Đại Tập 111 · Bộ Luận I · Số 1628–1644

Luận Đại Thừa Bảo Yếu Nghĩa - Quyển 4

LUẬN ĐẠI THỪA BẢO YẾU NGHĨA

QUYỂN 4

Như Kinh Nhật Tử Vương Sở Vấn nói: Phật dạy: Đại vương! Người nhiễm dục kia tham ái việc dục, thích gặp người nữ hành pháp nhiễm dục, không thích gần gũi bậc Sa-môn hoặc Bà-la-môn đầy đủ giới hạnh. Ganh tỵ chống trái, muốn dìm bậc có giới đức, làm hoại mất các pháp tín, giới, văn, xả, tuệ. Cửa nhà người ấy dơ bẩn, đầy ác khí, cấu uế, chảy tràn. Do khởi đắm nhiễm nên không sinh lòng chán bỏ chỗ dơ bẩn ấy, cùng loại với giun, sâu bọ, đó không phải là chỗ nương dựa, không biết hổ thẹn. Pháp trời, pháp người đều mất, thân mệnh tàn tạ. Người trí thì xa lánh chán bỏ, bị người nữ lôi kéo, theo làm tôi tớ, lấy những món bất tịnh như nước dãi, nước mắt, nước mũi làm mùi vị. Ở trong cảnh vật bất tịnh cùng đi chung với bầy bò dê gà heo cáo lừa, đối với cha mẹ, Sa-môn, Bà-la-môn, thì xa lìa sự hiếu kính; với Phật - Pháp - Tăng giảm thiểu lòng tịnh tín, đáng đọa vào cõi địa ngục - ngạ quỷ - súc sanh, chỗ hiểm ác đáng sợ, như leo cây thiết xoa cạnh bờ vực thẳm, đọa vào địa ngục lớn Đẳng, Hoạt, Hắc thằng, Chúng hợp, Hào khiếu, Đại hào khiếu, Viêm nhiệt, Cực viêm nhiệt và địa ngục A-tỳ. Tất cả đều do cùng phụ nữ hợp bạn, yêu nhớ, vui đùa, cười giỡn ca múa hát hò… thường nghĩ nhớ những việc như vậy mà không nghĩ tưởng việc xuất ly. Lại không nghĩ nhớ công cha mẹ sinh dưỡng thật là khó nhọc, mười tháng mang thai đầy bất tịnh, cam chịu khổ sở với những khó khăn. Đến lúc sinh xong còn tăng thêm ưu não: Bú mớm thương yêu, nâng niu nuôi nấng. Cho đến lúc khôn lớn dạy dỗ biết bao sự nghiệp trong cõi Diêm-phù-đề mong muốn cho con được yên ổn lợi lạc. Rồi muốn con an vui, cha mẹ lại kén chọn trong giới thượng lưu để cưới vợ cho con. Có vợ rồi người con sinh tham ái, say đắm, cuồng mê vào vợ nên quên hiếu dưỡng cha mẹ, lại còn khinh mạn ruồng bỏ. Sau đó cha mẹ tuổi già suy yếu, các căn bạc nhược, nhiều chỗ thiếu khuyết, người con bèn nghĩ cách đẩy

cha mẹ ra khỏi nhà.

Phật bảo: Đại vương! Ông hãy xem người con trai đó không có lòng thương xót, lại sinh lòng tổn hại, từ bỏ không nghĩ tới sự nuôi dưỡng khó khăn của cha mẹ mà bậc cha mẹ ấy luôn làm những việc nhằm đem an ổn hạnh phúc cho con. Người con bội bạc đuổi cha mẹ ra khỏi nhà rồi thì tùy ý ăn mặc vui chơi với vợ con. Do nhân duyên này, bỏ chốn thiện làm chuyện phi pháp quyết định đọa vào nẻo ác.

Lại nữa, nói về tất cả hữu tình chung làm tà hạnh, chỉ có bậc Bồ- tát là không làm. Đó là làm những việc như giết hại, trộm cắp tà dục v.v… Làm những việc như vậy quyết định phải nhận quả không lành.

Trong Kinh Nguyệt Đăng Tam Muội có kệ:

Kẻ ngu mê đắm những việc dục

Gần gũi phụ nữ vấy bẩn thân

Phải quay hướng về trong chỗ uế

Tùy nghiệp đọa vào các nẻo ác.

Phật không khen ngợi sự nhiễm dục.

Cũng không cho phép gần nữ nhân

Rất đáng sợ chỗ ràng buộc chặt

Dây buộc sắc dục rất bền, ác.

Dục như lửa dữ nên lìa xa

Như lìa rắn độc, người trí rõ:

Không tin, không thể dựa nữ nhân

Người trí phải thấu hiểu lý này,

Nên quán đạo Bồ-đề tối thắng

Tức là gần gũi chỗ Phật trước

Quán Bồ-đề tức Thánh đạo đủ

Đạt được trí vô thượng của Phật.

Kinh Chánh Pháp Niệm Xứ nói: Trong địa ngục có những tội nhân, hàng ngày ngục tốt luôn bảo: Tội nhân các ngươi tự tạo nên nghiệp ác, nên tội tùy theo nghiệp tạo chắc chắn không mất. Các ngươi đã hành vô số loại nghiệp bất thiện nay phải chịu vô số loại khổ cũng như vậy. Nhân như vậy thì quả không khác. Gieo giống nào thì gặt quả loại ấy. Do vậy, nay tội nhân các ngươi phải đọa trong địa ngục Viêm nhiệt. Trước đã tự tạo nhân bất thiện quá nhiều, nay phải nhận quả bất thiện cũng đầy đủ như vậy. Trải qua trăm ngàn năm như thế để trả nghiệp, tại cõi không chết không có dục lợi lạc. Khi tội nhân chịu tội ở địa ngục đã đủ, lúc được tạm tha liền cầu cứu hộ. Tội nhân thấy xa xa như đám mây đen cực lớn tối mịt hết sức hung dữ. Lại thấy vị đại lực cầm chỉa

kim cang, dẫn một bầy chó dữ lớn đến bao vây cắn sủa. Tội nhân thấy vậy chạy trốn bốn hướng, nhưng bầy chó đã tiến đến bắt tội nhân cắn xé ăn nhai mặc sức, da thịt lìa ra từng mảnh, gân mạch đứt đoạn, thân thể tay chân xương cốt tất cả đều đứt vụn. Bầy chó ăn sạch mọi phần thân không còn một miếng vụn dù như hạt cải. Bị ăn hết rồi, nhưng sức nghiệp còn lôi kéo nên sinh trở lại, lớn lên lại bị ăn thịt. Phàm những nghiệp như vậy là do giết hại loài hữu tình để lấy thịt ăn nên bị quả báo như thế.

Tiếp nữa là nghiệp báo về tội trộm cắp. Như tội nhân kia tuy thấy biết tác nghiệp chân thực thì có quả báo, nhưng do nghiệp ác lôi kéo làm huyễn hoặc mê lầm không thấu hiểu bèn chiếm lấy của cải người khác làm của mình. Do tội này nên ngục tốt bắt giữ tội nhân rồi lấy dao sắc cắt xả đứt lìa từng khớp. Đứt rồi lại hợp. Thấy như vậy các tội nhân khác đều chạy trốn. Đám ngục tốt đều bắt giữ lại, cầm kiếm bén hoặc Thước-cát-đế hoặc Đô-ma-la hoặc lại dùng chày đâm giã. Những khí giới này đều có lửa mạnh, ngục tốt dùng khí giới ấy để chém, chặt, đánh, giã làm đủ mọi thứ trị tội những kẻ trộm cắp đó đều là quả abó hành nghiệp trộm cắp bất thiện. Trải qua vô số trăm ngàn năm ở tại địa ngục này cho đến khi nghiệp quả trộm cắp tan hết, dứt tận, mới được phóng thích.

Lại nữa, nói về quả báo của tà dục. Người nhiễm dục thấy người nữ kia ở địa ngục sông tro, như nổi như chìm, kêu la sợ hãi, mà địa ngục ấy đầy lửa cháy dữ dội, hình trạng như dòng chảy. Lúc đó người nữ than khóc bi lụy, gọi người nhiễm dục nói: Tôi tự gây nghiệp nay đọa nơi địa ngục sông tro này là chốn rất hiểm ác, không chỗ cậy giúp, xin hãy giúp đỡ. Kẻ nhiễm dục nghe tiếng người nữ kêu khóc, do nghiệp si mê huyễn hoặc liền nên chạy vào trong dòng sông tro. Người đó vào trong ấy liền bị dòng lửa cháy trôi chạm thân thể chảy tan không còn sót chút nào, nhưng do sức nghiệp duy trì, nên người nhiễm dục sống lại, lại thấy người nữ kêu cứu trong sông tro như trước, lại chạy đến kéo người nữ. Lúc này người nữ tóm lấy anh ta, lấy sắt cháy rực làm gậy mà đánh mà nện. Người này bị đánh máu chảy đầy khắp toàn thân vỡ nhừ, nát vụn không thừa một chút nhỏ. Lại do sức nghiệp duy trì nên người nhiễm dục sống lại. Vì nhân nhiễm dục nặng nên lại đến kéo người nữ trong dòng sông tro. Qua vô số trăm ngàn năm, cho đến khi nghiệp quả nhiễm dục tan hoại hết, lúc đó mới được phóng thích, rồi được sinh lại nơi như kinh đã nói rộng.

Nghĩa này nên biết: giàu có tiền tài và sống thọ cũng đừng cố

chấp, say đắm, sinh tâm cố chấp, say đắm cũng tức là tà hạnh.

Như Kinh Thắng Quân Vương Sở Vấn có nói: Phật dạy: Đại vương! Cũng như người nam hay nữ ở thế gian, trong mộng thấy rừng vườn dễ thương, núi dễ mến hoặc thấy đông đảo người dễ thương tụ họp, đến lúc tỉnh giấc tất cả đều không có. Đại vương! Cũng như rừng cây ăn quả, thân gốc cành lá lúc đầu xanh mượt, sau biến đỏ dần, thứ tự ngậm nhụy ra hoa. Hoa nở không lâu liền kết quả. Quả rụng cây suy tàn sau thấy xơ xác, như lúc trước hoa quả đều không có. Nay Đại vương cũng giống như vậy: vua trong thế gian sở hữu mọi vui sướng, vui sướng vì sự giàu mạnh của vua, vui theo năm dục của vua. Rộng ra còn có voi, ngựa, xe cộ, kho lẫm, tiền thóc lúa, cung điện, vườn hoa, vàng bạc, châu báu, quan phụ tá, tể tướng, hoàng hậu, cung phi, đồng nam đồng nữ cho đến hoàng tộc các nhánh…, tất cả những thứ như vậy đều nên rời bỏ, nên cầu xuất ly. Mọi thứ đó đều vô thường, không chắc bền, không có cứu cánh. Đó là pháp biến dịch, không chân thực, không trụ lâu, là biến động, là lung lay, tan hoại từng sát na, rốt cuối là tội, là hết, là mất.

Đến tận cùng biên vực đó là pháp giảm mất, đáng sợ đáng buồn, sinh nhiều khổ lo, là tổn, là đọa, là đoạn, là phá, là pháp lìa tan.

Đại vương! Nên biết là như vậy. Lại cũng như từ bốn hướng có bốn núi đi đến. Núi này chắc, bền không bị phá khuyết. Có núi Diệu Phong tròn đầy một khi từ hư không rơi xuống, lúc ấy, tất cả hữu tình cho đến cả rừng rậm và cây cỏ trên đất đều bị hủy nát, các loài hữu tình và cây cối đều không thể tránh thoát. Cho dù có sức mạnh cũng không thể chạy trốn. Lại không có phương thuật và tác dụng nào để ngăn cản.

Đại vương! Bốn thứ sợ hãi lớn lần lượt cùng đến cũng như vậy, tất cả hữu tình đều không thể chạy trốn. Dù có sức mạnh cũng không thể chạy trốn, lại không có phương thuật và các tác dụng để ngăn cản. Những gì là bốn?

Đại vương! Sợ già đến phá hoại mất tướng thiếu niên. Sợ bệnh đến hủy hoại mất sự an lạc. Sợ chết đến hủy hoại mất thọ mạng. Tà hạnh sinh khởi hủy hoại mất chính hạnh.

Đại vương! Lại như sư tử là vua trong loài thú, nếu vào bầy thú khác bắt một con ăn thịt không có gì là khó. Nhưng, tuy có sức mạnh lớn, nếu sư tử sa vào móng vuốt loài chim bay đại ác không còn chút tự tại liền bị ăn thịt hết không sót.

Đại vương! Người chết vì tên độc cũng lại như vậy. Bị trúng tên ấy, là bị mê loạn không người cứu, không chỗ nương về, chân tay dứt rời, máu thịt khô kiệt, khát khổ bức bách, mặt mày run sợ, chân tay quờ

quạng không chút sức lực. Dãi, đờm, nước mắt, nước mũi chảy, tiểu đại tiện ô uế tự ra nhiễm bẩn thân. Mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý, các thức đều tê liệt. Cổ họng đầy nghẹn muốn nói mà không nên lời; thầy thuốc bó tay không phương chữa trị. Các thức ăn uống làm sao nuốt trôi? Lúc ấy, người này theo nghiệp lực của mình sắp sang cõi khác. Từ vô thủy đến mai sau, sinh, lão, bệnh, tử lưu chuyển luân hồi tuần hoàn mãi chẳng dừng. Thức này vừa bỏ, thức khác đã thay vào. Mệnh này còn nghiệp còn giữ có thân. Ngục tốt cõi Diêm ma thật đáng sợ, thường ẩn trong đêm dài tăm tối. Lúc sắp bỏ thức hơi thở dần nhỏ yếu. Đơn độc một mình, không bạn bè, không chỗ nắm giữ, cõi này đã hết, cõi khác tức chuyển. Trên đường dài rộng lê thê lẻ loi cất bước trong chốn đáng sợ nên rất sợ hãi, ẩn sâu theo đường, núp lén bước đi. Vào chốn đen tối đầy hiểm trở, gian nan, chìm đắm trong biển lớn sanh tử trôi theo dòng chảy rộng dài. Gió nghiệp thổi là bay phất phơ vô định chẳng biết phương hướng, chẳng biết về đâu. Lúc đó không có ai giúp đỡ cũng không có chốn để quay về.

Phật nói: Đại vương! Chỉ trừ pháp thiện, chính lúc này là chỗ nương dựa quay về, là sự cứu giúp. Đại vương! Tất cả pháp giàu có sung sướng của thế gian đều không có gì là được, nên đừng sinh đắm giữ. Mọi chỗ làm đều là tà hạnh. Do đó Đại vương nên tu chính hạnh.

Nói về chính hạnh, như phẩm Chân Thật nói: Nhà vua, nếu thực hiện tám loại hạnh tưởng thì đó là việc giúp đời tương ưng chánh pháp. Những gì là tám loại?

Một là: Những người cô độc trơ trọi không con cái trong thế gian, khởi tưởng là con cái.

Hai là: Giúp đỡ bạn ác, tưởng như người bệnh.

Ba là: Thấy kẻ khổ sở khởi tưởng cứu giúp.

Bốn là: Thấy những người vui khởi tưởng hoan hỷ.

Năm là: Với những oán đối, theo đó mà quán nhân duyên khởi tưởng tránh lầm lỗi.

Sáu là: Đối với bạn tốt khởi tưởng tùy thuận giúp đỡ.

Bảy là: Thấy cảnh giàu vui khởi tưởng là thuốc men.

Tám là: Thân mình thì khởi tưởng vô thường.

Lại như Kinh Phá Ác Tuệ nói: Một vị vua, nếu đầy đủ bốn loại pháp, nên thọ pháp quán đảnh của vua, tức thành tựu được pháp bất thối, chóng được Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác thương nghĩ, được giàu có, vui nhiều.

Bốn pháp là những gì?

Một là: Hộ trì giáo pháp của Như Lai khiến chánh pháp trụ dài

lâu.

Hai là: Xả bỏ tội hành pháp bất thiện.

Ba là: Thâu giữ ba pháp môn Không, Vô tướng, Vô nguyện.

Bốn là: Phát tâm cầu đạt đạo quả Bồ-đề vô thượng.

Xả bỏ tội hành pháp bất thiện nói nơi đây nghĩa như thế nào? Phẩm Nhật Tạng nói: Phật bảo: Này đại vương! Thời vị lai ở thế

gian trong các chủng tộc Sát-đế-lợi, Bà-la-môn, Phệ xá, Thủ-đà, đối với người tu hành chánh pháp có những vật sở hữu như nhà cửa ruộng đất, nô tỳ, giường chiếu bàn ghế, thuốc men cho đến bốn thứ cần đủ, nếu xâm đoạt những vật như vậy, hoặc tự mình dùng hoặc cùng người khác dùng, thì những người Sát-đế-lợi, Bà-la-môn, Phệ-xá, Thủ-đà này... phải nhận lấy hai mươi pháp không thể yêu thích ở đời này. Những gì là hai mươi pháp?

Một là: Bậc Hiền Thánh lại bỏ.

Hai là: Bị báng bổ chê trách ở mọi nơi.

Ba là: Bạn thân yêu xa lìa.

Bốn là: Sinh nhiều oán, đối.

Năm là: Mọi thứ tiền bạc của cải đều bị phá hoại.

Sáu là: Sinh nhiều tán loạn.

Bảy là: Thân phận hèn kém, thiếu thốn.

Tám là: Không được ngủ nghỉ an ổn.

Chín là: Bị đói khát, buồn phiền luôn bức bách.

Mười là: Trong thức uống có độc.

Mười một là: Bạn bè khinh khi. Mười hai là: Hay cãi cọ với người.

Mười ba là: Cha mẹ, vợ con, nô tỳ, quyến thuộc đều không nghe lời chỉ bảo.

Mười bốn là: Điều bí mật và của cải bí mật của mình bị người khác phơi bày.

Mười lăm là: Người bí mật và sự việc bí mật của mình đều bị người khác nói ra.

Mười sáu là: Của cải tiêu tan quy về năm phần.

Mười bảy là: Bệnh nặng bệnh nhẹ luôn đến xâm hại bức bách.

Mười tám là: Hết lòng với thầy thuốc, nhưng về sau đều rời xa.

Mười chín là: Máu thịt khô cạn, chịu đủ thứ khổ não

Hai mươi là: Thân thể đầy nước, tiểu tiện lẫn đại tiện tự xuất nhiễm bẩn rồi mất.

Đại vương: Đó là hai mươi pháp không thể yêu thích. Những người kia quyết định đời này sớm chịu, đều do xâm đoạt của cải vật dụng của người tu hành chánh pháp, tự mình dùng hay cùng người dùng. Do nhân duyên này khi mệnh chung phải đọa vào địa ngục lớn A-tỳ. Hết một kiếp, khát uống nước đồng, đói nuốt sắc cục, người khoác áo lửa, chịu lớp lớp các khổ lớn như vậy. Hết kiếp, ra khỏi địa ngục lại sinh vào loài ngạ quỷ, ở nơi xa vắng hiểm ác, đất đai khô cằn, bốn phương gió nóng thổi mạnh, đất thì cứng rắn như mũi dao, trải qua vô số trăm ngàn năm chịu cõi khổ ấy. Cuối sau, tạm thời hay thân nơi cõi ấy diệt, lại hóa thành một khối thịt ở trong biển lớn, to một trăm do tuần. Đó là do nghiệp nhân từ trước nên nay nơi biển lớn ấy, khoảng một trăm do tuần đều biến thành nước đồng sôi sục. Như vậy trải qua nhiều trăm ngàn năm chịu cái khổ địa ngục nơi biển cả. Khi thân nơi xứ ấy diệt lại sinh về xứ ác hiểm ở nơi đồng trống hoang vắng hóa thành cục thịt to như hòn núi, chung quanh bốn hướng gió lửa thổi mạnh, các loài thú, chim từ khắp nơi ào đến rúc rỉa thịt ăn. Qua một thời gian dài, hoặc cục thịt tạm diệt lại sinh vào địa ngục lớn, chịu hết quả báo khổ ác, sau đó mãn một kiếp mới được làm thân người. Tuy được sinh ở cõi có Phật nhưng đầy năm trược, rỗng không không có chút trí tuệ, mắt kém lại câm điếc. Đại vương! Phàm quả báo như vậy đều do tội xâm đoạt tiền tài vật dụng ở nơi người tu hành chánh pháp.

Như Phẩm Nguyệt Tạng có nói: Các nhân giả! Người xuất gia trong pháp Ta gây tạo tội lớn, đó là: những nghiệp bất thiện rất nặng như: giết hại, trộm cắp, hạnh tà dục, vọng ngữ v.v… Từ nơi chốn của hàng Sát-đế-lợi cho đến châu thành, xóm làng, chỗ quan, đối với trú xứ của người xuất gia như chùa chiền, tịnh xá nơi các đô thị thường hành pháp ngăn cấm, trục xuất khỏi chỗ ở, hoặc ngăn cấm bằng lời nói thô ác chê trách, hoặc dùng roi gậy đánh đập nơi thân. Tất cả những chốn như vậy lần lượt xoay vần đều không thể giải thoát. Ở nơi cõi Trời, người có chỗ giảm mất, nên bị đọa trong địa ngục lớn A-tỳ.

Bấy giờ, tất cả chúng hội vốn từ các nơi chốn vân tập tới, chư thiên cho đến Yết-tra-bố-đơn-na, tất cả đều phát tâm thanh tịnh tối thượng đối với Tam bảo, sinh lòng tôn trọng với vô số hình tướng và đều nói: Chúng con từ nay trở đi thề bảo vệ tất cả ngôn giáo của Đức Thế Tôn, đối với các chúng Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc Ưu-bà-di hiện có, cho đến những người phá giới Phật, thấp nữa cho đến những người ở trong pháp Phật không trì giới hạnh, chỉ xuống tóc đắp cà sa, không hề nhiếp tâm, thọ trì thì chúng con đều khởi tưởng như bậc thầy lớn, và đều

hỗ trợ tất cả vật dụng cần thiết để nuôi dưỡng và giữ gìn. Hoặc tùy theo các nơi chỗ, hoặc có quan thuộc, đối với người đã xuống tóc, mang cà sa, với nhiều lý do dùng hình phạt xử trị thì những chốn ấy chúng con không hộ trợ, xả bỏ tất cả những sự vật nơi cảnh giới đó. Ở trong nước nếu xảy ra mọi thứ dối trá không thật, tranh giành giết hại, bệnh dịch, đói kém, giặc giã, mưa gió trái thời, hoặc sớm hoặc kéo dài khiến hạt giống hư hoại, dù có những việc não hại như vậy, chúng con cũng không ngăn chặn. Chúng con sẽ đến nước nào có đệ tử của Phật để hộ trợ. Còn cảnh giới nơi nước ấy chúng con xem như không và rời bỏ.

Như Kinh Địa Tạng có nói: Phật dạy: Này Địa Tạng! Về thời quá khứ có nước tên là Bán-tả-la, vua hiệu là Tối Thắng Quân. Bấy giờ có người bị tội tử hình, để giữ mạng sống, người ấy cạo tóc, quàng cà sa vào cổ. Lúc người thi hành án bắt tội nhân trói gô lại, đem tới cuối đồi Khiết-lam-phược-ca trong rừng thẳm bỏ đó rồi về. Tối đến, trong đồi rừng có nữ La-sát tên Ác nhãn cùng năm ngàn quyến thuộc vào rừng, trông thấy người ấy bị trói gô, cạo tóc mang cà sa, thấy rồi đảnh lễ nhiễu quanh bên phải và đi khỏi rừng.

Tiếp theo, có nữ La-sát tên Khư-nị-la Tiêu-đế cùng với ngàn quyến thuộc, tiếp đến có nữ La-sát tên Tranh-nanh-phát, tiếp theo có nữ La-sát tên Kiếm-khẩu, lần lượt vào rừng. Các La-sát thấy người này cạo tóc mang cà sa, thấy xong, tuy rất đói nhưng không dám ăn thịt, đến đảnh lễ rồi đi khỏi.

Lại nữa, thời quá khứ có vua hiệu Tối Thắng Phúc, có vị quan mưu trí xử trị người phạm tội tử hình bằng cách đẩy cho voi say. Người phạm tội này dùng cà sa đỏ mặc kín nơi thân. Lúc voi say lấy vòi quấn quanh hai đùi tội nhân, dùng hết sức giơ lên định quật xuống đất, lúc đó voi chợt thấy phạm nhân có khoác cà sa. Thấy rồi liền sanh tâm thanh tịnh, để người ấy xuống đất, quì phục ở trước, khóc tạ lỗi, lại còn lấy vòi vuốt ve hai chân.

Phật bảo: Này Địa Tạng! Ông hãy xem, voi kia tuy thọ thân trong loài bàng sinh thấp kém, lúc thấy người khoác cà sa còn có thể bỏ đi, không tạo tội nghiệp, huống gì ở trong thế gian nơi đời vị lai có những hạng người ác trong giới quan thuộc, Sa-môn, Bà-la-môn, Trưởng giả, Chiên-đà-la vốn thực là ngu si, khởi kiêu mạn là thông minh, lấy lời quanh co dối gạt thế gian, nói: Ta là người cầu Đại thừa vô thượng ! Bọn họ là những kẻ hung ác ngu si không biết sợ, không quán xét thấy được quả báo của đời sau. Trong pháp của ta, nơi chỗ người xuất gia hoặc pháp khí, hoặc không phải là pháp khí, mà dùng vô số duyên xét tìm

lầm lỗi, như lấy lời nói thô ác trách phạt thân, ngăn cản chỗ thọ dụng của thân. Lại ngăn cấm nơi những việc thế tục, hoặc dòm ngó sự chậm trễ, hoặc xem sự thừa hành tìm lỗi lầm để ngăn cấm, như vậy cho đến muốn làm hại mệnh người. Những người như thế, đối với tất cả chư Phật Thế Tôn ba đời sinh lỗi lầm rất nặng đáng đọa địa ngục lớn A-tỳ bị đốt cháy liên tục, diệt hết thiện căn, và tất cả người trí thường lìa xa.

Luận Đại Thừa Bảo Yếu Nghĩa - Quyển 5

LUẬN ĐẠI THỪA BẢO YẾU NGHĨA

QUYỂN 5

Như Kinh Địa Tạng nói: Lại nữa, hoặc có kẻ hung ác thuộc giới Sát-đế-lợi cho đến giới Trưởng giả, đối với những nơi chùa chiền, tăng phòng, vườn rừng, đài gác, ruộng đất, tài sản, vật dụng người hầu, quần áo, ăn uống, đồ nằm thuốc men, cây hoa quả cây hương, cây có bóng mát v.v… cho đến mọi loại đồ dùng được tạo lập hoặc sắm sửa cho Tăng chúng bốn phương mà tự mình xâm đoạt, hoặc bảo người xâm đoạt, để mình sử dụng hay cho người khác thọ dụng, đối với người xuất gia trong giáo pháp của ta, hoặc sinh tức giận mắng nhiếc ngăn cản, khinh chê, làm chướng nạn nơi chánh pháp, hoặc gây nhiễu loạn cho Pháp sư, những lỗi trên là lỗi cực lớn đối với chư Phật ba đời, cho đến tất cả người trí xa lánh.

Tiếp nữa, cũng trong kinh Địa Tạng Đức Thế Tôn dạy:

Các vị đại Bồ-tát đạt được pháp nhẫn nên thọ pháp Quán đảnh của hàng Sát-đế-lợi vương và thọ dụng giàu vui. Ta nói là được.

Bồ-tát Kim Cang Tạng thưa với Phật: Thưa Thế Tôn ! Nếu không phải Bồ-tát chứng đắc pháp nhẫn mà thọ pháp Quán đảnh của hàng Sát-đế-lợi vương thì phải đọa vào những nẻo ác nào?

Phật dạy: Này Kim cang Tạng! Nếu không phải là Bồ-tát đạt được pháp nhẫn, chỉ tu tập mười nghiệp thiện mà thọ pháp Quản đảnh của hàng Sát-đế-lợi vương, ta cũng cho là được.

Bồ-tát Kim Cang Tạng thưa với Phật: Thưa Thế Tôn! Nếu không phải là Bồ-tát đạt được pháp nhẫn, cũng không tu mười nghiệp thiện, mà là những kẻ hung ác Sát-đế-lợi, Chiên-đà-la, đối với giáo pháp sâu xa của Đức Thế Tôn làm giảm mất, thì bị đọa vào địa ngục lớn A-tỳ. Những kẻ ấy làm thế nào để được giải thoát?

Phật dạy: Này Thiện nam! Người thọ pháp Quán đảnh của hàng Sát-đế-lợi vương, nếu mặc áo giáp tín lực kiên cố, rộng sinh tịnh tín nơi

Tam bảo, thì đối với pháp xuất ly của ba thừa không sinh hủy báng, cho đến một bài kệ bốn câu cũng không xem nhẹ, không nhiễu loạn đối với kẻ trì giới hay phá giới, cho đến những người chỉ xuống tóc đắp y không thọ tịnh giới, trong chúng Tỳ-kheo cũng không gây rối loạn. Tất cả vật dụng của chúng Tăng hoặc của riêng từng người, hết thảy đều không xâm phạm, cản ngăn, thường nghe nhân chánh pháp xuất ly của ba thừa, theo chỗ nghe nhận mà tu tập tùy theo sức mình, thường gần gũi các Tỳ-kheo, nguyện lực vững chắc không khởi tâm chống trái, chỉ dạy trao pháp Đại thừa cho các loại hữu tình, khiến hướng vào, an trụ nơi pháp ấy. Nếu đầy đủ các tướng như vậy, thì đáng thọ pháp Quản đảnh của hàng Sát-đế-lợi vương, nên thọ phúc lạc rộng lớn, thọ dụng mà không bị lui sụt. Chư Phật đời trước đều chấp thuận, và nay ta cũng chấp thuận điều này.

Lại nữa trong kinh ấy nói: Nếu có hàng Sát-đế-lợi chân thiện, cho đến Trưởng giả chân thiện, đời hiện tại hay đời sau, cho đến sau năm trăm năm lúc pháp sắp diệt, hoặc tự mình, hoặc do người khác, đều làm hộ vệ trong giáo pháp thanh tịnh của Phật, giữ gìn kiên cố, lại an trụ nơi thừa Thanh văn, thừa Duyên giác và Đại thừa. Những chúng sanh tu đầy đủ tịnh giới đức rộng lớn hoặc là pháp khí, hoặc là không phải là pháp khí cho đến chỉ xuống tóc đắp y đều được bảo vệ. Lại hộ trì chùa tháp và những vật hệ thuộc, tất cả khiến không bị xâm đoạt. Hoặc mình thọ dụng hoặc người thọ dụng, có người xâm đoạt liền ngăn cấm. Như vậy lượng phước là vô số vô lượng, không có giới hạn.

Lúc ấy, trong pháp hội, tất cả từ Thiên chủ cho đến Chúa quỷ Tất- xá-tả đều nói: Thưa Thế Tôn! Nếu có Sát-đế-lợi vương chân thiện cho đến Trưởng giả chân thiện, đầy đủ công đức như vậy, chúng con đều tạo mọi sự hộ trì và khiến có đầy đủ mười sự tăng trưởng. Mười sự đó là:

Một là: Tăng trưởng thọ mạng.

Hai là: Tăng trưởng thêm sự không nạn.

Ba là: Tăng trưởng sự không bệnh.

Bốn là: Tăng trưởng quyến thuộc.

Năm là: Tăng trưởng tài sản.

Sáu là: Tăng trưởng vật dụng cần thiết.

Bảy là: Tăng trưởng sự tự tại.

Tám là: Tăng trưởng danh xưng.

Chín là: Tăng trưởng, bạn lành.

Mười là: Tăng trưởng trí tuệ.

Chúng con cùng quyến thuộc bảo vệ vị Sát-đế-lợi vương ấy và

cả đất nước. Có mười pháp khiến nên xa lìa để được bảo vệ. Mười loại là:

Một là: Chiến tranh với nước khác.

Hai là: Chiến tranh trong nước.

Ba là: Những người tạo nghiệp tội.

Bốn là: Những người sát hại.

Năm là: Mưa trái thời.

Sáu là: Gió dữ, nóng bạo.

Bảy là: Tinh tú xấu ác

Tám là: Đói kém.

Chín là: Chết yểu bệnh dịch.

Mười là: Tà kiến.

Trong Kinh Nguyệt Đăng Tam Muội nói: Phật dạy: Nếu các Thiên, Long, cùng Dạ-xoa v.v… làm người hộ trì trong giáo pháp Ta, thì đó là những thí chủ lớn, khiến pháp nhãn của Ta trụ lâu dài, khiến hạt giống Tam bảo không dứt mất. Những người con từ nơi miệng của Ta sinh ra, theo pháp hóa sinh ra, đó là Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Cư sĩ nam nữ và những thiện nam thiện nữ tịnh tín vì pháp Thắng nghĩa đế cho đến cầu đạo quả Bồ-đề vô thượng, tất cả đều được hộ trì. Nay ta phó chúc nơi các ông, những vị Thiên Long, Dạ-xoa, những thí chủ lớn và các bậc Bồ-tát Ma-ha-tát trong Hiền kiếp như Bồ-tát Từ Thị v.v… như lời truyền dạy của Ta đều nên tạo sự hộ trì.

Nếu người muốn an trụ tu hành chánh pháp, tức được tâm thiện. Làm thế nào đạt được tâm thiện? Như kinh Bảo Vân nói: Bậc Bồ-tát được tâm thiện, thế nào gọi là tâm thiện? Đó là nếu nơi thân tâm có thể xả ly, tức được tâm thiện. Nên sinh tâm như vậy và quán xét kỹ xem pháp nào là chỗ hành của tâm ta, và lấy cái gì để gọi là thiện? Nếu tâm hành thiện tức tâm vui thanh tịnh, do tâm vui tức là hành thiện, nên có thể xả bỏ nhiều loại, có thể khởi nhiều ý xét về pháp không thiện rồi dứt trừ hết.

Kinh A-xà-thế nói: Các bậc Bồ-tát không nên sinh tâm như thế. Nếu tâm có chỗ sinh tức để các loại ma có chỗ lợi dụng, chư Phật Như Lai cũng không thích muốn, bậc Hiền Thánh cũng không sinh tâm mừng từ nơi gốc thiện phân chia ra rồi giảm mất. Nếu tâm sinh mà không có chỗ sinh thì ma ác không có chỗ lợi dụng, chư Phật Như Lai cũng đều vui thích. Tâm bậc Hiền Thánh vui là phần của gốc thiện cũng không giảm mất. Nếu tu hành như thế tất có thể sinh tâm ở tất cả nơi, sinh tâm chuyển pháp luân giảng nói pháp mà không bị tạp loạn.

Kinh Khai Phát Nội Tâm nói: Phật dạy: Này Từ Thị! Nếu các Tỳ- kheo có chỗ nói tạp loạn, tuy nghe học nhiều mà lại sinh kiêu mạn, sai lầm, mê say, quên mất, nội tâm tán loạn nên không chuyên chú. Tâm dua nịnh quanh co ấy nối tiếp sinh khởi, xa rời Xa-ma-tha (chỉ) Tỳ-bát- xá-na (quán) không được người tôn trọng, Thiên Long, Dạ-xoa cũng không tùy thuận, tuy là tu chính hạnh nhưng không được thành tựu. Nếu đối với chỗ hành, tất cả đều không có chỗ thủ đắc, đó là chính hạnh. Nếu muốn biết rõ chỗ chính hạnh tức phải siêng năng tu tập, nghe nhiều và tọa thiền.

Lại nữa, trong kinh kia còn nói như vầy: Nếu có bậc Bồ-tát siêng năng tu thắng hạnh, làm tổng lĩnh, xây tháp đẹp bằng bảy báu khắp cả tam thiện đại thiên thế giới, thì Ta cũng không chấp thuận. Nhưng nếu có người nghe nhận chánh pháp từ một bài kệ gồm bốn câu tương ưng với Bát-nhã Ba-la-mật, Ta sẽ tôn trọng khen ngợi người này. Vì sao vậy? Vì đa văn có khả năng sinh Bồ-đề của chư Phật, lại từ thế gian không chấp giữ tham vướng mà sinh. Nếu có bậc Bồ-tát siêng năng tu thắng hạnh là tổng lĩnh, nên vì người thuyết pháp giảng đạo. Bậc Bồ-tát với những giảng dạy khiến người chấp chặt nơi pháp không còn chấp chặt, thâu được lượng phúc rộng lớn vô lượng và tiêu tan nghiệp chướng.

Này Từ Thị! Giả sử hết cõi Diêm-phù-đề các Bồ-tát đều siêng năng tu thắng hạnh làm tổng lĩnh, thì những Bồ-tát ấy nếu siêng năng tu một hạnh, thuyết pháp giảng nói truyền trao mới là chỗ thừa sự cúng dường.

Lại nữa, nếu cả cõi Diêm-phù-đề các Bồ-tát đều siêng tu, thuyết pháp giảng truyền, thì Bồ-tát siêng tu một hạnh, tọa thiền mới là chỗ thừa sự cúng dường. Nếu được như vậy, Phật sẽ chấp thuận và cũng tùy hỷ. Vì sao vậy? Vì sự nghiệp trí tuệ khó hành bậc nhất là tối cao tối thắng trong ba cõi. Lại nữa tuyên thuyết hạnh trì chánh pháp, như Kinh Bảo Tích nói: Phật dạy: Này Ca-diếp! Ví như có một chủ buôn muốn ra biển lớn tìm vật báu vô giá, trước phải xem xét về thuyền bè vững chắc, cho đến chỗ có châu báu rồi lúc quay về nhà mình. Này Ca-diếp! Đại Bồ-tát cũng như vậy. Muốn vào biển Nhất thiết trí, trước phải quán sát siêng tu sáu Ba-la-mật, cho đến khi vượt qua tất cả địa vị ngu phu, phàm tục, Thanh văn, Duyên giác, sau cùng trụ nơi quả vị Phật.

Kinh A-Xà-Thế nói: Phật dạy: Đại vương! Gốc rễ của tâm Nhất thiết trí không dứt đoạn, Gốc rễ như vậy phải nhắc nhở siêng năng chỉ dạy tinh tiến, bố thí không chán đủ lấy đó để hồi hướng về trí Nhất thiết

trí. Trì giới không ngừng dứt, để hồi hướng tất cả hữu tình, nhẫn nhục không ngừng dứt để cầu sắc tướng Phật. Tinh tiến không ngừng dứt để siêng năng tu tập thiện căn. Thiền định không ngừng dứt để tương ưng với sở duyên. Trí tuệ không ngừng dứt để khéo phân biệt tất cả các xứ. Vì làm lợi pháp, nên an vui, giàu có, sống lâu ở tất cả nơi đều không có lỗi. Còn người tu chính hạnh cần khởi tâm bình đẳng đối với tất cả loài hữu tình.

Như Kinh Nguyệt Đăng Tam Muội nói: Phật dạy: Đồng tử! Bậc đại Bồ-tát nên đầy đủ một pháp. Người thành tựu công đức này tức chóng chứng đắc đạo quả Bồ-đề vô thượng. Thế nào là một pháp?

Đồng tử! Nghĩa là Đại Bồ-tát khởi tâm bình đẳng đối với tất cả loài hữu tình, khởi tâm lợi ích, tâm không chướng ngại, tâm không độc. Đó là một pháp. Nếu muốn tu hạnh chánh pháp nên cần xả bỏ những sự về lợi dưỡng.

Kinh Khai Phát Nội Tâm nói: Nên quán xét suy nghĩ những lợi dưỡng, vì sự vướng víu của lợi dưỡng làm mất chánh niệm, lúc tánh si nổi lên thì chỉ thành tựu về lợi cho mình. Lúc tánh dua nịnh dối quanh khởi lên thì không thuận theo lời dạy nhắc nhở của chư Phật. Lúc tánh ngã mạn cao ngạo khởi lên chỉ hoàn toàn chỉ vì gốc rễ hiểm ác.

Những loại như vậy đều làm hư hoại thiện căn. Người trí nên xem xét suy nghĩ về lợi dưỡng. Tuy hiện tại đang hưởng thấy có chỗ được nhưng quả lợi nơi đời sau đều không, vô lượng thiền định thảy đều xa lìa, sẽ đọa vào chốn địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh.

Người trí nên nghĩ xét về sự lợi dưỡng cũng như nước chảy trôi mãi không dứt. Xét nghĩ như vậy rồi liền sinh tâm ít muốn biết đủ.

Kinh Tạp A Hàm nói: Ví như có một bầy dê câm đi vòng quanh cây Ni-câu-luật-đà, trong bầy có một con dê câm một mình đi đến chỗ bầy nai trong núi, nơi người chăn nai ở, đến trước bầy nai ngúc ngắc đầu rồi quì xuống để xin ăn, cầu được giúp đỡ. Như vậy lúc trở về, những con dê khác sẽ khinh chê. Đây có hạng Tỳ-kheo ngã mạn, ca tụng sư lợi dưỡng cũng lại như vậy, khởi tâm không chán, rời khỏi chúng Tăng, vì miếng ăn mà một mình vào xóm làng thành ấp lần lượt khất thực cầu sự mời đón, được thức ăn tối thượng thanh tịnh, tự chia phần ăn rồi mang thức ăn về chỗ các Tỳ-kheo nói với họ: Các Tôn giả! Hôm nay, tội thọ nhận sự cúng dường tại nhà bạch y, được một bữa ăn rất mực thanh tịnh, nay tôi có thức ăn. Đây là pháp ăn lớn, đây là pháp xả, vị nào muốn ăn cứ tùy ý. Nói như vậy xong, trong chúng có Tỳ-kheo trẻ đều sinh tâm khinh mạn. Người trí nên biết: Người nói những lời thô thiển xấu xa như

vậy đều là do những sự lợi dưỡng, như trong kinh đã nói rộng. Ở đây làm sao lìa tránh hai pháp dua nịnh, dối trá.

Kinh Vô Nhiệt Não nói: Có hai loại pháp chướng ngại cho tâm Nhất thiết trí, đó là: Dua nịnh, và dối trá.

Có hai pháp không làm chướng ngại: Một là chính trực, hai là không dua nịnh. Muốn thành tựu được các chính hạnh thường nên gần gũi các bậc thiện tri thức. Nhờ thiện tri thức mà thành tựu chính hạnh.

Trong những kinh nào nói điều này? Như Kinh Thắng Sinh Thắng Man Giải Thoát nói: Các bậc đại Bồ-tát nhờ nơi thiện tri thức mà lưu xuất tất cả pháp hành của Bồ-tát. Thiện tri thức có uy lực lớn, nên có thể làm thành tựu viên mãn bậc Bồ-tát. Thiện tri thức có thể sinh khởi tất cả thiện căn của Bồ-tát. Thiện tri thức có thể kết tập khắp tất cả chỗ hành trì, tu học của bậc Bồ-tát. Thiện tri thức là gốc rễ, có thể khiến tâm nhiễm của Bồ-tát trở thành thanh tịnh. Thiện tri thức có thể giữ gìn, làm tăng trưởng tất cả lượng phúc. Thiện tri thức là chỗ đáng yêu thích để thâu đạt tất cả Bồ-đề của Phật. Thiện tri thức có thể thâu giữ khiến các Bồ-tát không rơi vào cõi ác, không thoái chuyển nơi Đại thừa, không ra ngoài chốn học của Bồ-tát. Vượt ra ngoài lãnh vực của hàng phàm phu ngu dốt và cũng không xả bỏ pháp Thanh văn, Duyên giác mà còn tạo sự hộ trì. Thiện tri thức có thể khiến tất cả những kẻ mất đạo trở về chính đạo, với kẻ nghe chánh pháp thì khiến hiểu rõ, thâm nhập tất cả pháp của Phật. Thiện tri thức như mẹ, có thể khiến tất cả sinh nơi nhà Phật. Thiện tri thức như cha, rộng vì các loại hữu tình làm lợi ích về sự sống, tài sản. Thiện tri thức như mẹ nuôi, khéo giúp tất cả khiến xa rời tội nghiệp. Thiện tri thức như người đầy tớ lao nhọc, có thể vào biển sanh tử đầy phiền não để cứu hộ. Thiện tri thức như kẻ lái đò liên tục chở loài hữu tình đến chốn báu lớn trí Nhất thiết trí. Những người tu chánh hạnh, nếu muốn đến chỗ thiện tri thức nên nghĩ như vậy, khiến thân tâm được thanh tịnh, siêng năng dũng mãnh. Tâm phải như đất mới có thể gánh vác những gánh nặng. Tâm như nô bộc, tùy chỗ chỉ dạy khiến đều làm theo. Tâm ấy như con chó, thường cảnh giác sủa vang để ngăn, giữ. Phải quán thân mình như bệnh nhân, Thiện tri thức như thầy thuốc, pháp dạy như thuốc, hành theo điều chỉ dạy như trừ bệnh. Tưởng như vậy rồi, nhờ nơi thiện tri thức mà tâm sâu xa được thanh tịnh. Dựa theo chỗ chỉ dạy của thiện tri thức mà khéo tu hành, tức có thể tăng trưởng tất cả thiện căn. Cũng như tất cả cỏ thuốc, rừng cây đều nương dựa vào núi Tuyết, nương dựa vào thiện tri thức cũng lại như vậy, có thể thành tựu tất cả các pháp Phật, thành pháp khí lớn. Lại cũng

như tất cả dòng sông đều qui về biển lớn, bậc Bồ-tát cũng do nơi thiện tri thức, theo đó mà xuất sinh, tức được thành tựu viên mãn tất cả pháp hạnh của Bồ-tát và tất cả pháp Phật.

Như Kinh Bảo Tích nói: Phật dạy: Này Ca-diếp! Như người đi thuyền vào biển lớn, giữa dòng bỗng nhiên thuyền bị hư hoại. Lúc đó, hoặc nương tựa nơi một mảnh ván hoặc cây cột nào còn lại, theo đấy mà được đến bờ yên ổn. Ca-diếp! Thuyền tâm Nhất thiết trí của thừa Bồ-tát cũng lại như vậy, bỗng nhiên giữa dòng bị mất pháp của Bồ-tát thừa, nếu gặp thiện tri thức và nương dựa theo thiện tri thức tức lại được tâm Nhất thiết trí, dựa các pháp Ba-la-mật-đa chở đi cho đến bến bờ pháp giới.

Này Ca-diếp! Có được pháp nơi đạo quả Bồ-đề vô thượng là thảy đều nương vào thiện tri thức. Do đó, sự cúng dường, thừa sự nơi thiện tri thức là tối thượng, dù khi Phật tại thế, hay sau khi Phật nhập Niết-bàn cũng nên siêng năng thực hiện, thì được viên mãn vô lượng hành phước quả báo rốt ráo được thành tựu. Như Kinh Hoa Tích nói: Nếu thấy Như Lai hiện pháp Sư tử diệu dụng, thấy rồi liền phát tâm thanh tịnh và cúng dường. Lại sau khi Phật nhập Niết-bàn, thu giữ hạt xá-lợi dù nhỏ như hạt cải để cúng dường, như vậy chỗ được quả báo đều bằng nhau, trong đó cũng không có các thứ sai biệt.

Như Kinh Đại Bi nói: Phật dạy: Này A-nan! Nếu có người cúng dường khi ta hiện tiền, có một giá trị thế nào thì người cúng dường xá- lợi như hạt cải khi ta nhập Niết-bàn rồi cũng giá trị như vậy. Lại nếu có người tạo dựng bảo tháp, theo như trong giáo pháp của ta, cũng có giá trị như thế. Hoặc có người chỉ lấy một cành hoa tung rải trong không, để quán tưởng cúng dường chư Phật, ta nói người này từ thiện căn ấy cuối cùng sẽ chứng đắc quả đại Niết-bàn.

A-nan! Nói tóm lại, thấp cho đến trong loài bàng sinh, các loài hữu tình nếu biết tưởng niệm chư Phật, ta nói những hữu tình đó từ thiện căn ấy, rốt cùng cũng thành tựu quả đại Niết-bàn. A-nan! Ông quán nơi Phật Thế Tôn, những việc làm nào thực hiện là lớn nhất? Phát tâm thế nào là uy lực lớn? A-nan! Nếu một người chỉ có thể một lần xưng niệm Nam Mô Phật-đà-da, thì đó là thắng nghĩa. Vì sao? Nghĩa là Phật Thế Tôn đầy đủ danh xưng đại bất không. Nghĩa bất không này tức là Nam mô Phật-đà-da. Lấy một chút thiện căn dù cực ít, theo chư Như Lai thì cũng không hoại mất, thấp hơn cho đến một phát tâm thanh tịnh, tất cả tâm ấy cuối cùng đều chứng đắc Niết-bàn.

A-nan! Cũng như người câu cá muốn câu cá trong ao lớn, bèn thả

mồi câu trong nước. Cá bèn mon men lặn đến tìm ăn. Lúc đó ngư ông biết cá đã đến, lớp lớp vững vàng, từ từ sâu chắc, thâu dây theo cần. Đã được cá rồi trở về đất liền, tùy theo ý thích mà sử dụng. Tất cả các loài hữu tình trên thế gian cũng lại như vậy. Trước phát tâm thanh tịnh nơi Phật Thế Tôn, gieo trồng căn lành cho đến sinh khởi tịnh tín, vậy mà những hữu tình ấy sau lại làm ác, gây nghiệp chướng để sinh ở xứ nạn. Về sau mới gặp được Phật Thế Tôn, dùng trí Bồ-đề và dây câu bốn nhiếp cứu độ kẻ hữu tình ra khỏi dòng sinh tử, về bờ Niết-bàn.

Kinh Hải Long Vương Vấn nói: Phật dạy: Long chủ! Chư đại Bồ- tát nếu đầy đủ tám pháp thì thường được không lìa rời chư Phật. Tám pháp là gì?

Một là: Chỉ dạy quán ảnh tượng Phật.

Hai là: Thừa sự, nối tiếp lo việc Như Lai.

Ba là: Thường khen ngợi Như Lai.

Bốn là: Tạo hình tượng Phật.

Năm là: Chỉ dạy quán sắc tướng Phật.

Sáu là: Theo cõi của vị Phật nào, nghe xưng danh vị Phật ấy, tức ở trong cõi vị Phật đó phát sinh nguyện thù thắng.

Bảy là: Không sinh tâm thấp kém.

Tám là: Khởi tâm rộng lớn cầu trí tuệ Phật.

Như Kinh Bồ-Tát Tạng nói: Nếu có thể làm nghiêm tịnh tháp miếu của Như Lai thì sẽ đạt được bốn loại thệ nguyện tối thượng thanh tịnh. Bốn loại ấy là gì?

Một là: Đạt được thệ nguyện thanh tịnh nơi sắc tướng tối thượng.

Hai là: Thệ nguyện thanh tịnh đầy đủ các tướng tối thượng.

Ba là: Thệ nguyện thanh tịnh tu tập kiên cố tối thượng.

Bốn là: Thệ nguyện thanh tịnh tối thượng quán thấy Như Lai.

Kinh ấy cũng nói: Nếu ở nơi tháp miếu của Như Lai rải hoa, xoa hương để cúng dường, người này sẽ thu được tám loại pháp bất hoại. Tám loại ấy là gì?

Một là: Sắc tướng không hoại.

Hai là: Niềm vui không hoại.

Ba là: Quyến thuộc không hoại.

Bốn là: Tịnh giới không hoại.

Năm là: Đa văn không hoại.

Sáu là: Tịnh định không hoại.

Bảy là: Trí tuệ không hoại.

Tám là: Thệ nguyện không hoại.

Nếu người muốn tạo hình tượng Như Lai nên theo ý mà làm. Hoặc dùng đất, gỗ, sắt, đá, hoặc dùng ngà voi, vàng bạc, lưu ly, thủy tinh, ngọc châu đỏ, san hô, mã não, kha bối, các loại hương tốt, hoặc làm hình vẽ, hoặc khắc ảnh tượng trên gỗ trên tường đá, hoặc dùng giấy, tơ lụa thuê vẽ cắt làm thành. Hoặc tự mình làm mới, hoặc tu bổ hình tượng Như Lai hư cũ. Tạo những việc ấy, vào đời vị lai không sinh vào dòng họ thấp kém, không sinh trong dòng họ có nghiệp ác tà kiến, thân không bị tàn phế, thiếu khuyết. Như có người phạm đủ năm tội vô gián, có thể phát sinh tịnh tín nơi Như Lai, tạo dựng hình tượng Phật thì tội đọa địa ngục của người này chuyển nặng thành nhẹ, nơi pháp của ba thừa hoặc trong thừa khác mà được xuất ly. Như một người thân ô uế bất tịnh, nhưng nếu tắm gội các loại hương thơm thì mùi hôi bẩn phải tan bay không còn sót. Người phạm năm tội vô gián cũng như vậy. Do tạo dựng tượng Phật nên tội nghiệp được diệt sạch không còn sót. Hoặc là người hành mười nghiệp bất thiện nếu phát tâm tịnh tín đối với Như Lai thì tội nghiệp cũng tiêu hết. Như loại Tô bỏ vào trong lò lửa thì tất cả đều cháy. Ý nghĩa nghiệp tan không còn sót là như vậy. Huống gì một người có đầy đủ tâm Bồ-đề tối thắng và người xuất gia đầy đủ tịnh giới mà tạo dựng hình tượng Phật thì công đức ấy to lớn biết bao!

Luận Đại Thừa Bảo Yếu Nghĩa - Quyển 6

LUẬN ĐẠI THỪA BẢO YẾU NGHĨA

QUYỂN 6

Như Kinh Bảo Tích nói: Giả sử tất cả những hữu tình khắp trong ba cõi mỗi mỗi đều tạo lập tháp miếu Như Lai, hình dáng cao rõ như núi chúa Tu-di, rồi các hữu tình trải qua vô số hằng hà sa kiếp, mỗi mỗi đều cúng dường tôn trọng tháp và nếu có bậc Bồ-tát không rời tâm Nhất thiết trí, chỉ lấy một cành hoa để cúng dường tôn trọng tháp, thì lượng phúc của vị nầy hơn trước rất nhiều lần.

Kinh ấy lại nói: Giả sử tất cả chúng hữu tình trong tam thiên đại thiên thế giới đều trụ nơi Đại thừa, rồi sau đều thành Chuyển Luân Thánh Vương, những người ấy góp chứa dầu thơm như nước nơi biển lớn, tích chứa cỏ nhiên đăng nhiều như núi Tu-di, mỗi mỗi thắp sáng thành ngọn đèn sáng rộng lớn để cúng dường nơi tháp miếu Như Lai, và nếu có vị Bồ-tác xuất gia lấy một nhánh cỏ nhiên đăng, thấm một ít dầu đốt lên cúng dường nơi tháp Phật, thì vị này được lượng phước hơn người bố thí đèn sáng trước rất nhiều, lượng phước của người trước không được một phần trăm của vị này, cho đến phân ra thành số cực vi cũng không bằng một phần.

Lại nữa, những vị Chuyển Luân Thánh Vương kia, mỗi người đối với Phật và các Tỳ-kheo, đem cúng thí tất cả các vật thọ dụng an lạc, và nếu có vị Bồ-tát xuất gia, mang bát kuất thực, trước thí bớt cho người rồi sau mới ăn, thì vị này được lượng phước hơn lượng phước trước rất nhiều, rất lớn rộng. Lại nữa, nếu những Chuyển Luân Thánh Vương gom y phục đẹp số lượng như núi Tu-di để cúng thí Phật và chúng Tỳ- kheo, và nếu có một vị Bồ-tát xuất gia chỉ dùng ba y, hoặc cúng thí vị Bồ-tát có tâm mười tín, hoặc cúng thí Phật và các Tỳ-kheo, hoặc cúng thí tháp miếu Như Lai, thì lượng phước này rất là thù thắng so với lượng phước trước.

Lại nữa, những vị Chuyển Luân Thánh Vương kia, mỗi vị đều đem

bày biện hoa đẹp đầy khắp cõi Diêm-phù-đề rộng vì cúng dường các tháp miếu Như Lai. Nếu có Bồ-tát xuất gia chỉ lấy một cánh hoa cúng dường tháp miếu Như Lai, so với lượng phước vị này thâu được thì lượng phúc của người trước không bằng một phần trăm, cho đến cũng không bằng một phần của phần cực vi.

Kinh Thứ Đệ Xuất Sinh nói: Nên quán Bồ-tát có bốn loại hiền thiện đáng khen ngợi, ứng hợp với sự dạy bảo của Như Lai về cúng dường. Bốn điều ấy là gì?

Một là: Tự thực hiện bố thí cúng dường tối thượng và khiến các hữu tình cũng thực hiện thắng hạnh cúng dường như vậy.

Hai là: Siêng năng thành kính cúng dường chư Như Lai rồi lại làm vững chắc tâm đại Bồ-đề.

Ba là: Chiêm ngưỡng ba mươi hai tướng đại trượng phu như ở trước

mắt.

Bốn là: Gieo trồng thiện căn để được tăng trưởng thù thắng. Đó

là bốn pháp. Đó là thừa sự cúng dường tối thượng nơi các đức Phật Như Lai.

Kinh Hải Tuệ Vấn nói: Phật dạy: Này Hải Tuệ! Có ba thứ pháp là sự thừa sự cúng dường tối thượng Như Lai. Những gì là ba pháp?

Một là: Phát sinh tâm đại Bồ-đề.

Hai là: Thâu nhận chánh pháp của Như Lai.

Ba là: Rộng vì các hữu tình, khởi tâm đại bi.

Đây là những pháp hành cúng dường Thắng nghĩa.

Kinh Từ Thị Sư Tử Hống nói: Không có Phật có thể nghĩ tưởng quán xét, huống chi lại có Phật để có thể cúng dường sao? Có chỗ thủ đắc chăng? Không có điều này.

Ở đây, thế nào là cúng dường Phật?

Gọi là cúng dường chân thật, tức nên khởi tâm vô tưởng, vô tướng, không tác ý tâm, tâm sở, không tưởng Phật, không tưởng Pháp, không tưởng Chúng, không tưởng chúng sanh, không tưởng mình, người. Cúng dường mà khởi tâm như vậy, đó là cúng dường các đức Phật Như Lai một cách chân thật.

Kinh Bát nhã Ba-La-Mật nói: Phật dạy: Thiên chủ! Giả sử gom chứa Xá-lợi của Như Lai đầy khắp trong hằng hà sa số thế giới để trên sát tràng (phướn). Và có người chép viết kinh Bát-nhã Ba-la-mật-đa để dâng thí, trong hai phần ấy ông chọn phần nào?

Đế Thích thưa với Phật: Thưa Thế Tôn! Trong hai phần ấy, con chọn phần Bát-nhã Ba-la-mật-đa. Vì sao? Vì Bát-nhã Ba-la-mật-đa, có

thể sinh xá-lợi của Như Lai. Sự cúng dường người tu tập Bát nhã Ba-la- mật-đa tức là cúng dường Xá-lợi Như Lai.

Phật dạy: Đế Thích! Nếu các loại hữu tình tin hiểu về Niết-bàn như thật của Như Lai là rất khó được, thì Niết-bàn như thật của Như Lai trong đây nghĩa là gì? Rất nhiều kinh nói về điều ấy.

Như kinh Như Lai Hưng Hiển nói: Phật dạy: Phật tử! Nếu bậc Bồ-tát mong muốn hiểu rõ về Đại Niết-bàn của chư Phật Như Lai, nên lấy tuệ quán sát, trước hiểu rõ tánh nơi tự tánh của pháp. Tự tánh của pháp tức là nói chân như, thực tế, pháp giới hư không giới, cõi tự tánh thanh tịnh, cõi vô tướng, cõi tự tánh của ngã. Tự tánh của tất cả là như như Niết-bàn, nên biết rõ như vậy về Niết-bàn như thật của Như Lai. Vì sao? Phật tử! Các pháp xưa nay là như vậy, không sinh và không chỗ sinh. Do pháp xưa nay là như vậy không sinh, không chỗ sinh nên không có chút pháp nào có thể thủ đắc. Tuy nhiên, Phật Như Lai có chỗ sinh, chỉ vì tạo niềm an vui cho các loại hữu tình tương tục, nên biểu thị có sinh như vậy. Như Lai vào Niết-bàn, đó cũng vì loài hữu tình mệt mỏi chán ngán về sinh. Thực sự Như Lai vốn không sinh cũng không chỗ sinh và cũng không Niết-bàn. Chư Như Lai thường trụ nơi pháp giới.

Phật tử! Ví như vầng sáng mặt trời xuất hiện, chiếu sáng khắp tất cả thế giới. Trong các bình chứa nước thanh tịnh thấy được hình ảnh mặt trời sáng, không phải là vầng nhật đi khắp mọi nơi, đi vào trong bình nước mà có hình ảnh hiện. Nếu tất cả bình nước kia hoặc lúc bị vỡ, hoặc nước đục dơ, hoặc lúc nước cạn thì vầng mặt trời cũng không thấy trong bình. Nhưng hình ảnh mặt trời sáng không hiện rõ trong bình không phải là lỗi của mặt trời. Đó là do bình tịnh đó tự phá hủy.

Phật tử! Đức Như Lai cũng lại như vậy.

Pháp giới như vầng mặt trời lớn rộng sáng tỏ. Tùy trong pháp giới thường xuất hiện chiếu sáng rộng khắp thuận theo tất cả thế gian. Nếu tâm của các hữu tình thanh tịnh tương tục tức ảnh tượng Như Lai xuất hiện. Tất cả hữu tình tuy thường xem thấy ảnh tượng như vầng mặt trời của Như Lai nhưng không phải Như Lai đi đến tất cả chỗ, theo đó mà xuất hiện. Nếu các hữu tình kia cũng như bình nước vỡ, tâm không thanh tịnh, nghiệp phiền não tương tục như cũ, sẽ không thấy được ảnh tượng là vầng sáng mặt trời của Như Lai, các hữu tình ấy liền khởi nghĩ tưởng là Như Lai nhập Niết-bàn. Sự nhập Niết-bàn của Như Lai này không phải là lỗi của Như Lai, đó là vì thiện căn tương tục của các hữu tình bị hủy hoại. Hơn nữa, dùng pháp đại Niết-bàn có thể hóa độ được các hữu tình.

Do đó Đức Như Lai biểu hiện nhập Niết-bàn, nhưng chân thực thì Như Lai vô lai, vô khứ (không đến không đi) và cũng không chỗ trụ.

Phật tử! Ví như tất cả thế gian đều có đốt lửa, sau đó hoặc là riêng biệt ở một nước, một thành ấp, xóm làng lửa bị tắt, đấy không phải là khắp hết thảy thế gian, việc dùng lửa đều dứt. Phật tử! Như Lai cũng lại như vậy. Tận khắp tất cả thế giới tùy thuận thi hành, làm tất cả Phật sự, nếu trong các nước Phật khác, làm Phật sự xong rồi, hiển thị nhập Niết- bàn, thì không phải chư Phật ở tất cả thế giới đều nhập Niết-bàn. Cũng như bậc thầy huyễn thuật khéo học pháp huyễn, dùng sức của minh chú hiểu suốt tất cả trong tam thiên đại thiên thế giới, hiện thân làm những sự huyễn. Tất cả làng xóm thành ấp cõi nước đều hiển thị khắp, tùy sức huyễn hoặc trụ một kiếp hoặc nhiều kiếp. Nếu ở các làng xóm thành ấp nơi cõi nước khác làm sự huyễn xong, bèn tự ẩn thân tướng, không phải sự huyễn ở tất cả thế gian đều ẩn.

Phật tử! Như Lai cũng lại như vậy. Dùng vô lượng trí như huyễn khéo học trí tuệ phương tiện thù thắng sáng suốt, thị hiện tất cả pháp giới sự huyễn. Như Lai tùy hiện nhưng thân Như Lai rốt ráo an trụ, pháp giới và hư không giới tất cả loại hữu tình đều là sự nghiệp bình đẳng, riêng biệt nơi các cõi nước, tùy theo Phật sự đã làm xong bèn thị hiện nhập Niết-bàn, cũng không phải trong một cõi Phật nhập Niết-bàn, tất cả pháp giới Như Lai đều nhập Niết-bàn. Phật tử! Các bậc Bồ-tát nên biết như vậy Đại Niết-bàn của chư Phật Như Lai, chỗ biết nhiều vô lượng, rốt ráo không chấp trước. Pháp giới không có biên vực, cũng không có khoảng giữa. Tự tánh rộng lớn như hư không giới. Chân như không sinh, cũng không diệt, an trụ ở thực tế, tùy lúc dùng phương tiện thị hiện. Do đó nên biết, đừng sinh chán ngán tất cả thế gian, tùy theo hạnh nguyện trước mà tự an trụ. Tất cả thế gian, tất cả các cõi, các pháp thắng hạnh đều được thành tựu. Kinh Bát nhã Ba-la-mật-đa có nói: Đại Niết-bàn nghĩa là tự tánh “không” (không tự tánh).

Kinh Diệu Pháp Liên Hoa nói: Phật dạy: Này Ca-diếp! Nếu có thể hiểu rõ tỏ ngộ tánh bình đẳng của tất cả pháp, đó là đại Niết-bàn.

Kinh ấy cũng nói: Phật dạy: Này Thiện nam! Chỗ hành hóa của Như Lai đều đã làm xong. Thọ mệnh từ thành Phật đến nay đã dài lâu vô lượng. Như Lai thường trụ không nhập Niết-bàn, vì hóa độ các hữu tình nên thị hiện Niết-bàn. Vì sao? Vì nên dùng duyên như vậy mới thành thục chúng hữu tình.

Kinh Đại Bi nói: Phật dạy: Này Đại Phạm! Như vậy, nghiệp thế gian này dứt, phiền não dứt, khổ não dứt, duyên khổ dứt tắt, tịch nhiên

xuất ly. Đây là nói Niết-bàn. Đại Phạm! Trong đây không có người thấu rõ đó là Niết-bàn, tức là nghiệp phiền não dứt, tự tánh thanh tịnh hiển hiện. Phẩm Xuất Thế nói: Dùng phương tiện, chư Phật khai thị vô số pháp Niết-bàn.

Kinh Phạm Vương Vấn nói: Phạm vương thưa với Phật: Thưa Thế Tôn! Những bậc xuất gia đối với trong tất cả các tướng vốn ưa thích nếu có thể dừng dứt, thì đây gọi là Niết-bàn. Phật dạy: Đại Phạm! Điều này cùng làm duyên mà được thành lập.

Kinh Giác Trí Phương Quảng nói: Phật bảo: Này Đại-Mục-kiền- liên! Thời quá khứ có Phật hiệu là Danh Xưng Cao Hiển, ở cõi Phật ấy chỉ có chúng Thanh văn, lúc đó có một Tỳ-kheo quán các cảnh sở duyên, trụ ở hạnh Đại thừa. Người này từng ở chỗ vô số vô lượng đức Phật gieo trồng thiện căn, không thoái chuyển tâm Bồ-đề vô thượng, an trụ trong pháp Đại thừa vô thượng, muốn làm nghiêm tịnh vô số cõi Phật. Trong cõi Phật ấy không có hữu tình nào khác phát tâm Bồ-đề. Bấy giờ vị Tỳ-kheo nọ, tuy gieo trồng thiện căn rộng, nhưng trong pháp thâm sâu lại sinh tâm kiêu mạn. Do nhân duyên này nên sinh về cõi trời Trường thọ. Bấy giờ, Như Lai Danh Xưng Cao Hiển đã đến lúc làm Phật sự xong, ngài bèn quán sát tất cả cõi Phật xem trong cõi nào, giới hữu tình không làm Phật sự. Sau quán ngay cõi của ngài có một Tỳ-kheo trụ hạnh Đại thừa, đúng là pháp khí Bồ-đề, nhưng Tỳ-kheo ấy lại bị chướng nạn và sinh nơi cõi trời Trường Thọ, nên thân khí người ấy không thể khiến gieo trồng thiện căn Bồ-đề. Sau khi mệnh chung, người này phải bị đọa vào địa ngục lớn A-tỳ và cũng không thể gieo trồng thiện căn. Ra khỏi địa ngục, sinh vào cõi người lại bị câm điếc, phải làm dấu đưa tay chỉ vật, hoặc mượn duyên khác mới hiểu được sự. Lúc này, Đức Như Lai Danh Xưng Cao Hiển muốn hóa độ Tỳ-kheo này nên dùng phương tiện khéo léo trong sáu mươi ức đời, khó nhọc nhẫn nại để làm việc hóa độ, khiến được thành thục. Phật bảo: Đại-mục-kiền-liên! Ông hãy quán tâm của Phật Như Lai ấy, vì một hữu tình trải qua thời gian dài như vậy chịu bao lao khổ cho đến khi cơ duyên vị Tỳ-kheo nọ thành thục, an trụ ở bậc địa bất thoái chuyển.

Này Tôn giả Đại-mục-kiền-liên! Ý ông nghĩ sao, vị Như Lai Danh Xưng Cao Hiển lúc ấy là người khác lạ chăng? Nay chính là Như Lai Hiện Nhất Thiết Nghĩa. Còn vị Tỳ-kheo quán sát cảnh sở duyên thuở ấy tức Đức Như Lai Vô Lượng Quang.

Kinh Phụ Tử Hợp Tập, phẩm Tiên Hành nói: Phật dạy: Này Diệu Cát Tường! Thời quá khứ, trong sự luân hồi vô lượng A-tăng-kỳ, vô số

không thể tính toán, không có thời mở đầu, có vị Như Lai hiệu là Đế Tràng, trải qua hằng hà sa số thế giới cõi Phật, những loại hữu tình ở những cõi Phật ấy đều được năm việc vui. Hoặc có hữu tình được vui về ý muốn, hoặc được vui về lìa bỏ, hoặc được vui về thiền định, hoặc vui về Tam-ma-địa, hoặc được vui về đạo quả Bồ-đề vô thượng. Tuy các hữu tình ấy được thọ những điều vui, nhưng không ràng buộc, chấp giữ, ví như chim bay liệng trong không mà được tự tại. Những hữu tình được các sự vui cũng vậy đều không chấp trước. Bồ-tát Diệu Cát Tường thưa với Phật: Thưa Thế Tôn! Đức Như Lai Đế Tràng thời bấy giờ tức là Thế Tôn Thích-ca Mâu-ni.

Kinh Nhập Lăng Già có bài tụng:

Ta không quán tịch tĩnh

Cũng không khởi hành tướng

Lại không tâm phân biệt

Nên Ta chứng Niết-bàn.

Trong đây nên biết, đối với một thừa tin hiểu rất là khó được. Một thừa này trong các kinh đều nói. Kinh Diệu Pháp Liên Hoa nêu: Ta phát khởi một thừa vì hữu tình thuyết pháp, là nói Phật thừa không có hai, không có ba. Pháp ấy trong mười phương tất cả thế giới đều như vậy. Vì sao? Vì trong đời quá khứ, chư Phật Như Lai trong tất cả thế giới mười phương đều phát khởi nhất thừa vì hữu tình thuyết pháp, hoặc trong đời vị lai, chư Phật Như Lai trong tất cả thế giới mười phương phát khởi nhất thừa cũng vì hữu tình thuyết pháp. Nhất thừa đó là Phật thừa.

Do duyên này, mười phương thế giới không có hai thừa, có thể kiến lập, huống hồ là ba thừa.

Phẩm Chân Thực nói: Phật dạy: Này Diệu Cát Tường! Do nhân xưa kia nơi cảnh giới nhất thừa có thể đầy đủ, nay trong ba cõi Phật chỉ có pháp một thừa để xuất ly, mà không kiến lập hai thừa Thanh-văn và Duyên giác. Vì sao? Vì Như Lai đã lìa bỏ tất cả các loại nghĩ tưởng. Nếu có người nói: Hoặc Như Lai thuyết pháp Đại thừa, hoặc Như Lai thuyết giảng Thanh văn thừa, hoặc Như Lai thuyết giảng Duyên giác thừa, tức người này đối với Như Lai tâm không thanh tịnh, tâm không bình đẳng, tâm chấp trước.

Kinh Đại Bi nói: Phật dạy: Nếu Ta thuyết giảng có các loại nghĩ tưởng tức là tự sinh dối trá trong pháp. Nhưng Ta vì các hữu tình thuyết giảng các pháp, đều khiến đối với Bồ-đề mong muốn được pháp Đại thừa, thu gồm được Nhất thiết trí, khiến các hữu tình cùng đến bậc trí Nhất thiết trí. Do đó, không có phần vị thừa khác có thể kiến lập, cũng

không có các địa trong chỗ Ta kiến lập. Cũng không kiến lập Bổ-đặc- già-la. Cũng không kiến lập ít hạnh hoặc vô lượng hạnh. Cũng không có ba thừa có thể phân biệt, do không có tính phân biệt nhập môn Pháp giới. Chỉ vì thế tục đế nên khai thị dẫn dắt, dùng phương tiện mà nói. Với thắng nghĩa đế, chỉ có một pháp nhất thừa, không có hai.

Kinh Bát nhã Ba-La-Mật nói: Phật bảo: Thiên chủ! Nếu các Thiên tử chưa phát tâm cầu đạo quả Bồ-đề vô thượng, Ta sẽ khiến phát tâm cầu đạo quả Bồ-đề vô thượng. Nếu lại không thể quyết định phát tâm Bồ-đề, ta cũng khiến cho tùy hỷ phát tâm cầu đạo quả Bồ-đề vô thượng. Vì sao vậy? Các vị đó mãi ở trong vòng sinh tử nối tiếp không dứt. Ta không muốn phần thiện căn của các vị bị chìm mất, nên khiến có được chỗ chứng đắc trong pháp tối thắng.

Phẩm Hội của Đại Tập nói: “Một thừa thu nhiếp khắp tất cả thừa kia. Dùng một thừa gồm thâu các thừa” nên đồng qui về một lý phổ nhập pháp giới, tánh không phân biệt của pháp giới.

Kinh Tổng Trì Tự Tại Vương Vấn nói: Phật không dạy có các loại nghĩ tưởng. Nhưng Phật xuất thế, những chỗ tác sự đồng một vị pháp giới mà không chướng ngại, thâu nhận tất cả hữu tình. Tự thành Chánh giác rồi, lại khiến các hữu tình cũng giác ngộ thông suốt, sau nữa chuyển pháp luân vi diệu là pháp luân bất thoái chuyển. Ví như người thầy sửa ngọc báu, đối với các báu chỉ lấy lưu ly giả sắc, trước dùng nước tro lau rửa cho sạch, tiếp theo dùng lông đen trơn để lau sửa ngọc. Cố nhiên, người thầy sửa ngọc báu này trải qua bao mệt nhọc, sau dùng nước thịt và lụa màu nhiều lần chùi sửa. Lại dùng nước đại dược và loại áo mỏng, mềm lần lượt sửa tinh xảo. Rốt cùng thì trong suốt, mất giả sắc thành lưu ly thực.

Đức Như Lai cũng lại như vậy. Biết giới hữu tình vốn không thanh tịnh, bèn thuyết giảng pháp vô thường-khổ-vô ngã-bất tịnh, khiến giới hữu tình sinh chán lìa luân hồi. Sau dùng pháp Thánh, phương tiện điều phục dẫn dắt. Như Lai cũng không có lúc nào sinh chút mệt mỏi. Sau cùng thuyết giảng pháp không, vô tướng, vô nguyện, khiến họ mở mắt Như Lai giác ngộ.

Đức Như Lai vẫn không hề có lúc sinh mệt mỏi. Sau thuyết giảng Pháp luân bất thoái chuyển và ba luân thanh tịnh để dẫn đường hữu tình vào trong cảnh giới của Như lai, bình đẳng vượt qua vô số tánh nhân, cùng chứng pháp tánh thanh tịnh của Như Lai. Thuyết giảng này là vì cứu cánh của thế gian nhằm đạt được quả vô thượng.

Kinh A Duy Việt Trí nói: Luân bất thoái chuyển là bình đẳng. Chư

Phật nói pháp cũng bình đẳng, vì vậy vì loài hữu tình tin hiểu thấp kém không hiểu rõ pháp nhất thừa, Như Lai bèn xuất thế ở cõi Sa-bà năm uế trược, dùng phương tiện khéo léo vì những hữu tình kia kiến lập Phật sự, khiến thành tựu quả Phật.

Kinh Thắng Man Sư Tử Hống nói: Chư Phật Như lai theo phương tiện giảng nói pháp Niết-bàn này, từ trong ba thừa sinh ra các thừa, nhưng chỉ do pháp nhất thừa mới chứng được đạo quả Bồ-đề vô thượng.

Kinh Nhập Lăng Già nói: Các chủng tử của phiền não vào Tam- ma-địa, Tam-ma-bát-để, biết rõ như thật, trụ trong cõi vô lậu, lại vào trong cõi Thanh văn và Duyên giác vô lậu, thắng hạnh xuất thế thành tựu viên mãn, được pháp thân tự tại không nghĩ bàn. Vì hóa độ cho những hữu tình được thành tựu các hạnh thiện, nên Như Lai dùng phương tiện nói nhiều loại thừa.

Do vậy các Đức Như Lai ở trong các giới không những chỉ nói ba thừa mà còn nói các pháp thừa khác nữa.