũng không có chỗ để nhìn. Phật xem người đều nhận thấy, đều biết rõ, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Các kinh pháp không có người làm ra, cũng không từ đâu mà sinh ra. Phật hiện bày kinh pháp cho con người vốn không từ đâu sinh ra, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Niết-bàn và không, không có hình tướng, âm thanh, cũng không có tên gọi. Phật hiện bày bốn đại, hình tướng, âm thanh, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Diệu lực của Phật không ai có thể sánh được, cũng không thể suy tính, cũng không có lúc suy giảm, chấm dứt. Phật thị hiện người già suy yếu, cầu người giúp đỡ, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Từ bi của Phật biến hiện khắp, trọn không có lúc nguy nan, cùng cực. Phật hiện bày người si mê không thể gánh vác việc gì là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Mọi công đức của Phật đều thành tựu đầy đủ, Phật thị hiện ít công đức là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Không từ đâu mà sinh ra, vốn từ bên trong, cũng không có nơi sinh ra. Phật hiện bày ba môn, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Phật hiện bày gốc ngọn không có ngăn ngại, phước đức không ai có thể hơn được. Phật thị hiện người có bố thí cho người, không những được đầy đủ, mà còn thị hiện sự không tham lam, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Người có lòng chí thành, thiện ý niệm Phật, Phật liền vì họ hiện thân không có giới hạn, Phật hiện thân hành đạo Bồ-tát, là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Phật độ thoát người không thể tính kể được, độ hàng a-tăng-kỳ người mà không thấy độ một người nào. Vì sao? Vì vốn là không là tùy theo tập tục nơi thế gian mà hội nhập, thị hiện như vậy.

Phật giảng nói kinh Trân Bảo Nội Tạng, người nghe không ai là không an ổn, hóa độ vô số ngàn vạn ức như vậy, việc hóa hiện của Bồ-tát là vì mười phương chúng sinh. Bồ-tát đời đời thực hành kinh giới chưa từng có khi nào phạm, thực hành như thế nên đạt được trí tuệ của Phật. Nếu có ai thực hành kinh này thì mau được thành Phật. Bồ-tát thực hành Từ bi, tạo lợi ích khắp mười phương không cùng tận, người nào thực hành như thế tất mau được thành Phật, nên người nào nghe kinh này mà lại không phụng hành? Oai thần của Phật vòi vọi, nên người được nghe kinh pháp thì không ai là không giải thoát.

Phật giảng nói kinh rồi, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi và các vị Bồ-tát… thảy đều hoan hỷ, đến trước Phật làm lễ rồi lui ra.

Số 808 - Phật Thuyết Độc Tử Kinh

SỐ 808

PHẬT THUYẾT ĐỘC TỬ KINH

(KINH TRÂU NGHÉ)

Hán dịch : Đời Ngô, Ưu-bà-tắc Chi Khiêm,

người nước Nguyệt Chi.

Tôi nghe như vầy:

Một thời, Đức Phật ở tinh xá Kỳ hoàn A-na-bân-trì-a-lam thuộc Xá-vệ. Bấy giờ, Phật bị mắc bệnh đang cần sữa trâu. Cách thành không xa có Bà-la-môn giàu có. Đức Phật bảo A-nan:

–Ông đến nhà Bà-la-môn xin sữa trâu.

A-nan vâng lời dạy đi đến nhà Bà-la-môn. Bà-la-môn hỏi A-nan:

–Đến đây cầu cái gì?

A-nan nói:

–Vừa rồi Như Lai bị bệnh trúng gió nên sai tôi đến xin sữa trâu.

Bà-la-môn nói:

–Trâu đang ở trong kia, tự đến đó mà lấy sữa.

A-nan liền đi đến chỗ trâu ở. Có một con trâu cái, tánh thường hung dữ, không ai có thể lại gần.

A-nan liền tự suy nghĩ: “Pháp của ta không nên tự vắt lấy sữa trâu”.

Lúc ấy, Đế Thích biết tâm niệm của A-nan, liền đến hóa làm Bà-la-môn đứng cạnh bên con trâu ấy. A-nan đến nói:

–Bà-la-môn lấy giúp sữa trâu cho ta, rồi bảo con trâu:

–Như Lai bị bệnh, ngươi cho Như Lai xin sữa để Như Lai uống. Lành bệnh, ngươi được phước vô lượng không thể tính kể. Như Lai là Bậc Đại Sư của trời, người, thường dùng Từ tâm thương xót tất cả các loài nhỏ nhiệm, muốn cho tất cả được giải thoát khổ não.

Trâu nói:

–Tay ấy sờ mó vú ta, nhất định có khoái lạc. Trước tiên nắm lấy hai vú ta, sau đó lấy sữa mà ta đã để dành cho con ta. Con ta từ sáng đến giờ chưa ăn uống gì cả.

Bấy giờ, trâu nghé ở bên cạnh nghe đến danh Phật liền nói với mẹ:

–Mẹ hãy đem hết sữa để dành cho con dâng cúng Phật! Đức Phật là Bậc Đại Sư của trời, người, rất khó được gặp. Con tự ăn cỏ uống nước đủ để sinh sống. Vì sao? Từ trước đến nay thân con thường uống sữa. Nay làm thân trâu cũng lại uống sữa. Người ngu si ở thế gian nhiều vô lượng. Đời trước con nghe theo lời bạn bè xấu ác không tin kính Phật khiến cho con phải làm thân trâu, ngựa, trải qua mười sáu kiếp, mãi đến ngày nay mới nghe danh hiệu Phật. Mẹ hãy đem phần sữa để dành cho con dâng cúng đầy bát cho Phật đi để cho đời sau con được thông minh, có trí tuệ đắc đạo như Phật.

A-nan mang bát sữa trở về chỗ Phật.

Đức Phật hỏi A-nan :

–Mẹ con trâu ấy có nói gì không?

A-nan thưa:

–Thật là kỳ lạ! Con trâu trước đó rất hung hãn không thể gần được. Có một Bà-la-môn vắt sữa cho con. Trâu liền ôn hòa. Mẹ con con trâu đều nói tiếng người.

Đức Phật dạy:

–Trâu mẹ, trâu con này, đời trước không tin kính Phật nên đọa làm thân trâu, ngựa trong mười sáu kiếp. Nay được nghe danh Phật liền sinh tâm Từ dùng sữa cúng Phật. Mẹ, con con trâu ấy đời sau sẽ gặp Phật Di-lặc xuất gia làm Sa-môn và chứng quả La-hán. Trâu nghé sau khi chết rồi sẽ thọ trì kinh, giới, rải hoa, đốt hương, treo cờ, treo phan bằng ngũ sắc để cúng dường ta. Trải qua hai mươi

kiếp sau sẽ được thành Phật, danh hiệu Như Lai Nhũ Quang, độ thoát chúng sinh.

Đức Phật nói:

–Do trâu dùng tâm tốt cúng dường sữa cho Phật nên thoát khỏi các khổ nạn, được vô lượng phước báu. Vì nhân duyên này nên các ông phải nhiệt tâm tin Phật, đọc tụng kinh điển và tinh tấn tu tập. Do vậy, ta muốn nói rộng cho tất cả trời, người đều biết rõ.

Số 809 - Phật Thuyết Nhũ Quang Phật Kinh

SỐ 809

PHẬT THUYẾT NHŨ QUANG PHẬT KINH

Hán dịch: Đời Tây Tấn, Tam tạng Trúc Pháp Hộ,

người nước Nguyệt Chi.

Tôi nghe như vầy:

Một thời Đức Phật cùng tám trăm Tỳ-kheo, ngàn vị Bồ-tát du hóa ở nước Tỳ-xá-ly. Bấy giờ quốc vương, đại thần, dân chúng và các hàng Trời, Rồng, Quỷ thần đều cùng tụ hội ở vườn cây Âm nhạc của Phạm chí Ma-điều để luận bàn kinh pháp. Lúc ấy Đức Phật trúng gió nên cần sữa trâu.

Bấy giờ, ở nước Tỳ-xá-ly, Phạm chí Ma-da-lợi có năm vạn đệ tử, lại được quốc vương, đại thần, nhân dân tôn kính. Phạm chí là người tài trí, giàu có, tham lam, ganh tî, không tin Phật pháp, không hoan hỷ bố thí nhưng tín ngưỡng đạo khác, thường dùng võng lưới che ở trên phòng và biệt thự của ông ta, làm cho chim không thể vào nhà ăn lúa. Ở chỗ ông ta cách vườn Âm nhạc không xa.

Lúc ấy, Đức Phật liền bảo A-nan đến nhà Phạm chí Ma-da-lợi xin sữa trâu cho Như Lai. A-nan vâng lời, đắp y, ôm bát đến cửa nhà ông ta. Phạm chí Ma-da-lợi cùng năm trăm đệ tử kỳ cựu sắp vào cung diện kiến vua. Vừa ra khỏi nhà gặp A-nan, Phạm chí hỏi:

–Ông sáng sớm đến đây có việc gì?

A-nan đáp:

–Đức Phật Thế Tôn trong thân không được an ổn, sai tôi sáng sớm đến xin sữa trâu.

Phạm chí im lặng suy nghĩ: “Nếu ta không lấy sữa cho A-nan thì mọi người cho ta là keo kiết. Nếu đem sữa cho thì các Phạm chí khác bảo ta cung phụng đạo Cù-đàm.” Phân vân đôi đường, do đó ông ta chỉ đến con trâu hung dữ bảo A-nan tự đến lấy sữa. “Lại nữa, Cù-đàm với chúng ta cùng tranh luận công đức, ta thường muốn hơn ông ta thì phải khiến con trâu cái hung dữ này húc chết đệ tử ông ta, có thể làm nhục đạo ấy, làm cho ông ta trừ bỏ kiến chấp. Ta có thể trở lại được mọi người cung kính. A-nan có lấy được sữa hay không cũng làm cho mọi người biết ta không tiếc rẻ. Vì bị trâu giết hại nên không lấy được sữa. Ý ta đã rõ ràng, đối với ta không có lỗi gì.” Phạm chí Ma-da-lợi mưu tính việc ấy rồi liền bảo A-nan:

–Sáng sớm bò đã thả rồi, ông đến trong chuồng kia để tự lấy sữa con trâu ấy.

Ma-da-lợi lại ra lệnh cho người tớ nhỏ của ông ta:

–Ngươi dẫn A-nan đến chỉ chỗ con trâu ấy, cẩn thận chớ có vắt lấy sữa, thử xem A-nan có lấy được sữa hay không?

Lúc ấy, năm trăm đệ tử nghe lời này rồi đều rất vui mừng, liền cùng nghi ngờ về việc quái lạ. Vừa rồi nghe A-nan đã nói rõ sự việc nên họ nói:

–Sa-môn Cù-đàm thường tự khen mình “Ta là bậc tôn quý nhất trong thế gian, cứu độ già, bệnh, chết trong mười phương”, vì sao thân Phật lại bệnh?

Năm trăm Phạm chí cùng nói như vậy. Xong lúc ấy, Duy-ma-cật muốn đến chỗ Phật, trên đường đi ngang qua trước cửa nhà Phạm chí Ma-da-lợi, do thấy A-nan nên hỏi:

–Vì sao sáng sớm Tôn giả ôm bát đứng đây, muốn xin thứ gì?

A-nan đáp:

–Như Lai trúng gió, cần sữa nên sai tôi đến đây.

Duy-ma-cật liền bảo A-nan:

–Chớ nói lời này! Thân Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác giống như Kim cang, mọi xấu ác đều đoạn tận. Thân Như Lai chỉ có các công đức lành hội tụ, nên có bệnh gì? Im lặng đi! Chớ nói như thế để ngoại đạo chê bai Như Lai. Cẩn thận! Chớ nên nói! Chớ để chư Thiên, Long thần nghe lời này. Chớ để Bồ-tát, A-la-hán mười phương nghe lời này. Chuyển luân thánh vương, pháp luân hiện tại

do vô số công đức nên được tự tại. Huống chi từ vô số kiếp, Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác bố thí cho tất cả chúng sinh, vô lượng phước báu hợp thành thân Như Lai. A-nan! Chớ để cho Phạm chí ngoại đạo nghe lời nói không thuận hợp này. Hơn nữa, thân Thế Tôn có bệnh mà không thể chữa lành bệnh thì làm sao có thể cứu độ tất cả già, bệnh, chết. Thân Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác là Pháp thân, chẳng phải thân chưa giải thoát. Phật là Bậc Tối Tôn của trời, người. Phật không có bệnh, đã diệt sạch bệnh. Thân Như Lai có vô số công đức nên tất cả các bệnh tật đã bị trừ diệt. Bệnh ấy có nhân duyên không phải như thế. A-nan! Chớ có xin sữa! Hổ thẹn quá! Hãy nhanh chóng đi đi. Cẩn thận! Chớ nhiều lời!

A-nan nghe rồi, vô cùng hổ thẹn, lo sợ, bỗng giữa hư không có tiếng nói:

–Này A-nan! Đúng như lời Trưởng giả Duy-ma-cật nói. Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác xuất hiện tại thế gian, ở đời ác năm trược, dùng nhân duyên này thị hiện để độ thoát tất cả những chúng sinh hành tham dục, sân nhuế, ngu si trong mười phương. Khi đi lấy sữa, Duy-ma-cật có nói lời ấy, chớ nên hổ thẹn.

Lúc ấy, A-nan cảm thấy kinh sợ, quái lạ, cho là mình nghe sảng, liền suy nghĩ: “Đây hoàn toàn là do oai thần của Như Lai cảm động nên.”

Bấy giờ, năm trăm Phạm chí nghe giữa không trung nói lời như thế nên không còn tâm hồ nghi, đều rất vui mừng, phát tâm Bồ-đề Vô thượng chánh chân. Quyến thuộc Ma-da-lợi cùng ngàn người trong tụ lạc đều theo A-nan đến xem trâu. A-nan đến đứng bên cạnh con trâu, niệm thầm: “Nay ta phụng sự Đạo Sư, theo pháp Sa-môn không được tự tay vắt sữa trâu”. Vừa nói dứt lời, tòa Thiên đế Đao-lợi ở tầng trời thứ hai lay động. Từ trên trời Thiên đế hạ xuống nhân gian hóa làm Phạm chí trẻ tuổi, y phục chỉnh tề, đứng bên cạnh con trâu. A-nan thấy vậy rất vui mừng, bảo Phạm chí lấy giùm sữa. Phạm chí ấy đáp:

–Tôi chẳng phải là Phạm chí mà là Thiên đế Thích ở tầng trời Đao-lợi thứ hai. Tôi nghe Như Lai muốn có được sữa trâu nên rời trú xứ đến nơi này muốn làm phước.

A-nan nói:

–Thiên đế ở ngôi vị tôn quý, vì sao đến gần chỗ trâu hôi tanh, ô uế này?

Đế Thích đáp:

–Sự hào kiệt của tôi làm sao sánh bằng sự tôn quý của Như Lai không biết mỏi mệt tạo lập công đức, huống chi Thiên đế nhỏ bé này. Ngôi vị của tôi vô thường rồi sẽ mất đi. Ngày nay không biết tạo lập công đức, phước báo sẽ mòn dần, sau không biết nương tựa vào đâu.

A-nan nói:

–Nếu muốn lấy sữa giúp tôi, xin lấy giùm cho.

Đế Thích đáp:

–Vâng.

Đế Thích cầm lấy bình bát đi đến chỗ trâu. Trâu đứng lặng yên, không dám nhúc nhích. Những người đến xem đều kinh ngạc:

–Phạm chí trẻ tuổi này thuộc đẳng cấp nào lại vì đệ tử Cù-đàm mà lấy sữa, hay là muốn con trâu hung dữ này đạp chết? Tại sao không để Sa-môn đến lấy sữa?

Lúc ấy, Đế Thích vì A-nan mà xin sữa nên nói kệ:

Nay Phật bị trúng gió

Ngươi cho ta xin sữa

Để cho Phật thọ dụng,

Thì được vô lượng phước

Phật là Thầy trời, người

Từ tâm thương tất cả

Loài côn trùng nhỏ nhít

Cũng đều muốn độ thoát.

Lúc ấy, con trâu mẹ nói kệ:

Tay ấy sờ mó ta

Nhất định vui thích lắm

Lấy hai bầu sữa ta

Đến lúc còn dư thừa

Để lại cho con ta

Từ sáng chưa được bú

Dù biết có nhiều phước

Phải bình đẳng tác ý.

Lúc ấy trâu nghé liền nói kệ:

Vô số kiếp đến nay

Con mới nghe danh Phật

Nên đem hết phần con

Cúng dường Đức Thế Tôn

Phật là Thầy muôn loài

Rất khó mà gặp lại

Con ăn cỏ, uống nước

Đủ no ngày hôm nay

Xưa kia lúc làm người

Con uống rất nhiều sữa

Lúc làm loài cầm thú

Cũng uống nhiều như vậy

Người ngu si ở đời

Cũng nhiều như thế đó

Không biết việc bố thí

Sau ăn năn được gì?

Con ở trong đời trước

Tham lam và keo kiệt

Chạy theo bạn xấu ác

Không tin giới kinh Phật

Đọa làm thân trâu ngựa

Cho đến mười sáu kiếp

Nay mới gặp được Phật

Như bêïnh gặp lương y,

Nên đem phần sữa con

Dâng cúng đầy bát đi

Mong đời sau có trí

Đắc đạo giống như Phật.

Bấy giờ, Thiên đế Thích lấy sữa đầy bát cho A-nan rồi đi. A-nan có được sữa, rất vui mừng. Phạm chí từ trong ấp đi ra xem, nghe được lời nói này của hai mẹ con trâu thì vô cùng kinh ngạc. Họ nói với nhau:

–Con trâu cái này, thường luôn hung dữ, người không dám gần, tại sao hôm nay hiền lành thuần thục như thế? Chắc là được A-nan

cảm hóa. Đệ tử Cù-đàm còn có khả năng thế đó, huống chi Phật có đủ công đức, oai thần, biến hóa nhưng mà chúng ta lại không tin giáo pháp của Ngài.

Ngay lúc ấy họ hết sức tin hiểu Phật pháp. Phạm chí Ma-da-lợi, những người lớn nhỏ trong nhà, nam nữ trong ấp gồm có hơn vạn người đều rất vui mừng, xa lìa trần cấu, đắc Pháp nhãn tịnh.

A-nan đem sữa trở về chỗ Phật, gặp lúc Phật đang thuyết pháp cho hàng ngàn người nghe. A-nan đến phía trước, sửa sang y phục, quỳ gối chắp tay bạch Phật:

–Vừa rồi con vâng lời Thế Tôn đến nhà Phạm chí Ma-da-lợi xin sữa. Trâu mẹ, trâu con đều nói tiếng người. Con nghe lời nói ấy thì rất kinh ngạc và lấy làm lạ.

Phật bảo A-nan:

–Hai mẹ con con trâu này đều nói, tại sao ông lại nghi ngại?

A-nan bạch Phật:

–Ông Ma-da-lợi ấy có một con trâu rất hung dữ muốn đạp chết người. Người trong nhà không ai dám gần. Người chủ dù không lấy được sữa nhưng muốn nó sinh con. Con trâu ấy sinh trâu nghé rất hiếu thảo hơn trăm ngàn lần các con nghé khác. Phạm chí âm thầm sai người cai quản không được cho con lấy sữa. Con suy nghĩ: “Pháp của Sa-môn không nên tự tay vắt sữa” thì đột nhiên ở tầng trời Đao-lợi thứ hai Đế Thích hạ xuống, hóa làm trai trẻ, mặc y phục Phạm chí, đứng gần trâu cái. Con nói: “Nhờ ông lấy giùm sữa”. Đế Thích trả lời: “Vâng”. Đế Thích liền đến lấy sữa và bảo trâu mẹ: “Nay, Đức Thế Tôn bị trúng gió nên cần sữa. Ngươi cho Như Lai sữa thì được phước vô lượng.” Trâu đáp: “Lấy hai bầu sữa của ta thì còn gì cho con ta”. Trâu nghé đứng bên cạnh mẹ, nghe danh hiệu Thế Tôn thì rất vui mừng, liền nói với mẹ: “Đem hết phần sữa của con cúng dường Thế Tôn. Như Lai là Bậc Đạo Sư của trời, người, rất khó được gặp. Lúc con làm người đã uống rất nhiều sữa. Khi làm súc sinh cũng lại như thế. Ở đời rất nhiều người ngu si, không biết bố thí đời sau sẽ được phước. Đời trước con theo bạn ác đánh nhau, không tin kinh pháp cho nên con phải đọa làm thân trâu ngựa, trải qua mười sáu kiếp mới được nghe danh hiệu Phật. Vậy mẹ hãy đem tất cả phần sữa cúng dường Như Lai, nguyện đời sau có được trí tuệ, đắc

đạo như Phật.” Hai mẹ con con trâu nói như vậy.

Phật bảo A-nan:

–Đúng như lời của hai mẹ con con trâu đã nói. Hãy lắng nghe, ta sẽ giảng nói. Hai mẹ con con trâu này đời trước là trưởng giả, giàu có, sung sướng, rất nhiều của báu nhưng tham lam, keo kiết, không chịu bố thí, không tin giới kinh Phật, không biết nguồn gốc sinh tử, thường ưa xuất tiền cho người vay lấy lãi. Đến hẹn ưa lấy lãi thật nhiều, không có đạo lý, đã trả đủ tiền lại lừa dối người nói chưa trả đủ. Do sống như vậy nên đọa làm súc sinh trong mười sáu kiếp. Nay nghe danh hiệu Phật, hoan hỷ như thế nên tội báo súc sinh cũng không còn. Do nghe danh hiệu Phật liền có Từ tâm, dâng sữa cúng Phật. Nhờ nhân duyên này nên được giải thoát.

Bấy giờ, Đức Phật mỉm cười, từ miệng Phật phát ra ánh sáng năm màu, trời đất chấn động. Ánh sáng chiếu khắp mười phương, trở về vòng quanh thân Ngài ba vòng rồi phân làm hai phần: Một phần đi vào trong rốn, một phần đi vào đỉnh đầu rồi ẩn mất.

A-nan liền quỳ gối chắp tay bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Thế Tôn không mỉm cười vô cớ, chắc chắn sẽ có nguyên do?

Phật bảo A-nan:

–Lời ông vừa nói rất hay. Vì sao? Vì mẹ con con trâu này sau khi chết đi thì bảy lần được sinh vào cõi trời Đâu-suất và Phạm thiên, bảy lần sinh ở thế gian được làm con nhà giàu có, không bao giờ sinh vào ba đường ác. Tại chỗ sinh ra thường biết được kiếp trước, nên dùng tràng phan, cờ xí, rải hoa, đốt hương cúng dường chư Phật, thọ trì kinh pháp. Do nhân duyên này, trâu mẹ cuối cùng sẽ được gặp Phật Di-lặc, xuất gia làm Sa-môn, tinh tấn tu hành không lâu sẽ chứng quả A-la-hán. Trâu con cũng sẽ như vậy, trải qua hai mươi kiếp xong sẽ được thành Phật hiệu là Nhũ Quang. Cõi nước tên là Tràng phan quang minh. Khi Như Lai Nhũ Quang làm Phật sẽ độ vô số trời, người và các loài côn trùng nhỏ nhiệm, số ấy như cát sông Hằng. Nhân dân trong nước sống lâu đến bảy ngàn tuổi. Y phục, vật thực tôn quý như ở cõi trời phương Bắc. Phật giáo hóa ở đời đến bốn vạn năm. Sau khi Niết-bàn, kinh pháp tồn tại ở đời đến vạn năm mới dứt.

Phật bảo A-nan:

–Mẹ con con trâu này nhờ có tâm ý tốt cúng dường sữa cho Như Lai nên đều được độ thoát. Loài súc sinh như thế còn có tâm tốt, huống chi loài người đầy đủ sáu căn, có thể phân biệt được tốt xấu mà không biết được từ đâu sinh đến, chết đi về đâu, lại không biết giới kinh Phật, không tin bố thí đời sau có phước. Con người chỉ sống bằng sự keo kiết, tham lam nên trở lại tự khinh khi mình, tâm niệm ác, lời nói ác, việc làm ác. Những kẻ ngu si đều do đó mà không được giải thoát.

Lúc nói kinh này xong, ở trong hội chúng năm trăm Trưởng giả đều phát tâm Bồ-đề Vô thượng Chánh giác, ba ngàn tám trăm Phạm chí vốn không tin Phật pháp nghe xong vui mừng, hoan hỷ liền đắc đạo Tu-đà-hoàn năm trăm người vốn không tin sinh tử, tội phước, thấy Phật biến hóa đều thọ trì năm giới làm thiện nam, tín nữ.

Phật nói kinh này xong, Tỳ-kheo, Trưởng giả, Phạm chí, nhân dân đều rất hoan hỷ, đảnh lễ dưới chân Phật rồi lui ra.

Số 810 - Kinh Chư Phật Yếu Tập - Quyển Thượng

SỐ 810

KINH CHƯ PHẬT YẾU TẬP

(KINH PHÁP CỐT YẾU CỦA CHƯ PHẬT)

QUYỂN THƯỢNG

Hán dịch: Đời Tây Tấn, Tam tạng Pháp sư Trúc Pháp Hộ,

người nước Nguyệt Chi.

Nghe như vầy:

Một thời, Đức Phật du hóa nơi khu rừng cây Nại, nước Ma-kiệt-đà, trú ở núi Nhân-sa-cựu (đời Tấn dịch là Đế thọ thạch thất) phía Bắc xứ ấy, cùng với đầy đủ chúng đại Tỳ-kheo năm ngàn vị và hai vạn Bồ-tát, đều an trụ nơi quả vị không thoái chuyển, đạt pháp Nhẫn bất khởi (Vô sinh) thân, khẩu, ý an định gồm thâu ba đời, một mình đi trong ba cõi, giáo hóa chúng sinh, tùy bệnh cho thuốc, ai cũng được chữa lành, như Bồ-tát Văn-thù, Bồ-tát Di-lặc… Lại có tám vạn bốn ngàn chư Thiên, đều tín ngưỡng nơi Phật đạo.

Bấy giờ, bốn Bộ chúng đều đến chỗ Phật, tuy muốn nghe kinh nhưng không thể chuyên tinh, chán pháp đã giảng, ai cũng xao lãng, phần nhiều chạy theo việc riêng, lấy năm trược làm sự nghiệp. Đức Phật suy nghĩ: “Mọi người chán nản đối với giáo pháp đã giảng nói, chẳng chịu đến hỏi để thọ nhận lời pháp, chẳng thấy Như Lai, chẳng nghe chánh kinh, chẳng ghi vào lòng, tâm chẳng tư duy, chẳng thể tu tập!”

Đức Phật lại tự nghĩ: “Ta muốn thị hiện giống như là ở yên một chỗ, chẳng tự hiện hình, rồi đến quốc độ của Phật ở phương khác,

cùng với các Đức Như Lai đồng giảng giải pháp cốt yếu của chư Phật”.

Đức Phật lại quán sát: Chư Phật Thế Tôn hiện hội ở phương nào? Liền thấy ở phương Đông, cách cõi này tám vạn bốn ngàn ức thế giới chư Phật, nước tên là Phổ quang, Phật hiệu là Như Lai Thiên Vương Chí Chân Đẳng Chánh Giác, hiện đang thuyết pháp. Chư Phật hội ở nơi ấy.

Phật bảo A-nan:

–Như Lai sẽ vào thất nơi núi Nhân-sa-cựu thiền tọa ba tháng. Các chúng Thiên, Long, Thần, A-tu-luân, Ca-lưu-la, Chân-đà-la, Ma-hưu-lặc, Nhân, Phi nhân, nếu có ai đến thì giảng giải ý đó, chớ cho vào thất.

Tôn giả A-nan bạch Phật:

–Đại Thánh Từ bi, tôn đức cao vời, chư Thiên thần diệu, oai lực của họ thấu suốt, thân hình vi tế, tâm ý khó có thể nhận biết, đi đến nhiều lượt thì không thể nào giữ nổi. Con yếu kém, không có sức thần túc, nếu rời khỏi sự che chở của Ngài thì sự thi triển thần túc không bằng Tôn giả Mục-liên. Như Lai đã khen ngợi Tôn giả Đại Mục-liên là thần thông đệ nhất, bay đi khắp mười phương không hề bị trở ngại, chỉ có thể ủy thác cho sự hộ vệ sau này.

Phật bảo A-nan:

–Đừng nói những lời đó. Như Lai Chí Chân chẳng cần người hộ vệ. Nay Phật quán xét nơi cõi trời và nhân gian, các ma, Phạm thiên, Sa-môn, Phạm chí, chư Thiên, dân chúng, A-tu-luân, không ai có khả năng vận dụng oai lực làm lay động sự kiến lập của Như Lai Vô Thượng Chí Chân. Ông nên im lặng, Như Lai ở trong chúng có khả năng tự bảo vệ, không cần người hộ vệ.

Lại nữa, A-nan! Nếu có thiện nam, tín nữ, Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, chư Thiên, Long thần, A-tu-luân, Ca-lưu-la, Chân-đà-la, Ma-hưu-lặc, Nhân, Phi nhân đi đến chỗ ấy mà Như Lai Chí Chân còn thiền tọa, thì ông sẽ vì họ giảng nói chỉ giáo như thế này: Phật pháp khó gặp, hiểu rõ về diệu nghĩa cũng vậy. Thân người khó được, đạo kinh pháp là ít có, Như Lai cứu đời, đúng thời kỳ mới xuất hiện; có thể tin tưởng nơi kinh điển của Như Lai đã giảng dạy, xuất gia hành đạo, gặp được thầy giỏi bạn hiền, luôn theo học hỏi tinh tấn, ưa thích điều

ấy, lại cũng khó đạt. Nếu lại mong thấy kinh sáng tỏ, Tỳ-kheo giảng pháp thanh tịnh thì điều này chẳng thể được. Tâm ưa bố thí, nếu gặp bậc Thế Tôn để cúng dường tạo được sự thanh tịnh hoàn toàn tất cũng khó gặp. Giả sử, người hiếu thuận luôn có sự báo ân, lại siêng năng học hỏi, tuân trì giới kinh, trọn đời không hủy phạm, việc ấy cũng khó thấy. Hoặc có người thương xót chúng sinh mà phát tâm cầu đạo Chánh chân vô thượng; vừa phát tâm xong, liền có khả năng hành theo giáo pháp của Phật, rốt ráo đạo Bồ-tát, đó là việc hết sức khó.

Phật bảo A-nan:

–Khi Như Lai thiền tọa, bốn Bộ chúng, chư Thiên, Long, Thần, A-tu-luân… Nhân phi nhân đi đến chỗ ấy nhằm để nghe pháp, thì nên vì họ mà nêu giảng giáo pháp như thế.

Phật lại bảo A-nan:

–Ông tiếp nhận giáo pháp Phật, vì họ mà giảng nói thế này: Như Lai Chí Chân có vô số phương tiện, tùy thời mà hóa độ chúng sinh trừ bỏ tà kiến mê hoặc phi pháp, các ông nên thừa mạng tu theo giáo pháp chánh chân. Này A-nan! Thế nào gọi là tà kiến? Nghĩa là lễ bái yêu thuật, lừa bịp của kẻ khác, theo chư Thiên, thờ cúng quỷ thần, như thần xương khô, cây mục, núi, cây, sông, suối, đá; cúng vái đất trời, nhật nguyệt, các phương Đông, Tây, Nam, Bắc, Bắc đẩu, thổ địa, trăn, rắn, chim, thú, hươu nai, thuồng luồng, rồng, thờ cúng bao nhiêu là yêu tinh kỳ quái khác, đó gọi là tà kiến.

Lại nữa, này A-nan! Chấp chặt nơi ngã và ngã sở, tham đắm thọ mạng của con người; chấp đoạn diệt, chấp thường còn, đó gọi là tà kiến. Nói tóm lại, ta sẽ vì ông mà giảng nói về tà kiến vi tế. Nếu thiện nam, thiện nữ tự dấy khởi vọng tưởng, muốn đắc Thanh văn thừa, Duyên giác thừa, hay chứng đắc quả Phật, mà bám lấy sự diệt độ, thì gọi đó là tà kiến.

Lại nữa, A-nan! Như Lai Chí Chân đang thiền tọa, thì nên vì họ mà giảng giải pháp yếu này: Các vị là người đang tu học, thường nên tín mộ pháp nghĩa, ưa thích pháp lạc, cho pháp là trên hết, tu niệm thanh tịnh, dốc hết lòng tin, được nhiều điều an vui; biết hổ thẹn, kính cẩn, khép nép sợ sệt, ở trong ba cõi chắc chắn giải thoát; Từ, Bi, Hỷ, Hộ (Xả), thực hành bốn Đẳng tâm (Tâm vô lượng); những

chỗ đi qua luôn luôn tùy thời mà nhẫn nhục, hòa nhã, khiêm tốn, nhún nhường; chỉ chú trọng nơi pháp nghĩa, không chọn lấy vẻ trang sức; chỉ quy về trí tuệ, không theo chỗ chấp giữ nơi thức; chỉ theo chỗ mầu nhiệm nơi kinh, không chọn lời hoa mỹ; chỉ quy y chánh pháp, chẳng theo con người, dạy bảo khiến tu theo pháp nhẫn thâm diệu. Gọi là hóa độ giải thoát, đó là ba cửa giải thoát; siêng năng làm theo hạnh không, chẳng chấp ngã và ngã sở; tu tập vô tướng, vứt bỏ mong cầu; thực hành vô nguyện, loại trừ lời thề chấp; nên vì chúng sinh giảng nói mười hai nhân duyên, tất cả các pháp do nhân duyên khởi. Nếu không nhân duyên thì không có sự phát khởi, cũng không có sự hoại diệt. Nên quán sát kỹ sự phát khởi của mười hai nhân duyên, xem xét nguồn gốc của nó mà làm theo. Nếu không quán xét kỹ về mười hai nhân duyên thì sẽ dẫn đến vấn nạn này: “Phải nên quán như thế nào?”.

A-nan nên biết! Mười hai mắc xích ấy không có đầu mối. Đã không có chỗ sinh thì đạt được pháp Nhẫn bất khởi. Nếu chẳng khởi niệm thì đó là quán xét kỹ mười hai nhân duyên. Lại nên phân biệt chánh hạnh của bậc Hiền thánh, vì chúng sinh mà thuyết pháp. Thế nào là Thánh đế? Là sự vận hành đúng với sự thật. Thánh đế ấy, nếu dùng tâm lắng nghe suy tính, thì không thành thật, cũng không giả dối. Cái không thành thật, không giả dối ấy, đó chính là Thánh đế. Ý nghĩa của chân đế là thành thật, nhưng không do đâu sinh. Cái chân đế ấy là sự thật, là chân chánh, là đế lìa dục, là đế tín ly giải, là đế không ngôn từ, là đế không chỗ hành, là đế không tạo nghiệp, là đế không sở hữu, là chân đế phổ biến, không cao, không thấp; tức là chân đế duy nhất; chân đế không lầm lỗi, chân đế không diệt độ, là chân đế vô vi.

Này A-nan! Giả sử hiểu rõ tất cả pháp là chẳng khởi chẳng diệt, hoàn toàn không chỗ trụ, không khác với chúng sinh, thì gọi chân đế Hiền thánh. Vì vậy Như Lai thuyết giảng pháp như thế. Đệ tử hiền minh tu hành vô vi, nhằm hiểu rõ về tuệ, để khổ chẳng khởi, đạt không chốn sinh, thì gọi là Khổ đế. Nếu bị phiền não họa hoạn ở trong khổ thọ, nhưng chẳng tập theo các hành, đoạn dứt nhân duyên, nhân duyên đã đoạn, thì đó gọi là trừ bỏ Tập đế. Nếu có thể diệt hết tất cả khổ, vĩnh viễn không sinh lại, thì gọi đó là Tận đế (Diệt đế).

Thế nào là Đạo đế? Nếu tu tập theo nghĩa đạo, chẳng tạo hai nghiệp, pháp thiện và bất thiện, hội nhập nơi một cửa, cầu đạt con đường như thế, thì gọi là ba cửa giải thoát. Chư Phật quá khứ và các đệ tử, do con đường ấy mà đạt đến nơi không có chỗ đến, mà chọn lấy sự giải thoát, vì vậy gọi là tám Thánh đạo: một là chánh kiến, hai là chánh niệm (tư duy), ba là chánh ngôn (ngữ), bốn là chánh nghiệp, năm là chánh hoạt (mạng), sáu là chánh phương tiện (tinh tấn), bảy là chánh ý (niệm), tám là chánh định. Lấy đó để giữ gìn tâm ý, nhân đây giảng nói pháp bình đẳng; tánh đã bình đẳng thì đối với các pháp chẳng còn vọng tưởng. Đây mới gọi là trở về nơi con đường tu tập chính đáng.

Lại nữa, A-nan! Thuyết giảng pháp như thế, các ông siêng năng tinh tấn quay về bốn Ý chỉ, vì các chúng hội ban bố giảng giải ba mươi bảy phẩm Đạo hạnh để kiến lập giáo pháp. Những gì là ba mươi bảy phẩm? Nếu đứng về mặt thuận nghĩa thì đạt được chỗ như nhiên đều nhờ nơi văn tự. Nếu các loại văn tự mà Như Lai dùng để kiến lập các pháp, thì các văn tự ấy cũng tự nhiên không, bất sinh, bất hoại. Nếu có giảng nói hay không giảng nói cũng như nhau, chẳng tăng, chẳng giảm, cho nên văn tự vì như nhau nên bình đẳng. Này A-nan! Giả sử Tỳ-kheo cùng nhận biết văn tự là pháp đạo phẩm thì chỗ trụ là thuận nghĩa.

Lại nữa, A-nan! Khi Như Lai thiền tọa, nếu có Thiên, Long, Quỷ thần, Kiền-đạp-hòa, Nhân phi nhân đến thì nên vì họ mà thuyết giảng về ba đời bình đẳng: Quá khứ đã diệt, vị lai chưa đến, hiện tại không dừng, tuy rơi vào điên đảo, nhưng cũng vốn thanh tịnh. Tất cả các pháp cũng đều là không, không có ba đời, cũng không chỗ trụ; quá khứ đã không, vị lai cũng không, hiện tại cũng không; cũng như không không, không có không cũng không. Cũng như ba đời không, người không cũng như thế. Ba đời không gọi là bình đẳng, nhập vào một nghĩa, không có nhiều nghĩa. Nếu vì họ thuyết pháp phải trừ bỏ ba cõi mới được an ổn. Thế nào gọi là trừ bỏ ba cõi? Nếu có Tỳ-kheo ngay khi tư duy mà quán xét về cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô sắc, tâm tưởng phát sinh thì tư tưởng ấy cũng không sở hữu. Hiểu ba cõi là không sở hữu rồi thì không tưởng, không chẳng tưởng, không tinh tấn, không biếng lười, không có kiến lập, cũng chẳng thề nguyện,

chẳng xét, chẳng niệm đều rời tâm niệm, đạt ba cửa giải thoát, ân cần tinh chuyên, tu chứng trí tuệ, phụng hành ba môn giải thoát Không, Vô tướng, Vô nguyện. Thế nào gọi là ba môn giải thoát? Chứng đắc trí tuệ, chẳng bỏ bình đẳng, tự tại đối với các pháp, không có tạo tác và chẳng tạo tác, biết tất cả pháp đều trở về tận diệt, vắng lặng, chẳng nhập thiền, ý chẳng đọa lạc, chẳng chấp có một cũng chẳng có nhiều, đó là ba môn giải thoát, chứng đắc trí tuệ.

Lại nữa, A-nan! Nên vì họ giảng nói giáo pháp, khiến trừ bỏ năm ấm là sắc, thống (thọ), tưởng, hành, thức. Nếu thọ những ấm này thì gọi là thạnh ấm, còn không thọ thì là không ấm. Giả sử người tu hành ở chỗ vắng vẻ, nên khởi quán thế này: Như Lai thường nói: Sắc như bọt nước tụ, thống dương (thọ) như bong bóng nước, tưởng như dợn nắng, hành như cây chuối, tâm thức như huyễn hóa. Phật tuệ như mặt trời tỏa chiếu khắp hư không, đích thân thuyết giáo bảo người tu hành, nên khởi quán như vậy. Lời giảng của Như Lai, người có thể lãnh hội nghĩa, nhưng ta thì chẳng hiểu nên chẳng tức thời tỏ ngộ. Cõi Dục như bọt nước tụ, cũng là không, cõi Sắc cũng không, cõi Vô sắc cũng không nên chẳng chấp đắm nơi ba cõi. Người chẳng dựa vào đâu thì không có xứ xở, như bọt nước, không có ngã, không có nhân, không có thọ mạng. Vì vậy cho nên tất cả các pháp đều không có nhân, không có chúng sinh, đều như bọt nước, bong bóng nước, sóng nắng, cây chuối. Thức như huyễn hóa, huyễn ấy cũng không, nên chẳng tham đắm ba cõi. Nếu tự tại nơi các pháp, chẳng đắm chấp ba cõi, không có xứ sở thì không có chỗ nương. Cái huyễn hóa ấy chẳng lại ở ngay nơi ngã, nhân, thọ mạng. Chỗ hiểu rõ sự thật ấy cũng không có gốc rễ của ngã, nhân, thọ mạng. Người nào quán năm ấm không có xứ sở như thế, thì không còn có năm ấm.

Lại nữa, A-nan! Nên giảng nói pháp phân biệt tiêu trừ sáu nhập ở trong và ở ngoài, phân biệt chúng đầy đủ. Những gì là sáu nhập ở trong và ở ngoài? Như Lai thường nói, cái ngã của ta là không. Vì sao? Vì tất cả vốn thanh tịnh; nhãn, nhĩ, tỷ, khẩu (thiệt), thân, ý cũng không, vốn thanh tịnh vô ngã. Lo vì vốn thanh tịnh, rỗng lặng, không có các nhập thì không có sắc, thanh hương, vị, tế

hoạt (xúc), pháp xứ. Nếu không có nhãn, nhỉ, tỷ, khẩu, thân, ý, không duyên vào thức thì không có sáu nhập trong và ngoài. Những gì là sáu nhập ở ngoài? Đối với tất cả pháp đều không có chỗ thọ nhận, cũng không có chỗ xả bỏ, từ tư tưởng phát sinh sáu nhập bên ngoài, chẳng tập theo các nhập thì không có xứ sở.

Phật dạy A-nan:

–Như Lai thiền tọa, nếu có người đến thì nên vì họ mà thuyết giảng pháp nghĩa thế này: Phật thi triển oai thần, hiển thị sự biến hóa; nếu có căn cơ thích hợp và người nên hóa độ, thì đều được nghe pháp ấy. Còn chúng sinh khác chẳng thấy, chẳng nghe, thì chỉ thấy Phật im lặng, miệng chẳng nói gì.

Khi nêu giảng pháp này, năm ngàn Tỳ-kheo lậu dứt hết các lậu, tâm ý khai mở, bốn vạn hai ngàn Thiên tử xa lìa trần cấu, đắc Pháp nhãn thanh tịnh, ba trăm Tỳ-kheo-ni đắc A-la-hán; bảy ngàn chúng sinh được lìa ái dục.

Bấy giờ, Đức Phật lại bảo A-nan:

–Ông hãy đi đến thạch thất, trải tọa cụ cho Như Lai, chỉ dùng cỏ sô. Như Lai sẽ thiền tọa trên đó ba tháng.

A-nan bạch Phật:

–Nên đặt giường nằm, trải nệm mềm mại, dùng cỏ sô làm gì!

Phật bảo Tôn giả A-nan:

–Thôi thôi! Thôi thôi! Chư Phật Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác quá khứ đều dùng cỏ sô để làm chỗ ngồi, đừng dùng đồ mềm mại, sặc sỡ, cao dày mà làm cho đẹp, vừa ý. Tu hành thuận theo đạo pháp mới là điều an lành lớn.

Tôn giả A-nan vâng lời, liền rời chỗ ngồi, đi khỏi chúng hội, ra ngoài tìm cỏ. Ngay khi ấy, vô số trăm ngàn ức chư Thiên đều mang loại cỏ tốt mềm mại của cõi trời, để trước mặt Tôn giả A-nan, A-nan liền nhặt lấy mang về thạch thất, trải làm chỗ ngồi bằng cỏ sô cho Phật. Trải xong, tức thời vô số trăm ngàn ức chư Thiên đều lấy Thiên y trải lên trên cỏ; y cụ đã trải, số lượng rất nhiều, dù khắp cả nhân gian dùng để mặc cũng không thể hết, nhưng oai thần của Phật đã biến số y được trải đó, cao chỉ bốn tấc!

Phật từ chỗ ngồi đứng dậy, đi vào thạch thất, vô lượng kỹ nhạc, không đánh mà tự hòa tấu, trời tuôn mưa các thứ hoa, khắp cả đại

thiên thế giới, ngập tới đầu gối. Phật vừa tọa thiền, chánh định, thạch thất ấy đều như thủy tinh. Các chúng sinh gốc đức đã thuần thục ở trong tam thiên đại thiên thế giới đều thấy Như Lai an tọa nơi thạch thất, giống như gương sáng thấy rõ mặt mũi hình dáng mình. Phật đưa bàn tay phải phóng ra trăm ngàn ức hào quang. Hào quang này chiếu khắp cả thế giới tam thiên đại thiên khiến ánh sáng mặt trời, mặt trăng đều bị lu mờ. Ngay khi ấy, tất cả chúng sinh đều dứt trừ dâm, nộ, si, chẳng còn tự đại, cao ngạo, ganh ghét, cũng không có nạn tranh tụng khó nhọc, tâm Từ cùng hướng đến nhau như cha, như mẹ, như anh, như em, như con, như thân… Hành trạng Tam-muội của Đức Thế Tôn vĩnh viễn an định, không trụ, không tạo tác, tự nhiên như hư không, không có vọng tưởng, cả tam thiên đại thiên thế giới hiện đủ sáu cách chấn động. Lúc này, các cõi Phật đều thấy rõ thần lực, oai thần biến hóa của Phật, hai vạn hai ngàn Thiên tử đều phát Đạo ý chánh chân vô thượng (phát tâm cầu đạt đạo quả Bồ-đề vô thượng), đều cầm hoa trời rải trên thạch thất để cúng dường Phật và nhiễu quanh thạch thất ba vòng, bỗng nhiên biến mất. Hoa của chư Thiên tung rải, phủ đầy khe, núi, hóa thành chùa Phật. Hương thơm của hoa tỏa khắp cả tam thiên đại thiên thế giới. Phật liền biến thân đến chỗ Như Lai Thiên Vương Chí Chân Đẳng Chánh Giác là thế giới Phổ quang.

Bấy giờ, hằng hà sa số các cõi Phật ở mười phương, vì các chúng sinh nơi đời năm trược khó giáo hóa, nên chư Phật đều đi đến chỗ Phật Thiên Vương, cũng như Đức Như Lai Năng Nhân Chí Chân đã đến. Quốc độ kia cũng giống như ở đây gồm đủ cả dâm, nộ, si, tự đại, kiêu mạn, ngỗ nghịch, bất hiếu, dua nịnh, tà niệm, ý chí thấp kém. Vì sao? Vì chúng sinh ở nơi ấy chẳng đến gặp Phật, chẳng chịu thọ giáo; nếu có được nghe, thì chẳng nghe kỹ, chẳng tiếp nhận, chẳng suy nghĩ, làm theo. Vì vậy nên chư Phật dùng phương tiện quyền xảo, nhập thất thiền tọa, lại biến hóa thân hình đến thế giới Phổ quang, chỗ Phật Thiên Vương, giảng thuyết, phân biệt những pháp cốt yếu của chư Phật.

Thế nào gọi là pháp cốt yếu của chư Phật? Chư Phật Thế Tôn hội nhập hiện bày các hạnh luôn đầy đủ trọn vẹn, lại đạt đến cứu cánh tối hậu, vì thương xót chúng sinh, nên giảng diệu nghĩa nơi kinh

điển gọi là pháp cốt yếu của chư Phật. Sau khi Như Lai Chí Chân diệt độ, pháp ấy sẽ vì chúng sinh phát khởi sự che chở. Chư Phật đại Thánh là đấng Pháp chủ, đức hơn Tu-di, trí hơn sông biển, đạo vượt hư không, chẳng thể ví dụ. Do đâu tất cả kẻ ngu tối lười biếng, buông lung, chẳng thuận theo giáo pháp mà lại được thọ nhận kinh điển? Vì sao họ lại bê trễ, bỏ phế, mê mờ, mãi mãi bị che lấp, chẳng thoát khỏi ba đường? Chư Phật Thế Tôn thấy được nguyên nhân ấy, cho nên tập hợp những pháp cốt yếu để giảng giải.

Khi ấy, tại thế giới Phổ quang kia, vô số chư Phật, chẳng thể tính đếm mà biết được, đều cùng tụ hội nơi ấy. Vì sao gọi là Phổ quang? Cõi ấy hoàn toàn không có tên hàng Thanh văn, Duyên giác mà toàn là bậc Bồ-tát. Bồ-tát ở cõi ấy đều có hào quang sắc vàng ròng, tướng tốt trang nghiêm nơi thân, tỏa sáng soi chiếu khắp, không đâu là không chiếu đến, nên gọi là Phổ quang.

Vì sao gọi là kết tập pháp cốt yếu của chư Phật? Tức là tuân thủ, tôn sùng các pháp đúng như chân đế. Thế nào là các pháp? Thế nào là tôn sùng? Thế nào là tuân thủ? Tất cả các pháp đều là một pháp. Các pháp này cũng không có pháp, cũng không phải là không pháp, cũng chẳng thể nêu bày. Vì sao? Vì cái không pháp ấy thì không có nơi sinh, cũng không có chốn khởi mà vì chúng sinh thuyết giảng pháp thì chẳng tồn tại lâu dài, vì chỉ là mượn lời để nói mà thôi.

Bên trong có sáu nhập, bên ngoài cũng có sáu nhập, năm ấm, các chủng và các nhập, đó gọi là tất cả sở hữu, là do mượn lời nói để phân biệt về chương cú mà thôi. Tất cả các pháp, quán xét đúng với chân đế thì không có năm ấm, bốn chủng, các nhập, không có đoạn diệt, cũng không có thường còn, không có bền chắc, vì vậy nói là các pháp vô ngôn. Tất cả các pháp vốn thanh tịnh, tức không, không có tên gọi. Cái sinh mạng đã nói đó cũng không sở hữu. Tất cả các pháp và tên gọi đều cũng tự nhiên, hoàn toàn không sở hữu, đó là pháp cốt yếu của chư Phật.

Thế nào gọi là tôn sùng? Đó là tôn sùng sự tĩnh lặng hoàn toàn không có chỗ sinh khởi, tôn sùng vô dục, tôn sùng chân đế, tôn sùng vô bản, tôn sùng pháp giới, tôn sùng bản tế, các pháp đều không, tôn sùng chân đế ấy, tất cả các pháp đều không chỗ trú, không có chỗ

tập hành, không có hành và chẳng hành nơi oai nghi lễ tiết, không chấp giữ vị lai, không có ngã, không có ngã sở, không có nghiệp phải thọ; do đó không có chủ tể, cũng không có người phục dịch, chẳng thể thấy được, vì rốt ráo là tận diệt vắng lặng cho nên chẳng thể tận diệt. Nhờ có văn từ thì cái vô tận ấy tức không có chỗ sinh, nó vốn thanh tịnh, nghĩa là tâm ý tĩnh lặng cũng không có chỗ sinh. Lìa bỏ chỗ sinh và không chỗ sinh thì cái đã tôn sùng ấy cũng không âm thanh, không tịch tĩnh, không thể đọa lạc, cũng không thoái chuyển, trừ bỏ các khuyến trợ, tức không có sự tột cùng, cũng chẳng không có sự tột cùng, chẳng khởi, chẳng sinh. Giảng nói về bình đẳng, cũng không niệm tưởng; không gần, không xa, cũng không dấu vết, nên gọi là tôn sùng. Chỗ tôn sùng ấy, gọi là hội nhập vào thành pháp. Tất cả các pháp đều là giả có tên gọi mà thôi, không đến, không đi, không được, không không được, không có dần đi, cũng không có trở về, chẳng chánh, chẳng tà, chẳng nghe, chẳng thấy, chẳng nghĩ, chẳng biết, chẳng kinh, chẳng sợ, không ái, không xứ, không có cái vắng lặng, chẳng vắng lặng, chẳng thô, chẳng tế, chẳng dài, chẳng ngắn, chẳng đây, chẳng kia, chẳng đến, chẳng ẩn, chẳng đắc nhân duyên, chẳng an, chẳng nguy, đều chẳng hiểu rõ, cũng không có chỗ hành, không có chỗ hưng phế, cũng không dứt bỏ, chẳng khiến phát khởi, chẳng dưỡng nuôi, chẳng ngủ nghỉ, chẳng xét, chẳng tưởng, chẳng đạt, chẳng niệm, không có hạn lượng. Chỗ niệm về vô lượng, không lấy, không giữ, không chỗ gọi đến, chẳng qua bờ kia, chẳng có chốn, chẳng không có chốn, chẳng đoạn diệt, chẳng chấp thường, chẳng mất, chẳng được, không quá khứ, vị lai, hiện tại, không có tuệ, chẳng không có tuệ, chẳng nhiều, chẳng ít, không tiếng, không lời, cũng không chỗ nhập; không sợ không chữ, cũng không nhập nơi văn; chẳng động, chẳng lay, chẳng xa, chẳng gần; không lễ bái, chẳng không lễ bái; chẳng mong tiếng khen, cũng không có ngã của ta, không có thọ mạng của người, chẳng giới, chẳng phạm, chẳng nhẫn, chẳng tranh, chẳng tiến, chẳng lùi; không chỗ nào, cũng chẳng không chỗ nào, chẳng phải trong, chẳng phải không trong; chẳng phải không, chẳng phải không không; chẳng thân, cũng không thân; chẳng giảng giải danh hiệu, ngang bằng hư

không; không hết, chẳng không hết, chẳng giáo hóa, chẳng nguyện, chẳng lìa, không tạo tác, không không tạo tác; vì không tai ương nên cũng chẳng trừ tội; không tưởng, không không tưởng; chẳng động, chẳng xả; chẳng cho cũng chẳng nhận; chẳng sơ, chẳng thân; chẳng động, chẳng tĩnh, chẳng diệt, chẳng bằng, chẳng sử, chẳng tận, chẳng trần, chẳng lìa trần, chẳng đọa, chẳng lạc, chẳng nhiễm, chẳng không nhiễm; chẳng quên, chẳng nhớ; chẳng sầu, chẳng lo, không nghĩ, không không nghĩ; không ứng hợp, không không ứng hợp; không đôi, không chiếc; không đi, không ở; chẳng bờ này, chẳng bờ kia; chẳng bỉ, chẳng thử; chẳng biên giới, chẳng lục địa, không đáy, không giữa, chẳng vượt qua, không có cái có thể vượt qua, chẳng tung tích, chẳng chí nguyện, chẳng thoái chuyển, chẳng hợp hội, chẳng đoạn, chẳng hoại, chẳng hợp lại, chẳng sánh nhau, chẳng đắm chấp, chẳng thoát khỏi, chẳng thủ, chẳng không thủ, chẳng không, chẳng không không, sáng tỏ vô cùng; chẳng ái chấp thọ mạng, không người, không giảng dạy; thường nên giảng thuyết bỏ các xứ sở là vào thành pháp; kẻ chẳng vào là mê đắm danh tự Bồ-tát; nói pháp không chấp trước, chẳng thấy trú xứ; như vậy gọi là tôn sùng, là pháp cốt yếu của Phật.

Thế nào gọi là tuân thủ? Các pháp thường trụ trú ở pháp giới. Người có khả năng phụng hành pháp như thế thì gọi là tuân thủ.

Thế nào gọi là pháp? Gọi là pháp tức chẳng nghĩ về pháp, không có chỗ bị phá hủy, chẳng ôm hy vọng, chẳng không hy vọng. Nếu không điều mong cầu thì cũng không nghĩ đến việc báo đáp. Nếu không mong cầu, báo đáp thì diệt trừ tất cả vọng tưởng; chẳng tạo nhiều, chẳng làm ít; chẳng khởi, chẳng đoạn, chẳng nghĩ về quá khứ, chẳng tưởng về vị lai, chẳng trụ nơi hiện tại. Hành giả như thế là bình đẳng nơi ba đời tức không ngôn thuyết, chẳng cần chấp trụ mà đến với chúng sinh, đó gọi là pháp. Vì vậy Như Lai diễn bày ngôn giáo ấy, Phật xuất thế hay không xuất thế, đều cùng an trú như vậy, pháp giới cũng thế. An trú nơi pháp giới là pháp giới vắng lặng. Vì duyên cớ gì mà gọi là pháp? Đạt đến tịch nhiên, dùng sự thuần phục, trong lặng làm dụ, do đó nên gọi là các pháp tịch nhiên.

Thế nào gọi là không thuần? Chấp là ngã sở, tự cho là có thân,

nhân duyên nơi các kiến chấp gọi là sắc, tư tưởng, xứ sở, ngôn từ, tri thức, nương tựa, đều là tâm suy lường, cân nhấc, quán xét gốc ngọn, ý tư duy, lãnh nạp năm ấm, bốn đại, các nhập. “Ta sẽ khuyến trợ mở bày giáo hóa ba cõi nên bỏ dâm, nộ, si, gọi là phụng tu đạo giáo, chứng ba môn giải thoát, đạt đến các quả vị Đạo tích (Tu-đà-hoàn), Vãng lai (Tư-đà-hàm), Bất hoàn (A-na-hàm), đến A-la-hán. Ta sẽ suy niệm, tu hành bốn Ý chỉ (bốn Niệm xứ), bốn Ý đoạn (bốn Chánh cần), bốn Thần túc (bốn Như ý túc), năm Căn, năm Lực, bảy Giác ý cho đến tám Thánh đạo, ba mươi bảy phẩm Trợ đạo, chiếu sáng bốn sự diệt hết phiền não cấu uế”, đó là Thanh văn, gọi là chẳng thuần.

Đối với họ, thế nào gọi là tịch nhiên? Hành Bồ-tát thừa, phát tâm rộng lớn: “Ta sẽ thành Phật, dốc cầu trí tuệ, ở nơi sự hành hóa việc này, ta sẽ bố thí, xả bỏ tham keo, ban bố pháp tài, giữ giới thanh tịnh, dứt các thiếu xót, cẩn thận giữ gìn các hành, kiến lập nhẫn nhục, cắt bỏ sân giận, hành hạnh nhu hòa, tu tập tinh tấn, dẹp bỏ cấu bẩn, biếng lười, nỗ lực hành trì; ở nơi vắng vẻ, thực hành thiền định; giáo hóa là chính, lại được nhất tâm. Từ thiền định xuất, suy niệm về Bát-nhã ba-la-mật-đa, phụng hành đúng nghĩa, dùng Trí độ vô cực (Trí ba-la-mật), mở bày, hóa độ chúng sinh, để cầu đạt quả Phật. Tất cả chư Phật đều do Bát-nhã xuất sinh; lại thành tựu quả Phật, hàng phục chúng ma, rồi Chuyển pháp luân độ thoát muôn loài, dùng pháp vô vi của Phật khiến được diệt độ, đạt Phật tuệ rốt ráo. Tu học việc của chư Phật, tuyên dương sự nghiệp của Như Lai mười Lực, mười tám pháp Bất cộng, các căn, lực gốc, bốn Vô sở úy, bốn Phân biệt biện tài (biện tài vô ngại) thảy đều thông suốt. Những điều đã nói, đã kiến lập của Bồ-tát nên suy nghĩ để xuất nhập, tiến thoái, đó là điều đúng. Tất cả vọng tưởng, các chỗ lãnh nạp và đem thực hiện thì không đúng, đó gọi là chỗ khởi đầu của sự thuần thục, tịch nhiên. Sự tịch nhiên ấy được gọi là pháp. Đó gọi là pháp cốt yếu của chư Phật.

Phật dạy:

–Lại nữa, gọi là pháp cốt yếu của chư Phật, chính là cái tâm Bồ-tát mới phát khởi, gọi là ngôn giáo. Thế nào là tâm Bồ-tát mới phát khởi? Đó là không từ đâu sinh. Vì sao? Vì trong tất cả tâm

nhưng không có tâm. Cái không có tâm ấy là không có chốn sinh ra. Cái không chốn sinh ấy là tâm mới phát, do đạt được pháp Nhẫn không từ đâu sinh (pháp Nhẫn vô sinh). Lại nữa, nếu tâm Bồ-tát mới phát khởi với ý chí vững chắc thì Bồ-tát này phải phát tâm giống như kim cương.

Thế nào là phát tâm như kim cương? Bồ-tát phát tâm có mười việc làm như kim cương. Đó là:

1. Du hóa trong vô lượng hoạn nạn sinh tử.

2. Tất cả mọi sở hữu đều đem bố thí không luyến tiếc.

3. Luôn có tâm bình đẳng đối với chúng sinh.

4. Ta sẽ hóa độ tất cả chúng sinh, lấy sự diệt độ của Phật mà diệt độ cho họ.

5. Độ chúng sinh rồi, cũng không thấy có, người đạt đến diệt độ, vì hiểu rõ tất cả các pháp không có chốn sinh.

6. Phân biệt hiểu rõ tất cả các pháp.

7. Thường gia tăng tinh tấn không có sơ hở thiếu sót.

8. Trí tuệ chiếu khắp, chẳng có gì là không thông đạt.

9. Đầy đủ trí Nhất thiết, thấu suốt nhất môn.

10. Những điều ái trọng không có tăng giảm, chẳng vì tham tiếc, dứt trừ đắm chấp.

Đó là mười việc phát tâm của Bồ-tát, tâm như kim cương, là phát cốt yếu của Phật.

Phật dạy:

Lại có Bồ-tát phát tâm, ở trong ba cõi, chẳng khởi các tưởng, chẳng khởi vô tưởng. Lại nữa, pháp cốt yếu của Phật là phụng hạnh sáu Độ vô cực. Những gì là sáu? Có loại Bố thí ba-la-mật-đa thế tục, bị chìm đắm trong thế tục nên chẳng thể độ đời. Cũng có loại Bố thí ba-la-mật độ đời, chẳng rơi vào thế tục. Trì giới, Nhẫn nhục, Tinh tấn, Nhất tâm, Thiền định, Bát-nhã ba-la-mật, cũng lại như vậy. Hoặc có người hành Bát-nhã ba-la-mật-đa thế tục, chẳng thể hóa độ thế gian. Hoặc có người hành Bát-nhã ba-la-mật-đa độ đời, chẳng rơi vào thế tục.

Thế nào gọi là Bố thí ba-la-mật-đa thế tục, chẳng thể độ đời? Khi Bồ-tát có sự bố thí rộng rãi, cung cấp cho các Sa-môn, ngoại đạo Phạm chí, kẻ bần cùng, người ăn xin, kẻ chẳng an thân, người đói thì

cho ăn, người khát thì cho uống, xe cộ, voi, ngựa, giường nằm, y phục, vàng bạc, ngọc báu, vợ, con trai, con gái, phố phường, đất nước, ngoài ra, còn bao thứ của cải khác đều không chút nuối tiếc, bố thí tất cả. Nhưng làm việc bố thí như vậy rồi, chấp vào ngã của ta, ỷ vào của bố thí đó cho là ta đã xuất ra, cung cấp, những người kia là kẻ nhận. Ta là thí chủ không chút nuối tiếc, vì theo Phật dạy, thực hành Bố thí ba-la-mật-đa. Nay, chỗ bố thí do trái với tâm bố thí là nguyện đến cho tất cả loài hữu tình, trở lại với sự khuyến trợ: khiến cho sự bố thí của ta sẽ làm cho chúng sinh vĩnh viễn được an ổn. Người làm việc bố thí ấy có ba điều vướng mắc: Một là chấp ngã của ta; hai là chấp nơi tha nhân; ba là vọng tưởng chấp nơi vật bố thí, đó là Bố thí ba-la-mật-đa thế tục, chẳng thể độ đời. Sao vậy? Vì triền miên ở trong thế tục, chẳng được độ thoát.

Thế nào gọi là Bố thí ba-la-mật-đa độ đời, chẳng rơi vào thế tục? Đó là có thể làm thanh tịnh ba phẩm. Những gì là ba?

1. Bồ-tát ấy nếu khi bố thí chẳng chấp ngã của ta.

2. Chẳng thấy có người nhận, có sự nhận lấy.

3. Làm việc bố thí nhưng chưa từng vọng tưởng cầu mong, có sự báo đáp.

Có Bồ-tát bố thí vì để khuyến trợ tất cả chúng sinh. Nếu bố thí cho chúng sinh không thấy có người nhận, có sự nhận lấy, thì cốt là khuyến trợ cho đạo Chánh chân vô thượng. Vị ấy chẳng quán xét thấy sự nhận lấy để dùng. Đó gọi là Bố thí ba-la-mật độ đời. Vì sao? Vì hóa độ được thế gian đạt đến giải thoát.

Thế nào gọi là ở tại thế tục? Nghĩa là bị năm ấm che lấp, có khả năng xả bỏ năm ấm này thì gọi là độ đời. Ai không chấp ngã của ta, không có niệm tưởng, cũng không có chỗ dựa, hoàn toàn không tham đắm, chấp trước, thì gọi là độ đời. Nếu đã thọ giới, cho người khác là hủy giới chẳng xứng pháp hạnh, hoặc tự cho là đã mở bày giáo hóa biết bao đệ tử, nhờ ta mà được độ, ta sẽ thành Phật, cứu giúp chúng sinh, tự cho có thân, chẳng hiểu vốn không, thì đó là Trì giới ba-la-mật thế tục, chẳng thể độ đời. Tuy đã trì giới, chẳng chấp ngã của ta, chẳng thấy người khác hủy pháp phá giới, đều bình đẳng cứu giúp họ, chẳng bỏ sinh tử, chẳng nương vô vi, tuy độ chúng sinh, nhưng đều rõ vốn là không. Nhẫn nhục, Tinh tấn, Nhất tâm, Trí

tuệ cũng giống như thế. Người không tham đắm chấp trước tức xứng đáng độ đời. Người có đắm chấp thì rơi vào thế tục. Lại nữa, đối với các nghề nơi thế gian như trước tác, chú thuật, văn chương, toán pháp, năm kinh, sáu nghề, điển tịch của vua chúa, hành sự của thần tiên, mà có chỗ mong cầu, học hỏi, phát triển trí tuệ, thì đó là rơi vào Bát-nhã ba-la-mật thế tục. Nếu đối với thế gian có chỗ mong cầu, chẳng cho là trí tuệ, hiểu rõ về pháp Không, Vô tướng, Vô nguyện, ba đời quá khứ, vị lai, hiện tại đều bình đẳng, ngang bằng với ba đường, hiểu rõ chỉ là một Pháp thân, chẳng ở sinh tử, chẳng trụ diệt độ (Niết-bàn), mở bày giáo hóa tất cả, chẳng trụ vào chốn nào, đó là Bát-nhã ba-la-mật-đa độ đời, là pháp cốt yếu của Phật.

Khi giảng nói lời này, có bảy na-thuật (na-do-tha) Bồ-tát ở cõi Phật Thiên Vương, đạt được pháp Nhẫn không từ đâu sinh, tam thiên đại thiên thế giới hiện đủ sáu loại chấn động, trời rải hoa, ánh sáng tỏa chiếu khắp mười phương.

Lại nữa, pháp cốt yếu của Phật là nơi chốn Bồ-tát nhập vào. Thế nào là nơi chốn? Gọi là nhập vào, tức đối với tất cả pháp đều không có chỗ nhập. Các pháp không đến, cũng không đi, tất cả các pháp cũng không mất, chẳng nghĩ về chốn đạo, cũng không có tưởng, tu sửa quả vị mà chẳng thấy có nơi chốn. Thế nào là tu sửa quả vị?

Bồ-tát tu học Trụ thứ nhất, có mười pháp. Những gì là mười?

1. Trong sạch, tánh tình hòa nhã.

2. Thương xót các loài hữu tình.

3. Tâm bình đẳng, nhằm cứu giúp chúng sinh.

4. Ưa thích bố thí, cứu giúp người túng thiếu.

5. Gần gũi bạn lành, học hỏi mãi mãi.

6. Cầu học kinh điển, giải bày chỗ nghi ngờ.

7. Luôn nghĩ về xuất gia, chẳng tham chuộng nghề nghiệp.

8. Chí cầu thân Phật, đạt được vô hình.

9. Khai mở pháp thí vì cho là không gì bằng.

10. Dứt bỏ tự đại, thường giữ thành tín.

Đó là mười pháp tu hành của Bồ-tát mới phát tâm.

Bồ-tát tu hành Trụ thứ hai, thường nên ân cần phụng hành tám pháp. Những gì là tám?

1. Phụng hành giới thanh tịnh, không bị nhiễm ô.

2. Thường tu hiếu thuận, nghĩ báo ân đức.

3. Được có uy lực thì nhẫn nhục làm căn bản.

4. Tuân tu cung kính, thường mãi an vui.

5. Chẳng bỏ tất cả loài chúng sinh.

6. Hiện hành lòng thương bao la chưa từng bỏ quên.

7. Phụng kính sư trưởng, xem như Đức Thế Tôn.

8. Tinh tấn chỉ cầu đạt đến giải thoát (Ba-la-mật). Đó là tám pháp.

Bồ-tát tu hành Trụ thứ ba, có năm pháp? Những gì là năm?

1. Nghe nhiều, chẳng nhàm chán.

2. Khai mở, chỉ bày pháp xa lìa sự ăn, mặc.

3. Phát huy phước đức gốc, khuyến trợ cõi Phật.

4. Chán ghét vô lượng hoạn nạn nơi sinh tử.

5. Luôn luôn biết xấu hổ, lòng thương thức tỉnh, biết hổ thẹn.

Đó là năm pháp.

Bồ-tát tu hành Trụ thứ tư, lại có mười pháp. Những gì là mười?

1. Tu tập ở chỗ vắng vẻ, tâm chí thường tịch tĩnh.

2. Biết hạn chế, tâm luôn biết đủ.

3. Dứt bỏ đùa giỡn, giễu cợt.

4. Luôn giữ giới cấm thận trọng, chưa từng hủy phạm.

5. Chán bỏ năm dục, ở chỗ điều hòa.

6. Đã phát tâm điều gì quyết đạt đến thành tựu.

7. Tất cả sở hữu đều đem ban phát, tâm không tham chấp.

8. Tâm thường dũng mãnh, chẳng khiếp nhược.

9. Không mến tiếc tất cả sở hữu.

10. Phước đức có được đem ban cho chúng sinh.

Đó là mười pháp.

Bồ-tát tu học Trụ thứ năm, lại có mười pháp. Những gì là mười?

1. Xả bỏ gia nghiệp.

2. Xa lìa Tỳ-kheo-ni.

3. Dứt bỏ tâm niệm tham lam, ganh ghét sẵn có.

4. Xa lìa bè đảng, nơi chốn đông đảo ồn ào.

5. Giải tỏa mọi gốc rễ tranh tụng sân hận.

6. Chẳng tự khen mình, chẳng chê bai người khác.

7. Trừ bỏ ý tưởng nơi mười ác, kiêu mạn.

8. Thường cắt đứt giáo thuyết bốn điên đảo, chẳng thuận.

9. Dứt trừ tham dâm, sân hận, ngu si.

10. Trừ khử vọng tưởng chấp trước chướng ngại.

Đó là mười pháp.

Bồ-tát tu học Trụ thứ sáu, phải đầy đủ sáu pháp Ba-la-mật, chẳng học theo sáu việc. Những gì là sáu?

1. Tâm vắng lặng, chẳng cầu hàng Thanh văn.

2. Tâm sáng suốt chẳng chuộng hàng Duyên giác.

3. Tâm chẳng bỏ tất cả chúng sinh.

4. Thấy người cầu xin, tâm chẳng khiếp nhược.

5. Chưa từng tu hành pháp đem lại lo buồn.

6. Chẳng chuộng tòa ngồi ở chỗ cao có thêu thùa đẹp đẽ.

Đó là sáu pháp.

Bồ-tát tu học Trụ thứ bảy, bỏ hai mươi việc. Những gì là hai mươi?

1. Chẳng chấp thân.

2. Chẳng chấp nơi người.

3. Chẳng chấp về tuổi thọ.

4. Chẳng chấp mạng sống.

5. Chẳng chấp đoạn.

6. Chẳng chấp thường.

7. Chẳng vọng tưởng.

8. Chẳng chấp sự hiểu biết về báo ứng.

9. Chẳng thấy về danh và sắc.

10. Chẳng dựa vào năm ấm.

11. Chẳng tham nơi bốn đại.

12. Chẳng nương vào các trần, nhập.

13. Chẳng đắm nơi ba cõi.

14. Chẳng gần gũi người ác.

15. vĩnh viễn an ổn, không chấp trước.

16. Không giới hạn việc không làm.

17. Chẳng tham chấp nơi Phật cho đến cứu cánh.

18. Chưa từng thuận theo sáu mươi hai thứ kiến chấp.

19. Hoàn toàn hiểu rõ các pháp, chẳng bài báng không.

20. Biết tất cả vốn là không, chẳng mong cầu nơi đạo.

Để thực hiện những pháp này, phải đầy đủ hai mươi việc.

1. Thấu hiểu hành không.

2. Rõ biết về vô tướng.

3. Phân biệt vô nguyện.

4. Tịnh tu ba đạo tràng.

5. Thường mang tâm Từ bi.

6. Thương xót chúng sinh.

7. Chẳng chấp nơi chúng sinh.

8. Quán các pháp bình đẳng.

9. Hiểu rõ pháp môn chỉ.

10. Pháp Nhẫn không từ đâu sinh.

11. Không vượt Thánh trí.

12. Nói rõ nghĩa nhất phẩm.

13. Dứt bỏ các niệm.

14. Trừ khử vọng tưởng.

15. Xả bỏ tà kiến.

16. Diệt bỏ trần lao cấu uế.

17. Quán cõi tịch nhiên.

18. Tâm ý điều hòa.

19. Chẳng ôm lòng hại.

20. Chẳng nhiễm kết sử.

Đó là hai mươi việc.

Bồ-tát ở Trụ thứ tám, phải thực hành bốn pháp? Những gì là bốn?

1. Tâm đến với chúng sinh, dùng trí tuệ thần thông dẫn dắt giáo hóa họ.

2. Thấy cõi Phật, quán không, khiến cái thấy đạt đến cứu cánh.

3. Kính lễ thân Phật, nhận ra chỗ mình không bằng.

4. Đã thấy thân Phật, nên quán xét kỹ lưỡng.

Đó là bốn pháp.

Lại có bốn pháp:

1. Hiểu biết đầy đủ về nguồn gốc của chúng sinh, tùy theo sự ưa thích của họ mà chỉ bày.

2. Làm nghiêm tịnh cõi Phật, ân cần siêng học Tam-muội như huyễn.

3. Theo sự ưa thích của chúng sinh nên dẫn giải và cứu độ họ.

4. Quán xét nơi năm đường chúng sinh thọ sinh để theo đấy mà độ thoát họ.

Đó là bốn pháp.

Bồ-tát ở trụ Thứ chín, nên phân biệt, tu học về gốc của các nguyện lành, theo điều đã thề nguyện liền được thành tựu. Biết rõ phân biệt ngôn từ đã nói của chư Thiên, Rồng, Quỷ thần, Kiền-đạp-hòa, A-tu-luân, Ca-lưu-la, Chân-đà-la, Ma-hưu-lặc, Nhân phi nhân, rồi dùng biện tài, tùy theo từng loại âm thanh mà thuyết pháp cho họ. Ngay trong thai mẹ đều đã biết rõ và khi sinh ra trong chủng tánh, quyến thuộc nào, tại gia hay xuất gia, ngồi nơi cội cây giác ngộ (Bồ-đề) trang nghiêm đạo tràng, tất cả công đức đầy đủ nơi Phật pháp, thảy đều trọn vẹn.

Bồ-tát ở Trụ thứ mười, tức được gọi là Như Lai Chí Chân, nếu đã nhập vào trú xứ này. Quả vị ấy chính là cõi đạo của chư Phật, gọi là pháp cốt yếu của Phật.

Lại nữa, pháp cốt yếu của Phật, bằng với văn tự đã giảng nói, cũng bằng với sự nhập vào của không mà văn tự đã giảng nói. Thế nào là cửa không mà văn tự đã giảng nói? Tất cả các pháp đều là cửa không. Vì sao gọi là không? Vì làm cho các pháp nơi vị lai không phát sinh. Vì nhằm diệt trừ sự đắm chấp nơi cửa dục của các pháp. Sự độ thoát của cửa ấy là tuyên thuyết thông suốt gốc ngọn của các pháp một cách rốt ráo. Sự tu hành của cửa ấy là đối với tất cả các pháp không buông, không bỏ, chẳng mất, chẳng sinh. Danh xưng của cửa ấy là tất cả các pháp đã lìa tên gọi, nên tên nó vốn thanh tịnh, không đạt, không mất. Sự nhẹ nhàng của cửa ấy là vượt qua tất cả sự mê lầm, khinh mạn của các pháp và nguyên do phát sinh cội nguồn ân ái, nhân duyên báo ứng. Sự thuận lợi của cửa ấy là nêu bày thông tỏ sự điều định, hàng phục của các pháp. Sự gắn bó của cửa ấy là hiểu rõ về tất cả pháp, làm phát khởi chỗ tịch tĩnh. Sự thiêu đốt của cửa ấy là thiêu rụi các pháp, khiến được thanh tịnh. Sự tỏa sáng của cửa ấy là đối với tất cả các pháp không có chướng ngại, không đắm không thoát. Sự hướng đến của cửa ấy là đoạn trừ âm

hưởng dội lại của các pháp, nhưng chẳng bỏ cội gốc. Chỗ như như của cửa ấy là hiểu rõ về cội gốc, chẳng tiến, chẳng động. Sự tùy thuận của cửa ấy là từ tất cả pháp mà phát khởi. Nơi chốn của cửa ấy là đối với tất cả pháp cũng không có nơi chốn, chẳng hủy hoại lo buồn. Sự tạo tác của cửa ấy là chẳng thấy các pháp có chỗ tạo tác chủng tánh. Sự bình đẳng của cửa ấy là đối với tất cả pháp, phụng tu bình đẳng, nhưng không thoái chuyển. Sự cấu bẩn của cửa ấy là chấp các pháp đã xa lìa cấu uế, gốc ngọn không lỗi lầm. Sự lãnh nạp của cửa ấy là thâu giữ các pháp mà không sở đắc. Ý chí thâm diệu, đối với sáu nhập và tất cả các pháp đều được vĩnh viễn tịch tĩnh. Bờ bến của cửa ấy là tất cả các pháp khiến vượt qua bờ kia, chẳng thấy kia, đây, độ, chưa độ. Sự sinh khởi của cửa ấy là chẳng bị các pháp sinh, già, bệnh, chết. Sự tư duy của cửa ấy là tất cả các pháp đều là tịch tĩnh, chẳng niệm, chẳng xả, không đắm, chẳng chấp. Pháp của cửa ấy là pháp giới thường trụ, nhưng theo thời mà hưng hiển các kinh. Sự tịch tĩnh của cửa ấy là tất cả các pháp đều ở nơi yên tĩnh, vắng lặng, không có hoạn nạn. Sự rỗng lặng của cửa ấy là tất cả các pháp đều như hư không, không cội nguồn, không chỗ đứng. Sự tận diệt của cửa ấy là các pháp đều diệt tận mà không thoái chuyển, vĩnh viễn tịch diệt. Sự an trụ của cửa pháp ấy là các pháp không động, không thể lay động. Trí tuệ của cửa ấy là do từ trí tuệ đó không có chốn tập, hành, đều không thể biết, cũng không không biết, không nghĩ, không thấy. Sự tách rời của cửa ấy là tất cả các pháp không tương ưng, chẳng ứng hợp, cũng không hợp, không tan, ngôn từ thoáng đạt. Sự xiển dương của cửa ấy là tuy dạo khắp các pháp nhưng diệt trừ các cấu uế. Sự che khuất của cửa ấy là đối với tất cả pháp, trừ bỏ sự che khuất, làm cho hiểu biết về không, không bỏ sáu việc. Sự nhớ nghĩ của cửa ấy là đối với các pháp tiêu trừ chỗ phát sinh, chẳng nhớ, chẳng quên. Sự dừng nghĩ của cửa ấy là các pháp đều do nhân không mà sinh, sợ hãi về các khổ duyên sinh. Sự trừ khử của cửa ấy là đối với tất cả pháp, xả ly chấp trước về đoạn diệt, hữu thường. Số lượng của cửa ấy là đối với các pháp đều chẳng nêu lên chỗ phát sinh, các số lượng đã có không nhiều, không ít. Chỗ đứng của cửa ấy là tất cả pháp trụ nơi chỗ không trụ, dẹp bỏ các nơi chốn. Cái vô của cửa ấy là các pháp không đến, không đi, chẳng

đứng, chẳng ngồi, chẳng dạo chơi, chẳng ngủ nghỉ, không tương ưng, chẳng ứng hợp. Sự đầy đủ của cửa ấy là đối với các pháp cái tồn tại đầy đủ là không sáu không độ, chẳng độ, cùng khắp các nơi, giống như hư không. Ấm của cửa ấy là đối với các pháp đều hiểu biết về năm ấm khởi hay không chỗ khởi. Âm vang của cửa ấy là hiểu tất cả pháp không có âm thanh nghĩa là không có âm vang, vĩnh viễn lìa văn từ. Sự sai khác của cửa ấy là hiểu rõ các pháp, tuy ở trong phóng dật mà không dong ruổi. Sự bền chắc của cửa ấy là hiểu rõ các pháp, phá tan sự bền chắc, khiến vĩnh viễn diệt độ. Sự tiêu trừ của cửa ấy là đều thấu đạt các pháp, hiểu rõ giới hạn, nhưng không có nơi chốn, không có đầu, cuối, cũng không có sinh, giống như Thế Tôn. Chấp vào văn tự thì không thể kham nhận, thêm nhiều ngôn từ cũng không sở hữu, lại cũng không có tên gọi văn tự, không ngôn ngữ, cũng không đàm luận, chẳng chấp nơi mục đích, không viết, không đọc. Vì sao? Vì đều là hư giả không thật. Các pháp như thế do đấy mà có nhập vào Tổng trì. Dựa nơi cái không có ấy mà tuyên thuyết để dẫn vào không. Ai có khả năng hội nhập được như thế là gần với hạnh Bồ-tát, đối với văn tự sẽ hiểu rõ, không vướng mắc nơi dấu vết thì chẳng bị văn tự trói buộc, lần lượt phân biệt nguyên ủy của các pháp, chóng đạt được Thánh tuệ, nguyên do của âm thanh. Giả sử Bồ-tát nhập vào Tích môn không ấn nơi văn tự ấy, hoặc nghe, hoặc thọ trì ghi nhớ, gắn bó vì người khác tuyên thuyết, tâm chẳng đọa lạc thì có khả năng trừ bỏ hai mươi kết sử:

1. Ý chí mạnh mẽ chẳng khiếp nhược.

2. Ý chí luôn thức tỉnh, chẳng bị hoảng hốt.

3. Có thể đi một mình, không bị tai nạn.

4. Tâm kiên cường, chẳng yếu đuối.

5. Chí luôn biết xấu hổ, đầy đủ sự hổ thẹn không gì bằng.

6. Ý chí có khả năng hiểu thấu, không gì là chẳng thông đạt.

7. Trí tuệ cao vời chiếu sáng khắp cả.

8. Ngôn từ biện tài, không có một lời vấp váp.

9. Đạt đến Tổng trì, ghi nhớ những điều đã nghe, chưa từng quên mất.

10. Trừ bỏ lưới nghi không có do dự.

11. Thông đạt chẳng ngần ngại.

12. Ngay chỗ đi hay ở, nơi đông người chẳng làm tăng hay giảm.

13. Ngôn từ nhu hòa, không ai là không kính trọng.

14. Nếu nghe lời nói thô tháo chẳng rầu buồn.

15. Tánh tình chẳng vội vã, nôn nóng mà thường an nhiên, thư thả.

16. Chỗ an trú sáng tỏ, phân biệt âm hưởng.

17. Hiểu rõ nhân duyên báo ứng nơi năm ấm, bốn đại, các nhập.

18. Phân tích các pháp một cách thông suốt và hiểu rõ các pháp, biết tâm niệm người để thuyết pháp cho họ.

19. Biết rõ về nơi chốn, chẳng phải nơi chốn, giới hạn và không giới hạn, thấu đạt trí tuệ, rõ biết phương tiện khéo léo, tùy thời khai mở giáo hóa.

20. Biết phân biệt các việc tiến, thoái, ra, vào, oai nghi, lễ tiết, biết hổ thẹn, cầm gươm rắn chắc có thể đi vào các cõi hưng phát đạo Chánh chân Vô thượng.

Văn tự được nêu bày này là cửa không ấn, hoặc nghe, hoặc thọ trì, giữ gìn, đọc tụng thì người có đạt được mười công đức:

1. Đời sinh ra không thọ thân nữ.

2. Trừ bỏ các nạn và tám chốn không yên tĩnh.

3. Tại chỗ đi và ở thường được nhàn hạ, chẳng vội vàng, hấp tấp.

4. Thường gặp đời có Phật, được thấy Thế Tôn, lòng sinh vui mừng.

5. Tâm ý an nhiên, cúng dường bậc Đại Thánh.

6. Đức Như Lai thấy chỗ tâm thành nên thuyết giảng kinh điển.

7. Nghe Như Lai nói xong liền phụng hành.

8. Tìm cầu được ngay, vững vàng không thoái chuyển.

9. Hiểu rõ không tuệ đạt pháp Nhẫn vô tùng sinh (vô sinh).

10. Mau chóng thành tựu đạo Chánh chân vô thượng. Đó là pháp cốt yếu của Phật.

Lại nữa, nêu bày về pháp cốt yếu của Phật là bình đắng nơi ba đời, làm nghiêm tịnh ba đạo tràng đạt vô sở sinh, hiểu pháp chân đế,

thấu rõ ba cõi, hết dâm, nộ, si, an nhiên, không ham thích, không đoạn, không thường, không ở, không trụ, quy ba thừa về một cửa, thông đạt các pháp, không điều tranh cãi, đạt đến chỗ cao tột, không đi, không bước, không tư tưởng, không so sánh.

Lại xét về Phật là chưa từng giác ngộ, đạt Tối chánh giác, chẳng xét đoán các pháp, chẳng biết, chẳng đắc. Phật chẳng đạt tuệ, cũng chẳng không có tuệ, chẳng hợp với trần lao, cũng không sân giận, cũng chẳng thủ chứng, chẳng đắc, chẳng ngại, cũng không chỗ hành, chẳng trụ nơi bình đẳng. Phật chẳng đắc đạo, cũng không có cái mất, không pháp, không chúng. Phật chẳng đắc Phật, chẳng tưởng Bồ-tát, chẳng mở, chẳng trói. Tất cả chúng sinh vốn rất thanh tịnh. Phật chẳng thấy pháp, chẳng nghe, chẳng niệm, cũng không dạy gì. Phật không nói gì, cũng không ngôn từ. Hiểu rõ về chư Phật chính là biết về vô ngôn, lúc đầu chẳng diễn nói, ở đời vị lai cũng không chỗ nêu bày, chẳng dạy người nói, không tuệ, chẳng tuệ. Phật chẳng phải là Bậc Thế Tôn, cũng chẳng phải là hoàn toàn thanh tịnh với đức của Thế Tôn. Phật chẳng ăn uống, chẳng bố thí cho người ăn. Phật không có thân, cũng không hình thể, chớ quán Như Lai có sắc thân, không tướng, không hảo, không có kinh điển cùng với pháp giới. Phật chẳng xuất hiện, cũng chẳng thường tồn, chưa từng diệt độ, cũng không có chỗ diệt. Vì sao? Vì tất cả các pháp là vĩnh viễn diệt độ (vắng lặng). Phật chẳng độc cư, chẳng ở với đại chúng, không thể thấy Phật, cũng không nghe nói, không có cúng dường. Xét pháp của chư Phật không có từng ấy, cũng chẳng phải có một. Phật chẳng đắc đạo, chẳng cầu nơi chốn, chẳng chuyển pháp luân, cũng chẳng thoái lui, Phật như giả hiệu. Xét về Như nơi Phật, âm thanh cũng Như, quá khứ, vị lai âm hưởng không khác. Quá khứ, vị lai bình đẳng, sự bình đẳng ấy không thiên lệch. Đã không thiên lệch. thì cái vô kia là vô lượng. Cái vô kia là vô lượng thì nó không tử vong; do chỗ không tử vong kia nên chẳng hành y dược. Đó là pháp cốt yếu của Phật.

Nhằm để truyền bá pháp Phật đã giảng nói, là vì thương xót muốn cứu độ chúng sinh. Phật không kết tập pháp cốt yếu, cũng không phân biệt, cũng chẳng giảng luận về ý nghĩa của pháp cốt yếu. Đức Như Lai Thiên Vương khi giảng thuyết về ý nghĩa của kinh

điển thuộc pháp cốt yếu của chư Phật, có một vạn hai ngàn Bồ-tát ở thế giới Phổ quang đều chứng đắc pháp Nhẫn không từ đâu sinh. Bấy giờ, các vị Bồ-tát đều chẳng tự thấy bao nhiêu ức Phật, chỉ có thấy một Đức Phật là Như Lai Thiên Vương.

Khi ấy, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi ở thế giới Kham nhẫn, tự suy nghĩ: Hôm nay, chư Phật Thế Tôn ở mười phương thế giới như cát sông Hằng, đều vân tập tại trụ xứ của Phật Thiên Vương ở phương Đông, cùng tuyên dương pháp cốt yếu của Phật. Ta nên đi đến thế giới ấy để chiêm ngưỡng chư Phật và học hỏi, thọ trì kinh điển. Ta thường đi đến khắp mười phương thế giới kính lễ chư Phật và nghe thuyết pháp. Nay đây, quý Ngài đều vân tập tại một cõi Phật là cơ hội khó gặp, rất hiếm, chưa từng có. Như vậy giống như bậc Thánh vô thượng xuất hiện ở đời, chẳng thể gặp lại, khó có thể thấy, nghe. Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi nói với Bồ-tát Di-lặc:

–Bồ-tát có thể cùng tôi đi đến cõi Phổ quang của Đức Phật Thiên Vương, nơi ấy có vô số trăm ngàn ức Phật đã vân tập đến, đều cùng tuyên dương pháp cốt yếu của chư Phật, nên cùng đến đó để nghe, thọ trì và chiêm ngưỡng chư Phật. Vì sao? Vì các bậc Đại Thánh đều vân tập tại một nơi khó có thể gặp được.

Bồ-tát Di-lặc đáp lời Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi:

–Bồ-tát muốn đi thì cứ lên đường, còn tôi thì không đi. Vì sao? Vì chư Phật vân tập, hội đủ đạo đức cao vời, chẳng thể lấy gì ví dụ, thân chẳng thể, cũng không thể thấy hình, nghe tiếng. Lại nữa, này Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi! Chớ quán chư Như Lai bằng hình sắc, Phật là Pháp thân, Pháp thân thì không thấy, không nghe, không có sự nuôi dưỡng.

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi hỏi:

–Bồ-tát không cúng dường Như Lai sao?

Bồ-tát Di-lặc đáp:

–Tôi không cúng dường. Vì sao? Vì Như Lai Chí Chân thì không thể cúng dường. Vốn không có Như Lai nên không có hai.

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi hỏi:

–Cái gọi là cái không có hai ấy là gì?

Bồ-tát Di-lặc đáp:

–Cái không hai ấy là không chấp trước, chẳng thể cân đo,

không có số lượng. Nói không hai là chẳng tạo hai nghiệp. Hai nghiệp là gì? Phiền não ấy là ôm lòng sân hận, phát khởi các tri kiến sinh diệt thế này: Đây là giữ giới, đó là hủy giới, vọng tưởng kia, đây gọi đó là hai. Đây là Thanh văn, đó là Duyên giác, kia là Đẳng giác, vọng tưởng như thế là tạo ra hai; đây là Thanh văn, là Duyên giác, là Phật, mang ý tưởng như thế gọi là hai. Nên dứt trừ điều này phụng hành pháp nọ, chứng ngộ pháp kia, đó là hai. Phân biệt kia là tuệ kia là chẳng phải giải tuệ. Giả sử Bồ-tát Văn-thù nghĩ chấp hai loại tuệ ấy, ý chí đặt ở việc tiến thoái, cho đến chấp Phật, tức là tạo hai nghiệp. Dù suốt một kiếp hay hơn một kiếp tôi giảng nói về hai nghiệp với tài hùng biện cũng không cùng tận được. Vì sao? Vì chấp vào cái hai nhưng thật không có hai. Quả quyết nêu rõ là đều nhập vào một nghĩa vì tất cả các pháp đều không có số lượng.

Bồ-tát Văn-thù nói:

–Nay Nhân giả đang rơi vào sự điên đảo lớn. Tất cả các pháp đều không có chỗ phát sinh, gắng gượng phân biệt, với biết bao ngôn từ, rồi trở lại than thân là suốt một kiếp hay hơn một kiếp tôi biện thuyết cũng không hết.

Bồ-tát Di-lặc đáp:

–Dựa vào văn tự mà nói là có chấp trước. Quán xét tất cả pháp thật không có tướng sinh, chỗ sinh, chẳng thể lay động.

Khi ấy, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi gọi các Bồ-tát khác, các thiện nam cùng đến chỗ Phật Thiên Vương để chiêm ngưỡng các Đức Như Lai, lãnh hội, thọ trì giáo pháp. Bồ-tát Biện Tích hỏi Bồ-tát Văn-thù:

–Như Lai Chí Chân chẳng thể thấy được, vì sao Nhân giả nói ra lời này: “Nên cùng đến chiêm ngưỡng Như Lai?” Như Lai ở đâu mà muốn gặp? Đã từng nghe Phật dạy: “Như Lai Chí Chân không đi, không đến”. Nay thiết nghĩ, pháp ba đời đều rỗng lặng, không có, nên chẳng thể thấy.

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi có lời giảng nói này:

–Đến để chiêm ngưỡng Như Lai, vậy dùng loại mắt nào để chiêm ngưỡng Như Lai? Nhục nhãn thấy chăng? Hay dùng Thiên nhãn? Nếu dùng Nhục nhãn thì Nhục nhãn không thấy. Vì sao? Vì Nhục nhãn là không. Đã là không thì không có cái thấy. Nếu dùng

Thiên nhãn thì Thiên nhãn không có niệm tưởng, chẳng dùng niệm tưởng để có thể thấy Như Lai.

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi bảo:

–Như thiện nam nay đã suy nghĩ, không có Như Lai, cũng không có kinh điển, không thấy, không cúng dường. Như chủ ý của Bồ-tát Biện Tích đã nói thì đâu có thể giảng thuyết, phân biệt bằng ngôn từ về “Chư Phật Như Lai”. “Chúng sinh qua lại cúng dường, phụng sự” đều là văn tự giả lập, văn tự vốn rỗng lặng, vì vậy gọi đó là bình đẳng. Như Lai không ngôn thuyết, không căn nguyên, không động chuyển, vốn tự rỗng lặng nghĩa là hai sự việc trên đều bình đẳng. Như Lai không ngôn thuyết, không căn nguyên, không động chuyển, ai mà lãnh hội được thì có thể cùng đi, còn ai không đi thì thôi, ta sẽ đi một mình.

Vô hình mà hiện hình

Cũng chẳng trụ ở sắc

Muốn khai hóa chúng sinh

Hiện thân có giáo huấn.

Phật hội nhập vô sắc

Cũng chẳng chấp hữu vi

Đều độ khắp tất cả

Nên Đạo sư hiện thân.