Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Sách Phật họcTrang 1/18

Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Thiền › Thiền Bắc truyền

Những Đóa Hoa Thiền - Q3

Dịch giả
Dương Đình Hỷ dịch
Thông tin
Nguồn: Pháp Thí Hội — ebook EPUB (Đợt 20, 14/10/2026)

Những Đóa Hoa Thiền - Q3

NHỮNG ĐOÁ HOA THIỀN

Dịch giả: Dương Đình Hỷ

Phước Quế Publications, Arlington, USA 2003

Mục Lục

QUYỂN HẠ

1201. Cha mẹ ở trong đám cỏ dậm

1202. Một phiến đá trước am

1203. Mang trà lại

1204. Đánh thành một phiến

1205. Một, Hai, Ba, Bốn, Năm, đủ số

1206. Ăn cơm đi

1207. Phòng ngủ không người

1208. Khách chưa về, nhớ cố hương

1209. Văn Thù và Phổ Hiền

1210. Ngoảnh mặt về Nam nhìn Bắc Đẩu

1211. Về phòng sưởi ấm

1212. Coi chừng chó dữ

1213. Sinh tử đến

1214. Cây nhà nào chẳng đón xuân

1215. Phật tánh vốn tự đầy đủ

1216. Thị giả thuyết pháp

1217. Thế nào là Đạo?

1218. Đi tới chỗ không biến đổi

1219. Người trong mật thất

1220. Cho ta một đồng

1221. Rồng trong nước sống

1222. Chỉ trời, chỉ đất

1223. Không thể hiểu

1224. Một phiến đá trong không

1225. Ở bên bờ sông mà chết khát

1226. Dùng nèo chỉ cơ

1227. Cơ ngữ qua song

1228. Có khác gì khóc

1229. Tường Đông đánh tường Tây

1230. Đánh vỡ đáy thùng

1231. Bao dung

1232. Phật là thế nào?

1233. Nở đã lâu rồi

1234. Hoa sen nở trên đá

1235. Chuyện cây bách có tặc cơ

1236. Mười phương thế giới là tâm ngươi

1237. Tùy xứ an nhàn

1238. Vô tâm gõ vô tâm

1239. Trời sáng gà gáy

1240. Khởi công từ chỗ nào?

1241. Không chấp tướng

1242. Chặt giun làm hai

1243. Ngày nay, ngày mai

1244. Trăng khuyết, trăng tròn

1245. Trú xứ của chân Phật

1246. Không phải là Phật thì là ai?

1247. Phật cũng là bụi

1248. Bảo Phúc

1249. Hưng Giáo

1250. Phàm và thánh

1251. Đại ý Phật pháp

1252. Hừ!

1253. Vô niệm

1254. Nghiệp thức mang mang

1255. Rõ mình, ngộ ngay trước mắt

1256. Ca Diếp múa

1257. Dùng tay

1258. Cơ kêu mổ

1259. Mèo bắt chuột

1260. Phật tánh của hòa thượng

1261. Ô, guốc ở đâu?

1262. Một cọng cỏ

1263. Cư sĩ có nhà không?

1264. Từ phương Nam tới

1265. Đệ tử có bệnh

1266. Thầy của Chư Phật

1267. Gánh Vác

1268. Trí Tạng và Lý Cao

1269. Không rời pháp đường

1270. Làm sao để thành Phật

1271. Chánh pháp nhãn tạng

1272. Một khúc tiêu thiền

1273. Trong rừng vắng

1274. Xuống giường đứng

1275. Đào đất tìm trời

1276. Xúc mục Bồ đề

1277. Huệ Minh nhấc bát

1278. Mã Tổ gửi thư

1279. Phùng trường tác hý

1280. Gương cổ và thế giới

1281. Phá chấp

1282. Thiền gần

1283. Chèo quậy sóng xanh, khó gập cá vàng

1284. Báo danh khế ngộ

1285. Con chó có Phật tánh không?

1286. Đầu sào trăm trượng

1287. Lưỡi người sống trong miệng người chết

1288. Nhà ngươi tự có con cháu

1289. Con lừa

1290. Bốn lời nguyện lớn

1291. Thiền của Lão bà

1292. Pháp thân thanh tịnh

1293. Hư không không so sánh được

1294. Xem múa rối

1295. Cuốn chiếu

1296. Ta không phải là ống loa

1297. Chân không diệu hữu

1298. Gia Cảnh

1299. Nhàn thần dã quỷ

1300. Ý chỉ Hoàng Mai

1301. Gió nhẹ thổi qua rặng tùng. Lại gần nghe mới rõ.

1302. Chân tâm bất muội

1303. Lãnh hội học nhân

1304. Một giọt cũng không hưởng được

1305. Hãy còn một quyết

1306. Uy đức và chiết phúc

1307. Ý Tổ Sư

1308. Ý Tào Khê

1309. Đại ý Phật pháp

1310. Đệ nhất nghĩa

1311. Chư Tổ truyền gì?

1312. Đường đi lên

1313. Vì người

1314. Chính mình

1315. Căn nguyên của pháp

1316. Tham thiền pháp khí

1317. Hoành Trí Chính Giác

1318. Nam phương có cái này không?

1319. Liễu tâm

1321. Thi kệ luận đạo

1322. Chó Thu Điền

1323. Hiểu để làm gì?

1324. Cho Phật A Di Đà ở tạm

1325. Thùng phân lớn nhỏ

1326. Khoái hoạt liệt hán

1327. Nói hay không đều bị đánh

1328. Đuổi đến thiên đường

1329. Gương cổ của bầy khỉ

1330. Kéo tai

1331. Sơn đầu hỏa

1332. Đầu đồng, cổ sắt

1333. Bài kệ của Thanh Tùng

1334. Không có tướng nam nữ

1335. Vô lậu công đức

1336. Mật truyền

1337. Trời xanh

1338. Duy ngã độc tôn

1339. Hữu tánh vô ngôn

1340. Rận từ đâu ra

1341. Kiếp phù sinh

1342. Thần xạ

1343. Có đem theo lửa không?

1344. Đi tắm

1345. Uống trà đi!

1346. Cảnh Thanh hôm nay thất lợi

1347. Thể của Bát Nhã

1348. Sự hướng thượng

1349. Phương tiện

1350. Đại ý Phật pháp

1351. Một câu vì người

1352. Không gì để thấy

1353. Quải Đơn

1354. Phải biết tiếc phúc

1355. Ngày nào cũng đẹp

1356. Chánh tà

1357. Siêu việt

1358. Lễ như đàn bà

1359. Pháp đường đổ

1360. Ý tổ sư

1361. Giặt quần áo

1362. Thạch Lâu không có tai

1363. Không trồng tạp chủng

1364. Bố mẹ đều mất

1365. Méo mồm

1366. Đập vỡ gương

1367. Đầu rơi xuống đất

1368. Cảnh giới Tung Sơn

1369. Nhẩy ra khỏi tam giới

1370. Chổi đuôi nai

1371. Dụng tâm liền sai

1372. Giữ mồm ăn cơm

1373. Mất một đấu gạo

1374. Diện bích chín năm

1375. Ngàn vạn núi

1376. Ném một mảnh ngói

1377. Tám lõm, chín lồi

1378. Lìa thanh sắc

1379. Ăn rau đạo

1380. Đãng tử về quê

1381. Người đá trong vò

1382. Mất gối

1383. Ngồi không

1384. Hoa sen trong lửa

1385. Đốt đèn

1386. Một ngụm nuốt hết

1387. Không biết đau

1388. Ăn gậy sắt

1389. Vòng vàng chưa mở

1390. Hôm nay phơi lúa mạch tốt

1391. Người khô hạc

1392. Mãnh liệt

1393. Tuỳ duyên, tùy vận

1394. Trời thu ấm áp

1395. Hôm nay gió lớn, trăng lạnh

1396. Trần dép cỏ

1397. Đập bát

1398. Tháng thứ hai

1399. Trâu đất rống

1400. Thấy Bát Nhã rồi

1402. Tháp vô phùng

1403. Người đánh xe

1404. Chấp lời

1405. Diệt lục căn

1406. Tâm của cổ Phật

1407. Đại ý Phật pháp

1408. Ý tổ sư

1409. Thạch Sương

1410. Đừng tìm trong kinh

1411. Bện dép cỏ

1412. Huyền Chi Hựu Huyền

1413. Cỏ bờ bên kia

1414. Chết rồi về đâu?

1415. Phi lão hủ

1416. Tâm của cổ Phật

1417. Bó củi nặng bao nhiêu?

1418. Cuốc chết giun

1419. Ung Chính

1420. Hai con quạ

1421. Người làm mặt nạ

1422. Bài kệ của Bố Đại hòa thượng

1423. Đại ý Phật pháp

1424. Trên đường gập mãnh hổ

1425. Đến tăng đường

1426. Hỏi, đáp không đúng cách

1427. Thuyết pháp

1428. Vì con mắc bệnh

1429. Tự tại

1430. Phàm trần tục niệm

1431. Tất cả đều do tâm

1432. Đại Trí

1433. Người không bệnh

1434. Ta có một câu nói

1435. Thể lộ chân thường

1436. Đã từng gập qua

1437. Không bỏ một ai

1438. Theo tánh chìm nổi

1439. Ý Tây sang

1440. Trong cảnh khổ, không khổ

1441. Thủy tang

1442. Bài kệ của Liên Trì đại sư

1443. Bài kệ của Đàm Châu Long Sơn

1444. Bài kệ của Bàng bà

1445. Con không có mồm

1446. Đi

1447. Chuyện chưa rõ

1448. Truyền đăng

1449. Mười sự khai thị

1450. Ba lần bị đánh

1451. Động Sơn tham Bách Nham

1452. Duy Ma cật và Phó Đại Sĩ

1453. Ông tăng do dự

1454. Động Thủy chẩy ngược dòng

1455. Hợp đạo

1456. Không khởi một niệm

1457. Một ngày ăn hết bao nhiêu

1458. Bán gạo

1459. Văn Thù sống

1460. Thiền và Giáo

1461. Ngọc thô

1462. Biết ca vũ không?

1464. Lạy ông tăng này

1465. Nước sạch, bẩn

1466. Đệ nhất cú

1467. Pháp Dung và Tứ tổ

1468. Bài kệ của Kim Bích Phong

1469. Viết chữ lên quạt

1470. Bó củi

1471. Cuồng tâm

1472. Không phải là ngựa tốt

1473. Về nhà

1474. Duy Ma Cật

1475. Thiền sư lạy đệ tử

1476. Đổ tể cung dưỡng

1477. Giơ lên, hạ xuống

1478. Không giơ phất tử

1479. Không tu

1480. Tu Bồ Đề giảng Bát Nhã

1481. Không trú ở không

1482. Trăng tròn, trăng khuyết

1483. Áo mẹ sanh

1484. Phật là thế nào?

1485. Méo mồm

1486. Thần thông

1487. Khai, thị, ngộ, nhập

1488. Nghiệp chướng

1489. Tụng kinh

1490. Chư Phật không dối

1491. Thấy sắc là thấy tâm

1492. Tham gần đừng tham xa

1493. Kiếm sắc

1494. Đạo thường

1495. Mạt hậu cú

1496. Vật ngã bất nhị

1497. Rồng kêu trong cây khô

1498. Tình và vô tình

1499. Tu gì?

1500. Ngồi không

1501. Sơn hà đại địa từ đâu ra?

1502. Là Cái gì?

1503. Trà vẫn vậy, nhưng người đã khác

1504. Tọa thiền

1505. Không cách

1506. Phật tánh

1507. Đánh thành một phiến

1508. Không gián đoạn

1509. Uống trà đi

1510. Thư mẹ

1511. Lão bán dầu

1512. Mặc kệ nó

1513. Cầu độc mộc

1514. Tâm bất biến

1515. Cao Phong

1516. Phật Di Lặc

1517. Pha tương

1518. Nhập định

1519. Sự kỳ lạ

1520. Bài kệ phó pháp của Ca Diếp

1521. Đốt Bích Nham Lục

1522. Không tướng nhân, ngã

1523. Khâm Sơn

1524. Hoa Nghiêm Hưu Tĩnh

1525. Tứ ân, tam hữu

1526. Ngựa Ích Châu ăn cỏ, bò Mục Châu no

1527. Không vọng tâm

1528. Vô dư Niết Bàn

1529. Xá Lợi Phất

1530. Bài thi của Mã Tổ Đạo Nhất

1531. Bài kệ của Thần Chiếu Bản Như

1532. Tâm bất sinh

1533. Người thợ lò rèn

1534. Nguy hiểm

1535. Cây bách thành Phật

1536. Giáo pháp

1537. Mê

1538. Bài thi của Hà Sơn Thủ Thần

1539. Sơn thần thọ giới

1540. Một ông tăng lanh lợi

1541. Địa ngục

1542. Tỷ thí

1543. Ngươi rất khỏe

1544. Giết trâu

1545. Ăn xong, uống trà

1546. Phật pháp

1547. Đừng kêu loạn

1548. Sư tử gỗ cắn người

1549. Mời uống trà

1550. Văn Thù cưỡi sư tử

1551. Làm sao thành Phật?

1552. Tránh nóng

1553. Đơn Hà đốt tượng

1554. Dưới núi có hổ

1555. Lâm Tế ngủ

1556. Viên Chân bảo Châu

1557. Không thiếu gì

1558. Ngón tay thần kỳ

1559. Hạt châu huyền huyền

1560. Trâu tốt không cần người chăn

1561. Tùy chứng cho thuốc

1562. Quốc sư bao nhiêu tuổi?

1563. Con tên Huệ Nhiên

1564. Trộm quả

1565. Bí mật nơi ngươi

1566. Đường Thạch Đầu trơn

1567. Cây bách trước sân

1568. Cưỡi lừa không chịu xuống

1569. Hớp một ngụm cạn hết nước Tây Giang

1570. Vừa rồi là khóc, bây giờ lại cười

1571. Không phải, không phải, đều không phải

1572. Vịt trời bay đi rồi

1573. Thiền sư vô tình vô nghĩa

1574. Đều là hý luận

1575. Cách tiếp khách của Triệu Châu

1576. Một sợi cũng không

1577. Ta là con lừa

1578. Gương cổ của Tuyết Phong

1579. Chúng sanh vốn là Phật

1580. Học Phật là học chính mình

1581. Thiền định

1582. Kho báu nhà mình

1583. Núi Tu Di

1584. Vô ngại

1585. Ngươi cần chi?

1586. Thế giới nhất hoa

1587. Núi này không có đường vào

1588. Tìm trâu

1589. Thấy dấu

1590. Thấy trâu

1591. Được trâu

1592. Chăn trâu

1593. Cưỡi trâu về nhà

1594. Quên trâu còn người

1595. Người trâu đều quên

1596. Trở lại nguồn cội

1597. Thõng tay vào chợ

1598. Ông tăng vô sự

1599. Thiện ác như mây nổi

1600. Giơ nắm đấm lên

1601. Pháp thân có thọ khổ không?

1602. Bài kệ của Ngũ tổ Pháp Diễn

1603. Niệm Phật

1604. Nguyệt Thượng Nữ

1605. Ngũ Thông

1606. Đỉnh núi không mây

1607. Bính Đinh đồng tử đến xin lửa

1608. Giáp Sơn và Phật Nhật

1609. Vốn đã giải thoát

1610. Vô Vị Chân Nhân

1611. Tâm và Pháp đều quên

1612. Thấy tánh thành Phật

1613. Cùng Đại Thiên

1614. Cứu cánh không cảnh

1615. Phất tánh chân thật

1617. Thầy của chư Phật

1618. Tìm ta

1619. Phật và ma

1620. Kiếm không mũi

1621. Đại cơ, đại dụng

1622. Bí quyết sử sự

1623. Phàm và thánh

1624. Trí Tạng và Huệ Trung

1625. Tâm là Phật

1626. Bài kệ của Bảo Tích

1627. Đảm đương

1628. Bài kệ của Phật Quốc Bạch thiền sư

1629. Nghiệp lực

1630. Một tiếng hét

QUYỂN CHUNG

1631. Quét lá vàng

1632. Kho báu nhà mình

1633. Ngũ Tổ Hoằng Nhẫn

1634. Sanh và tử

1635. Hương hoa cúc

1636. Tâm không

1637. Chén nước trà phản chiếu cả càn khôn

1638. Dõng khí của người ăn mày

1639. Mặc áo, ăn cơm

1640. Phật chính là mình

1641. Cháo đã nguội rồi

1642. Tạp dịch

1643. Mơ xanh

1644. Ăn gà trị bệnh

1645. Vẹt học nói

1646. Ý chí kiên cường

1647. Hoàn tục

1648. Phương trượng và ăn mày

1649. Ý nghĩa của mạng sống

1650. Cây nến tắt

1651. Không thấy Long Đàm

1652. Gia đình Bàng Uẩn luận Đạo

1653. Biết sai thì sửa

1654. Phóng sanh

1655. Người câm nằm mộng chỉ mình biết thôi

1656. Đừng giương cung người

1657. Ném cầu trên nước chẩy nhanh

1658. Đây chẳng phải là lửa sao?

1659. Một mũi tên

1660. Tham ngộ sanh tử

1661. Là trâu hay là tăng

1662. Bảo kiếm

1663. Rồng kêu trong cây khô

1664. Trà, Thiền một vị

1665. Vốn là Phật

1666. Cư sĩ và cao tăng

1667. Châu ở đâu ?

1668. Pháp bình đẳng

1669. Còn giận không ?

1670. Tham thiền là chuyện của bậc đại trượng phu

1671. Sinh hoạt chân thật

1672. Dị Kiến Vương và Ba La Đề tôn giả

1673. Vén mành

1674. Ngồi lâu sanh mệt

1675. Thuận theo tự nhiên

1676. Ý Tổ sư từ Tây sang

1677. Mũ cao, áo rộng

1678. Bài kệ của Chân Tĩnh thiền sư

1679. Bài kệ của Bàng Uẩn

1680. Ngũ Đế Tam Hoàng là vật gì ?

1681. Núi cao, sông sâu

1682. Bỏ xuống đi

1684. Niệm khởi tức giác

1685. Đừng vọng tưởng

1686. Hai dao giao tranh không nên tránh.

1687. Hề Trọng làm xe.

1688. Phật Tổ và thị giả

1689. Mục phiêu

1690. Trích Thủy hòa thượng

1691. Bàn thêm về bài kệ của Phó Đại Sĩ

1692. Chúng sanh điên đảo, mê chạy theo vật

1693. Con tên Bản Tịch

1694. Chuyện tốt chẳng bằng vô sự

1695. Thư pháp gia

1696. Triết lý nhân sinh

1697. Tuyệt chiêu

1698. Tiếng vỗ của một bàn tay

1699. Về đến gia sơn thì mới thôi

1701. Gập tai nạn thì đón tai nạn

1702. Không nắm được

1703. Lão nạp đang giới ngữ

1704. Gà gáy canh năm sáng

1705. Ơn sâu Phật Tổ khó báo đáp

1706. Ngăn vọng niệm

1707. Người không cùng vạn pháp làm bạn là ai ?

1708. Tâm mình không tĩnh khó tìm tĩnh

1709. Bí quyết thành công

1710. Biết đủ

1711. Không biết

1712. Đừng vọng tưởng

1713. Như vầy

1714. Sanh tử

1715. Que cứt khô

1716. Mắt ngang mũi dọc

1717. Nhìn dưới chân

1718. Nóng lạnh tự mình hay

1719. Nó chẳng còn ở đây là gì ?

1720. Đói ăn, mệt ngủ

1721. Lục bất thâu

1722. Chẳng có công đức gì cả

1723. Đợi trời sáng hãy đi

1724. Tâm

1725. Đại nhân không cãi lộn

1726. Cứ đi thẳng

1727. Bạch Ẩn

1728. Ông không biết leo núi

1729. Mộc Đường

1730. Tuyết đầy chén bạc

1731. Chính vấn chính đáp

1732. Đầu gậy trăm trượng bước thêm bước nữa

1733. Không màng danh lợi

1734. Một bài Thiền thi của Hoa Đình Thuyền Tử

1735. Linh hồn

1736. Bài kệ của Đông Sơn Huệ Không

1737. Bài kệ của ni sư Vô Trước

1738. Nhận giả làm chân

1739. Bài kệ của Phật Huệ

1740. Bốn bà vợ

1741. Bài kệ của Thảo Đường :

1742. Sanh tử

1743. Ý Tổ sư từ Tây sang

1744. Chém vô minh

1745. Rùa đá nói rồi

1746. Đừng vin vào duyên

1747. Đi rửa bát đi

1748. Nghe mà chẳng biết

1749. Dùng roi chăn trâu

1750. Thấy núi xanh đi

1751. Ca Diếp đạp bùn

1752. Phật tánh

1753. Ngày giỗ Như Tĩnh

1754. Rửa bát quét nhà

1755. Cá nhỏ nuốt cá lớn

1756. Chưa đủ

1757. Đông Ấn quốc vương

1758. Phật Pháp

1759. Không từ ngoài tới

1760. 500 vị A La Hán

1761. Bài kệ của Vân Cái Trí Bản

1762. Bài kệ của Tuyết Đậu Trùng Hiển

1763. Bài kệ của Phật Tâm Bổn Tài

1764. Bài kệ của Hoàng Long Huệ Nam

1765. Vô minh và Phật tánh

1766. Phàm phu và đạo nhân

1767. Tâm bình thường

1768. Phật Đại Thông Trí Thắng

1769. Tiếc thay một chén trà

1770. Nghe lời chỉ trích nên hoan hỉ

1771. Thương Na Hòa Tu

1772. Cưu Ma Đa La

1773. Leo núi

1774. Cháo và trà

1775. Phất trần nói pháp

1776. Buông đao đồ tể

1777. Đối người thân thiết, đối mình nghiêm khắc.

1778. Bước bước là đạo trường

1779. Giữ giới

1780. Đột phá giới luật

1781. Không tại nơi khác

1782. Không thể bắt chước

1783. Đơn Hà đốt Phật

1784. Ý nghĩa bài kệ Vô Môn

1785. Có oán thù gì ?

1786. Hãy bỏ tâm sân đi đã.

1787. Phật Đà Nan Đề

1788. Xà Dạ Đa

1789. Ưu Ba Cúc Đa

1790. Một hạt chủng tử

1791. Bất Như Mật Đa

1792. Không thấy mình

1793. Hạc Lặc Na

1794. Bát Nhã Đa La

1795. Chân, giả

1796. Nghe không hiểu

1797. Thấy và không thấy

1798. Bà Xá Tư Đa

1799. Ba Tu Bàn Đầu

1800. Thiền là thế đó

1801. Phú Na Dạ Xa

1802. Sư Tử Tôn Giả

1803. Lý Vạn Quyển

1804. Đứng trên đỉnh núi cao, đi dưới đáy bể sâu

1805. Một người đứng trên đỉnh núi cao không có đường ra, Một người đứng ở ngã tư đường không biết xoay lưng vào hướng nào ?

1806. Phật mặt trời, Phật mặt trăng

1807. Bách Trượng ngồi một mình trên núi Đại Hùng

1808. Giã gạo quên nhấc chân

1809. Chẳng có công đức gì cả

1810. Phật là thế nào ?

1811. Ngộ và không ngộ

1812. Nghèo

1813. Thấy bằng thầy thì cái đức của thầy bị giảm đi một nửa

1814 . Lâm Tế hét, Đức Sơn đánh

1815. Siêu Phật, vượt tổ

1816. Ngồi lâu sanh mệt

1817. Gà lạnh lên cây, vịt lạnh xuống nước

1818. Trấn hải minh châu

1819. Trấn Châu sản xuất củ cải to

1820. Coi chừng chó

1821. Ca Tỳ Ma La

1822. Bài kệ của Giám Chân Sư Nãi

1823. Tiếc thay một chén trà

1824. Đến rồi hóa vẫn không gì khác . Khói ngút non Lô, sóng Chiết Giang

1825. Mưa xuống rêu xanh tươi

1826. Bị đá đè măng mọc nghiêng . Bên bờ vách hoa nở ngược

1827. Tôi ở nơi Đam Nguyên được thể, ở nơi Quy Sơn được dụng.

1828. Bài kệ của Hoa Đình Nhị Ẩn Mật Thiền Sư

1829. Bồ Đề Đạt Ma

1830. Phục Đà Mật Đa

1831. Bãi cứt trâu

1832. Trộm trăng

1833. Đông Tây đều là giặc

1834. Đồ chồn hoang này

1835. Hiếp Tôn Giả

1836. Mã Minh

1837. Cưỡi trâu tìm trâu

1838. Thiếu gì ?

1839. Một câu nói hết

1840. Buổi tham chiều của Mục Châu

1841. Tăng Già Nan Đề

1842. Chỉ là cái đó

1843. Đống củi

1844. Phật, pháp đều là bụi

1845. Núi xanh chẳng động

1846. Ông chính là Phật

1847. Con chó không có Phật tánh

1848. Con chó có Phật tánh

1849. Huệ Năng nghe kinh

1850. Vua làm ruộng

1851. Tâm bình thường

1852. Dạy ông suy nghĩ

1853. Ông lão 80

1854. Hư không rơi xuống đất

1855. Tâm động

1856. Quán Âm vào cửa

1857. Bài kệ của Thảo Đường

1858. Thể của Bát Nhã

1859. Không một vật

1860. Nô bộc của thời gian

1861. Kiếp hỏa

1862. Ý chỉ Hoàng Mai

1863. Thế nào là Đạo ?

1864. Tôi ngộ rồi

1865. Vì ông nói pháp

1866. Nuôi ngỗng trong bình

1867. Vô minh

1868. Mật truyền tâm

1869. Sợ ông rơi vào phàm, thánh

1870. Kiến tánh thành Phật

1871. Tâm nhẫn nhục

1872. Bản Tịch

1873. Người cởi chính là người buộc

1874. Tâm giao

1875. Con cóc và quả cà

1876. Có và không

1877. Nghe không hiểu

1878. Muối đắt, gạo rẻ

1879. Không thể sờ vào kiếm

1880. Hòa thượng và công sai

1881. Lớn và nhỏ

1882. Khác với người

1883. Quét hết bụi trần

1884. Thuận theo tự nhiên

1885. Trên đường gập hổ

1886. Đạo

1887. Một trở về đâu ?

1888. Tâm mình là Phật

1889. Thưởng trăng

1890. Ra cửa liền là cỏ

1891. Một sinh vạn pháp, vạn pháp trở về một

1892. Làm sao ra khỏi ba giới ?

1893. Thế nào là huyền chỉ ?

1894. Rắn gỗ

1895. Mây ở trời xanh, nước ở bình

1896. Không

1897. Người ăn mày mua bánh

1898. Sớm đã không hợp Đạo

1899. Phật là thế nào ?

1900. Bá Trượng hạ đường

1901. Đánh là không đánh

1903. Hạ sơn

1904. Gương Cũ

1905. Tôi là thiền sư

1906. Ngón tay của tiểu đồng

1907. Khát nước

1908. Đợi chờ

1909. Truyền gì ?

1910. Mèo ăn hồ tiêu

1911. Bồ Tát sát sanh

1912. Mộng Giác thiền sư

1913. Tứ tổ kháng chỉ

1914. Tin và không tin

1915. Phật, Tổ truyền pháp

1916. Thân tâm thoát lạc

1917.- Vốn không một vật.

1918. Lâu không nói pháp

1919. Bà Tu Mật

1920. Đề Ca Đa

1921. La Hầu Đa La

1922. Sự kỳ đặc

1923. Thế nào là tâm Phật ?

1924. Không dấu vết

1925. Kiếm không lưỡi

1926. Châu ở đâu ?

1927. Không vì cảnh mà động tâm

1928. Đừng chấp danh tướng

1929. Người tỉnh táo

1930. Thô bạo quá

1931. Không có mắt

1932. Không thể nói dài, ngắn

1933. Chúc tết

1934. Chờ thời

1935. Chết thì chết

1936. Khổng ất dĩ

1937. Chẳng chịu đảm đương

1938. Không làm gì cả

1939. Động Đình hồ đã đầy chưa ?

1940. Trâu đực sanh con

1941. Đạt Ma chưa tới

1942. Không bị ngoại cảnh mê hoặc

1943. Tâm con yên tĩnh

1944. Đi hỏi cột đá

1945. Thuỷ Không hoà thượng

1946. Tổ tổ tương truyền

1947. Như gà mái ấp trứng

1948. Phật tánh như hư không

1949. Tam tạng

1950. Vắng lặng không người

1951. Chánh Tam

1952. Già rồi còn cầu Đạo

1953. Hồ Đồ gập Đạt Ma

1954. Ở bên bờ sông mà chết khát

1955. Tổ ý và giáo ý

1956. Dao phát ra tiếng

1957. Toán mạng

1958. Chẳng sợ đường trơn

1959. Xúc Mục Bồ Đề

1960. Không nói cũng đánh

1961. Nơi đây không có chủ khách

1962. Ba năm không ăn

1963. Cha mẹ ông ở dưới đám cỏ rậm

1964. Mắt không chứa bột vàng

1965. Một câu của La Hán.

1966. Không lìa phòng này

1967. Tay không đến, tay không về

1968. Thạch Đầu rút dao

1969. Ra cửa liền là cỏ

1970. Cái này là cái gì

1971. Quán Âm ngàn mắt

1972. Học được pháp nào ?

1973. Long Thọ

1974. Bỏ đi thì không tốt

1975. Bất sinh bất diệt

1976. Siêu Phật, vượt tổ

1977. Phật cũng là bụi

1978. Nhất đại tạng giáo

1979. Phật tánh của hòa thượng

1980. Như mọt gập gỗ

1981. Đã lâu không mưa

1982. Mặt trời chiếu sáng núi

1983. Gia phong của Vân Môn

1984. Que cứt khô

1985. Ngày nào cũng là ngày đẹp trời

1986. Người không mắt

1987. Ông muốn bị tạt một chậu nước bẩn nữa sao ?

1988. Tượng Phật chưa đúc thành

1989. Trời tối quá

1990. Phương tiện của cổ nhân

1991. Một giọt nước Tào Khê

1992. Núi Tu Di

1993. Dùng lưỡi kiếm mà giải quyết

1994. Huyền Sa cứu hỏa

1995. Chặt giun thành hai mảnh

1996. Ẩn thân ở sao Bắc Đẩu

1997. Không có pháp nào cả

1998. Phật giới dùng làm gì ?

1999. Dong chiếc thuyền nhẹ tới Dương Châu

2000. Tuyết Phong sàng gạo

2001. Hôm nay mùng ba

2002. Tài khéo của Tào Sơn

2003. Sanh tử tới

2004. Giơ lên , hạ xuống

2005. Cao tăng ở đâu ?

2006. Đại dụng hiện tiền

2007. Chốt tre

2008. Một câu của Dược Sơn

2009. Mười phương thế giới là tâm ông

2010. Phật pháp của Triệu Châu

2011. Gương đúc thành tượng

2012. Mài ngói thành gương

2013. Dỗ con nít khỏi khóc

2014. Đức Sơn thượng đường

2015. Một ngón tay thiền

2016. Đường rêu

2017. Chỗ quan trọng

2018. Chỗ có trùng độc

2019. Thủ cấp Đức Sơn

2020. Đầu con mèo chết

2021. Tôi không hiểu Phật pháp

2022. Nơi đây không có nô tỳ

2023. Huyền Sa cứu hỏa

2024. Ba cân gai

2025. Tâm cảnh đều quên

2026. Lùa họ vào chuồng

2027. Rùa là ba ba

2028. Danh hão

2029. Vạn vật sanh ra từ đâu ?

2030. Tào Sơn nghe chuông

2031. Việc lớn sanh tử

2032. Ngoài ngàn dậm

2033. Một được, một mất

2034. Chẳng liên quan gì đến tôi

2035. Không biết là thân thiết nhất

2036. Văn Thù nói gì ?

2037. Lâu không ăn

2038. Quy Tông hái rau

2039. Cả ngày đi tìm chẳng thấy xuân đâu

2040. Con là Huệ Nhiên

2041. Nhà nhà đều có đèn

2042. Dã hồ tinh

2043. Tọa chủ niệm Phật

2044. Có thấy Đại Thánh không ?

2045. Tam Giới đại sư

2046. Người trong mật thất

2047. Gần ngay bên cạnh

2048. Một cơm, một cháo

2049. Bệnh vì nói thiền nhiều quá

2050. Đây là chữ gì ?

2051. Người tham thiền ngày nay

2052. Khai nhãn

2053. Không thể vào ma cảnh

2054. Đốt thành tro

2055. Còn có người không bị bệnh chăng ?

2056. Người không cùng vạn pháp làm bạn

2057. Dược Sơn xem kinh

2058. Mở mồm không được

2059. Giọt nước đầu thềm

2060. Chư pháp tòng bản lai

2061. Từng bước đạp thật

2062. Buồng tối trăm năm

2063. Ngón tay và mặt trăng

2064. Tất cả đều hiện thành

2065. Gia phong của La Hán

2066. Cửa giải thoát

2067. Thế giới và gương cổ

2068. Lão tăng bận lắm

2069. Tìm một người hiểu Phật pháp

2070. Chẳng tìm nơi thầy

2071. Thạch Sương nghiến răng

2072. Một hòn đá trong không

2073. Hòn đá toát mồ hôi

2074. Chẳng liên quan

2075. Trước sau đều vậy

2076. Không rơi vào giai cấp

2077. Chủ ở đâu ?

2078. Nam Tuyền bán than

2079. Mang hộ cái sẻng

2080. Học tập công án

2081. Đạo nhãn không thông

2082. Điều nào sa di coi trọng

2083. Từ tháp tam tổ tới

2084. Khen ngợi pháp than

2085. Cây khô và cây tươi

2086. Đơn Hà nằm ngủ trên cầu

2087. Thế nào là 12 thời

2088. Ếch nuốt trăng

2089. Bới trong tro tàn

2090. Hai con trâu bùn húc nhau

2091. Xấu đẹp đều khởi ở tâm

2092. Ông khéo chăn trâu

2093. Một cỗ quan tài, hai xác chết

2094. Tôi kêu viện chủ

2095. Đợi trời sáng hãy đi

2096. Phật nói hay là ma nói

2097. Cách sông phẩy quạt

2098. Tự có quần áo

2099. Pháp đường sắp đổ rồi

2100. Công đức thiên, hắc ám nữ

2101. Sa di có chủ

2102. Trực dụng, trực hành

2103. Lão tăng háo sát

2104. Mỗi ngày chỉ xem một chữ

2105. Ăn cháo chưa ?

2106. Muỗi đốt trâu sắt

2107. Tay cầm tang vật còn kêu oan

2108. Người mù theo người mù

2109. Bức hoạ tổ sư

2110. Hòn đá toát mồ hôi

2111. Dã hồ tinh

2112. Long Đàm thổi tắt đèn

2113. Có đủ tất cả

2114. Đạp đổ tịnh bình

2115. Không mang gì đến

2116. Xuống núi làm trâu

2117. Nói giống một vật là không trúng

2118. Hòn đá trong tâm

2119. Đãi gạo

2120. Thai trâu sanh voi

2121. Phiền não tức bồ đề

2122. Hai gương chiếu nhau

2123. Nhàn nhã trong bận rộn

2124. Tre dài, tre ngắn

2125. Núi lớn tốt

2126. Một cọng cỏ

2127. Tâm giữ tĩnh là bệnh

2128. Không vì trời, người mà tới

2129. Đại cơ đại dụng

2130. Căn nguyên của Phật pháp

2131. Chẳng động môi họng

2132. Ép dân lành làm giặc

2133. Ở mọi nơi thì hoả táng còn ở đây thì chôn sống

2134. Bay qua rồi

2135. Trụ trì bận rộn

2136. Mã Tổ xem nước

2137. Gập nhau ở đâu ?

2138. Đem chôn một lượt

2139. Hoà thượng gót chân còn chưa chấm đất đất

2140. Tiệm tạp hoá

2141. Tay không nắm cán mai

2142. Lễ Phật

2143. Sư cô nguyên là người nữ

2144. Hoà thượng bao nhiêu tuổi ?

2145. Không chịu gánh vác

2146. Sự khai ngộ của Vân Môn Văn Yển

2147. Hãy còn cái đó

2148. Trường không không trở ngại mây trắng bay

2149. Xử dụng 12 thời

2150. Toàn thân là mắt

QUYỂN HẠ

1201. Cha mẹ ở trong đám cỏ dậm

Có ông tăng hỏi Thạch Thất:

- Thầy có qua Ngũ Đài Sơn không?

- Có qua.

- Vậy thầy có gặp Văn Thù không?

- Có gặp.

- Bồ tát Văn Thù có nói với thầy Phật pháp cao diệu gì không?

- Văn Thù nói “cha mẹ ngươi đều nằm trong mộ, dưới đám cỏ dậm.”

(Bồ Đề linh quang)

Thiền không tìm thâm ảo, huyền bí, bình thường là đại đạo.

1202. Một phiến đá trước am

Tuyết Phong Nghĩa Tồn đến tham học Đầu Tử Đại Đồng. Đầu Tử chỉ phiến đá trước am:

- Quá khứ, hiện tại, vị lai, tam thế chư Phật đều giảng pháp ở phiến đá này.

- Có nhiều vị Phật không giảng pháp ở phiến đá này mà giảng ở chỗ khác.

(Bồ đề linh quang)

Phật ở khắp mọi nơi, mọi thời, mọi sự vật đều ẩn tàng Đạo, nếu nói tại chỗ này thì chỉ là ngộ ở một tầng cảnh giới.

1203. Mang trà lại

Một ông tăng hỏi Linh Tham:

- Một hạt hoàn đơn có thể điểm sắt thành vàng; một câu chí lý có thể chuyển phàm thành thánh. Đệ tử đến đây xin thầy điểm.

- Không điểm

- Sao không điểm?

- Sợ ngươi rơi vào tâm phân biệt phàm thánh.

- Xin thầy chỉ thị.

- Thị giả! Mang trà ra.

(Bồ đề linh quang)

Đắc đạo thành Phật là do minh tâm kiến tánh, toàn là nhờ mình tự ngộ. Đối với người chưa ngộ, không có cách nào điểm, chỉ có thể mang trà ra tống khách, đợi lần khác đến sẽ chỉ thị thiền cơ.

1204. Đánh thành một phiến

Hương Lâm trụ trì Hương Lâm viện 40 năm, đến năm 80 tuổi thì viên tịch. Ông từng nói:

- Ta 40 năm qua đã đánh thành một phiến.

(Bồ đề linh quang)

Đánh thành một phiến là chỉ đã chân chính trở về khuôn mặt xưa nay; từ đầu đến cuối trung thành ‘thủ nhất’. Các vị cao tăng thường thận trọng giữ gìn chánh niệm, chuyên nhất hộ đạo; thường sống ẩn cư; đoạn tuyệt mọi trần duyên. ‘Chỉ tại trong núi này, mây dầy không biết ở đâu’. Người từ tự nhiên tới, lại trở về tự nhiên. Quá trình tham thiền là quá trình trở về.

1205. Một, Hai, Ba, Bốn, Năm, đủ số

Có ông tăng hỏi Bản Tịch:

- Cổ nhân nói người người đều có; đệ tử sống trong thế tục có không?

- Đưa tay ta coi.

Ông tăng duỗi tay ra, thiền sư chỉ ngón tay đếm:

- 1, 2, 3, 4, 5, đủ số!

(Bồ đề linh quang)

Điều kiện để thành Phật cũng như ngón tay ai ai cũng đều có đủ.

1206. Ăn cơm đi

Một hôm trong giờ ăn, Đạo U vào nhà ăn bạch chúng cáo thị:

- Có lời với đại chúng.

Chư tăng ngẩng đầu lên nghe.

- Ăn cơm đi!

(Bồ đề linh quang)

Ăn cơm cũng đang ở trong thiền đạo, người thường không để ý nên Đạo U bạch chúng chỉ cơ.

1207. Phòng ngủ không người

Có ông tăng hỏi Giáp Sơn:

- Làm sao đạt được cảnh giới Niết Bàn tịch tĩnh?

- Như trong phòng ngủ rộng lớn không người.

(Bồ đề linh quang)

Niết Bàn là cảnh giới vô nhân, vô ngã; nếu suy nghĩ làm sao để vào thì không bao giờ vào được.

1208. Khách chưa về, nhớ cố hương

Nhân Dõng thượng đường nói:

- Từng trận gió thu thổi qua rặng thông, khách chưa về, nhớ cố hương. Ai là khách chưa về? Chỗ nào là cố hương?

(Bồ đề linh quang)

Bản tâm là cố hương là chỗ thiền khách trở về.

1209. Văn Thù và Phổ Hiền

Động Sơn Thủ Sơ là cao đồ của Vân Môn. Một lần có một ông tăng hỏi:

- Lão thiền sư đã tu hành tới trình độ cao thâm; giả như các bồ tát.

Văn Thù và Phổ hiền đến thỉnh giáo thì thầy làm sao?

- Ta coi họ như trâu, lùa vào chuồng!

(Bồ đề linh quang)

Cầu Phật, bồ tát là vọng niệm, vọng tưởng, phải đối trị như chăn trâu; coi sóc kỹ lưỡng.

1210. Ngoảnh mặt về Nam nhìn Bắc Đẩu

Có ông tăng hỏi Huệ Thanh:

- Thế nào là tự thân, tự tâm?

- Ngoảnh mặt về Nam nhìn Bắc Đẩu.

(Bồ đề linh quang)

Tự thân, tự tâm chỉ có tự nghiệm, tự giác mới triệt ngộ. Huệ Thanh bảo ông tăng hướng về Nam quay đầu nhìn về Bắc thể ngộ tự thân, tự tâm.

“Hồi đầu tức thị: là phản quán tự tánh.

1211. Về phòng sưởi ấm

Trùng Hiển thượng đường nói:

- Giả sử nói đến kinh thiên động địa, trời rải hoa xuống cũng chẳng bằng về phòng sưởi ấm.

(Bồ đề linh quang)

Ngôn ngữ văn tự chỉ trói buộc thiền. Nhiều lời càng dễ bị mê chấp, chẳng bằng về phòng hơ lửa sưởi ấm, điềm nhiên tự tại lại còn gần thiền cảnh hơn.

1212. Coi chừng chó dữ

Ở pháp hội Lâm Tế, 2 ông tăng đến tham kiến, vừa giở mành lên thiền sư bèn hét lớn:

- Coi chừng chó dữ!

Hai ông tăng xoay đầu lại tìm kiếm, thiền sư bèn trở về phương trượng.

(Bồ đề linh quang)

Tiếng hét của thiền sư khiến 2 ông tăng quay đầu lại tìm kiếm, tự ngộ tự tánh.

1213. Sinh tử đến

Một ông tăng hỏi Vân Môn:

- Lúc sinh tử đến, làm sao để thoát?

Vân Môn đưa hai tay ra:

- Đưa sinh tử cho ta.

(Bồ đề linh quang)

Người chưa ngộ hay thích nói về sinh tử, đối với thiền giả chân chính thì không có gì gọi là sinh tử.

1214. Cây nhà nào chẳng đón xuân

Một cư sĩ hỏi Cư Nhân:

- Người tục gia có thể lãnh hội Phật pháp không?

- Tảng đá nào trăng không chiếu? Cây nhà nào chẳng đón xuân.

(Bồ đề linh quang)

Phật quang chiếu khắp nơi, Phật tánh ở khắp chỗ.

1215. Phật tánh vốn tự đầy đủ

Có ông tăng hỏi Mã Tổ:

- Phải lý giải thế nào để được đạo?

- Tự tánh vốn tự đầy đủ, chỉ cần trong thiện ác không bị dính líu thì đó là người tu. Giữ thiện, bỏ ác, tâm quán không tịnh, thần nhập vào định. Cứ thế mà làm. Còn như hướng ra bên ngoài mà tìm thì càng lúc càng xa đạo.

(Bồ đề linh quang)

Thiền ở trong tâm, đạo ngay dưới chân.

1216. Thị giả thuyết pháp

Khi thiền sư Nhân Dũng thượng đường, thị giả đang thắp hương; thiền sư chỉ thị thị giả nói:

- Thị giả đã giảng pháp cho đại chúng rồi!

(Bồ đề linh quang)

Thị giả thắp hương chính là tự tánh tự dụng. Có thể thể ngộ tự tánh thì đắc đạo thành Phật, không khác gì hiện thân thuyết pháp.

1217. Thế nào là Đạo?

Trần Tôn Túc hỏi một cụ tú tài:

- Tiền bối nghiên cứu kinh điển gì?

- Ta chuyên nghiên cứu kinh Dịch.

- Kinh Dịch nói “bá tánh dùng hàng ngày mà không biết”, cụ nói coi bá tánh không biết cái gì?

- Bá tánh không biết đạo vận hành của trời đất.

- Cái đạo ấy là thế nào?

Lão tú tài không lời đáp lại.

(Bồ đề linh quang)

Sinh hoạt bản thân chính là Đạo. Lão tú tài “bất thức Lư Sơn chân diện mục, chỉ duyên thân tại thử sơn trung”.

1218. Đi tới chỗ không biến đổi

Tào Sơn là cao đồ của Động Sơn, sau khi đắc pháp rồi bèn hướng sư phụ từ biệt. Động Sơn hỏi:

- Ngươi định đi đâu?

- Con tới chỗ không biến đổi.

- Nơi không biến đổi lại có đến, đi sao?

- Đến đến, đi đi chẳng có ảnh hưởng gì đến sự tồn tại của không biến đổi.

(Bồ đề linh quang)

Trong tĩnh có động, trong động có tĩnh; lấy bất biến ứng vạn biến. Thiền cảnh là cảnh giới động tĩnh là một.

1219. Người trong mật thất

Một ông tăng hỏi một lão thiền sư:

- Tình cảnh của người ẩn trong mật thất thế nào?

- Người ẩn trong mật thất không muốn người ta biết, sợ khách đến nên không lên tiếng. Tình cảnh của ông ta trừ ông ta ra thì chẳng ai biết.

(Bồ đề linh quang)

Chúng ta có phải là người trong mật thất không? Hay trong tâm chúng ta có người trong mật thất? Nếu là vậy xin đừng lên tiếng.

1220. Cho ta một đồng

Bố Đại đứng bên đường, có ông tăng hỏi:

- Hòa thượng đứng đây làm gì?

- Đợi một người.

- Đến rồi! đến rồi!

- Ngươi không phải là người đó.

- Phải làm sao mới là người đó?

- Cho ta một đồng.

(Bồ đề linh quang)

Bố Đại nói đợi một người là chỉ cơ. Ông tăng tâm hãy còn mê chấp, phân biệt nên hòa thượng chỉ còn cách xin tiền để khai thị ông.

1221. Rồng trong nước sống

Thiền sư Lương Sơn Duyên Quán là người đời Tống, trú ở núi Lương Sơn tỉnh Hồ Nam; phó pháp cho Đại Dương Cảnh Huyền. Ông có làm bài kệ:

梁 山 一 曲 歌

Lương Sơn nhất khúc ca

格 外 人 難 和

Các ngoại nhân nan hòa

十 載 訪 知 音

Thập tải phỏng tri âm

未 嘗 逢 一 個

Vị thường phùng nhất cá

Lương Sơn một khúc ca

Người ngoài khó biết hòa

Tri âm nếu muốn kiếm

Một người cũng chẳng ra.

Một hôm một học tăng thỉnh thị:

- Tri âm khó gập là một điều đáng tiếc, nhưng gia tặc khó đề phòng mới là mối lo của con. Xin sư phụ cho một lời.

- Nhận biết, hiểu thấu, biến hóa, vận dụng nó, cần gì phải đề phòng?

- Gia binh, gia tướng dễ xử dụng, nhưng gia tặc làm sao dụng?

- Mời nó ở vô sinh quốc.

- Chẳng lẽ chỗ ẩn thân lập mạng cũng không có sao?

- Rồng không ẩn ở nước chết.

- Thế nào là rồng ở nước sống?

- Mây nổi chẳng phà sương.

- Bỗng gặp mây nổi rồi mưa thì sao?

- Đừng để ướt cà sa lão tăng.

(Tinh vân thiền thoại)

Vương Dương Minh là một tay cao thủ trong nhà Thiền. Ông nói:

- Đề phòng cướp ở trong núi dễ; đề phòng cướp ở trong tâm khó.

Và:

- Tâm như quốc vương có thể ra lệnh; tâm như oan gia thật khó đề phòng.

Khi chưa đạt được thiền tâm thì vọng tâm thật khó đề phòng. Câu nói của Duyên Quán rất hay, giống như Gia Cát Lượng bẩy lần bắt, bẩy lần tha Mạnh Hoạch, mới có thể dứt tuyệt hậu hoạn.

Tâm trụ ở đâu mới tốt? Ở chỗ không trụ mà trụ. Tâm không có an trú tại ngũ uẩn của thân hoặc lục trần ở cảnh vì đó là nước chết không chứa được rồng. Rồng thật nổi mây rồi mưa. Không làm ướt áo cà sa của lão tăng, ý là căn tính lợi lạc không bị nhiễm nước bùn. Mặt trời có mọc, lặn; mặt trăng có tròn, khuyết. Chúng ta nên từ trong sinh diệt biết an trú ở chân tâm không sinh diệt.

1222. Chỉ trời, chỉ đất

Một ông tăng đến bái phỏng Đạo Khâm, thưa:

- Đệ tử mới vào thiền viện xin thầy khai thị.

- Một tay chỉ trời, một tay chỉ đất.

(Bồ đề linh quang)

Thiền sư dẫn tích Phật đản sinh (xem công án 60, 72, 507) để chỉ cho ông tăng tự phát hiện tự tánh.

1223. Không thể hiểu

Một ông tăng hỏi Vân Môn:

- Thế nào là chỗ tu hành của người xuất gia chân chính?

- Là chỗ không người hiểu được.

- Làm sao mọi người không hiểu được?

- Vậy ngươi hãy cố tìm hiểu cái không hiểu được.

(Bồ đề linh quang)

Mọi nhận thức đều từ bất nhận thức mà ra. Trở về cái bất nhận thức (tức Không) chính là cái thiền cảnh “Không” mà ta muốn tìm.

1224. Một phiến đá trong không

Có ông tăng hỏi Thạch Sương:

- Ý tổ sư từ Tây qua là gì?

- Giống như một tảng đá từ không bay tới.

Ông tăng lạy tạ, thiền sư hỏi:

- Ngươi hiểu ý này không?

- Con không hiểu.

- May mà ngươi không hiểu nếu không đã bị tảng đá đập bể đầu rồi.

(Bồ đề linh quang)

Hễ có một niệm thì niệm niệm theo nhau không cùng. Đó không phải là thiền cảnh. Phải nên “ nhấc lên được, cũng bỏ xuống được” thì sẽ không bị tảng đá trong không làm tâm mê, ý loạn, vỡ đầu chẩy máu.

1225. Ở bên bờ sông mà chết khát

Tuyết Phong Nghĩa Tồn bảo đại chúng:

- Các ngươi ngày ngày học Phật, tham thiền phải nhớ rằng có người ngồi ngay bên cạnh mâm cơm mà chết đói, có người đến bên bờ sông nước chẩy cuồn cuộn mà chết khát. Đây chẳng phải là chuyện đùa.

(Bồ đề linh quang)

Chúng ta mọi lúc đều ở trong Đạo, nhưng vẫn có người không biết điều đó, thậm chí còn đi ngược lại Đạo. Chúng ta hàng ngày chìm đắm trong sinh hoạt, có người bị sinh hoạt làm rối loạn thậm chí uổng phí cả một kiếp người không phải sao?

1226. Dùng nèo chỉ cơ

Hòa thượng Bí Ma Nham ở Ngũ Đài Sơn tay thường cầm một cái nèo, thấy ông tăng nào đến lạy liền dùng nèo móc vào cổ hỏi:

- Ma quỷ nào bảo ngươi xuất gia? Ma quỷ nào bảo ngươi hành cước? Đáp được hay không đều chết dưới cây nèo này, nói mau! Nói mau!

Học tăng ít người trả lời được.

(Bồ đề linh quang)

Trực tâm là Đạo, cứ vươn thẳng cổ ra để thiền sư móc.

1227. Cơ ngữ qua song

Lương Giới cùng Mật sư bá cùng qua sông. Lương Giới hỏi:

- Qua sông thế nào?

- Không làm ướt chân.

- Sư bá già rồi còn nói vậy!

- Còn ngươi thì nói sao?

- Chân không bị ướt.

(Bồ đề linh quang)

Nói điên đảo làm lộ ra “ngã” chủ thể. Thật là chân ngộ vậy.

1228. Có khác gì khóc

Ngưỡng Sơn lúc còn là chú tiểu, tụng kinh tiếng rất vang. Nhũ Nguyên la:

- Chú này đọc kinh như khóc.

- Đúng vậy, còn hòa thượng thì sao?

Nhũ Nguyên nhìn quanh không hiểu.

- Nều thầy như vậy thì có gì khác với khóc đâu?

(Bồ đề linh quang)

Bản tánh tự nhiên, không bó buộc theo một cách nào cả.

1229. Tường Đông đánh tường Tây

Một ông tăng hỏi Quy Nhân:

- Sinh hoạt của Linh Tuyền (pháp hiệu của Quy Nhân) thế nào?

- Tường Đông đánh tường Tây.

- Vậy làm sao qua ngày?

- Nồi không chân, lửa không khói.

- Sáng tối hai thời làm sao cúng dường?

- Ông lão quê thổi cơm không có gạo, buổi họp mặt bên bờ suối không có người đến dự.

(Bồ đề linh quang)

Cách sinh hoạt của Linh Tuyền là tứ đại giai không.

1230. Đánh vỡ đáy thùng

Lâm Tế từng nói:

- Khi ta chưa khai ngộ, thấy quanh mình đều là sơn đen, giống như bị cấm cố trong một cái thùng vậy.

(Bồ đề linh quang)

Người sau nhân đó khi giải thoát được mê vọng hoát nhiên tỉnh ngộ gọi là phá vỡ đáy thùng. Bàn Khuê cũng có một câu kệ:

Đáy thùng cổ vỡ rồi

Cả một vòng đất trời!

Đáy thùng vỡ rồi, phía dưới là một vòng tròn, trời đất đều ở trong đó.

1231. Bao dung

Có 2 chú tiểu tranh cãi, không ai nhường ai; chỉ còn cách tìm sư phụ làm trọng tài. Chú thứ nhất trình sư phụ lý do của mình. Sư phụ nghe rồi bảo:

- Ngươi đúng!

Chú ta nghe rồi vui vẻ đi ra.

Chú thứ hai trình ý kiến của mình, sư phụ nghe rồi bảo:

- Ngươi cũng rất đúng!

Chú này rất cao hứng đi ra.

Thị giả đứng hầu một bên, ngạc nhiên hỏi:

- Sư phụ bảo chú này đúng, chú kia cũng đúng, vậy thì ai sai?

Thiền sư cuời bảo thị giả:

- Ngươi cũng đúng!

(Hảo tuyết phiến phiến)

Có thị phi là có đối đãi, không khế hợp với Đạo. Thiền tâm là bao dung. Kinh Hoa Nghiêm nói nếu trụ ở phân biệt sẽ làm hỏng mất thanh tịnh, ngu si tà kiến tăng, vĩnh viễn không thấy được chư Phật. Đối với người mới tu, bao dung là một loại học tập; còn đối với người khai ngộ, đã thấy được thực tướng của vạn pháp, biết Phật tánh của mọi người đều bình đẳng thì sự bao dung là lý đương nhiên.

1232. Phật là thế nào?

Có một ông tăng hỏi Diên Chiểu:

- Thế nào là Phật?

- Thế nào là không Phật?

Ông tăng thưa:

- Con không rõ lời huyền diệu, xin thầy trực tiếp chỉ thị.

- Nhà ở bờ biển Đông, mặt trời lên sẽ được chiếu sáng trước.

(Bồ đề linh quang)

Phật ở mọi thời, mọi nơi, phản chiếu tự tâm sẽ thấy.

1233. Nở đã lâu rồi

Một ông tăng hỏi thiền sư:

- Cây nở hoa không?

- Đã nở lâu rồi.

- Còn kết quả không?

- Đêm qua sương xuống làm rụng rồi!

(Bồ đề linh quang)

Nở hoa, kết quả là bản tánh của cây. Chấp vào kết quả là còn mê vọng.

1234. Hoa sen nở trên đá

Có ông tăng hỏi thiền sư Uẩn:

- Thế nào là thiền?

- Hoa sen trên đá, nước suối trong lò lửa.

- Thế nào là Đạo?

- Một cọng cỏ trên đỉnh Lăng Già.

- Thiền và Đạo khác biệt thế nào?

- Người bùn xuống nước, người gỗ mò tìm.

(Bồ đề linh quang)

Thiền là ngộ ở trong tâm, ở bên ngoài nhìn không thấy, sờ không được.

1235. Chuyện cây bách có tặc cơ

Đức Sơn Sơ Kỳ, Ẩn Nguyên sang Nhật Bản truyền giáo. Đây là một sự kiện trọng đại. Kể từ đời Liêm Thương Thiền từ Trung Quốc truyền sang Nhật Bản, ít có cao tăng đến Nhật. Chư Tăng Nhật Bản rất kính trọng mời ông trụ trì Bản Sơn Diệu Tâm Tự. Ẩn Nguyên có lần đến Hoa Viên Diệu Tâm Tự ở kinh đô hỏi:

- Khai sơn tổ sư của quý tự có để lại ngữ lục gì không?

- Không có ngữ lục, nhưng có để lại một câu “Chuyện cây bách có tặc cơ”

(Xem công án 786)

Ẩn Nguyên kinh ngạc, kính phục thiền học của Quan Sơn hướng về tháp Quan Sơn mà vái lạy.

(Bồ đề linh quang)

Chữ tặc trong tặc cơ chỉ người mạnh lấy đi vật của người khác. Ở đây chỉ thiền giả lấy đi vọng tưởng phiền não, khiến thiền sinh thấy được khuôn mặt xưa nay.

1236. Mười phương thế giới là tâm ngươi

Có ông tăng hỏi Trường Sa Cảnh Sầm:

- Tâm con có dạng thức gì?

- Chính mười phương thế giới là tâm ngươi.

- Nếu tâm con rộng lớn như thế thì thân thể con ở đâu? Chẳng lẽ không có chỗ để thân sao?

- Đó chính là chỗ để thân ngươi.

(Bồ đề linh quang)

Tâm và thế giới hợp nhất tức là thiền cảnh.

1237. Tùy xứ an nhàn

Hoa Nghiêm hỏi Thạch Môn:

- Cổ nhân nói: “Một người có thể làm tâm an ninh nhàn dật thì tự nhiên cùng Đạo hợp nhất”. Điều này có phải là chân lý không và cứ thế mà làm thì có đúng không? Xin thầy giải thích.

- Nếu hiểu đạo lý này có thể tùy xứ an ninh, bình hòa giống như một người ở thành thị nghe được chuyện lạ vẫn bình tĩnh. Không hiểu đạo lý này tâm cũng có thể an ninh, bình hòa nhưng giống như một người ở làng quê nghe được chuyện lạ thì kinh dị đi loan truyền khắp nơi.

Hoa Nghiêm nghe rồi có chút lãnh hội.

(Bồ đề linh quang)

Tâm bình thường là Đạo, như người ngồi thuyền gặp sóng gió, nếu coi tất cả đều không thì dù có gập biến cũng không sợ hãi.

1238. Vô tâm gõ vô tâm

Có một ông quan chỉ cái mõ hỏi Hồng Nhân:

- Cái này là cái gì?

- Vật để cảnh tỉnh người buồn ngủ.

- May tới chốn này!

- Thật là (người) vô tâm gõ (vật) vô tâm.

(Bồ đề linh quang).

Khoảng không trong mõ là “vô tâm”. Người vô tâm là không vọng niệm. Vô tâm gõ vô tâm mới là vào thẳng cửa không.

1239. Trời sáng gà gáy

Một ông tăng hỏi Nguyệt Luân:

- Phải tu hành thế nào để thấy khuôn mặt xưa nay?

- Không cần phải treo gương đá, hễ trời sáng là gà gáy.

(Bồ đề linh quang)

Thấy khuôn mặt xưa nay là chỉ minh tâm kiến tánh, treo gương đá chỉ cầu Phật là hư vọng. Câu của thiền sư có nghĩa là ngộ rồi thì có thể kiến tánh thành Phật.

1240. Khởi công từ chỗ nào?

Triệu Châu và thủ tọa cùng đi thăm cầu đá Triệu Châu, Triệu Châu hỏi:

- Cầu này ai xây?

- Lý Dung thiết kế và xây.

- Xây từ chỗ nào?

Thủ tọa không lời đối lại, Triệu Châu bảo:

- Bình thời ngươi nói về cầu đá Triệu Châu rành rẽ lắm, sao hỏi ngươi chỗ hạ thủ lại không biết?

(Bồ đề linh quang)

Chỗ nào là chỉ không gian. Trong Phật giáo chỗ nào chính là chỗ này; tất cả đều bắt đầu từ đây. Khởi điểm của Thiền ở đây, bây giờ, tự mình. Nếu lìa chúng thì thiền đạo cũng không tồn tại.

1241. Không chấp tướng

Thiền sư Cảnh Sầm người Trường Sa là đệ tử của thiền sư Nam Tuyền, đàm thiền luận đạo, cơ phong mẫn tiệp; đồng đạo đều tôn xưng là hổ hòa thượng. Một tết trung thu, Cảnh Sầm và Ngưỡng Sơn cùng thưởng nguyệt. Ngưỡng Sơn chỉ trời nói:

- Cái này mọi người đều có, chỉ vì vô minh nên không sử dụng được.

Cảnh Sầm không cho là phải:

- Nếu mọi người đều có, làm sao không có ai sử dụng được? May hôm nay cơ duyên hội hợp; vầng trăng sáng này chờ ngươi sử dụng. hãy thử xem nào!

- Dùng trăng sáng rất thú vị, mời pháp tọa dùng thử trước.

Cảnh Sầm không khách khí đạp ngã Ngưỡng Sơn. Ngưỡng Sơn không giận còn tán thán “Thật giống hổ”. Vì thế về sau mọi người đều gọi ông là Sầm Đại Trùng.

(Tinh Vân Thiền Thoại)

Ngưỡng Sơn nói trăng sáng bị mây che lấp tương tự tâm chúng ta bị vô minh, phiền não che lấp. Cảnh Sầm thì cho rằng chỉ cần có thiền thì mây tan trăng lộ. Đạp ngã Ngưỡng Sơn chỉ dưới ánh trăng thiền còn cần gì ngươi nói nhiều? Câu tán thán của Ngưỡng Sơn có nghĩa là thiền có thể tĩnh, có thể động, thiền lực như sư tử, hổ báo.

Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.