Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Pháp Bảo (VBeta)Trang 27/27

Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Linh Sơn Đại Tạng › Bộ Luận

Đại Tập 111 · Bộ Luận I · Số 1628–1644

Dịch giả
Thích Tịnh Hạnh
Thông tin
Ghi trên sách: Sa Môn Thích Tịnh HạnhHội Văn Hóa Giáo Dục Linh Sơn Đài Bắc, 2000

Luận Lập Thế A Tỳ Đàm - Quyển 10 - Phẩm 25: Đại Tam Tai, Hỏa Tai

LUẬN LẬP THẾ A TỲ ĐÀM

QUYỂN 10

Phẩm 25: ĐẠI TAM TAI, HỎA TAI

Đức Phật Thế tôn nói: Tiểu kiếp đó gọi một kiếp. Hai mươi tiểu kiếp cũng gọi là một kiếp, bốn mươi tiểu kiếp cũng gọi là một kiếp, sáu mươi tiểu kiếp cũng gọi là một kiếp, tám mươi tiểu kiếp cũng gọi là một đại kiếp, vì cớ sao một tiểu kiếp gọi là một kiếp? Là lúc mà Tỳ khưu Đề Bà Đạt Đa, trụ trong địa ngục thọ quả báo nhiệt não, Đức Phật Thế Tôn nói: Trụ thọ một kiếp như vậy một tiểu kiếp gọi là một kiếp. Vì cớ sao hai mươi tiểu kiếp cũng gọi là một kiếp? Như cõi trời Phạm Tiên hành thiện, hai mươi tiểu kiếp gọi là một kiếp thọ lượng, các chúng trời ấy. Đức Phật nói trụ thọ một kiếp, như vậy hai mươi tiểu kiếp cũng gọi là một kiếp.

Vì cớ sao! Bốn mươi tiểu kiếp gọi là một kiếp, ví như cõi trời Phạm Chúng thọ lượng bốn mười tiểu kiếp. Đức Phật nói trụ thọ một kiếp, như vậy bốn mươi tiểu kiếp cũng gọi là một kiếp. Vì cớ sao! Sáu mươi tiểu kiếp gọi là một kiếp? Ví như cõi trời Đại Phạm Thiên thọ lượng sáu mươi tiểu kiếp. Đức Phật nói trụ thọ một kiếp, như vậy sáu mươi sáu mươi tiểu kiếp cũng gọi là một kiếp. Vì cớ sao! Tám mươi tiểu kiếp gọi là một đại kiếp? Đức Phật nói trong kiếp đó thế giới tán hoại; kiếp đó thế giới tán hoại rồi trụ lại, kiếp đó thế giới khởi lên thành, kiếp đó thế giới khởi thành rồi trụ lại. A-tăng-kỳ thời gian gọi là kiếp. Thế giới khởi thành A-tăng-kỳ thời gian gọi là kiếp. Thế giới khởi thành rồi trụ, tán hoại đó có ba nhân duyên. Một nhân hỏa lửa thiêu đốt nên tán hoại. Hai nhân vì nước nên tán hoại. Ba nhân vì gió tán hoại. Như vậy Đức Phật Thế tôn nói: Này các Tỳ khưu tán hoại có ba nguyên nhân. Một hỏa tán hoại. Hai nước nên tán hoại. Ba là gió nên tán hoại. Này các Tỳ khưu tán hoại trên đỉnh có ba. Một là cõi trời Thắng Biên

Quang. Hai là cõi trời Biến Tịnh. Ba là cõi trời Quảng Quả. Kế đến Đức Phật Thế Tôn nói: Này các Tỳ khưu tán hoại trên đỉnh cũng có ba loại. Một là cõi trời Thắng Biên Quang. Hai là cõi trời Biến Tịnh. Ba là cõi Trời Quảng Quả. Vì cớ sao! Cõi trời Thắng Biên Quang, đến cõi trời Biến Tịnh và cõi trời Quảng Quả là đảnh phải tán hoại? Này các Tỳ khưu lúc Hỏa Diệm tan hoại, tất cả chúng sanh cõi dưới cho đến thiền thứ hai sanh lên trời Thắng Biến Quang tán loạn, lúc Thủy Tai tán hoại thì tất cả chúng sanh cõi dưới cho đến tu Thiền thứ ba sanh lên trời Biến Tịnh tán loạn, lúc phong tai tán hoại, thì tất cả chúng sanh cõi dưới cho đến tu thiền, thứ tư sanh lên trời Quảng Quả tán loạn. Đức Phật nói: Hỏa tai tán hoại là do cõi trời Thắng Biến Quang tán hoại. Thuỷ tai tán hoại là do cõi trời Biến Tịnh tán hoại. Phong tai tán hoại là do cõi trời Quảng Quả tán hoại.

Lại nữa! Này các Tỳ khưu tán hoại đó có hai: Một là chúng sanh thế giới tán hoại, Hai đó là khí thế giới tán hoại. Trong mười tiểu kiếp đầu chúng sanh thế giới tán hoại, mười tiểu kiếp sau khí thế giới tán hoại. Đức Phật bảo! Này các Tỳ khưu, tán hoại đó lúc ban đầu khởi lên là cõi trời Thắng Biến Quang tán hoại nguyên nhân từ thiền, thứ hai, tất cả chúng sanh cõi Diêm-phù-đề lúc đó đều tán hoại. Thọ mạng tám mươi ngàn năm, người nữ bấy giờ năm trăm tuổi mới xuất giá lấy chồng. Bấy giờ, mọi người chỉ có bảy thứ bệnh. Gọi là đại tiểu tiện lợi, nóng, lạnh, lòng ham muốn, đói khát và già. Như vậy trong lúc đó tất cả quốc độ thịnh vượng an lạc không có oán tặc nhẫn đến trộm cướp các châu thổ, quận, huyện, ấp thôn, xóm người dân ấm no hạnh phúc, còn nghe những tiếng chim hót, gà gáy đều nghe rõ ràng, cày ruộng, gieo giống ít mà thu hoạch thật nhiều, là lúc mọi người thọ công dụng quả đời này ít, mà dùng đầy đủ nghiệp lành đời trước rất nhiều. Nhà cửa xe cộ, y phục, tiền tài, của báu, vật báu suốt đời vừa lòng, thỏa ý đầy đủ. Là lúc mà hai giới giảm mất. Một là giới sân hận. Hai là giới ý phiền não bức bách. Hai giới khởi mạnh lên: Một là không sân hận. Hai là ý không phiền não bức bách. Lúc ấy mọi người lìa mười điều ác, tu hành mười điều thiện, an tọa thọ vui, không chạy đi tìm cầu chỗ này, chỗ kia, hoặc là tụ tập ăn uống, hoặc là vào nhà nghỉ ngơi, hoặc là tụ tập một chỗ đông người, hoặc là vui chơi dưới gốc cây. Nói như vậy là truyền đi các nơi biện luận. Thuở xưa các người sinh vào kiếp ô trược, bởi ngũ dục trần tham dục làm tăng trưởng hoặc là cha mẹ, con cái đấu tranh với nhau; anh em, chị em, bạn bè, quyến thuộc tự đấu tranh, đánh cãi nhau, huống chi là người khác. Lúc đó mọi người khởi lên đấu tranh về sau

múa tay, hoặc là lấy ngói đá , hoặc lấy gậy mà đánh nhau, kế đến dùng dao gậy đánh nhau lan khắp sợ sệt khủng bố lẫn nhau, nhẫn đến sát hại lẫn nhau, bởi vậy nên ngũ trần khởi lên các món ác, vì vậy cho nên ngũ trần phải nên xả bỏ, như là oán ghét, trách mắng dục trần, các thứ hiển hiện, nói là lỗi lầm của ngũ trần. Lúc bấy giờ mọi người suy nghĩ về tai họa của ngũ trần và những quấy nhiễm của cõi dưới mà quan công đức vi diệu của định Kinh giác quán, tu tập nhị thiền sau khi xả bỏ thọ mạng sanh lên cõi trời Thắng Biến Quang, lúc đó chư thiên cõi Dục biến thân, giống như tê thu (?). Mỗi đêm ba thời du hành nơi cõi giới, truyền nói rằng: Thiện nam tử, thiện nữ nhơn, định không giác là diệu lạc nhất, là vui an lạc, cho nên các ông phải tu hành, trụ ở trong đây. Khi bấy giờ con người cứ mỗi đầu đêm và cuối đêm, nghe nói như vậy rất làm vui mừng, hớn hở, xả bỏ các việc tạp sự rồi, nhiếp tâm ngồi thiền, quán sát lỗi lầm của dục trần, quán định không giác quán có đại công đức, tức thời được nhị thiền, xả bỏ thọ mạng về sau sanh lên cõi trời Thắng Biến Thiên Quang. Khi bấy giờ có người thường làm cho người khác vui sướng, lấy đó làm sự nghiệp, hoặc là ca hát, hoặc là nhảy múa, cùng nhau ném, hoặc là luân phiên múa đao gậy, hoặc là đáng trống, thổi kèn, hoặc là hát xướng ca ngâm, lại khen ngợi tán tụng, hoặc là trang sức trên thân cho người khác. Như thế các người làm trò ca hát, ngâm vịnh truyền đi khắp, thuở xưa các người sanh vào kiếp đời ô trược, bởi, ngũ dục trần, tham dục tăng trưởng, cho nên hoặc cha mẹ, con cái cùng nhau đấu tranh, anh em chị em, thân bằng quyến thuộc tự cùng nhau đấu tranh đánh cãi nhau huống chi là người khác. Lúc bấy giờ mọi người khởi đấu tranh rồi về sau khoa tay múa chân hoặc là lấy ngói đá ném, hoặc là đánh nhau kế đến dùng dao gậy khủng bố lẫn nhau nhẫn đến sát hại nhau, nhân đây mà ngũ trần khởi lên các thứ ác, cho nên ngũ trần cần phải xả bỏ. Như thế oán ghét trách mắng dục trần, các thuyết nói rõ lỗi lầm của ngũ trần. Khi bấy giờ mọi người suy nghĩ về tai họa của ngũ trần và những quấy nhiễu, nơi cõi dưới, mà quán công đức vi diệu, của định không giác quán, sau khi tu tập nhị thiền xả bỏ thân mạng, sanh lên cõi trời Thắng Biến Quang. Lúc ấy các trời từ Thắng Biến Quang mà xuống hạ giới đi trong thế giới che ẩn thân hình tuyên lệnh nói rằng: Thiện nam tử thiện nữ nhơn, hãy quán sự tịch tĩnh diệu lạc của định không giác quán, cho nên các ông tu hành trụ trong đây. Khi đó, mọi người cứ đầu đêm đến cuối đêm, đều nghe trên trời nói, rồi hoan hỷ tụng tập khởi tâm tin ưa. Tất cả nhà cửa chỗ ở thôn ấp, châu quận nhẫn đến nhân dân ở quốc độ lớm đều, khởi tâm tinh tấn

quán sát lỗi lầm dục trần nơi hạ giới. Quán công đức nhị thiền tu tập nhị thiền. Khi xả bỏ thọ mạng về sau sanh lên cõi trời Thắng Biến Quang Thiện; Khi đó có ngoại đạo xuất gia theo, giáo hóa tất cả thôn ấp, nhà cửa châu quận, nhẫn đến nhân dân ở quốc độ lớn đều khiến cho xuất gia, lại có vô số quyến thuộc vây quanh, như thế thứ tự đi khắp các quốc độ để tuyên dương giáo pháp này tuyên nói đều tương ưng. Nói thuở xưa mọi người sanh trong đời kiếp ô trược bởi ngũ dụctrần, tham dục tăng trưởng, hoặc cha mẹ con cái cùng nhau đấu tranh, anh em, chị em, thân hữu quyến thuộc, tự đấu tranh đánh cãi nhau, huống chi người khác! Khi mọi người khởi đấu tranh rồi về sau mà múa tay hoặc lấy ngói đá, hoặc lấy gậy đánh, kế đến hoặc dùng dao gậy cùng nhau khủng bố, nhẫn đến sát hại lẫn nhau, nhân đây mà ngũ trần khởi lên các thứ ác. Vì vậy cho nên ngũ trần cần phải xả bỏ như vậy nên oán ghét trách mắng dục trần, nói rõ ra những tai họa của ngũ trần. Bấy giờ, mọi người suy nghĩ về tai họa của ngũ trần, sự quấy nhiễu của hạ giới, rồi quán công đức vi diệu, của định Kinh giác quán tu tập nhị thiền, xả bỏ thân mạng về sau sanh lên cõi trời Thắng Biến Quang. Lúc bấy giờ, chúng sanh ở địa ngục suy nghĩ: Ta thuở xưa làm các điều bất thiện gieo nghiệp ác xấu, vì vậy cho nên ta nay tới đây thọ khổ, do ý nầy cho nên không sanh sân hận oán giận, ngục tốt, chúng sanh trong địa ngục không sân giận, không bị ý phiền não bức bách. tự nhiên sanh trưởng tăng thêm đầy đủ thiện tâm. Do túc nghiệp, đời sau báo thiện nghiệp, khi xả bỏ địa ngục thọ sanh vào trong loài người. Tức là sanh trong loài người rồi suy nghĩ về tai họa của dục trần, mới quan sát công đức của Nhị thiền nên tu tập nhị thiền, sau khi xả bỏ thọ mạng về sau sanh vào cõi trời Thắng Biến Quang Thiên. Khi đó có chúng sanh đọa trong địa ngục, vẫn làm ngục tốt suy nghĩ rằng: Chúng ta nhân ác nghiệp của mình nên thọ sanh đến đây, các tội nhơ kia cũng nhân nghiệp ác nên đến đây thọ khổ. Ta nay cớ sao cứ khởi lên tàn hại chúng sanh khác, nghĩ thế rồi tức thì không sanh tâm sân hận, ý không phiền não bức bách, tự nhiên sanh tăng trưởng đầy đủ thiện tâm. Bởi do túc nghiệp, đời sau thọ nghiệp báo lành, xả bỏ thân mạng rồi được sanh trong loài người, sanh trong loài người rồi suy nghĩ về lỗi lầm của ngũ trần, quán công đức của nhị thiền, tu tập nhị thiền. Sau khi xả bỏ thọ mạng sanh lên cõi trời Thắng Biến Quang Thiên, khi ấy trong nước lại sản sinh ra loài chúng sanh thuộc loại rùa, ba ba, cá, rồng. Đều sanh từ tâm không ăn thịt lẫn nhau chỉ ăn rong rêu dưới nước và rau cỏ đất, tự nhiên chết đó mới nhận lấy ăn thịt. Bởi vì có thể

đói mà chết, không muốn hại kẻ khác để tự ăn thịt. Không sân hận, ý không phiền não bức bách khi bấy giờ sanh trưởng sanh các thiện tâm, sanh ra yêu thương, nhớ nghĩ. Bởi do túc nghiệp về sau thọ báo nghiệp lành, xả bỏ thân mạng đời sau sanh trong cõi người sanh trong cõi người rồi suy nghĩ ngũ trần mắc phải lỗi lầm và quấy nhiễu hạ giới. Mới quán vô giác quán định công đức vi diệu, rồi tu tập nhị thiền, xả bỏ thọ mạng về sau sanh lên cõi trời Thắng Biến Thiên. Lại có chúng sanh ở trên bờ, như sư tử hổ, lang, sói, báo, mèo, chồn, đều sanh từ tâm không ăn thịt lẫn nhau, khi đói đó là ăn cỏ non, khát uống nước suối sạch, có khi loại thú nào tự chết đó mới ăn thịt mà thôi. Thà có thể đói chết chớ không muốn sát hại loài khác tự cứu tế. Không sân giận, ý không phiền não bức bách, là lúc sanh ra các thiện tâm, sanh ra yêu thương nhớ nghĩ, do túc nghiệp đời sau thọ quả báo nghiệp lành. Xả bỏ thọ mạng về sau sanh trong loài người sanh trong loài người rồi suy nghĩ về lỗi lầm của ngũ trần và quấy nhiễu của hạ giới. Quán công đức vi diệu, của định không giác quán tu tập nhị thiền. Xả bỏ thọ mạng về sau sinh lên cõi trời Thắng Biến Quang. Tất cả chúng sanh trong đường quỷ đói lại khởi tâm yêu thương nhớ nghĩ, thảy đều sanh vào đường lành như trước đã nói. Xả bỏ thọ mạng về sau được sanh trong loài người, sinh trong loài người rồi suy nghĩ về lỗi lầm, của ngũ trần, quán định, không giác quán tu tập nhị thiền, xả bỏ thọ mạng về sau sanh lên cõi trời Thắng Biến Quang. Trong đường A-tu-la cũng lại như vậy. Lúc bấy giờ người Tây Cù-da-ni, ở nơi kia có nơi chốn để tu tập nhị thiền, nếu như ở chỗ kia tu tập đắc nhị thiền rồi theo chỗ kia để sanh lên cõi trời Thắng Biến Thiên Quang. Hoặc như đến cõi Diêm-phù-đề thọ sanh mà đắc nhị thiền đó, cũng được sanh lên cõi trời Thắng Biến Quang. Người Đông Tỳ-đề-ha, hoặc ở chỗ kia tu tập nhị thiền cũng từ chỗ kia sanh lên nhị thiền nơi cõi trời. Nếu như đến cõi Diêm-phù-đề tu tập nhị thiền cũng từ nơi đây sanh lên cõi trời thứ hai. Người Bắc Uất Đơn Việt xả bỏ thọ mạng về sau sanh cõi trời Lục dục. Hoặc là ở cõi trời tu tập nhị thiền được sanh lên nhị thiền, hoặc từ cõi trời Lục dục mà sanh vào cõi Diêm-phù-đề, tu tập nhị thiền cũng sanh về cõi trời Thắng Biến Quang. Lúc đó cõi trời Tứ Đại Thiên Vương, ba mươi ba cõi trời. Dạ Ma Thiên, cõi trời Đâu Suất Đà, cõi trời Hoá Lạc, cõi trời Tha Hoá Tự Tại, cõi trời Phạm Tiên Hành, cõi trời Phạm Chúng, hoặc ở các cõi trời này tu tập nhị thiền. Xả bỏ thọ mạng rồi sanh lên cõi trời thắng Biến Quang; hoặc từ cõi trời đến sanh vào cõi Diêm-phù-đề. Tu tập nhị thiền, cũng được sanh về cõi trời Thắng Biến Quang. Này các Tỳ khưu lúc đó tất cả Địa-ngục đều trống

rổng, tất cả súc sanh cũng đều trống không, tất cả quỷ thần cũng lại trống rổng. Tất cả A-tu-la cũng lại trống rổng. Tây Cù-da-ni. Nam Diêm-phù-đề, Đông Tỳ-đề-ha, Bắc Uất-đơn-việt lại cũng đều trống rổng, cõi trời Tứ thiên vương, ba mươi ba cõi, trời Dạ Ma Thiên, Hóa Lạc Thiên-Tha hóa tự tại thiên, Phạm Tiên hành thiên. Phạm chúng thiên, cũng đều trống rổng. Đó là lúc trong một ngàn thế giới, tất cả chúng sanh thảy đều trống rỗng hết sạch, chỉ còn cõi trời Đại Phạm Vương. Bởi nhân duyên như vậy rồi thứ tự tất cả chúng sanh trong thế giới đều tán hoại hết. Như vậy trong lúc đó mười tiểu kiếp đã trãi qua.

Này các Tỳ khưu khi khí thế giới thứ hai tán hoại, tiếp tục tứ đại tán hoại hỏa tai tán hoại. Trong lúc đó thời tiết rất lâu, trời không mưa xuống một giọt, cũng không rơi xuống vì lâu quá không mưa trong cõi Diêm phù đề mộng mạ, cây cối, cỏ thuốc, tất cả hạt giống đồng một lúc héo khô hết, thứ tự thiêu đốt hết sạch không mọc lên được.

Này các Tỳ khưu, tất cả các pháp hữu vi là vô thường, như vậy không thường còn, như vậy, là chỗ không an ổn ngắn ngũi, bức xúc biến đổi, phá hoại, chẳng có thể cứu tế được, chẳng phải chỗ thật để nương tựa vào, chẳng phải chỗ để che chở. Này các Tỳ khưu vì nghĩa lý ấy, cho nên pháp hữu vi rất nhàm chán, nên phải xa lìa ham muốn nên phải xả bỏ. Này các Tỳ khưu! Qua thời gian rất lâu, lúc ấy có mặt trời thứ hai xuất hiện, tỏa nhiệt và ánh sáng gấp bội ngày xưa. Do có thêm mặt trời này nên trong cõi Diêm phù đề tất cả ao nước và sông ngòi nhỏ, đều cạn kiệt, đến một giọt cũng không có. Này các Tỳ khưu! Tất cả các pháp hữu vi là vô thường như vậy đó, đủ như trước đã nói. Bởi thế nên phải xả bỏ, xa lìa. Này các Tỳ khưu! Qua thời gian rất lâu, lúc ấy có mặt trời thứ ba, xuất hiện, tỏa nhiệt chiếu sáng tăng gấp đôi so với mặt trời thứ hai, do mặt trời này, cho nên trong cõi Diêm phù đề, những sông lớn sâu, hồ sâu, lại cũng đều cạn kiệt hết một giọt nước cũng không còn. Này các Tỳ khưu! Tất cả các pháp hữu vi là vô thường như vậy, đầy đủ như trước đã nói. Bởi vậy cần phải xả bỏ, cần phải xa lìa này các Tỳ khưu! Qua thời gian rất lâu lại xuất hiện mặt trời thứ tư, tỏa nhiệt và ánh sáng ở thế gian gấp đôi mặt trời thứ ba, do có mặt trời này cho nên trong cõi Diêm-phù-đề, ao nước A Na Bà Đạt, ao mạn Đà Kỳ Ni, sông giữa rừng Thất Lâm và bốn sông lớn như là các chỗ rất lớn, rất sâu nước chảy cuồn cuộn cùng với biển tương hợp cũng đều cạn kiệt, đến nổi một giọt nước cũng không có. Này các Tỳ khưu. Tất cả các pháp hữu vi là vô thường như vậy, đầy đủ như trước đã nói. Cho đến ta phải xả bỏ xa lìa. Này các Tỳ khưu qua thời gian rất lâu, lần lượt lại có

mặt trời thứ năm, xuất hiện ở nơi đời, tỏa nhiệt, ánh sáng tăng gấp đôi mặt trời thứ tư. Do có ngày này cho nên nước trong và ngoài biển giảm một trăm do tuần, kế đến giảm hai trăm, ba trăm, bốn trăm, cho đến một ngàn do tuần, nước trong biển giảm như thế, kế đến lại tổn giảm, hai ngàn, ba ngàn, bốn ngàn, nhẫn đến một vạn, giảm đến hai vạn; cho đến sáu vạn do tuần, cho đến thủy giới giảm hết. Này các Tỳ khưu, như vậy có lúc nước biển còn lại sâu đến bảy đa-la, hoặc sáu đa-la, hoặc năm đa-la, hoặc bốn, hoặc ba, hoặc hai, hoặc sâu một đa la. Này các Tỳ khưu, như vậy có lúc nước biển còn lại một biển nước, sâu bảy tầm kế đến giảm còn một tầm. Này các Tỳ khưu! Như vậy có lúc nước biển vừa bằng người đứng ngang cổ, hoặc dưới nách, hoặc ngang ngực, lưng, bụng, đầu gối, rồi tới cổ chân.

Này các Tỳ khưu. Như vậy, có lúc nước biển còn lại không bằng một lóng tay. Này các Tỳ khưu. Tất cả pháp hữu vi là vô thường như vậy, đầy đủ như trước đã nói, cho đến nên phái xả bỏ. Này các Tỳ khưu! Qua thời gian rất lâu kế đến có mặt trời thứ sáu xuất hiện tỏa nhiệt ánh sáng gấp đôi ngày thứ năm; do có mặt trời này nên thế giới đại địa, trong ngoài biển lớn và núi vua Tu di, lúc ban đầu xuất ra khói rồi tụ lại che phủ khắp giống như trong lò gốm sứ, ban đầu hum ra khói, khói tụ lại chỗ che phủ cả đại địa, biển lớn và núi Tu di, bởi do mặt trời thứ sáu mà các nơi tụ lại che phủ cũng lại như vậy, các Tỳ khưu tất cả các pháp hữu vi đều vô thường như vậy, đầy đủ như trước đã nói, cho đến nên phải xả bỏ. Này các Tỳ khưu! Qua thời gian rất lâu, tiếp có mặt trời thứ bảy xuất hiện, ở thế gian tỏa nhiệt tăng gấp đôi mặt trời thứ sáu. Do có ngày này cho nên thế giới đại địa, trong ngoài biển lớn và núi Tu Di vương đều phát ra lửa hỏa diệm, rỗng suốt, thông thành một đống lửa trãi qua thời gian rất lâu dài đình trụ lại mà không dứt. Này các Tỳ khưu! Núi Tu Di vương, ấy, bị lửa lớn thiêu đốt thông thành một đống lửa lớn, thời gian đốt cháy như vậy rất lâu, trên đãnh núi này chu vi một trăm do tuần đều vỡ vụn. Hoặc là hai trăm, ba trăm nhẫn đến một ngàn do tuần, đá rơi rớt xuống thiêu đốt cũng lại như vậy. Lúc ấy bên trong tứ đại ở ngoài đều tự nhiên phát lửa thế giới, thiên địa thiêu đốt xuất ra đống lửa trở thành một tánh lửa. Do sức thiêu đốt nên hút hết những gì thuộc tánh nước bên dưới. Ví như nồi đồng bị đốt nóng, đổ vào trong đó ít nước, nước bị hút hết. Thế giới đại địa thành một tánh lửa, hút nước bên dưới cũng lại như vậy. Ví như dầu tô bị lửa thiêu đốt, tất cả đều tiêu hết, không còn lại tro tàn. Như vậy đại địa trong ngoài biển lớn và núi Tu Di vương đều phát ra lửa thiêu đốt nung nấu, rỗng

suốt, thông thành một đống lửa tất cả đều đốt cháy sạch không có chút tro than cũng lại như vậy. Khi bấy giờ địa luân đồng chuyển đều chìm vào biển lửa. Rồi đến thuận luận, phong luân cũng đều bị đốt mà diệt hết. Trên Hỏa diệm đó bắt đầu từ Thủy luân luân cho đến chỗ của Trời Đại Phạm vương, bấy giờ Trời Đại phạm đều xả bỏ thọ mạng, cho đến trụ xứ sanh về cõi trời Thắng Biến Quang ở trên. Bấy giờ cung điện của Đại Phạm rộng lớn chu vi, ánh sáng rực rỡ đáng yêu dễ nhìn, không nhàm chán sắc trắng mịn sạch sẽ trong suốt cõi này, đều cùng một lúc thiêu đốt hết không còn gì cả. Chỗ của Phạm vương ở xưa nay pháp vốn vậy, nên bị lửa tiêu diệt thời gian cũng nhiều như vậy. Tất cả khí thế giới bên ngoài tán hoại đều hết, thời gian cũng nhiều như vậy. Trãi qua hai mươi tiểu kiếp, lại hai mươi tiểu kiếp, tiếp tục như thế trong đó xứ sở của một ngàn thế giới rỗng không không có gì cả, giống như hang sâu u ám tối tăm bên trên không có gì che đậy rỗng không, như thế trụ đến hai mươi tiểu kiếp. Đức Phật nói. Này các Tỳ khưu Lúc ấy, thế giới lại muốn khởi thành. Thế gian này vốn pháp như vậy nên ban đầu khởi thành thế giới. Hoặc có chúng sanh đã sanh trưởng nghiệp có thể chiêu cảm đến quả báo sanh cõi trời Đại Phạm; xả bỏ báo trước rồi, lại đến vào trung ấm. Bởi vì sắc giới tứ đại hòa hợp, nên cung điện của Đại Phạm tự nhiên mà khởi ánh sáng trắng sạch che khuất các chỗ khác; sắc tướng đầy đủ, xem không nhàm chán, tâm sở ái lạc. Họ lúc chưa ở đây là các chúng sanh thuở xưa đã tạo nghiệp có thể cảm đến ra chỗ ở thắng diệu khả ái. Bởi vì nghiệp xưa cho nên cảm đến sắc giới tứ đại, và sắc do tứ đại tạo ra, nhân nghiệp xưa và sắc giới cung điện tứ đại, tức thành sắc giới tứ đại, ở nơi cung điện này, cũng là nhân, cũng là duyên, còn các nghiệp tạo quả đời trước chỉ là tăng thượng duyên.

Đức Phật nói: Này các Tỳ khưu! Như vậy là chỗ của Đại Phạm Vương, có nhân, có duyên mới được khởi thành xưa nay pháp vốn như vậy, do nhân duyên mà khởi. Trụ xứ của Phạm Vương giống như một thiên hạ lớn. Bấy giờ, Phạm vương ở trong trung ấm, thấy chỗ này khởi tâm ái dục: Ta nay ngồi ở trong đây. Khi khởi tâm ưa thích tức thì thọ sanh nơi này. Một mình ở trong đây đủ mười tiểu kiếp, lấy hỷ lạc làm thức ăn, sống, dựa vào hỷ lạc, ý sanh hóa thân tự nhiên sáng chói, tự tại mà trụ qua mười tiểu kiếp xong. Phạm vương lúc này lại khởi tâm dục ái, khởi tâm bất an suy nghĩ, mong có chúng sanh khác đến cùng ở với ta, khi ấy Phạm vương mong muốn rồi, chúng sanh ở cõi nhị thiền hết nghiệp xả bỏ thọ mạng đến thọ sanh cùng làm đồng loại với Phạm Vương. Các chúng sanh đó thấy Đại Phạm này, xưa nay riêng ở một

mình, bèn chấp như vầy: Thuở xưa, ta sống ở trên đã thấy người đoan nghiêm sống ở một mình, nay xuống dưới đây cũng thấy sống một mình chẳng khác trước đây. Lại khởi chấp rằng: Người này là Phạm Thiên đấng tạo tác, đấng sinh ra rất là tôn quý, tạo thành chúng sanh đầu tiên do đây. Người này thành tựu thần lực tự tại, đã sinh sẽ sinh đều là Cha thứ nhất. Chúng ta ngày nay từ nơi người cha này mà sinh ra, vì cớ sao như vậy? Ta từ xưa đến nay thấy ông ta một mình ở đây, tự ta phải sinh trước thôi. Lúc ấy, Phạm vương lại suy nghĩ; Ta là Đại Phạm, đấng tạo tác, đấng sinh ra, chúng sanh bắt đầu do ta tạo tác, ta được uy thần lực tự tại đã sinh, sẽ sinh đều là Cha của họ; tất cả thế gian đều do ta hóa sinh, vì cớ sao như thế này? Bởi ta xưa suy nghĩ: Mong có chúng sanh khác đến ở cùng ta, ứng với nguyện đó, chúng sanh khác tức thì đến đây sinh ra, ta ở đây trước thấy chúng sanh này tới đây sanh. Đại Phạm vương, thọ mạng rất dài lâu, hình sắc rất xinh đẹp lạ thường so với các chúng sanh khác. Có đại danh xưng có đại thần thông và đại uy đức, còn các Phạm chúng thì thọ mạng ngắn ngũi, hình sắc danh xưng, thần lực uy đức đều không sánh kịp. Chỗ ở của Đại Phạm Vương rồi theo thứ lớp đầy khắp chỗ của tất cả Phạm chúng. Vì pháp vốn như vậy nên khi thế giới tương ưng khởi thành nhân sắc giới, tứ đại và sắc do tứ đại tạo mà cung điện riêng của Phạm vương và đất đai tự nhiên hiện khởi, hình sắc trắng mịn, sạch sẽ tịnh khiết vô cùng sánh chói, khả ái ưa nhìn. Họ trước khi chưa ở đây là các chúng sanh xưa đã tạo nghiệp, hay cảm đến những chỗ ở thắng diệu. Khả ái nên nhân nghiệp xưa mà cảm tới sắc giới tứ đại và sắc do tứ đại đạo. Do bởi nghiệp xưa và sắc giới cung điện tứ đại, tức thì thành sắc giới tứ đại. Cung điện ở nơi đây cũng là nhân cũng là duyên, còn các nghiệp do đời trước tạo chỉ là tăng thựơng duyên. Đức Phật nói: Này Tỳ khưu! Cung điện Phạm độc nhất ấy có nhân, có duyên được khởi được thành. Xưa nay pháp vốn như vậy, do nhân duyên khởi, mà chỗ ở một mình của cung Phạm vương nhân đây thứ tự đầy khắp. Các cung trời Phạm thiên. Vì bổn tánh pháp vốn như vậy, nên thế giới tương ưng khởi thành nhân sắc giới tứ đại và sắc do tứ đại tạo, các cung điện của cõi trời Phạm Tiên hạnh và đất đai tự nhiên khởi hiện lên sắc thuần màu trắng trơn mịn sáng sạch khả ái ưa nhìn không chán. Họ lúc chưa ở đây là các chúng sinh, xưa đã tạo nghiệp hay cảm tới chỗ ở tốt đẹp sanh tâm ưa thích, nhân vì nghiệp xưa cho nên cảm tới sắc giới tứ đại và sắc do tứ đại tạo. Bởi nghiệp xưa và sắc giới cung điện của tứ đại, tức liền thành sắc giới tứ đại, ở nơi cung điện nầy cũng là nhân, cũng là duyên, còn các nghiệp do đời trước tạo chỉ là tăng thượng duyên.

Đức Phật nói: Này Tỳ khưu! Chỗ của Phạm Tiên hạnh, có nhân, có duyên, được khởi, được thành. Xưa nay pháp vốn như vậy đều do nhân duyên khởi, mà chỗ ở của cõi trời Phạm Tiên hạnh và các cõi trời Phạm Tiên hạnh thứ tự biến khắp. Lại pháp vốn như vậy, khi thế giới ứng khởi nhân dục giới tứ đại và sắc do tứ đại tạo, cung điện của cõi trời Tha hóa tự tại và xứ sở tự nhiên khởi, hiện ra vàng bạc lưu ly và ngọc pha lê, ánh sáng do bốn báu tạo thành rất khả ái nhìn xem không chán. Lúc chưa ở đây các chúng sanh đó, do xưa đã tạo nghiệp hay cảm những chỗ ở tốt đẹp khả ái, nhân nghiệp xưa cho nên nay cảm được dục giới tứ đại và sắc do tứ đại tạo. Lại nhân nghiệp xưa và cung điện tứ đại của Dục giới liền thành dục giới tứ đại, ở nơi cung điện này cũng là nhân, cũng là duyên, còn tạo nghiệp đời trước chỉ là tăng thượng duyên. Đức Phật nói: Này các Tỳ khưu! cung điện cõi trời Tha hóa tự tại, có nhân, có duyên, được khởi, được thành. Lại nữa, Pháp xưa nay vốn vậy do nhân duyên khởi, nên chỗ ở của Trời Tha hóa tự tại và tất cả trời, thứ tự biến khắp. Các cõi trời bổn tánh pháp vốn vậy, khi thế giới tương ưng khởi nhân dục giới tứ đại và sắc do tứ đại tạo nên, cung điện của cõi trời Hóa lạc và đất đai tự nhiên khởi, hiện ra vàng bạc lưu ly và ngọc pha lê, chiếu ra ánh sáng khả ái, nhìn không chán. Lúc chưa ở đây, họ là các chúng sanh xưa đã tạo nghiệp thường cảm nhận chỗ ở cao quý tốt đẹp khả ái nhân nghiệp xưa cho nên cảm tới dục giới tứ đại và sắc do tứ đại tạo sắc. Bởi nghiệp xưa và dục giới tứ đại cung điện, tức liền thành dục giới tứ đại. Cung điện này cũng là nhân cũng là duyên,còn nghiệp tạo đời trước chỉ là tăng thượng duyên. Đức Phật nói: Này các Tỳ khưu! Chỗ ở của trời Hóa Lạc như thế có nhân, có duyên, được khởi, được thành. Xưa nay pháp vốn như vậy đều do nhân duyên khởi, nên chỗ ở của trời Hóa lạc, đến tất cả trời kế tiếp đầy khắp. Bổn tánh pháp nhiên vốn vậy, khi thế giới ứng khởi, nhân dục giới tứ đại và sắc do tứ đại tạo, cung điện của cõi trời Đâu suất đà, và đất đai tự nhiên khởi hiện vàng bạc lưu ly và ngọc pha lê, chiếu ra ánh sáng khả ái ưa nhìn không chán. Lúc chưa ở đây, họ là các chúng sanh thuở xưa đã tạo nghiệp hay cảm nơi chốn ở thắng diệu khả ái, do nghiệp xưa nên hay cảm tới dục giới tứ đại và sắc do tứ đại tạo thành. Lại nhân nghiệp xưa và dục giới tứ đại cung điện, tức liền thành dục giới tứ đại. Cung điện này, cũng là nhân, cũng là duyên, còn nghiệp, tạo đời trước chỉ là tăng thượng duyên, Đức Phật nói: Các Tỳ khưu! như vậy cung điện của trời Đâu xuất đà và đất đai có nhân, có duyên, được khởi được thành, vốn xưa nay pháp như vậy do nhân duyên khởi mà chỗ ở của cõi trời Đâu-suất-đà, và tất cả chư

thiên thứ tự biến khắp. Lại bổn tánh pháp như vậy khi thế giới ứng khởi nhân dục giới tứ đại và sắc do tứ đại mà cung điện của cõi trời Dạ-ma và chỗ ở các trời tự nhiên khởi hiện ra vàng bạc lưu ly và ngọc pha lê chiếu ra ánh sáng khả ái ưa nhìn, không chán. Lúc họ chưa ở đây, là các chúng sanh thuở xưa đã tạo nghiệp hay cảm tới chỗ ở thắng diệu khả ái nhân nghiệp xưa cho nên hay cảm tới dục giới tứ đại và sắc do tứ đại tạo. Lại nhân nghiệp xưa và dục giới tứ đại cung điện liền thành dục giới tứ đại. Cung điện nầy cũng là nhân cũng là duyên, còn nghiệp tạo đời trước chỉ là tăng thượng duyên. Đức Phật nói: Này các Tỳ khưu! Như thế ở cõi trời Dạ-ma, có nhân, có duyên được khởi được thành. Xưa nay pháp vốn vậy do nhân duyên khởi, mà cõi trời Dạ-ma và tất cả chư thiên thứ tự biến khắp, Trời Dạ-ma lúc đó nhớ nghĩ thế giới thuở xưa như người tỉnh ngủ nhớ việc trong mộng, như được thần thông, nhớ nghĩ thế giới đời trước, Trời Dạ-ma nhớ nghĩ thế giới thuở xưa cũng lại như vậy. Lúc bấy giờ các trời suy nghĩ: Ta nay nên đi giám sát hạ giới. Nghĩ thế rồi cùng nhau bảo rằng: Chúng ta cùng nhau đi đến xem chỗ kia? Các trời khác đáp rằng: Chúng ta cùng đi thôi. Lúc bấy giờ, các trời họp thành xem xét đồng thanh nói rằng: Ngày xưa ở chỗ này có núi Tu-di vương, là trong chỗ đó là thành của trời Thiện Kiến, chỗ này là ao báu Nan-đà, chỗ này là vườn báu Nan-đà, chỗ này là ao chất Đa-la, và trong ao chất Đa la có các xe cộ vườn rừng chỗ nầy là ao ác vi, và vườn ác vi. Chỗ này là ao tạp hoa và vườn tạp hoa, chỗ này là cảnh Ba-lợi Chất- đa-la, nước dày bốn ức tám vạn do tuần, rộng mười hai ức ba ngàn bốn trăm năm mười do tuần, chu vi vây quanh ba mươi sáu ức một vạn ba trăm năm mưới do tuần, cao nhất mức này, không còn lớn nữa. Trên nước riêng có địa giới gọi là Đại vị kiếp, bắt đầu đều khởi, ngày đêm dày dần lên, cứng lên. Ví như, khi sữa chưng cất đông đặc, Phủ trên lớp váng dầy, địa giới của Địa vị lúc khởi ban đầu cũng lại như vậy, Đại địa giới trùng trùng nổi lên dài lâu nhẫn đến, đến rồi, rồi lại đến nữa, đầy rồi, rồi lại đầy nữa, đến cuối cùng rốt ráo, bề dày hai ức bốn vạn do tuần, bề rộng mười hai ức ba ngàn bốn trăm năm mười do tuần, chu vi bốn phía ba mươi sáu ức một vạn ba trăm năm mươi do tuần, trụ lại mức cao nhất này không còn lớn nữa. Dưới cõi đất đến một ức sáu vạn đều đều thành vàng thật, phía trên hơn tám vạn vàng, bạc, đồng sắt, v.v… bảy báu hợp thành, lúc ấy địa giới mền mại tùy việc mong muốn, cũng thí như đất bùn, sữa đặc, sanh tô và hòa chung với bột mì v.v… Đất này mền mại tùy theo việc cũng lại như vậy. Chính giữa địa giới (địa luân) dựa vào nghiệp của chúng sanh làm tăng thượng duyên nên bốn phía

gió thổi sói vào thành biển ở bên trong nổi lên núi Tu-di, có gió vận chuyển đất, có gió tụ lại thành, có gió mới đúng làm thành hình Tu-di, có gió khởi bốn bên đảnh núi tu di, bắt đầu thành Thiện Kiến mới khởi lên thành Thiện Kiến, làm ao Nan Đà, tạo vườn nan đà, ao Chất đa la, vườn chất đa la, có các xe cộ chạy trong vườn, ao ác vi, và vườn Ác vi, ao tạp hoa vườn tạp hoa, cây ba lợi chất đa và vườn Câu-tỳ-la. Biển Do- càn-đà, núi Do-càn-đà, y như núi biển Y-sa, núi niển Khư-la-để, núi biển Thiện Kiến, núi biển Mã Nhĩ, núi biển Tỳ-na-đa. Núi biển Ni dân đà và thiên hạ. Ở trong đó châu địa quật thành châu hải khởi núi Thiết

vi. Như vậy, cây và vườn Câu-tỳ-la-la, trong đây xưa là Bát trụ kiếm bà la báu thạch; trong đây xưa là thì có Thiện pháp đường, thuở xưa trong đây có biển lớn bên trong; trong đây có núi Du-càn-đà và biển Du-càn- đà. Trong đây có núi Y-sa-đà và biển Y-sa-đà. Lại trong đây có núi Khư la để, và biển Khư la để. Trong đây có núi Thiện kiến và biển Thiện kiến, có núi Mã nhĩ và biển Mã Nhĩ. Trong đây có núi Tỳ-na-đa và biển Tỳ-na-đa. Trong đây có núi Ni dân đà và biển Ni dân đà. Trong đây có tứ thiên hạ, khoảng giữa trong có châu địa tức đất đai, và bên ngoài có biển lớn. Trong đây có núi Chước-kha-bà-la. Thân cõi trời Dạ Ma rất to lớn bay đi rất mau, cho nên kích động phong luân; do phong luân này làm căn bản cho phong luân Na-la-diên, nên mỗi lúc mạnh dần lên, thậm chí đến rồi lại đến, đầy rồi lại đầy; đều rốt ráo, cuối cùng, dày đến chín ức sáu vạn do tuần rộng mười hai ức ba ngàn bốn trăm năm mươi do tuần, chu vi ba mươi sáu ức một vạn ba trăm năm mươi do tuần, phong luân trụ ở mức cao nhất này, không lớn thêm nữa, gió này cứng mạnh vật không xâm tổn vào được, giống như người có sức mạnh Na-la-diên cầm chày Kim cang, dùng gậy ngăn phong luân này lại tự vỡ vụn, phong luân không tổn hoại gì. Tiếp đến trên phong luân trong không gian mưa xối xuống nước hạt mưa lớn như tòa lầu, hoặc như trụ xe, hoặc như căm xe ngày đêm không ngừng nghĩ, giống như sông nước chảy vô số ngàn năm, nước ấy tụ lại chu vi có gió gọi là nhiếp trì. Ngày đêm hằng khởi, khiến cho nước không tan ra được. Như vậy, nước tăng lên chưa từng ngơi nghĩ. Nước này lớp lớp lớn dần cho đến rồi lại đến, đầy rồi lại đầy, đều rốt ráo khởi thành Thế giới mà do túc nghiệp và phong lực cảm thành, lại có nhiều gió lớn hơn xoáy tròn mà khởi thành. Tây Cù-da-ni và Đông Phát-bà-đề, lại có nhiều gió khác từ bốn hướng bốn góc mà thành. Bắc Uất-đơn-việt lại có gió, khác như Bán-tỳ-bà thành. Nam Diêm-phù-đề, như phong luân mà thành núi. Thứ tự các núi ở trên, chính nghĩa đều có đỉnh. Như khi có gió nổi lên hoặc là chánh

chính giữa hoặc là một bên, tạo thành tướng núi, hoặc là bằng phẳng, hoặc là cao vút. Lại có gió nổi lên một bên, rất mau, còn bên kia thì chậm, nên tướng núi bên lõm, bên thì bằng phẳng. Hoặc khi gió nổi lên kích sâu vào, rồi hoàn phục lại như cũ, còn tạo thành những thế núi có cao hiểm trở có hang động. Như có gió kích mạnh sâu vào dưới đáy thì không hoàn lại xuất ra nữa. Trong núi lại trống rỗng do có gió này cho nên khởi thành đất, của bốn thiên hạ, hoặc là sâu vào hoặc cao chót vót có chỗ hiển hiện, cao đến tám vạn do tuần, có chỗ rất sâu bốn vạn do tuần. Lại có chỗ khác cao bốn vạn do tuần, sâu hai vạn do tuần. Lại có chỗ khác cao hai vạn do tuần, sâu một vạn do tuần, sâu năm ngàn do tuần, hoặc lại có chỗ cao năm ngàn do tuần, sâu hai ngàn năm trăm do tuần, hoặc lại có chỗ cao hai ngàn năm trăm do tuần, sâu một ngàn hai trăm năm mươi do tuần hoặc lại có chỗ cao một ngàn hai trăm năm mươi do tuần, sâu sáu trăm hai mươi lăm do tuần hoặc lại cao sáu trăm hai mươi lăm do tuần sâu ba trăm mười hai rưỡi do tuần bằng phân nữa.

Lấy nhân duyên này tất cả khí thế giới nổi lên làm thành. Lúc ấy hai loại giới khởi mạnh là hỏa giới và địa giới. Phong giới nổi lên thổi lửa thiêu đốt lan tràn trên địa giới, gió thì hằng thổi tất cả vật khiến cho thành cứng chắc, đã cứng chắc rồi tất cả các loại báu quí đều hiển hiện, đã hiển hiện rồi thì trời mưa cam lồ lớn như tòa lầu rồi từ từ nhỏ như bánh xe, nhẫn đến như trục xe, hoặc là như nước chảy vô số ngàn năm, biến đầy khắp thành Thiện kiến, lại ao Na đà, ao Chúng xa, ao Ác vi, ao Tạp hoa, biển lớn bên trong, biển Do Càn-đà, biển Y sa đà; biển Khư la đê, biển Thiện kiến, biển Mã Nhĩ, biển Tỳ na đa, biển Ni dân đà, châu thổ giữa tứ thiên hạ ngoài biển lớn. Do nhân duyên này tất cả thế giới nước đều biến khắp. Thế là cõi trời Đao lợi và cõi trời Tứ thiên vương, xả bỏ báo trên cõi trời mà thọ sanh trong đây. Lại có chư thiên mạng chung phước hết, từ trên trời rơi xuống trong thiên hạ mà thọ sanh trong loài người. Lúc đó mọi người lấy hỷ lạc làm thức ăn, sống bằng hỷ lạc, ý sanh hóa thân tự nhiên có ánh sáng sống an lạc, bay đi trong không trung. Lúc đó mặt trăng và mặt trời chưa xuất hiện nơi thế gian, tinh tú cũng chưa có; ngày đêm chưa phân định, chưa phân biện được năm tháng, và bốn thời tám tiết. Nam nữ không khác nhau cũng không có cha mẹ, anh em chị em, vợ chồng con cái không có nô tỳ, không có chủ cả, đồng thọ dụng tự tại hoan lạc, chưa có họ tên, đều đồng một hiệu là chúng sanh. Lúc đó nước hơi hơi giảm chảy xuống chỗ dưới, khi đó trong biển lớn lúc tăng nước lên, lúc giảm nước xuống, những

nơi mà sông ngòi, nguồn nước chảy giảm bớt, có đất phì nhiêu xuất ra vị rất ngon nhiều, vị cam lộ, sanh trưởng nhiều che khắp mặt đất, màu sắc, hương thơm, xúc chạm, mùi vị, các món ưa thích đó đầy đủ, ngọn ngào như mật ong. Đất không có khô cằn, mặt đất phì nhiêu có mùi thơm cũng lại như vậy. Lúc đó mùi vị hương thơm sung mãn thời có một người ngữi mùi thơm này, khởi tâm ham muốn, tâm ham muốn khởi lên rồi, chỉ nhớ nghĩ đến mùi vị thơm mà nếm thử xem ngon không! Khi ấy biết là mùi thơm ngon ngọt như mật ong, mới đi truyền lan ra cho người khác ăn loại đất thơm ngon này. Cho đến nhiều người thấy người đó ăn ngon không nhàm chán cùng nhau dốc sức truyền nhau mà ăn, khi ấy mọi người mùi vị đất thơm rồi, thân bắt đầu cứng và nặng, và từ đây về sau, không thể như trước mà bay được trong không trung, lúc đó ánh sáng khả ái trên thân nhân đây mà mất hết, đã mất hết ánh sáng rồi, thì hắc ám tối tăm lại sanh ra. Xưa nay pháp vốn như vậy, lúc tứ thiên hạ hắc ám, thì mặt trời, mặt trăng cả hai luân phiên nhau mà xuất hiện nơi đời, khi mặt trời mặt trăng xuất hiện rồi, thì sao tinh tú thứ tự xuất hiện rồi thì ngày và đêm có phân ra, ngày đêm phân ra rồi, nữa tháng, một tháng là lúc bấy giờ hiển hiện rõ ràng; nữa tháng, một tháng đã hiển hiện rồi bốn thời tám tiết và dùng niên tuế đều đầy đủ. Như thế là rất nhiều thế gian khởi thành. Như vậy trãi qua nhiều thời gian lâu sáu mươi tiểu kiếp cuối cùng cũng đã qua; khi ấy chúng sanh ăn mùi vị đất nầy dựa vào mùi vị đất mà trụ thời gian lâu dài. Chúng sanh trong đây ăn vị nhiều đất vị nên thân hình thô tục xấu xí. Ít có uy đức, ít lực thần thông Còn chúng sanh trong đó ăn ít vị đất thì hình sắc dễ thương xinh đẹp thân có uy đức, thần lực tự tại.

Do nhân duyên nầy nên tất cả chúng sanh hình sắc, có hơn kém, xấu, đẹp. Do có hơn kém sanh tâm hơn thua, nên mới nói rằng: Ta nay hơn ngươi ngươi không bằng ta, do đó pháp ác bắt đầu hành chuyển đời. Vì tính toán hơn thua nên mùi vị màu sắc, hương thơm của đất từ đây mà mất. Lúc ấy mọi người tụ họp lại buồn rầu, khổ não cất tiếng kêu khóc, than ôi pháp ác đã xuất hiện nơi đời! Nhân vì hình sắc cho nên kiêu mạn chê bai kẻ khác. Do ác pháp nầy mà ta mất đi mùi vị thắng diệu, không thể nghĩ bàn, hình sắc mùi hương, xúc chạm v.v… Mọi người lúc đó ăn mùi vị ngon khác sanh ra nhớ nghĩ mà nói rằng: Ôi! Hơi giống mùi vị đất ta ăn thuở xưa nhớ lại chỉ thêm buồn khổ. Lời nói ấy đến nay đều đã quên mất rồi, không còn người nhớ nghĩ đất có mùi vị ngon mà nói như vậy nữa. Mùi vị này mất rồi lại có mùi vị khác gọi là da của đất sắc thơm, xúc chạm nếm thử mùi vị đều ngon ngọt như mật

ong, khi bấy giờ mọi người đều đến lấy ăn, dựa vào sự ăn uống được sống trong thời gian dài. Trong đó mọi người tham luyến mùi vị này, ăn nhiều da đất, nên hình dạng xấu xí, uy đức mõng mảnh. Sức thần thông kém, và sức lực kém. Trong đó lại có chúng sanh do ăn ít mùi vị đó, nên hình sắc khả ái thân có uy đức thần lực tự tại. Vì nhân duyên này mà tất cả chúng sanh hình sắc có hơn kém, do sự hơn kém, tâm có hơn thua. Cho nên nói rằng: Ta nay hơn ngươi, ngươi không sánh kịp ta; đây, pháp hành chuyển nơi đời, tính toán hơn thua. Vì vậy, màu sắc hương vị của da đất từ đây mà mất hẳn.

Mục Lục

LINH SƠN PHÁP BẢO ĐẠI TẠNG KINH

TẬP 111

BỘ LUẬN

I

SỐ 1628 - 1644

HỘI VĂN HÓA GIÁO DỤC

LINH SƠN ĐÀI BẮC XUẤT BẢN

Lời Giới Thiệu

Ngày nay, có thể nói, đại đa số Tăng Ni và Phật tử Việt Nam đều nhận thấy, một bộ Đại Tạng Kinh bằng chữ Việt là nhu cầu hết sức bức thiết, vì hai lý do:

Thứ nhất, hầu hêt các nước Phật giáo châu Á, kể cả Lào và Campuchia, đều đã có Đại Tạng Kinh riêng của họ, lẽ ra Phật giáo Việt Nam cũng đã phải có từ lâu rồi, nhưng cho đến nay vẫn chưa: điều này chứng tỏ Phật giáo Việt Nam đã thua kém Phật giáo các nước bạn rất xa. Đó là điều mà giới Phật giáo Việt Nam, đặc biệt giới xuất gia, cần quan tâm suy nghĩ.

Thứ hai, khả năng học tập, nghiên cứu Phật giáo trực tiếp qua Đại Tạng Kinh chữ Hán, có thể sẽ mỗi ngày một sút giảm dần; như vậy, nếu không có được bộ Đại Tạng Kinh chữ Việt hoàn chỉnh và gấp rút, thì e các thế hệ học Phật tương lai sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc nghiên cứu, học hỏi; và về lầu về dài, sự phát huy tinh thần Phật pháp ở Việt Nam cũng sẽ bị ảnh hưởng, nếu không nói bị hạn chế.

Chúng tôi nhấn mạnh, “Đại Tạng Kinh chữ Việt hoàn chỉnh”, có nghĩa là trước nay ở Việt Nam tuy cũng đã có một số lớn kinh điển Hán văn được dịch sang chữ Việt rồi, nhưng số đó còn rời rạc, lẻ tẻ, chứ chưa được tổ chức thành hệ thống hẳn hoi cho đúng với danh nghĩa Đại Tạng Kinh như tạng chữ Hán, để truyền trì cho đời sau, Hơn nữa, “hoàn chỉnh” còn có nghĩa là Đại Tạng Kinh chữ Việt phải gồm đủ Kinh, Luật, Luận và những tác phẩm chú thích, sớ giải v.v… của các bậc Tổ sư tiền bối cũng như của các học giả cận đại.

Nay, chúng tôi được biết, Hòa thượng Thích Tịnh Hạnh – Tiến sĩ Triết học – hiện đang ở bên Đài Loan, phát nguyện đứng ra tổ chức phiên dịch và ấn hành Đại Tạng Kinh chữ Việt. Hòa thượng đã hoạch định một chương trình phiên dịch và ấn loát quy mô, công việc đang được tiến hành một cách thuận lợi và đều đặn. Chúng tôi vô cùng hân hoan và xin nhất tâm tùy hỷ.

Nhưng đây là sự nghiệp lớn lao, công đức cũng vô lượng, không phải sức của một người có thể chu toàn được, mà phải cần sự hỗ trợ của nhiều người. Cái khó trước kia là ở chỗ đã chưa có ai đề xướng và đứng ra gánh vác trách nhiệm, cho nên dù có người muốn hỗ trợ cũng không biết hướng về đâu. Thì nay đã có Hòa thượng Tịnh Hạnh, tương

Đối đủ năng lực và điều kiện, đứng ra cán đáng công việc to lớn này, nên chúng tôi chí thành tha thiết thỉnh cầu chư tôn Hòa thượng, chư Đại đức Tăng Ni, Phật tử Việt Nam trong và ngoài nước, hãy phát đại tâm hộ trì Phật pháp, giúp đỡ Hòa thượng Tịnh Hạnh bằng hai cách:

• Tích cực tham gia công trình phiên dịch, hiệu đính, chứng nghĩa góp ý v.v…

• Hỗ trợ tài chính, tùy theo khả năng, cho công trình án loát, xuất bản v.v…

Đây là việc chung, có ảnh hưởng rất lớn đối với tiền đồ Phật giáo Việt Nam, chúng tôi ước mong quí vị sốt sắng tham gia, để phúc quả to tát này mau được viên mãn.

Sự nghiệp phiên dịch và xuất bản Đại Tạng Kinh chữ Việt, khi được hoàn thành, sẽ góp phần quan trọng trong việc phát triển nền văn học Phật giáo Việt Nam, đồng thời, giúp nâng cao địa vị của Phật giáo Việt Nam lên ngang tầm địa vị của các nước Phật giáo trên thế giới.

Nguyện cầu chư Phật, Bồ-tát, Thánh tăng, Hộ pháp, Hộ pháp thiện thần gia vị cho Hòa thượng Tịnh Hạnh và toàn thể quí vị Mạnh thường quân hộ trì Chánh pháp mau thành tựu đại nguyện.

Nam mô Hộ Pháp Chư Thiên Bồ-tát đại chứng minh.

Sài Gòn ngày 16 – 12 – 1998

Hội đồng Chứng minh

Lời Nói Đầu

Ba tạng giáo điển là kho tàng của trí tuệ Bát-nhã, là chìa khóa của sự thành tựu đạo nghiệp. Hơn mười ba thế kỷ trước, thấu triệt lẽ này, Đại sư Huyền Tráng đã phát đại hùng tâm phiên dịch kiện toàn ba tạng giáo điển, giúp Trung Quốc hồng phước sở hữu Trung văn Đại Tạng kinh.

Trải năm mươi năm ấp ủ một hoài bão tương tự, mãi đến ngày nay, chúng tôi, mới tạm hội đủ nhân duyên để thực hiện bộ Việt tạng; thành tựu ấy chẳng thể, chẳng phải do một cá nhân: nó là thành quả của một công đức cộng đồn, do nhiều trái tim, bộ óc hợp lại.

Xưa kia, sự hiện diện của Hán tạng đã góp phần to lớn vào sự nghiệp nâng cao đời sống văn hóa, tâm linh của Trung Hoa, giúp nước này đủ sức mạnh gốc rễ để đứng vững trước bao phong ba, thử thách. Nhận định về điều này, ông Phùng Hữu Lan, giáo sư Viện đại học Bắc Kinh đã viết:

“Vào thời đại Nam Bắc triều, giới tư tưởng Trung Quốc lại có sự chuyển mình lớn lao. Bởi vì lúc đó tư tưởng Phật giáo truyền vào Trung Quốc có hệ thống, người Trung Quốc đối với Phật giáo truyền vào Trung Quốc có hệ thống, người Trung Quốc đối với Phật giáo cũng thâm nhập hiểu được những huyền diệu sâu xa. Từ đó cho đến thời sơ diệp nhà Tống, những người có tư tưởng lỗi lạc nhất của Trung Quốc đều là những người nghiên cứu tư tưởng đạo Phật (khoảng năm sáu trăm năm). Tư tưởng Phật giáo vốn là sản vật của Ấn Độ nhưng được người Trung Quốc giảng giải, phần nhiều đem tư tưởng đó thâm nhập vào khuynh hướng tư tưởng người Trung Quốc, biến thành tư tưởng Phật giáo của Trung Quốc.” *

Sự hiện diện của Việt tạng đối với dân tộc ta đương nhiên cũng là như thế.

Về mặt nội dung, Việt tạng tiếp nạp cả Đại tạng Bắc truyền và Đại tạng Nam truyền. Về phần Đại tạng Bắc truyền, quan trọng nhất được chọn từ Đại Chánh Tan Tu Đại Tạng Kinh, Tục Tạng Kinh…; thêm vào những sắc thái đặc biệt của Đại tạng Tây Tạng, Nhật Bổn; những văn bản tư tưởng Phật giáo của các vị Cao tăng học giả Đông, Tây cận đại; tất cả vào khoảng một ngàn tập, mỗi tập dày một ngàn trang khổ 17x24 cm, như

* Trung Quốc Triết Học Sử, trang 661, xb. 1970 tại Đài Loan:

“Nam Bắc triều thời, Trung Quốc tư tưởng giới hựu hữu đại biến động. Cái ư thị thời Phật giáo tư tưởng hữu hệ thống đích du nhập, nhi Trung Quốc nhơn đối chi diệc năng hữu thậm thâm liễu giải. Tự thử dĩ hậu, dĩ chí Tống sơ Trung Quốc chi đệ nhất lưu tư tưởng gia, giai vi Phật học gia. Phật học bổn vì Ấn Độ chi sản vật, đản Trung Quốc nhơn giảng chi, đa tương kỳ gia nhập Trung Quốc tư tưởng chi khuynh hướng, dĩ sử thành vi Trung Quốc chi Phật học. “

quý vị đang có trước mắt.

Chỉ nói sơ qua, đã mường tượng được công việc thực hiện Việt tạng là khó khăn như thế nào. Thử liếc nhìn qua nước Nhật Bổn chẳng hạn: chỉ mỗi phần việc biên tập tu đính dành cho bộ Đại Chánh Tân Tu Đại Tạng Kinh (vì toàn bộ Đại Tạng Trung văn và Đại Tạng Nhật Bổn đã hoàn thành từ lâu), do hai học giả Phật giáo lỗi lạc vả Nhật Bản là Cao Nam Thuận Thứ Lang (Junjiro Takakusu) và Độ Biên Hải Húc (Watanabe) chủ trì, cùng với sự cộng tác của nhiều học giả Phật giáo và Đông phương học mà phải cống hiến ròng rã mười ba năm trí tuệ tâm huyết, mới tạm gọi là hoàn chỉnh.

Việc đã đành là khó, ngàn khó vạn khó, nhưng lẽ nào thấy khó mà không làm. Tự lượng sức mình có hạn, nhưng vì mỗi phút lòng thao thức cho sinh mệnh, tiền đồ của Phật giáo và dân tộc Việt Nam, chúng tôi đã mạo muội đứng lên khởi xướng, những mong một gọi nghìn thưa: mỗi Phật tử người Việt, xin ý thức trách nhiệm của mình, tự nguyện góp phần công đức vào sự nghiệp thực hiện bộ Việt tạng này, chẳng những là một phương tiện thù thắng để hoằng dương Chánh pháp, mà còn là đối với nền văn hóa dân tộc được cống hiến vô cùng sâu rọng, cũng xứng đáng là một tôn giáo đã có mặt trên đất nước Việt Nam ngót hai ngàn năm lịch sử.

Hôm nay Việt tạng bắt đầu xuất bản, vì là lần đầu, mặc dầu chúng tôi cố gắng đến mức tối đa, nhưng chắc cũng khó tránh khỏi những khuyết điểm về hình thức lẫn nội dung; hy vọng những vị cao kiến chỉ dạy để kịp thời sửa lại trong những tập sau cũng lần tái bản. Ở đây chúng tôi xin ghi ơn những vị tiền bối đã âm thầm góp sức, cũng như nhiều vị phụng hiến trí tuệ và mồ hôi qua sáu năm và những ngày sắp tới vào công việc gian lao này. Sau hết, không quên cảm ơn Chính phủ Việt Nam trong thời gian qua, đã dành cho chúng tôi nhiều sự dễ dàng trong khi thực hiện Đại Tạng Kinh chữ Việt.

Kính chúc Quý vị vô lượng cát tường.

Viết tại chùa Pháp-bảo TP. Hồ Chí Minh

Ngày 06 tháng giêng năm Canh thìn

P.L: 2544 – (2000)

Sa môn THÍCH TỊNH HẠNH

NHỮNG QUY ƯỚC THỐNG NHẤT

TRONG PHÁP BẢO ĐẠI TẠNG KINH

I- Viết hoa toàn bộ:

1. Tên người: (Phật) Vô Lượng, (vua) Tự Đức, (Thiền sư) Vạn Hạnh, (Bồ-tát) Quán Thế Âm...

2. Tên nước: Việt Nam, Trung Hoa, Thái Lan, Đài Loan...

3. Tôn Xưng danh hiệu Phật: Đức Như Lai, Bậc Chúng Hựu, Đấng Tối Chánh Giác...

4. Tác phẩm, kinh sách: luận Trung Quán, kinh Diệu Pháp Liên Hoa, kinh Trường A-Hàm...

II- Viết hoa chữ đầu:

1. Địa danh: thành Vương xá, chùa Ấn quang, rừng Thi lợi...

2. Thuật ngữ phật học được nhấn mạnh: Bát chánh đạo, Tứ thánh đế, Khổ xuất yếu thánh đế...

3. Phẩm bậc, quả vị tôn kính: Hòa thượng, Thanh văn, Duyên giác, Thái tử (nói về Phật, Bồ-tát thị hiện độ sanh; ví dụ: Thái tử Tỳ-bà-thi), Tôn giả...

4. Chủng loại: chư Thiên

5. Phương hướng: phương Đông nam, hướng Tây bắc, phía Đông thành Vương xá...

III- Viết hoa chữ đầu + gạch nối: (những từ được phiên âm từ Pàli)

1. Nhân danh: Mãn-độ-ma, Xà-ni-sa, Xá-lợi-phất...

2. Địa danh: nước Bạt-kỳ, thành Xá-vệ, cõi Diêm-phù-đề...

3. Thuật ngữ phật học được nhấn mạnh: A-lại-da, Tam-phật-đà, Ba-la-đề-mục-xoa...

4. Phẩm bậc, quả vị: Tỳ-kheo, Ưu-bà-di, A-la-hán...

5. Chủng loại: A-tu-la, La-sát, Càn-thát-bà....

IV- Gạch nối (danh từ chung được phiên âm từ Pàli)

ví dụ: đàn-việt, na-do-tha, do-tuần...

V-Số:

1. Viết thành chữ: (những số quá lớn nên chú thích thêm số)

ví dụ: hai trăm năm mươi (giới), ba mươi hai (tướng tốt), mười lăm ức bảy ngàn sáu mươi vạn (1.570.600.000)...

2. Viết thành số: số hiệu kinh, số trang dẫn

ví dụ: Đại I, trang 15, cht. 52...

VI- Đặc biệt:

- Âm "y" và "i": dù đứng một mình, đứng đầu từ hoặc ở giữa từ, hoặc sau các phụ âm: K, L,M,T,Q vẫn viết theo thói quen cũ.

ví dụ: kỹ cương, lý luận, hoàn mỹ, quy định, li ti, hoan hỷ ...

- viết là " Phạm" không viết là " Phạn" (phát âm theo chữ Brahma).

- viết là "Tuệ" không viết là "Huệ"

TP. Hồ Chí Minh, ngày 8 tháng 9 năm 2000

Sa môn Thích Tịnh Hạnh

VÀI NÉT VỀ TẬP 32

Tập 32, hay còn gọi là Luận tập bộ được thu lục vào trong tạng Đại Chánh Tân Tu gồm 65 luận từ No 1692 và dịch ra Việt văn thành 4 quyển là 111,112,113,114 của Linh Sơn Pháp Bảo Đại Tạng Kinh Việt Nam.

Đó là:

No 1628 – Nhân Minh Chánh Lý Môn Luận Bổn, 1 Quyển do Bồ Tát Đại Lực Long (Trần Na)người Ấn Độ soạn, Đời Đường, ngài Huyền Trang dịch từ Phạm sang Hán. Nội dung luận này giải thích rõ về những quy tắc của luận lý Nhân minh. Vì muốn phá những kiến chấp mê lầm của ngoại đạo và nêu rõ chánh lý của Phật pháp, nên ngài Trần Na đã dựa vào thuyết của Bồ tátDi Lặc trong Du Già Sư địa luận và Cổ Nhân minh luận của ngài Thế Thân lập ra các thuyết chân năng lập, Chân năng phá… để giải thích rỏ nghĩa của các pháp, mở ra một kỉ nguyên mới cho nền luận lý Ấn độ. Đây là tác phẩm chữ Hán xưa nhất về Tân nhân minh hiện con.

No 1629 – Nhân minh chánh lý môn luận, 1 quyển do Bồ tát Đại Vực Long (Trần Na) người Ấn Độ soạn, đời Đường, ngài Nghĩa Tịch dịch từ Phạm sang Hán. Đây chỉ là bản dịch khác của Nhân Môn chánh lý luận, về nội dung không khác bản dịch của ngài Huyền Trang.

No 1630 – Nhân Minh Nhập Chánh Lý Luận, 1 quyển do Bồ tát Thương yết la chủ người Ấn độ soạn, đời Đường, ngài Huyền Trang dịch từ Phạm sang Hán. Đây là nghĩa lý sâu xa khó hiểu nên đề tử của ngài Trần Na là Thương yết la chủ mới tóm lược yếu chỉ rồi thêm vào phần luận thuyết của mình mà soạn thành.

Nội dung luận này trình bày về nghĩa của tám môn:Chân năng lập, chân năng phá, Tự năng lập, Tự năng phá, Chân hiện lượng, Tự hiện lượng, Tự tỉ lượng. Trong đó, Chân năng lập và Tự năng lập là phần chủ yếu của luận này, được trình bày chi tiết, còn 6 môn kia chỉ nói sơ lược mà thôi.

No 1631 – Hồi Tránh Luận, 1 quyển, do Bồ tát Long Thọ soạn, đời Hậu Ngụy, ngài Tỳ Nhật Trí Tiên cùng Cù Đàm Lưu Chi dịch từ Phạm sang Hán. Luận này gồm 72 bài kệ, mỗi bài đều do chính tác giả chú thích. Nội dung gồm 2 phần:

1.Phần nghi ngờ chất vấn Luận giả về mệnh đề căn bản: “Tất cả pháp Không vô tự tính” (duyên khởi) trong Đại thừa.

2.Phần bác bỏ các điều nghi ngờ chất vấn ấy, thuyết minh giáo nghĩa: “Tất cả pháp đều do nhân duyên giả hòa hợp mà sinh, không có tự tính.

No 1632 – Phương Tiện Tâm Luận 1 quyển , do ngài Cát ca dạ dịch. Theo ba bản tạng Tống, Nguyên, Minh đều cho ngài Long Thọ soạn, nhưng bản Cao Li và các bộ Kinh Lục thì không thấy nói đến luận này.

Nội dung trình bày về cương yếu của Luận Lý Nhân Minh mà được xem như phương tiện để phân biệt thiện ác, chánh tà, gồm 4 phẩm: Minh tạo luận, Minh phụ xứ, Biện chính luận và Tương ứng.

No 1633 – Như Thật Luận, 1 quyển, gọi đủ: Như Thật luận phản chất nạn phẩm, do ngài Chân đế dịch từ Phạm sang Hán vào đời Đường. Theo ba bản Tạng Tống, Nguyên, Minh đều cho ngài Thế Thân soạn, nhưng bản Cao Li và các bộ Kinh Lục thì không thấy nói đến luận này.

Nội dung chia làm ba phẩm: phẩm Vô đạo lý nạn, phẩm Đạo lý, phẩm Đọa phụ xứ, dùng luận thức Nhân Minh để phản bác những vấn nạn của ngoại đạo, chứng minh luận thức mình chủ trương là đúng sự thật.

No 1634 – Nhập Đại thừa Luận, 2 quyển, do Bồ tát Kiên Ý soạn, đời Bắc Lương, ngài Đại thừa, gồm ba phẩm:

1.Phẩm Nghĩa: Trước hết nói về lỗi phỉ báng Đại thừa, kế đến nói rõ Đại thừa mà Bồ tát tu học là đủ cả 5 thừa, là Tam tạng chân thật, rồi lại y theo 10 thứ hành pháp khuyến phát dẫn vào quả Phật.

2.Phẩm Cơ luận Không : Bàn về thứ bậc của Bồ tát Thập địa

3.Phẩm Thuận tu chư hạnh: Bàn về ba thân của Phật.

No 1635 – Đại thừa Bảo Yếu Nghĩa luận, 10 quyển, không rõ tác giả, do các ngài Pháp Hộ, Duy Tịch dịch từ Phạm sang Hán, vào đời Bắc Tống. Nội dung gồm nhiều bài văn trọng yếu được trích từ 70 bộ kinh điển về pháp môn thực tiễn của Phật giáo Đại thừa. Trước hết là bài tụng quy kính, kế đến bàn về thân người khó được, chính pháp khó gặp thắng hạnh khó thành, cho nên khuyên người phát tâm Bồ đề tín phụng chính giáo.

Ngoài ra, còn trình bày các pháp môn như Đại bi, năm thứ hạnh, hạnh Bồ tát tại gia, tà hạnh chánh hạnh, chánh pháp nhiếp thọ, Bát nhã ba-la-mật phương tiện hạnh nguyện, tín giải v.v…

No 1636 – Đại thừa Tập Bồ tát học Luận, 25 quyển, do Bồ tát Pháp Xứng soạn, đời Tống, ngài Pháp Hộ dịch từ Phạm sang Hán. Nội dung luận này gồm 18 phẩm nói rộng về các pháp Lục độ… Luận này dẫn dụng rất nhiều kinh điển như Hoa Nghiêm, Bảo Quang Minh Đà La Ni, Kinh Đại Thiện Dụ, Kinh Thập Pháp v.v…

No1637 – Tập Đại Thừa Tướng Luận 2 quyển, do Bồ tát Giác Cát Tường Trí soạn, đời Tống ngài Thi Hộ dịch từ Phạm sang Hán.

No 1638 – Tập chư Pháp bảo Tối thượng nghĩa Luận, 2 quyển, do Bồ tát Thiện Tịch soạn, đời Tống ngài Thi Hộ dịch từ Phạm sang Hán.

No 1639 – Đề bà Bồ tát phá Lăng Già kinh trung Ngoại đạo Tiểu thừa tứ Tông Luận, 2 quyển, do Bồ tát Đề bà soạn, đời Hậu Ngụy, ngài Bồ đề Lưu Chi dịch từ Phạm sang Hán.

No 1640 – Đề Bà Bồ tát thích Lăng Già Kinh trung Ngoại đạo Tiểu thừa Niết bàn Luận, 2 quyển, do Bồ tát Đề bà soạn, đời Hậu Ngụy, ngài Bồ đề Lưu Chi dịch từ Phạm sang Hán.

No 1641 – Tùy Tướng Luận, 1 quyển, do Pháp sư Đức Tuệ người Ấn Độ soạn, đời Trần, ngài Chân Đế dịch từ Phạm sang Hán. Luận này được soạn thuật nhầm phá sự chấp ngã của ngoại đạo. Nỗi dung giải thích rõ 16 hành tướng của 4 đế trong phẩm Tuệ, Câu XáThích Luận quyển 19 (tức phẩm Trí trong Câu Xá Luận quyển 26 bản dịch mới); kế đến giải rõ vì đối trị 4 kiến chấp: Thường, Lạc, Ngã và Ngã sở mà nói tu các hành tướng vô thường, khổ, không, vô ngã.

No 1642 – Kim Cương châm Luận, 1 quyển, do Bồ tát Pháp Xứng soạn, đời Tống, ngài Pháp Thiên dịch từ Phạm sang Hán. Nội dung luận này đứng trên quan điểm Phật giáo phê phán chế độ giai cấp của Ấn Độ từ thời Phệ đà trở về sau và chủ trương mọi người đều bình đẳng. Trong Luận có trích dẫn kinh Bà la môn giáo để phản bác.

Các bản dịch tiếng Hán và tiếng Tây Tạng đều cho luận này do ngài Pháp Xứng soạn, nhưng trong lời Tựa và lời Bạt bản tiếng Phạm đều bảo sách này là tác phẩm của ngài Mã Minh.

No 1643 – Ni kiền tử vấn Vô ngã nghĩa Kinh, 1 quyển, do Bồ tát Mã Minh soạn, đời Tống, ngài Nhật Xứng dịch từ Phạm sang Hán.

No 1644 – Phật thuyết Lập thế A tì đàm Luận, 10 quyển, do ngài Chân Đế dịch từ Phạm sang Hán vào đời Trần. Nội dung luận này bàn giải về vũ trụ luận của Phật giáo, nói rõ nguồn gốc của thuyết núi Tu di, tức là trình bày sự thành lập thế giới và tướng trạng hữu tình ở thế gian. Còn về chỉ thú của Luận này đại khái cũng giống với kinh Thế kí trong Trường A hàm và phảm Thế gian trong luận Câu Xá.

No 1645 – Chương Sở tri Luận, 2 quyển, do Phát hợp Tư ba soạn, đời Nguyên ngài Sa la ba dịch từ tiếng Tây tạng sang tiếng Hán. Nội dung chia làm 5 phẩm: phẩm Khí thế gian thứ nhất, phẩm Tình thế giới thứ hai, phẩm Đạo pháp thứ ba, phẩm Quả pháp thứ tư, phẩm Vô vi pháp thứ năm. Giáo láy được trình bày trong luận đại khái y theo luận Câu Xá nhưng cũng có kiến giải độc đáo của tác giả; chẳng hạn như đem thuyết bốn kiếp của luận Câu Xá và thuyết ba kiếp của Bà sa mà chiết trung thành thuyết sáu kiếp “ Trung, Thành, Trụ, Hoại, Không, Đại” có thể xem đây là quan điểm rất đặc thù của Luận này.

No 1646 – Thành Thật Luận, 16 quyển, do ngai Ha lê bạt ma soạn, đời Diêu Tần, ngài Cưu ma la thập dịch từ Phạm sang Hán. Nội dung luận này chia làm 5 tụ: Phất tụ (bài tựa luận), Khổ đế tụ, Tập đế tụ Diệt đế tụ, Đạo đế tụ. Lập trường của luận này là chủ trương Nhị thế vô luận (quá khứ vị lai không thực có), Tính bản Bất tịnh

luận (tính con người vốn bất tịnh), Vô ngã luận…, đồng thời cho rằng Nhân, Pháp đều không. Giáo thuyết trong toàn luận chẳng những bao trùm giáo lý trọng yếu của Phật giáo bộ phái mà còn chứa đựng các kiến giải Đại thừa. Trên phương tiện lịch sử tư tưởng Phật giáo luận này được xem là tác phẩm trọng yếu của thời kỳ quá độ từ Tiểu thừa Không tông hướng tới Đại thừa Không tông.

No 1647 – Tứ đế luận, 4 quyển, do ngài Bà tuẩ bạt ma soạn, đời Trần, ngài Chân Đế dịch từ Phạm sang Hán. Luận này gồm 6 phẩm: phẩm Tư trạch, phẩm Lược thuyết, phẩm Phân biệt Khổ đế, phẩm Tư lương Tập đế, phẩm Phân biệt Diệt đế, phẩm Phân biết Đạo đế. Hai phẩm đầu nói về tổng thể của Tứ đế, 4 phẩm cuối giải thích chi tiết Tứ đế.

No 1648 – Giải thoát đạo Luận, 12 quyển, do ngài Ưu ba để sa soạn, đời Lương, ngài Tăng già bà la dịch từ Phạm sang Hán. Nội dung luận này căn cứ vào thứ bậc giải thoát của người tu Thiền mà lần lượt giải thích các pháp môn: Giới, Định, Tuệ. Chia làm 12 phẩm: Nhân duyên, Phân biệt giới, Đầu đà, Phân biệt định, Mịch thiện tri thức, Phân biệt hành, Phân biệt hành xứ, Hành môn, Ngũ thông, Phân biệt tuệ, Ngũ phương tiện và Phân biệt đế. Bộ luận này được coi là chổ trọng yếu của luận Thanh tịnh đạo do ngài Giác Âm soạn.

No 1649 – Tam di để bộ luận, 3 quyển, không biết tên tác giả và người dịch.

No 1650 – Bích chi Phật Nhân duyên Luận, 2 quyển, không biết tên tác giả và người dịch.

No 1651 – Tập nhị Nhân duyên Luận, 1 quyển, do Bồ tát Tịnh Ý soạn, đời Hậu Ngụy, ngài Bồ Đề Lưu chi dịch từ Phạm sang Hán. Nội dung luận này gồm 2 phần: Trước hết nêu ra 6 bài kệ rưỡi, kế đến dùng văn xuôi theo thể vấn đáp giải thích 12 pháp nhân duyên.

No 1652 – Duyên sinh Luận, 1 quyển, do ngài Uất lăng ca soạn, đời Tùy, ngài Đạt ma cấp đa dịch từ Phạm sang Hán.

No 1653 – Đại thừa Duyên sinh Luận, 1 quyển, do ngài Uất lăng ca soạn, đời Đường, ngài Bất Không dịch từ Phạm sang Hán.

No 1654 – Nhân duyên tâm luận Tụng, Nhân duyên tâm luận Thích, 1 quyển, do Bồ tát Long Mãnh soạn, không biết tên người dịch.

No1655 - Chỉ quán môn Luận Tung, 1 quyển, do Bồ Tát Thế Thân soạn, đời Đường, ngài Nghĩa Tịch dịch từ Phạm sang Hán.

Np 1565 – Bảo Hànhvương chính Luận, 1 quyển, do Bồ tátLong thọ soạn,đờiTrần ngài Chân Đế dịch từ Phạm sang Hán. Nội dung chia làm 5 phẩm: An lạc giải thoát phẩm, Tạp phẩm, Bồ đề tư lương phẩm,Chính giáo vương phẩm và Xuất gia chính hành phẩm. Đây là bộ luận ngài Long Thọ đứng trên lập trường của Phật giáo Đại thừa để nói về đạo làm chính trị cho vua bảo hành nghe, vì thế nó được mọi người rất coi trọng.

No 1657 – Thủ trượng Luận, 1 quyển, do ngài Thích ca Xứng soạn, đời Đường, ngài Nghĩa Tịnh dịch từ Phạm sang Hán.

No 1658- Chư giáo Quyết định danh nghĩa Luận, 1 quyển, do Bồ tát Từ thị soạn, đời Tống, ngài Thi Hộ dịch từ Phạm sang Hán.

No 1659 – Phát Bồ đề Tâm kinh Luận, 2 quyển, do Bồ tát Thiên Thân soạn, đời Hậu Tần, ngài Cưu-ma-la-thập dịch từ Phạm sang Hán. Nội dung chia làm 12 chương, nội dung bàn về việc phát tâm Bồ đề, y cứ vào các kinh luận Đại Thừa và những bộ luận A-tì-đạt-ma của Tiểu thừa để chú thích, phân loại và thuyết minh pháp số một cách tỉ mỉ, rõ ràng.

No 1660 – Bồ đề Tư lương Luận,6 quyển, do Bồ tát Long Thọ soạn, Tỳ khưu Tư tại giải thích, đời Tùy ngài Đạt ma cấp đa dịch từ Phạm sang Hán.

No 1661 – Bồ đề Tâm ly tướng luận, 1 quyển, do Bồ tát Long Thọ soạn, đời Tống ngài Thi hộ dịch từ Phạm sang hán.

No 1662 – Bồ đề Hành Kinh, 4 quyển, do Bồ tát soạn tập Tụng, đời Tống, ngài Thiên Tức Tai dịch từ Phạm sang Hán.

No 1663 – Bồ đề tâm quán Thích, 1 quyển, không biết tên tác giả, đời Tống ngài Pháp Thiên dịch từ Phạm sang Hán.

No 1664- Quảng Thích Bồ đề tâm Luận, 4 quyển, do Bồ Tát Liên hoa giới soạn, đời Tống, ngài Thi Hộ dịch từ Phạm sang Hán.

No 1665- Kim cương đinh Du già trung phát A nậu đa la Tam miệu tam Bồ đề Tâm Luận, 1 quyển, không biết tên tác giả, đời Đường, ngài Bất Không dịch từ Phạm sang Hán. Đây là một trong những kinh trọng yếu của Mật giáo. Nội dung luận này lập 3 môn: Hành nguyện, Thắng nghĩa và Tam ma địa để trình bày về hành tướng của tâm Bồ đề.

No 1666 – Đại Thừa Khởi tín Luận, 1 quyển, do Bồ tát Mã Minh soạn, đời Lương, ngài Chân đế dịch từ Phạm sang Hán. Nội dung luận này thuyết minh vế duyên khởi Như lai tạng và tướng phát tâm tu hành của Bồ tát, phàm phu v.v….Tức là từ hai phương diện lý luậm và thực tiễn mà quy kết về trung tâm tư tưởng Phật giáo Đại Thừa. Đây là bộ sách nhập môn trọng yếu của tư tưởng Phật giáo.

No 1667 – Đại Thừa Khởi tín Luận, 2 quyển, do Bồ tát Mã Minh soạn,đời Đường, ngài Thực xoa nan đà dịch từ Phạm sang Hán. Đây chỉ là bản dịch khác của Đại Thừa Khởi Tín Luận, nhưng không được xử dụng phổ thông như bản của ngài Chân Đế dịch.

No 1668 – Thích-Ma-ha-diễn Luận, gọi tắt là Thích Luận, 10 quyển, do ngàiLong Thọ soạn, đời Diêu Tần, ngài Phiệt đề ma đa dịch từ Phạm sang Hán. Đây là sách chú thích luận Đại Thừa Khởi tín, chia luận Khởi tín làm 5 phần để giải thích , đó là: Phần Nhân duyên, phần lập nghĩa, phần giải thích, phần tu hành tín tâm và phần khuyến tu lợi ích. Trong phần Lập nghĩa, lập 33 pháp môn chia làm hai mục là Tu hành chũng nhân hải và Tính đức viên mãn hải để bàn rõ về nghĩa cạn sâu. Tư tưởng Tính đức viên mãn hải trong quyển 10 rất giống với Mật giáo.

No 1669 - Đại Tông địa Huyền văn bản Luận, 20 quyển , Bồ tát Mã Minh soạn, đời Trần, ngài Chân đế dịch từ phạm sang hán. Nội dung luận này giải thích hành vị của Kim cương địa, lập ra 40 phần đại quyết trạch:

• Hai phần đầu tương đương với phần tựa, giải thích về 10 đạt nhân duyên.

• Từ phần thứ 3 đến phần 36 là phần chính tông, giải thích rõ 5 vị của kim cương địa cho đến 10 phương trần số của a thuyết bản vương v.v….

• Từ phần 37 đến 40 là phần lưu thông nói về công đức của sách này và tự thuật về nhân đời quá khứ của ngài Mã minh.

No 1670 – Na tiên tỳ khưu kinh, 2 quyển và biệt bản NaTiên Tỳ khưu kinh, 3 quyển,không biết tên tác giả và người dịch.

No 1671 – Phước cái chánh hành sở tập kinh, 12 quyển, do Bồ tát Long thọ soạn, đời Long Thọ soạn, đời Tống ngài Nhật Xứng… dịch từ phạm sang hán. Nội dung thu chép những lời đức phật dạy có năng lực thành tựu phước đức che thân, đồng thời đề cao các thiện nghiệp như 5 giới, 10 thiện đạo; dẫn dụng các kinh Ương quật ma la, kinh Y la diệp long vương nhân duyên, kinh Tạo tác phước nghiệp, kinh Y la diệp long vương nhân duyên, kinh Tạo tác phước nghiệp, kinh Nan nể ca… là những kinh điển được ít người biết đến.

No 1672 – Long thọ bồ tát vị thiền đà ca vương thuyết pháp yếu kệ, 1 quyển,đời Tống, ngài cầu na bạt ma dịch từ phạm sang hán.

No 1673 – khuyến phát chư vương yếu kệ, 1 quyển, do bồ tát long thọ soạn, đời tống , ngài tăng già bạt ma dịch từ phạm sang hán. Nội dung nói về pháp quán bất tịnh, sự tai hại của 5 dục lạc và xa lìa dục uế nhiễm. Điểm cốt yếu của sách này là dạy người ta tu thiện để cầu Niết bàn rốt ráo.

No 1674 – long thọ bồ tát khuyến giới vương tụng, 1 quyển, đời đường, ngài nghĩa tịnh dịch từ phạm sang hán. Nội dung gồm 126 bài kệ tụng theo thể 5 chữ 4 câu. Trong đó, 3 bài tụng đầu tiên nói rõ mục đích soạn thuật, 41 kế tiếp nói về 6 Ba la mật, 5 chi Thánh giới, thiểu dục v.v….13 bài tiếp theo bàn về 5 cái, 5 pháp tối thắng, 3 kết, 3 họcv..v…50 bài tiếp theo nói về vô thường và những nỗi khổ trong 6 đường như địa ngục, ngạ quỷv.v… 13 bài tiếp đó là thuyết minh về 7 phần Bồ đề, 12 duyên khởi, 8 Thánh đạo, 4 Thánh đế v..v.. 6 bài cuối cùng nêu danh hiệu của đức phật a di đà và bồ tát quán tự tại.

No 1675 – Tán pháp giới tụng, 1 quyển, do bồ tát long thọ soạn, đời tống, ngài thi hộ dịch từ phạm sang hán.

No 1676 – quảng đại pháp nguyện tụng, 1 quyển, bồ tát long thọ soạn, đời tống, ngài thi hộ dịch từ phạm sang hán.

No 1677 – tam thân phạm tán, 1 quyển, không biết tên tác giả, đời Tống, ngài pháp hiền dịch từ phạm sang hán.

No 1678 – phật tam thân tán, 1 quyển, do ngài hiền thánh soạn, đời tống, ngài pháp hiền dịch từ phạm sang hán. Nội dung gồm những bài kệ thuyết minh và khen ngợi pháp thân, báo thân và hóa thân của đức phật. Mỗi thân có 1 bài kệ, mỗi bài kệ có 8 dòng, mỗi dòng 7 chữ. Cuối cùng là bài kệ hồi hướng.

No 1679 – Phật nhất bách bát danh Tán, 1 quyển, không biết tên tác giả, đời Tống, ngài pháp thiên dịch từ phạm sang hán.

No 1680 – nhất bách ngũ thập tán phật tụng, 1 quyển, do ma điệt lý chế tra soạn, đời đường, ngài nghĩa tịnh dịch từ pham sang hán. Nội dung luận này gồm 148 bài tụng tán thán đức của Phật.

No 1681 – phật các tường đức tán, 3 quyển, do tôn giả tịch hữu soạn, đời tống, ngài thị hộ dịch từ phạm sang hán.

No 1682 – thất phật tán bố-già –tha, 1 quyển, không biết tên tác giả, đời tống, ngài pháp thiên dịch từ phạm sang hán. Nội dung gồm các bài kệ tụng bằng tiếng phạm tán thán công đức của 7 đức phật quá khứ. Vì luận này toàn là các bài tụng tán chữ hán phiên âm tiếng phạm chứ không có dịch ý cho nên từ xưa không ai hiểu được nghĩa. Sau nỳ, nhờ có tiến sĩ thần lượng tam lang người nhật khôi phục lại nguyên bản tiếng phạm và dịch ra tiếng nhật người ta mới hiểu nghĩa.

No 1683 – kiền trĩ phạm tán, 1 quyển, không biết tên tác giả, đời tống, ngài pháp hiền dịch từ phạm sang hán. Nội dung là bài tán tụng chữ hán phiên âm tiếng phạm chứ không dịch nghĩa.

No 1684- bát đại linh pháp phạm tán, 1 quyển, do ngài giới nhật vương chế tác, đời tống, ngài pháp hiền dịch ra tiếng hán.

No 1685 – phật thuyết bát đại linh tháp danh hiệu kinh, 1 quyển, đời tống, ngài pháp hiền dịch ra tiếng hán. Kinh này tường thuật khi đức phật còn tại thế, chính ngài đã nêu tên của tám linh tháp lớn và khuyên người nghe cúng dường tháp. Ở cuối quyển có phụ thêm phần biên niên sử về cuộc đời của đức Phật.

No 1686 – hiền thánh tập già đà nhất bách tụng, 1 quyển, không biết tên tác giả, đời tống, ngài thiên tức tai dịch ra tiếng hán.

No 1687 – sự sư pháp ngũ thập tụng, 1 quyển, do bồ tát mã minh soạn, đời tống, ngài nhật xứng… dịch từ phạm sang hán. Toàn luận có 50 bài tụng nói về việc 2 chúng xuất gia và tại gia đều phải kính trọng Quán đảnh sư A-xà-lê, nhờ đó mà được các công đức lợi ích. Trái lại, nếu khinh nhờn, phỉ báng thì sẽ chịu các thứ khổ báo, tai ách. Trong luận cũng nói rõ các lễ pháp và việc hầu hạ… mà người đệ tử nên phụng hành đối với bậc tôn sư của mình.

No 1688 – mật tích lực sĩ đại quyền thần vương kinh kệ tụng, 1 quyển,đời nguyên ngài quản chủ bát soạn.

No 1689 – thỉnh tân đầu lô pháp, 1 quyển, đời lưu tống, ngài tuệ giản dịch ra tiếng hán.

No 1691 – ca diếp tiên nhân thuyết y nữ nhân kinh, 1 quyển, đời tống, ngài pháp hiền dịch ra tiếng hán.

No 1692 – thắng quân hóa thế bách du già tha kinh, 1 quyển,đời tống, ngài thiên tức tai dịch ra tiếng hán.

Trên đây là tóm lược nội dung tập 32 hán tạng đại chánh tân tu.

BAN BIÊN TẬP

MỤC LỤC

(BỘ LUẬN 1 – TẬP 111)

Số 1628 – NHÂN MINH CHÁNH LÝ MÔN LUẬN BẢN ..................................... 3

Số 1629 – NHÂN MINH CHÁNH LÝ MÔN LUẬN............................................. 23

Số 1630 – LUẬN NHÂN MINH NHẬP CHÁNH LÝ ........................................... 43

Số 1631 – LUẬN HỒI TRÁNH................................................................................ 53

PHẦN KỆ ĐẦU......................................................................................................... 53

• THỨ NHẤT................................................................................................................ 53

• THỨ HAI................................................................................................................... 55

• THỨ BA.................................................................................................................... 61

• THỨ TƯ.................................................................................................................... 71

SỐ 1632 – LUẬN PHƯƠNG TIỆN TÂM .............................................................. 93

PHẨM 1: TẠO LUẬN................................................................................................ 93

PHẨM 2: NÓI RÕ LÃNH VỰC BỊ THUA............................................................ 102

PHẨM 3: BIỆN RÕ CHÁNH LUẬN...................................................................... 105

PHẨM 4: TƯƠNG ƯNG.......................................................................................... 107

SỐ 1633 – LUẬN NHƯ THẬT PHẢN CHẤT NẠN PHẨM.............................. 115

PHẨM 1:................................................................................................................... 115

PHẨM 2: Như Thật Luận.......................................................................................... 120

PHẨM 3: Rơi Vào Thua, Trong Phần Hỏi Ngược Điều Hỏi Khó............................ 134

SỐ 1634 – LUẬN NHẬP ĐẠI THỪA................................................................... 143

QUYỂN THƯỢNG................................................................................................. 143

• PHẨM Ý NGHĨA...................................................................................................... 143

QUYỂN HẠ............................................................................................................. 165

Phẩm Cơ Luận Không..................................................................................................... 165

Phẩm Thuận Tu Các Hạnh............................................................................................... 177

SỐ 1635 – LUẬN ĐẠI THỪA BẢO YẾU NGHĨA..................................................... 191

QUYỂN 1........................................................................................................................ 191

QUYỂN 2........................................................................................................................ 200

QUYỂN 3........................................................................................................................ 207

QUYỂN 4........................................................................................................................ 216

QUYỂN 5........................................................................................................................ 225

QUYỂN 6........................................................................................................................ 234

QUYỂN 7........................................................................................................................ 242

QUYỂN 8........................................................................................................................ 251

QUYỂN 9........................................................................................................................ 259

QUYỂN 10...................................................................................................................... 267

SỐ 1635 – LUẬN ĐẠI THỪA TẬP BỒ TÁT HỌC..................................................... 277

QUYỂN 1........................................................................................................................ 277

-Phẩm 1: Tập Bố Thí Học (Phần 1).................................................................................. 277

QUYỂN 2........................................................................................................................ 288

-Phẩm 1: Tập Bố Thí Học (Phần 2).................................................................................. 288

QUYỂN 3........................................................................................................................ 296

-Phẩm 1: Tập Bố Thí Học (Phần 3).................................................................................. 296

-Phẩm 2: Giới Hộ Trì Chánh Pháp (Phần 1).................................................................... 302

QUYỂN 4........................................................................................................................ 306

-Phẩm 2: Giới Hộ Trì Chánh Pháp (Phần 2).................................................................... 306

-Phẩm 3: Hộ Pháp Sư ..................................................................................................... 308

-Phẩm 4: Không (Phần 1)................................................................................................ 318

QUYỂN 5........................................................................................................................ 320

-Phẩm 4: Không (Phần 2)................................................................................................ 320

QUYỂN 6........................................................................................................................ 333

-Phẩm 4: Không (Phần 3)................................................................................................ 333

QUYỂN 7........................................................................................................................ 346

-Phẩm 4: Không (Phần 4)................................................................................................ 346

-phẩm 5: Tập Ly Nạn Giới Học (Phần 1)........................................................................ 347

QUYỂN 8........................................................................................................................ 359

-Phẩm 5: Tập Ly Nạn Giới Học (Phần 2)........................................................................ 359

-Phẩm 6: Hộ Thân (Phần 1)............................................................................................. 359

QUYỂN 9........................................................................................................................ 371

-Phẩm 6: Hộ Thân (Phần 2)............................................................................................. 371

-Phẩm 7: Hộ Thọ Dụng Phước (Phần 1).......................................................................... 375

QUYỂN 10 ..................................................................................................................... 379

-Phẩm 7: Hộ Thọ Dụng Phước (Phần 2).......................................................................... 379

-Phẩm 8: Thanh Tịnh (Phần 1)......................................................................................... 387

QUYỂN 11...................................................................................................................... 389

-Phẩm 8: Thanh Tịnh (Phần 2)......................................................................................... 389

QUYỂN 12...................................................................................................................... 400

-Phẩm 8: Thanh Tịnh (Phần 3)......................................................................................... 400

-Phẩm 9: Nhẫn Nhục....................................................................................................... 402

QUYỂN 13...................................................................................................................... 408

-Phẩm 10: Tinh Tấn Ba La Mật....................................................................................... 408

-Phẩm 11: Nói Về A Lan Nhã (Phần 1)........................................................................... 411

QUYỂN 14...................................................................................................................... 418

-Phẩm 11: Nói Về A Lan Nhã (Phần 2)........................................................................... 418

-Phẩm 12: Trị Tâm (Phần 1)............................................................................................. 419

QUYỂN 15...................................................................................................................... 429

-Phẩm 12: Trị Tâm (Phần 2)............................................................................................. 429

QUYỂN 16...................................................................................................................... 437

-Phẩm 12: Trị Tâm (Phần 3)............................................................................................. 437

-Phẩm 13: Niệm Xứ (Phần 1).......................................................................................... 439

QUYỂN 17...................................................................................................................... 443

-Phẩm 13: Niệm Xứ (Phần 2).......................................................................................... 443

-Phẩm 14: Tự Tánh Thanh Tịnh (Phần 1)......................................................................... 445

QUYỂN 18...................................................................................................................... 448

-Phẩm 14: Tự Tánh Thanh Tịnh (Phần 2)......................................................................... 448

QUYỂN 19...................................................................................................................... 455

-Phẩm 14: Tự Tánh Thanh Tịnh (Phần 3)......................................................................... 455

Phẩm 15: Chánh Mạng Thọ Dụng (Phần 1)..................................................................... 460

QUYỂN 20 :.................................................................................................................... 462

Phẩm 15: Chánh Mạng Thọ Dụng (Phần 2)..................................................................... 462

Phẩm 16: Tăng trưởng Thắng Lực (Phần 1).................................................................... 463

QUYỂN 21...................................................................................................................... 469

Phẩm 16: Tăng trưởng Thắng Lực (Phần 2).................................................................... 469

Phẩm 17: Cung kính Tác Lễ (Phần 1).............................................................................. 475

Quyển 22:........................................................................................................................ 481

Phẩm 17: Cung Kính Tác Lễ (Phần 2)............................................................................. 481

Phẩm 18: Niệm Tam Bảo (Phần 1).................................................................................. 489

Quyển 23......................................................................................................................... 492

Phẩm 18: Niệm Tam Bảo (Phần 2).................................................................................. 492

Quyển 24:........................................................................................................................ 506

Phẩm 18: Niệm Tam Bảo (Phần 3).................................................................................. 506

Quyển 25:........................................................................................................................ 522

Phẩm 18: Niệm Tam Bảo (Phần 4).................................................................................. 522

SỐ 1637 – LUẬN TẬP ĐẠI THỪA TƯỚNG............................................................... 539

QUYỂN THƯỢNG........................................................................................................ 539

QUYỂN HẠ.................................................................................................................... 546

SỐ 1638 – LUẬN TẬP CHƯ PHÁP BẢO TỐI THƯỢNG NGHĨA........................... 557

QUYỂN THƯỢNG........................................................................................................ 557

QUYỂN HẠ.................................................................................................................... 565

SỐ 1639 – LUẬN ĐỀ BÀ BỔ TÁT THÍCH LĂNG GIÀ KINH TRUNG NGOẠI ĐẠI THỪA TỨ TÔNG 575

SỐ 1640 – LUẬN ĐỀ BÀ BỒ TÁT THÍCH LĂNG GIÀ KINH TRUNG NGOẠI TIỂU THỪA NIẾT BÀN 583

SỐ 1641 – TÙY TƯỚNG LUẬN (GIẢI THẬP LỰC ĐẾ NGHĨA)............................. 591

SỐ 1642 – LUẬN KIM CANG KẾ............................................................................... 621

SỐ 1643 – KINH NI KIỀN TỬ VẤN VÔ NGÃ NGHĨA............................................ 641

SỐ 1644 – LUẬN LẬP THẾ A TỲ ĐÀM..................................................................... 649

QUYỂN 1:....................................................................................................................... 649

Phẩm 1:Địa Động............................................................................................................ 649

Phẩm 2: Nam Diêm Phù Đề............................................................................................. 654

Phẩm 3: Sáu Đại Quốc..................................................................................................... 657

Phẩm 4: Thần Dạ Xoa...................................................................................................... 660

QUYỂN 2:....................................................................................................................... 669

Phẩm 5: Tượng Vương Lậu Kỳ Xà Lợi.......................................................................... 667

Phẩm 6: Tứ Thiên Hạ....................................................................................................... 671

Phẩm 7: Số Lượng........................................................................................................... 674

Phẩm 8: Trú Xứ Cõi Người............................................................................................. 676

QUYỂN 3:....................................................................................................................... 688

Phẩm 9: Vườn Hoan Hỷ.................................................................................................. 688

Phẩm 10: Vườn Chúng Xa.............................................................................................. 690

Phẩm 11: Vườn Ác Khẩu................................................................................................ 692

Phẩm 12: Tạp Viên.......................................................................................................... 694

Phẩm 13:Vườn Ba Lê Da Đa.......................................................................................... 696

QUYỂN 4: ...................................................................................................................... 703

Phẩm 14: Thành Đề Đầu Lại Tra..................................................................................... 703

Phẩm 15: Thành Tỳ Lưu Lặc Xoa................................................................................... 706

Phẩm 16: Tỳ Lưu Bát Xoa............................................................................................... 708

Phẩm 17: Thánh Tỳ Sa Môn............................................................................................ 710

QUYỂN 5:....................................................................................................................... 712

Phẩm 18:Thiên Và Phi Thiên Đánh Nhau........................................................................ 712

Phẩm 19: Sư Vận Hành Của Mặt Trời Mặt Trăng........................................................... 716

QUYỂN 6:....................................................................................................................... 723

Phẩm 20: Vì Sao.............................................................................................................. 723

QUYỂN 7:....................................................................................................................... 737

Phẩm 21: Thọ Sanh.......................................................................................................... 737

Phẩm 22: Thọ Lượng....................................................................................................... 748

QUYỂN 8:....................................................................................................................... 752

Phẩm 23: Địa ngục........................................................................................................... 752

QUYỂN 9:....................................................................................................................... 781

Phẩm 24: ......................................................................................................................... 781

Phẩm thứ 1: Tiểu Tam Tai Tật Dịch................................................................................. 781

Phẩm thứ 2: Tiểu Tam Tai Đao Binh............................................................................... 788

Phẩm thứ 3: Tiểu Tam Tai Đói Khát Tai Ách.................................................................. 793

QUYỂN 10...................................................................................................................... 801

Phẩm 25: Đại Tam Tai Hỏa Tai........................................................................................ 801

Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.