Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Pháp Bảo (VBeta)Trang 5/24

Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Linh Sơn Đại Tạng › Bộ Bát-nhã

Đại Tập 33 · Bộ Bát-nhã XVI · Số 231–261

Dịch giả
Thích Tịnh Hạnh
Thông tin
Ghi trên sách: Sa Môn Thích Tịnh HạnhHội Văn Hóa Giáo Dục Linh Sơn Đài Bắc, 2000

Kinh Thắng Thiên Vương Bát-Nhã Ba-La-Mật - Quyển 7 - Phẩm 13: Khuyến Giới

KINH THẮNG THIÊN VƯƠNG

BÁT-NHÃ BA-LA-MẬT

QUYỂN 7

Phẩm 13: KHUYẾN GIỚI

Bấy giờ, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi từ nơi tòa đứng dậy, sửa áo, bày vai phải, gối phải quỳ sát đất,

chắp tay hướng về Đức Phật, cúi đầu đảnh lễ, bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Bát-nhã ba-la-mật của Như Lai nói rất sâu xa, nhưng trong đời mạt thế ở tương lai, chúng sinh có thể tin nhận chăng? Nếu thiện nam hay thiện nữ nghe kinh này sinh lòng tin, không hủy báng thì họ được thành tựu công đức gì?

Phật bảo Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi:

–Đời mạt thế ở tương lai, có thiện nam hay thiện nữ nào, ở nơi vô lượng Đức Phật, tu hành giữ giới thanh tịnh, thiền định, trí tuệ thì đó là đệ tử chân chánh của Phật, có thể tin vào kinh này, công đức đạt được không thể tính kể. Pháp thiện tối thắng điều từ trí tuệ sinh, nên để tâm thanh tịnh mà tin nhận; nay ta vì ông dùng ví dụ lược nói.

Này Văn-thù-sư-lợi! Cõi Diêm-phù-đề, chu vi bảy ngàn do-tuần; phía Bắc rộng; phía Nam hẹp; trong cõi ấy, mặt người giống như hình thế đất, trong cõi Diêm-phù-đề khắp nơi đầy đủ các bậc như: Tu-đà-hoàn, Tư-đà-hàm, A-na-hàm, A-la-hán và Bích-chi-phật; dày kín như rừng trúc, mía, lau; trong đó không để có một khoảng trống nhỏ nào; nếu có thiện nam hay thiện nữ đem bốn sự cúng dường trọn đời mình cho các vị Thánh nhân ấy, hoặc đem bảy báu chứa đầy cõi Diêm-phù-đề, cao đến trời Phạm thiên, để cúng dường đầy đủ cho tất cả Thánh nhân ấy; thiện nam hay thiện nữ đó trọn đời cúng dường như vậy suốt hơn ba mươi năm ngày đêm không gián đoạn.

Văn-thù-sư-lợi! Ý ông nghĩ sao? Người đó do sự việc ấy, công

đức nhiều chăng?

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, rất nhiều! Bạch Thiện Thệ, rất nhiều!

Phật bảo Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi:

–Nếu thiện nam hay thiện nữ, không hủy báng kinh này thì công đức hơn công đức cúng dường bảy báu trăm phần, ngàn phần, trăm ngàn vạn phần cho đến tính đếm ví dụ cũng không sao sánh bằng.

Văn-thù-sư-lợi! Cõi Cù-da-ni chu vi tám ngàn do-tuần, hình bán nguyệt, mặt người cũng vậy; trong cõi ấy, khắp nơi đầy đủ các bậc như: Tu-đà-hoàn, Tư-đà-hàm, A-na-hàm, A-la-hán và Bích-chi-phật dày kín như rừng trúc, mía, lau; trong đó không còn có một chỗ trống nhỏ nào.

Nếu thiện nam hay thiện nữ đem tứ sự cúng dường trọn đời mình cho các vị Thánh ấy; cho đến khi Niết-bàn rồi xây tháp thờ xá-lợi; hoặc đem bảy báu chứa đầy cõi này, cao đến tận Phạm thiên để cúng dường đầy đủ cho tất cả Thánh nhân ấy; thiện nam hay thiện nữ này cúng dường như vậy trọn đời, suốt hơn ba mươi năm ngày đêm không gián đoạn, không dừng nghỉ.

Văn-thù-sư-lợi! Ý ông nghĩ sao? Người đó, do sự việc ấy, được phước nhiều chăng?

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, rất nhiều! Bach Thiện Thệ, rất nhiều!

Phật bảo Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi:

–Nếu thiện nam hay thiện nữ tin kinh này; thì công đức hơn phước cúng dường bảy báu trăm phần, ngàn phần, trăm ngàn vạn phần, cho đến tính đếm ví dụ cũng không sao sánh bằng.

Này Văn-thù-sư-lợi! Cõi Phất-vu-đãi, chu vi chín ngàn do-tuần, hình trăng tròn, mặt người cũng vậy; trong cõi này khắp nơi đầy đủ các bậc Tu-đà-hoàn, Tư-đà-hàm, A-na-hàm, A-la-hán và Bích-chi-phật dày kín như rừng trúc, mía, lau; trong đó không còn có một chỗ trống nhỏ nào. Nếu thiện nam hay thiện nữ đem bốn sự cúng dường

trọn đời mình cho các vị Thánh ấy; hoặc đem bảy báu chứa đầy cõi đó, cao đến tận Phạm thiên để cúng dường đầy đủ cho tất cả Thánh nhân ấy; thiện nam hay thiện nữ này, cúng dường như vậy trọn đời, suốt hơn ba mươi năm ngày đêm không gián đoạn.

Văn-thù-sư-lợi! Ý ông nghĩ sao? Người đó, do sự việc ấy, được phước nhiều chăng?

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, rất nhiều! Bạch Thiện Thệ, rất nhiều!

Này Văn-thù-sư-lợi! Cõi Uất-đơn-việt chu vi mười ngàn do-tuần, hình vuông, mặt người cũng vậy; trong cõi ấy khắp nơi đầy đủ các bậc Tu-đà-hoàn, Tư-đà-hàm, A-na-hàm, A-la-hán và Bích-chi-phật dày kín như rừng trúc, mía, lau; trong đó không còn có một chỗ trống nhỏ nào. Nếu thiện nam hay thiện nữ đem bốn sự cúng dường trọn đời mình cho các vị Thánh ấy; hoặc đem bảy báu chứa đầy cõi đó, cao đến tận Phạm thiên để được cúng dường đầy đủ cho tất cả Thánh nhân ấy; thiện nam hay thiện nữ này, cúng dường như vậy trọn đời, suốt hơn ba mươi năm ngày đêm không gián đoạn.

Văn-thù-sư-lợi! Ý ông nghĩ sao? Người đó, do sự việc ấy, được phước nhiều chăng?

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, rất nhiều! Bạch Thiện Thệ, rất nhiều!

Phật bảo Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi:

–Nếu thiện nam hay thiện nữ, thọ trì, gìn giữ, đọc tụng kinh này thì công đức hơn phước cúng dường bảy báu trăm phần, ngàn phần, trăm ngàn vạn phần, cho đến tính đếm ví dụ cũng không sao sánh bằng.

Này Văn-thù-sư-lợi! Thế giới Ta-bà nhiều như vi trần, thì Thánh nhân cũng nhiều như vậy. Nếu có thiện nam hay thiện nữ, đem bốn sự cúng dường trọn đời mình cho các vị Thánh ấy; hoặc đem bảy báu chứa đầy cõi tam thiên đại thiên thế giới đó, cao đến tận cõi trời Sắc cứu cánh, để được cúng dường đầy đủ cho tất cả Thánh nhân ấy. Thiện nam hay thiện nữ này trọn đời cúng dường như vậy.

Văn-thù-sư-lợi! Ý ông nghĩ sao? Công đức có nhiều chăng?

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Phước đức trước đã nói không thể nghĩ bàn, huống là công đức này.

Phật bảo Văn-thù-sư-lợi:

–Nếu có thiện nam hay thiện nữ nào, đem kinh này nói cho người khác, thì công đức này hơn công đức cúng dường bảy báu trăm phần, ngàn phần, trăm ngàn vạn phần cho đến tính đếm ví dụ cũng không sao sánh bằng.

Văn-thù-sư-lợi! Nếu không đem công đức này, hồi hướng quả vị Vô thượng Chánh đẳng giác, thì sẽ làm vua cõi trời Tha hóa tự tại vi trần số kiếp; kế đến làm vua cõi trời Hóa lạc vô số kiếp; làm vua cõi trời Đâu-suất vô số kiếp; làm vua cõi trời Dạ-ma vô số kiếp; làm vua cõi trời Đế Thích vô số kiếp, hướng là Chuyển luân thánh vương. Nếu đem hồi hướng Nhất thiết trí thì có thể thành tựu được Bát-nhã ba-la-mật Vô thượng Chánh đẳng giác.

Văn-thù-sư-lợi! Trong cõi Diêm-phù-đề, khắp nơi đầy cả các bậc Tu-đà-hoàn, Tư-đà-hàm, A-na-hàm, A-la-hán và Bích-chi-phật; dày kín như rừng trúc, mía, lau. Nếu có người ác nào giết hết số Hiền thánh ấy, Văn-thù-sư-lợi, ý ông nghĩ sao? Người gây ra sự việc này, bị tội nhiều không?

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Giết một Thánh nhân còn đọa trong A-tỳ địa ngục trọn kiếp huống gì đến như vậy. Tội có nhiều không thể tính kể!

Phật bảo Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi:

–Có người nào hủy báng kinh này, thì tội ấy còn nhiều hơn tội giết hại Thánh nhân trăm phần, ngàn phần, trăm ngàn vạn phần cho đến tính đếm ví dụ cũng không sao sánh bằng.

Văn-thù-sư-lợi! Trong Cù-đa-ni khắp nơi đầy cả các bậc: Tu-đà-hoàn, Tư-đà-hàm, A-na-hàm, A-la-hán và Bích-chi-phật, dày kín như rừng trúc, mía, lau. Nếu có người ác giết hại tất cả. Văn-thù-sư-lợi! Ý ông nghĩ sao? Người ác đó, do sự việc này bị tội nhiều không?

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Tội này không thể nghe, không thể nghe! Người này không có kỳ hạn ra khỏi A-tỳ địa ngục.

Phật bảo Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi:

–Có người nào không tin kinh này, tội đó còn nhiều hơn tội giết hại Thánh nhân trăm phần, ngàn phần, trăm ngàn vạn phần, cho đến tính đếm ví dụ cũng không sao sánh bằng.

Văn-thù-sư-lợi! Nếu thiên hạ khắp bốn châu đều như bụi trần và chư Phật Như Lai nhiều như số bụi ấy; có người ác nào giết hại và cướp đoạt hai loại tài sản là: Diệt pháp tài và Phá thế tài.

Văn-thù-sư-lợi! Ý ông nghĩ sao? Người này bị tội nhiều không?

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Tội này không thể nghe, không thể tính kể, không thể nghĩ lường.

Phật bảo Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi:

–Nếu lại có người không tin kinh này; hủy báng và làm chướng ngại, thì tội đó còn nhiều hơn tội đoạt hai loại tài sản trăm phần, ngàn phần, trăm ngàn vạn phần, cho đến tính đếm ví dụ cũng không sao sánh bằng. Giả sử tất cả chúng sinh trong tam thiên đại thiên thế giới, đều thành Vô thượng Chánh đẳng giác rồi mà người ác này cũng chưa ra khỏi được địa ngục A-tỳ.

Văn-thù-sư-lợi! Người ác như vậy, thì không một cảnh giới địa ngục A-tỳ nào mà không đọa vào, huống là cảnh giới khác như: Địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh. Vì sao? Vì hủy hoại mẹ sinh ra ba đời chư Phật. Giả sử trải qua kiếp số như vị trần ở trước được ra khỏi ba đường ác; nếu sinh trong loài người thì mắc phải bệnh, thân tâm bị tật nguyền, cũng phải trải qua nhiều kiếp như bụi; kế đến mắc phải quả báo không lưỡi hoặc không tay cũng nhiều kiếp như vậy.

Văn-thù-sư-lợi! Nếu ta sống ở đời một kiếp hoặc ít hơn một kiếp, dùng thần lực của Phật để nói tội báo của người tạo ác này thì không sao hết được.

Văn-thù-sư-lợi! Nếu mong cầu sự an vui cho đời hiện tại và vị

lai, thì không nên hủy báng; không tin và làm những điều chướng ngại lớn đối với kinh này.

❧

Phẩm 14: NÓI VỀ HAI HẠNH

Bấy giờ, Phật bảo Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi:

–Đại Bồ-tát thực hành Bát-nhã ba-la-mật, cần phải thành tựu phần trước và sau của Bát-nhã ba-la-mật. Vì sao? Vì Đại Bồ-tát có hai hạnh: Thành tựu Bát-nhã ba-la-mật và giáo hóa chúng sinh.

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Đại Bồ-tát giáo hóa chúng sinh như thế nào?

Phật bảo Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi:

–Từ khi mới được Bát-nhã cho đến sau cùng, phải lìa công dụng của tâm mà nói pháp không cùng tận, trong khoảng giữa ấy không bị gián đoạn; làm cho các chúng sinh thoát khỏi quả báo đường ác trong ba cõi, tạo an vui cho các chúng sinh, khiến họ tr đường lành và được ba quả Thánh.

Văn-thù-sư-lợi! Đó gọi là Đại Bồ-tát hành Bát-nhã ba-la-mật, giáo hóa chúng sinh.

Văn-thù-sư-lợi! Đại Bồ-tát hành Bát-nhã ba-la-mật thành tựu vô vi, vô biên. Đó gọi là tự hành của Đại Bồ-tát. Vì sao? Vì đã thành tựu được tất cả công đức.

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Những pháp nào cùng với Bát-nhã ba-la-mật và Đại Bồ-tát tương ưng?

Phật bảo Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi:

–Chỉ có Nhất thiết chủng trí là pháp chân thật, xa lìa sự suy nghĩ so lường; nó vi diệu, không tướng, đạo lý sâu xa, không thể thấy được và khó thong đạt. Nó thường trụ, vắng lặng, trong mát và cùng khắp; không phân biệt, không chấp trước, không chướng ngại; chỉ thuận theo đạo lý mà không chấp thủ. Rất vắng, rất lặng, trong tất cả pháp, nó là vô thượng không gì sánh bằng.

Văn-thù-sư-lợi!

Đại Bồ-tát hành Bát-nhã ba-la-mật và tu những pháp này sẽ cùng Nhất thiết trí tương ưng.

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Đại Bồ-tát hành Bát-nhã ba-la-mật trong cảnh giới như thế nào?

Phật bảo Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi:

–Đại Bồ-tát hành Bát-nhã ba-la-mật trong cảnh giới sâu xa, cảnh giới rộng lớn và cảnh giới công đức.

Văn-thù-sư-lợi! Cảnh giới sâu xa ấy thể của nó là vô vi, không thể cùng rời xa, không chấp hai bên, nó vượt qua các chướng ngại, tự tánh thanh tịnh, không thể đếm biết, không thể nghĩ lường, không cùng chung với hàng Thanh văn và Bích-chi-phật.

Văn-thù-sư-lợi! Cảnh giới rộng lớn của Đại Bồ-tát thực hành Bát-nhã ba-la-mật là tất cả công đức của chư Phật Như Lai đều lấy hai pháp Bát-nhã ba-la-mật và Ma-ha ca-lâu-na làm thể. Nó lìa tướng phân biệt và dùng tâm vô công dụng để làm lợi ích chúng sinh đều tương xứng với ý kia không lúc nào rời nhau.

Văn-thù-sư-lợi! Đại Bồ-tát hành Bát-nhã ba-la-mật tương ứng với tất cả công đức; ba mươi hai tướng tốt và tám mươi vẻ đẹp, với sức oai thần của Phật và có thể hiện ra tất cả hình tướng, tùy theo sự ưa muốn của mỗi căn tánh chúng sinh; hoặc hiện lên cõi trời Đâu-suất; hoặc từ cõi trời Đâu-suất xuống; hoặc hiện vào thai; hoặc hiện lúc mới sinh; hoặc hiện đồng tử; hoặc hiện dạo chơi nơi vườn; hoặc hiện xuất gia; hoặc hiện khổ hạnh; hoặc đến cây Bồ-đề; hoặc hiện thành Phật; hoặc hiện Chuyển pháp luân; hoặc hiện Niết-bàn. Thị hiện tất cả như vậy là để đoạn trừ sinh tử cho chúng sinh.

Văn-thù-sư-lợi! Đó gọi là cảnh giới của Đại Bồ-tát hành Bát-nhã ba-la-mật.

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn, thật hiếm có! Bát-nhã ba-la-mật sâu xa như vậy thì cảnh giới chư Phật là không thể nghĩ bàn.

Phật bảo Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi:

–Đúng như vậy, đúng như vậy, như lời ông nói! Bát-nhã ba-la

-mật là pháp bất cộng, không thể nghĩ bàn. Vì sao? Vì chẳng phải là cảnh giới của tất cả phàm phu, Thanh văn, Duyên giác nên không thể thông đạt được; trừ Phật Như Lai ra, không ai có thể đạt được. Vì sao? Vì nghĩ lý như như, sâu xa, tự tại, không động; thuộc về cảnh giới vô lậu mà giáo hóa chúng sinh lợi ích viên mãn. Do đó gọi là cảnh giới của chư Phật, nó vượt qua các ngôn ngữ thuộc về Đệ nhất nghĩa, không có giác quán phân biệt, suy lường và không còn các thí dụ, nó đứng đầu trong tất cả các pháp, không trụ sinh tử, cũng không trụ Niết-bàn.

Văn-thù-sư-lợi! Đại Bồ-tát hành Bát-nhã ba-la-mật có năm việc không thể nghĩ bàn:

1.Tự tánh.

2.Phương xứ.

3.Trụ.

4.Nhất dị.

5.Lợi ích.

Văn-thù-sư-lợi! Thế nào là tự tánh không thể nghĩ bàn?

Sắc tức là như, tìm cầu, không thể được; lìa sắc tìm cầu như cũng không thể được; thọ, tưởng, hành, thức, cũng lại như vậy. Địa đại tức là như, tìm cầu, không thể được; lìa địa đại tìm cầu như, cũng không thể được, tất cả thủy đại, hỏa đại, phong đại cũng đều như vậy.

Nhãn nhập tức như, cầu là không thể được; lìa nhãn tìm cầu như cũng không thể được. Tất cả nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý cũng đều như vậy.

Pháp có là như mà cầu, không thể được. Pháp không là như cũng không thể được; hoặc ở cõi Dục không thể nghỉ bàn, hoặc lìa cõi Dục cũng không thể nghĩ bàn; cõi Sắc và Vô sắc cũng như vậy. Hoặc ở phương Đông không thể nghĩ bàn, hoặc rời phương Đông cũng không thể nghĩ bàn; các phương Tây, Nam, Bắc, bốn góc trên dưới cũng vậy. Trụ nơi an lạc không thể nghĩ bàn; trụ nơi vắng lặng không thể nghĩ bàn; tâm trụ ở có không thể nghĩ bàn; tâm trụ ở không không thể nghĩ bàn. Ba đời Như Lai đều đồng ở một chỗ tự

tánh thanh tịnh, pháp giới vô lậu; hoặc một hoặc khác không thể nghĩ bàn. Thần lực trí tuệ đồng một pháp giới; phương tiện và trí tuệ cả hai đều bình đẳng, có thể vì lợi ích vô lượng chúng sinh, phải vượt qua cảnh giới ngôn ngữ, không thể nói năng, mà tùy thuận cho căn tánh chúng sinh, nên nói tất cả và thị hiện tất cả; ba mươi hai tướng tốt và tám mươi vẻ đẹp cũng tùy ý chúng sinh mà hiện ra như vậy.

Văn-thù-sư-lợi bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Những gì là ba mươi hai tướng tốt tám mươi vẻ đẹp?

Phật bảo Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi:

–Tướng tốt của Như Lai rất nhiều, nói không thể hết; nhưng tùy thuận pháp thế gian mà lược nói là ba mươi hai tướng tốt và tám mươi vẻ đẹp:

1.Lòng bàn chân bằng phẳng.

2.Tướng đi ngay thẳng.

3.Chỉ dưới bàn chân có xoáy tròn như hình bánh xe có ngàn nan hoa.

4.Ngón tay khít thon dài, mềm mại, thẳng, không lộ xương.

5.Thân hình to lớn cân đối.

6.Kẻ ngón tay, ngón chân có màn da mỏng như ngỗng chúa.

7.Lòng bàn tay như màu hoa sen hồng.

8.Xương mắc cá không lộ.

9.Bắp chân như đùi nai chúa.

10.Thân mềm mại ngay thẳng.

11.Mã âm tàng.

12.Thân hình đầy đặn như cây Ni-câu-lô-đà.

13.Lông trên mình xoắn về bên phải.

14.Một sợi lông của mỗi chân lông trơn mướt bụi không thể dính.

15.Thân màu sắc vàng.

16.Quanh mình thường có hào quang chiếu ra một trượng.

17.Bảy chỗ đầy đặn.

18.Ngực như ngực sư tử.

19.Dưới nách của hai cánh tay đầy đặn.

20.Hai tay tròn thẳng như vòi con voi chúa và dài quá đầu gối.

21.Bốn mươi cái răng đều khít nhau và trắng như ngọc tuyết.

22.Bốn răng cửa giống như trăng non.

23.Trán như trán sư tử.

24.Đầu tròn trịa.

25.Cổ họng đầy đủ ngàn mạch.

26.Lòng ngực rắn chắc như Na-la-diên.

27.Có nhục kế nổi lên tự nhiên trên đỉnh đầu.

28.Lưỡi dài và rộng như cánh sen.

29.Giọng nói vang rền như tiếng trống trời Phạm thiên.

30.Mắt xanh biếc như hoa Ưu-bát-la.

31.Lông mi xanh xám như ngưu vương.

32.Có sợi lông trắng giữa hai chặng mày.

Văn-thù-sư-lợi! Đây là ba mươi hai tướng, Đại Bồ-tát hành

Bát-nhã ba-la-mật đều có thể thành tựu công đức như vậy.

Văn-thù-sư-lợi! Thế nào là tám mươi vẻ đẹp?

1.Đỉnh đầu không thấy được.

2.Xương đầu vững chắc.

3.Trán rộng bằng phẳng.

4.Lông mi dài cong như trăng non, xanh biếc như ngọc lưu ly.

5.Mắt rộng dài.

6.Mũi cao tròn thẳng và kín đáo.

7.Tai dài rộng, trái tay như bánh xe.

8.Thân rắn chắc như Na-la-diên.

9.Thân không thể hoại.

10.Các chi tiết trên thân khít nhau.

11.Khi xoay mình nhìn lại cũng như voi chúa.

12.Thân có hào quang.

13.Thân điều hòa, ngay thẳng.

14.Trẻ mãi không già.

15.Thân thường tươi nhuận.

16.Tự bảo vệ thân không nhờ người khác.

17.Thân thể đầy đủ.

18.Các giác quan đầy đủ.

19.Dung nghi đầy đủ.

20.Oai đức vang xa.

21.Mọi người đều thích hướng đến.

22.Trụ xứ yên ổn không động.

23.Khuôn mặt đầy đặn.

24.Mặt rộng và bằng phẳng.

25.Mặt đầy đặn và sáng như vầng trăng tròn.

26.Không tiều tụy.

27.Đi đứng oai vệ như voi chúa.

28.Phong thái như sư tử chúa.

29.Tướng đi như ngỗng chúa.

30.Đầu như quả Ma-đà-na.

31.Sắc thân tươi sáng.

32.Mu bàn chân đầy đặn.

33.Móng tay, móng chân như màu hồng đỏ.

34.Lúc đi ấn văn hiện lên đất.

35.Đường chỉ trong lòng bàn tay xinh đẹp.

36.Đường chỉ văn rõ ràng không mất.

37.Chỉ tay rõ thẳng.

38.Chỉ tay dài.

39.Chỉ tay không bị đứt đoạn.

40.Tay chân vừa ý.

41.Tay chân màu trắng, hồng như màu hoa sen hồng.

42.Tướng khổng môn đầy đủ.

43.Dáng đi nhanh nhẹn.

44.Đi đứng không vội.

45.Đi đứng thong thả.

46.Rốn sâu và tròn đẹp xoay về phía bên phải như rắn cuộn tròn.

47.Lông màu xanh hồng như cổ khổng tước.

48.Lông mềm mại sạch sẽ.

49.Lông trên thân xoay về phía phải.

50.Miệng tỏa mùi thơm, lỗ chân lông cũng vậy.

51.Môi đỏ như quả Tần-bà.

52.Hai môi bóng láng đều nhau.

53.Lưỡi mỏng.

54.Tất cả chúng sinh thấy đều ưa chiêm ngưỡng.

55.Nói năng hòa nhã, vui vẻ tùy theo ý thích chúng sinh.

56.Bất cứ nơi nào cũng đều nói điều thiện.

57.Gặp họ chào trước.

58.Âm thanh hòa nhã, tùy sự ưa thích của chúng sinh.

59.Tùy theo ngôn ngữ của mỗi chúng sinh mà nói pháp.

60.Thuyết pháp chẳng chấp trước.

61.Coi chúng sinh bình đẳng,

62.Xem trước làm sau.

63.Pháp âm khế hợp với mỗi chúng sinh.

64.Trình tự thuyết pháp theo nhân duyên.

65.Không có chúng sinh nào nhìn thấy hết được tướng Phật.

66.Chiêm ngưỡng mãi không chán.

67.Đầy đủ tất cả âm thanh.

68.Hiện rõ sắc lành.

69.Người cương cường trông thấy đều cảm phục và người có tâm hoảng sợ trông thấy liền được an ổn.

70.Tiếng nói rõ ràng trong trẻo.

71.Thân chẳng nghiêng ngã.

72.Thân to lớn.

73.Thân cao ráo

74.Thân không dơ bẩn.

75.Xung quanh có hào quang rộng một trượng.

76.Khi đi có hào quang chiếu trên thân.

77.Thân thanh tịnh.

78.Thân thể sáng và tươi nhuận như ngọc xanh.

79.Tay chân tròn trịa.

80.Tay chân có chữ đức.

❧

Phẩm 15: TÁN THÁN

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi đứng dậy, sửa áo, bày vai phải, gối phải quỳ sát đất, chắp tay hướng về Đức Phật, cúi đầu đảnh lễ bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Công đức của Như Lai ít có ai sánh bằng và không thể nghĩ bàn, ba đời chư Phật cũng như vậy không khác. Nếu có chúng sinh nào, thấy hoặc nghe công đức của Như Lai thì những chúng sinh đó cũng không thể nghĩ bàn. Ngày nay, chúng con thấy Thế Tôn chuyển pháp luân lớn, nên vui mừng hớn hở chưa từng có.

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi liền bay lên hư không cao bằng bảy cây Đa-la, chắp tay khen rằng:

Trong các chúng sinh

Phật là tối thượng

Không ai bằng Ngài

Sao có người hơn.

Người pháp đều không

Lý không sánh bằng

Chỉ Phật Như Lai

Hơn là hơn hết.

Tập khí phiền não

Diệt hết không còn

Đối với các pháp

Đều biết rõ ràng.

Hoặc hiểu hay nói

Đều không bằng Phật

Đại thiên thế giới

Chỉ Phật độc tôn

Mười Lực, Vô úy

Quyết định không sai.

Đế Thích, Phạm thiên

Cũng theo không kịp

Ân đức, Thế Tôn

Đối với chúng sinh

Không thể tính được.

Không ai bì kịp

Vô thượng thiện xảo

Với các phương tiện

Làm cho chúng sinh

Đạt được lợi ích.

Bấy giờ, trong đại chúng có một Thiên tử, tên Tô-lầu-ba (dịch là Diệu Sắc) từ nơi tòa đứng dậy, sửa áo, bày vai phải, gối phải quỳ sát đất, chắp tay hướng về Đức Phật, cúi đầu đảnh lễ, nói kệ khen ngợi:

Trong đời ai nói được như Phật

Lời nói như vậy thật lỗi lầm,

Nếu nói Bậc Pháp Vương vô thượng

Là lời nói thật không hư vọng;

Nếu chúng trời, người vấn nạn Phật

Không ai bắt bẻ được Thầy ta

Phật chế phục ma và ngoại đạo

Dẫn dắt thế gian đến giải thoát,

Thanh tịnh biện tài nói không cùng

Thuốc cam lồ cứu giúp chúng sinh,

Quán khắp các pháp, trí không ngại

Trong tất cả niệm, không thoái mất.

Đại Bi bình đẳng quán chúng sinh

Tâm luôn thanh tịnh không nhiễm đời

Khéo hay biết rõ căn tánh dục

Theo chỗ thích nghe mà giảng nói,

Nhiều loại phiền não chẳng phải một

Chỉ bày, nhiều pháp môn đối trị

Khéo nói nhân duyên không ai bằng

Chuyên làm lợi ích cho chúng sinh.

Gặp Phật, nghe pháp, không đắc đạo

Những chúng sinh đó rất khó độ

Đại danh Như Lai, nên ngưỡng mong

Gặp được Như Lai lợi vô cùng.

Trí Phật hay khiến tâm thanh tịnh

Đã nghe chánh pháp, vượt sinh tử

Nghe danh hiệu Phật rất an lành

Nhớ nghĩ Thế Tôn thường vui vẻ.

Phát tâm gặp Phật sinh tuệ giải

Siêng tu đúng pháp thành Chủng trí

Giới phẩm thanh tịnh không cấu uế

Thiền định đệ nhất tâm sáng suốt,

Trí tuệ tối thắng không lay động

Biển pháp thanh tịnh như cam lồ.

Tất cả chúng sinh ưa phóng dật

Chư Phật Như Lai vượt thế gian

Thương các chúng sinh như con một

Ân đức sâu dày khó báo đền.

Trước nói pháp, phá giặc kết sử

Lại đẩy lùi huyễn hóa ma quân

Thế Tôn đã nói lỗi ba cõi

Chỉ rõ Niết-bàn, đức vô lượng.

Khi ấy, trong chúng có một Thiên tử tên Tô-na-ma (dịch là Thiện Danh) từ nơi tòa đứng dậy, sửa áo, bày vai phải, gối phải quỳ sát đất, chắp tay hướng về Đức Phật, cúi đầu đảnh lễ, nói kệ khen ngợi:

Như Lai Thế Tôn hành đại Bi

Trình bày Trí độ cùng người khác

Điều-đạt mà còn được độ trước

Huống gì những loài chúng sinh khác.

Nay ta không sợ vì không lỗi

Hạnh chánh tu hành, báo Phật ân.

Có người chứng được diệt vô lậu

Nhưng đó chưa thể báo Phật ân

Nếu ai tu hành chánh pháp Phật

Mới gọi là Phật tử chân chánh

Nhiều kiếp cần khổ, vì chúng sinh

Ân lớn vô lượng khó báo đền.

Đại Từ mở bày pháp chân thật

Dạy tu tự hạnh và lợi tha

Nếu Phật Như Lai không ra đời

Tất cả chúng sinh chịu khổ lớn,

Không có đường lành, toàn nẻo ác

Chỉ nghe tiếng khổ trong ba đường

Chịu khổ sáu đường không thể thoát

Chúng sinh bị trói vì phiền não.

Thế Tôn mở kết độc cho họ

Che chở họ bằng pháp Từ bi

Phật là ruộng phước của thế gian

Tu theo chánh pháp lìa đường ác.

Nếu trái lời Phật, không tu hành

Người ấy không sinh vào cõi lành

Có người sinh ác tâm với Phật

Hoặc không ưa nghe pháp sâu xa.

Những chúng sinh này rất đáng thương

Chắc chắn sinh vào cõi tối tăm

Như Phật Thế Tôn trí tự biết

Việc ấy Như Lai đều rõ tường.

Trí Phật chúng ta chẳng lường được

Cúi đầu đảnh lễ mười phương tôn

Vô úy, Trí lực, pháp Bất cộng

Chỉ Phật Thế Tôn mới đầy đủ,

Âm thanh vi diệu, tướng trang nghiêm

Vượt hơn các sắc nhìn không chán

Ba loài nở rộ không dừng dứt

Hoa Phật thanh tịnh con kính lễ.

Chỉ Phật khéo biết đạo Vô thượng

Xa lìa tất cả các hiểm nạn

Phật là đệ nhất không ai bằng

Cúi đầu kính lễ Lưỡng Túc Tôn.

Phật dùng nước chánh pháp công đức

Rửa sạch không còn chút bợn nhơ

Thế Tôn xưa nay trong ngoài tịnh

Nay con đảnh lễ thân chân tịnh.

Bấy giờ, chủ thế giới Ta-bà là Đại Phạm thiên, từ chỗ ngồi đứng dậy, sửa áo, bày vai phải, gối phải quỳ sát đất, chắp tay hướng về Đức Phật, cúi đầu đảnh lễ dùng kệ khen ngợi:

Phật đầy đủ công đức trí tuệ

Lợi ích chúng sinh không dừng nghĩ

Thường rưới cam lồ, khiến no đủ

Nay con đảnh lễ Đấng Lợi Tha.

Thế gian cao tột đáng kính nhất

Người này do vì cung kính Phật

Các ác không còn thiện đầy đủ

Nay con đảnh lễ Đấng Vô Đẳng.

Tu học không bỏ một hạnh nào

Vì muốn cứu khổ cho chúng sinh

Vượt qua sinh tử được an vui

Nay con đảnh lễ Đấng Cứu Thế.

Kính lễ sắc thân vàng vi diệu

Kính lễ pháp cam lồ Ngài nói

Kính lễ trí thanh tịnh không dơ

Kính lễ tất cả rừng công đức.

Bấy giờ, Thế Tôn bảo Đại Phạm thiên:

–Hay thay, hay thay! Như sự khen ngợi của Đại Phạm thiên.

–Bạch Thế Tôn! Việc này là chân thật. Vì sao? Vì trong vô lượng kiếp, chư Phật Như Lai tu tập tất cả công đức trí tuệ, nên đắc quả đầy đủ. Vì sao? Vì đầy đủ Bố thí ba-la-mật, Trì giới ba-la-mật, Nhẫn nhục ba-la-mật, Tinh tấn ba-la-mật, Thiền định ba-la-mật, Trí tuệ ba-la-mật; thân thanh tịnh, miệng thanh tịnh, ý thanh tịnh; do thân, khẩu, ý, thanh tịnh nên có thể thông đạt chân thật như như. Chư Phật Thế Tôn trụ chân thật này nên nói không hư vọng.

Đại Phạm thiên đứng dậy, sửa áo, bày vai phải, gối phải quỳ sát đất, chắp tay hướng về Đức Phật, cúi đầu đảnh lễ bạch Phật:

–Cúi xin Thế Tôn, dùng sức hộ trì làm cho Bát-nhã ba-la-mật này trường tồn ở thế gian.

Phật bảo Đại Phạm thiên:

–Tất cả mười phương, ba đời chư Phật đều ủng hộ và dùng sức hộ trì Bát-nhã ba-la-mật này; Trời, hoặc Ma, hoặc Sa-môn, Bà-la-môn trong thế gian không thể phá hoại và gây chướng ngại được. Vì sao? Vì ta nhớ lại đời quá khứ, có Phật hiệu là Bảo Nguyệt Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian

Giải, Vô Thượng sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật Thế Tôn, cõi nước tên Bất hủy và kiếp tên Tán thán; trong chúng của Phật Bảo Nguyệt có hai Tỳ-kheo làm Pháp sư vì giỏi về thuyết pháp:

1.Trí Thạnh.

2.Thật Dữ.

Trải qua một kiếp, hai Tỳ-kheo này theo Phật chuyển pháp luân trong tam thiên đại thiên thế giới có trăm ức các ma được sự giáo hóa và đã phát tâm Bồ-đề.

Khi ấy, Đại Bồ-tát Phiến-đa-ý từ chỗ ngồi, đứng dậy, sửa áo, bày vai phải, gối phải quỳ sát đất, chắp tay hướng về Đức Phật, cúi đầu đảnh lễ bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Bảo Nguyệt Như Lai còn ở đời hay vào Niết-bàn rồi?

Phật bảo:

–Này thiện nam! Phương Đông cách đây hơn mười trăm ngàn ức thế giới, có một thế giới tên là Bất hủy, Phật sống lâu mười ngàn kiếp; ở cõi nước đó, Phật Bảo Nguyệt đang nói Bát nhã ba-la-mật, không có Thiên ma và các ngoại đạo nào gây chướng ngại; tất cả đều phát tâm Vô thượng Chánh đẳng giác. Tỳ-kheo Trí Thạnh chính là Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi, còn Tỳ-kheo Thật Dữ chính là Thắng Thiên vương. Hai vị này khéo dùng tất cả phương tiện thiện xảo ủng hộ, làm cho Bát-nhã ba-la-mật trụ lâu ở đời.

Mười phương cõi Phật nói Bát-nhã ba-la-mật, nên hai vị ấy đến đây nghe giảng, cũng do ta đang phóng ánh sáng lớn, nên mọi người theo ánh sáng mà đến.

❧

Phẩm 16: PHÚ CHÚC

Bấy giờ, Thế Tôn bảo A-nan:

–Ông hãy thọ trì kinh Bát-nhã ba-la-mật này.

A-nan từ chỗ ngồi, đứng dậy, sửa áo, bày vai phải, gối phải quỳ sát đất, chắp tay hướng về Đức Phật, cúi đầu đảnh lễ bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Con phải thọ trì như thế nào?

Phật dạy:

–Thọ trì kinh này có mười pháp, mười pháp đó là:

1.Ghi chép.

2.Cúng dường.

3.Lưu truyền.

4.Lắng nghe.

5.Tự đọc.

6.Ghi nhớ, giữ gìn.

7.Rộng truyền bá.

8.Đọc tụng.

9.Suy nghĩ.

10.Tu hành.

A-nan! Thọ trì mười pháp này là thọ trì được kinh này vậy. Cũng như tất cả cây rừng, hoa, thuốc đề nương vào mặt đất rộng lớn mà sinh; cũng như tất cả thiện pháp đều nương Bát-nhã ba-la-mật mà sinh.

A-nan! Ví như Chuyển luân thánh vương, nếu ở thế gian thì bảy báu thường hiện; Bát-nhã ba-la-mật cũng như vậy. Nếu kinh này còn ở thế gian thì Tam bảo không đoạn tuyệt.

Khi ấy, cùng lúc đại chúng đều chiêm ngưỡng Như Lai và đồng thanh nói rằng:

–Các thiện nam tử nào mà sau khi Như Lai diệt độ có thể gánh vác việc này?

–Bạch Thế Tôn! Như vậy gánh vác trách nhiệm lớn này phải là người đã trải qua vô lượng, vô biên, vô số kiếp tu tập, và sự tu tập ấy đã đạt đến Vô thượng Chánh đẳng giác.

Lúc ấy, trong chúng có một vạn hai ngàn Đại Bồ-tát vì hộ trì pháp, nên từ chỗ ngồi đứng dậy, sửa áo, bày vai phải, gối phải quỳ

sát đất, chắp tay hướng về Đức Phật, cúi đầu đảnh lễ, nói kệ khen ngợi:

Chúng con bỏ thân mạng

Không cầu báo đời sau

Hộ trì pháp sâu xa

Mà Thế Tôn đã nói.

Bấy giờ, trong chúng có năm trăm Thiên tử, mà đứn đầu là Hiền Vương, từ chỗ ngồi đứng dậy, sửa áo, bày vai phải, gối phải quỳ sát đất, chắp tay hướng về Đức Phật, cúi đầu đảnh lễ, nói kệ khen ngợi:

Vì độ các chúng sinh

Thành tựu nguyện đại Bi

Hộ trì pháp sâu xa

Mà Thế Tôn đã nói.

Bấy giờ, Thích Đề-hoàn Nhân, Thi-khí Đại phạm, Tỳ-sa-môn Thiên vương, từ chỗ ngồi đứng dậy, sửa áo, bày vai phải, gối phải quỳ sát đất, chắp tay hướng về Đức Phật, cúi đầu đảnh lễ, nói kệ khen ngợi:

Trí tuệ – thuốc vi diệu

Trị được tất cả bệnh

Chúng con nguyện xin giữ

Pháp Thế Tôn đã nói.

Lúc đó, Chấp Kim Cang thần, cũng từ chỗ ngồi đứng dậy, sửa áo, bày vai phải, gối phải quỳ sát đất, chắp tay hướng về Đức Phật, cúi đầu đảnh lễ, nói kệ khen ngợi:

Pháp vốn không tên gọi

Phật dùng danh tự nói

Lời đại Bi của Phật

Chúngcon nguyện giữ gìn.

Thế Tôn bảo Thi-khí Phạm thiên:

–Này Phạm thiên! Phật có ba việc tối thượng, ba việc đó là:

1.Hay phát tâm Vô thượng Chánh đẳng giác.

2.Hộ trì chánh pháp.

3.Tu hành đúng pháp đã nghe.

Phạm thiên! Nếu có người tu hành ba pháp vô thượng này, thì người đó mới được gọi là cúng dường Như Lai. Nếu Phật ở đời một kiếp hoặc ít hơn một kiếp để nói công đức kia thì cũng không thể nói hết được.

Phạm thiên! Nếu có người hộ trì một bài kệ bốn câucủa Như Lai thì công đức của người ấy cũng không thể lường được; huống chi đối với Bát-nhã ba-la-mật-lại là mẹ ba đời chư Phật.

Phạm thiên! Vì sao vậy? Vì chư Phật Như Lai đều từ Bát-nhã ba-la-mật mà sinh ra; cúng dường pháp này tức là cúng dường chư Phật Như Lai, chứ chẳng phải đem tiền của mới là cúng dường. Trong các sự cúng dường, cúng dường pháp là thứ nhất.

Phạm thiên! Nếu có người hộ trì chánh pháp của Như Lai, thì phải biết là người này hai đời sẽ được an lạc. Cho nên Phạm thiên, cần phải ủng hộ và thọ kinh sâu xa này.

Này Phạm thiên! Do ông ủng hộ chánh pháp, nên ông l người được thỉnh pháp với một ngàn Đức Phật, trong đời hiền kiếp.

Phạm thiên! Ở cõi ô uế này mà ông hộ trì chánh pháp dù trong khoảng giây lát, cũng còn hơn ở cõi tịnh độ một kiếp. Do đó cần phải siêng năng tinh tấn hơn để ủng hộ chánh pháp.

Bấy giờ Thế Tôn lại bảo Thích Đề-hoàn Nhân:

–Kiều-thi-ca! Ở nơi nào có kinh Bát-nhã ba-la-mật này, thì phải biết là nơi đó Như Lai giác ngộ, là nơi Như Lai chuyển pháp luân, là nơi thị hiện Niết-bàn.

Kiều-thi-ca! Vì sao? Vì tất cả Bồ-tát, tất cả thiện pháp, tất cả chư Phật đều từ kinh này sinh ra.

Kiều-thi-ca! Nếu có Pháp sư diễn giảng kinh này, thì nơi ấy là chỗ giáo hóa của Như Lai. Vì thế cần phải sinh tâm thân cận hiểu biết và tôn trọng Pháp sư ấy giống như kính trọng Phật. Khi thấy Pháp sư này phải cung kính, vui mừng, tôn trọng, khen ngợi.

Kiều-thi-ca! Nếu ta ở đời một kiếp hoặc ít hơn một kiếp, để

nói về công đức diễn giảng kinh này của Pháp sư, thì không sao nói hết.

Kiều-thi-ca! Hoặc tại nơi hoằng hóa của vị Pháp sư này, có thiện nam hay thiện nữ nào, chích lấy máu rưới lên đất để bụi khỏi bay lên; cúng dường như vậy chưa phải là nhiều. Vì sao? Vì pháp luân của Như Lai khó thọ trì.

Thích Đề-hoàn Nhân bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Nếu trong đời vị lai, nơi nào có nói kinh này, thì con cùng quyến thuộc sẽ ủng hộ nơi ấy và

người nói pháp ấy, hoặc gặp nơi nào có để kinh này, thì trước hết phải sinh tâm nhớ nghĩ về bốn nơi.

Thế Tôn khen Đế Thích:

–Hay thay, hay thay! Kiều-thi-ca! Ta đem kinh này phú chúc cho ông, ủng hộ và diễn giảng trong đời mạt thế ở tương lai.

Thích Đề-hoàn Nhân bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Do kinh này mà chư Thiên chúng con được sinh trong đường thiện và cầu Vô thượng Chánh đẳng giác cũng do kinh này. Con nguyện sẽ ủng hộ chánh pháp quên cả thân mạng.

Phật nói:

–Kiều-thi-ca! Phải đúng như pháp đã nghe mà tu hành. Lành thay, lành thay. Khi Phật nói kinh này rồi, Thắng Thiên vương và mười phương chúng Đại Bồ-tát, tất cả chúng Thanh văn, Trời, Rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lầu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, Nhân phi nhân… đều tin nhận và phụng hành những gì Phật đã nói.

Số 232 - Kinh Văn-Thù-Sư-Lợi Sở Thuyết Ma-Ha Bát-Nhã Ba-La-Mật - Quyển Thượng

SỐ 232

KINH-VĂN-THÙ-SƯ-LỢI SỞ THUYẾT

MA-HA BÁT-NHÃ BA-LA-MẬT

Hán dịch: Đời Lương, Tam tạng Mạn-đà-la-tiên,

người nước Phù Nam.

QUYỂN THƯỢNG

Tôi nghe như vầy:

Một thuở nọ, tại vườn Kỳ-đà Cấp cô độc, thuộc nước Xá-vệ, Đức Phật cùng một ngàn vị đại Tỳ-kheo và mười ngàn vị Đại Bồ-tát tập hợp đầy đủ. Các vị đều dùng Đại trang nghiêm để tự trang nghiêm thân và tất cả đã trụ vào địa vị không thoái chuyển. Tên của các vị Bồ-tát ấy là Bồ-tát Di-lặc, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi, Bồ-tát Vô Ngại Biện, Bồ-tát Bất Xả Đởm… đầy đủ các Bồ-tát như vậy.

Đại Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi Đồng chân vào sáng sớm một mình đi đến chỗ Đức Phật, nhưng đứng ở bên ngoài. Bấy giờ các Tôn giả Xá-lợi-phất, Phú-lâu-na Di-đa-la-ni Tử, Đại Mục-kiều-liên, Ma-ha Ca-diếp, Ma-ha Ca-chiên-diên, Ma-ha Câu-hy-la… cùng tất cả các đại Thanh văn cũng đều đến chỗ Đức Phật và đứng bên ngoài.

Biết chúng hội đã tập hợp, Đức Như Lai đi ra khỏi phòng và trải tòa ngồi. Đức Thế Tôn dạy Tôn giả Xá-lợi-phất:

–Vì sao mới sáng sớm mà ông đến đứng ở ngoài cửa rồi?

Xá-lợi-phất bạch Phật:

–Bạch Đức Thế Tôn! Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi Đồng chân, đã đến

đây và đứng ngoài cửa trước tiên. Thật ra con đến sau.

Bấy giờ Đức Phật hỏi Văn-thù-sư-lợi:

–Ông đến đây trước tiên là ý muốn gặp Như Lai chăng?

Văn-thù-sư-lợi bạch Phật:

–Bạch Đức Thế Tôn, đúng vậy! Đúng là con đến đây để gặp Thế Tôn. Vì sao? Vì con ưa thích chánh quán để làm lợi ích cho chúng sinh. Con quán Như Lai tướng như như, chẳng phải tướng dị, chẳng phải tướng động, chẳng phải tướng tạo tác, không phải tướng sinh, không phải tướng diệt, chẳng phải tướng có, chẳng phải tướng không, không phải ở một chỗ, không phải rời khỏi chỗ không phải ba đời, không phải không ba đời, không phải hai tướng, không phải không hai tướng, chẳng phải tướng cấu, chẳng phải tướng tịnh… Con chánh quán tất cả tướng Như Lai như vậy, để làm lợi ích cho chúng sinh.

Đức Phật dạy Văn-thù-sư-lợi:

–Nếu thấy được tướng Như Lai như vậy, thì tâm không nắm lấy, cũng không phải không nắm lấy. Không phải tích tụ, cũng không phải không tích tụ.

Khi ấy, Xá-lợi-phất nói với Văn-thù-sư-lợi:

–Nếu ông nói như vậy, thì việc thấy Như Lai là rất hiếm có; vì tất cả chúng sinh thấy Như Lai mà tâm không chấp lấy tướng chúng sinh. Giáo hóa tất cả chúng sinh hướng đến Niết-bàn mà cũng không nắm lấy tướng đến Niết-bàn. Vì tất cả chúng sinh, làm trang nghiêm vó đại nhưng tâm không thấy tướng trang nghiêm.

Đại Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi Đồng chân nói với Xá-lợi-phất:

–Đúng vậy, đúng vậy, đúng như những điều Tôn giả nói! Tuy vì tất cả chúng sinh, phát tâm làm Đại trang nghiêm nhưng thường không thấy có tướng chúng sinh. Vì tất cả chúng sinh phát Đại trang nghiêm nhưngcảnh giới của chúng sinh thì không tăng, cũng không giảm. Giả sử có một Đức Phật trụ ở đời một kiếp hay hơn một kiếp; từ cảnh giới của một Đức Phật đó, lại có vô lượng, vô biên hằng hà sa chư Phật; như vậy, mỗi mỗi Đức Phật trụ một kiếp hay hơn một kiếp, ngày đêm thuyết pháp, tâm không dừng nghỉ.

Tất cả chư Phật đó cứu độ vô lượng hằng hà sa chúng sinh, làm cho nhập vào Niết-bàn, nhưng cảnh giới của chúng sinh cũng không tăng, không giảm. Cho đến mười phương thế giới chư Phật, cũng lại như vậy. Mỗi mỗi chư Phật thuyết pháp giáo hóa, đều độ vô lượng hằng hà sa chúng sinh, làm cho nhập vào Niết-bàn nhưng cảnh giới của chúng sinh thì không tăng, cũng không giảm. Vì sao? Vì định tướng của chúng sinh là không thể nắm bắt, cho nên cảnh giới của chúng sinh là không tăng không giảm.

Xá-lợi-phất lại nói với Văn-thù-sư-lợi:

–Nếu cảnh giới của chúng sinh không tăng không giảm thì làm sao Bồ-tát vì chúng sinh mà cầu Chánh đẳng Chánh giác, thường thực hành việc thuyết pháp?

Văn-thù-sư-lợi nói:

–Nếu tất cả chúng sinh đều là tướng không thì không có Bồ-tát cầu Chánh đẳng chánh giác. Cũng không có chúng sinh để thuyết pháp. Vì sao? Vì trong pháp tôi nói, không có một pháp nào có thể nắm bắt.

Đức Phật dạy Văn-thù-sư-lợi:

–Nếu không có chúng sinh, vì sao nói có chúng sinh và cảnh giới của chúng sinh?

Văn-thù-sư-lợi nói:

–Cảnh giới của chúng sinh tương tự cảnh giới của chư Phật.

Đức Phật lại hỏi Văn-thù-sư-lợi:

–Cảnh giới của chúng sinh có lường được chăng?

Văn-thù-sư-lợi thưa:

–Số lượng cảnh giới của chúng sinh cũng như số lượng cảnh giới của Phật.

Đức Phật lại hỏi:

–Số lượng cảnh giới của chúng sinh có xứ sở không?

Văn-thù-sư-lợi thưa:

–Số lượng cảnh giới của chúng sinh là không thể nghĩ bàn.

Đức Phật lại hỏi:

–Tướng cảnh giới của chúng sinh có trụ không?

Thưa:

–Chúng sinh không có trụ, giống như trụ hư không.

Đức Phật hỏi Văn-thù-sư-lợi:

–Như vậy, khi tu Bát-nhã ba-la-mật, nên trụ Bát-nhã ba-la-mật như thế nào?

Văn-thù-sư-lợi thưa:

–Không trụ vào pháp nào cả, là trụ Bát-nhã ba-la-mật.

Đức Phật lại hỏi:

–Vì sao nói không trụ vào pháp nào gọi là trụ Bát-nhã ba-la-mật?

Văn-thù-sư-lợi thưa:

–Vì không có tướng trụ tức là trụ Bát-nhã ba-la-mật.

Đức Phật hỏi Văn-thù:

–Như vậy, khi trụ Bát-nhã ba-la-mật, thì các căn lành ấy tăng trưởng ra sao? Tổn giảm thế nào?

Văn-thù-sư-lợi thưa:

–Nên trụ Bát-nhã ba-la-mật, thì các căn lành không tăng, không giảm; đối với tất cả pháp cũng không tăng, không giảm. Tánh, tướng của Bát-nhã ba-la-mật đó cũng không tăng, không giảm.

Bạch Thế Tôn! Như vậy tu Bát-nhã ba-la-mật thì không xả pháp phàm phu, cũng không giữ lấy pháp của Hiền thánh. Vì sao? Vì Bát-nhã ba-la-mật không thấy có pháp để nắm bắt hay xả bỏ. Như vậy, tu Bát-nhã ba-la-mật cũng không thấy Niết-bàn, sinh tử đáng vui hay đáng nhàm chán. Vì sao? Vì không thấy sinh tử thì lam sao nhàm chán, xa lìa? Không thấy Niết-bàn thì làm sao ưa thích? Như vậy, tu Bát-nhã ba-la-mật không thấy phiền não, cấu bẩn để xả bỏ; cũng không thấy công đức để bắt lấy. Đối với tất cả các pháp, tâm không tăng không giảm. Vì sao? Vì không thấy pháp giới có tăng giảm. Bạch Thế Tôn! Nếu đúng như vậy thì gọi là tu Bát-nhã ba-la-mật.

Bạch Thế Tôn! Không thấy các pháp có sinh có diệt, đó là tu Bát-nhã ba-la-mật. Bạch Thế Tôn! Không thấy các pháp có tăng có giảm, đó là tu Bát-nhã ba-la-mật. Bạch Thế Tôn! Tâm không muốn nắm bắt, không thấy tướng của pháp để có thể mong cầu; đó là tu Bát-nhã ba-la-mật.

Bạch Đức Thế Tôn! Không thấy đẹp xấu, không có so đo cao thấp, không nắm bắt hay xả bỏ. Vì sao? Pháp không có đẹp xấu, vì pháp xa lìa các tướng; pháp không cao thấp, vì tánh của pháp bình đẳng; pháp không nắm bắt hay xả bỏ, vì pháp trụ vào thật tế. Đó là tu Bát-nhã ba-la-mật.

Đức Phật hỏi Văn-thù-sư-lợi:

–Có pháp nào hơn Phật pháp không?

Văn-thù thưa:

–Con không thấy các pháp nào thù thắng hơn Phật pháp. Như Lai tự giác ngộ tất cả pháp không, đó là điều có thể chứng tri.

Đức Phật dạy Văn-thù-sư-lợi:

–Đúng như vậy, Như Lai chánh giác tự chứng pháp không.

Văn-thù-sư-lợi bạch Phật:

–Bạch Đức Thế Tôn! Trong pháp không đó sẽ có pháp thắng mà có thể chứng đắc ư?

Đức Phật nói:

–Lành thay, Văn-thù-sư-lợi! Những lời ông nói, đúng là pháp chân chánh.

Đức Phật lại hỏi:

–Vô thượng Chánh đẳng có gọi là Phật pháp không?

Thưa:

–Như lời Phật nói, Vô thượng Chánh đẳng gọi là Phật pháp. Vì sao? Vì không có pháp nào được gọi là Vô thượng Chánh đẳng.

Văn-thù-sư-lợi thưa:

–Như vậy, tu Bát-nhã ba-la-mật không gọi là pháp khí, không có pháp để giáo hóa phàm phu, cũng không có Phật pháp, không có pháp tăng trưởng. Đó là tu Bát-nhã ba-la-mật.

Bạch Đức Thế Tôn! Khi tu Bát-nhã ba-la-mật, không thấy có pháp, có thể phân biệt tư duy.

Đức Phật hỏi:

–Ông không tư duy về Phật pháp ư?

Thưa:

–Bạch Đức Thế Tôn, không! Theo con, tư duy không thấy Phật pháp, cũng không thể phẩn biệt đây là pháp phàm phu, là pháp Thanh văn, là pháp Bích-chi-phật, như vậy gọi Phật pháp vô thượng.

Lại nữa, khi tu Bát-nhã ba-la-mật, không thấy tướng phàm phu, không thấy tướng Phật pháp, không thấy các pháp có tướng cố định. Đó là tu Bát-nhã ba-la-mật.

Bạch Đức Thế Tôn! Khi tu Bát-nhã ba-la-mật, không thấy Dục giới, không thấy Sắc giới, không thấy Vô sắc giới, không thấy Tịch diệt giới. Vì sao? Vì không thấy có pháp nào là tướng diệt tận. Đó là tu Bát-nhã ba-la-mật.

Bạch Đức Thế Tôn! Khi tu Bát-nhã ba-la-mật, không thấy người ban ân, không thấy người trả ân. Tư duy hai tướng như vậy tâm không phân biệt. Đó là tu Bát-nhã ba-la-mật.

Lại nữa, khi tu Bát-nhã ba-la-mật, không thấy Phật pháp có thể nắm bắt, không thấy pháp phàm phu có thể xả bỏ. Đó là tu Bát-nhã ba-la-mật.

Lại nữa, khi tu Bát-nhã ba-la-mật, không thấy pháp phàm phu có thể diệt, cũng không thấy Phật pháp để chứng tri. Đó là tu Bát-nhã ba-la-mật.

Đức Phật dạy Văn-thù:

–Lành thay! Ông đã khéo nói đúng về tướng thâm sâu của Bát-nhã ba-la-mật. Đó là pháp ấn mà các Đại Bồ-tát đã học. Cho đến Thanh văn, Duyên giác, bậc Hữu học và Vô học cũng sẽ không lìa ấn ấy, để tu đạo quả.

Đức Phật dạy Văn-thù-sư-lợi:

–Nếu người nào được nghe pháp ấy mà không kinh nghi, sợ sệt. Phải biết rằng người ấy từ xa xưa đã trồng các căn lành với ngàn Đức Phật, cho đến trăm ngàn vạn ức Phật, cũng đã trồng sâu

căn đức nên không kinh nghi, sợ sệt đối với Bát-nhã ba-la-mật thâm sâu ấy.

Văn-thù-sư-lợi bạch Phật:

–Bạch Đức Thế Tôn! Con xin nói lại nghĩa Bát-nhã ba-la-mật.

Đức Phật dạy:

–Hãy nói đi!

Văn-thù-sư-lợi thưa:

–Bạch Đức Thế Tôn! Khi tu Bát-nhã ba-la-mật, không thấy các pháp nào là nên trụ là không nên trụ; cũng không thấy cảnh giới có tướng để nắm lấy hay bỏ đi. Vì sao? Vì chư Như Lai không thấy tướng cảnh giới của tất cả các pháp, cho đến không thấy cảnh giới của chư Phật, huống chi phải nắm bắt cảnh giới của Thanh văn, Duyên giác và phàm phu, không nắm giữ tướng có thể nghĩ bàn, cũng không nắm giữ tướng chẳng nghĩ bàn; không thấy các pháp có bao nhiêu tướng; tự chứng pháp không, chẳng thể nghĩ bàn. Như vậy, Đại Bồ-tát đã cúng dường và trồng các căn lành với vô lượng trăm ngàn vạn ức Phật, cho nên không kinh nghi, sợ sệt Bát-nhã ba-la-mật thâm sâu ấy.

Lại nữa, khi tu Bát-nhã ba-la-mật không thấy buộc, không thấy mở, không thấy tướng sai biệt của phàm phu cho đến Tam thừa. Đó là tu Bát-nhã ba-la-mật.

Đức Phật hỏi Văn-thù:

–Ông đã cúng dường bao nhiêu chư Phật?

Văn-thù-sư-lợi thưa:

–Tướng của con và chư Phật như huyễn hóa, nên không thấy được sự cúng dường và người thọ sự cúng dường.

Đức Phật hỏi:

–Nay ông không thể trụ vào Phật thừa ư?

Văn-thù thưa:

–Như con đã tư duy, không thấy một pháp nào thì làm sao được trụ vào Phật thừa.

Đức Phật hỏi:

–Ông không chứng Phật thừa ư?

Văn-thù thưa:

–Như Phật thừa thì chỉ có danh tự, không thể chứng đắc cũng không thể thấy, thì làm sao con chứng đắc được?

Đức Phật hỏi:

–Ông có chứng đắc trí vô ngại không?

Văn-thù thưa:

–Con tức là vô ngại, thì làm sao mà dùng vô ngại chứng vô ngại?

Đức Phật hỏi:

–Ông có ngồi đạo tràng không?

Văn-thù thưa:

–Tất cả Như Lai không ngồi đạo tràng thì làm sao riêng

con ngồi đạo tràng. Vì sao? Vì hiện tại thấy các

pháp đều trụ vào thật tế.

Đức Phật hỏi:

–Thế nào gọi là thật tế?

Văn-thù thưa:

–Thân kiến… là thật tế.

Đức Phật hỏi:

–Thế nào là thân kiến, là thật tế đó?

Văn-thù thưa:

–Thân kiến tướng của Như là chẳng thật, chẳng phải không thật; không đến, không đi; là thân, không phải thân. Đó gọi là thật tế.

Xá-lợi-phất bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Nếu hiểu rõ nghĩa này thì nhất định gọi là Đại Bồ-tát. Vì sao? Vì được nghe tướng Bát-nhã ba-la-mật sâu xa ấy mà tâm không kinh nghi sợ sệt, không lùi, không hối hận.

Di-lặc Bồ-tát bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Được nghe đầy đủ pháp tướng của Bát-nhã

ba-la-mật tức là gần ngôi vị Phật. Vì sao? Vì hiện tại Như Lai đã giác ngộ pháp tướng này.

Văn-thù thưa:

–Bạch Thế Tôn! Được nghe Bát-nhã ba-la-mật thâm sâu, thì không kinh nghi sợ sệt, không lùi, không hối hận. Nên biết người này đã thấy Phật.

Bấy giờ có Ưu-bà-di Vô Tướng bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Các pháp phàm phu, pháp Thanh văn, pháp Bích-chi-phật, pháp Bồ-tát, pháp Phật đều là vô tướng. Cho nên được nghe Bát-nhã ba-la-mật, tất cả đều không kinh nghi sợ sệt, không lùi, không hối hận. Vì sao? Vì tất cả các pháp vốn là vô tướng.

Đức Phật dạy Xá-lợi-phất:

–Thiện nam, thiện nữ nào, được nghe Bát-nhã ba-la-mật thâm sâu ấy thì tâm nhất định, không kinh nghi sợ sệt, không lùi, không hối hận. Nên biết, người ấy đã trụ vào địa vị không thoái chuyển. Nếu người nào nghe Bát-nhã ba-la-mật thâm sâu này mà không kinh nghi, sợ sệt, lại tin ưa, nghe, thọ, vui mừng không biết chán; tức là người ấy có đầy đủ Bố thí ba-la-mật, Trì giới ba-la-mật, Tinh tấn ba-la-mật, Nhẫn nhục ba-la-mật, Thiền định ba-la-mật và Trí tuệ ba-la-mật; cũng có thể chỉ bày, phân biệt cho người khác để tu hành đúng pháp.

Đức Phật hỏi Văn-thù:

–Ông quán xét nghĩa gì, mà chứng Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác mà trụ Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác?

Văn-thù thưa:

–Con không chứng đắc Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, con không trụ Phật thừa thì làm sao chứng được? Với những điều con nói tức là tướng Bồ-tát.

Đức Phật khen Văn-thù-sư-lợi:

–Lành thay! Ông đã khéo nói nghĩa trong pháp thâm sâu này. Trước đây ông đã trồng sâu các căn lành với Phật, lấy pháp vô tướng mà thanh tịnh tu hành phạm hạnh.

Văn-thù thưa:

–Nếu thấy có tướng thì nói vô tướng. Nay con không thấy có tướng, cũng không thấy vô tướng, thì làm sao nói là dùng pháp vô tướng để thanh tịnh tu hành phạm hạnh?

Đức Phật hỏi Văn-thù:

–Ông có thấy giới luật Thanh văn chăng?

Văn-thù thưa:

–Dạ thấy.

Đức Phật hỏi:

–Ông thấy như thế nào?

Văn-thù thưa:

–Con không tạo tri kiến phàm phu, con không tạo tri kiến bậc Thánh, không tạo hữu giác kiến, không tạo vô giác kiến, không tạo đại kiến, không tạo tiểu kiến, không tạo điều phục kiến, không tạo không điều phục kiến, chẳng phải kiến, chẳng phải không kiến.

Xá-lợi-phất hỏi Văn-thù:

–Ông quán Thanh văn thừa như vậy, còn quán Phật thừa thì sao?

Văn-thù nói:

–Tôi không thấy pháp Bồ-đề, không thấy người tu hành Bồ-đề, cũng không thấy người chứng Bồ-đề.

Xá-lợi-phất hỏi Văn-thù:

–Sao gọi là Phật? Thế nào là quán Phật?

Văn-thù hỏi lại:

–Thế nào là ngã?

Xá-lợi Phật nói:

–Ngã chỉ có trong danh tự, tướng danh tự là trống không.

Văn-thù nói:

–Đúng vậy, nếu ngã chỉ là danh tự thì Phật cũng chỉ là danh tự. Tướng của danh tự trống không tức là Bồ-đề. Không dùng danh tự để cầu Bồ-đề. Tướng của Bồ-đề là không lời, không nói. Vì sao? Vì lời nói và Bồ-đề, cả hai đều trống không.

Này Xá-lợi-phất! Sao gọi là Phật? Quán Phật thế nào? Nghĩa là không sinh, không diệt, không đến, không đi, không tên, không tướng; đó gọi là Phật. Quán thật tướng của thân mình thì quán Phật cũng như vậy. Chỉ người có trí tuệ mới có thể biết được thôi. Đó gọi là quán Phật.

Bấy giờ Xá-lợi-phất bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Như Văn-thù-sư-lợi nói với Bát-nhã ba-la-mật thì hàng Sơ học Bồ-tát không thể hiểu biết được.

Văn-thù thưa:

–Không những hàng Sơ học Bồ-tát không thể biết mà hàng Nhị thừa đã chứng đắc cũng chưa chắc đã biết rõ được. Nói pháp như vậy, không có ai biết cả. Vì sao? Vì tướng Bồ-đề, thật không có pháp nào mà có thể biết, nó không thấy, không nghe, không đắc, không nghĩ, không sinh, không diệt, không nói, không tiếng. Như vậy, tánh tướng của Bồ-đề là không tịch, không chứng, không biết, không hình, không tướng, thì làm sao có người chứng đắc Bồ-đề?

Xá-lợi-phất hỏi Văn-thù:

–Đối với pháp giới, Phật không chứng Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác ư?

Văn-thù trả lời:

–Xá-lợi-phất! Không chứng. Vì sao? Vì Thế Tôn tức là pháp giới. Nếu dùng pháp giới chứng pháp giới tức là tranh luận. Này Xá-lợi-phất! Tướng của pháp giới tức là Bồ-đề. Vì sao? Vì trong pháp giới ấy không có tướng của chúng sinh vì tất cả pháp là không; tất cả các pháp là không, tức là Bồ-đề; vì không hai, không phân biệt. Xá-lợi-phất! Trong cái không phân biệt tức có cái không biết. Nếu không biết tức là không nói năng. Không có tướng nói năng tức là chẳng phải có, chẳng phải không, chẳng biết, chẳng phải không biết. Tất cả các pháp cũng đều như vậy. Vì sao? Vì tất cả các pháp không thấy có xứ sở, không có tánh nhất định, nên có thêm tướng nghịch tội cũng chẳng thể nghĩ bàn. Vì sao? Vì thật tướng của các pháp, không thể hư hoại. Như vậy nghịch tội cũng

không phải bản tánh, nó không sinh lên trời, không đọa địa ngục, cũng không nhập Niết-bàn. Vì sao? Vì tất cả nghiệp duyên đều trụ vào thật tế, không đến, không đi, không nhân, không quả. Vì sao? Vì pháp giới là vô biên, không trước không sau.

Cho nên, này Xá-lợi-phất! Nếu thấy Tỳ-kheo phạm trọng tội mà không đọa địa ngục, dù có tu hành thanh tịnh nhưng không nhập Niết-bàn. Tỳ-kheo như vậy chẳng phải bậc Ứng cúng, chẳng phải không Ứng cúng, chẳng phải đã hết lậu, cũng chẳng phải không hết lậu. Vì sao? Vì các pháp trụ trong bình đẳng.

Xá-lợi-phất nói:

–Sao gọi là pháp nhẫn không thoái?

Văn-thù trả lời:

–Không thấy một pháp nhỏ nào, có tướng sinh diệt; gọi là pháp nhẫn không thoái.

Xá-lợi-phất hỏi:

–Sao gọi là Tỳ-kheo chẳng điều phục?

Văn-thù trả lời:

–Là A-la-hán đã sạch các lậu, gọi là chẳng điều phục. Vì sao? Vì đã diệt sạch các kết sử, không có gì để điều phục nữa nên gọi là chẳng điều phục. Nếu tâm và hành động tội lỗi gọi là phàm phu. Vì sao? Vì phàm phu chúng sinh, không thuận với pháp giới, cho nên gọi là tội lỗi.

Xá-lợi-phất nói:

–Lành thay! Nay ông đã khéo giảng cho tôi về nghĩa lậu tận A-la-hán.

Văn-thù nói:

–Đúng vậy, đúng vậy! Tôi đã lậu tận, là A-la-hán chân thật. Vì sao? Vì tôi đoạn trừ sự mong cầu Thanh văn và Bích-chi-phật. Do nhân duyên này gọi là lậu tận chứng A-la-hán.

Đức Phật nói Văn-thù:

–Các Bồ-tát, khi ngồi đạo tràng có giác ngộ Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác không?

Văn-thù thưa:

–Bồ-tát ngồi đạo tràng, không có giác ngộ Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Vì sao? Vì tướng như Bồ-đề, không có pháp nhỏ nào, có thể chứng đắc, nên gọi là Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Bồ-đề là vô tướng thì ai có thể ngồi, cũng không có ai đứng dậy. Vì thế mà không thấy Bồ-tát ngồi đạo tràng, cũng không có ai giác ngộ Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Văn-thù bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Bồ-đề tức là năm nghịch, năm nghịch tức là Bồ-đề. Vì sao? Vì Bồ-đề và năm nghịch không có hai tướng, không học điều không học, không thấy điều không thấy, không biết điều không biết, không phân biệt điều không phân biệt. Tướng như vậy gọi là Bồ-đề. Thấy tướng năm nghịch cũng như vậy. Nếu nói thấy có Bồ-đề và người chứng đắc thì nên biết, hạng người này là kẻ tăng thượng mạn.

Bấy giờ Đức Thế Tôn dạy Văn-thù:

–Ông nói ta là Như Lai, vậy ta là Như Lai phải không?

Văn-thù thưa:

–Không, bạch Thế Tôn! Con không nói Như Lai là Như Lai. Không có tướng Như, không thể gọi là Như, cũng không có trí Như Lai mà có thể biết Như. Vì sao? Vì Như Lai và trí không có hai tướng, là trống không; vì Như Lai chỉ có danh tự, thì làm sao con nói là Như Lai?

Đức Phật dạy Văn-thù:

–Ông nghi Như Lai ư?

Văn-thù thưa:

–Không có, bạch Thế Tôn! Con quán Như Lai không có tánh nhất định, không sinh không diệt, cho nên con không có gì để nghi ngờ.

Phật dạy Văn-thù:

–Ông không nói Như Lai xuất hiện ở đời

Văn-thù thưa:

–Nếu có Như Lai xuất hiện ở đời thì tất cả pháp giới cũng xuất hiện.

Phật dạy Văn-thù:

–Ông cho rằng hằng hà sa chư Phật nhập Niết-bàn ư?

Thưa:

–Chư Phật một tướng, nhưng chẳng thể nghĩ bàn!

Phật dạy Văn-thù:

–Đúng vậy, Phật một tướng nhưng chẳng nghĩ bàn.

Văn-thù thưa:

–Bạch Thế Tôn! Phật đang trụ ở đời phải không?

Phật dạy:

–Đúng vậy.

Văn-thù thưa:

–Nếu Phật trụ ở đời thì hằng hà sa chư Phật cũng sẽ trụ ở đời. Vì sao? Vì tất cả chư Phật đồng một tướng, là tướng chẳng nghĩ bàn. Tướng chẳng nghĩ bàn không sinh không diệt. Nếu chư Phật đời vị lai xuất hiện nời đời thì tất cả chư Phật cũng xuất hiện. Vì sao? Vì trong chẳng nghĩ bàn, không có tướng quá khứ, tướng vị lai, tướng hiện tại; nhưng vì chúng sinh lại chấp trước, cho Phật xuất hiện nơi đời, cho là Phật diệt độ.

Đức Phật dạy Văn-thù-sư-lợi:

–Điều này chỉ có Như Lai, A-la-hán, Bồ-tát không thoái chuyển mới có thể hiểu được. Vì sao? Vì ba bậc này nghe pháp thâm sâu không chê bai, cũng không khen ngợi.

Văn-thù bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Như vậy với pháp chẳng nghĩ bàn, ai chê bai, ai khen ngợi?

Phật dạy Văn-thù:

–Như Lai chẳng nghĩ bàn, phàm phu cũng chẳng nghĩ bàn.

Văn-thù bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Phàm phu cũng chẳng nghĩ bàn ư?

Phật dạy:

–Phàm phu cũng chẳng nghĩ bàn. Vì sao? Vì tất cả tâm tướng đều chẳng nghĩ bàn.

Văn-thù nói:

–Nếu nói như vậy thì Như Lai chẳng nghĩ bàn, phàm phu cũng chẳng nghĩ bàn. Nay vô số chư Phật cầu Niết-bàn mệt mỏi uổng công. Vì sao? Vì pháp chẳng nghĩ bàn tức là Niết-bàn, bình đẳng, không khác.

Văn-thù thưa:

–Như vậy phàm phu chẳng nghĩ bàn, chư Phật chẳng nghĩ bàn. Nếu thiện nam, thiện nữ nào học tập căn lành vững chắc, gần gũi Thiện tri thức, mới có thể hiểu biết đầy đủ được.

Phật dạy Văn-thù:

–Ông có muốn Như Lai là tối thắng trong chúng sinh không?

Thưa:

–Con muốn Như Lai là tối thắng đệ nhất trong chúng sinh, nhưng tướng của chúng sinh cũng không thể nắm bắt được.

Phật nói:

–Ông có muốn Như Lai đắc pháp chẳng nghĩ bàn không?

Thưa:

–Con muốn Như Lai đắc pháp chẳng nghĩ bàn nhưng đối với các pháp không có ai thành tựu.

Phật dạy Văn-thù:

–Ông muốn Như Lai nói pháp để giáo hóa ư?

Văn-thù-sư-lợi thưa:

–Con muốn Như Lai thuyết pháp giáo hóa, nhưng người nói và người nghe không thể đắc. Vì sao? Vì trụ pháp giới và pháp giới của chúng sinh, không có tướng sai khác.

Phật dạy Văn-thù:

–Ông muốn Như Lai là vô thượng phước điền ư?

Thưa:

–Như Lai là ruộng phước vô tận, là tướng vô tận. Tướng vô tận tức là ruộng phước vô thượng. Chẳng phải ruộng phước, chẳng phải

không ruộng phước, mà gọi đó là ruộng phước. Không có các tướng sáng tối, sinh diệt, đó là ruộng phước. Nếu hiểu rõ tướng ruộng phước như vậy thì việc trồng sâu căn lành cũng không tăng không giảm.

Phật dạy Văn-thù:

–Thế nào là trồng sâu căn lành không tăng không giảm?

Thưa:

–Tướng của ruộng phước, chẳng thể nghĩ bàn. Nếu ai ở trong đó, mà như pháp tu thiện thì cũng chẳng thể nghĩ bàn. Gieo trồng như vậy gọi là không tăng không giảm, cũng là ruộng phước tối thắng vô thượng.

Bấy giờ, với thần lực của Phật, mặt đất chấn động sáu cách, hiện ra tướng vô thường. Một vạn sáu ngàn người đều đắc Vô sinh pháp nhẫn. Bảy trăm Tỳ-kheo, ba ngàn Ưu-bà-tắc, bốn vạn Ưu-bà-di, sáu mươi ức na-do-tha cõi trời Lục dục được xa lìa trần cấu; trong các pháp, được đắc Pháp nhãn thanh tịnh.

Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.