Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Linh Sơn Đại Tạng › Bộ Bát-nhã
Đại Tập 33 · Bộ Bát-nhã XVI · Số 231–261
- Dịch giả
- Thích Tịnh Hạnh
- Thông tin
- Ghi trên sách: Sa Môn Thích Tịnh HạnhHội Văn Hóa Giáo Dục Linh Sơn Đài Bắc, 2000
Số 239 - Phật Nói Kinh Năng Đoạn Kim Cang Bát-Nhã Ba-La-Mật
SỐ 239
PHẬT NÓI KINH NĂNG ĐOẠN KIM
CANG BÁT-NHÃ BA-LA-MẬT
Hán dịch: Đời Đường, Tam tạng Pháp sư Nghĩa Tịnh.
Tôi nghe như vầy:
Một thuở nọ, Đức Thế Tôn cùng với một ngàn hai trăm năm mươi vị Bí-sô và các Đại Bồ-tát ở
tại vườn Cấp cô độc thuộc khu Thắng lâm.
Lúc bấy giờ, vào buổi sáng, Thế Tôn đắp y, cầm bát vào thành khất thực. Sau khi theo thứ tự khất thực rồi về trú xứ thọ trai xong, xếp y, rửa bát, rửa chân, trải tọa cụ và ngồi kiết già, an trụ trong chánh niệm.
Khi ấy các Bí-sô cùng đến chỗ Thế Tôn, đảnh lễ dưới chân, nhiễu quanh bên phải ba vòng, rồi ngồi xuống một bên. Lúc đó, Cụ thọ Diệu Sinh ngồi trong đại chúng, nương theo oai lực của Phật, liền đứng dậy, trịch vai áo bên phải, gối phải quỳ sát đất, chắp tay cung kính bạch Phật:
–Hiếm có thay, Đức Thế Tôn! Hiếm có thay, Đấng Thiện Thệ! Đức Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Đẳng Chánh Giác đã đem sự lợi ích tối thắng làm lợi ích cho các Bồ-tát, đã đem sự phú chúc tối thắng, phú chúc cho các Bồ-tát.
Bạch Thế Tôn! Nếu có ai hướng đến Bồ-tát đạo thì nên an trụ thế nào? Tu hành thế nào? Nhiếp phục tâm thế nào?
Đức Phật bảo Diệu Sinh:
–Lành thay, lành thay! Này Diệu Sinh, đúng vậy, đúng như lời ông nói! Như Lai đem sự lợi ích tối thắng cho hàng Bồ-tát, đem sự phó chúc tối thắng cho hàng Bồ-tát. Này Diệu Sinh, ông nên chú ý lắng nghe và khéo suy nghĩ cho kỹ, ta sẽ vì ông mà phân tích, giảng giải cho. Khi có người hướng đến Bồ-tát đạo thì nên an trụ tâm như vầy, tu hành như vầy và nhiếp phục tâm như vầy.
Ngài Diệu Sinh thưa:
–Bạch Thế Tôn! Con rất vui mừng được nghe.
Đức Phật bảo Diệu Sinh:
–Này Diệu Sinh! Nếu có người hướng đến Bồ-tát đạo, thì nên sinh tâm như vầy: “Đối với tất cả các loài chúng sinh như noãn sinh, thai sinh, thấp sinh, hóa sinh hoặc loài có sắc, không sắc, có tưởng, không tưởng, chẳng phải có tưởng, chẳng phải không tưởng, ta đều đưa họ được diệt độ và nhập vào Vô dư Niết-bàn.” Tuy có vô lượng chúng sinh chứng viên tịch, nhưng không có một chúng sinh nào gọi là nhập viên tịch. Vì sao? Vì nếu Bồ-tát tưởng có chúng sinh, thì không gọi là Bồ-tát. Vì còn tưởng ngã, tưởng nhân, tưởng chúng sinh, tưởng thọ giả.
Lại nữa, này Diệu Sinh! Bồ-tát khi thực hành bố thí không nên trụ ở nơi việc mình làm; không trụ ở chỗ thực hành bố thí; không trụ sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp mà thực hành bố thí. Này Diệu Sinh! Bồ-tát bố thí như vậy, cho đến tướng tưởng cũng không nên trụ. Vì sao? Vì do không trụ vào bố thí mà phước đức tụ hội khó lường.
Này Diệu Sinh! Theo ý ông thì sao, hư không ở phương Đông có thể lường biết được không?
Ngài Diệu Sinh thưa:
–Bạch Thế Tôn, không thể lường được!
Đức Phật bảo:
–Này Diệu Sinh! Vậy hư không ở phương Nam, phương Tây, phương Bắc, bốn góc, trên, dưới, mười phương, có thể lường biết được không?
Ngài Diệu Sinh thưa:
–Bạch Thế Tôn, không thể lường được!
Đức Phật bảo:
–Này Diệu Sinh! Bồ-tát khi thực hành bố thí mà không trụ vào điều gì, thì phước đức thành tựu không thể lường biết, cũng lại như vậy.
Này Diệu Sinh! Theo ý ông thì sao, có thể dựa vào tướng hoàn hảo thù thắng mà quán sát Như Lai không?
Ngài Diệu Sinh thưa:
–Bạch Thế Tôn! Không thể dựa vào tướng hoàn hảo mà quán được Như Lai. Vì Như Lai dạy rằng tướng thù thắng chẳng phải tướng thù thắng.
Đức Phật bảo:
–Này Diệu Sinh! Tướng thù thắng đều là hư vọng, nếu không có tướng thù thắng tức là không hư vọng. Cho nên không thể dựa vào tướng thù thắng mà quán được Như Lai.
Ngài Diệu Sinh thưa:
–Bạch Thế Tôn! Sau khi chánh pháp diệt năm trăm năm, ở đời vị lai đó, có chúng sinh nào nghe thuyết kinh này mà sinh lòng tin chân thật không?
Đức Phật bảo:
–Này Diệu Sinh, chớ nói như vậy! Ở đời vị lai, có các Bồ-tát trì giới đầy đủ, đạo đức đầy đủ, trí tuệ đầy đủ. Các Bồ-tát đó chẳng phải ở một vị Phật để phụng sự, cúng dường, gieo trồng các thiện căn, mà ở trong vô lượng trăm ngàn Đức Phật đều đã phụng sự, vun trồng các thiện căn. Người đó mới có thể đối với kinh này mà phát sinh lòng tin.
Này Diệu Sinh! Như Lai đều biết người này, thấy người này. Các Bồ-tát đó sẽ phát sinh và thâu nhiếp vô lượng phước đức. Vì sao? Vì Bồ-tát đó không có tưởng ngã, nhân, chúng sinh, thọ giả, mong cầu; chẳng có pháp tưởng, chẳng có phi pháp tưởng; chẳng có tưởng, chẳng có vô tưởng. Vì sao? Vì nếu Bồ-tát đó tưởng có pháp tức là có chấp ngã, chấp tình, chấp thọ giả, chấp điều mong cầu. Nếu Bồ-tát đó tưởng có phi pháp thì cũng còn chấp ngã, chấp hữu tình, chấp thọ giả, chấp điều mong cầu. Vì vậy Bồ-tát không nên ôm giữ
pháp, không nên ôm giữ phi pháp. Do nghĩa đó, nên Như Lai khi thuyết pháp, thường thí dụ pháp môn như chiếc bè. Người có trí cần hiểu chánh pháp còn bỏ, huống gì phi pháp.
Này Diệu Sinh! Theo ý ông thì sao, Như Lai có chứng đắc Vô thượng Bồ-đề không? Như Lai có thuyết pháp không?
Ngài Diệu Sinh thưa:
–Bạch Thế Tôn! Theo con hiểu nghĩa Phật thuyết, thì Như Lai đối với pháp Vô thượng Bồ-đề, thực sự không chứng, cũng không thuyết. Vì sao? Vì pháp của Phật thuyết thì không thể ôm giữ, không thể nói; đó chẳng phải pháp cũng chẳng phải là phi pháp. Vì sao? Vì chư Hiền thánh đều dựa vào pháp vô vi mà hiển hiện.
Đức Phật nói:
–Này Diệu Sinh! Theo ý ông thì sao, nếu có thiện nam, tín nữ nào đem bảy báu đầy khắp cả tam thiên đại thiên thế giới mà bố thí, thì phước đức đạt được có nhiều không?
Ngài Diệu Sinh thưa:
–Bạch Thế Tôn, rất nhiều! Vì sao? Vì sự tích tụ phước đức đó chẳng phải là tụ phước đức, cho nên Như Lai mới gọi là phước đức nhiềrõ ràng
Đức Phật nói:
–Này Diệu Sinh! Nếu như có người đối với kinh này, mà thọ trì thậm chí chỉ bốn câu kệ, rồi còn vì người khác mà diễn giảng, thì phước đức của người này phát sinh nhiều hơn người kia vô lượng vô số. Vì sao? Vì chư Như Lai Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác đều từ kinh này mà ra. Chư Phật Thế Tôn cũng từ kinh này mà phát sinh. Vì vậy, này Diệu Sinh, Phật pháp mà Như Lai thuyết chẳng phải là Phật pháp, cho nên mới gọi là Phật pháp.
Này Diệu Sinh! Theo ý ông thì sao, các vị Dự lưu có nghĩ rằng: “Ta đắc quả Dự lưu” không?
Ngài Diệu Sinh thưa:
–Bạch Thế Tôn, không! Vì sao? Vì các vị Dự lưu không có pháp nào để đắc Dự lưu, cho nên mới gọi là Dự lưu; không dự vào sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp nên mới gọi là Dự lưu. Bạch Thế
Tôn! Nếu các vị Dự lưu còn nghĩ ta đắc quả Dự lưu thì các vị ấy còn chấp ngã, hữu tình, thọ giả đều mong cầu.
Đức Phật bảo:
–Này Diệu Sinh! Theo ý ông thì sao, các vị Nhất lai có nghĩ rằng: “Ta đắc quả Nhất lai” không?
Ngài Diệu Sinh thưa:
–Bạch Thế Tôn, không! Vì không có một pháp nhỏ nào để chứng đắc tự tánh Nhất lai, cho nên mới gọi là Nhất lai.
Đức Phật bảo:
–Này Diệu Sinh! Theo ý ông thì sao, các vị Bất hoàn có nghĩ rằng: “Ta đắc quả Bất hoàn không?
Ngài Diệu Sinh thưa:
–Bạch Thế Tôn, không! Vì không có một pháp nào nhỏ để chứng đắc tự tánh Bất hoàn, cho nên mới gọi là Bất hoàn.
Đức Phật nói:
–Này Diệu Sinh! Theo ý ông thì sao, các vị A-la-hán có nghĩ rằng: “Ta đắc quả A-la-hán” không?
Ngài Diệu Sinh thưa:
–Bạch Thế Tôn, không! Vì không có một pháp nhỏ nào để chứng đắc A-la-hán, cho nên mới gọi là A-la-hán. Bạch Thế Tôn! Nếu A-la-hán còn nghĩ ta đắc quả A-la-hán, thì vị ấy còn chấp ngã, nhân, chúng sinh, thọ giả, điều mong cầu.
Bạch Thế Tôn! Đức Như Lai dạy rằng con đã an trụ định Vô tránh; trong các vị tối thắng, con là bậc nhất. Bạch Thế Tôn! Con là vị đắc A-la-hán, đã xa lìa các dục nhiễm, mà thực sự chưa bao giờ con nghĩ rằng mình đắc quả A-la-hán. Bạch Thế Tôn! Nếu con nghĩ rằng mình đã đắc quả A-la-hán thì Như Lai sẽ không dạy rằng: “Này Diệu Sinh! Ông đã chứng đắc định Vô tránh, là vị tối thắng bậc nhất.” Do con hoàn toàn không trụ nơi đó, cho nên Ngài dạy con đã đắc định Vô tránh và trụ vô tránh.
Đức Phật nói:
–Này Diệu Sinh! Theo ý ông thì sao, vào thời Phật Nhiên
Đăng, Như Lai có nhận lấy chút pháp gì không?
Ngài Diệu Sinh thưa:
–Bạch Thế Tôn! Không có một chút pháp gì để Như Lai nhận lấy vào thời Phật Nhiên Đăng.
Đức Phật nói:
–Này Diệu Sinh! Nếu có Bồ-tát nói như vầy: “Ta sẽ trang nghiêm thành tựu cõi Phật”. Đó là lời nói hư vọng. Vì sao? Vì trang nghiêm cõi Phật, Như Lai nói chẳng phải trang nghiêm, nên mới gọi là trang nghiêm cõi Phật. Do đó Bồ-tát không trụ nơi sự việc, không trụ nơi chốn; không trụ sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp. Nên sinh tâm không trụ vào sự việc, nơi chốn, sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp. Này Diệu Sinh! Ví như có người thân cao như núi Diệu cao, theo ý ông thì sao, thân đó có to lớn không?
Ngài Diệu Sinh thưa:
–Bạch Thế Tôn, rất lớn! Vì thân to lớn ấy, Như Lai gọi chẳng phải thân, cho nên mới gọi là thân.
Đức Phật bảo:
–Này Diệu Sinh! Theo ý ông thì sao, trong sông Hằng có vô số cát, cứ một hạt cát là một sông Hằng. Như vậy số cát trong vô số sông Hằng ấy có nhiều không?
Ngài Diệu Sinh thưa:
–Bạch Thế Tôn, rất nhiều! Một con sông đã nhiều vô số cát rồi, huống chi nhiều con sông.
Đức Phật bảo:
–Này Diệu Sinh! Như Lai hỏi ông, nếu có người dùng của cải quý báu, đầy cả thế giới như số cát ấy mà cúng dường Như Lai, thì phước đức đó có nhiều không?
Ngài Diệu Sinh thưa:
–Bạch Thế Tôn, rất nhiều!
Đức Phật bảo:
–Này Diệu Sinh! Nếu lại có người đối với kinh này mà thọ trì, duy nhất dù chỉ một bài kệ, còn vì người khác mà giảng thuyết, thì
phước đức của người này thù thắng hơn phước đức của người nói ở trên vô lượng, vô biên. Này Diệu Sinh! Nếu trong nước nào có pháp môn này, mà có người thọ trì dù chỉ bốn câu kệ và vì người khác mà giải thích kinh này thì nên biết chỗ đó chính là tháp Phật. Tất cả Trời, Người, A-tu-la… đều đến nhiễu tháp bên hữu và cung kính lễ bái, huống gì hết lòng thọ trì đọc tụng. Nên biết người đó là vô cùng hy hữu đệ nhất, còn chốn đó như là có Phật và hàng đệ tử tôn quý nhất của Phật vậy.
Này Diệu Sinh! Theo ý ông thì sao, Như Lai có thuyết một chút pháp gì không?
Ngài Diệu Sinh thưa:
–Bạch Thế Tôn! Không có một chút pháp gì để Như Lai thuyết.
Đức Phật bảo:
–Này Diệu Sinh! Bụi trần trong tam thiên đại thiên thế giới có nhiều không?
Ngài Diệu Sinh thưa:
–Bạch Thế Tôn, rất nhiều! Vì Phật thuyết bụi trần chẳng phải bụi trần, nên mới gọi là bụi trần. Các thế giới, Phật thuyết chẳng phải thế giới, nên mới gọi là thế giới.
Đức Phật bảo:
–Này Diệu Sinh! Theo ý ông thì sao, có thể dựa vào ba mươi hai tướng của Đại trượng phu mà thấy Như Lai không?
Ngài Diệu Sinh thưa:
–Bạch Thế Tôn! Không thể dựa vào ba mươi hai tướng Đại trượng phu mà thấy Như Lai. Vì ba mươi hai tướng, Phật thuyết chẳng phải tướng, nên mới gọi là tướng Đại trượng phu.
Đức Phật dạy:
–Này Diệu Sinh! Nếu có thiện nam, tín nữ nào đem thân mạng mà bố thí nhiều như cát sông Hằng. Lại có người dựa vào kinh này mà thọ trì duy nhất một câu kệ, còn vì người khác giải thích; thì phước đức của người này thù thắng hơn người kia vô lượng vô số.
Khi Tôn giả Diệu Sinh nghe Phật thuyết kinh này, tin hiểu ý nghĩa sâu xa, chợt xúc động rơi lệ, bạch Phật:
–Thật hiếm có, bạch Thế Tôn! Con từ khi phát sinh trí tuệ đến nay, chưa từng được nghe kinh điển sâu xa như vậy. Bạch Thế Tôn! Kinh này nên gọi là gì? Chúng con phải phụng trì thế nào?
Đức Phật dạy:
–Này Diệu Sinh! Kinh này gọi là Bát-nhã ba-la-mật, nên phụng trì như vậy. Vì sao? Vì Phật thuyết Bát-nhã ba-la-mật là chẳng phải Bát-nhã ba-la-mật.
Ngài Diệu Sinh thưa:
–Bạch Thế Tôn! Nếu có người nghe kinh này, sinh lòng tin tưởng chân thật, nên biết người này rất hiếm có. Bạch Thế Tôn! Người tin tưởng chân thật, tức chẳng phải tin tưởng chân thật, cho nên Như Lai mới gọi là tin tưởng chân thật.
Bạch Thế Tôn! Con nghe kinh này liền sinh lòng tin hiểu, nhưng chưa hy hữu bằng người ở đời vị lai nghe kinh này mà thọ trì, thì người đó mới là hiếm có nhất. Vì sao? Vì người đó không tưởng ngã, nhân, chúng sinh, thọ giả đều mong cầu. Sở dó nói tưởng ngã, nhân, chúng sinh, thọ giả đều mong cầu tức chẳng phải là tưởng. Chư Phật, Thế Tôn đều xa lìa các tưởng.
Đức Phật nói:
–Này Diệu Sinh, đúng vậy, đúng vậy! Nếu có người được nghe kinh này mà không kinh hãi, nghi ngờ không hoảng hốt, không sợ hãi; nên biết người này rất hiếm có nhất. Vì sao? Vì Ba-la-mật-đa thù thắng này là do Như Lai thuyết. Như Lai thuyết thì vô số chư Phật cũng tuyên thuyết Ba-la-mật-đa, cho nên gọi là Ba-la-mật-đa tối thắng.
Này Diệu Sinh! Khi Như Lai thuyết Nhẫn nhục ba-la-mật, tức chẳng phải là Nhẫn nhục ba-la-mật. Ta nhớ thuở xưa, khi bị vua Kiết-lăng-già cắt đứt thân thể thành từng phần, nhưng ta không có tưởng ngã, nhân, chúng sinh, thọ giả mong cầu. Ta không có tưởng như vậy cũng chẳng phải là vô tưởng. Vì nếu ta có tưởng như vậy thì sẽ sinh tâm sân hận.
Này Diệu Sinh! Ta lại nhớ thời quá khứ, năm trăm năm trước làm Tiên nhẫn nhục. Trong thời gian đó, không bao giờ ta khởi các tưởng như vậy, cho nên xa lìa được các vọng tưởng và phát khởi tâm Vô thượng Bồ-đề, không trụ vào sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp; hoàn toàn không có chỗ để trụ mà sinh tâm kia; chẳng nên trụ pháp, cũng chẳng nên trụ phi pháp mà sinh tâm kia. Vì nếu có chỗ trụ, tức là chẳng phải trụ. Vì vậy Đức Phật dạy, các Bồ-tát phải không có chỗ để trụ, mà thực hành bố thí.
Này Diệu Sinh! Nếu Bồ-tát vì lợi ích cho tất cả chúng sinh mà bố thí, như vậy là tưởng có chúng sinh tức chẳng phải tưởng, chúng sinh đó tức chẳng phải chúng sinh. Vì sao? Vì chư Phật Như Lai xa lìa các tưởng. Này Diệu Sinh! Như Lai là vị nói lời chân thật, là vị nói lời chân như, là vị không nói lời cuồng vọng, là vị không nói lời sai trái.
Này Diệu Sinh! Chỗ chứng pháp và chỗ thuyết pháp của Như Lai chẳng phải thật, chẳng phải dối.
Này Diệu Sinh! Nếu tâm Bồ-tát còn an trụ nơi sự việc, mà thực hành bố thí, thì giống như người vào trong bóng tối không thấy được gì. Bồ-tát không trụ vào sự việc mà thực hành bố thí, thì giống như người có mắt được ánh sáng của mặt trời chiếu vào nên thấy đủ màu sắc. Vì vậy, Bồ-tát không nên trụ vào sự việc mà thực hành bố thí.
Này Diệu Sinh! Nếu có thiện nam, tín nữ nào đối với kinh này mà thọ trì, đọc tụng, vì người diễn thuyết; người như vậy, Phật sẽ dùng trí tuệ, nhãn quan để biết và thấy là người đó sẽ phát sinh, sẽ thâu nhiếp vô lượng phước đức.
Này Diệu Sinh! Nếu có thiện nam, tín nữ nào buổi sáng, buổi trưa, buổi chiều, đem thân mạng bố thí nhiều như số cát trong sông Hằng và cứ đem thân mạng bố thí như vậy đến vô lượng trăm ngàn ức kiếp. Nếu lại có người nghe kinh này mà không sinh tâm hủy báng thì phước đức này thù thắng hơn người kia. Huống gì viết chép, thọ trì, đọc tụng, vì người khác mà giải thích kinh này.
Này Diệu Sinh! Công đức của kinh này không thể nghĩ bàn, không thể tính kể, vô lượng, vô biên. Như Lai vì người phát tâm Đại
thừa mà thuyết; vì người phát tâm Tối thượng thừa mà thuyết. Nếu có người có thể thọ trì, đọc tụng, vì người khác giảng thuyết, Như Lai đều biết, đều thấy và người này thành tựu phước đức không thể tính, không thể lường, không thể nghĩ bàn. Nên biết người này có thể gánh vác Vô thượng Bồ-đề của Như Lai. Vì sao? Vì nếu người ưa pháp Tiểu thừa tức là còn đắm trước vào ngã kiến, nhân kiến, chúng sinh kiến, thọ giả kiến. Những người này thì không thể thọ trì đọc tụng kinh này.
Này Diệu Sinh! Chỗ nào có kinh này, thì nên biết chỗ ấy như có tháp Phật, tất cả thế gian Trời, Người, A-tu-la đều đến đó lễ nhiễu quanh tháp, cung kính và dâng hoa cúng dường.
Này Diệu Sinh! Nếu có thiện nam, tín nữ nào khi thọ trì kinh điển này, hoặc đọc tụng diễn thuyết, mà bị người đến khinh bỉ mạ nhục. Nên biết người đó trong đời trước đã tạo nhiều ác nghiệp, đáng lẽ đoạ vào đường ác nhưng do thọ trì kinh này, mà đời nay chỉ bị người mạ nhục khinh bỉ. Nhờ làm việc lành nên có thể đoạn trừ ác nghiệp và còn đạt đến quả Bồ-đề.
Này Diệu Sinh! Ta nhớ đời quá khứ, trải qua vô số kiếp, ở chỗ Phật Nhiên Đăng, ta được gặp tám mươi bốn ức na-do-tha Đức Phật, ta đều cúng dường phụng sự không bao giờ để thiếu hay trễ nải. Này Diệu Sinh! Sau khi chánh pháp hoại diệt năm trăm năm, nếu có người thọ trì, đọc tụng, tin hiểu và giải thích rộng ý nghĩa kinh này, thì được vô lượng công đức. Đem công đức trên so sánh với công đức này trăm phần, ngàn phần, vạn ức phần, toán số, số phần, thế phần, đại phần cho đến thí dụ cũng không bằng một phần.
Này Diệu Sinh! Nếu ta nói công đức của người thọ trì, đọc tụng kinh này một cách đầy đủ, thì người nghe sẽ sinh lòng cuồng loạn, mê hoặc không tin. Này Diệu Sinh! Ông nên biết, kinh này không thể nghĩ bàn, người thọ trì kinh này rất là hiếm có, công đức cũng không thể nghĩ bàn.
Tôn giả Diệu Sinh bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn! Nếu có người phát tâm Bồ-tát thì nên an trụ thế nào? Tu hành thế nào? Nhiếp phục tâm thế nào?
Đức Phật bảo Diệu Sinh:
–Này Diệu Sinh! Nếu có người phát tâm Bồ-tát, nên khởi tâm như vầy: “Ta nên độ thoát cho tất cả chúng sinh đều vào Vô dư Niết-bàn. Tuy có vô lượng chúng sinh đạt đến viên tịch nhưng thật sự không có chúng sinh nào được chứng viên tịch. Vì sao? Vì nếu Bồ-tát còn tưởng có chúng sinh, thì không gọi là Bồ-tát.” Này Diệu Sinh! Thật ra không có pháp gì gọi là phát khởi tâm Bồ-tát.
Này Diệu Sinh! Theo ý ông thì sao, vào thời Phật Nhiên Đăng, Như Lai có chứng đắc một ít pháp gì không?
Tôn giả Diệu Sinh thưa:
–Bạch Thế Tôn! Vào thời Phật Nhiên Đăng, Như Lai không có pháp nào để chứng đắc Bồ-đề.
Đức Phật bảo:
–Đúng vậy, đúng vậy! Này Diệu Sinh! Vào thời Phật Nhiên Đăng, Như Lai không có chứng ngộ đại Bồ-đề. Nếu ta có pháp để chứng đắc thì Phật Nhiên Đăng sẽ không thọ ký cho ta, đời sau sẽ thành Phật hiệu là Thích-ca-Mâu Ni. Do không có sở đắc, cho nên ta được thọ ký thành Phật. Này Diệu Sinh! Nói Như Lai cũng tức là chân như thật tánh, nó chỉ khác tên gọi. Này Diệu Sinh! Nếu nói Như Lai chứng đắc Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, đó là lời nói dối. Vì sao? Vì Như Lai không chứng đắc pháp gì gọi là Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Này Diệu Sinh! Pháp mà Như Lai chứng đắc chẳng phải thật, chẳng phải hư, cho nên Phật thuyết tất cả pháp đều là Phật pháp. Này Diệu Sinh! Tất cả pháp ấy, Như Lai thuyết tất cả pháp ấy chẳng phải là pháp, cho nên mới gọi là Phật pháp. Này Diệu Sinh! Cũng ví như thân to lớn của trượng phu vậy!
Diệu Sinh bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn! Thân to lớn, Như Lai thuyết chẳng phải thân cho nên mới gọi là thân to lớn.
Đúng vậy, đúng vậy! Này Diệu Sinh! Nếu có Bồ-tát nói rằng: “Ta phải hóa độ chúng sinh vào tịch diệt”, thì không gọi đó là Bồ-tát. Này Diệu Sinh! Có pháp gì gọi là Bồ-tát không?
Ngài Diệu Sinh bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn! Không có pháp gì gọi là Bồ-tát.
Đức Phật nói:
–Này Diệu Sinh! Thế nên Như Lai thuyết tất cả pháp không có ngã, nhân, chúng sinh, thọ giả, mong cầu. Này Diệu Sinh! Nếu có Bồ-tát nói: “Ta sẽ thành tựu trang nghiêm cõi Phật. Trang nghiêm cõi Phật ấy, Như Lai nói chẳng phải trang nghiêm, cho nên mới gọi là trang nghiêm.”
Này Diệu Sinh! Nếu có người tin hiểu tánh không của tất cả pháp, gọi tất cả pháp là vô tánh thì Như Lai mới gọi đúng là Bồ-tát.
Này Diệu Sinh! Theo ý ông thì sao, Như Lai có Nhục nhãn không?
Diệu Sinh thưa:
–Đúng vậy, bạch Thế Tôn! Như Lai có Nhục nhãn!
Đức Phật hỏi:
Này Diệu Sinh! Theo ý ông thì sao, Như Lai có Thiên nhãn không?
Diệu Sinh thưa:
–Đúng vậy, bạch Thế Tôn! Như Lai có Thiên nhãn!
Đức Phật hỏi:
–Này Diệu Sinh! Theo ý ông thì sao, Như Lai có Tuệ nhãn không?
Diệu Sinh thưa:
–Đúng vậy, bạch Thế Tôn! Như Lai có Tuệ nhãn!
Đức Phật hỏi:
–Này Diệu Sinh! Theo ý ông thì sao, Như Lai có Pháp nhãn không?
Diệu Sinh thưa:
–Đúng vậy, bạch Thế Tôn! Như Lai có Pháp nhãn!
Đức Phật hỏi:
–Này Diệu Sinh! Theo ý ông thì sao, Như Lai có Phật nhãn không?
Diệu Sinh thưa:
–Đúng vậy, bạch Thế Tôn! Như Lai có Phật nhãn!
Đức Phật bảo Diệu Sinh:
–Này Diệu Sinh! Theo ý ông thì sao, trong sông Hằng có rất nhiều cát. Cứ mỗi hạt cát là một sông Hằng. Vậy số thế giới như số cát trong vô số sông Hằng ấy có nhiều không?
Diệu Sinh thưa:
–Đúng vậy! Bạch Thế Tôn, rất nhiều!
Đức Phật nói:
–Này Diệu Sinh! Chúng sinh trong thế giới này có rất nhiều tánh tình, hành động của tâm luôn biến đổi ta đều biết rõ. Vì sao? Này Diệu Sinh! Đó là tâm Đà-la-ni, Như Lai gọi là vô trì, do vô trì cho nên tâm luôn biến động. Vì quá khứ, tâm không thể nắm bắt được, vị lai, tâm không thể nắm bắt được, hiện tại, tâm cũng không thể nắm bắt được.
Này Diệu Sinh! Theo ý ông, nếu có người dùng bảy báu đầy khắp cả tam thiên đại thiên thế giới mà bố thí, người này có được nhiều phước đức không?
Diệu Sinh thưa:
–Bạch Thế Tôn, rất nhiều!
Đức Phật dạy:
–Này Diệu Sinh! Nếu sự tích tụ phước đức này là phước đức tích tụ được, thì Như Lai không thuyết đó là sự tích tụ phước đức.
Này Diệu Sinh! Theo ý ông thì sao, có thể dựa vào sắc thân viên mãn mà thấy Như Lai không?
Diệu Sinh thưa:
–Bạch Thế Tôn! Không thể dựa vào sắc thân viên mãn mà thấy Như Lai. Vì sao? Vì sắc thân viên mãn Như Lai thuyết chẳng phải là sắc thân viên mãn, cho nên mới gọi là sắc thân viên mãn.
Đức Phật dạy:
–Này Diệu Sinh! Có thể dựa vào tướng hoàn hảo mà thấy Như Lai không?
Diệu Sinh thưa:
–Bạch Thế Tôn! Không thể dựa vào tướng hoàn hảo mà thấy Như Lai. Vì sao? Vì các tướng hoàn hảo, Như Lai thuyết chẳng phải là tướng hoàn hảo, cho nên mới gọi là tướng hoàn hảo.
Đức Phật dạy:
–Này Diệu Sinh! Theo ý ông thì sao, Như Lai có nghĩ rằng: “Ta thuyết pháp” không? Ông chớ cho rằng Như Lai nghĩ như vậy. Nếu nói Như Lai có thuyết pháp, tức là hủy báng ta. Vì nói thuyết pháp tức là không có pháp để thuyết, cho nên mới gọi là thuyết pháp.
Diệu Sinh bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn! Ở đời vị lai, có chúng sinh nào nghe thuyết kinh này, liền sinh lòng tin tưởng không?
Đức Phật dạy:
–Này Diệu Sinh! Có người sinh lòng tin, nhưng đó chẳng phải chúng sinh, cũng chẳng phải phi chúng sinh. Vì chúng sinh ấy, Như Lai nói chẳng phải là chúng sinh, nên mới gọi là chúng sinh.
Này Diệu Sinh! Theo ý ông, khi Phật chứng đắc Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, có pháp gì để chứng đắc không?
Diệu Sinh thưa:
–Bạch Thế Tôn! Thật ra không có pháp gì để Phật chứng đắc.
Đức Phật dạy:
–Này Diệu Sinh, đúng vậy! Trong đấy không có pháp nào có thể chứng đắc gọi là Vô thượng Bồ-đề. Vì không ngã, nhân, chúng sinh, thọ giả. Tánh của nó bình đẳng không cao không thấp, không mong cầu nên gọi là Vô thượng Bồ-đề. Tất cả thiện pháp đều được hiểu rõ một cách chân chánh gọi là Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Này Diệu Sinh! Thiện pháp ấy, Như Lai thuyết chẳng phải là thiện pháp, nên mới gọi là thiện pháp.
Này Diệu Sinh! Nếu có người đem bảy báu nhiều như các núi Diệu Cao, đầy khắp tam thiên đại thiên thế giới mà bố thí. Cũng lại có người thọ trì kinh này, dù chỉ một bài kệ bốn câu, hoặc tự mình thọ trì hay giảng dạy cho người khác. Đem phước đức trên so
sánh với phước đức này, thì trăm phần, ngàn phần, ức phần, toán phần, thế phần, số phần, nhân phần cho đến thí dụ phần cũng không bằng một phần.
Này Diệu Sinh! Theo ý ông, Như Lai có hóa độ chúng sinh không? Ông đừng bao giờ thấy Như Lai có hóa độ chúng sinh. Vì chưa từng có một chúng sinh nào để Như Lai hóa độ. Nếu có chúng sinh để Như Lai hóa độ thì Như Lai còn ngã kiến, nhân kiến, chúng sinh kiến, thọ giả kiến. Này Diệu Sinh! Nếu còn chấp ngã kiến, nhân kiến, chúng sinh kiến, thọ giả kiến, Như Lai gọi chẳng phải là chấp, chỉ các phàm phu ngu muội mới chấp điều này. Này Diệu Sinh! Chúng sinh phàm phu ngu muội, Như Lai thuyết chẳng phải là chúng sinh, nên mới gọi là chúng sinh phàm phu ngu muội.
Này Diệu Sinh! Theo ý ông, có thể dựa vào tướng hoàn hảo mà quán sát Như Lai không?
Ngài Diệu Sinh thưa:
–Bạch Thế Tôn! Không thể dựa vào tướng hoàn hảo mà quán sát Như Lai.
Đức Phật bảo Diệu Sinh:
–Này Diệu Sinh! Nếu dựa vào tướng hoàn hảo mà quán được Như Lai, thì chẳng lẽ Chuyển luân thánh vương cũng là Như Lai sao. Vì vậy không nên dựa vào tướng hoàn hảo mà quán được Như Lai. Nên dựa vào các tướng chẳng phải tướng mà quán sát Như Lai.
Khi đó Thế Tôn nói bài kệ:
Nếu dùng sắc thấy ta
Dùng âm thanh cầu ta
Người đó khởi tà niệm
Không thể thấy được ta.
Nên quán tánh Phật pháp
Là Pháp thân, Đạo sư
Pháp tánh chẳng có thức
Điều đó không thể ngộ.
Này Diệu Sinh! Các vị Bồ-tát phát tâm, pháp của các vị ấy
phải chăng là đoạn diệt? Ông chớ thấy như vậy. Vì sao? Vì pháp của Bồ-tát là không mất.
Này Diệu Sinh! Nếu có thiện nam, tín nữ nào đem bảy báu nhiều bằng hằng hà sa thế giới ấy mà bố thí. Nếu lại có người ở trong pháp vô ngã, vô sinh mà chứng đắc pháp nhẫn nhục, thì phước đức người này phát sinh nhiều hơn người kia vô lượng vô số. Này Diệu Sinh! Bồ-tát không nên chấp lấy phước đức.
Diệu Sinh bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn! Tại sao Bồ-tát không chấp lấy phước đức.
Đức Phật dạy:
–Này Diệu Sinh! Điều chân chánh còn không nên chấp lấy, chấp lấy điều sai trái làm gì! Này Diệu Sinh! Như có người nói: Như Lai hoặc đến, hoặc đi, hoặc ngồi, hoặc nằm, thì người đó không hiểu được ý nghĩa lời dạy của ta. Vì Như Lai là hoàn toàn không đến cũng không đi.
Này Diệu Sinh! Nếu có thiện nam, tín nữ nào đem đất trong tam thiên đại thiên thế giới, nghiền nát làm bụi mực. Này Diệu Sinh! Theo ý ông, bụi mực rất nhỏ này có nhiều không?
Ngài Diệu Sinh thưa:
–Bạch Thế Tôn, rất nhiều! Vì nếu tánh phước đức tụ hội là thật, thì Như Lai không thuyết tụ hội nhiều như vi trần, sự tụ hội nhiều như vi trần. Vì sao? Vì tụ hội nhiều như vi trần ấy thuyết chẳng phải tụ hội nhiều như vi trần, cho nên mới gọi là tụ hội nhiều như vi trần.
Bạch Thế Tôn! Như Lai nói tam thiên đại thiên thế giới chẳng phải là thế giới, cho nên mới gọi là tam thiên đại thiên thế giới. Vì sao? Vì nếu thế giới là thật có, Như Lai cho là còn chấp trước sự tụ hội. Phật nói chấp trước sự tụ hội là chẳng phải chấp trước sự tụ hội, cho nên mới gọi là chấp trước sự tụ hội.
Đức Phật dạy:
–Này Diệu Sinh! Sự chấp lấy đắm chìm vào tụ hội này, người đời gọi là luận bàn. Thể tánh của nó thật không thể nói, chỉ có hạng phàm phu ngu muội vọng chấp lấy sự tụ hội một cách sai trái thôi!
Này Diệu Sinh! Như có người nói rằng Đức Phật nói ngã kiến, nhân kiến, chúng sinh kiến, thọ giả kiến, điều mong cầu kiến thì lời nói đó đúng hay sai?
Diệu Sinh thưa:
–Bạch Thế Tôn, không đúng! Vì sao? Vì nếu cho rằng Như Lai nói ngã kiến, nhân kiến, chúng sinh kiến, thọ giả kiến, tức chẳng phải là kiến, cho nên mới gọi là ngã kiến, nhân kiến, chúng sinh kiến, thọ giả kiến, điều mong cầu kiến.
Đức Phật dạy:
–Này Diệu Sinh! Ai hướng đến Bồ-tát thì đối với tất cả pháp nên thấy như vậy, biết như vậy và hiểu như vậy. Người hiểu như vậy, thì pháp tưởng cũng không có chỗ trụ. Vì pháp tưởng, Như Lai thuyết chẳng phải tưởng, cho nên gọi là pháp tưởng.
Này Diệu Sinh! Nếu có người đem bảy báu đầy khắp vô lượng, vô số thế giới mà bố thí. Hoặc có người dựa vào kinh này mà thọ trì, đọc tụng bốn câu kệ rất thông thuộc, rồi còn vì người khác mà giảng thuyết đúng đắn nghĩa lý sâu xa của kinh này thì phước đức phát sinh nhiều hơn người kia vô lượng, vô số. Thuyết giảng đúng đắn là thế nào? Đó là không có pháp để có thể thuyết giảng, cho nên gọi là thuyết giảng đúng đắn.
Bấy giờ Thế Tôn nói bài kệ:
Tất cả pháp hữu vi
Như quáng mắt, đèn, sao
Bọt, sương, mây, mộng điện
Nên khởi quán như vậy.
Khi Thế Tôn nói kinh này xong, Cụ thọ Diệu Sinh và các vị Đại Bồ-tát, Bí-sô, Bí-sô-ni, Ô-ba-sách-ca, Ô-ba-tư-ca, tất cả thế gian Trời, Người, A-tu-la… đều hoan hỷ tín thọ, phụng hành.
Số 240 - Kinh Phật Tướng Bát-Nhã Ba-La-Mật
SỐ 240
KINH THẬT TƯỚNG BÁT-NHÃ
BA-LA-MẬT
Hán dịch: Tam tạng Bồ-đề-lưu-chí.
Tôi nghe như vầy:
Một thời Đức Thế Tôn do thành tựu viên mãn ngôi vị chánh trí Kim cang của tất cả các Như Lai, đội mão báu quán đảnh thù thắng vượt lên ba cõi, đại Du-già tự tại vô ngại, nên được trí thâm sâu vi diệu, chứng pháp bình đẳng, làm các việc đều được rốt ráo, tùy theo tâm chúng sinh ưa muốn đều làm cho mỹ mãn, ba đời mỹ mãn không bị lay động, ba nghiệp kiên cố cũng như ánh sáng Kim cang chiếu khắp châu thân.
Đức Phật trú tại cung điện cõi trời Tha hóa ở cõi Dục. Cung điện ấy được trang trí bằng các châu báu tốt đẹp, làm bằng ngọc báu ma-ni lớn, cờ lọng lụa là, màu sắc rực rỡ. Những chuỗi châu báu khi gió thổi đến làm lay động, phát ra âm thanh. Tất cả Như Lai thường đến nơi đó đều khen ngợi là nơi tuyệt vời nhất. Lại có tám vạn ngàn Đại Bồ-tát, trước sau vây quanh cúng dường, cung kính Thế Tôn. Vì các vị Bồ-tát, Phật thuyết pháp đầu, giữa, sau đều thiện, nghĩa lý sâu xa, ngôn từ khéo léo, thuần nhất không xen tạp, thanh tịnh, viên mãn. Các Bồ-tát ấy tên là Bồ-tát Kim Cang Thủ, Bồ-tát Quán Tự Tại, Bồ-tát Hư Không Tạng, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi, Bồ-tát Chuyển Pháp Luân, Bồ-tát Hàng Phục Nhất Thiên Ma. Các Đại Bồ-tát ấy là đứng đầu.
Bấy giờ ở giữa đại chúng, Thế Tôn thuyết cho các Bồ-tát nghe pháp môn tất cả pháp tự tánh thanh tịnh thật tướng Bát-nhã ba-la-mật. Nghĩa là, ái thanh tịnh là địa vị Bồ-tát; kiến thanh tịnh là địa vị Bồ-tát; nhiễm trước thanh tịnh là địa vị Bồ-tát; vui thích thanh tịnh là địa vị Bồ-tát; tạng thanh tịnh là địa vị Bồ-tát; trang nghiêm thanh tịnh địa vị Bồ-tát; ngữ thanh tịnh là địa vị Bồ-tát; ý thanh tịnh là địa vị Bồ-tát; sắc thanh tịnh là địa vị Bồ-tát; thanh thanh tịnh là địa vị Bồ-tát; hương thanh tịnh là địa vị Bồ-tát; vị thanh tịnh là địa vị của Bồ-tát; vì thanh tịnh là địa vị Bồ-tát. Vì sao? Vì tất cả các pháp tự tánh thanh tịnh. Tất cả các pháp tự tánh thanh tịnh tức là Bát-nhã ba-la-mật thanh tịnh.
Bấy giờ, khi thuyết pháp môn này rồi, Thế Tôn lại bảo Bồ-tát Kim Cang Thủ:
–Này Kim Cang Thủ! Nếu người nào được nghe pháp môn tất cả pháp tự tánh thanh tịnh thật tướng Bát-nhã ba-la-mật này, một lần lọt vào tai thì tất cả phiền não chướng, nghiệp chướng, pháp chướng, các tội rất nặng của người ấy đều tự tiêu trừ. Người nào đọc tụng, tư duy, tu tập thì ngay trong đời này được Tam-muội Kim cang, tất cả pháp tánh bình đẳng; trải qua mười sáu đời khác sẽ được tự tại thâm nhập, vui thích tất cả pháp môn, cho đến sẽ được thân Kim cang của chư Phật Như Lai.
Khi ấy, Như Lai liền nói thần chú “Hàm”.
Bấy giờ, Thế Tôn lại dùng tướng ánh sáng chiếu khắp của tất cả Như Lai, nói cho các Bồ-tát pháp môn tánh tịch tĩnh thành Chánh giác thật tướng Bát-nhã ba-la-mật của tất cả chư Phật. Đó là, thành Chánh giác Kim cang bình đẳng, vì tánh của đại Bồ-đề kiên cố như Kim cang; thành Chánh giác nghĩa bình đẳng, vì tánh của đại Bồ-đề là Đệ nhất nghĩa; thành Chánh giác Pháp bình đẳng, vì tự tánh của đại Bồ-đề vốn thanh tịnh; thành Chánh giác Nhất thiết bình đẳng, vì tánh của đại Bồ-đề vốn xa lìa tất cả sự phân biệt.
Khi ấy, Thế Tôn nói pháp môn này rồi lại bảo Bồ-tát Kim Cang Thủ:
–Này Kim Cang Thủ! Người nào được nghe pháp môn bản tánh
tịch tĩnh thành Chánh giác thật tướng Bát-nhã ba-la-mật này, lại thọ trì, đọc tụng, tư duy, tu tập, nên biết người ấy vượt qua được tất cả đường ác, mau chứng quả Vô thượng Bồ-đề.
Bấy giờ, Như Lai lại nói thần chú “Án”.
Khi ấy, vì các Bồ-tát, Thế Tôn lại dùng tướng Thích-ca Mâu-ni hay điều phục chúng sinh khó điều phục của tất cả Như Lai để nói pháp môn tất cả pháp bình đẳng thật tướng Bát-nhã ba-la-mật. Đó là tánh không hý luận của tham, tánh không hý luận của sân, tánh không hý luận của si. Vì sao? Vì tánh của tất cả các pháp vốn không hý luận. Tất cả các pháp tánh không hý luận, nên tánh của Bát-nhã ba-la-mật cũng không hý luận.
Bấy giờ, Thế Tôn nói pháp môn này xong lại bảo Bồ-tát Kim Cang Thủ:
–Này Kim Cang Thủ! Nếu người nào được nghe pháp môn tất cả pháp bình đẳng thật tướng Bát-nhã ba-la-mật này, thọ trì, đọc tụng, tư duy, tu tập; giả sử người ấy có giết hại tất cả chúng sinh trong ba cõi thì cũng hoàn toàn không do việc này mà đọa vào đường ác. Vì sao? Vì người ấy đã lãnh thọ luật nghi đều phục tâm. Nên biết vị ấy mau được Vô thượng Bồ-đề.
Khi ấy, Như Lai lại nói thần chú “Hám”.
Bấy giờ, vì các Bồ-tát, Thế Tôn lại dùng tướng tự tánh thanh tịnh của tất cả Như Lai để nói pháp môn tất cả pháp tánh bình đẳng quán tự tại trí ấn thật tướng Bát-nhã ba-la-mật. nghĩa là, sự thanh tịnh của tánh tham, tánh sân của tất cả thế gian. Do tánh tham, tánh sân của tất cả thế gian là thanh tịnh nên tánh cấu, tánh tội, của tất cả thế gian là thanh tịnh. Do tánh cấu, tánh tội của tất cả thế gian là thanh tịnh nên tánh pháp, tánh chúng sinh của tất cả thế gian cũng thanh tịnh. Vì tánh pháp, tánh chúng sinh của tất cả thế gian là thanh tịnh, nên tánh trí của tất cả thế gian là thanh tịnh. Tánh trí của tất cả thế gian thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật thanh tịnh.
Bấy giờ, Thế Tôn nói pháp môn này xong, lại bảo Bồ-tát Kim Cang Thủ:
–Này Kim Cang Thủ! Nếu người nào được nghe pháp môn tất
cả pháp bình đẳng quán tự tại trí ấn thật tướng Bát-nhã ba-la-mật này, thọ trì, đọc tụng, chánh niệm, tu tập thì người ấy tuy ở trong trần cấu năm dục nhưng không bị tham dục, không bị các tội lỗi làm ô nhiễm; cũng như hoa sen tuy ở trong bùn lầy nhưng chẳng bị dính bùn. Cho đến mau chứng quả Vô thượng Bồ-đề.
Khi ấy Như Lai lại nói thần chú “Kiết rị”.
Bấy giờ, vì các Bồ-tát, Thế Tôn lại dùng tướng làm chủ ba cõi của tất cả Như Lai để nói pháp môn quán đảnh xuất hiện trí tạng thật tướng Bát-nhã ba-la-mật của tất cả chư Phật. nghĩa là, thí quán đảnh làm cho tất cả được ngôi vua trong ba cõi, thí tài bảo làm cho tất cả đều mong muốn đều được đầy đủ; thí pháp thanh tịnh làm cho được tất cả thật tánh của các pháp; thí thức ăn uống làm cho tất cả thân tâm đều an lạc.
Khi ấy Như Lai lại nói thần chú “Đác lãm”.
Bấy giờ, vì các Bồ-tát, Thế Tôn lại dùng tướng bí tạng trí ấn thường trụ của tất cả Như Lai để nói pháp môn Kim cang trí ấn thậm thâm xứ thật tướng Bát-nhã ba-la-mật. nghĩa là, Kim cang Thân ấn được tất cả chư Phật giữ gìn, vì chứng được thể tánh chân thật của các Như Lai; Kim cang Ngữ ấn được tất cả chư Phật giữ gìn, vì chứng được đầy đủ tất cả Tam-muội; Kim cang Trí ấn được tất cả chư Phật giữ gìn, vì chứng đắc được thân ngữ ý tối thượng như Kim cang.
Bấy giờ, Thế Tôn nói pháp môn này xong lại bảo Bồ-tát Kim Cang Thủ:
–Này Kim Cang Thủ! Người nào nghe được pháp môn Kim cang trí ấn thậm thâm xứ thật tướng Bát-nhã ba-la-mật này của tất cả chư Phật, rồi thọ trì, đọc tụng, tư duy, chánh niệm, nên biết người ấy sẽ được thành Kim cang ấn tối thượng đối với tất cả trí, và các sự nghiệp đều được viên mãn; thân, khẩu, ý tánh như Kim cang, cho đến sẽ thành quả Vô thượng Bồ-đề.
Khi ấy, Như Lai lại nói thần chú “A”.
Bấy giờ vì các Bồ-tát, Thế Tôn lại dùng tướng xa lìa hẳn hý luận của tất cả Như Lai để nói pháp môn văn tự chuyển luân phẩm
thật tướng Bát-nhã ba-la-mật. nghĩa là, tất cả các pháp là không, vì không có tự tánh; tất cả các pháp là vô tướng, vì xa lìa các tướng; tất cả các pháp là vô nguyện, vì xa lìa các nguyện; tất cả các pháp tự tánh thanh tịnh, nên Bát-nhã ba-la-mật thanh tịnh.
Khi ấy Như Lai lại nói thần chú “A”.
Bấy giờ vì các Bồ-tát, Thế Tôn lại dùng tướng thâm nhập chuyển luân rộng lớn của tất cả Như Lai để nói pháp môn thâm nhập chuyển luân rộng lớn thật tướng Bát-nhã ba-la-mật. nghĩa là, tánh thâm nhập bình đẳng của Kim Cang, vì được thâm nhập chuyển luân của tất cả Như Lai; tánh thâm nhập nghĩa bình đẳng, vì được thâm nhập chuyển luân của tất cả Bồ-tát; tánh thâm nhập pháp bình đẳng, vì được thâm nhập diệu pháp chuyển luân; tánh thâm nhập bình đẳng, vì được thâm nhập vào tất cả chuyển luân.
Khi ấy Như Lai lại nói thần chú “Lam”.
Bấy giờ vì các Bồ-tát, Thế Tôn lại dùng các phương tiện thiện xảo lớn của tất cả Như Lai để nói pháp môn quảng cúng dường chư Phật tối đệ nhất thật tướng Bát-nhã ba-la-mật. nghĩa là, phát tâm Bồ-đề, tức là phương tiện thiện xảo lớn cúng dường khắp tất cả chư Phật; cứu độ chúng sinh, tức là phương tiện thiện xảo lớn để cúng dường khắp tất cả chư Phật; giữ gìn chánh pháp, tức là phương tiện thiện xảo lớn cúng dường khắp tất cả chư Phật.
Bấy giờ, Thế Tôn nói pháp môn này xong lại bảo Bồ-tát Kim Cang Thủ:
–Này Kim Cang Thủ! Nếu người nào được nghe pháp môn tối đệ nhất quảng cúng dường chư Phật thật tướng Bát-nhã ba-la-mật này, hoặc tự mình ghi chép, hoặc bảo người khác ghi chép, hoặc tự mình thọ trì, hoặc bảo người thọ trì, hoặc tự mình đọc tụng, hoặc bảo người đọc tụng, hoặc tự mình tư duy, hoặc bảo người tư duy, hoặc tự mình cúng dường, hoặc bảo người cúng dường, tùy theo việc làm ấy tức là phương tiện thiện xảo lớn cúng dường khắp tất cả chư Phật.
Khi ấy Như Lai lại nói thần chú “Án”.
Bấy giờ, vì các Bồ-tát, Thế Tôn lại dùng tướng hay điều phục của tất cả các Như Lai để nói pháp môn bí mật trí tạng thật tướng
Bát-nhã ba-la-mật hay điều phục nhiếp thọ tất cả chúnh sinh. Nghĩa là, tánh bình đẳng của tất cả chúng sinh là tánh sân bình đẳng; tánh điều phục của tất cả chúng sinh là tánh điều phục sân; tánh chân pháp của tất cả chúng sinh là tánh chân pháp của sân; tánh Kim cang của tất cả chúng sinh là tánh Kim cang của sân. Tại vì sao? Vì tánh điều phục của tất cả chúng sinh chính là Bồ-đề.
Khi ấy Như Lai lại nói thần chú “Hà”.
Bấy giờ vì các Bồ-tát, Thế Tôn lại dùng tướng trụ bình đẳng của tất cả Như Lai để nói pháp môn trí tánh bình đẳng tối thắng của tất cả pháp thật tướng Bát-nhã ba-la-mật. Nghĩa là, tánh bình đẳng của tất cả các pháp là tánh bình đẳng của Bát-nhã ba-la-mật; tánh đệ nhất nghĩa của tất cả các pháp là tánh đệ nhất nghĩa của Bát-nhã ba-la-mật; tánh pháp của tất cả các pháp là tánh pháp của Bát-nhã ba-la-mật; tánh nghiệp dụng của tất cả các pháp là tánh nghiệp dụng của Bát-nhã ba-la-mật.
Khi ấy Như Lai lại nói thần chú “Hiệt rị”.
Bấy giờ vì các Bồ-tát, Thế Tôn dùng tướng làm chỗ nương tựa cho chúng sinh của tất cả Như Lai để nói pháp môn chỗ dựa cho tất chúng sinh thật tướng Bát-nhã ba-la-mật. nghĩa là, tất cả chúng sinh là Như Lai tạng, vì đều ở khắp trong thể tánh Bồ-tát Phổ Hiền; tất cả các chúng sinh là Kim cang, vì đều được nước Kim cang tạng rưới ướt; tất cả chúng sinh là chánh pháp tạng vì bản tánh lời nói là ngôn từ đúng đắn; tất cả chúng sinh là diệu nghiệp tạng, vì sự hoạt động của các nghiệp thiện xảo vi diệu.
Khi ấy Như Lai lại nói thần chú “Để rị”.
Bấy giờ, vì các Bồ-tát, Thế Tôn lại dùng tướng vô lượng, vô biên tận cùng rốt ráo của tất cả Như Lai để nói pháp môn tất cả các pháp vô lượng, vô biên tận cùng rốt ráo bình đẳng thật tướng Bát-nhã ba-la-mật. nghĩa là, vì Bát-nhã ba-la-mật là vô lượng, nên tất cả chư Phật cũng vô lượng; vì Bát-nhã ba-la-mật là vô biên, nên tất cả chư Phật cũng vô biên; vì Bát-nhã ba-la-mật tánh nhất như, nên nên các pháp cũng tánh nhất như; vì Bát-nhã ba-la-mật tận cùng rốt ráo, nên tất cả các pháp cũng tận cùng rốt ráo.
Bấy giờ, Thế Tôn nói pháp môn này xong, lại bảo Bồ-tát Kim Cang Thủ:
Này Kim Cang Thủ! Nếu người nào được nghe pháp môn vô lượng, vô biên tận cùng rốt ráo thật tướng Bát-nhã ba-la-mật này, thọ trì, đọc tụng, chánh niệm, tư duy, thì tất cả nghiệp chướng của người ấy đều được tiêu trừ hết không còn sĩt lại, mau đến Bồ-đề; đối với thân Kim cang Như Lai được tự tại.
Khi ấy Như Lai lại nói thần chú “Phiếu”.
Bấy giờ, vì các Bồ-tát, Thế Tôn lại dùng tướng pháp tánh bí mật phổ quang minh ly hý luận của các Như Lai để nói pháp môn Kim cang bất không vô ngại đại an lạc quyết định nhập pháp tánh vô sơ trung hậu tối đệ nhất thật tướng Bát-nhã ba-la-mật. Nghĩa là, các Bồ-tát có thể phụng sự cúng dường rộng lớn nên được sự an lạc tối thượng. Do được sự an lạc tối thượng nên được đạo Bồ-đề tối thượng của chư Phật. Do được Bồ-đề vô thượng của chư Phật nên có thể thu phục được tất cả ma quân. Do thu phục được tất cả ma quân nên được tự tại trong ba cõi. Do được tự tại trong ba cõi nên có thể làm lợi ích cho tất cả chúng sinh đều được an lạc cứu cánh tối thượng. Vì sao? Bài tụng nói:
Có bậc Trí tối thắng
Thường ở trong sinh tử
Cứu độ khắp quần sinh
Mà không nhập Niết-bàn,
Bát-nhã ba-la-mật
Trí phương tiện cứu cánh
Thành tựu nghiệp thanh tịnh
Thanh tịnh khắp hữu tình.
Với các phiền não tham…
Điều phục các thế gian
Cho đến trời Hữu đảnh
Thanh tịnh không trái ngịch,
Ở trong đời sinh tử
Không nhiễm pháp thế gian
Như hoa sen thơm đẹp
Không ô nhiễm trần cấu,
Ưa muốn làm thanh tịnh
An lạc cho tất cả
Tự tại trong ba cõi
Làm ích lợi bền chắc.
Bấy giờ, nói pháp môn này xong, Thế Tôn lại bảo Bồ-tát Kim Cang Thủ:
–Này Kim Cang Thủ! Người nào nghe được pháp môn Kim cang pháp tánh đại an lạc thật tướng Bát-nhã ba-la-mật này, hàng ngày mỗi sáng sớm hoặc lắng nghe hoặc đọc tụng liên tục không dứt, nên biết tội chướng của người ấy đều tự tiêu trừ, tâm thường an lạc vui vẻ đệ nhất; ngay trong hiện đời liền được thành tựu Kim cang bất không vô ngại quyết định nhập pháp, lại sẽ thành tựu thân Kim cang kiên cố bí mật của tất cả Như Lai.
Khi ấy Như Lai nói thần chú “Sa ha”.
Bấy giờ sau khi nói cho các Bồ-tát nghe các pháp môn trên xong, Thế Tôn lại bảo Bồ-tát Kim Cang Thủ:
–Này Kim Cang Thủ! Kinh điển này của ta rất khó được nghe.
Người nào được nghe cho đến dù chỉ một từ, nên biết người ấy đời quá khứ đã từng cúng dường chư Phật, ở chỗ chư Phật đã từng gieo trồng căn lành. Huống là người lắng nghe đọc tụng đầy đủ, nên biết người ấy quyết định đã từng cúng dường, cung kính, tôn trọng, khen ngợi tám mươi ức na-do-tha vô số chư Phật. Nếu kinh điển này ở nơi nào thì ở nơi ấy có tháp chư Phật. Nếu người nào kính trọng kinh này, thường giữ gìn không xa lìa, thì người ấy xứng đáng lãnh thọ sự cung kính cúng dường của tất cả các thế gian. Vị này sẽ được Túc mạng thông, có thể biết được mọi việc trong vô lượng kiếp quá khứ, không bị tất cả Thiên ma Ba-tuần quấy nhiễu, được Tứ đại thiên vương và chư Thiên khác ủng hộ, được tất cả các chư Phật và các vị Bồ-tát thường cùng hộ vệ, tùy ý vãng sinh vào các Tịnh độ trong mười phương.
Nà Kim Cang Thủ! Ta nói sơ lược công đức của pháp môn thật tướng Bát-nhã ba-la-mật như vậy. Nếu nói rộng thì tận cùng kiếp cũng không hết được.
Phật nói kinh này xong, Bồ-tát Kim Cang Thủ và các Đại Bồ-tát, Thiên, Long, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Câu-lâu-la, Ma-hầu-la-già, Nhân phi nhân…, tất cả chúng hội đều rất hoan hỷ, tin theo vâng làm.
Số 241 - Kinh Kim Cang Đảnh Du-Già Lý Thú Bát-Nhã
SỐ 241
KINH KIM CANG ĐẢNH DU-GIÀ LÝ
THÚ BÁT-NHÃ
Hán dịch: Tam tạng Kim Cang Trí.
Tôi nghe như vầy:
Một thời, Đức Thế Tôn thành tựu viên mãn tánh trí Kim cang tạng bình đẳng trụ trì, các công đức thù thắng hy hữu của Như Lai, có thể hộ trì hoàn toàn mão báu quán đảnh Pháp vương vô thượng của tất cả Như Lai; vượt ra ba cõi, có thể chứng đắc hoàn toàn trí Kim Cang khắp cả Ma-ha du-già tự tại vô ngại của tất cả Như Lai; quyết định thanh tịnh trí diệu pháp của tất cả Như Lai; đã chứng đắc viên mãn tánh ấn bình đẳng, không tịch rốt ráo của tất cả Như Lai; các việc làm đều được thành tựu tốt đẹp, các điều mong cầu chính đáng của tất cả hữu tình đều được đầy đủ; đã khéo an trụ thân, khẩu, ý tánh như Kim cang không động, không hoại của các Như Lai ba đời bình đẳng, thường không đoạn tận, rộng lớn khắp cả.
Đức Thế Tôn ở trong cung trời Tha hóa tự tại của cõi Dục. Tất cả Như Lai thường đến đó cùng nhau khen ngợi cung điện báu ấy. Cung điện ấy làm bằng ngọc ma-ni vô giá; được trang trí bằng các ngọc châu quý xen kẽ nhau chiếu ánh sáng lớn, chuông báu, linh vàng treo thành hàng khắp nơi, gió thổi nhẹ làm lay động phát ra âm thanh hòa nhã; cờ lụa, lọng báu, vòng hoa treo bay phấp phới; ngọc châu anh lạc sang như trăng rằm. Chư Thiên và Hiền thánh đều rất ưa thích. Có tám mươi ức Đại Bồ-tát tất cả đều đầy
đủ môn Đà-la-ni, môn Tam-ma-địa, biện tài vô ngại. Vô lượng công đức như vậy, giả sử trải qua nhiều kiếp khen ngợi cũng không thể hết. Các Bồ-tát ấy là Đại Bồ-tát Kim Cang Thủ, Đại Bồ-tát Quán Tự Tại, Đại Bồ-tát Hư Không Khố, Đại Bồ-tát Kim Cang Quyền, Đại Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi, Đại Bồ-tát Phát Tâm Tức Chuyển Pháp Luân, Đại Bồ-tát Hư Không Tạng, Đại Bồ-tát Hàng Phục Nhất Thiết Ma Oán. Tám mươi ức Đại Bồ-tát thượng thủ như vậy trước sau vây quanh nghe Phật thuyết giảng chánh pháp đầu, giữa, sau điều thiện; nghĩa lý sâu xa, văn từ khéo léo, thuần nhất, viên mãn, thanh tịnh, phạm hạnh.
Bấy giờ, vì các Bồ-tát, Thế Tôn nói pháp môn tất cả pháp tự tánh thanh tịnh lý thú Bát-nhã ba-la-mật-đa. Pháp môn này tức là ý nghĩa của Bồ-tát.
Thế nào là ý nghĩa Bồ-tát?
Ý nghĩa rất vi diệu thanh tịnh là ý nghĩa Bồ-tát; ý nghĩa các kiến tịch tĩnh hẳn thanh tịnh là ý nghĩa Bồ-tát; ý nghĩa vi diệu vui thích thanh tịnh là ý nghĩa Bồ-tát; ý nghĩa khát ái dứt hẳn thanh tịnh là ý nghĩa Bồ-tát; ý nghĩa thai tạng siêu việt thanh tịnh là ý nghĩa Bồ-tát; ý nghĩa các đức trang nghiêm thanh tịnh là ý nghĩa Bồ-tát; ý nghĩa rất vui thích thanh tịnh là ý nghĩa Bồ-tát; ý nghĩa ý thanh tịnh là ý nghĩa Bồ-tát; ý nghĩa sắc thanh tịnh là ý nghĩa Bồ-tát; ý nghĩa thanh thanh tịnh là ý nghĩa Bồ-tát; ý nghĩa hương thanh tịnh là ý nghĩa Bồ-tát; ý nghĩa vị thanh tịnh là ý nghĩa Bồ-tát; ý nghĩa xúc thanh tịnh là ý nghĩa Bồ-tát.
Vì sao? Vì tất cả pháp tự tánh đều thanh tịnh. Tất cả pháp tự tánh tịnh tức là Bát-nhã ba-la-mật-đa tối thắng thanh tịnh.
Phật nói ý nghĩa pháp Bồ-tát thanh tịnh lý thú Bát-nhã như vậy xong, bảo Bồ-tát Kim Cang Thủ:
–Này Bồ-tát Kim Cang Thủ! Nếu người nào nghe được pháp môn lý thú Bát-nhã ba-la-mật-đa tất cả pháp tự tánh thanh tịnh này, chỉ một lần được nghe vào tai thì các phiền não nghiệp chướng, các tội rất nặng của người ấy đều tự tiêu trừ, cho đến đắc Bồ-đề, không sinh vào đường ác. Nếu có thể hằng ngày thọ trì, đọc tụng, chánh
niệm, tư duy thì ngay tại đời này chắc chắn được Tam-ma-địa Kim cang tất cả pháp tánh bình đẳng, trải qua mười sáu đời làm Đại Bồ-tát quyết định được tánh chấp Kim cang của Như Lai, mau chứng đắc Vô thượng Bồ-đề.
Phật liền nói mật ngữ: “Hồng”.
Bấy giờ, vì các Bồ-tát, Thế Tôn lại nương vào tướng Tỳ-lô-giá-na Như Lai để nói pháp môn pháp tánh tịch tĩnh Bát-nhã ba-la-mật-đa thậm thâm lý thú hiện đẳng giác của tất cả Như Lai. Nghĩa là Kim cang bình đẳng thành Chánh giác, vì đại Bồ-đề tánh kiên cố như Kim cang; nghĩa bình đẳng thành Chánh giác, vì đại Bồ-đề tánh đệ nhất nghĩa; Pháp bình đẳng thành Chánh giác, vì đại Bồ-đề tự tánh thanh tịnh; tất cả Nghiệp bình đẳng thành Chánh giác, vì đại Bồ-đề xa lìa tất cả phân biệt.
Nói môn pháp tánh xong, Phật bảo Bồ-tát Kim Cang Thủ:
–Này Kim Cang Thủ! Nếu người nào nghe được pháp môn bốn tánh tịch tĩnh thành Chánh giác Bát-nhã ba-la-mật-đa lý thú Hiện đẳng giác này, rồi tin hiểu, thọ trì, đọc tụng, chánh niệm, tư duy thì có thể vượt qua đường ác, mau chứng quả Vô thượng Chánh đẳng giác.
Phật lại nói mật ngữ: “Ám”.
Bấy giờ, vì các Bồ-tát, Thế Tôn lại nương vào tướng Thích-ca Mâu-ni có thể điều phục hữu tình khó đều phục của tất cả Như Lai để nói pháp môn tất cả pháp phổ thắng bình đẳng lý thú Bát-nhã ba-la-mật-đa. nghĩa là, tánh không hý luận của tham, tánh không hý luận của sân, tánh không hý luận của ái. Vì sao? Vì cho đến tất cả đều là tánh không hý luận. Do tất cả đều là tánh không hý luận nên Bát-nhã ba-la-mật-đa tánh không hý luận.
Nói pháp phổ thắng lý thú Bát-nhã điều phục các điều ác này xong, Thế Tôn bảo Bồ-tát Kim Cang Thủ.
–Này Kim Cang Thủ! Nếu người nào được nghe pháp môn tất cả pháp Phổ thắng bình đẳng lý thú Bát-nhã ba-la-mật-đa này, tin hiểu, thọ trì, đọc tụng, chánh niệm, tư duy; giả sử người ấy có giết hại tất cả hữu tình trong ba cõi thì rốt cuộc cũng không do việc này
mà đọa vào đường ác. Vì sao? Vì họ đã thọ luật nghi điều phục tâm, thường sinh vào đường lành, tu hạnh Bồ-đề, mau chứng Vô thượng Bồ-đề.
Phật lại nói mật ngữ: “Hồng”.
Bấy giờ, vì các Bồ-tát, Thế Tôn lại nương vào tướng tánh thanh tịnh của tất cả Như Lai để nói pháp môn tất cả pháp Tánh bình đẳng quán tự tại trí ấn lý thú Bát-nhã ba-la-mật-đa. nghĩa là, tất cả tham tánh thanh tịnh, sân tánh thanh tịnh. Vì tất cả tham tánh thanh tịnh nên tất cả cấu tánh thanh tịnh, tội tánh thanh tịnh. Vì tất cả cấu tánh thanh tịnh, tội tánh thanh tịnh nên tất cả pháp tánh thanh tịnh, hữu tình tánh thanh tịnh. Vì tất cả pháp tánh thanh tịnh, hữu tánh thanh tịnh nên tất cả trí tánh thanh tịnh. Vì tất cả trí tánh thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa tối thắng thanh tịnh.
Nói pháp trí ấn thanh tịnh bình đẳng Bát-nhã lý thú này xong, Phật bảo Bồ-tát Kim Cang Thủ:
–Này Kim Cang Thủ! Nếu người nào được nghe pháp môn tất cả pháp Bình đẳng quán tự tại trí ấn lý thú Bát-nhã ba-la-mật-đa này, tin hiểu, thọ trì, đọc tụng, chánh niệm, tư duy thì tuy ở trong năm dục nhưng không bị các tội lỗi khách trần phiền não làm ô nhiễm. Ví như hoa sen tuy ở trong bùn lầy nhưng hoàn toàn không nhiễm bùn, vị ấy mau chứng Vô thượng Bồ-đề.
Phật lại nói mật ngữ: “Hiệt rị”.
Bấy giờ, vì các Bồ-tát, Thế Tôn lại nương vào tướng vì ba cõi của tất cả Như Lai để nói pháp môn trí tạng quán đảnh xuất hiện lý thú Bát-nhã ba-la-mật-đa của tất cả Như Lai. nghĩa là, thí quán đảnh để làm cho được ngôi Pháp vương tất cả ba cõi; thí tài bảo làm cho tất cả điều mong muốn đều được đầy đủ; thí pháp thanh tịnh làm cho được tánh của tất cả pháp bảo; thí thức ăn uống làm cho tất cả thân khẩu ý đều được an lạc.
Nói pháp Trí tạng quán đảnh lý thú Bát-nhã xong, Phật bảo Bồ-tát Kim Cang Thủ:
–Nếu người nào được nghe môn Trí tạng quán đảnh lý thú thậm thâm này, tin hiểu, thọ trì, đọc tụng, chánh niệm, tư duy thì
người ấy mau được viên mãn hạnh Bồ-tát, mau chứng Vô thượng Chánh đẳng giác.
Phật lại nói mật ngữ: “Đát lãm”.
Bấy giờ, vì các Bồ-tát, Thế Tôn lại nương theo tướng bí tạng trí ấn thường trụ của tất cả Như Lai để nói pháp môn Kim cang trí ấn thậm thâm lý thú Bát-nhã ba-la-mật-đa của tất cả Như Lai. Đó là, giữ gìn Kim cang thân ấn của tất cả Như Lai nên được thể tánh chân thật của tất cả Như Lai; giữ gìn Kim cang ngữ ấn của tất cả Như Lai nên được tất cả môn tự tại; giữ gìn Kim cang tâm ấn của tất cả Như Lai nên được đầy đủ Tam-ma-địa; giữ gìn Kim cang trí ấn của tất cả Như Lai một cách chắc chắn như Kim cang nên được thân, ngữ, ý tối thượng như Kim cang.
Nói pháp trí ấn này xong, Phật bảo Kim Cang Thủ:
–Này Kim Cang Thủ! Nếu người nào nghe được pháp môn Kim cang trí ấn thậm thâm lý thú Bát-nhã ba-la-mật-đa của tất cả Như Lai, tin hiểu, thọ trì, đọc tụng, chánh niệm, tư duy thì được thành tựu Kim cang trí ấn tối thượng, được viên mãn Nhất thiết trí và các việc làm, thân ngữ tâm tánh như Kim cang không thể phá hoại, mau chứng Vô thượng Chánh đẳng giác.
Phật lại nói mật ngữ: “Á”.
Bấy giờ, vì các Bồ-tát, Thế Tôn lại nương theo tướng tất cả pháp không hý luận của Như Lai để nói pháp môn văn tự chuyển luân phẩm lý thú Bát-nhã ba-la-mật-đa. nghĩa là, tất cả pháp tánh là không vì không có tự tánh; tất cả pháp vô tướng, vì xa lìa các tướng; tất cả pháp vô nguyện, vì xa lìa các nguyện; cho đến tất cả pháp tự tánh thanh tịnh nên Bát-nhã ba-la-mật-đa tự tánh thanh tịnh.
Nói pháp văn tự lìa các hý luận này xong, Phật bảo Bồ-tát Kim Cang Thủ:
–Nếu người nào nghe được pháp môn luân tự vô hý luận lý thú Bát-nhã này, tin hiểu, thọ trì, đọc tụng, chánh niệm, tư duy thì đối với tất cả pháp này được trí vô ngại, mau chứng Vô thượng Chánh đẳng giác.
Phật lại nói mật ngữ: “Ám”.
Bấy giờ, vì các Bồ-tát, Thế Tôn lại nương vào tướng nhập chuyển luân rộng lớn của tất cả Như Lai để nói pháp môn nhập chuyển rộng lớn Bát-nhã ba-la-mật-đa thậm thâm lý thú tánh bình đẳng. Nghĩa là, nhập Kim cang tánh bình đẳng nên được nhập chuyển luân của tất cả Như Lai; nhập nghĩa tánh bình đẳng nên được nhập pháp chuyển luân của tất cả Bồ-tát; nhập pháp tánh bình đẳng nên được nhập chuyển luân diệu pháp; cho đến nhập tất cả pháp tánh bình đẳng nên được nhập tất cả pháp tánh bình đẳng, được nhập chuyển luân của tất cả pháp.
Nói pháp tánh bình đẳng lý thú Bát-nhã nhập chuyển luân rộng lớn này xong, Phật bảo Bồ-tát Kim Cang Thủ:
–Nếu người nào được nghe pháp môn tánh bình đẳng chuyển luân, tánh lý luận thậm thâm này, thọ trì, đọc tụng, chánh niệm, tư duy thì có thể ngộ nhập các tánh bình đẳng, mau chứng Vô thượng Chánh đẳng giác.
Phật lại nói mật ngữ: “Hồng”.
Bấy giờ, vì các Bồ-tát, Thế Tôn lại nương vào tướng cúng dường rộng khắp các vật dụng của tất cả Như Lai để nói pháp môn cúng dường rộng khắp các vật dụng tối thắng đệ nhất, vô thượng thậm thâm lý thú Bát-nhã ba-la-mật-đa. nghĩa là, phát tâm Bồ-đề tức là thành tựu cúng dường rộng khắp tất cả Như Lai; cứu giúp tất cả hữu tình tức là thành tựu cúng dường rộng lớn tất cả Như Lai; giữ gìn diệu pháp tức là thành tựu cúng dường rộng lớn tất cả Như Lai. Cho đến ghi chép, thọ trì, đọc tụng, chánh niệm, tư duy, cúng dường Bát-nhã ba-la-mật-đa tức là thành tựu cúng dường rộng khắp tất cả Như Lai.
Nói pháp cúng dường thanh tịnh thậm thâm vô lượng lý thú này xong, Phật bảo Bồ-tát Kim Cang Thủ và tất cả hội chúng:
–Nếu người nào được nghe pháp môn cúng dường vô lượng lý thú Bát-nhã này, tin hiểu, thọ trì, đọc tụng, chánh niệm, tư duy thì mau được viên mãn các hạnh Bồ-tát, mau chứng Vô thượng Chánh đẳng giác.
Phật lại nói mật ngữ: “Ám”.
Bấy giờ, vì các Bồ-tát, Thế Tôn lại nương theo tướng hay điều phục tất cả hữu tình của tất cả Như Lai để nói pháp môn bí mật trí tạng lý thú Bát-nhã ba-la-mật hay điều phục tất cả hữu tình. Nghĩa là, tánh bình đẳng của tất cả hữu tình là tánh bình đẳng của giận dữ; tánh điều phục tất cả hữu tình tức là tánh điều phục giận dữ; tánh chân pháp của tất cả hữu tình tức là tánh chân pháp của giận dữ; tánh như Kim cang của tất cả hữu tình tức là tánh như Kim cang của giận dữ. Vì sao? Vì điều phục tất cả hữu tình làm cho chứng đắc Bồ-đề.
Nói pháp môn trí tạng lý thú thậm thâm hay điều phục này xong, Phật bảo Bồ-tát Kim Cang Thủ và tất cả hội chúng rằng:
–Nếu người nào được nghe pháp môn điều phục trí tạng lý thú Bát-nhã này, tin hiểu, thọ trì, đọc tụng, chánh niêm, tư duy thì có thể tự điều phục các tội lỗi giận dữ, và cũng có thể điều phục tất cả hữu tình, thường sinh vào đường thiện hưởng các sự an vui tốt đẹp, phát tâm từ đối với kẻ oán đời này, có thể tu hành tốt các hạnh Bồ-tát, mau chứng Vô thượng Chánh đẳng giác.
Phật lại nói mật ngữ: “Hác”.
Bấy giờ, vì các Bồ-tát, Thế Tôn lại nương theo tướng trụ bình đẳng của tất cả Như Lai để nói pháp môn lý thú Bát-nhã ba-la-mật-đa thậm thâm tất cả pháp tánh bình đẳng tối thắng. nghĩa là, tất cả pháp tánh bình đẳng nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thậm thâm cũng là tánh bình đẳng; tất cả pháp tức là tánh đệ nhất nghĩa nên Bát-nhã ba- la-mật-đa thậm thâm cũng là tánh đệ nhất nghĩa; tất cả pháp là tánh pháp nên Bát-nhã ba-la-mật-đa thậm thâm cũng là tánh pháp. Cho đến tất cả pháp có tánh nghiệp dụng nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu cũng có tánh nghiệp dụng.
Nói pháp lý thú tối thắng thậm thâm tánh bình đẳng này xong, Phật bảo Bồ-tát Kim Cang Thủ và hội chúng rằng:
–Nếu người nào nghe được pháp môn lý thú Bát-nhã tối thắng thậm thâm bình đẳng này, tin hiểu, thọ trì, đọc tụng, chánh niệm, tư duy thì có thể thong đạt pháp tánh bình đẳng Bát-nhã ba-la-mật-đa
thậm thâm, đối với các hữu tình tâm không chướng ngại, mau chứng Vô thượng Chánh đẳng giác.
Phật lại nói mật ngữ: “Hiệt rị”.
Bấy giờ, vì các Bồ-tát, Thế Tôn lại nương vào tướng gia trì cho các hữu tình của tất cả Như Lai để nói pháp môn lý thú Bát-nhã ba-la-mật-đa gia trì cho tất cả các hữu tình. nghĩa là, tất cả các hữu tình tức là Như Lai tạng, vì ở khắp trong thể tánh của Bồ-tát Phổ Hiền; tất cả hữu tình tức là Kim cang, vì tánh quán đảnh viên mãn; tất cả hữu tình tức là chánh pháp tạng tánh, vì có thể chuyển tất cả bánh xe chánh pháp; tất cả hữu tình tức là sự nghiệp tàng tánh, vì có thể làm tất cả
sự nghiệp tương ứng.
Nói pháp thắng tạng lý thú thậm thâm gia trì hữu tình này xong, Phật bảo Bồ-tát Kim Cang Thủ và hội chúng rằng:
–Nếu người nào được nghe pháp môn thắng tạng biến mãn lý thú Bát-nhã này, tin hiểu, thọ trì, đọc tụng, chánh niệm, tư duy thì có thể thông đạt tánh pháp tạng thù thắng, mau chứng Vô thượng Chánh đẳng giác.
Phật lại nói mật ngữ: “Để lợi”.
Bấy giờ vì các Bồ-tát, Thế Tôn lại nương vào các tướng vô lượng, vô biên rốt ráo cùng tận của tất cả Như Lai để nói pháp môn tất cả pháp vô lượng, vô biên tận cùng rốt ráo bình đẳng lý thú Bát-nhã ba-la-mật-đa. nghĩa là, Bát-nhã ba-la-mật-đa thậm thâm vô lượng nên tất cả Như Lai cũng vô lượng; Bát-nhã ba-la-mật-đa thậm thâm vô biên nên tất cả Như Lai cũng vô biên; Bát-nhã ba-la-mật-đa thậm thâm tánh nhất nên tất cả các pháp cũng tánh nhất như; Bát-nhã ba-la-mật-đa thậm thâm rốt ráo hoàn toàn nên tất cả các pháp cũng rốt ráo hoàn toàn.
Nói pháp Kim cang lý thú vô lượng, vô biên tận cùng rốt ráo này xong, Phật bảo Bồ-tát Kim Cang Thủ và tất cả hội chúng rằng:
–Này Kim Cang Thủ! Nếu người nào được nghe pháp môn Kim cang lý thú Bát-nhã ba-la-mật cứu cánh này, tin hiểu, thọ trì, đọc tụng, chánh niệm, tư duy thì tất cả chướng ngại của người ấy đều được tiêu diệt hoàn toàn không còn sĩt, quyết định được tánh chấp
Kim cang của Như Lai, mau chứng Vô thượng Chánh đẳng giác.
Phật lại nói mật ngữ: “Tỳ dược”.
Bấy giờ vì các Bồ-tát, Thế Tôn lại nương vào tướng bí mật pháp tánh Tỳ-lô-giá-na xa lìa hý luận của tất cả Như Lai để nói pháp môn Phổ Hiền đại lạc Kim cang bất không thần chú vô lượng quyết định nhập các pháp tánh không có đầu giữa sau tối thắng đệ nhất lý thú Bát-nhã ba-la-mật-đa thậm thâm. nghĩa là, các Bồ-tát hay phụng sự cúng dường rộng khắp nên được đại lạc tối thượng; do được đại lạc tối thượng nên chứng được quả Vô thượng đại Bồ-đề của chư Phật; do được quả Vô thượng Bồ-đề thì có thể điều phục tất cả ma quân; do điều phục được tất cả ma quân nên thành tựu tối thắng tự tại trong ba cõi; do thành tựu tối thắng tự tại trong ba cõi nên có thể làm lợi ích cho tất cả hữu tình đều được an lạc tối thượng cứu cánh.
Phật lại nói mật ngữ: “Tát phạm”.
Có bậc Trí tối thắng
Thường ở trong sinh tử
Độ khắp các quần sinh
Mà không nhập Niết-bàn,
Bát-nhã ba-la mật
Trí phương tiện cứu cánh
Thành tựu nghiệp thanh tịnh
Làm thanh tịnh các cõi,
Với các phiền não tham
Điều phục các thế gian
Cho đến trời Hữu đảnh
Quả vô vi thanh tịnh.
Tuy ở trong sinh tử
Không nhiễm pháp thế gian
Như hoa sen thơm đẹp
Không bị dính bùn nhơ,
Muốn làm thanh tịnh người
Đem an vui cho người
Tự tại trong ba cõi
Làm lợi ích bền chắc.
Phật lại nói mật ngữ: “Ha”
Án, na ma tát bà một đà mẫu địa tát đỏa nam.
Án, bộ địa chất đa bạt chiết lệ.
Án, tam mạn đa bạt đà la giả lợi da.
Án, chân đa ma-ni.
Án, quá di lô đề.
Án, nhược để vó đế.
Án, ma ha la già đạt.
Án, mị chiến lý da ca phạ chế.
Án, tát bà già nhị di.
Án, bạt chiết la di lý trà ca phạ chiết đế hồng.
Án, tát bà đát tha nẵng đế.
Án, bà pha bà phạ thuật đề.
Án, đạt ma đa nương na vó thuật đề.
Án, yết ma vó túc đạt án.
Án, di tô bà bạt chiết lý ni hồng phán.
Án, yết ma la nghê.
Án, nhạ hô bạt chiết phạ.
Án, tát bà na dó di.
Án, đốt rị yết.
Án, a ca la mục khiết hộ.
Án, bát lợi nhược ba la đế hác hồng.
Án, ám.
Án, tát bà đát tha ngã đa ma để mậu đạt di.
Án, tát bà đát tha ngã đạ ca nẵng lệ
Án, tát bà đát tha ngã đa chất đa bạt chiết lệ
Án, bạt chiết ra tát đỏa vi tắc phổ tra da tát bà bá da mãn đà na di bát ra mộ khất xoa da tát bà bá da lệ để tệ tát phạ tát đát vãn tát pha đát tha lệ đa tam-muội da bạt ra hồng đát ra tra.
Nói mật ngữ này xong, Phật bảo Bồ-tát Kim Cang Thủ, Chủ mật ngữ:
–Nếu các hữu tình nào được nghe hai mươi lăm pháp môn bí mật lý thú Bát-nhã ba-la-mật-đa thậm thâm này, tin hiểu, thọ trì, đọc tụng, chánh niệm, tư duy thì đời này được thành tựu Kim cang bí mật tối thắng của tất cả Như Lai, không bao lâu sẽ được thân pháp tánh đại Chấp kim cang của tất cả Như Lai.
Sau khi giảng thuyết các pháp môn này cho các Bồ-tát xong, Thế Tôn lại bảo Bồ-tát Kim Cang Thủ:
–Này Kim Cang Thủ! Kinh điển này của ta khó có thể được nghe. Cho đến, người nào nghe được dù là rất ít chỉ một từ, nên biết người này đời quá khứ đã từng cúng dường chư Phật, ở chỗ chư Phật gieo trồng căn lành. Huống là người được nghe đầy đủ, thọ trì, đọc tụng, chánh niệm, tư duy! Nên biết, người này quyết định đã từng cúng dường, cung kính tôn trọng khen ngợi tám mươi ức na-dữu-đa hằng hà sa số chư Phật. Nếu ở đâu có kinh này xuất hiện thì ở đó có điện tháp của chư Phật. Nếu các hữu tình kính trọng kinh này, thường giữ gìn không xa lìa, thì người ấy sẽ được tất cả thế gian cung kính cúng dường. Vị ấy sẽ được Túc mạng thông, có thể biết mọi việc trong vô lượng kiếp quá khứ, không bị tất cả chư Thiên ma Ba-tuần quấy nhiễu, được Tứ đại thiên vương và chư Thiên khác thường ủng hộ theo, được tất cả chư Phật và các vị Bồ-tát thường cung cấp hộ vệ, tùy theo ý nguyện được vãng sinh các cõi Phật trong mười phương.
Này Kim Cang Thủ! Nay ta chỉ nói sơ lược công đức pháp môn Lý thú Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy. Nói rộng thì tận cùng kiếp cũng không thể hết.
Phật nói kinh này xong, các vị Bồ-tát Kim Cang Thủ…, các hàng Thiên, Long, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lầu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, Nhân phi nhân… tất cả chúng hội đều rất vui vẻ tin theo và làm theo.
Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.
